Επιστημονική Διασύνδεση Γ.Ν. Παπαγεωργίου - ΕΛΕΠΑΠ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστημονική Διασύνδεση Γ.Ν. Παπαγεωργίου - ΕΛΕΠΑΠ"

Transcript

1 ΤΕΥΧΟΣ 20 ΙΟΥΛ.-ΑΥΓ.-ΣΕΠ ΤΙΜΗ 0,01 Επιστημονική Διασύνδεση Γ.Ν. Παπαγεωργίου - ΕΛΕΠΑΠ Αγωνιστικές κινητοποιήσεις για δίκαια αιτήματα του ΣΕΝΠ Πρόγραμμα εκπαίδευσης Διοικητών και Υποδιοικητών Δημοσίων Νοσοκομείων 2010 στο Παπαγεωργίου Νέα τεχνική κρυοσυντήρησης ωαρίων για καρκινοπαθείς γυναίκες από τη Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Νοσηλευτική ημερίδα: «Διαχείριση του Πόνου» Πρεσβυωπία: Νέα δεδομένα από το τμήμα Προσθίων Μορίων της Β Οφθαλμολογικής Κλινικής ΑΠΘ

2 ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Το Γενικό Νοσοκομείο ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ διοικείται από επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο αποτελούμενο από τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο και 5 μέλη. Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου είναι η ακόλουθη: ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Βασίλειος Παπάς Αριστείδης Κάζης ΜΕΛΗ Νικόλαος Παπαγεωργίου Νικόλαος Σαμαράς Αρίστιππος Μηνάς Παναγιώτης Καρδαράς Αγγελική Σαρδέλλη Διευθύνσεις- Διευθυντές Νοσοκομείου Παπαγεωργίου ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Γεώργιος Χριστόπουλος Αναστάσιος Κυριακίδης Αθανασία Χούτα - Χυτήρη Γεώργιος Καρατζάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Κωνσταντίνος Σταμάτης Γρηγόριος Σοφιαλίδης Γεώργιος Ιωακειμίδης Λιάνα Μιχαηλίδου

3 EDITORIAL Καλύτερα να ανάψεις ένα κερί παρά να καταριέσαι το σκοτάδι Ομιλία της Ζωής Παπαγεωργίου, μέλους Δ.Σ. του Ιδρύματος Παπαγεωργίου στην ημερίδα που διοργάνωσε η Μονάδα Πολλαπλής Σκλήρυνσης της Νευρολογικής Κλινικής του Γ. Νοσοκομείου Παπαγεωργίου στις , στο αμφιθέατρο του νοσοκομείου. Πρόσφατα ενημερώθηκα για τη δουλειά της Νευρολογικής κλινικής, που είναι η μοναδική στην Ελλάδα και περιλαμβάνει 2 ανεξάρτητους θαλάμους νοσηλείας ασθενών, 2 εξωτερικά ιατρεία εβδομαδιαίως και ανεξάρτητη γραμματεία. Οι δραστηριότητες της μονάδος Πολλαπλής Σκλήρυνσης, εκτός από την εξυπηρέτηση των ασθενών, περιλαμβάνει πολυάριθμες δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά, ανακοινώσεις σε συνέδρια, κλινικές μελέτες, εργαστηριακή έρευνα καθώς και διοργάνωση ενημερωτικών ημερίδων για τους ασθενείς. Το νοσοκομείο έχει ως στόχο την καλύτερη ιατρική φροντίδα του πάσχοντος συνανθρώπου και το Ίδρυμα Παπαγεωργίου είναι ανοικτό σε κάθε πρόταση που μπορεί να βοηθήσει σ αυτήν την προσπάθεια. Ζώντας σε εποχές όπου τα πάντα ιεραρχούνται με βάση τους νόμους της αγοράς, σε εποχές άκρατου υλισμού, θεωρώ ότι οι κοινωνίες έχουν περισσή ανάγκη από επιδράσεις θετικές στην ΠΡΟΣΦΟΡΑ, από ανθρώπους που δραστηριοποιούνται για την ευημερία του συνανθρώπου και κατ επέκταση της κοινότητας. Από πολίτες που προσφέρουν με ανιδιοτέλεια τον ελεύθερο χρόνο τους, τις γνώσεις τους και μέρος των εσόδων τους για χρήσιμες δράσεις προς όφελος των άλλων, χωρίς να περιμένουν αντάλλαγμα. Από ανθρώπους που υιοθετούν μια στάση ζωής με ιδιαίτερες αξίες όπως η αλληλεγγύη, η κοινωνική δικαιοσύνη και η κοινωνική συμμετοχή. Τα κοινωφελή ιδρύματα και ο εθελοντισμός είναι μια αισιόδοξη νότα στις ημέρες που ζούμε της οξείας οικονομικής κρίσης και ο ρόλος τους ήταν και θα είναι σημαντικός στην οικοδόμηση της σύγχρονης Ελλάδας τόσο στην ανάπτυξη όσο και στην συμβολή για την ανάδειξη του πολιτισμού μας. Θα έλεγα μάλιστα, ότι τα κοινωφελή ιδρύματα, σε πολλές περιπτώσεις καλούνται να καλύψουν κάποια «κενά»που αφορούν τους Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 1

4 Εθελοντής είναι ο πολίτης εκείνος που προσφέρει απλόχερα και με ανιδιοτέλεια τον χρόνο του, τις γνώσεις του και εν τέλει την ψυχή του με μόνο αντάλλαγμα την χαρά της προσφοράς... νευραλγικούς τομείς του πολιτισμού, των επιστημών, της έρευνας και της κοινωνικής βοήθειας. Το έργο που προσφέρουν είναι απόλυτα συμπληρωματικό του δημόσιου τομέα και αντικαθιστά τον ρόλο, την έλλειψη πόρων και τεχνογνωσίας που υπάρχει σε πολλούς διαφορετικούς τομείς. Τα ιδρύματα γίνονται αρωγοί σε τομείς που χρήζουν βοήθειας, κάτι που υπάρχει ακόμα και στα πιο ευημερούντα κράτη, για το καλό των λαών τους και αυτή η αρωγή γεννά θεαματικά αποτελέσματα. Οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες, συνειδητοποιούν ολοένα και περισσότερο πως δεν πρέπει να έχουν την αξίωση να δίνονται όλες οι λύσεις στα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία από τις ενέργειες της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, αλλά πως μπορούν παράλληλα να παράγουν και οι ίδιοι έργο στον τομέα που τους ενδιαφέρει και ανάλογα με τα ενδιαφέροντα του κάθε ατόμου. Συμβάλλουν με τον τρόπο αυτό στην κοινωνική ευημερία και πρόοδο σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, παρεμβαίνοντας σε όλο το φάσμα των θεμάτων. Τα κοινωφελή ιδρύματα στη χώρα μας έχουν πολύχρονη παράδοση και επιδεικνύουν αξιοσημείωτο έργο, υπήρξαν και συνεχίζουν να είναι μοχλοί πολυποίκιλης ανάπτυξης και συμπαράστασης. Είναι η έμπρακτη εκδήλωση συμπαράστασης προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο. Ο ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ είναι μια πράξη μέσα από την οποία οι άνθρωποι αποκτούν νέες δεξιότητες και βοηθούνται να είναι ενεργοί πολίτες της κοινότητας τους. Εθελοντής είναι ο πολίτης εκείνος που προσφέρει απλόχερα και με ανιδιοτέλεια τον χρόνο του, τις γνώσεις του και εν τέλει την ψυχή του με μόνο αντάλλαγμα την χαρά της προσφοράς. Με αυτήν την έννοια ο εθελοντισμός ταυτίζεται με την φιλανθρωπία, όπως χρησιμοποιήθηκε ο όρος κατά την κλασσική εποχή, κυρίως για να αποδώσει μια καινούργια αρετή, την αγάπη για τον συνάνθρωπο. Ο εθελοντισμός αποβλέπει στην ευημερία του συνανθρώπου, ενώ συγχρόνως δίνει νέο περιεχόμενο στην ζωή των εθελοντών. Ο εθελοντισμός διαμορφώνει νέα κοινωνικά ήθη συμβάλλοντας στην συνεκτικότητα του κοινωνικού ιστού και ενδυναμώνοντας την κοινωνική αλληλεγγύη. Οι διαπροσωπικές σχέσεις δε θα βελτιωθούν και η ειρήνη στον κόσμο δεν πρόκειται να εδραιωθεί αν οι άνθρωποι ενδιαφέρονται μόνο για το πώς θα καταναλώσουν όσο το δυνατόν περισσότερο, απαλλαγμένοι από κάθε είδους ιδανικά και αξίες. Η πρόοδος της κοινωνίας θα επέλθει δια μέσου της προσφοράς, της ενεργοποίησης, του εθελοντισμού. Η αίσθηση της ανιδιοτελούς προσφοράς και το ειλικρινές ενδιαφέρον για το συνάνθρωπο εξυψώνει την κοινωνία και τους πολίτες της σε ένα επίπεδο ζωής που διακατέχεται από αξίες και ιδανικά και τότε ο άνθρωπος μπορεί πραγματικά να μεγαλουργήσει. Η προσωπική μας εξέλιξη δεν είναι κάτι το οποίο εξαντλείται στα προσωπικά μας οφέλη. Υπάρχει και η αγάπη, σημαίνει προσφορά. Στην προσωπική μου διαδρομή, αφορμή για κοινωνική προσφορά ήταν η επαφή μου, από τα παιδικά μου χρόνια, με κοινωνικές ομάδες που βρίσκονταν σε αδύναμη και δυσχερή θέση, λόγω της περιοχής που γεννήθηκα και μεγάλωσα. Εκείνη την εποχή η Νέα Κρήνη και η Καλαμαριά δεν παρέπεμπαν σε παραθαλάσσιο προάστιο της πόλης μας αλλά καθαρά σε περιοχή όπου είχαν καταφύγει οι πρόσφυγες που πάσχιζαν να αναστήσουν την ζωή τους. Έτσι καλλιεργήθηκε μέσα μου το αίσθημα συμπάθειας και ανιδιοτελούς αγάπης που δημιουργείται αυθόρμητα στην ψυχή κάθε ανθρώπου όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με την δυστυχία. Αρχικά, προσφέροντας την ενέργεια μου, και με έμφυτη την αισιοδοξία μου, γεύτηκα για πρώτη φορά την ανάταση της ψυχής και το μεγαλείο της παροχής, Στην πορεία της ζωής μου, είχα την τύχη να μπορώ να συμπληρώσω τις αποσκευές που προορίζονται για την συνεισφορά μου αυτή και με την υλική ανταπόδοση και αρωγή στα λιγότερο προνομιούχα στρώματα του πληθυσμού. Η τάση για προσφορά είναι υπόθεση καρδιάς. Είναι αυθόρμητη, χωρίς σκέψη και χωρίς υπολογισμό. Καλύτερα να ανάψεις ένα κερί παρά να καταριέσαι το σκοτάδι. 2 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

