ΠΡΩΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ Θανάσης Καράβατος. FIRST RESPONSE Thanasis Karavatos. Αναπληρωτής καθηγητής ψυχιατρικής του ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΩΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ Θανάσης Καράβατος. FIRST RESPONSE Thanasis Karavatos. Αναπληρωτής καθηγητής ψυχιατρικής του ΑΠΘ"

Transcript

1 ΠΡΩΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ Θανάσης Καράβατος Αναπληρωτής καθηγητής ψυχιατρικής του ΑΠΘ «Κανένα ανθρώπινο ον δεν γνωρίζει τον κόσµο µόνο µε τη συνείδησή του, µόνο µε τις πληροφορίες που δέχεται» R. Angelergues «το αντικείµενο επενδύεται πριν γίνει αντιληπτό» S. Lebovici 1. Επιχειρώντας µια πρώτη προσέγγιση στο θέµα που µας απασχολεί σ αυτό εδώ το ηλεκτρονικό Συµπόσιο θα αρχίσω πιάνοντας το νήµα από εκεί που το άφησαν ο Ηλίας Κούβελας (ανάγκη να συζητήσουµε και για το ασυνείδητο) και ο Κώστας Κριµπάς (ανάγκη να δούµε και την συναισθηµατική επένδυση, αυτήν την εξελικτική επινόηση του ανθρώπου). Με κάτι ανάλογο, «τις ηδονές και τις οδύνες που χαρακτηρίζουν την ιδιωτική µας εσωτερική ζωή», την αδυναµία να «προσoµοιωθούν» όλα αυτά, τελειώνεις και εσύ Ανδρέα, εκεί λίγο πριν µας θέσεις το βασικό σου ερώτηµα. Θα αρχίσω, λοιπόν, λέγοντας ευθύς αµέσως ότι ο κάθε άνθρωπος ανακαλύπτει τον κόσµο και τον εαυτό του προεκτείνοντας την ανακάλυψη της µητέρας του. ιότι η πρωταρχική πραγµατικότητα του βρέφους είναι η πραγµατικότητα της µητέρας του που «επενδύεται» και κατόπιν γίνεται «αντιληπτή». Αυτό είναι που την κάνει µάνα. Ο πατέρας έρχεται «δεύτερος» και µε άλλο «στόχο», να κόψει µια δεύτερη φορά τον «οµφάλιο λώρο» και να επιτρέψει την οργάνωση ενός αυτόνοµου ψυχισµού. Λοιπόν, ένα νεογέννητο τριών ηµερών, τοποθετηµένο ανάµεσα σε δυο τεµάχια βάµβακος, το ένα ποτισµένο µε το γάλα της µάνας του το άλλο µε το γάλα µιας άλλης γυναίκας, θα στρέψει το κεφάλι του προς το πρώτο. ιαλέγει το γάλα της µάνας του. Επειδή η όσφρηση του είναι κιόλας αναπτυγµένη; Ασφαλώς, αλλά όχι µόνο. Υπάρχει πληρέστερη εξήγηση. Με τη γέννησή του το βρέφος βρέθηκε ξαφνικά στο «έλεος» ενός «πρωτόγνωρου» κόσµου αντίξοων ερεθισµάτων αλλά και στην αγκαλιά της µάνας του, µια όαση ευχαρίστησης όπου το γάλα γνωρίζεται» και αναγνωρίζεται στο πλαίσιο ενός αντιληπτικού και ψευδαισθητικού συµπλέγµατος (η παροχή του γάλακτος δεν είναι συνεχής) που θα δούµε εκτενέστερα πιο κάτω. Η αναγνώριση του γάλακτος αναδύεται µέσα στο δίπολο αρέσκειας-απαρέσκειας µε την ακόλουθη σηµαντική ιδιαιτερότητα: πρόκειται για το γάλα τους (κτητικό), το δικό του και της µάνας του, πριν γίνει µια (αόριστο) µυρωδιά υπήρξε η κοινή τους ευχαρίστηση. Ο «ψυχικός άνθρωπος» του Rene Angelergues (L homme psychique, Calman Levy 1993) --- από όπου είναι παρµένο το πείραµα αυτό του Mac Farlane --- φαίνεται να είναι πληρέστερος του άλλου, και γνωστότερου, «νευρωνικού ανθρώπου» του Jean-Pierre Changeux. 2. Θα ξαναβρεθούµε µπροστά σε ένα ανάλογο φαινόµενο FIRST RESPONSE Thanasis Karavatos Associate Professor of Psychiatry, Aristotle University of Thessaloniki No human being gets to know the world only through its consciousness, through the information that it receives R. Angelergues the object is invested before it is observed S. Lebovici 1. I shall begin my attempt to approach the subject of this electronic Symposium by taking up the thread of argument where it was left by Elias Kouvelas (the need to discuss the unconscious) and Costas Krimbas (the need to look at emotional investment, this evolutionary innovation of mankind). And you, Andreas, likewise refer to the pains and pleasures that characterize our private inner life, and to our inability to simulate them, before presenting your main question. I shall begin, therefore, by stating straight away that every man discovers the world and himself by extending the discovery of his mother. Because the infant s primary reality is the reality of its mother, which is first invested and then perceived. This is what makes her a mother. The father comes second, and his is a different task : to sever the umbilical cord once more, allowing the development of an autonomous psyche. In fact, a three-day-old infant placed between two wads of cotton-wool, the first soaked in its mother s milk, the second in the milk of another woman, will turn its head towards the first. It chooses its mother s milk. Is it because its sense of smell is already developed? Certainly, but this is not the only reason. There is a fuller explanation. When it was born, the infant suddenly found itself at the mercy of an unknown world of contradictory stimuli, but also in its mother s arms, a haven of pleasure where milk is known and recognized within a perceptory and illusory context (the flow of milk is not continuous) that we shall examine in more detail below. The recognition of milk emerges within a bipolar pattern of liking and dislike, but also bears another important distinctive feature: it is their milk (possessive pronoun), the infant s and the mother s; before becoming a smell (indefinite article) it had been their common pleasure. Rene Angelergues psychic man (L homme psychique, Calman Levy 1993) - where this experiment by MacFarlane is mentioned appears to be more complete than the better-known neuronal man of Jean-Pierre Changeux. 2. We shall encounter a similar phenomenon if we take a different route, following the well-known concerns of neuropsychology and psychopathology about the body that Angelergues (1984), again, reminds us of on another occasion.