5 ΤΕΥΧΟΣ 20 ΙΟΥΛ.-ΑΥΓ.-ΣΕΠ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ - ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ: ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασίλειος Παπάς Μνημόνιο Συνεργασίας Νοσοκομείου Παπαγεωργίου- ΕΛΕΠΑΠ... 4 ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΑΡΧΙΣΥΝΤΑΞΙΑ: Μαρία Ρούμελη-Στρατάκη Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: Γ. Βαρλάμης, Ε. Βοζίκη, Α. Γαλλή-Τσινοπούλου, Β. Γρηγοριάδου, Σ. Γρούγιου, Ξ. Ευαγγέλου, Ι. Ευστρατίου, Μ. Κάκουρα, Α. Καλοφορίδου, Ε. Καραλή, Α. Κουμανδράκη, Ν. Μαντές, Ν. Μιχαλέλη, Σ. Μπαρλαμπάνη, Α. Νταντανά, Μ. Οικονόμου, Α. Παναγιωτίδου, Κ. Πανταζής, Μ. Παπαγγέλου, Μ. Παπαθεοδώρου, Α. Σεβαστοπούλου, Ζ. Σκαρλάτου, Β. Ταρλατζής, Γ. Ταχτατζόγλου, Γ. Τζιβανοπούλου, Μ. Τσανανά, Ι. Τσινόπουλος, Ι. Τσιτουρίδης, Π. Τουχτίδης, Α. Φιλιππόπουλος, Χ. Φουρλάμη, Ζ. Χαλέμης, Δ. Χριστοδουλίδου Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Διοικητών και Υποδιοικητών Δημόσιων Νοσοκομείων...6 Πόνος: Οδοιπορικό μέσα στους αιώνες...8 Νέα τεχνική κρυοσυντήρησης ωαρίων υπόσχεται γονιμότητα σε καρκινοπαθείς γυναίκες...13 Νοσηλευτική Ημερίδα: Διαχείριση Πόνου...14 Αναλγησία στον φυσιολογικό τοκετό...18 Σπιρομέτρηση...22 Πρεσβυωπία: Eνας παλιός γνώριμος σε νέα δεδομένα...26 Παιδί και ποδόσφαιρο...29 Διαχείριση του πόνου στη Μoνάδα Εντατικής Θεραπείας...32 Οφθαλμικός πόνος: Νοσηλευτική παρέμβαση...35 Το πιστοποιητικό υγείας σε αθλούμενα παιδιά...38 ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ: ORAMA PRODUCTION Ραδιοτηλεοπτικές Παραγωγές Τηλ.: ΕΚΤΥΠΩΣΗ - ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑ: ΜΑΥΡΟΓΕΝΗΣ Α.Ε. Ολύμπου 3, Καλοχώρι Τηλ.: Η έφηβη αθλήτρια...42 Αντιμετώπιση του πόνου σε ασθενείς με αιματουρία...46 Παιδί στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών...48 Μυοσκελετικός πόνος...50 Διατροφή των αθλούμενων παιδιών και εφήβων...52 Αναλγητικά φάρμακα...58 Αποχαιρετώντας ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Περιφερειακή οδός Θεσσαλονίκης - Ευκαρπία Τηλ.: Fax: , Θεσσαλονίκη Το Βήμα των Εργαζομένων...65 Με άφατη θλίψη αποχαιρετούμε τον καθηγητή Μαιευτικής και Γυναικολογίας Τρύφωνα Τσαλίκη...66 Ευχαριστούν και συγχαίρουν τους δικούς μας ανθρώπους...70 Aπαγορεύεται κατά το Ν. 2121/1993 και τη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (που έχει κυρωθεί με το Ν. 100/1975) η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή ολική, μερική, περιληπτική ή και η παράφραση ή διασκευή, απόδοση του περιεχομένου του περιοδικού ΧΡΕΟΣ ΖΩΗΣ με οποιοδήποτε μέσο και τρόπο, μηχανικό ή ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο άνευ προηγούμενης έγγραφης αδείας του εκδότη. Γεγονότα - Εκδηλώσεις - Διακρίσεις...72 Ένας πολύχρωμος κόσμος λουλουδιών στην καρδιά του νοσοκομείου μας...74 Κλινικές - Τμήματα - Εξωτερικά Ιατρεία ΓΝΠ...78 Νοσοκομειακό σταυρόλεξο...84 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 3

6 ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Νοσοκομείου Παπαγεωργίου- ΕΛΕΠΑΠ Επιστημονική διασύνδεση της Β Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου Παπαγεωργίου με την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας και Αποκατάστασης Αναπήρων Παίδων (ΕΛΕΠΑΠ) Θεσσαλονίκης. Aμεση πρόσβαση σε ένα εξειδικευμένο ιατρικό κέντρο που θα καλύπτει από ειδικές ιατρικές εξετάσεις μέχρι χειρουργικές επεμβάσεις σχετικές με μυοσκελετικά προβλήματα και νοσηλευτική φροντίδα θα έχουν στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου τα άτομα με αναπηρίες που περιθάλπονται στην ΕΛΕΠΑΠ (Ελληνική Εταιρεία Προστασίας και Αποκατάστασης Αναπήρων Παίδων) Θεσσαλονίκης. Τη δυνατότητα να παρακολουθούν εξειδικευμένα προγράμματα θεραπείας και αποκατάστασης θα έχουν όμως και οι ασθενείς που θα παραπέμπει το νοσοκομείο Φωτορεπορτάζ: Νώντας Στυλιανίδης Παπαγεωργίου στις ειδικές υπηρεσίες της ΕΛΕΠΑΠ. Την «ανταλλαγή» αυτών των πολύτιμων υπηρεσιών προς τους ανθρώπους με αναπηρίες που τις έχουν ανάγκη εμπεριέχει το μνημόνιο συνεργασίας που υπογράφηκε μεταξύ του νοσοκομείου «Παπαγεωργίου» και της ΕΛΕΠΑΠ. Η διασύνδεση των δύο φορέων, επισφραγίστηκε κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής που πραγματοποιήθηκε στις 9 Ιουνίου 2010, στην αίθουσα συνεδριάσεων του νοσοκομείου Παπαγεωργίου, όπου υπογράφηκε το ΜΝΗΜΟ- ΝΙΟ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ από τους Προέδρους των δύο φορέων κ. Βασίλειο Παπά & κ. Λίλα Μπακατσέλου Βενιζέλου 4 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

7 Από αριστερά: Ο διευθυντής της Β Ορθοπαιδικής Κλινικής Αναστάσιος Κυριακίδης, ο γενικός διευθυντής του νοσοκομείου Γεώργιος Χριστόπουλος, το μέλος Δ.Σ. του νοσοκομείου Νίκος Σαμαράς, στη μέση ο επιμελητής Β της Ορθοπαιδικής Κλινικής Δημήτριος Μεταξιώτης, και μέλη Δ.Σ. της ΕΛΕΠΑΠ σε αναμνηστική φωτογραφία μετά την υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας από τον πρόεδρο του νοσοκομείου Παπαγεωργίου Βασίλειο Παπά και την πρόεδρο της ΕΛΕΠΑΠ Λίλα Μπακατσέλου-Βενιζέλου. παρουσία μελών των Δ.Σ. αντίστοιχα καθώς και στελεχών της Β Ορθοπαιδικής Κλινικής του νοσοκομείου Παπαγεωργίου, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για μια εποικοδομητική συνεργασία ανάμεσά τους προς όφελος των ασθενών. Όπως ανέφεραν, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος της ΕΛΕΠΑΠ, Λίλα Μπακατσέλου, και ο διευθυντής της Β Ορθοπαιδικής Κλινικής του «Παπαγεωργίου», Αναστάσιος Κυριακίδης, οι δυο πλευρές θα προωθήσουν κοινούς επιστημονικούς στόχους που αφορούν τα άτομα με αναπηρίες, όπως είναι η ερευνητική αξιοποίηση του Εργαστηρίου Ανάλυσης Βάδισης της ΕΛΕΠΑΠ από τους εξειδικευμένους ιατρούς ορθοπεδικούς του Παπαγεωργίου, η ανάληψη και εκπόνηση ερευνητικών πρωτοκόλλων και η οργάνωση επιστημονικών ημερίδων. Η ανάλυση της βάδισης, που γίνεται στο υπερσύγχρονο εργαστήριο της ΕΛΕΠΑΠ, αποτελεί σημαντική εξέταση για τα παιδιά με προβλήματα όπως εγκεφαλική παράλυση ή δυσλειτουργία, σύνδρομα με συνοδά κινητικά προβλήματα, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις κ.ά., καθώς εντοπίζει τα προβλήματα βάδισης, αξιολογεί τη συντηρητική αγωγή, τη χειρουργική θεραπεία κ.λπ. Η ανάλυση της βάδισης στηρίζεται στην τεχνολογία του βίντεο και του ηλεκτρονικού υπολογιστή για την καταγραφή της κίνησης. Σε συνδυασμό με κλινική εξέταση, σωματομετρική ανάλυση, ανάλυση στατικής ισορροπίας και μυϊκού έργου-ισχύος, συγκεντρώνονται συνολικά περισσότερες από 200 παράμετροι και η εξειδικευμένη επιστημονική ομάδα μπορεί να καταλήξει στο τελικό συμπέρασμα. Παρόντες στην εκδήλωση ήταν εκ μέρους της ΕΛΕΠΑΠ και τα μέλη του Δ.Σ. κ.κ.: Άννα Πάντου, Βίκυ Χαΐτογλου, Γιώργος Μακρής, Ένη Πασσιά, Κική Κουιμτζή, η αν. διευθύντρια της ΕΛΕΠΑΠ Λένα Βράνη, ο επιστημονικός Διευθυντής, Χρήστος Μυλωνάς, η παιδίατρος Ισιδώρα Βαγιάνου, και η προϊσταμένη Φυσικοθεραπείας, Δέσποινα Παπαδοπούλου. Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 5

8 Peter Donnely, UK Ministry of Heath Chair, Costing Committee Gareth Goodier, CEO (Chief Executive Officer) Cambridge University Hospitals Foundation NHS Trust Τ. Κότης, President of M.E.R. Senior Management Consultant Cambridge University Hospitals Foundation NHS Trust Toni Staykova, Geriatrician, Visiting Consultant Cambridge University Hospitals, UK Anna- Marie Vilamovska, Senior Lecturer Hopkins University, USA Εισηγητές-Ομιλητές Ν. Πολύζος, Γενικός Γραμματέας Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ν. Μανιαδάκης, καθηγητής Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας Δ. Μπαρτζώκας, Οικονομολόγος της Υγείας, Διοικητής Γενικού Ογκολογικού Νοσοκομείου Κηφισσιάς, «Άγιοι Ανάργυροιι» Ι. Σαριβουγιούκας, Μηχανικός Πληροφορικής, Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης 6 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

9 Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης διοργάνωσε Ειδικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Διοικητών και Υποδιοικητών Δημόσιων Νοσοκομείων, στις Ιουνίου 2010, στο αμφιθέατρο του Γενικού Νοσοκομείου Παπαγεωργίου. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν με εισηγήσεις τους σημαντικές προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό ενώ παρακολούθησαν και συμμετείχαν με παρεμβάσεις και ερωτήσεις τους όλοι οι διοικητές και υποδιοικητές των Ελληνικών Δημόσιων Νοσοκομείων. Ειδική ομιλία έκανε ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Υγείας, Νίκος Πολύζος, ο οποίος και ανέπτυξε την φιλοσοφία, τους στόχους και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης στον ευαίσθητο χώρο της δημόσιας υγείας. Από το νοσοκομείο Παπαγεωργίου, χαιρετισμό απηύθυνε ο δωρητής, πρώην πρόεδρος Δ.Σ. του νοσοκομείου και νυν πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Παπαγεωργίου, Νίκος Παπαγεωργίου, ενώ τις εργασίες παρακολούθησαν ο πρόεδρος Δ.Σ. του νοσοκομείου Βασίλειος Παπάς και ο γενικός διευθυντής Γιώργος Χριστόπουλος. Στο χαιρετισμό του ο κ. Νίκος Παπαγεωργίου ανέφερε τα εξής: «Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που μου δίνεται η ευκαιρία να απευθύνω ένα χαιρετισμό προς το συνέδριό σας. Ξέρω πολύ καλά το χώρο. Τον υπηρέτησα για 20 ολόκληρα χρόνια. Ξέρω τις δυσκολίες και τα προβλήματά του. Σας εύχομαι κουράγιο και καλή επιτυχία στο δύσκολο έργο σας». Στο περιθώριο των εργασιών του προγράμματος εκπαίδευσης ο κ. Νίκος Παπαγεωργίου, είχε μια ιδιαίτερη συνάντηση και συζήτηση για θέματα του νοσοκομείου Παπαγεωργίου αλλά και γενικότερα θέματα της Δημόσιας Υγείας με τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Νίκο Πολύζο. Στα διαλείμματα των εργασιών του προγράμματος της εκπαίδευσης, ο πρόεδρος του νοσοκομείου Βασίλειος Παπάς και ο γενικός διευθυντής Γιώργος Χριστόπουλος, ξενάγησαν τους συνέδρους στα τμήματα και σε όλους τους χώρους του νοσοκομείου εισπράττοντας θετικότατα σχόλια και συγχαρητήρια για την υποδομή, τις προσφερόμενες υπηρεσίες και τις προοπτικές του νοσοκομείου Παπαγεωργίου το οποίο δικαίως έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της Ευρώπης. Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 7

10 Πόνος Οδοιπορικό μέσα στους αιώνες Γράφει ο Αντώνης Α. Φιλιππόπουλος, Διευθυντής Β Χειρουργικής Κλινικής Παίδων Α.Π.Θ., ΓΝΠ Ο πόνος επιστημονικά ορίζεται ως το δυσάρεστο αίσθημα που συνοδεύει την πραγματική ή δυνητική βλάβη των ιστών ή περιγράφεται ως μία τέτοια βλάβη. Η αίσθηση του πόνου ανήκει στις γενικές αισθήσεις και είναι ταυτόσημη με τη ζωή από τις αρχές της Δημιουργίας. Κατά εποχές (Πρώτοι Ρωμαιοχριστιανικοί χρόνοι, Μεσαίωνας, αιχμάλωτοι των κατά καιρούς πολέμων, απολυταρχικά καθεστώτα), έγινε ο προκλητός πόνος μέσο εκφοβισμού, κυριαρχίας και αλλοίωσης της συνείδησης. Το χρόνιο άλγος άλλωστε γνωρίζουμε ότι οδηγεί σε μελαγχολία και πτώση της ψυχολογικής άμυνας και αντίστασης. Είναι δραματική αλλά αναπόφευκτη η γνώση ότι οι άνθρωποι εκμεταλλεύτηκαν τον ανθρώπινο πόνο σε κάθε μορφή του. Τα όρια μεταξύ σωματικού και ψυχικού πόνου είναι ασαφή. Η μετάπτωση, η συνύπαρξη και η μεταβολή της έντασης του πόνου που βιώνει ένα άτομο εξαρτάται κατά ένα μέρος από την ένταση και το είδος του ερεθίσματος, αλλά τροποποιείται από τη σκέψη και το συναίσθημα. Ο πόνος μετριάζεται σε χαλάρωση και σε καλή και σθεναρή ψυχολογική κατάσταση, όπως στους ήρωες, τους αγωνιστές ή σε θρησκευτικές τελετές που σκοπεύουν στην εξιλέωση, ενώ αντίθετα αυξάνει στον φόβο, την κατάθλιψη, την κόπωση ή το άγχος. Η πορεία στον Γολγοθά, ως την Σταύρωση, συνιστούν την Αποθέωση του Σωματικού και Ψυχικού πόνου. Στο Θείο Δράμα, στις μορφές του Ιησού και της Μαρίας, η Τέχνη συνάντησε και αποθανάτισε μέσα στους Αιώνες το «μίγμα»του αβάσταχτου ψυχικού και σωματικού πόνου. 8 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

11 Η οδός του πόνου Ο ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ Η ΙΑΤΡΙΚΗ Ευρύτερα, το αυτόματο, μη προκλητό, σωματικό και σπλαγχνικό άλγος θεωρούνται ως προειδοποιητικά ενδεχόμενης βλάβης και υποκείμενης ασθένειας ή κινδύνου γενικότερα. Οι ζώνες του Head είναι καθορισμένες δερματικές περιοχές που παριστούν τα σταθερά πάντα σημεία προβολής του σπλαγχνικού άλγους που κατευθύνουμε στις ζώνες που νευρούνται από τα ίδια νευροτόμια τα οποία δέχονται τις αισθητικές ίνες από το σπλάγχνο που πάσχει. Για παράδειγμα, παθήσεις ήπατος, χοληδόχου αντανακλούν υπό τη δεξιά ωμοπλάτη, ενώ παθήσεις νεφρού στη βουβωνική χώρα. Αυτό αποκαλείται «Ακτινοβολία του πόνου» στην Ιατρική ορολογία. Η ΟΔΟΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ 1. Υποδεκτικά όργανα: Οι ελεύθερες νευρικές απολήξεις του πόνου απαντούν διάσπαρτες στην επιδερμίδα, χόριο, συνδετικό ιστό, βλεννογόνους, οφθαλμό και στους τένοντες, περιόστεο, ορογόνους υμένες, πολφό οδόντων, τοίχωμα αγγείων (εν τω βάθει πόνος). Οι νευρικές ίνες είναι λεπτότατες. Εμμύελες για τον οξύ πόνο ή πρώτο πόνο και αμύελες τύπου C για τις υπόλοιπες κατηγορίες πόνου ή δεύτερου πόνου. 2. Πρώτος αισθητικός νευρώνας. Συνίσταται από ψευδομονόπολα κύτταρα των νωτιαίων γαγγλίων των οποίων οι κεντρικοί κλάδοι φέρονται στον πυρήνα του οπίσθιου κέρατος, συνδέονται με τα πρόσθια κινητικά κέρατα (σπλαγχνοκινητική αντανάκλαση) και δίνουν ώσεις στις κινητικές ίνες των γραμμωτών μυών. 3. Δεύτερος αισθητικός νευρώνας. Αποτελείται από τα κύτταρα των οπισθίων κεράτων από τα οποία αρχίζουν νευρικές ίνες που, αφού χιαστούν στο ίδιο νευροτόμιο, ανεβαίνουν και σχηματίζουν το νεονωτιαιοθαλαμικό και το παλαιονωτιαιοθαλαμικό δεμάτιο. Οι ώσεις του δεύτερου πόνου ανέρχονται επίσης με τα ίδια δεμάτια του νωτιαίου μυελού. Τα δεμάτια οδηγούν στους ειδικούς πυρήνες του οπτικού θαλάμου, του υποθαλάμου (κέντρο συμπαθητικού), στο δικτυωτό σχηματισμό του προμήκη, της γέφυρας, στον οπτικό θάλαμο και στο ραβδωτό σώμα (έσω κερκοφόρος, έξω φακοειδής πυρήν) που αποτελεί πυρήνα του εξωπυραμιδικού συστήματος (πίνακας.). 4. Τρίτος αισθητικός νευρώνας. Συνίσταται από φλοιώδη κέντρα, όπως ο φλοιός της οπίσθιας κεντρικής έλικας και ο μετωπιαίος λοβός, τα οποία μέσω της θαλαμοφλοιϊκής ακτινοβολίας συνδέονται με τους ειδικούς πυρήνες του οπτικού θαλάμου, του υποθαλάμου κ.α. που προαναφέραμε στο δεύτερο αισθητικό νευρώνα. Υπάρχει πύλη ελέγχου του πόνου; Στο επίπεδο των συνάψεων των οπισθίων κεράτων του νωτιαίου μυελού υπάρχουν ειδικά κύτταρα όπου διευκολύνεται ή παρεμποδίζεται η δίοδος των ώσεων του πόνου προς τον εγκέφαλο, γεγονός το οποίο ενδεχομένως ερμηνεύει τη διαφορετικής έντασης αντίδραση από άτομο σε άτομο. Ο ΠΟΝΟΣ και οι διάσημοι Έλληνες Ιατροί ΟΜΗΡΟΣ Από τα έργα του στις ημέρες μας σώζονται μόνο η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, καθώς και αναθήματα και επιγραφές. Ο Όμηρος ασκούσε Θρησκευτική Ιατρική με πολλά στοιχεία μαγείας και Εμπειρική Ιατρική, στην οποία εξέχοντα ρόλο είχαν οι Ριζοτόμοι και Βοτανολόγοι. Χρησιμοποιούσε εκτός από δρόγες, κυρίως το κρασί ως αναλγητικό. Καθιέρωσε τον όρο «Οδυνήφατα φάρμακα» ή βότανα, Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 9