2 από άλλο δρόµο, ακολουθώντας τους πολύ γνωστούς νευροψυχολογικούς και ψυχοπαθολογικούς προβληµατισµούς σχετικά µε το «σώµα» που µας υπενθυµίζει, µε άλλη ευκαιρία, ο Angelergues (1984) και πάλι. Ας σταθούµε πρώτα στις διαφορές των σωµατοαγνωσικών διαταραχών µετά από βλάβη του αριστερού ή του δεξιού εγκεφαλικού ηµισφαιρίου: στις αριστερές βλάβες, δεν υπάρχει ψυχική αποδιοργάνωση (πλην ίσως µιας αντιδραστικής κατάθλιψης). Η αδυναµία του αρρώστου π.χ. να κατονοµάσει τα µέρη του σώµατος είναι ένα «αφηρηµένο, ουδέτερο» πρόβληµα: «στο παρελθόν µπορούσα να πω όλες αυτές τις ανατοµικές ιστορίες», έλεγε ένας άρρωστος στις δεξιές βλάβες, η διαταραχή αφορά στο βίωµα του σώµατος, στην ίδια του την ύπαρξη, δηλαδή σε κάτι που ανήκει στο υποκείµενο: «όταν άγγιζα το αριστερό µου χέρι είχα την εντύπωση ότι ήταν ένα ξένο σώµα (...) δεν αναγνώριζα την επιδερµίδα µου (...), νόµιζα ότι είχα ένα σώµα που δεν ήταν δικό µου», έλεγε µια άρρωστη κι ύστερα ας πρoσέξουµε ότι στη πρώτη περίπτωση εµπλέκεται η χρήση του οριστικού ή αορίστου άρθρου, στην δεύτερη περίπτωση, η χρήση της κτητικής αντωνυµίας: ένας άρρωστος µε αγνωσία αντικειµένων, αυτό που δεν µπορεί να αναγνωρίσει είναι ΤΟ κλειδί, ΕΝΑ µαχαίρι αυτό που ένας άρρωστος µε αγνωσία προσώπων δεν µπορεί να αναγνωρίσει είναι ο γιος ΤΟΥ, η γυναίκα ΤΟΥ, η µητέρα ΤΟΥ, ο φίλος ΤΟΥ. ένας άρρωστος µε τοπογραφική αγνωσία αναγνωρίζει πολύ καλά ΕΝΑ δρόµο, ΕΝΑ σπίτι, δεν αναγνωρίζει όµως το δρόµο ΤΟΥ, το σπίτι ΤΟΥ. Όλα αυτά είναι κάτι περισσότερο από διακίνηση πληροφοριών, κωδικοποιήσεις και αποκωδικοποιήσεις µέσα στα νευρωνικά δίκτυα. Γι αυτή τη διαφορά, το πιο πρόσφορο ερµηνευτικό µοντέλο είναι αυτό που ονοµάζεται στην ψυχαναλυτική µεταψυχολογία, σχέση µε το αντικείµενο. Το βιολογικό σώµα εγγράφεται σε όλα τα συστήµατα που οικοδοµούν τη ζωή και την ενότητα του ανθρώπινου οργανισµού και αυτή η πολλαπλότητα καθιστά έγκυρα όλα τα δυνατά µοντέλα που συνεισφέρουν στους γενικότερους ερµηνευτικούς προβληµατισµούς µας. Όταν, όµως, αναφερόµαστε στον ψυχισµό, η παρουσία του σώµατος δεν µπορεί να γίνει παρά µόνο µέσα σε αυτό που ο Freud ονόµασε ψυχική πραγµατικότητα, που είναι διακριτή από την εξωτερική πραγµατικότητα. Το σώµα µας βρίσκεται στην «προνοµιούχο» θέση να είναι, ταυτόχρονα, µέρος της εξωτερικής πραγµατικότητας αλλά και πηγή της ψυχικής πραγµατικότητας. Γι αυτό, άλλωστε, βλέπουµε στην κλινική ψυχιατρική µας πράξη το σώµα να εµπλέκεται σε κάθε στιγµή της ψυχοπαθολογίας, από την υστερία µέχρι το παραλήρηµα. Κάποιοι νοµίζουν πως η ψυχιατρική αγνοεί τα του σώµατος για να ασχοληθεί µε τα της ψυχής. Κάποιοι λένε ότι δεν πρέπει να αποκόπτουµε τον ψυχισµό από τις σωµατικές του ρίζες. Καιρός να τονίσουµε ότι δεν πρέπει να αποκόπτουµε το σώµα από τις ψυχικές του ρίζες. 3. Έναν τέτοιο λόγο για το σώµα, το σώµα-ενός-υποκειµένου, µπορεί να διατυπώσει η ψυχιατρική, στο βαθµό που εµπνέεται από την ψυχανάλυση και δεν την παρασύρει το Let us first look at the differences between the asomatognosic disorders that follow from lesions in the left or the right cerebral hemisphere: In left-hemisphere lesions there is no mental disintegration (except, maybe, for a reactive depression). For example, the patient s inability to name parts of his body is an abstract and neutral problem: in the past, I would be able to tell you all these anatomical stories, said a patient. In right-hemisphere lesions the disorder concerns the bodily experience, its very existence as something that belonged to the subject: when I touched my left hand, I felt as if I were touching a foreign body ( ) I didn t recognize my own skin ( ) I thought I had a body that did not belong to me, as a patient said. And let us also note that the first instance involves the use of the definite or indefinite article, while the second involves the use of the possessive pronoun. What a patient with object agnosia cannot recognize is THE key, A knife What a patient with prosopagnosia cannot recognize is HIS son, HIS wife, HIS mother, HIS friend. A patient with topographical agnosia is perfectly capable of recognizing A street, A house, but is unable to recognize HIS street, HIS house. This is something more than simple information processing, or coding and decoding within neural networks. The model that best lends itself to the explanation of these differences is what psychoanalytic metapsychology refers to as object relation. The biological body is integrated in all the systems that construct the life and unity of the human organism, and this multiplicity validates all possible models that contribute to our explanatory concerns. When we are referring to the psyche, however, we can only do it within what Freud has called psychic reality, which is distinct from the reality of the outside world. Our body has the advantage of existing within the reality of the outside world, while at the same time being the source of psychic reality. In fact, this is why, in clinical psychiatric practice, we see the body become involved in every instance of psychopathology, from hysteria to delirium. Some believe that psychiatry ignores what concerns the body, in order to deal with what concerns the soul. It is high time we stressed that we should not detach the body from its psychic roots. 3. Psychiatry can develop such a discourse on the body, the body-of-a-subject, to the extent that it is informed by psychoanalysis, and not carried away by the positivistic spirit of absolute technocracy that is now dominant in medicine, and that inspires the famous heart surgeon DeBekey to say of heart transplants: we are transplanting a wonderful pump, but nothing more than a pump. Because, in spite of this certainty, alongside the heart-as-a-pump there is also the heart-as-emotion ; these are among the most common representations related to the fantasized heart. This heart-asemotion cannot be replaced by any artificial substitute and, until it is integrated in a new somatic unity its relationship to the graft is problematic. Heart transplant surgery cannot maintain the connections with the subcortical brain centers

3 κυρίαρχο σήµερα στη ιατρική θετικιστικό ρεύµα του απόλυτου τεχνοκρατισµού, αυτό που κάνει τον διάσηµο καρδιοχειρουργό DeBekey να λέει για τη µεταµόσχευση καρδιάς: µεταµοσχεύουµε «µια θαυµάσια αντλία, αλλά µόνο µια αντλία». ιότι, παρά τη βεβαιότητα αυτή, κοντά στην «καρδιά-αντλία» υπάρχει και η «καρδιά-συναίσθηµα». είναι και οι δυο τους από τις συχνότερες αναπαραστάσεις που αφορούν στην φαντασιακή καρδιά. Αυτή η «καρδιάσυναίσθηµα» δεν καλύπτεται από κανένα τεχνητό υποκατάστατο και, µέχρις ότου ενταχθεί σε µια νέα σωµατική ενότητα, είναι προβληµατική µε το σύνηθες µόσχευµα. Η χειρουργική επέµβαση κατά τη µεταµόσχευση µιας καρδιάς αδυνατεί να διατηρήσει τις συνδέσεις µε τα εγκεφαλικά υποφλοιώδη κέντρα που ρυθµίζουν αντανακλαστικά κυκλώµατα προσαρµογής. Έτσι, ένας άρρωστος, στερηµένος από κάθε άµεση φυσιολογική απήχηση µιας συγκινησιακής φόρτισης, υπό µορφή π.χ. αισθήµατος παλµών σε µια χαρά ή έναν φόβο, εξέφραζε τις αµφιβολίες του εάν και κατά πόσο µπορούσε πια να έχει συναισθήµατα.(vaysse J. 1993). Και ένας άλλος µεταµοσχευµένος άρρωστος έµεινε «άλαλος» όταν η γυναίκα του τον αποκάλεσε, σε ώρα θυµού, «άκαρδο»! 4. Είµαστε εξοικειωµένοι στις συνήθεις ιατρικές πρακτικές που διερευνούν τµηµατικά το πάσχον σώµα, σύστηµα το σύστηµα, από έξω και από µέσα, ώστε εν τέλει το όργανο να παρουσιάζεται αποµονωµένο και χωρίς σύνδεση µε την ταυτότητα του άρρωστου υποκειµένου. Αυτή η αναγκαία στον κλινικό γιατρό «κατάτµηση» του σώµατος δεν ήταν πάντοτε νοητή. Χρειάστηκε να περάσουµε από την µεσαιωνική ένταξη του ενιαίου σώµατος στο κοσµικό σύµπαν και τις δυνάµεις του, στις µηχανιστικές παραστάσεις του κατά την Αναγέννηση κι από την ανατοµική του διερεύνηση (η ψυχή ήταν αλλού ή δεν υπήρχε) στην κλινική αναζήτηση συµπτωµάτων και την εγκαθίδρυση της νοσολογίας από τον 17ο αιώνα κι έπειτα. Όµως, αυτή η πραγµατική καρδιά, που παράγει συµπτώµατα και µετριέται µε ακρίβεια από τις σύγχρονες απεικονιστικές τεχνικές, συµπορεύεται µε την φαντασιακή αντίληψη που έχει το υποκείµενο για τα όργανά του: µπορεί να είναι η «καρδιά µεγάλη», µπορεί να είναι και «βαριά καρδιά» (Vaysse J, 1992). Αδύνατο, φυσικά, να κατανοηθεί η λειτουργία του εγκεφάλου, αποκοµµένου από το σώµα και τον περιβάλλοντα κόσµο που δηµιουργεί το υποκείµενο στο οποίο ανήκει. Ανάγκη, λοιπόν, να µιλήσουµε για τον άνθρωπο περισσότερο παρά για τα όργανα. 5. Στο Αττικόν Ηµερολόγιον του έτους 1869, ο µεγάλος µας σατιρικός Εµµανουήλ Ροϊδης σάρκαζε µε τα παρακάτω λόγια τις απόπειρες να δοθεί ένας ορισµός του ανθρώπου: «Τoν άνθρωπον ώριζεν ο Πλάτων ζώον δίπουν και άπτερον, µέχρις ου ο ιογένης µαδήσας πετεινόν και παρουσιάσας αυτόν ως πρώτυπον του πλατωνείου ανθρώπου, ηνάγκασεν τον φιλόσοφον να προσθέση εις τον ορισµόν του και το πλατώνυχον. Οι µετά ταύτα φυσιολόγοι, θέλοντες να καταστήσωσιν έτι καταφανεστέραν την µεταξύ απτέρου αλέκτορος και του ανθρώπου διαφοράν, προσέθεσαν το επίθετον παµφάγος, οι δε φιλόσοφοι το λογικός, ώστε βαθµηδόν ο άνθρωπος κατήντησε να είναι ζώον δίπουν, άπτερον, πλατώνυχον, παµφάγον και λογικόν. Τα σηµεία ταύτα ήρκεσαν επί πολύ προς διάκρισιν του βασιλέως της κτίσεως. Βαθµηδόν όµως, προοδευούσης της επιστήµης, ο ορισµός ούτος απέβαινε καθ' εκάστην ανεπαρκέστατος καθ ότι την µεν παµφαγίαν λ.χ. έχοµεν κοινήν µετά των χοίρων, that regulate reflexive adaptation networks. Thus, a patient deprived of all direct physiological response to an emotionally charged situation, e.g. in the form of palpitations in a moment of joy or fear, expressed his fears as to whether and to what extent he would be able to experience emotions any more. (Vaysse J. 1993). And another transplant patient was speechless when his wife, in a moment of anger, said that he was heartless! 4. We are familiar with the common medical practice of investigating the ailing body part by part, system by system, inside and out, until the organ appears isolated and disconnected from the identity of the ailing subject. This segmentation of the body, which is necessary to the clinical physician, was not always conceivable. We had to pass from the medieval conception of the body as an integral part of the cosmic universe and its governing forces, to its mechanistic representations in the Renaissance, and from its anatomical investigation (the soul was elsewhere or did not exist) to the clinical quest for symptoms and the establishment of nosology from the 17 th century onwards. And yet this actual heart, that causes symptoms and can be accurately measured with modern imaging methods coexists with the subject s fantasy of his organs: the heart can be big, or heavy (Vaysse J, 1992). It is, of course, impossible to understand the function of the brain in isolation from the body and the surrounding world created by the subject to which it belongs. It is therefore necessary to speak of man rather than of organs. 5. In his Attic Diary of 1869, the great satirist Emmanuel Rhoides mocked the attempts to give a definition of man in the following passage: Plato defined man as a two-legged, featherless animal, until Diogenes, having plucked a cockerel and presented it as a prototype of Platonic man, forced the philosopher to add the attribute broad-nailed. Later physiologists, whishing to render sharper the distinction between a plucked cockerel and a man, added the adjective omnivorous ; philosophers added rational, so that gradually man was reduced to a two-legged, featherless, broad-nailed, omnivorous and rational animal. These features were deemed sufficient as the distinguishing marks of the king of creation. Gradually however, as science progressed, this definition proved inadequate, since we share our omnivorous nature with swine, and reason, according to the materialist tendencies of modern wisdom, in nothing but a fluid secreted by the brain, just as urine is secreted by the kidneys. It is obvious that the attempt to talk about man on the basis of definitions was undermined early on. Recourse to a legend, the legend recorded by Plato in his Protagoras, may prove more productive. The story is simple. When the time came for the gods to create the human race, they ordered Prometheus and Epimetheus to distribute the attributes that were appropriate to each species. Epimetheus asked Promehteus to let him do the handing out. Epimetheus intention was to hand out size, strength, weapons, speed, methods of flight, and fertility in a balanced manner, so that no species would risk extinction. But he squandered all these gifts on dumb animals, and in the end nothing useful was left for the human race. I shall not dwell on the corrective intervention of Prometheus, who gave man fire and craftsmanship, after stealing them from Hephaestus and Athena. What I want to stress is Epimetheus lack of

4 το δε λογικόν δεν είναι άλλο τι, κατά τας υλιστικάς τάσεις της σήµερον σοφίας, ειµή ρευστόν τι όπερ εκκρίνει ο εγκέφαλος, απαραλάκτως όπως και τα νεφρά εκκρίνουσι το ούρον». Είναι προφανές ότι ο δρόµος για να µιλήσει κανείς περί ανθρώπου, αρχίζοντας µε ορισµούς, είναι από πολύ παλιά δεόντως υπονοµευµένος. Η καταφυγή σ ένα µύθο, το µύθο που καταγράφει ο Πλάτων στον Πρωταγόρα, µπορεί να είναι επιστηµονικά αποδοτικότερη οδός. Η ιστορία είναι απλή. Όταν ήρθε η ώρα να φέρουν οι θεοί στο φως το γένος των θνητών διέταξαν τον Προµηθέα και τον Επιµηθέα να µοιράσουν ταιριαστές στο κάθε είδος ιδιότητες. Ο Επιµηθέας ζήτησε τότε από τον Προµηθέα να τον αφήσει να κάνει µόνος του τη διανοµή. Η πρόθεση του Επιµηθέα ήταν να µοιράσει µέγεθος, δύναµη, όπλα, ταχύτητα, τρόπο διατροφής, γονιµότητα µε τρόπο που να εξισορροπούνται µεταξύ τους για να µην κινδυνέψει κάποιο γένος να εξαφανιστεί. Καταξόδεψε, όµως, όλες τις ιδιότητες στα άλογα ζώα κι έτσι έµεινε χωρίς εφόδια το γένος των ανθρώπων. Παραλείπω τη συνέχεια του µύθου, µε την διορθωτική παρέµβαση του Προµηθέα που χάρισε στους ανθρώπους τη φωτιά και τις τέχνες, κλέβοντάς τα από τον Ήφαιστο και την Αθηνά, για να τονίσω αυτήν εδώ την απερισκεψία του Επιµηθέα. ο άνθρωπος δηµιουργείται και βγαίνει στον κόσµο ελλειµµατικός. 6. Όπως όλοι γνωρίζουµε, αυτό το χαρακτηριστικό του νεογέννητου ανθρώπου είναι και το µέγιστο πλεονέκτηµά του. Βιολόγοι και ψυχαναλυτές θα συµφωνήσουν χωρίς κανένα ενδοιασµό πάνω σε αυτό. ιότι, καθώς κάθε νεογνό γεννιέται (φυσιολογικά) πρόωρο, η κάλυψη της ελλειµµατικότητας θα γίνει, όχι απλώς εντός ενός περιβάλλοντος αλλά εντός ενός κόσµου, µέσα στην ανθρώπινη κοινωνία που διαθέτει λόγο, απέναντι σε έναν άλλον. Αυτή η βιολογική ανωριµότητα του ανθρώπινου βρέφους αποτελεί µια βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του ανθρώπινου ψυχισµού. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ιδιαιτερότητα του ανθρώπου: στη «χαλάρωση», κατά την έκφραση του F. Jacob, της κληρονοµικότητάς του, που επιτρέπει αυτός ο ειδικός τρόπος ωρίµανσης και οργάνωσης του νευρικού του συστήµατος. Η πορεία αυτή συνυφαίνεται µε την ανάδυση του κοινωνικο-πολιτισµικού φαινοµένου εντός του οποίου κυρίαρχα στοιχεία είναι η κατασκευή εργαλείων, οι κοινωνικές επικοινωνίες και ανταλλαγές, κυρίως δε η συµβολική λειτουργία της γλώσσας. Στις Αφασίες του Freud [µόλις κυκλοφόρησε η ελληνική τους έκδοση από τον Εξάντα, στη σειρά Τριάψις Λόγος που διευθύνουµε ο Θανάσης Τζαβάρας κι εγώ, όπου και το βιβλίο του Ανδρέα Πλάτωνος ρεόντων έλεγχος (Θεαίτητος 151d-183c),...λίγη διαφήµιση δεν βλάπτει!], το βρέφος µαθαίνει τη γλώσσα από έναν άλλον, επαναλαµβάνοντας αυτό που ακούει σαν παπαγάλος. Στο Σχεδίασµα, η έλλειψη αυτονοµίας του βρέφους -- η πρωτογενής αδυναµία του ανθρώπινου όντος -- οδηγεί στην ανάδυση της γλώσσας (µαζί και της επιθυµίας) µέσα από την κραυγή και τη χειρονοµία, µέσα από µια «εκφόρτιση» του συστήµατος των νευρώνων που, όµως, απαιτεί έναν άλλο για να ολοκληρωθεί. Το ανθρώπινο ον δεν µπορεί να υπάρξει ως υποκείµενο παρά µόνο µέσα από έναν άλλον. 7. Ενόρµηση. Την αποκαλούν «αµφίπλευρο Ιανό», «βιολογικό αυτοµατισµό στην υπηρεσία µιας προθετικότητας» και είναι, µε τα λόγια του Freud, µια «έννοια-όριο ανάµεσα στο ψυχικό και το σωµατικό, ο ψυχικός αντιπρόσωπος των διεγέρσεων που έρχονται από το foresight: man is created and comes into the world deficient. 6. As we all know, this feature of the newborn human is also his greatest advantage. Biologists and psychoanalysts will readily agree on this. Because, as every newborn is (normally) born premature, this deficiency will be compensated for not simply within an environment but within a world, within a human society that contains reason, in the company of an other. This biological immaturity of the human infant is a fundamental precondition for the development of the human psyche. Here lies the peculiarity of man: in the loosening, in F. Jacob s words, of his heredity, allowed by this particular manner of maturation and organization of his neural system. This process is interconnected with the emergence of the socio-cultural phenomenon dominated by tool making, social interaction, and especially by the symbolic function of language. In Freud s On Aphasia, the infant learns language from an other, repeating what he hears like a parrot. In the Project, the infant s lack of autonomy the primordial weakness of the human being leads to the emergence of language (and at the same time of desire) through cries and gestures, through a firing of the neurons, which, however, requires an other in order to become complete. The human being can only come into existence as a subject through an other. 7. Drive. It has been called a two-faced Janus, a biological automatism in the service of an intentionality and it is, in Freud s words, a concept that marks the borderline between the psyche and the body, the mental representative of excitations that originate inside the body and reach the psyche, as well as a measure of the work imposed upon the psyche because of its relationship to the body (The Unconscious, 1915). Freud goes on to make an important remark: it is the function of the nervous system to keep excitations at bay, to keep them at the lowest possible point. Let us note that excitations may originate anywhere in the body. 8. In the beginning was the infant s symbiotic relationship with his mother and the dual pattern of liking and dislike that concerns the body. This relationship is characterized by instability and disorder, which provide the preconditions of creation (Angelergues often refers to Prigogine and to physics as an inspiration, as he stresses, not as a model). For instance, muscle tone turns uncoordinated motor activity into expression, into a way of expressing oneself within a relationship with the other. Thus, tears or smiling will become a means of expression through the responses and the reactions of the environment. This tonal dialogue of the child with the mother precedes verbal communication. These phenomena possess a mental quality because of their organic nature. 9. One of the most important early mental phenomena is primary illusion : in a situation of deprivation, e.g. of the mother s breast, pleasure can only come through illusion, through the sucking movements that represent suckling. This primary illusory perception of the world is of vital importance to man because it gives birth to the first representations and therefore to a first form of the psyche. Representations occur as perception is linked to illusion, thanks to the investment that is each one s personal choice of the objects to be invested in. There can be no investment