12 αυτά που «σκοτώνουν» τον πόνο, την οδύνη. Το βότανο Μελαμπόδιο ή μαύρος Ελέβορος ευρύτατα δόθηκε από τον Όμηρο για θεραπεία της Παραφροσύνης και άλλων ψυχοπαθειών. ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ (12ος π. Χ. αιώνας) Το όνομά του είναι σύνθετο, από το ασκείν και το ήπιο του χαρακτήρα του καθώς και από τα ήπια μέσα θεραπείας που εφάρμοζε, όπως, κατά τη μυθολογία, του τα δίδαξε ο Κένταυρος Χείρων στο Αρχαίο Πήλιο. Γιος του θεού Απόλλωνα και της Κορωνίδας, κόρης βασιλιά, ανακηρύχθηκε θεός της Ιατρικής και της Υγείας και έτσι λατρεύτηκε. Η μυθολογία αναφέρει ότι οι ιατρικές του γνώσεις έφερναν πίσω τους νεκρούς, γεγονός που εξόργισε τον Άδη που έπεισε τον Δία να φονεύσει τον Ασκληπιό με κεραυνούς. Πράγματι η επιστημονική επάρκεια και η ανθρώπινη ζεστασιά σηματοδοτούν το έργο του Ασκληπιού. Τα Ασκληπιεία, περίπου 400 συνολικά, χτίζονταν μακριά από πόλεις, σε ορεινά, υγιεινά μέρη σε ολόκληρη την Ελλάδα. Διασημότερα υπήρξαν της Επιδαύρου (ορμητήριο), Ολυμπίας, Αθηνών, Δήλου, Πάρου, Κω, Εφέσου, Περγάμου. Αποτέλεσαν στην ουσία τα πρώτα νοσοκομεία όπου υπήρχαν συγκροτήματα, ξενώνες διαμονής, θέατρα, ωδεία, στάδια ή ιππόδρομοι. Η εισαγωγή των ασθενών ήταν ιεροτελεστία και μυσταγωγία με ειδικά λουτρά, ενδυμασία κατάλληλη και θυσίες σε βωμούς. Κατόπιν οι ασθενείς οδηγούνταν στο «ΑΒΑΤΟ» και λάμβαναν αφεψήματα, δρόγες και παραισθησιογόνα ώστε την νύχτα να ονειρευτούν και να χαλαρώσουν με το όραμα του Ασκληπιού. Κάθε σωματικός κα ψυχικός πόνος υποχωρούσε ή χανόταν. Οι Ασκληπιάδες έφεραν πάντοτε τα εμβλήματα του Ασκληπιού, τον ΟΦΙ, σύμβολο ανανέωσης και μακροβιότητας, αλλά και ανιχνευτή των βοτάνων, και τη ΡΑΒΔΟ, σύμβολο στήριξης και ανακούφισης των πασχόντων, που και σήμερα συγκινούν και στολίζουν τους ιατρικούς λογότυπους. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ Ο πατέρας της παγκόσμιας ιατρικής γεννήθηκε τον 5ο πχ αι. στην Κω και θεωρείται 17ης γενιάς απόγονος του Ασκληπιού. Ασκήθηκε στο Ασκληπιείο της Κω, περιηγήθηκε την Ελλάδα και κατέληξε ως ιατρός στη Λάρισα. «Μυθικό πρόσωπο» κατά Λυπουρλήν, ενώ και σήμερα αναρωτιούνται οι μελετητές του «Τι είναι Ιστορία και τι θρύλος για τα τόσα προσόντα του Πατέρα της Παγκόσμιας Ιατρικής;». Τα συγγράμματά του «Περί Φυσών» και «Περί Ευσχημοσύνης» (εδώ ο Ιπποκράτης ασχολείται με 300 φυτά και δίνει καθορισμό των εργαλείων και φαρμάκων, παυσίπονων και μη, του σωστού ιατρού), έδωσαν ώθηση στην αντιμετώπιση του πόνου, ενώ το σύγγραμμά του «Περί Ψυχής» οδήγησε στην αντίληψη του ψυχικού πόνου για πρώτη φορά πριν 26 περίπου αιώνες από σήμερα. ΓΑΛΗΝΟΣ Γεννήθηκε το 2ο μχ αι. στη Ρώμη επί Αυτοκράτορος Μάρκου Αυρηλίου και σπούδασε στο Ασκληπιείο της Περγάμου. Έγραψε 800 συγγράμματα «Περί συνθέσεων φαρμάκων» και παρασκεύαζε μόνος του τα πολυσύνθετα φαρμακευτικά του σκευάσματα, τα «Γαληνικά», από δρόγες, βότανα, δηλητήρια και αντίδοτα. Υπήρξε ένθερμος θαυμαστής του Ιπποκράτη. Αν και Ρωμαίος, συνέγραφε 10 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

13 πάντοτε στην Ελληνική γλώσσα. Τα ιατρικά λάθη στα οποία γνωρίζουμε ότι ενέπεσε εξηγούνται εκ του ότι, όπως και ο Ιπποκράτης, νεκροτομούσε μόνο ζώα, καθόσον οι νεκροτομές ανθρώπινων σωμάτων ήταν αυστηρά απαγορευμένες στην πρώτη Ελληνορωμαϊκή περίοδο. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ (4ος αι. π.χ.) Ο μέγας φιλόσοφος γεννήθηκε στα Στάγιρα της Χαλκιδικής. Μαθητής του Πλάτωνα και παιδαγωγός του Μεγάλου Αλεξάνδρου, συνέγραψε τις «Περί Ψυχής» και «Περί Φυτών» πραγματείες. ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ Του αποδίδονται τα συγγράμματα «Περί Φυτών Ιστορία» όπου εξετάζει 550 φυτά και το «Περί Φυτών Αιτία». Θεωρείται ένας από τους πατέρες της αρχαίας Βοτανικής. ΗΡΟΦΙΛΟΣ (3ος αι. π.χ.) και ΕΡΕΣΙΣΤΡΑΤΟΣ Ανατόμοι και οι δύο σε πτώματα αλλά και σε ζώντες εγκληματίες που τους παραχωρούσαν παράνομα οι αρχές. Συνετέλεσαν στην πρόοδο της Φαρμακολογίας και της Τοξικολογίας με τις μελέτες τους σε δρόγες και αντίδοτα. ΔΙΟΣΚΟΥΡΙΔΗΣ Ρωμαίος φαρμακολόγος του 1ου αιώνα μ.χ. Το σύγγραμμά του Materia Medica (Περί ύλης Ιατρικής), όπου ταξινομεί αλφαβητικά όλα τα γνωστά φάρμακα, χημικά ή φυτικά, περίπου 600 ως την εποχή του, αναβάθμισε τις γνώσεις της Φαρμακολογίας, αλλά και της αντιμετώπισης του πόνου. ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (Αιώνες της Πίστης) Σκοτεινοί αυτοί οι 10 αιώνες από την κατάρρευση του Ρωμαϊκού κράτους (5ος αι. μχ.) ως την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (1453, Άλωση της Πόλης). Η Ιατρική και η Τέχνη βρίσκονται σε παρακμή, οι θρησκευτικές έννοιες και τα μαγικά στοιχεία επικρατούν. Εξαίρεση φωτεινή η ίδρυση Μονών-Νοσοκομείων, όπου οι μοναχοί ασκούν Ιατρική, και κύριος εκπρόσωπός τους θεωρείται: Η Σχολή του Σαλέρνο από Βενεδικτίνους μοναχούς (12ος αι. μ.χ.) όπου συγγράφεται το Antidotarium όλων των φαρμάκων, κυρίως των Αράβων ιατρών και Βοτανολόγων. Το Πανεπιστήμιο της Bolognia (12ος αι. μ.χ.) όπου η Αναισθησία σημειώνει αξιοζήλευτη επιστημονική εξέλιξη. Το Πανεπιστήμιο της Padua (13ος αι. μ.χ.) Το Πανεπιστήμιο των Παρισίων, της Οξφόρδης, του Καίμπριτζ (13ος αι μ.χ.) κ.α. ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ ΚΑΙ ΙΕΡΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Η Ιερά Εξέταση ως θεσμός της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας ιδρύθηκε το 12ο αι. μ.χ. αιώνα και αρχικά αποσκοπούσε στην εύρεση και τιμωρία αιρετικών μοναχών. Σύντομα όμως στα τάγματα των Δομινικανών και Φραγκισκανών μοναχών δόθηκαν ανακριτικές, αστυνομικές και δικαστικές αρμοδιότητες για να προχωρήσουν σε διωγμούς αιρετικών μοναχών και όχι μόνο. Ο ύποπτος συχνά υποχρεωνόταν να αυτοκατηγορηθεί. Η παραδοχή της ενοχής του σήμαινε ισόβια και δήμευση κάθε περιουσιακού στοιχείου. Η βία και τα βασανιστήρια, Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 11