5 εσωτερικό του σώµατος και φτάνουν στον ψυχισµό και ένα µέτρο του απαιτούµενου έργου που επιβάλλεται στον ψυχισµό εξ αιτίας της σχέσης του µε το σωµατικό» (Το ασυνείδητο, 1915). Ας προσέξουµε τη συνέχεια: στο νευρικό σύστηµα «ανήκει η λειτουργία της αποµάκρυνσης των διεγέρσεων, της διευθέτησής τους στο χαµηλότερό τους σηµείο». Ας προσέξουµε ακόµα ότι οι «διεγέρσεις» προέρχονται από ολόκληρο το σώµα. 8. Εν αρχή ην η «συµβιωτική σχέση» του νεογνού µε η µητέρα του και το δίπολο αρέσκεια-απαρέσκεια που αφορά στο σώµα. Καθώς µέσα σ αυτή τη σχέση επικρατεί αστάθεια και αταξία θα προκύψουν συνθήκες δηµιουργίας (ο Angelergues συχνά µας παραπέµπει στον Prigogine και τη φυσική -- για έµπνευση, τονίζει, όχι αντιγραφή). Για παράδειγµα, η ασύντακτη κινητική του δραστηριότητα γίνεται, διαµέσου της τονικότητας των µυών του, έκφραση, εκφραστικό µέσον της σχέσης του µε τον άλλον. Το κλάµα, το χαµόγελο θα γίνουν έτσι εκφραστικά µέσα χάρη στις απαντήσεις και τις αντιδράσεις του περιβάλλοντος. Ο τονικός αυτός διάλογος του παιδιού µε τη µητέρα του προηγείται της λεκτικής επικοινωνίας. Τα φαινόµενα είναι ψυχικά στην ποιότητά τους επειδή είναι οργανικά στη φύση τους. 9. Πρωταρχικής σηµασίας µεταξύ των πρώτων ψυχικών φαινοµένων είναι η «πρωτογενής ψευδαίσθηση»: σε κατάσταση έλλειψης, π.χ. του µητρικού στήθους, η ικανοποίηση δεν µπορεί να προέλθει παρά µόνο «ψευδαισθητικά», µέσα από τις µυζητικές κινήσεις που αναπαριστούν το θηλασµό. Αυτή η πρώτη «ψευδαισθητική αντίληψη του κόσµου» είναι πρωταρχικής σηµασίας για τον άνθρωπο γιατί είναι γενεσιουργός των πρώτων αναπαραστάσεων και εποµένως µιας πρώτης µορφής ψυχισµού. Οι αναπαραστάσεις προκύπτουν καθώς συνδέεται η αντίληψη µε την ψευδαίσθηση, χάρις στην επένδυση που είναι προσωπική του καθενός επιλογή των προς επένδυση αντικειµένων. Επένδυση χωρίς ψευδαίσθηση δεν µπορεί να υπάρξει. Ούτε αντίληψη. Το νόηµα µιας αντίληψης ή µιας αναπαράστασης δεν βρίσκεται στο ίδιο το αντικείµενο, δίνεται από την ψευδαίσθηση και την επένδυση. Έτσι ιδιοποιούµαστε τα όντα και τα πράγµατα του περιβάλλοντός µας, τα κάνουµε δηλαδή δικά µας, εισάγοντάς τα στο λόγο µας µε µια προσωπική αντωνυµία. (Βλ την # 2). Έτσι αντιλαµβανόµαστε-ξεχωρίζουµε όσα είναι έξω από εµάς. Αυτή ακριβώς η, τρόπον τινά, εσωτερίκευση των αντιλήψεων µάς προστατεύει από την κλινική ψευδαίσθηση των ψυχώσεων που θα δούµε πιο κάτω. 10. Έτσι αναπτύσσεται η επιθυµία και το συνακόλουθό της η φαντασίωση (συναρµολόγηση «µνηµονικών ιχνών» από προηγούµενη ικανοποίηση στη σχέση του µε το σώµα της µητέρας) που αποτελούν και την «πρώτη ψυχική πραγµατικότητα» (πρωτογενής διαδικασία). Με τη δευτερογενή διαδικασία, που καθίσταται εφικτή µε τη συγκρότηση του Εγώ, η δρώσα αρχή της πραγµατικότητας θα εισαγάγει το αντικείµενο της επιθυµίας στο πεδίο της σχέσης µεταξύ επιθυµίας και πραγµατικότητας, εντός της οποίας θα γίνει η διάκριση του εξωτερικού κόσµου που δεν ανήκει στο υποκείµενο, ενώ ταυτόχρονα αυτός ο κόσµος παραµένει αντικείµενο επιθυµίας. Έτσι, η αντίληψη είναι κάτι παραπάνω από µια αισθητηριακή «φωτογράφιση» της πραγµατικότητας αλλά και η ανθρώπινη µάθηση δεν συµποσούται στο άθροισµα των αντιλήψεων. Η επαφή µε τη without illusion, nor can there be perception. The sense of a perception or a representation is not to be found in the object itself, it occurs through illusion and investment. This is how we appropriate the beings and the objects in our environment, how we make them our own by introducing them into our discourse accompanied by a personal pronoun (see # 2). This is how we perceive-distinguish what is outside of ourselves. And it is precisely this internalization of perceptions, so to speak, that protects us from the clinical illusion of psychosis, as we shall see below. 10. This is what produces desire and its companion, fantasy (a synthesis of mnemonic traces of a previous satisfaction related to the body of the mother) that constitute the first psychic reality (primary process). With the secondary process, that becomes possible with the construction of the Ego, the acting principle of reality will introduce the object of desire into the relationship between desire and reality, within which will take place the realisation of the outside world, that does not belong to the subject, while still remaining an object of desire. Perception, therefore, is something more than a simple sensory photograph of reality, and human learning is not reducible to the sum of perceptions. The infant begins coming into touch with reality and gets gradually to know it first through articulating some innate reflex sensory and motor activities (seeing and grasping), that is by acting on this reality. This activity continues, culminates and is differentiated with the acquisition of language. As the level of mere reflex action based on present things is transcended towards a learning process based on speech on absent things action becomes human deed. Speech contains action and action contains speech. 11. We can learn more from psychopathology. Clinical illusion appears either as a regressive reactivation of the primary illusion (hysteria) or as the inability to integrate it in the everyday work of perception (psychosis); these two mechanisms are not mutually exclusive. Recently, Kapsampelis and Kecskemeti (1998) attempted a dialogue between this psychoanalytic view of illusions and the two models most commonly employed in cognitive psychology for the interpretation of auditory-verbal illusions in schizophrenia: a) a parasitic recollection of a discourse that has not been integrated in the subject s psychic activity (Ralph Hoffman, 1993, 1994); b) a defective recognition of intentionality (Christopher Frith, 1992, 1996; this model is also based on the work of McGuire et al 1993, 1996: brain activity during the auditory-verbal illusion is similar to that observed during the perception of speech; it can be related to the production of inner speech which is also, normally, related to the perception of speech. An interesting detail: the frontal areas activated during the perception of speech have an inhibitory effect on the temporal speech-perception areas. I shall insist on this second model, since it is based on the socalled central control of action : according to this, an action, whether it is a response to an external stimulus, or it is spontaneous requires an intention for action. Through this model clinical illusion can contribute to the research on consciousness and the representation of the self and the other, through the conscious realisation of the deed. [This sounds Bergsonian, doesn t it, Andreas? Bergson opposed the deed to emotion. Jean-Didier