14 ο πόνος ψυχικός και σωματικός πέρα από κάθε όριο ανθρώπινης αντοχής, ως ανακριτικά μέσα, έγιναν επιστήμη στα χέρια των Ιεροδικαστών. Εάν λύγιζε ο ύποπτος, τότε η ποινή ήταν θάνατος στην πυρά. Το 14ο αιώνα εξασθενεί η Ιερά Εξέταση, ενώ το 15ο αιώνα καθιερώνεται εκ νέου στην Ισπανία και στην Πορτογαλία με αγριότερη μορφή, για να εξαλειφθεί στις αρχές του 16ου αιώνα. Την ίδια Εποχή, ο Εργοτισμός, η «Πυρ του Αγίου Αντωνίου», έδωσε ώθηση στην αντιμετώπιση του πόνου. Συνιστά μια οξεία δηλητηρίαση που οφείλεται στο μύκητα της Ερυσιβώδους ολύρας των αλλοιωμένων σιτηρών. Η νόσος εμφανίζεται ως γαγγραινώδης ή σπασμωδική μορφή με σπασμούς, κεφαλαλγίες και καύσο άκρων από ξηρή γάγγραινα, συμπτώματα που ώθησαν στην ανακάλυψη και στην εφαρμογή ποικίλλων βοτάνων και εκχυλισμάτων για την ανακούφιση των αβάσταχτων πόνων των ασθενών με Εργοτισμό. ΚΑΡΟΛΟΣ ΛΙΝΑΙΟΣ Ο διάσημος Σουηδός φυσιοδίφης του 18ου μ.χ. αιώνα θεωρείται πατέρας της πιο σύγχρονης Βοτανικής και αξιόλογων σκευασμάτων παυσίπονων-αναλγητικών. Έως το 18ο αιώνα οι ασθενείς απέφευγαν και τις πιο απαραίτητες επεμβάσεις εξαιτίας του πόνου και των λοιμώξεων. Η χειρουργική ήταν στάσιμη. Οι χειρουργοί διέθεταν μόνο ναρκωτικές ουσίες (όπιο), τις γνωστές από χιλιάδες χρόνια, και ψυχοδραστικές ουσίες. Ο Oliver Holmes ( ) λέει: «Στη φύση υπάρχουν μόνο 3 αναισθητικά: Ο ύπνος Η λιποθυμία-ο θάνατος» και απεικονίζει την απραξία της Ιατρικής να καταστείλει τον πόνο. Η ανακάλυψη των πτητικών αναισθητικών Ο2 και οξείδιο του Ν ή ιλαρυντικού αερίου δίνουν ώθηση στην αναισθησία και αρχικά γνωρίζουν διάδοση ως μέσα διασκέδασης, κυρίως στις αριστοκρατικές τάξεις της εποχής. Οι οδοντίατροι κάνουν την πρώτη επιστημονική χρήση με εισπνοή ΝΟ και ο οδοντίατρος W. Morton πρώτος χρησιμοποιεί τον αιθέρα στα δόντια των ασθενών του, αφού πειραματίστηκε πρώτα στον ίδιο. Έβρεξε μία γάζα, εισέπνευσε αιθέρα, κοιμήθηκε για 8 ώρες και ξύπνησε ευδιάθετος, όπως περιγράφει. Αργότερα, ο Dr Warren, που θεωρείται ο πνευματικός πατέρας της γενικής αναισθησίας, πέτυχε μια αφαίρεση όγκου γλώσσας με μάσκα ποτισμένη σε αιθέρα. Ο χειρουργός έπαψε να είναι «ο οπλισμένος άγριος» και η Χειρουργική βρίσκει τη δύναμή της. Παρόλα αυτά είναι βίαιες οι αντιδράσεις του Ιατρικού και Θρησκευτικού κόσμου. «Ο πόνος είναι μια φυσική τιμωρία του Θεού προς τον αμαρτωλό και η αναισθησία όπλο του Διαβόλου», υποστηρίζουν φανατικά. Τότε ο καθηγητής James Young Simpson ( ) ανακαλύπτει το τοξικό χλωροφόρμιο. Τρομακτικές οι αντιδράσεις και πάλι. «Η Εύα καταδικάστηκε να γεννά με πόνο τα παιδιά της», υποστηρίζουν τώρα. Ο καθηγητής Simpson επιστράτευσε τότε από το Δευτερονόμιο το απόσπασμα: «Ο Θεός κοίμισε τον Αδάμ πριν του αφαιρέσει την πλευρά για τη δημιουργία της Εύας». Οι αντιδράσεις κόπασαν ως εκ θαύματος. ΣΑΝ ΕΠΙΛΟΓΟΣ... Από το αφιόνι του Ομήρου, το κώνειο του Σωκράτη, το λάβδανο και το Μαδραγόρα, ο 19ος αιώνας είναι η «αναγέννηση» για τον πόνο με τις ανακαλύψεις του αιθέρα από το Dr W Morton, του χλωροφορμίου από τον Prof James Young Simpson, της πρώτης προνάρκωσης το 1883, του κουραρίου και της πεντοθάλης. Ο 20ος αιώνας φέρνει τις πρώτες συνθετικές μορφίνες το 1952, την τελειοποίηση της κλειστής ενδοτραχειακής νάρκωσης και της τοπικής αναισθησίας, μέχρι τους λαμπρούς σταθμούς-ορόσημα της επισκληρίδιας αναισθησίας και του ανώδυνου τοκετού, των ενδογενών οπιοειδών και των ενδορφινών, της τεχνητής υποθερμίας και της ηλεκτρονάρκωσης. Κυρίες και κύριοι, το τούνελ είναι στο τέλος του και το μονοπάτι μέσα στους αιώνες που μαζί απόψε περπατήσαμε τελείωσε. Λαμπρό το φως της Ιατρικής στην έξοδό του μας γεμίζει αισιοδοξία για το αύριο. 12 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

15 Νέα τεχνική κρυοσυντήρησης ωαρίων υπόσχεται γονιμότητα σε καρκινοπαθείς γυναίκες Άρχισε να εφαρμόζεται στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Τηλ επικοινωνίας: , , Για ραντεβού στα ιατρεία γυναικείας Υπογονιμότητας: , ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Καθηγητής Βασίλειος Κ. Ταρλατζής Διευθυντής Α Μαιευτικής & Γυναικολογικής Κλινικής Α.Π.Θ Άτομα που έχουν προσβληθεί από καρκίνο κατά την παιδική ηλικία μπορούν πλέον να διατηρούν τη γονιμότητά τους και να τεκνοποιούν αργότερα, χάρη στην κρυοσυντήρηση σπερματοζωαρίων ή ωαρίων αλλά και ωοθηκικού ή ορχικού ιστού. Ενώ μέχρι τώρα μπορούσαν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους μόνο τα καρκινοπαθή αγόρια χάρη στην κρυοσυντήρηση σπερματοζωαρίων τώρα μπορούν και τα κορίτσια που προσβλήθηκαν από καρκίνο να δώσουν ωάρια τα οποία κρυοσυντηρούνται με τη νέα τεχνική της υαλοποίησης ή κρυσταλλοποίησης και στη συνέχεια γονιμοποιούνται. Η νέα αυτή τεχνική άρχισε να εφαρμόζεται στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου. Στη μονάδα εξωσωματικής γονιμοποίησης στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου της Θεσσαλονίκης υπάρχει τράπεζα κρυοσυντήρησης όπου φυλάσσονται για μελλοντική χρήση τα υπεράριθμα γονιμοποιημένα ωάρια από εξωσωματικές γονιμοποιήσεις αλλά και σπέρμα ανδρών με κακοήθειες που πρόκειται να υποβληθούν σε αφαίρεση όρχεων. «Ο άνδρας που πάσχει από καρκίνο δίνει 2-3 φορές σπέρμα πριν την εγχείριση ή τη θεραπεία. Αυτό το σπέρμα αναμειγνύεται με απαραίτητα θρεπτικά υλικά, καταψύχεται και αργότερα το χρησιμοποιούμε είτε με σπερματέγχυση είτε με εξωσωματική και μικρογονιμοποίηση ανάλογα με την ποιότητα» εξήγησε ο καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής στο ΑΠΘ, Βασίλειος Ταρλατζής. Στην περίπτωση που ένα αγόρι έχει προσβληθεί από κακοήθη νόσο κατά την παιδική ηλικία μπορεί να γίνει κατάψυξη του ορχικού ιστού ώστε να χρησιμοποιηθεί αργότερα. «Το ζήτημα είναι αν δεν υπάρχουν ώριμα σπερματοζωάρια. Το να τα ωριμάσουμε in vitro είναι σε πειραματικό στάδιο. Τα αγόρια αν είναι κοντά στην εφηβεία μπορούν να δώσουν σπέρμα με εκσπερμάτιση, πράγμα που δεν μπορεί να συμβεί με τα κορίτσια. Στην περίπτωση των αγοριών ή φυλάσσουμε σπέρμα ή κάνουμε βιοψίες και παίρνουμε κομμάτια ορχικού ιστού που περιέχει σπερματοζωάρια και τον φυλάσσουμε ώστε αργότερα να το χρησιμοποιήσουμε με μικρογονιμοποίηση. Στη γυναίκα δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό γιατί δεν έχει ώριμα ωάρια. Μπορεί όμως να φυλάσσεται ωοθηκικός ιστός και μετά επανεμφυτεύεται στις ωοθήκες, εφόσον υπάρχουν ή στο κοιλιακό τοίχωμα. Αυτό έχει γίνει και έχουν γεννηθεί 3-4 παιδιά σε όλο τον κόσμο. Αν όμως ο λόγος αφαίρεσης των ωοθηκών είναι καρκίνος, στην περίπτωση επανεμφύτευσης ωοθηκικού ιστού θεωρητικά υπάρχει ο κίνδυνος επανεισαγωγής καρκίνου. Αναπτύσσονται, όμως, μέθοδοι ελέγχου των ιστών για να εξακριβωθεί αν έχουν καρκινικά κύτταρα. Είμαστε σε φάση οργάνωσης στην ογκολογική κλινική του Παπαγεωργίου ενός τμήματος, το οποίο θα λειτουργήσει την επόμενη χρονιά, όπου θα φυλάσσουμε ωοθηκικό ιστό από κοριτσάκια που έχουν προβληθεί από καρκίνο. Βέβαια επί του παρόντος θα πρέπει να γίνει σαφές ότι ακόμη και στην Ευρώπη η χρήση είναι εντελώς πειραματική. Ενώ έχουν φυλαχτεί πάρα πολλά δείγματα ωοθηκικού ιστού, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί είναι ελάχιστα. Άρα έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε. Προς το παρόν αυτό που κάνουμε σε τέτοιες περιπτώσεις, όταν ο χρόνος το επιτρέπει, είναι να προκαλέσουμε ωορρηξία, να γονιμοποιήσουμε τα ωάρια να τα καταψύξουμε και μετά να τα εμφυτεύσουμε» πρόσθεσε ο κ Ταρλατζής, μιλώντας στο πλαίσιο επιστημονικής εκδήλωσης της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας ESHRE που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη. Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 13

16 14 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

17 Με θέμα «Διαχείριση Πόνου», πραγματοποιήθηκε, με εξαιρετική επιτυχία, Νοσηλευτική Ημερίδα στις 4 Ιουνίου 2010, στο αμφιθέατρο του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, στα πλαίσια του εορτασμού της παγκόσμιας ημέρας Νοσηλευτών Μαιών. Η πρόεδρος τη ημερίδας διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας, Αθανασία Χούτα-Χυτήρη, σε χαιρετισμό της ανέφερε μεταξύ άλλων: «Παρ ότι την εποχή μας χαρακτηρίζουν τεχνολογικά θαύματα και έχουμε στη διάθεσή μας αρκετά φάρμακα, ο πόνος παραμένει σκοπός προς επίτευξη γιατί ακόμη δεν τον έχουμε αντιμετωπίσει αποτελεσματικά. Ο τελικός ορισμός του πόνου σύμφωνα με την Επιτροπή Ταξινόμησης της Διεθνούς Εταιρείας μελέτης του πόνου καταγράφεται «ως μια δυσάρεστη αισθητική και συναισθηματική εμπειρία που σχετίζεται με πραγματική ή δυνητική ιστική βλάβη ή περιγράφεται με τους όρους μιας τέτοιας βλάβης».γεγονός είναι ότι ο πόνος είναι μια ιδιαίτερα δυσάρεστη έως τραγική θα έλεγε κανείς εμπειρία που όλοι οι άνθρωποι λίγο πολύ την έχουμε βιώσει σε κάποια στιγμή της ζωής μας. Μπορεί σε πολλούς να ήταν σύντομη, υπάρχουν όμως πολλοί συνάνθρωποί μας που βιώνουν καθημερινά το συναίσθημα αυτό. Η κατάσταση αυτή επηρεάζει τη δική τους ζωή αλλά και της οικογένειας. Έρευνες έχουν δείξει ότι όταν ο πόνος είναι χρόνιος επηρεάζει τον ύπνο, τη μνήμη, οδηγεί τα άτομα σε γενική κακουχία και σε κατάθλιψη και αυξάνει τη θνησιμότητα. Ακόμη και κάποιοι συνάνθρωποί μας που κατά καιρούς ζητάνε ευθανασία εκτός των άλλων βασικό αίτιο αποτελεί και ο πόνος. Οι προσπάθειες αντιμετώπισης του Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 15

18 πόνου είναι τόσο παλαιές όσο και ο άνθρωπος. Έως και σήμερα παρά τις προσπάθειες ιατρών, νοσηλευτών και άλλων που εμπλέκονται στο χώρο της υγείας και έχουν εξειδικευθεί στην ανακουφιστική φροντίδα δεν έχουμε επιτύχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Σύμφωνα με την βιβλιογραφία υπάρχουν παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στην ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά τον πόνο όπως Κατάλληλη παιδεία Ελλιπής γνώση για τους τρόπους αντιμετώπισης Λανθασμένες πεποιθήσεις (όπως π.χ. είναι αναπόφευκτος) Φτωχές κλινικές δεξιότητες(κυρίως όσον αφορά την εκτίμησή του) Λανθασμένα πιστεύω και σκέψεις (όπως εθισμός και ανοχή ιδίως σε οπιούχα) Αδυναμία εκτίμησης των μη σωματικών εκδηλώσεων του πόνου και από την άλλη μεριά η στάση ομάδας ασθενών με χαμηλές προσδοκίες στην προσπάθεια αντιμετώπισης του πόνου. Ο νοσηλευτής καλείται να παίξει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του πόνου. Για να το επιτύχει αυτό θα πρέπει να έχει ικανοποιητικό επίπεδο γνώσεων και δεξιοτήτων ούτως ώστε χορηγώντας την αναλγητική θεραπεία να είναι σε θέση να αξιολογεί και σε συνεργασία με την υπόλοιπη ομάδα να φθάσουμε στα επιθυμητά αποτελέσματα. Στο πρόγραμμα μας έχουν συμπεριληφθεί θεματικές ενότητες που αναφέρονται σε όλα τα είδη πόνου και στους τρόπους αντιμετώπισης. Διαλέξεις από επιστήμονες που έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία στο πρόβλημα που θα μας ενημερώσουν και για τρέχουσες και μελλοντικές μεθόδους, κλινικά φροντιστήρια, κ.α. Θα ήθελα να ευχαριστήσω, τη Διοίκηση του νοσοκομείου( Πρόεδρο, Διοικητικό Συμβούλιο, Γενικό Διευθυντή), τους Γιατρούς (αναισθησιολόγους, κ.λ.π.), τους Νοσηλευτές που διέθεσαν τον ελεύθερο χρόνο τους για τις εργασίες τους, τους Προϊσταμένους των τμημάτων και όλο το νοσηλευτικό προσωπικό, τους Τομεάρχες κυρίες Κοντού και Τσουκαλά για την οργάνωση, τον Τομεάρχη κ. Γεωργιάδη, τον κ. Ντινούλη υπεύθυνο του γραφείου εκπαίδευσης, όλους όσους συντέλεσαν να υλοποιηθεί η Ημερίδα και περισσότερο όλους 16 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

19 Διαχείριση Πόνου Επιστημονική Επιτροπή Ημερίδας Πρόεδρος: Γεώργιος Γεωργιάδης, Τομεάρχης Ν.Υ. ΓΝΠ Μέλη: Ευαγγελία Βοζίκη, Προϊσταμένη, Α Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΝΠ Αναστασία Κουμανδράκη, αν. Προϊσταμένη, Β Οφθ/κή Κλ. και Κλ. Παθολογικής Ογκολογίας ΑΠΘ, ΓΝΠ Ζαφειρώ Μάρκου, Προϊσταμένη, Β Καρδιολογική Κλινική, ΓΝΠ Ασημίνα Νταντανά, Προϊσταμένη, ΜΕΘ και ΜΕΘ Καρδιοχ/κης, ΓΝΠ Δημήτριος Ουλουσίδης, Προϊστάμενος, Α Χειρουργική Κλινική ΑΠΘ, ΓΝΠ Βασίλειος Παπαδόπουλος, Προϊστάμενος, Νευρολογικής Κλινικής, ΓΝΠ Ανθή Παπανικολούδη, Προϊσταμένη, Β Παιδοχειρ/κης Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΠ Πολυξένη Πετροπούλου, Ιατρός-Αναισθησιολόγος-Συντονίστρια Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος ΓΝΠ Ζαφειρώ Σκαρλάτου, Προϊσταμένη, Αναισθησιολογικού Τμήματος ΓΝΠ Χρύσα Ταρακτσή, αν. Προϊσταμένη, Α Μαιευτική-Γυν/κή Κλινική ΑΠΘ, ΓΝΠ Όλγα Τσαγκαρά, ΤΕ Νοσηλεύτρια, Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ, ΓΝΠ Αναστασία Τσιβίκη, Προϊσταμένη ΤΕΠ-ΤΕΙ, ΓΝΠ. Προσκεκλημένοι ομιλητές: Δημήτριος Βασιλάκος, «Αντιμετώπιση του πόνου με βελονισμό. Τεκμηριωμένες ενδείξεις» Χρήστος Ιατρού: «Ορολογία, ταξινόμηση και παθοφυσιολογία του πόνου» Αντώνης Φιλιππόπουλος: «Πόνος-Οδοιπορικό μέσα στους αιώνες» εσάς που είστε σήμερα μαζί μας για να μοιραστούμε τις γνώσεις μας και τις εμπειρίες μας, γιατί η επιτυχής διαχείριση του πόνου αποτελεί δείκτη υψηλής ποιοτικής νοσηλευτικής φροντίδας για τους ασθενείς αλλά διευκολύνει και το έργο μας». Στη διάρκεια των εργασιών διακεκριμένοι ιατροί, νοσηλευτές και μαίες ανέπτυξαν εισηγήσεις σχετικές με την διαχείριση του πόνου ενώ ακολούθησε πλούσιος διάλογος και ανταλλαγή απόψεων. Στο πλαίσιο της ημερίδας πραγματοποιήθηκαν παράλληλα κλινικά φροντιστήρια με θέματα την διαχείριση του πόνου στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και την αναγνώριση και αντιμετώπιση του οξέος μετεγχειρητικού πόνου. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η φιλοτέχνηση του εξωφύλλου του προγράμματος της νοσηλευτικής ημερίδας από τον καθηγητή-διευθυντή Β Παιδοχειρουργικής ΑΠΘ στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου και καθηγητή στο μάθημα «Καλλιτεχνικής Ανατομίας» της Ανώτατης Σχολής καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης, Αντώνη Φιλιππόπουλο. Η νοσηλευτική ημερίδα έγινε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και διοργανώθηκε από την Νοσηλευτική Υπηρεσία του Γ. Νοσοκομείου Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης. Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ 17