6 γύρω πραγµατικότητα και η κατά στάδια γνώση της, αρχίζει στο νεογνό µε µια άρθρωση έµφυτων αντανακλαστικών δραστηριοτήτων αίσθησης και κινητικότητας (όραση και σύλληψη), δηλαδή µέσα από µια δράση πάνω σ αυτήν την πραγµατικότητα. Η δραστηριότητα αυτή συνεχίζεται, κορυφώνεται και διαφοροποιείται µε την κατάκτηση της γλώσσας. Καθώς το επίπεδο της απλής αντανακλαστικής λειτουργίας, µε βάση τα παρόντα πράγµατα, υπερβαίνεται προς την κατεύθυνση της µαθησιακής λειτουργίας µε βάση το λόγο -- τα απόντα πράγµατα -- η δράση γίνεται ανθρώπινη πράξη. Ο λόγος εµπεριέχει πράξη και η πράξη εµπεριέχει λόγο. 11. Η ψυχοπαθολογία µπορεί να µας µάθει περισσότερα. Η κλινική ψευδαίσθηση προκύπτει είτε ως παλινδροµική επαναδραστηριοποίηση της πρωτογενούς ψευδαίσθησης (υστερία) είτε ως αδυναµία της να ενταχθεί εντός του καθηµερινού αντιληπτικού έργου (ψύχωση). οι δυο αυτοί µηχανισµοί δεν αλληλοαποκλείονται. Πρόσφατα ο Καψαµπέλης και η Kecskemeti (1998) επεχείρησαν έναν διάλογο ανάµεσα σ αυτές τις ψυχαναλυτικές αντιλήψεις για τις ψευδαισθήσεις και τα δύο κύρια µοντέλα της γνωστικής ψυχολογίας που έχουν προταθεί για την ερµηνεία των ακουστικο-λεκτικών ψευδαισθησιών στη σχιζοφρένεια: α) παρασιτική ανάµνηση ενός λόγου που δεν έχει ενταχθεί στη ψυχική δραστηριότητα ενός υποκειµένου (Ralph Hoffman, 1993, 1994), β) ελαττωµατική αναγνώριση της προθετικότητας (Christopher Frith, 1992, 1996, το µοντέλο αυτό βασίζεται και στις εργασίες των Mc Guire et al 1993, 1996: εγκεφαλική δραστηριότητα κατά την ακουστικολεκτική ψευδαίσθηση ανάλογη µε εκείνη κατά την πρόσληψη του λόγου, συσχέτισή της µε την παραγωγή του εσωτερικού λόγου που κι αυτή συσχετίζεται, φυσιολογικώς, µε την πρόσληψη λόγου. Ενδιαφέρουσα «λεπτοµέρεια»: οι δραστηριοποιούµενες κατά την παραγωγή του λόγου µετωπιαίες περιοχές ασκούν ανασταλτική δράση στις κροταφικές αντιληπτικές του λόγου περιοχές). Στέκοµαι στο δεύτερο αυτό µοντέλο καθώς βασίζεται στον λεγόµενο «κεντρικό έλεγχο της πράξης»: αυτή, είτε απαντά σε ένα εξωτερικό ερέθισµα, είτε είναι αυθόρµητη απαιτεί µια πρόθεση για δράση. Μέσω αυτού του µοντέλου η κλινική ψευδαίσθηση µπορεί να συµβάλει στη έρευνα σχετικά µε τη συνείδηση και αναπαράσταση του εαυτού και του άλλου, µέσω της συνειδητοποίησης της πράξης [Μπερξονικό δεν ακούγεται αυτό Ανδρέα; Ο Μπερξόν αντιπαρέθετε την πράξη στο συναίσθηµα. Ο Jean-Didier Vincent (2000), θεωρώντας ότι δεν πρέπει να βλέπουµε τις αναπαραστάσεις --- αυτό το ιδιαίτερα σηµαντικό εγκεφαλικό «έργο» που εξασφαλίζεται από την πλαστικότητα των συνάψεων --- ανεξάρτητα από τις ανθρώπινες πράξεις, προτείνει τον αξιοπρόσεκτο νεολογισµό: representactions]. Ως γνωστόν, οι ακουστικο-λεκτικές ψευδαισθήσεις, το παραλήρηµα ή οι ιδέες επιδράσεως των ψυχωτικών είναι διαταραχές της αντίληψης και της αναγνώρισης από το υποκείµενο της δικής του ψυχικής δραστηριότητας και του εσωτερικού του λόγου, αποτελούν δηλαδή βαθύτατες διαταραχές της συνείδησης εαυτού και της διάκρισης µεταξύ εαυτού και εξωτερικού κόσµου. Στο πλαίσιο των γνωστικών µοντέλων, ο παλιός ορισµός της ψευδαίσθησης ως «αντίληψη χωρίς αντικείµενο» γίνεται «αντίληψη χωρίς Vincent (2000),believes that we should not view representations this especially important work of the brain that is achieved thanks to the plasticity of its synapses as independent of human actions, and introduces the remarkable neologism representactions]. As we know, auditory-verbal illusions, delirium and ideas of external influences exhibited by psychotics are due to a defect in perception and in the subject s ability to recognize its own mental activity and inner speech; they are, that is to say, very profound disturbances of self-consciousness and of the ability to distinguish between the self and the outside world. Within the framework of cognitive models, the old definition of delusion as perception without an object becomes perception without a subject (N. Georgieff and M. Jeannerod 1998; Georgieff, 2001; Georgieff works in the Service of the psychoanalyst J. Hochmann, the collaborator of Jeannerod, the well-known neuropsychologist of Lyon; cf. their co-written book J. Hochmann, M. Jeannerod, Esprit ou es-tu?. Psychanalyse et Neurosciences. 1991). 12. Angelergues often turns to physics in his own peculiar way. Concerning the problem of mind-body dualism, and being opposed to any kind of division, he will propose a thought provoked (certainly not copied) from the notion of the wave-particle duality of quantum physics, which is at the same time a great paradox. Duality, not dualism, he stresses, and reminds us that Etienne Klein has given us a marvellous exposition of this paradox through La Fontaine s fable The bat and the two ferrets : a bat enters the nest of a ferrett who hates mice, but gets off by showing it its wings that give it the identity of a bird. Two days later, it enters the nest of a ferrett who hates birds, but gets off once more by showing it that it has no feathers, and is therefore a mouse. Turning to psychiatric pathology, I shall add the provocative and certainly extraordinary monistic aphorism of the lung specialist Francois-Bernard Michel: asthma is 100% physical and 100% mental. Boris Kyrulnik uses a similar formulation: 100% innate, 100% acquired when he refers to the genetic base of human behavior. This game of paradoxical percentages appears thus to avoid the solution of the socalled inter-reaction which on the one hand accepts the interaction of biology and the environment but on the other hand preserves the division of the whole in percentages; intelligence, for instance, is due by 77.5% to biology and by 22.5% to experience and the environment; this is certainly just another form of dualism. Indeed, it is claimed that when it is not the case of a monogenetically defined disease, such as mucoviscidosis, but of complex human characteristics, this basic equation of quantitative genetics can be used to demonstrate our inability to draw a measurable relationship between genetic and environmental influence (J. Fromeut, La Recherche 1998, 311, 50-51). Now, of course, I have entered the realm of Costas Krimbas; therefore, my dear Costas, allow me to go on with something that I consider more important, on the basis of something that you had pointed out earlier. This difference between an absurd sum of percentages that expresses reality, and a reasonable one that misrepresents it, may be made clear if we attend to something pointed out by Lewontin: the parts do not have a previous detached existence that would allow us to think of wholes as consisting of sums of parts This is a pointed observation, says Krimbas, who brought it to

7 υποκείµενο» (N. Georgieff and M. Jeannerod 1998, Georgieff, 2001 που εργάζεται στο Service του ψυχαναλυτή J. Hochmann, τον συζητητή του Jeannerod, του πολύ γνωστού νευροψυχολόγου της Λυών. Βλ το κοινό τους βιβλίο J. Hochmann, M. Jeannerod, Esprit ou es-tu?. Psychanalyse et Neurosciences. 1991). 12. O Angelergues καταφεύγει συχνά στη φυσική µε έναν ιδιαίτερο τρόπο. Στο πρόβληµα του δυϊσµού σώµατος και ψυχής, όντας αντίθετος σε κάθε διχοτοµία θα προτείνει «µια σκέψη (προ πάντων όχι αντιγραφή) πάνω στην έννοια δυαδικότητα κύµα-σωµατίδιο της κβαντικής φυσικής, που είναι ταυτόχρονα ένα µεγάλο παράδοξο. υαδικότητα όχι δυϊσµός», τονίζει και υπενθυµίζει ότι η Etienne Klein εξέθεσε αξιοθαύµαστα αυτό το παράδοξο µέσω του µύθου του La Fontaine «Η νυχτερίδα και οι δύο νυφίτσες»: «µια νυχτερίδα µπαίνει στη φωλιά µιας νυφίτσας που απεχθάνεται τα ποντίκια αλλά αποφεύγει το µακελειό δείχνοντας τα φτερά που της δίνουν την ταυτότητα πουλιού. υο µέρες αργότερα, µπαίνει στη φωλιά µιας νυφίτσας που απεχθάνεται τα πουλιά αλλά αποφεύγει, ακόµη µια φορά, το µακέλεµα δείχνοντας την απουσία φτερώµατος που της δίνει την ταυτότητα ποντικιού». Καταφεύγοντας στην (ψυχ)ιατρική παθολογία, θα προσθέσω τον προκλητικό και, οπωσδήποτε, ιδιόµορφο µονιστικό αφορισµό του πνευµονολόγου Francois-Bernard Michel: το άσθµα είναι 100% σωµατικό και 100% ψυχικό. O Boris Kyrulnik χρησιµοποιεί την ανάλογη διατύπωση «100% έµφυτο, 100% επίκτητο» όταν αναφέρεται στη γενετική βάση των ανθρώπινων συµπεριφορών. Το «παιχνίδι» µε τα «παράδοξα ποσοστά» φαίνεται να αποφεύγει έτσι και την εκδοχή της λεγόµενης «δι-αντίδρασης», σύµφωνα µε την οποία γίνεται µεν αποδεκτή η επίδραση και της βιολογίας και του περιβάλλοντος πλην όµως διατηρείται η διαίρεση του όλου σε ποσοστά. για παράδειγµα, η ευφυΐα οφείλεται κατά 77,5% στη βιολογία και κατά 22,5% στην εµπειρία και το περιβάλλον, κάτι που είναι βέβαια «µια άλλη µορφή δυϊσµού. Υποστηρίζεται µάλιστα ότι, όταν δεν πρόκειται για µονογενετικά προσδιορισµένο νόσηµα, όπως η mucoviscidose, αλλά για «πολύπλοκα ανθρώπινα χαρακτηριστικά», αυτή η ίδια η βασική εξίσωση της ποσοτικής γενετικής να µπορεί να «χρησιµοποιηθεί» για να καταδείξει την αδυναµία καταστρώσεως µιας µετρήσιµης σχέσης µεταξύ γονιδιακής και περιβαλλοντικής δράσης (J. Fromeut, La Recherche 1998, 311, 50-51). Εδώ βέβαια είναι τα χωράφια του Κριµπά, γι αυτό επέτρεψε µου αγαπητέ Κώστα να πάω παρακάτω, συνεχίζοντας µε κάτι που θεωρώ σηµαντικότερο, βάσει µια δικής σου παλαιότερης επισήµανσης. Αυτή η διαφορά µεταξύ ενός «παράλογου» αθροίσµατος «ποσοστών» που εκφράζει την πραγµατικότητα και ενός άλλου, «λογικού» που την ψευτίζει, µπορεί ίσως να γίνει κατανοητή ακολουθώντας µια παρατήρηση του Lewontin: «τα τµήµατα δεν έχουν πρότερη ύπαρξη µεµονωµένα ώστε τα σύνολα να αποτελούνται από συνάθροιση τµηµάτων (...)». Αιχµηρή η διατύπωση, γράφει ο Κώστας Κριµπάς που µας την υπενθυµίζει, (Νεύσις 1995, 3, 33-40) όσο και σαφής ώστε να λύνει οριστικά την οντολογική πλευρά του αναγωγισµού: «τµήµατα και σύνολα έχουν µεταξύ τους διαλεκτική σχέση, ώστε ουδέν είναι τµήµα εάν δεν υπάρχει σύνολο του οποίου είναι τµήµα. εν υπάρχει στον κόσµο τµήµα µεµονωµένο. Όλα τα κοµµάτια του φυσικού κόσµου υπάρχουν εν αλληλεπιδράσει του ενός µε το άλλο, και µόνο χάρις σε αυτές τις αλληλεπιδράσεις µπορούµε να γνωρίσουµε την ύπαρξή τους. Ώστε οι ιδιότητες των τµηµάτων είναι πάντα ιδιότητες τις οποίες our attention (Neusis 1995, 3, 33-40), but also clear enough to solve once and for all the ontological aspect of reductionism: the relationship between parts and wholes is dialectical, so that nothing is a part unless there is a whole that it is a part of. There are no detached parts in the world. All parts of the natural world exist in interaction to each other, and only thanks to these interactions can we become aware of their existence. Therefore, the properties of the parts are always properties that they exhibit within a particular whole. Interacting parts signify organization. And was not the initial aim of biology to study beings with an organization, so as to arrive at the knowledge of the organizing laws? asks Angelergues. 13. Today, the positivist dream has doubtlessly much to offer to basic research, but remains nevertheless unfounded, because it is still only able to discern organicity in the organ, not in the organization, that is in the emergence, through organization, of another scientific level in our case a Psy level that biological language cannot investigate. This new level requires another language. Here, I shall only quote a short passage from a work of literature, Italo Calvino s Imaginary Cities, which gives a graphic illustration of the above: Marco Polo is describing a bridge stone by stone. But which stone is it that keeps the bridge standing? asks Kublai Chan. The bridge is not kept standing by this or that stone replies Marco Polo, but by the line of the arc formed by the stones. Kublai Chan falls silent and thinks. Then he adds: why to you talk to me about stones? I am only interested in the arc. Marco Polo replies: without the stones there can be no arc. Others only notice the line of the arc (mental phenomena), others only the stones that go into its formation (matter). However, the bridge (the mental organ) is made of stones (matter) but it is not supported by them; it is supported by their placement in the form of an arc (organization). 14. I see no other way of answering Andreas question, except through a dialogue between the neurosciences and psychoanalysis; this, however, would require that the fading of the old arrogance of psychoanalysis be accompanied by the shedding of the contemporary arrogance of the neurosciences. Paul Ricoeur in a recent discussion with Changeux (Ce qui nous fait penser. La nature et la regle. Ed. Odile Jacob, Paris, 1998) tells him that, hearing him speak at that moment, he did not consider him a reductionist. His point of departure was his fundamental claim that dualism lies in semantics, mental is not equivalent to immaterial, nonphysical, but that the mental experience involves the physical in a sense that is not reducible to the body of the natural sciences: the body-as-object is semantically counterposed to the body-as-experience. Changeux, without abandoning his fundamental position, according to which the descriptive-neuronal must be united with the perceptive-experienced, had just stated that no neurobiologist would ever say that language is the posterior frontal cortex asserting, at the same time, that he avoids semantic amalgams, and that he uses more than one discourses.

8 φανερώνουν εντός ορισµένου συνόλου»., «Τµήµατα εν αληλεπιδράσει» πάει να πει οργάνωση. Μήπως το πρωταρχικό σχέδιο της βιο-λογίας δεν ήταν «η µελέτη των όντων µε οργάνωση ώστε να φτάσουµε στην γνώση των νόµων της οργάνωσης», αναρωτιέται ο Angelergues. 13. Σήµερα, το θετικιστικό όνειρο προσφέρει αναµφίβολα υπηρεσίες στη βασική επιστηµονική έρευνα, παραµένει ωστόσο µετέωρο διότι εξακολουθεί να µη µπορεί να δει την οργανικότητα παρά µόνο στο όργανο, όχι στην οργάνωση, δηλαδή στην εξ αυτής απόρροια ενός άλλου επιστηµονικού επιπέδου -- στη περίπτωση µας του επιπέδου «Ψ» -- όπου η βιολογική γλώσσα είναι ανεπαρκής για να το διερευνήσει από µόνη της. Το νέο αυτό επίπεδο χρειάζεται άλλη γλώσσα. Θα αρκεστώ να παραθέσω εδώ ένα µικρό απόσπασµα από ένα λογοτέχνηµα, τις Αόρατες πόλεις του Ίταλο Καλβίνο, όπου εύγλωττα εικονογραφούνται τα παραπάνω: «Ο Μάρκο Πόλο περιγράφει µια γέφυρα πέτρα-πέτρα. Όµως ποια είναι η πέτρα που στηρίζει τη γέφυρα; ρωτάει ο Κούµπλαϊ Χαν. Η γέφυρα δε στηρίζεται από αυτή ή από εκείνη την πέτρα απαντάει ο Μάρκο Πόλο, αλλά απ' τη γραµµή της αψίδας που αυτές σχηµατίζουν. Ο Κούµπλαϊ Χαν µένει σιωπηλός και σκέφτεται. Ύστερα προσθέτει, γιατί µου µιλάς για πέτρες; εµένα µε ενδιαφέρει µόνο η αψίδα. Ο Μάρκο Πόλο απαντά, χωρίς πέτρες δεν υπάρχει αψίδα». Άλλοι προσέχουν µόνο τη γραµµή της αψίδας (τα ψυχικά φαινόµενα), άλλοι µόνο τις πέτρες που τη σχηµατίζουν (την ύλη). Η γέφυρα όµως (το ψυχικό όργανο) σχηµατίζεται µε τις πέτρες (την ύλη) αλλά δεν στηρίζεται από αυτές, στηρίζεται από την διευθέτηση τους σε γραµµή αψίδας (οργάνωση). 15. Taking the coda of Irini Skaliora s response a little further, I would say that, under these circumstances, Socrates may have lent an attentive ear. And a necessary disclaimer: I do not belong among those who believe that it was our glorious ancestors who discovered everything under the sun including psychoanalysis. 14. εν βλέπω άλλο τρόπο να απαντηθεί το ερώτηµα του Ανδρέα παρά µόνο µέσα από το διάλογο µεταξύ νευροεπιστήµης και ψυχανάλυσης, αρκεί στο ξεθώριασµα της παλαιάς αλαζονείας της ψυχανάλυσης να προστεθεί η εγκατάλειψη της σύγχρονης υπεροψίας των νευροεπιστηµών. Ο Paul Ricoeur, σε µια αποστροφή του λόγου κατά την πρόσφατη συζήτησή του µε τον Changeux, (Ce qui nous fait penser. La nature et la regle. Ed. Odile Jacob, Paris, κυκλοφόρησε πρόσφατα και η ελληνική έκδοση) θα του πει πως, έτσι που µιλούσε εκείνη τη στιγµή, δεν τον θεωρούσε αναγωγιστή. Ο ίδιος εκκινούσε από τη βασική του θέση πως ο δυϊσµός εντοπίζεται στη σηµαντική, το «ψυχικό» δεν είναι ισοδύναµο του «άυλου, του µη σωµατικού», πλην όµως το «ψυχικό βίωµα» εµπλέκει το «σωµατικό» κατά µία, µη αναγώγιµη στο σώµα των φυσικών επιστηµών, έννοια: «στο σώµα-αντικείµενο αντιπαραβάλλεται σηµαντικώς το βιούµενο σώµα». Ο Changeux, χωρίς να αφίσταται της βασικής του θέσης, της ανάγκης να ενωθεί «το περιγραφικό-νευρωνικό µε το αντιληπτό-βιούµενο», είχε δηλώσει προηγουµένως ότι «κανένας νευροβιολόγος δεν θα πει ποτέ ότι η γλώσσα είναι ο οπίσθιος µετωπιαίος φλοιός», βεβαιώνοντας συνάµα ότι αποφεύγει να κάνει αµαλγάµατα σηµαντικής και ότι χρησιµοποιεί περισσότερους του ενός «λόγους». 15. Προχωρώντας λίγο πιο πέρα την κατακλείδα της απάντησης της Ειρήνης Σκαλιώρα θα έλεγα ότι, κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, ο Σωκράτης ίσως να έτεινε

9 ευήκοον το ους. Αναγκαία διευκρίνηση: δεν ανήκω σε εκείνους που θεωρούν πως όλα τα έχουν βρει οι αρχαίοι µας πρόγονοι, µεταξύ αυτών και την ψυχανάλυση.

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014

LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV. 4 February 2014 LESSON 12 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΩΔΕΚΑ) REF : 202/055/32-ADV 4 February 2014 Somewhere κάπου (kapoo) Nowhere πουθενά (poothena) Elsewhere αλλού (aloo) Drawer το συρτάρι (sirtari) Page η σελίδα (selida) News τα νέα (nea)

Διαβάστε περισσότερα

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού)

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: ΣΟΦΙΑ ΑΡΑΒΟΥ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Αντ.Τρίτση, Αργοστόλι Κεφαλληνίας Τ.Κ. 28 100 τηλ. : 26710-27311 fax : 26710-27312

Διαβάστε περισσότερα

Code Breaker. TEACHER s NOTES

Code Breaker. TEACHER s NOTES TEACHER s NOTES Time: 50 minutes Learning Outcomes: To relate the genetic code to the assembly of proteins To summarize factors that lead to different types of mutations To distinguish among positive,

Διαβάστε περισσότερα

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * *

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * In the first chapter, we practiced the skill of reading Greek words. Now we want to try to understand some parts of what we read. There are a

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας

Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας Η αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καθημερινή γλώσσα και την επιστημονική ορολογία: παράδειγμα από το πεδίο της Κοσμολογίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αριστείδης Κοσιονίδης Η κατανόηση των εννοιών ενός επιστημονικού πεδίου απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014 LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV 18 February 2014 Slowly/quietly Clear/clearly Clean Quickly/quick/fast Hurry (in a hurry) Driver Attention/caution/notice/care Dance Σιγά Καθαρά Καθαρός/η/ο

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.: 09/061. Υπεύθυνος Καθηγητής: Σάββας Μακρίδης Α.Τ.Ε.Ι. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η διαμόρφωση επικοινωνιακής στρατηγικής (και των τακτικών ενεργειών) για την ενδυνάμωση της εταιρικής

Διαβάστε περισσότερα

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015

Adjectives. Describing the Qualities of Things. A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Adjectives Describing the Qualities of Things A lesson for the Paideia web-app Ian W. Scott, 2015 Getting Started with Adjectives It's hard to say much using only nouns and pronouns Simon is a father.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ CHAT ROOMS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ Ι Ο Ν Ι Ω Ν Ν Η Σ Ω Ν ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση : ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων- Λεωφόρος Αντώνη Τρίτση Αργοστόλι Κεφαλληνίας, Ελλάδα 28100,+30

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ Σπουδάστρια: Διαούρτη Ειρήνη Δήμητρα Επιβλέπων καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 6 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΙ) REF : 201/045/26-ADV. 10 December 2013

LESSON 6 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΙ) REF : 201/045/26-ADV. 10 December 2013 LESSON 6 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΞΙ) REF : 201/045/26-ADV 10 December 2013 I get up/i stand up I wash myself I shave myself I comb myself I dress myself Once (one time) Twice (two times) Three times Salary/wage/pay Alone/only

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Κατ/νση Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μοντέλα στρατηγικής διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗ ΑΘ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ

ΙΩΑΝΝΗ ΑΘ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΙΩΑΝΝΗ ΑΘ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Πτυχιούχου Γεωπόνου Κατόχου Μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Areas and Lengths in Polar Coordinates

Areas and Lengths in Polar Coordinates Kiryl Tsishchanka Areas and Lengths in Polar Coordinates In this section we develop the formula for the area of a region whose boundary is given by a polar equation. We need to use the formula for the

Διαβάστε περισσότερα

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά.

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Διαστημικό εστιατόριο του (Μ)ΑστροΈκτορα Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Μόλις μια παρέα πελατών κάτσει σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π.Μ.Σ. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» «Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme. (a) Note: Award A for vertical line to right of mean, A for shading to right of their vertical line. AA N (b) evidence of recognizing symmetry

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΖΑΡΑΒΕΛΑ Δ. 1, και ΒΡΥΩΝΗΣ Δ. 1 1 4ο Τ.Ε.Ε. Καλαμάτας, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκ/σης Μεσσηνίας e-mail: dzaravela@yahoo.qr ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αζεκίλα Α. Μπνπράγηεξ (Α.Μ. 261)

Αζεκίλα Α. Μπνπράγηεξ (Α.Μ. 261) ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ ΘΔΜΑ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: Ζ ΑΝΣΗΛΖΦΖ ΣΧΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖ ΖΜΑΗΑ ΣΖ ΑΤΣΟΔΚΣΗΜΖΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί πρόβλεψης προσήμων σε προσημασμένα μοντέλα κοινωνικών δικτύων ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μηχανισμοί πρόβλεψης προσήμων σε προσημασμένα μοντέλα κοινωνικών δικτύων ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μηχανισμοί πρόβλεψης προσήμων σε προσημασμένα μοντέλα κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο

Γιπλυμαηική Δπγαζία. «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ. Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο ΔΘΝΙΚΟ ΜΔΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΥΟΛΗ ΝΑΤΠΗΓΩΝ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΥΑΝΙΚΩΝ Γιπλυμαηική Δπγαζία «Ανθπυποκενηπικόρ ζσεδιαζμόρ γέθςπαρ πλοίος» Φοςζιάνηρ Αθανάζιορ Δπιβλέπυν Καθηγηηήρ: Νηθφιανο Π. Βεληίθνο Σπιμελήρ Δξεηαζηική

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα

4.6 Autoregressive Moving Average Model ARMA(1,1)

4.6 Autoregressive Moving Average Model ARMA(1,1) 84 CHAPTER 4. STATIONARY TS MODELS 4.6 Autoregressive Moving Average Model ARMA(,) This section is an introduction to a wide class of models ARMA(p,q) which we will consider in more detail later in this

Διαβάστε περισσότερα

Exercises 10. Find a fundamental matrix of the given system of equations. Also find the fundamental matrix Φ(t) satisfying Φ(0) = I. 1.

Exercises 10. Find a fundamental matrix of the given system of equations. Also find the fundamental matrix Φ(t) satisfying Φ(0) = I. 1. Exercises 0 More exercises are available in Elementary Differential Equations. If you have a problem to solve any of them, feel free to come to office hour. Problem Find a fundamental matrix of the given

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014

LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26. 18 November 2014 LESSON 26 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΕΞΙ) REF : 102/030/26 18 November 2014 But Weekend I love The song I sing I smile I laugh Greek (thing) Greek(people) Greek (man) αλλά (το) Σαββατοκύριακο αγαπώ (το) τραγούδι τραγουδώ

Διαβάστε περισσότερα

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z

1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z STUDENT NUMBER CENTRE NUMBER HIGHER SCHOOL CERTIFICATE EXAMINATION 1999 MODERN GREEK 2 UNIT Z (55 Marks) Time allowed Two hours (Plus 5 minutes reading time) DIRECTIONS TO CANDIDATES Write your Student

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ' ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΩ ΔΕΙΚΤΩΝ Επιβλέπων: Αθ.Δελαπάσχος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Ε ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ Κ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ : Σνπξηζηηθήο Οηθνλνκίαο θαη Αλάπηπμεο (ΣΟΑ) ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: Σνπξηζκφο θαη Οηθνλνκηθή Κξίζε Δπηβιέπσλ : Νηνχβαο Λνπθάο πνπδάζηξηα : Σζαγθαξάθε

Διαβάστε περισσότερα

Case 1: Original version of a bill available in only one language.

Case 1: Original version of a bill available in only one language. currentid originalid attributes currentid attribute is used to identify an element and must be unique inside the document. originalid is used to mark the identifier that the structure used to have in the

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Διπλωµατική Εργασία Της Φοιτήτριας του Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ

3.4 Αζηίεξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ ζημ ζπμθείμ... 64 3.4.1 Πανάβμκηεξ πνμέθεοζδξ ηδξ ημζκςκζηήξ ακζζυηδηαξ... 64 3.5 οιαμθή ηςκ εηπαζδεοηζηχκ ζηδκ 2 Πεξηερόκελα Δονεηήνζμ πζκάηςκ... 4 Δονεηήνζμ δζαβναιιάηςκ... 5 Abstract... 6 Πενίθδρδ... 7 Δζζαβςβή... 8 ΘΔΩΡΗΣΙΚΟ ΜΔΡΟ... 12 Κεθάθαζμ 1: Θεςνδηζηέξ πνμζεββίζεζξ βζα ηδκ ακζζυηδηα ζηδκ εηπαίδεοζδ...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Information and Communication Technologies in Education

Information and Communication Technologies in Education Information and Communication Technologies in Education Instructional Design = Instructional Systems Design (ISD) K. Vassilakis / M. Kalogiannakis Instructional Design Instructional Design (also called

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr

ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΟΦΙΑ Socm09008@soc.aegean.gr ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Κ. 6ο Δμοτικό Σχολείο Κηφησιας Πηνελόπη Δέλτα, Β Δ/νση Εκπ/σης Αθήνας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Πρόθεσή μας είναι να παρουσιάσουμε ένα συνδυασμό των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014

LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28. 2 December 2014 LESSON 28 (ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΚΟΣΙ ΟΚΤΩ) REF : 201/033/28 2 December 2014 Place/Seat Right (noun) I am right I am not right It matters It does not matter The same (singular) The same (Plural) Η θέση Το δίκιο Έχω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση κατά του ιού της γρίπης Σε δομές του νομού Λάρισας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Τα γνωστικά επίπεδα των επαγγελματιών υγείας Στην ανοσοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3:

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κεφάλαιο 1: Κεφάλαιο 2: Κεφάλαιο 3: 4 Πρόλογος Η παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «ιερεύνηση χωρικής κατανοµής µετεωρολογικών µεταβλητών. Εφαρµογή στον ελληνικό χώρο», ανατέθηκε από το ιεπιστηµονικό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Εκπαίδευση: Μέσο ανάπτυξης του ανθρώπινου παράγοντα και εργαλείο διοικητικής µεταρρύθµισης Επιβλέπουσα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ «Θεσμικό Πλαίσιο Φωτοβολταïκών Συστημάτων- Βέλτιστη Απόδοση Μέσω Τρόπων Στήριξης» Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ

ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΡΙΕΣ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΤΕΥΧΟΣ Νο 110 - Δ ΤΡΙΜΗΝΟ 2014 Το πρώτο βραβείο κέρδισε η Ελλάδα για την φωτογραφία Blue + Yellow = Green στον διαγωνισμό 2014 του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES. City Date Time Hall. Rhodes 16 March 2012 7.00 pm Cultural Events Hall Aktaion

BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES. City Date Time Hall. Rhodes 16 March 2012 7.00 pm Cultural Events Hall Aktaion BRAIN AWARENESS ACTIVITY IN NEUROSCIENCES City Date Time Hall Rhodes 16 March 2012 7.00 pm Cultural Events Hall Aktaion TITLE: BRIDGE, COGNITIVE ENHANCEMENT AND BRAIN PLASTICITY: HOW TO KEEP BRAIN FIT

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μελέτη των υλικών των προετοιμασιών σε υφασμάτινο υπόστρωμα, φορητών έργων τέχνης (17ος-20ος αιώνας). Διερεύνηση της χρήσης της τεχνικής της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας

Διαβάστε περισσότερα

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1)

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1) Name: Date: Nuclear Physics 5. A sample of radioactive carbon-4 decays into a stable isotope of nitrogen. As the carbon-4 decays, the rate at which the amount of nitrogen is produced A. decreases linearly

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ: «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη γλώσσα και στα κείμενα» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Το φωνηεντικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΗΓΩΝ Θεόδωρος Μαρκόπουλος University of Uppsala thodorismark@yahoo.gr Abstract This paper discusses methodological

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης

Διπλωματική Εργασία. Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική. Αντωνίου Φάνης Διπλωματική Εργασία Μελέτη των μηχανικών ιδιοτήτων των stents που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Αντωνίου Φάνης Επιβλέπουσες: Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Ζάννη-Βλαστού Ρόζα, Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις»

Θέμα διπλωματικής εργασίας: «Από το «φρενοκομείο» στη Λέρο και την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση: νομικό πλαίσιο και ηθικοκοινωνικές διαστάσεις» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΕΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΗΣ & ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ: ΔΙΚΑΙΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ: ΒΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ!

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ: ΒΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ! ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ: ΒΑΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ! ΘΥΜΑΡΑ Μ. Μ. 11 Ο Γυμνάσιο Πειραιά, Δ/νση Β/Θμιας Εκπ/σης Πειραιά e-mail: margthym@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόγραμμα της διαμόρφωσης των σχολικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411

ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ. ιπλωµατική Εργασία. της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411 Παρακίνηση εργαζοµένων: Ο ρόλος του ηγέτη στην παρακίνηση των εργαζοµένων. ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ιπλωµατική Εργασία της ΘΕΟ ΟΣΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗΣ ΜΣ:5411 ΠΑΡΑΚΙΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΗΝΙΑΣ

ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΗΝΙΑΣ ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΗΝΙΑΣ 2014 Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΑΘΕΡΗ ΣΤΗ ΚΙΝΗΤΗ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ "

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ "ΠΟΛΥΚΡΙΤΗΡΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΛΗΨΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ IV. Ενότητα 1γ: Deciding on a topic, purpose, rationale. Ιφιγένεια Μαχίλη Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών

ΑΓΓΛΙΚΑ IV. Ενότητα 1γ: Deciding on a topic, purpose, rationale. Ιφιγένεια Μαχίλη Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Ενότητα 1γ: Deciding on a topic, purpose, rationale Ιφιγένεια Μαχίλη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

"ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013"

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΤΗ 2011-2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Επιμέλεια Κρανιωτάκη Δήμητρα Α.Μ. 8252 Κωστορρίζου Δήμητρα Α.Μ. 8206 Μελετίου Χαράλαμπος Α.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

45% of dads are the primary grocery shoppers

45% of dads are the primary grocery shoppers 45% of dads are the primary grocery shoppers 80% for millennial dads Y&R New York North America s study on dads Shutterfly greeting cards/2014 Goodbye daddy rule. Hello daddy cool! Οι new generation daddiesέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick

Δήµου Δράµας Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τµήµα Επιστηµών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Τµήµα Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστηµίου Frederick Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα και την οικονοµική στήριξη του Δήµου Δράµας (Δηµοτική Επιχείρηση Κοινωνικής Πολιτιστικής και Τουριστικής Ανάπτυξης) και διοργανώνεται από το Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Context-aware και mhealth

Context-aware και mhealth ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Context-aware και mhealth ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Του Κουβαρά

Διαβάστε περισσότερα

þÿ»±íº »¹ Áà  : É º±¹ Ä þÿ Á³ Ä Å : ¼¹± ºÁ¹Ä¹º ±À Ä ¼

þÿ»±íº »¹ Áà  : É º±¹ Ä þÿ Á³ Ä Å : ¼¹± ºÁ¹Ä¹º ±À Ä ¼ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Health Sciences http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ»±íº »¹ Áà  : É º±¹ Ä þÿ Á³ Ä Å : ¼¹± ºÁ¹Ä¹º ±À Ä ¼ þÿ Ä Æ Á Â, Á ÃÄ Â þÿ Á̳Á±¼¼±

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859. Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο: Παζραιίδεο Αζαλάζηνο ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859. Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο: Παζραιίδεο Αζαλάζηνο ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΛΟΓΗΣΗΚΖ Εςπωπαϊϊκή Εταιιπείία,, ο θεσμόρ καιι η ανάπτςξη τηρ. Όλνκα πνπδάζηξηαο: Γξεγνξία αββίδνπ Α.Δ.Μ:7859 Δπηβιέπνλ Καζεγεηήο:

Διαβάστε περισσότερα