20 ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΣΤΟΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΚΕΤΟ Γράφουν οι: Ναταλία Μιχαλέλη, ΤΕ Μαία Αίθουσα Τοκετών Α Μ/Γ Κλινική ΑΠΘ, ΓΝΠ Ευαγγελία Βοζίκη, Προϊσταμένη, Α Μ/Γ Κλινική ΑΠΘ, ΓΝΠ τοκετός, αποτελεί μια φυσική διαδικασία. Οταν O αναφερόμαστε στον πόνο του τοκετού, σίγουρα δεν μιλάμε για έναν πόνο «παθολογικό», όπως ενδεχομένως για τα άλλα είδη πόνου, αλλά για πόνο, ο οποίος σε εισαγωγικά, είναι φίλος της γυναίκας, καθώς αυτοί οι πόνοι, θα την φέρουν πιο κοντά στην απόκτηση του παιδιού της. Παρόλ αυτά, ο πόνος κατά την διάρκεια του τοκετού, είναι σημαντικός έως και ανυπόφορος στις περισσότερες των περιπτώσεων. Διάφορες μέθοδοι, όπως είναι η επισκληρίδιος αναισθησία, αλλά και αρκετοί εναλλακτικοί τρόποι, έχουν αναφερθεί ότι μειώνουν το αίσθημα του πόνου κατά την διάρκεια των ωδινών και του τοκετού. Μερικές από τις μεθόδους στις οποίες θα αναφερθούμε, έχουν επαναπροσδιοριστεί ως κομμάτι της συμβατικής ιατρικής, διότι έχουν επιβεβαιωθεί από την κλινική εμπειρία και υποστηριχτεί από τα επιστημονικά δεδομένα. Οι μέθοδοι αυτοί είναι δημοφιλείς διότι δίνουν έμφαση στην προσωπικότητα της κάθε γυναίκας χωριστά, καθώς και στην αλληλεπίδραση της σκέψης, του σώματος και του περιβάλλοντος. Η ιατρική κοινότητα συνήθως προσφέρει τις κλασσικές και παραδοσιακές επιλογές αναλγησίας. Οι έγκυες γυναίκες προβαίνουν στην προσωπική τους έρευνα προς αναζήτηση εναλλακτικών μεθόδων αναλγησίας, ενώ συχνά καταλήγουν στο να επιλέγουν τις μεθόδους αυτές συμπληρωματικά με τις κλασσικές. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ Ο πόνος που βιώνεται κατά τον τοκετό, αποτελεί συνιστώσα πολλών παραγόντων. Δεν αποτελεί μόνο αποτέλεσμα φυσιολογίας, που συνδέεται με τις συσπάσεις της μήτρας, το στάδιο του τοκετού και την διαστολή του τραχήλου, αλλά και απόρροια συναισθηματικών και συμπεριφορικών διεργασιών. Παράγοντες που σχετίζονται με την αυξημένη ένταση του πόνου, είναι η αρνητική ψυχολογία και κυρίως ο φόβος του πόνου, ο φόβος για το άγνωστο, η πρώτη εγκυμοσύνη, η δυσμηνόρροια και οι διάφορες θρησκευτικές πρακτικές. Αντίθετα παράγοντες που μπορούν να ελαττώσουν την ένταση του πόνου αποτελούν τα μαθήματα ψυχοπροφύλαξης, το υψηλό κοινωνικό-οικονομικό επίπεδο, η επιθυμία για θηλασμό και η παρήλιξ έγκυος. Για την διαχείριση του πόνου, η συμβατική ιατρική επικεντρώνεται περισσότερο στην φυσιολογία του πόνου, ενώ οι εναλλακτικές μέθοδοι κυρίως σε εγκεφαλικό και ψυχοσωματικό επίπεδο. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΝΑΛΓΗΣΙΑΣ Οι φαρμακευτικές μέθοδοι, χρησιμοποιούνται άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο στον τοκετό. Η επισκληρίδιος αναισθησία Πρόκειται για την πιο δημοφιλή μέθοδο αναλγησίας στον τοκετό. Αφορά στην έγχυση τοπικού αναισθητικού στους αισθητήριους νευρώνες μπλοκάροντας τα ερεθίσματα του πόνου στη διαδρομή προς τον εγκέφαλο. Πρόκειται για την πιο αποτελεσματική μέθοδο μείωσης του πόνου κατά τον τοκετό. Περίπου το 85-95% των γυναικών αναφέρει ικανοποιητική ανακούφιση από τον πόνο, τόσο κατά το στάδιο της διαστολής του τραχήλου, όσο και κατά το στάδιο της καθόδου του κυήματος. Παρενέργειες αποτελούν η παράταση του δευτέρου σταδίου του τοκετού, η αδυναμία εξώθησης, καθώς και η πτώση της αρτηριακής πίεσης. Η χορήγηση φαρμάκων Αφορά στη συνεχή ή σε δόσεις χορήγηση οπιοειδών κατόπιν επιθυμίας του ασθενή, ή μέσω ειδικών αντλιών που ελέγχονται από τον ασθενή. Η αναλγητική δράση αυτών των φαρμάκων στον τοκετό είναι περιορισμένη κυρίως λόγω της κατασταλτικής δράσης στο επίπεδο συνείδησης κατά την διάρκεια του τοκετού. Παράλληλα η χρήση αυτών των φαρμάκων μπορεί να έχει αρνητική 18 Το νοσοκομείο μας... Χ ΡΕΟΣ Ζ ΩΗΣ

Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία

Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΙΑΚΟΥΜΗ Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία 5 Ιουνίου 2010 1η Ημερίδα Μαιευτικής Ρεφλεξολογία είναι η συμπληρωματική θεραπεία που ασχολείται με τα αντανακλαστικά σημεία στα πέλματα, χέρια, αυτιά με

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων

Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Επώδυνα Mυοσκελετικά Σύνδρομα Άνω και Κάτω Άκρων Δρ. Χρήστος Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων του Μυοσκελετικού Συστήματος, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πόνος Μία δυσάρεστη αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

H πρώτη Ακαδημία Κλινικής Αρωματοθεραπείας στην Ελλάδα

H πρώτη Ακαδημία Κλινικής Αρωματοθεραπείας στην Ελλάδα H πρώτη Ακαδημία Κλινικής Αρωματοθεραπείας στην Ελλάδα Αποκτήστε πιστοποιημένο δίπλωμα με το πιο έγκυρο πρόγραμμα σπουδών Satelitte School of Penny Price Academy IFPA CERTIFIED H πρώτη Ακαδημία Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης Στο Δήμο Παλλήνης Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε η Ενημερωτική Εκδήλωση που διοργάνωσαν για τη Φλεβική Θρόμβωση ο Δήμος Παλλήνης και το Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2013, στο Δημαρχείο

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ Πρόσκληση Το Τμήμα Μαιευτικής σας προσκαλεί στην 5 Επιστημονική Διημερίδα με θέμα: ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ την Πέμπτη 12 & Παρασκευή 13 Μαΐου 2011, που θα λάβει μέρος στο Νέο Αμφιθέατρο της Σ.Ε.Υ.Π. στις

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

511-12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014

511-12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΥΡΟΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ σε συνεργασία: ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ www.perinealtrauma2014.mdcongress.gr ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΜΑΙΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

22ετής αδιάλειπτη πορεία με άξονα την ολιστική θεώρηση & πράξη. Εξειδίκευση - Επαγγελματική εκπαίδευση. Σουηδική Μάλαξη. Θεραπευτική Μάλαξη & BodyWork

22ετής αδιάλειπτη πορεία με άξονα την ολιστική θεώρηση & πράξη. Εξειδίκευση - Επαγγελματική εκπαίδευση. Σουηδική Μάλαξη. Θεραπευτική Μάλαξη & BodyWork διο δος για τη γνώση της Ολιστικής Αντιμετώπισης της Ψυχικής και Σωματικής Υγείας 22ετής αδιάλειπτη πορεία με άξονα την ολιστική θεώρηση & πράξη Εκπαιδευτικά Προγράμματα Εξειδίκευση - Επαγγελματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ 2011-2012 Χώρος Διεξαγωγής: Ξενοδοχείο Metropolitan (Λ. Συγγρού 385, Π. Φάληρο) - Δίπλα από τη ΡΕΑ Είσοδος Ελεύθερη ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Με μεγάλη χαρά και προσδοκία η ΡΕΑ Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α.,

Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο «Αμαλία. Δόνου Α., ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ. Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΜΑΣ ΣΤΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ, ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ». Μεϊμέτη Ε., Καφαντάρης Ι., Δόνου Α., Βογιατζόγλου E, Βογιατζόγλου Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανισότητα μεταξύ όλων των εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί

Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Πολιομυελίτιδα Νόσος που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

NATURAL FERTILITY PROJECT

NATURAL FERTILITY PROJECT NATURAL FERTILITY PROJECT Το Natural Fertility Project είναι ένα πρόγραμμα που προσεγγίζει το θέμα της γονιμότητας με φυσικές μεθόδους. Απευθύνεται σε όλες τις γυναίκες που θέλουν να συλλάβουν, φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. Τμήμα Πληροφορικής 2313-324 378 it2@psychothes.gr 2313-324 370 2313-324 109 Γραφείο Προσωπικού-Προϊστάμενος prosop_pr@psychothes.

ΠΥΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. Τμήμα Πληροφορικής 2313-324 378 it2@psychothes.gr 2313-324 370 2313-324 109 Γραφείο Προσωπικού-Προϊστάμενος prosop_pr@psychothes. ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΤΜΗΜΑ FAX E-MAIL 2313-324 314 2313-324 100 Τηλεφωνικό Κέντρο ΠΥΛΗ 2313-324 131 2313-324 245 Πύλη 2313-324 300 Προσωπικό Ασφάλειας (Security) ΔΙΟΙΚΗΣΗ 2313-324 340 ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ dioikitis@psychothes.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος Νοσηλευτής 20 & 21. Αιματολογικά Νέα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ. ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Συνεδριακό Κέντρο Ξενοδοχείου Elite ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Σύγχρονος Νοσηλευτής 20 & 21. Αιματολογικά Νέα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ. ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Συνεδριακό Κέντρο Ξενοδοχείου Elite ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Θα χορηγηθούν Μόρια Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ.Ν. ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕYΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ Γ.Ν. ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΑΡΧΕΓΟΝΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΑΙΜΑΤΟΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. Ορθοπαιδική Κλινική ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ Ορθοπαιδική Κλινική Συντονιστής Διευθυντής : Δρ Κοσμάς Παπαγεωργίου Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα -Δραστηριότητες Ακαδημαικού Έτους 2014-2015 { Μετεκπαιδευτικά Διακλινικά Μαθήματα των

Διαβάστε περισσότερα

4-6 Νοεµβρίου. Ελληνικής Εταιρείας Ελέγχου Λοιµώξεων. Αθήνα. www.eeel.gr. 2015 Royal Olympic. Υπό την αιγίδα

4-6 Νοεµβρίου. Ελληνικής Εταιρείας Ελέγχου Λοιµώξεων. Αθήνα. www.eeel.gr. 2015 Royal Olympic. Υπό την αιγίδα o 8Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Ελέγχου Λοιµώξεων 4-6 Νοεµβρίου 2015 Royal Olympic Αθήνα www.eeel.gr Θα χορηγηθούν µόρια Συνεχιζόµενης Ιατρικής Εκπαίδευσης από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ Τι είναι η Ανάλυση Βάδισης? Η εκτίμηση της βάδισης ενός ατόμου μόνο με την παρατήρηση είναι δύσκολη. Η δυσκολία αυτή είναι μεγαλύτερη όταν η βάδιση επηρεάζεται από νευρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Αναφορές υπάρχουν από την Αρχαία Ελλάδα Απρίλιο 1963 : Εμφάνιση

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΕ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Η Εμπειρία ασθενών» Μ. ΙΑΚ. ΑΜΜΑΡΙ

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΕ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Η Εμπειρία ασθενών» Μ. ΙΑΚ. ΑΜΜΑΡΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΕ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Η Εμπειρία ασθενών» Μ. ΙΑΚ. ΑΜΜΑΡΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ Μ. Θ. Π. & ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΓΟΝΚ «ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» ΙΑΤΡΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙA Π.Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙA Π.Γ.Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ KAI KOIΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ 5 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ «ΚΟΥΤΛΙΜΠΑΝΕΙΟ-ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΕΙΟ» ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΒΛΑΒΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΩΝΑ

ΣΠΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΒΛΑΒΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΩΝΑ Ιατρική Εταιρεία Αθηνών & Β Κλινική Αποκατάστασης, EKA Ετήσια μετεκπαιδευτική Διημερίδα με προσυνεδριακό Φόρουμ ειδικών ΣΠΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΒΛΑΒΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΩΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 9-10 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Νευρογενείς Διαταραχές Ούρησης σε ασθενείς με Κατά Πλάκας Σκλήρυνση

Νευρογενείς Διαταραχές Ούρησης σε ασθενείς με Κατά Πλάκας Σκλήρυνση Νευρογενείς Διαταραχές Ούρησης σε ασθενείς με Κατά Πλάκας Σκλήρυνση Αθήνα 10-11 Μαρτίου 2011 Αίγλη Ζαππείου - Αίθουσα ΟΛΥΜΠΙΑ Ι Νευρογενείς Διαταραχές Ούρησης σε ασθενείς με Κατά Πλάκας Σκλήρυνση Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

συµπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ ΜΑΡΤΙΟΥ Ι ΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β & Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΠΚΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙ ΙΚΗΣ

συµπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ ΜΑΡΤΙΟΥ Ι ΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β & Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΠΚΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙ ΙΚΗΣ συµπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ 282015 ΜΑΡΤΙΟΥ Ι ΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β & Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΠΚΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙ ΙΚΗΣ συμπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Διημερίδα Αναπνευστικών Παθήσεων

Νοσηλευτική Διημερίδα Αναπνευστικών Παθήσεων Παιδιατρικός Τομέας Εθνικού Συνδέσμου Νοσηλευτών Ελλάδος Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία Νοσηλευτική Διημερίδα Αναπνευστικών Παθήσεων 16-17 Νοεμβρίου 2012 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΘΕΜΑ: «Πρόληψη των επιπτώσεων από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα».

ΑΔΑ: ΘΕΜΑ: «Πρόληψη των επιπτώσεων από την εμφάνιση υψηλών θερμοκρασιών και καύσωνα». ΑΔΑ: 4Α36Θ-71 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 7 / 6/2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αριθ. Πρωτ. Y1/Γ. Π. οικ. 64863 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ Χριστοδουλοπούλου Βάσω ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εισαγωγή στη μαιευτική πράξη νέων μεθόδων εκτίμησης της εξέλιξης και της συμπεριφοράς του εμβρύου συνετέλεσε ώστε η Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική Σώματος Ι. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται :

Αισθητική Σώματος Ι. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται : ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΛΑΞΗΣ Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται : από το είδος των εφαρμοζόμενων χειρισμών. από την εφαρμοζόμενη

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία Ι Αυτόχθονα Βιοδραστικά Μόρια Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου, Γ. Λεονταρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ.(ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ/ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ/ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ) ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣΤΕ 23813+50+το τριψήφιο νούμερο που θελετε

ΚΑΛΕΣΤΕ 23813+50+το τριψήφιο νούμερο που θελετε ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ Π 1 127 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ Ν 2 177 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ Ν 2 276 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΙΑΤΡΕΙΩΝ ΓΡΑΜ. ΕΞ. ΙΑΤΡΕΙΩΝ - ΡΑΝΤΕΒΟΥ Ν 0

Διαβάστε περισσότερα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα

5o Μάθηµα. Αισθητικά Συστήµατα 5o Μάθηµα Αισθητικά Συστήµατα Γραφή Μπράιγ Σωµαταισθητικό Σύστηµα Αισθήσεις:Αφής,Ιδιοδεκτικότητας Πόνου,Θερµοκρασίας Οργάνωση:Ιεραρχική-Παράλληλη Τρείς Νευρώνες:Πρωτοταγής ευτεροταγής Τριτοταγής Ραχιαίο

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικές ιδιότητες των οστών

Μηχανικές ιδιότητες των οστών Τα οστά δρουν σαν κατασκευές υποστήριξης και μεταφέρουν φορτία: h Απλή συμπίεση h Λυγισμός (φόρτιση του ενός φλοιού ελκυσμός του άλλου) h Στρέψη Μηχανικές ιδιότητες των οστών h Ισχυρότερα στη συμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007

Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007 Αριθμητικά Δεδομένα Στα Μαιευτήρια των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων για το έτος 2007 Η φύση έχει προικίσει τη γυναίκα με ένα θείο δώρο: να μπορεί να φέρνει στον κόσμο τα παιδιά της. Είναι έτσι φτιαγμένη για

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση. Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Ο συντονιστής του προγράμματος

Πρόσκληση. Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Ο συντονιστής του προγράμματος 1 o Kύκλος Πρόσκληση Αγαπητοί Συνάδελφοι, H Eταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού (ΕΜΕΔΙΠ) και το Διαβητολογικό Κέντρο του Γ.Π.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» διοργανώνουν και φέτος ένα κύκλο μαθημάτων μέσω διαδικτύου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Συνεδρίου-Σεμιναρίου Μητρικού Θηλασμού Μιλένα Ρούσκοβα 22-26 Οκτωβρίου 2014 ΞΑΝΘΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Παναγιώτης Μ. Σαμαράς Ψυχολόγος Mphil, PgDip, BSc Hons κατάθλιψη της λοχείας Κύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΙΔΡΥΜΑΤΑ 7 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ Ονοματεπώνυμο φοιτητριών: ΤΣΙΜΗΤΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΙΩΡΑ ΓΕΩΡΓΙΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: κ. ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα