ÐÏÑÅÉÁ. στους διχασµένους βιότοπους ÓÕÃÊÏÉÍÙÍÉÁÊÏÉ ÁÎÏÍÅÓ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÈÇËÁÓÔÉÊÁ. ÄOÑÕÖÏÑÉÊÇ ÔÇËÅÌÅÔÑÉÁ Μια λύκαινα εκπέµπει χρήσιµες πληροφορίες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ÐÏÑÅÉÁ. στους διχασµένους βιότοπους ÓÕÃÊÏÉÍÙÍÉÁÊÏÉ ÁÎÏÍÅÓ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÈÇËÁÓÔÉÊÁ. ÄOÑÕÖÏÑÉÊÇ ÔÇËÅÌÅÔÑÉÁ Μια λύκαινα εκπέµπει χρήσιµες πληροφορίες"

Transcript

1 ÉÁÍÏÕÁÑÉÏÓ 2007 ÔÅÕ ÏÓ1 ÖÁÊÅËÏÓ ÓÕÃÊÏÉÍÙÍÉÁÊÏÉ ÁÎÏÍÅÓ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÈÇËÁÓÔÉÊÁ ÃÑÅÂÅÍÁ ÄÏÌÏÊÏÓ ÎÁÍÈÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ÐÏÑÅÉÁ στους διχασµένους βιότοπους ÄOÑÕÖÏÑÉÊÇ ÔÇËÅÌÅÔÑÉÁ Μια λύκαινα εκπέµπει χρήσιµες πληροφορίες INTERREG ÔÏ ÃÅÃÏÍÏÓ ÑÏÄÏÐÇ ÄÉ ÙÓ ÓÕÍÏÑÁ Πρωτοβουλία για τα µεγάλα σαρκοφάγα ÑÕÐÁÍÓÇ ÓÔÏÍ ÐÇÍÅÉÏ Επιτροπή σωτηρίας

2 2 ÓÇÌÅÉÙÌÁÔÁ Η περιβαλλοντική µη κυβερνητική οργάνωση "Καλλιστώ" σχεδιάζει και εφαρµόζει δράσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη συνύπαρξη του ανθρώπου µε την άγρια ζωή. ÁÍÈÑÙÐÏÉ Ενας χρόνος µακριά... ÎÅÍÏÖÙÍ ÐÁÕËÉÄÇÓ Υπήρξες και έµεινες πάντα ανήσυχος και αµφισβητίας. Αντιπαθούσες πάντα αυτό που οι πολλοί αποκαλούν "σωφροσύνη", "ρεαλισµό", "ασφάλεια". Πλήρωσες α- κριβά αυτές τις προσωπικές και κοινωνικές ε- πιλογές σου, είχες όµως την ευκαιρία να απολαύσεις µια ουσιώδη ελευθερία που πολλοί µεγαλόσχηµοι και "πετυχη- µένοι" θα ζήλευαν. Είµαστε περήφανοι που υπήρξες ένας από τους "δικούς µας" ανθρώπους. Μας τίµησες µε τη φιλία και την εµπιστοσύνη σου. Ήσουν α- πό τους πρώτους και πιο ένθερµους υποστηρικτές της "Καλλιστώ". Νοιώθουµε ότι ποτέ δεν µπορέσαµε να σου πού- µε το µεγάλο ευχαριστώ που σου άξιζε. Μα δεν σε βγάλαµε από τη σκέψη µας, δεν σε ξεχνάµε. Μακάρι να ήσουν εδώ, φίλε. Ξέρουµε, όµως, πως δεν σου άρεσε να "κολλάς" για πολύ στον ίδιο τόπο. Ξέρουµε το πάθος που είχες για τον δρόµο, το ταξίδι, το φευγιό. Καλό σου ταξίδι, λοιπόν! Συµµετοχή όλων και διαφάνεια Ð ΕΡΑΣΑΝ δύο χρόνια από τότε που ξεκινήσαµε την προσπάθεια για τη δηµιουργία µιας νέας Περιβαλλοντικής Οργάνωσης. Το όνοµά της: "Καλλιστώ". Το µυθικό πρόσωπο που έδωσε το όνοµά του στην οργάνωσή µας συνδέεται µε τον αστερισµό της Μεγάλης Άρκτου, που είναι ένα από τα πιο αρχαία σύµβολα της σχέσης του ανθρώπου µε την άγρια ζωή. Εκτενέστερη σχετική α- ναφορά βρίσκεται στο website µας (www.callisto.gr) και σε άλλα έντυπά µας. Με την επιλογή του ονόµατος "Καλλιστώ" θελήσαµε να δηλώσουµε τη σηµασία που δίνουµε στη µελέτη, προστασία και διαχείριση των πληθυσµών και βιοτόπων των µεγάλων σαρκοφάγων, όπως η αρκούδα, ο λύκος και ο λύγκας: Τα είδη αυτά προσφέρουν τη δυνατότητα µιας ολοκληρωµένης προσέγγισης στα ζητήµατα διαχείρισης ορεινών και δασικών οικοσυστηµάτων, προστασίας της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων, γενικότερα. Τόσο στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια, όσο και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. ιεκδικούµε τη θέσπιση και αποτελεσµατική λειτουργία Προστατευόµενων Περιοχών, καθώς και εθνικών και διεθνών δικτύων προστασίας τους. Αναπτύσσουµε συνεργασίες µε άλλες περιβαλλοντικές οργανώσεις, εντός και εκτός Ελλάδας. Φιλοδοξούµε να συµβάλλουµε στην ενίσχυση των προσπαθειών για εξουδετέρωση ή ε- λαχιστοποίηση των επιπτώσεων από επεµβάσεις του ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον. ίνουµε µεγάλη σηµασία στην έκδοση αυτού του περιοδικού, αφού εντάσσουµε τις δραστηριότητές µας στη συνολικότερη προσπάθεια ε- νεργοποίησης ενσυνείδητων κι ενηµερωµένων πολιτών για την αντιµετώπιση των µεγάλων, οικουµενικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών προβληµάτων της εποχής. Επόµενο είναι, λοιπόν, να επιδιώκουµε την επικοινωνία µε τους φίλους και υποστηρικτές µας, όσο πιο τακτικά και συχνά γίνεται. εν σκοπεύουµε να περιοριστούµε στην έντυπη ή ηλεκτρονική επικοινωνία µαζί σας. Θέλου- µε να εγκαινιάσουµε µορφές ζωντανής, πρόσωπο προς πρόσωπο επικοινωνίας, που θα ε- πιτρέψουν την καλύτερη ενηµέρωση και συµ- µετοχή των φίλων και υποστηρικτών µας σε δραστηριότητες της οργάνωσης και στις αποφάσεις που αφορούν στην χάραξη της πολιτι- Γράφει ο: ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ Πρόεδρος του ιοικητικού Συµβουλίου της Καλλιστώ κής της για προστασία του περιβάλλοντος ως δηµόσιου - συλλογικού αγαθού και άσκηση ε- λέγχου στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Έχουµε συνείδηση πως οι σκοποί δεν αγιάζουν τα µέσα. ηµόσια και συλλογικά αγαθά δεν µπορούν να υπερασπιστούν από κλειστά και προσωποπαγή σχήµατα. Οι στόχοι που θέτουµε συλλογικά προσδιορίζουν το χαρακτήρα και τη µορφή λειτουργίας της Καλλιστώς. Γιατί δυστυχώς, περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν υποστεί σοβαρές συνέπειες από την παραβίαση του θεµελιώδους αυτού κανόνα. Από την αρχή ακόµα της προσπάθειάς µας, λοιπόν, βάλαµε µεταξύ µας ένα "στοίχηµα": Να αναπτύξουµε δοµές και διαδικασίες που θα ε- πιτρέψουν στην "Καλλιστώ" να λειτουργεί µε δηµοκρατία και διαφάνεια στη λήψη των αποφάσεων και στη διαχείριση των πόρων της. Που θα της επιτρέψουν να κινητοποιεί, συµβουλεύεται και εκπροσωπεί µια ευρεία βάση υ- ποστηρικτών και φίλων. Εξάλλου, τα παραπάνω αντιπροσωπεύουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις για την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας µιας συλλογικότητας, τόσο από το κράτος, όσο και από ιδιωτικά συµφέροντα. Το εγχείρηµα που ξεκινήσαµε µε την "Καλλιστώ" δεν είναι εύκολο. εν έχουµε κάποιον µαικήνα ή ισχυρό προστάτη από πίσω µας, που να προεξοφλεί τη βιωσιµότητα της οργάνωσης. Αυτό, όµως, ίσως αποδειχτεί και το πιο "δυνατό χαρτί" µας: Θέλουµε-δεν θέλουµε, η επιτυχία της προσπάθειάς µας στηρίζεται στην αποτελεσµατική αξιοποίηση πολλών και διαφορετικών µεταξύ τους πόρων, περιλαµβανόµενων πολλαπλών και ποικίλων πηγών χρηµατοδότησης. Ο πλουραλισµός και η ποικιλότητα αυτή µπορεί να προσφέρει µακροπρόθεσµα, σταθερότητα και βιωσιµότητα. Όπως εξάλλου συµβαίνει, τηρουµένων των αναλογιών, µε τη βιοποικιλότητα στη φύση και σε κάθε µορφή ζωής. ÐÅÑÉÏÄÉÊÇ ÅÊÄÏÓÇ 1ο τεύχος - Ιανουάριος 2007 ÊÁËËÉÓÔÙ - περιβαλλοντική οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση Νικηφόρου Φωκά ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Τηλ Fax: http: Υπεύθυνος έκδοσης: ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ, Πρόεδρος.Σ. Καλλιστώ, M.Sc. Γεωπόνος-Γεωργοοικονοµολόγος Επιτρέπεται η αναπαραγωγή κειµένων µε την παράκληση για την αναφορά του συντάκτη και του περιοδικού.

3 Αναπτύσσει δραστηριότητες και συνεργασίες στην Ελλάδα και στη Νοτιoανατολοική Ευρώπη, εστιάζοντας στη διατήρηση των µεγάλων σαρκοφάγων και της βιοποικιλότητας σε ορεινές περιοχές. ÔÏ ÃÅÃÏÍÏÓ 3 Ο ÃÉÙÑÃÏÓ ÇËÉÏÐÏÕËÏÓ στα Χάσια: Γράφει για τον λύκο στις σελ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Γ. Λαζάρου Ï ÖÁÊÅËÏÓ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ Η ΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ αποτελεί την καλύτερη εισαγωγή στον ΦΑΚΕΛΟ αυτού του περιοδικού. Ανακαλύψτε µαζί µας την αιχµή του δόρατος που προτάσσει η Καλλιστώ για τις επιπτώσεις που έχουν οι µεγάλοι αυτοκινητόδροµοι και οι σιδηροδροµικές γραµµές στις µετακινήσεις των µεγάλων θηλαστικών. Η τοποθέτηση δορυφορικών ραδιοποµπών από τους επιστήµονες της σε άτοµα λύκου και αρκούδας, για την παρακολούθηση της συµπεριφοράς τους, θα είναι το κύριο ερευνητικό αντικείµενο σε ένα πρωτοποριακό για τα ευρωπαϊκά δεδοµένα πρόγραµµα που συντονίζει η Καλλιστώ. Óåëßäåò: 7-11 ορυφορική τηλεµετρία λύκου HΝΕΑΡΗ ΛΥΚΑΙΝΑ φάνηκε α- πρόσεκτη το βράδυ της 9ης Νοεµβρίου 2006, πατώντας σε µια από τις ειδικές παγίδες που είχαν τοποθετήσει βιολόγοι της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης «Καλλιστώ» σε ηµιορεινή περιοχή των Χασίων στο νοµό Γρεβενών. Αφού το νεαρό ζώο ναρκώθηκε, τοποθετήθηκε σε αυτό δορυφορικό κολάρο νέας γενιάς (φωτογραφία), που επιτρέπει, µε α- κρίβεια λίγων µέτρων, τον εντοπισµό και καταγραφή της θέσης του ζώου, σχεδόν κάθε σχεδόν µια ώρα. Η λύκαινα ανήκει σε µια από τις έξι κατ εκτίµηση, αγέλες λύκων που ζουν στα Γρεβενά. Αν και το είδος είναι παρόν σε όλη την έκταση του νοµού, φαίνεται πώς τα τελευταία χρόνια έχει µειωθεί η πληθυσµιακή του πυκνότητα. Σηµαντικό ρόλο έχουν παίξει, η µείωση της διαθεσιµότητας της τροφής του, αλλά και η εκτεταµένη παράνοµη χρήση δηλητηριασµένων δολωµάτων που παρατηρείται στο νοµό Γρεβενών, όπως και σε άλλους νοµούς στην Ελλάδα. Θύµατα της παράνοµης αυτής πρακτικής, είναι τόσο είδη της άγριας πανίδας (θηλαστικά, αρπακτικά πουλιά) όσο και κατοικίδια ζώα (ποιµενικοί και κυνηγετικοί σκύλοι). Οι λύκοι δεν είναι συνήθως συµπαθείς, λόγω των επιθέσεων τους σε κτηνοτροφικά ζώα και σε κυνηγετικούς σκύλους. Η ÁÐÙËÅÉÅÓ Η παράνοµη χρήση δηλητηριασµένων δολω- µάτων εξολοθρεύει είδη της άγριας πανίδας και κατοικίδια ζώα σε όλη την Ελλάδα. µελέτη όµως των µετακινήσεων τους, της συµπεριφοράς τους και των τροφικών τους συνηθειών, µε σύγχρονες µεθόδους όπως η δορυφορική τηλεµετρία, εκτός του εξαιρετικού ενδιαφέροντος που έχει, µπορεί να βοηθήσει σηµαντικά στην ε- ξεύρεση πρακτικών λύσεων προς µια, όσο το δυνατό, οµαλή συνύπαρξη του είδους µε τον άνθρωπο. Τα δεδοµένα από τη δορυφορική τηλεµετρία, θα χρησιµοποιηθούν επίσης, για να ερµηνεύσουν τυχόν αλλαγές στις µετακινήσεις των ατόµων του είδους, κατά την κατασκευή της Ε- γνατίας οδού στο τµήµα «Παναγιά-Γρεβενά», µήκους 37 χλµ. Ο αυτοκινητόδρο- µος, στο τµήµα αυτό, διασχίζει βιότοπους του λύκου και της καφέ αρκούδας, σε α- πόσταση µόλις 2-3 χλµ από το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου (Βάλια Κάλντα). Η επίδραση της όχλησης στις συνήθειες και τις µετακινήσεις των µεγάλων θηλαστικών, από τα έργα κατασκευής της Εγνατίας οδού, αποτελεί αντικείµενο ειδικού ε- πιστηµονικού προγράµµατος. Το διετούς διάρκειας πρόγραµµα ( ), που ξεκίνησε πολύ πρόσφατα, συντονίζει και υλοποιεί η «Καλλιστώ». ΓΡΕΒΕΝΑ Πρωτοποριακό πρόγραµµα µελέτης των µεγάλων θηλαστικών µε τη χρήση δορυφορικών ραδιοποµπών. Ερευνώνται πρακτικές λύσεις για την οµαλή συνύπαρξή τους µε τον άνθρωπο. Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν: ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ÃÙÄÇÓ, Αντιπρόεδρος-Βιολόγος M.Sc. ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ, Επιστηµονικός Υπεύθυνος- ρ. Βιολογίας ÃÉÙÑÃÏÓ ÇËÉÏÐÏÕËÏÓ, Υποψήφιος ρ. Βιολογίας ÍÉÊÏÓ ÍÉÊÇÓÉÁÍÇÓ, Υποψήφιος ρ. Βιολογίας ÂÁÚÏÓ ÊÏÕÔÇÓ, Τεχνολόγος ασοπονίας EÖÇ ÃÅËÁÓÔÏÐÏÕËÏÕ, Κοινωνική Λειτουργός ÃÉÁÍÍÇÓ ÃÊÅÂÑÅÊÇÓ, Επίτιµος ασάρχης ÔÁÓÏÓ ÏÂÁÑÄÁÓ, ρ. Βιολογίας ËÁÆÁÑÏÓ ÁÔÆÇÍÁÊÏÓ, ηµοσιογράφος ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: ÍÔÁÍÇÓ ÓÔÕËÉÄÇÓ

4 4 ÄÑÁÓÅÉÓ áíáôïëéêü Η "Καλλιστώ" συγκροτήθηκε από επιστήµονες µε πολύχρονη εµπειρία παρεµβάσεων για τα µεγάλα σαρκοφάγα, που ασφυκτιούν από τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες στους ορεινούς όγκους.. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Γιάννης Ισαάκ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Rieglers INTERREG: Ευρύτατη συνεργασία µε περιβαλλοντικές οργανώσεις και δήµους της νότιας Βουλγαρίας για κοινά σχέδια ανάδειξης προορισµών φυσικού και αισθητικού ενδιαφέροντος. Ç ΚΑΛΛΙΣΤΩ ξεκίνησε φέτος την υλοποίηση του έργου "Εκστρατεία ευαισθητοποίησης και ενηµέρωσης για τα ορεινά οικοσυστήµατα και τα µεγάλα σαρκοφάγα στη διασυνοριακή περιοχή Ροδόπης", στο πλαίσιο της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG III A Ελλάδας-Βουλγαρίας (Μέτρο 3.2:"Προστασία, ανάδειξη και διαχείριση Φυσικού Περιβάλλοντος"). Για την υλοποίηση του έργου, που αναµένεται να ολοκληρωθεί το φθινόπωρο του 2007, η "Καλλιστώ" επιχορηγείται από το δηµόσιο (εθνικοί και κοινοτικοί πόροι) µε Βασικός στόχος της εκστρατείας είναι η συµβολή στην εφαρµογή της Οδηγίας 92/43 και του ικτύου NATURA 2000 στην Ελλάδα και, µελλοντικά, στην Βουλγαρία. Ειδικότερα, η συµβολή στη διατήρηση ση- µαντικών προστατευοµένων ειδών (αρκούδα, λύκος) και πλήθους φυσικών οικοτόπων προτεραιότητας, που συναντώνται σε ορεινές περιοχές της Ελλάδας και Βουλγαρίας, µε έµφαση στις διασυνοριακές ορεινές περιοχές. Γεωγραφικά, προτεραιότητα δίνεται στην Οροσειρά της Ροδόπης, τόσο στην Ελληνική, όσο και στη Βουλγαρική πλευρά, σε συνάρτηση πάντα µε άλλες ορεινές παρα- µεθόριες περιοχές στην Ελλάδα και τη Νότια Βαλκανική. Καταβάλλεται προσπάθεια ώστε να προβληθούν ιδιαίτερα οι υ- πάρχουσες Προστατευόµενες Περιοχές, τόσο από την Ελληνική πλευρά (Περιοχή Οροσειράς Ροδόπης, µε Φορέα ιαχείρισης που λειτουργεί από το 2003), όσο και από τη Βουλγαρική πλευρά, βάσει της ι- σχύουσας νοµοθεσίας. Οι περιοχές αυτές προβάλλονται µε αναφορά στους κυριότερους τύπους οικοτόπων και στα µεγάλα σαρκοφάγα (αρκούδα, λύκος), που ενδιαιτώνται σε αυτές. Καταβάλλεται προσπάθεια να αναδειχθεί η ανάγκη διασυνοριακής/διεθνούς προστασίας τόσο των παραµεθόριων περιοχών, όσο και των πληθυσµών µεγάλων σαρκοφάγων που µοιράζονται µεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και των λοιπών κρατών στη Νότια Βαλκανική. Στο πλαίσιο του έργου ξεκίνησε ανταλλαγή επισκέψεων µεταξύ εκπροσώπων Περιβαλλοντικών Οργανώσεων και Οργανισµών Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Ελλάδας και Βουλγαρίας, για την ανάπτυξη κοινού σχεδίου ανάδειξης των προορισµών φυσικού και αισθητικού ενδιαφέροντος στην διασυνοριακή περιοχή και για την εκπόνηση ενός κοινού σχεδίου ενηµέρωσης των κατοίκων της περιοχής σχετικά µε σηµαντικά περιβαλλοντικά προβλήµατα. Έµφαση δίνεται στην προστασία και διαχείριση των µεγάλων σαρκοφάγων και στις µεθόδους και όρους συνύπαρξής τους µε τις ανθρώπινες δραστηριότητες στην περιοχή. Στο πλαίσιο του έργου σχεδιάζεται ακόµα: Η έκδοση εντύπων (βιβλία, ηµερολόγιο, φυλλάδια, αφίσα), η παραγωγή τηλεοπτικών σποτ-κοινωνικών µηνυµάτων. Ο σχεδιασµός, δηµιουργία και κυκλοφορία έντυπων καταχωρήσεων στον ηµερήσιο και περιοδικό τύπο. Η συµµετοχή σε εκθέσεις ή εκδηλώσεις που διοργανώνουν δηµόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς για το ευρύ κοινό, στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Η διακίνηση φυλλαδίων και εντύπων στους επισκέπτες της περιοχής από εθελοντές. Η διοργάνωση στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Οροσειράς Ροδόπης, σε συνεργασία µε το ήµο Παρανεστίου, ηµερίδων για το κοινό και τους µαθητές, καθώς και διεθνούς επιστηµονικής συνάντησης για την ανάδειξη, προβολή και διασυνοριακή-διεθνή προστασία της Ο- ρεινής Ροδόπης και των µεγάλων σαρκοφάγων. Τέλος, στο πλαίσιο του ίδιου έργου εντάχθηκε η έκδοση του περιοδικού εντύπου που κρατάτε στα χέρια σας, καθώς και ο εµπλουτισµός του δικτυακού τόπου (web-site) της "Καλλιστώ" (www.callisto.gr). ΡΟ ΟΠΗ δίχως σύνορα

5 Κρατήστε ανοικτή γραµµή επικοινωνίας µε την Καλλιστώ : για κάθε απορία, πληροφορία και έκτακτο συµβάν. Ενηµερώστε µας για τυχόν εµφάνιση αρκούδας ή λύκου. ÄÑÁÓÅÉÓ áíáôïëéêü 5 ΡΟ ΟΠΗ δίχως σύνορα Οι Πράσινες Ηµέρες στην οροσειρά ÌΕΡΙΚΑ από τα σηµαντικότερα δασικά οικοσυστήµατα, πληθυσµοί από όλα τα µεγάλα θηλαστικά της ελληνικής πανίδας, πέτρινα γεφύρια και εγκαταλελειµ- µένα χωριά µιας άλλης εποχής και µαζί µια ζωντανή τοπική κοινωνία που παλεύει να προσαρµοστεί και να επιβιώσει ανάµεσα στην ανάγκη για προστασία και τα οικονοµικά προβλή- µατα. Η οροσειρά της Ροδόπης αποτελεί µια τυπική γωνιά της ελληνικής υπαίθρου και ταυτόχρονα ένα εξαιρετικό φυσικό καταφύγιο για την άγρια ζωή όλης της Βαλκανικής. Ή- ταν λοιπόν αυτονόητη η επιλογή της "Καλλιστώ" να επικεντρώσει µεγάλο µέρος της δράσης της στην περιοχή, προσπαθώντας µάλιστα να κινηθεί προς την κατεύθυνση της διασυνοριακής συνεργασίας µεταξύ ελληνικής και βουλγάρικης πλευράς. Οι δραστηριότητες αυτές INTERREG: Ενα διήµερο γνωριµίας στο Παρανέστι µε τους εθελοντές της Καλλιστώ να κερδίζουν γνώση και εµπειρίες από την τοπική κοινωνία και το φυσικό της περιβάλλον. - που αποτελούν τη συνέχεια µιας µακράς δραστηριότητας στην περιοχή - περιλαµβάνουν µια σειρά πρωτοβουλιών που βοηθούν στην προστασία και στην ανάδειξη του φυσικού πλούτου, της ιστορίας και των τοπικών κοινωνιών της περιοχής: αποστολή εθελοντών και εθελοντριών, έκδοση έντυπου και ηλεκτρονικού υ- λικού για την προβολή της περιοχής, ενηµέρωση του κοινού σε όλη την Ελλάδα, οργάνωση πολύµορφων εκδηλώσεων στην περιοχή κα. Σε αυτό το πλαίσιο οργανώσαµε ένα διήµερο γνωριµίας και γιορτής στο Παρανέστι στις Ιουλίου Η εκδήλωση συνδυάστηκε µε την έναρξη της πρώτης περιόδου δραστηριότητας των εθελοντών της "Καλλιστώ" στην περιοχή. Με την εκδήλωση αυτή θέλαµε να συµβάλουµε στην προβολή του φυσικού και κοινωνικού πλούτου της περιοχής, αλλά και των προβληµάτων που αντιµετωπίζει. Ταυτόχρονα, µέσα τόσο από το διάλογο όσο και από τη γιορτή, ελπίζουµε να έχουµε προωθήσει τη συνεργασία, την ουσιαστική γνωριµία και αλληλοκατανόηση µεταξύ των επιστηµόνων και εθελοντών της "Καλλιστώ" και των φορέων και κατοίκων της περιοχής. Η εκδήλωση αυτή εντάχθηκε ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Γιάννης Ισαάκ στο πλαίσιο της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG III Α Ελλάδα - Βουλγαρία, ενώ η υλοποίησή της βασίστηκε στην πολύπλευρη στήριξη και την καλή συνεργασία µε το ήµο και τη ήµαρχο Παρανεστίου. Ξεκινήσαµε το πρωί του Σαββάτου µε µια ηµερίδα γύρω από το παρόν και το µέλλον της Προστατευµένης Περιοχής Οροσειράς Ροδόπης, την ανάγκη προστασίας και τις προοπτικές τοπικής α- νάπτυξης. Στην ηµερίδα συµµετείχαν µε εισηγήσεις επιστηµονικά στελέχη της "Καλλιστώ", ενώ έκαναν παρεµβάσεις φορείς και οργανώσεις της περιοχής (Φορέας ιαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης, ήµος Παρανεστίου, Νοµαρχιακή Αυτοδιοίκηση, ασαρχεία, περιβαλλοντικές και οικολογικές οργανώσεις όπως η Κοινότητα "Πελίτι", Ορειβατικοί Σύλλογοι, Παραρτήµατα ΕΛΓΑ, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, εταιρείες οικοτουρισµού κα.). Το Σάββατο βράδυ στήθηκε ένα µικρό γλέντι εµπλουτισµένο µε παιχνίδια και προβολές στην κεντρική πλατεία του χωριού, ενώ την Κυριακή το πρωί περπατήσαµε στα δάση της περιοχής, επιδιώκοντας στη συνέχεια µια πιο ζεστή και ουσιαστική συζήτηση µεταξύ κατοίκων και εθελοντών. Με τη συµβολή και συµµετοχή όλων των παραπάνω φορέων, το χρήσιµο αυτό διήµερο έγινε αφετηρία για τη θεσµοθέτηση ενός κύκλου καλοκαιρινών περιβαλλοντικών γιορτών, που θα προσθέσουν άλλη µια ευχάριστη πινελιά στον πολύχρωµο καµβά της Ροδόπης που όλοι αγαπάµε. ÍÉÊÏÓ ÍÉÊÇÓÉÁÍÇÓ ÄÑÁÓÅÉÓ âüñåéá Αδελφοποίηση µε την ERINA ΣΕ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ που έγινε τον Σεπτέµβριο στα Σκόπια, η "Καλλιστώ" απέκτησε "αδελφή" οργάνωση στην ΠΓ Μ. Η αδελφοποίηση έγινε στο πλαίσιο Ευρωπαϊκού Προγράµµατος, µετά από τιµητική πρόσκληση που απεύθυνε στην "Καλλιστώ" το ηµοσιογραφικό Περιβαλλοντικό Κέντρο "ERINA", µη κυβερνητική οργά- που δραστηριοποιείται στη γειτονική χώρα. Τον τελευταίο χρόνο, η "Καλλιστώ" λειτούργησε ως "µέντορας" της "ERINA", συµβάλλοντας στην κατάρτιση των στελεχών της, µε σεµινάρια που οργανώθηκαν στη Θεσσαλονίκη και τα Σκόπια. Το πρόγραµµα ολοκληρώθηκε µε επιτυχία τον περασµένο Οκτώβριο και έβαλε τις βάσεις για ακόµα πιο στενή µελλοντική συνεργασία µεταξύ των δύο ΜΚΟ.

6 6 ÄÑÁÓÅÉÓ áíáôïëéêü Η "Καλλιστώ" συσπειρώνει ενεργούς πολίτες που είναι ευαίσθητοι για τα όσα υφίσταται το ορεινό µας περιβάλλον και διεκδικούν την αρµονική συνύπαρξη µε την άγρια ζωή. Η Καλλιστώ εκπροσωπεί τις περιβαλλοντικές µη κυβερνητικές οργανώσεις στα ιοικητικά Συµβούλια των Φορέων ιαχείρισης δύο προστατευόµενων περιοχών, της Οροσειράς Ροδόπης και της Βόρειας Πίνδου. Ουσιαστικές παρουσίες ÏΙ ΦΟΡΕΙΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ του φορέα, και τον Γιώργο Μερτζάνη, Επιστηµονικό Σύµβουλο της Καλ- σε προστατευόµενες περιοχές έχουν εξουσιοδοτηθεί µε αρµοδιότηλιστώ, ως αναπληρωµατικό µέλος. τες και ευθύνες που περιλαµβάνουν Στη Βόρεια Πίνδο την εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων Ο Φορέας ιαχείρισης του Εθνικού και κανονισµών λειτουργίας, την παρακολούθηση και εκτίµηση της εφαρ και το 11µελές ιοικητικό Συµ- Πάρκου Βόρειας Πίνδου ιδρύθηκε το µογής των κανονισµών, τον έλεγχο βούλιο που τον απαρτίζει και τον εκπροσωπεί συγκροτήθηκε επίσηµα µε των παρεµβάσεων στις περιοχές, τη γνωµοδότηση για την προέγκριση αντίστοιχη υπουργική απόφαση το χωροθέτησης και θέσπιση περιβαλλοντικών όρων, την εκπόνηση µελε- του είναι η διοίκηση και διαχείριση Ο βασικός ρόλος και στόχος τών, την εφαρµογή έργων και τη διεξαγωγή έρευνας, καθώς και την ευαιδου, της µεγαλύτερης χερσαίας ορει- του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνσθητοποίηση του κοινού. νής προστατευόµενης περιοχής της χώρας που καλύπτει µια συνολική έ- Στην οροσειρά της Ροδόπης κταση περίπου τετ. χλµ και διοικητικά δύο νοµούς (Ιωαννίνων και Γρεβενών) και δύο περιφέρειες (Ηπείρου και υτικής Μακεδονίας). Το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου περιλαµβάνει δύο πολύ γνωστούς εθνικούς δρυµούς: τον Βίκο-Αώο και την Βάλια Κάλντα καθώς και όλη την ενδιάµεση ορεινή περιοχή. Η Καλλιστώ παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στην περιοχή µέσω του Φορέα ιαχείρισης µετέχοντας στο σχήµα των 3 ΜΚΟ (Πίνδος Περιβαλλοντική - τοπική ΜΚΟ-, WWF Ελλάς και Καλλιστώ ) που εκπροσωπούνται στο διοικητικό συµβούλιο, ε- νώ µέχρι το 2005 ο Γ. Μερτζάνης, σήµερα Ο Φορέας ιαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης συστήθηκε το 2002 και σκοπός του είναι η διοίκηση και διαχείριση της ευρύτερης περιοχής της Οροσειράς της Ροδόπης. Ο φορέας εποπτεύεται από το Υ- πουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και ηµοσίων Έργων και χρηµατοδοτείται από το Επιχειρησιακό Πρόγραµµα "Περιβάλλον". ιοικείται από 11µελές ιοικητικό Συµβούλιο όπου εκπροσωπείται µια σειρά φορέων και ειδικοτήτων που έχουν ως αντικείµενο την διαχείριση της περιοχής της Οροσειράς Ροδόπης στους Νοµούς ράµας, Ξάνθης και Ροδόπης. Η Καλλιστώ συµµετέχει στο διοικητικό συµβούλιο µε τον Πρόεδρό της, Σπύρο Ψαρούδα, ως τακτικό µέλος και Γραµµατέα επιστηµονικός σύµβουλος της Καλλιστώ, εκπροσωπούσε τις ΜΚΟ ως τακτικό µέλος του Σ του Φορέα ιαχείρισης. INTERREG: Ενηµέρωση παντού! Με σκοπό την ευαισθητοποίηση και ενηµέρωση της κοινής γνώµης για τα ορεινά οικοσυστήµατα η Καλλιστώ συµµετείχε: στο Rockwave Festival (Μαλακάσα, Ιουλίου 2006). στο 4ο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουµ (Αθήνα, 4-7 Μαΐου 2006). στην 21η ιεθνή Έκθεση Γεωργικών Μηχανη- µάτων, Εξοπλισµού και Εφοδίων Agrotica (Θεσσαλονίκη, 1-5 Φεβρουαρίου 2006). Ê ÓÕÍÅÄÑÉÁ Επιστηµονικές ανακοινώσεις ΑΤΑ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΕΞΑΜΗΝΟ η "Καλλιστώ" συµµετείχε µε επιστηµονικές ανακοινώσεις που αφορούν στη βιολογία, οικολογία και κατανοµή της αρκούδας στην Ελλάδα σε τέσσερα διεθνή επιστηµονικά συνέδρια: Πάτρα, Ιούνιος 2006: ιεθνές Συνέδριο Ζωογεωγραφίας και Οικολογίας για την Ελλάδα και τις Γειτονικές Περιοχές - ιοργάνωση: Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία. Egger, Ουγγαρία, Αύγουστος 2006: ιεθνές Συνέδριο για την ιατήρηση και Βιοποικιλότητα - Society of Conservation Biology Νάξος, Σεπτέµβριος 2006: ιεθνές Συνέδριο για την Αειφορική ιαχείριση και Ανάπτυξη Ορεινών και Νησιωτικών Περιοχών ιοργάνωση : ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Ιωάννινα, Νοέµβριος 2006: ιεθνές Συνέδριο για την Οικολογία και ιαχείριση της Βιοποικιλότητας - ιοργάνωση Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων- Τµήµα ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων.

7 ÓÕÃÊÏÉÍÙÍÉÁÊÏÉ ÁÎÏÍÅÓ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÈÇËÁÓÔÉÊÁ ÖÁÊÅËÏÓ 1 7 ÓΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ Ε ΟΛΗ την υδρόγειο οι πιέσεις για την ανάπτυξη νέων υποδοµών µεταφοράς είναι διαρκείς. Στην οκταετία περίπου εκτάρια γης (10εκτάρια/ηµερησίως), χρησιµοποιήθηκαν για κατασκευές οδικών αξόνων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι περισσότερες περιοχές στην Ε.Ε. είναι κατακερµατισµένες από υποδο- µές µεταφορών. Έχει υπολογιστεί ότι η µέση έκταση αδιατάρακτης συνεχόµενης γης που δεν κατακερµατίζεται από σηµαντικούς οδικούς ά- ξονες κυµαίνεται από 20 τετ. χλµ στο Βέλγιο έως 600 τετ. χλµ στην Φινλανδία µε ένα µέσο όρο για την Ε.Ε. στα 130 τετ. χλµ. Είναι γεγονός ότι κατά τους προηγούµενους αιώνες η πιο ριζική αλλαγή στα φυσικά τοπία της Ευρώπης επήλθε από την δηµιουργία και επέκταση των δικτύων υποδοµών µεταφοράς. Περί τα τέλη του 20 ου αιώνα η επέκταση των αυτοκινητοδρόµων και σιδηροδροµικών δικτύων επιβραδύνθηκε αλλά δεν σταµάτησε. Την ίδια περίοδο µια συνεχόµενη αύξηση ενός όλο και πιο πυκνού δικτύου δευτερευόντων οδικών αξόνων (π.χ. δασικοί δρόµοι, µονοπάτια, κλπ) απλώθηκε και στα τελευταία καταφύγια της άγριας ζωής στην Ευρώπη. Αρδευτικά κανάλια, αγωγοί, δίκτυα ηλεκτροδοτικά και δίκτυα τηλεπικοινωνιών ήρθαν να επιβαρύνουν αθροιστικά το φαινόµενο του κατακερµατισµού των φυσικών περιοχών, ενώ η αστικοποίηση αύξησε παράλληλα τις δοµηµένες περιοχές. Ερευνητές, Περιβαλλοντικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) και κρατικές αρχές έχουν εκφράσει τις ανησυχίες τους για τις επιπτώσεις του κατακερµατισµού στην άγρια ζωή. Επιστηµονικές µελέτες υπογράµµισαν τους κινδύνους που συνδέονται µε την ελάττωση της έκτασης των υπολειπόµενων αποµονωµένων ενδιαιτηµάτων, γεγονός που έ- χει σαν συνέπεια και την αύξηση των επιπτώσεων των τεχνητών εµποδίων. Μονόν την προηγούµενη δεκαετία υπήρξε επιτέλους µία συστηµατική διεθνής συνεργασία µε στόχο την ε- πισκόπηση του προβλήµατος του κατακερµατισµού των φυσικών ενδιαιτηµάτων και την αναζήτηση µέσων και λύσεων για την αντιµετώπισή του. ÃÉÙÑÃÏÓ ÇËÉÏÐÏÕËÏÓ ÐÏÑÅÉÁ στους διχασµένους βιότοπους ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α µέχρι πολύ πρόσφατα ο σχεδιασµός και η κατασκευή των µεγάλων οδικών αξόνων εµφάνιζαν σοβαρές ελλείψεις τόσο από την άποψη του συνολικού σχεδιασµού και της στρατηγικής αξιολόγησης των ε- πιπτώσεων, όσο και από την άποψη της θέσπισης αυστηρών περιβαλλοντικών κριτηρίων. Ο οδικός άξονας "Εγνατία Οδός" συνολικού µήκους 680 χλµ και µέρος του διευρωπαϊκού δικτύου οδικών µεταφορών αποτελεί ίσως έ- να από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγ- µατα έργου υποδοµής µεγάλης κλίµακας στην Ελλάδα που ξεκίνησε µε όλα τα παραπάνω προβλήµατα και µε µία ολιγωρία του κρατικού µηχανισµού σε σχέση µε την ανάγκη επίλυσής τους. Το ζήτηµα της περιβαλλοντικής συµβατότητας αυτού του τεράστιου έργου, ειδικά σε σχέση µε την αναγκαιότητα ΕΝΘΕΤΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: R. Sommerhalder ΕΛΛΑ Α: Η Εγνατία Οδός διατήρησης σηµαντικών στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος, όπως είδη πανίδας προτεραιότητας (καφέ αρκούδα) και των βιοτόπων τους, ήταν, τα πρώτα χρόνια τουλάχιστον (από ), κάθε άλλο παρά δεδοµένη. Χρειάστηκε η συστηµατική δράση και µεσολάβηση σε πολλαπλά επίπεδα και "µέτωπα" περιβαλλοντικών ΜΚΟ (Αρκτούρος, WWF- Ελλάς, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης) και µια καταδικαστική απόφαση του Συµβουλίου της Επικρατείας το 1997, για να αναγνωριστεί και να αντιµετωπιστεί το πρόβληµα και η αναγκαιότητα ενός περιβαλλοντικά "συµβατού" έργου (στην προκειµένη περίπτωση το τµήµα της Εγνατίας Οδού "Παναγιά-Γρεβενά" µήκους 37 χλµ που διασχίζει την βορειοανατολική Πίνδο) στις σωστές του διαστάσεις. ÓÕÍÅ ÅÉÁ óôç óåëßäá 8

8 8 ÖÁÊÅËÏÓ 2 ÓÕÃÊÏÉÍÙÍÉÁÊÏÉ ÁÎÏÍÅÓ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÈÇËÁÓÔÉÊÁ Από τα προγράµµατα παρακολούθησης ÅÃÍÁÔÉÁ ÏÄÏÓ: Το τµήµα Παναγιά- Γρεβενά διέρχεται από µια ζωτική περιοχή της Πίνδου, που χαρακτηρίζεται από υψηλή βιολογική αξία. Εκεί επικεντρώνεται το έργο µας. ÓÕÍÅ ÅÉÁ áðü ôç óåëßäá 7 Το 2001 (και µε βάση το οκταετές ιστορικό του προβλήµατος) ολοκληρώθηκε η κατάρτιση ειδικού ερευνητικού προγράµµατος που προβλέπει η αναθεωρη- µένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το συγκεκριµένο τµήµα 4.1 της Εγνατίας Οδού αφού είχε προηγηθεί η ακυρωτική απόφαση του Συµβουλίου της Επικρατείας. Το συγκεκριµένο πρόγραµµα, ε- κτός του ότι αποτελεί µία καινοτοµία σε εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο, στο βαθµό που η αξιολόγηση των επιπτώσεων προηγείται της κατασκευής ενός µεγάλου τεχνικού έργου, αποτελεί ταυτόχρονα και την πρώτη έ- µπρακτη εφαρµογή στη χώρα µας του σχετικού θεσµικού πλαισίου σε σχέση µε έργα υποδοµής µεγάλης κλίµακας όπως η Εγνατία Οδός. Το πρόγραµµα έχει τίτλο "Πρόγραµµα αξιολόγησης των επιπτώσεων στο δασικό οικοσύστηµα της περιοχής στα µεγάλα θηλαστικά (µε έµφαση στην αρκούδα) και στα ενδιαιτήµατά τους από την κατασκευή και λειτουργία του τµή- µατος της Εγνατίας Οδού Παναγιά - Γρεβενά (τµ. 4.1)", έ- χει συνολική διάρκεια 6 χρόνια και κατανέµεται σε τρείς φάσεις. Το πρόγραµµα καθώς και η χρηµατοδότησή του (ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ Α.Ε., ΥΠΕΧΩ Ε και Ε.Ε./DG Regio) εγκρίθηκαν από την Ελληνική Πολιτεία (ΥΠΕΧΩ- Ε) το φθινόπωρο του Στόχος του προγράµµατος και ειδικά της πρώτης φάσης, που υλοποιήθηκε από δύο ΜΚΟ ("Αρκτούρος", Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία) και δύο Πανεπιστηµιακούς Φορείς (ΑΠΘ & Παν/µιο Θεσσαλίας) στο διάστηµα , ήταν η επιστηµονική τεκµηρίωση της ε- πάρκειας -ή και της αναγκαιότητας βελτίωσης- των προταθέντων από τη σχετική µελέτη περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών του οδικού άξονα σε ότι αφορά την πανίδα σε µία ζωτική περιοχή της βορειοανατολικής Πίνδου, υψηλής βιολογικής αξίας απ'όπου διέρχεται το τµήµα "Παναγιά-Γρεβενά". Ο τελικός στόχος Ο τελικός στόχος του προγράµ- µατος παραµένει η ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων της κατάτµησης και διατάραξης που επιφέρει ένα έργο τέτοιας κλίµακας σε ένα δασικό ορεινό οικο- Γιατί τόση µανία για κάθετους οδικούς άξονες; Γράφει ο: ÉÙÁÍÍÇÓ ÃÊÅÂÑÅÊÇÓ Γεωτεχνικός - ασολόγος Επίτιµος ασάρχης ΡΟ ΟΠΗ: ιαµελίζεται σε τέσσερα µερίδια το ενιαίο οικοσύστηµα! ÅΙΝΑΙ ΑΝΑΜΦΙΒΟΛΑ θεµιτό το ν' αναζητεί ο κάθε τόπος τρόπους ανάπτυξης της περιοχής του. Αρκεί να µην ζηµιώνεται το περιβάλλον. Αρκεί να τηρούνται οι Νό- µοι του Κράτους. Οι κανονισµοί της Ε.Ε. Ανάπτυξη δηλαδή ναι. Όχι όµως σε βάρος του περιβάλλοντος. Όχι παραβιάζοντας ή αγνοώντας τους Νόµους. Παρόλ' αυτά η πραγµατικότητα είναι υποταγµένη στην υποκρισία, η "αναπτυξιακή" στόχευση στην πολιτική - κοµµατική σκοπιµότητα. Κάπως έτσι εξηγείται η επιδροµή αδέσποτων κάθετων οδικών αξόνων µεταξύ Ελλάδας - Βουλγαρίας διά µέσου του διεθνούς ακτινοβολίας και προστασίας, δασοσκέπαστου και βιοποικιλότατου θαυ- µαστού οικοσυστήµατος της Ροδόπης, το οποίο φυσικά και βλάπτεται. Επιδροµή ασύνετων οδικών αξόνων ενάντια στο Ε- θνικό συµφέρον που είναι πλέον κατά το Συµβούλιο της Επικρατείας η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και όχι αυτή καθ' αυτή η ανάπτυξη, γεγονός άλλωστε τ' οποίο επιβεβαιώνεται και από το αρθ. 2 του Ν. 2742/1999 "περί χωροταξικού σχεδιασµού και αειφόρου ανάπτυξης" (ΦΕΚ 207 Α) όπου προτάσσεται όλων των άλλων ενδιαφερόντων του Κράτους η προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος καθώς και η διατήρηση των οικολογικών α- ποθεµάτων. Κάθετος οδικός άξονας από ράµα (όπου τα πράγµατα φέρονταν σχετικά εύκολα), κάθετος και από Ξάνθη (για να µην υστερήσει, παρά τον πλεονασµό που δηµιουργεί και την διαφαινόµενη καταστροφή), κάθετος και από Κοµοτηνή (για τον ίδιο προφανώς λόγο). Τρεις αποξενωµένοι µεταξύ τους, αλλά γειτνιάζοντες οδικοί άξονες, περιστοιχισµένοι ωστόσο εν είδη βρόγχου από δύο άλλους κοντινούς (Σερρών και Έβρου) λειτουργούντων από δεκαετιών. Πέντε τουτέστιν παράλληλοι δρόµοι σ' ένα χωροταξικό, οριζόντιο, εύρος 275 περίπου χιλιοµέτρων, ήτοι ένας κάθετος οδικός άξονας ανά 70, κατά µέσο όρο, χιλιόµετρα. ιαµελισµός δηλαδή του ενιαίου µέχρι τώρα, αδιαιρέτου και οµοουσίου οικοσυστήµατος της πανώριας Ροδόπης σε τέσσερα µερίδια. Άφρονη κατάτµηση η οποία θ' αποτρέπονταν ή θα ελαχιστοποιούνταν εάν εφαρµόζετο, ως εκ της Νοµιµότητας οφείλετο, για την ενιαία Ροδόπη, ο προµνησθείς Νόµος 2742/1999 (αριθ. 1, 2α, 2η, 6, 7, 8, 9 ). Για τους οδικούς άξονες ράµας και Ξάνθης συντάχθηκαν, προκειµένου να "προστατευθεί κατά τον ενδεικνυόµενο τρόπο το περιβάλλον", ολοκληρωµένες (υποτίθεται) Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.). Έτσι "µπορούσε" να υπάρχει εφησυχασµός για την προστασία του. Όµως οι µελέτες τούτες ήταν τόσο ολοκληρωµένες που στην πρώτη περίπτωση χρειάσθηκε επα-

9 : Πως η "Καλλιστώ" ανέλαβε τον συντονισµό του προγράµµατος για την παρακολούθηση των επιπτώσεων της Εγνατίας Οδού στα µεγάλα σαρκοφάγα. ÖÁÊÅËÏÓ 3 9 στην ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων Εποπτικός χάρτης διέλευσης της Εγνατίας Οδού, Με γεωφυσικό τρόπο εµφανίζονται οι περιοχές κατανοµής της αρκούδας και στο πλαίσιο η περιοχή ε- φαρµογής του προγράµµατος. ύο παραδείγµατα ειδικών κατασκευών για την διέλευση της πανίδας: "Κάτω διάβαση πανίδας" και "Πράσινη γέφυρα".. ΠΗΓΗ: ΙΕΝΕ σύστηµα και στα είδη πανίδας που διαβιούν. Ιδιαίτερη έµφαση δόθηκε στους πληθυσµούς των µεγάλων θηλαστικών και ειδικότερα στα είδη προτεραιότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως η καφέ αρκούδα (Ursus arctos, L.) που κινδυνεύουν άµεσα από γεωγραφική και γενετική απο- µόνωση. Τα αποτελέσµατα της πρώτης φάσης του προγράµµατος έδειξαν, µεταξύ άλλων, την αναγκαιότητα βελτίωσης των τεχνικών χαρακτηριστικών, σε ορισµένα σηµεία της χάραξης του συγκεκριµένου τµήµατος του αυτοκινητοδρόµου. Προτάθηκε η προσθήκη κάποιων επί πλέον ειδικών κατασκευών, όπως πράσινες γέφυρες και κάτω διαβάσεις πανίδας, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ακόµη µεγαλύτερη διαπερατότητα του αυτοκινητοδρόµου σε σχέση µε τις κινήσεις των ζώων από τα είδη και τους πληθυσµούς τους που µελετήθηκαν (αρκούδα, λύκος, ζαρκάδι, αγριογούρουνο) και που χρησιµοποιούν την ευρύτερη περιοχή σαν βιότοπο. Η αποδοχή των παραπάνω προτάσεων από την "ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ ΑΕ" έχει µερικώς οριστικοποιηθεί. Με την περάτωση της α φάσης του ερευνητικού προγράµµατος (Ιούνιος 2005) ξεκίνησαν εντατικά οι εργασίες για την κατασκευή του εν λόγω τµήµατος του αυτοκινητοδρόµου. υστυχώς δεν ξεκίνησε παράλληλα (όπως θα έπρεπε) η προγραµµατισµένη β' φάση του ερευνητικού προγράµµατος που προβλέπει την παρακολούθηση των επιπτώσεων στην πανίδα και στο οικοσύστηµα κατά την διάρκεια της κατασκευής του έργου. Η φάση αυτή ξεκινάει τελικά φέτος το φθινόπωρο και θα έχει διετή διάρκεια, µέχρις ότου ολοκληρωθεί η κατασκευή του έργου. Η δεύτερη φάση Στη δεύτερη φάση του προγράµµατος η "Καλλιστώ" αναλαµβάνει τον συντονισµό του προγράµµατος και την παρακολούθηση των επιπτώσεων του ο- δικού άξονα στα µεγάλα σαρκοφάγα (αρκούδα, λύκος). Η φάση αυτή κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιµη για την πανίδα εφόσον η τεράστια και απότοµη όχληση α- πό την κατασκευή (θόρυβοι, ριζική αλλοίωση τοπίου, κλπ) µπορούν να επιφέρουν µακροχρόνιες αρνητικές συνέπειες στην κατάσταση των πληθυσµών και των βιοτόπων στα υπό µελέτη είδη. ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ νεξέταση για να προστατευθεί η (προστατευόµενη από την αρχική Μ.Π.Ε.) καφετιά Αρκούδα και στην δεύτερη για να επιλεγεί νέα διαδροµή (αφού όµως έγινε αποψίλωση λωρίδας του δάσους και µια πρώτη βοηθητική διάνοιξη - καταστροφή) γιατί λέει η πρώτη επιλογή θα είχε µεγάλο κόστος. Άγνωστο βέβαια τι θα προκύψει µε τη δεύτερη. Ανησυχητικό δείγµα και στη µία και στην άλλη περίπτωση περί του ότι οι Μ.Π.Ε. αποτελούν απλά ένα περιτύλιγµα και µόνο. Στα προεκτεθέντα αποθαρρυντικά για την ακεραιότητα του φυσικού περιβάλλοντος (µη εφαρµογή του Νόµου, αναξιοπιστία Μ.Π.Ε.) προστίθενται για την περιοχή Ξάνθης ( ηµάριο) και άλλα, απωθητικά για τον κάθετο οδικό άξονα, στοιχεία, όπως: Η θιγόµενη τοπικά και περιφερειακά περιοχή είναι δασοβρυθέστατη, µε πλούσια βιοποικιλότητα, αποτελεί σηµαντικό οικολογικό απόθεµα, άθικτο επί µισό αιώνα, αποτελεί κατά την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη που ετοιµάστηκε στο πλαίσιο του προγράµµατος LIFE ΑΡΚΤΟΣ το υπ' αριθ. ένα ενδιαίτηµα της Αρκούδας, προτάθηκε και εκκρεµεί ανακήρυξή της σε ιατηρητέο Μνηµείο της Φύσης, έχει δεσµευθεί προς την κατεύθυνση αυτή από το επαινεθέν για την αρτιότητά του Γενικό Σχέδιο ασοπονικής Ανάπτυξης του ασαρχείου Ξάνθης (µε τ' ο- ποίο µάλιστα επιβλήθηκε απαγόρευση κάθε υλοτο- µίας και κάθε διάνοιξης δρόµου), έχει προσβόρεια, παγετόπληκτη έκθεση (δυσχέρεια κίνησης οχηµάτων) και ακόµη δεν υπάρχει νόµι- µη λύση για την εναπόθεση των χιλιάδων κυβικών µέτρων εκχω- µάτων που θα προκύψουν σε περίπτωση κατασκευής του δρόµου. Σε όλ' αυτά έρχονται να προστεθούν και ανεξήγητες (πάντως όχι καθαρές) διοικητικές ενέργειες, όπως λ.χ. αποκρύπτεται κρατικό έγγραφο προς τον Φορέα ιαχείρισης Ροδόπης, µε το οποίο εκκαλείτο να εκφράσει τη γνώµη του επί του έργου, το ασαρχείο Ξάνθης προβαίνει παρά τις ρητές απαγορεύσεις από το Γ.Σ..Α. σε υλοτοµίες (ευτυχώς ελάχιστες µέχρι τώρα), προτείνει κατασκευή δασοδρόµου, ανέχεται την πρώτη αποψίλωση και βοηθητική διάνοιξη για τον κάθετο άξονα και τις οίδε τι άλλο µπορεί να συµβαίνει. Κλείνοντας την έκφραση αυτών των ανησυχιών (σ' ένα τοπίο ωρι- µασµένων πλέον δεδοµένων) επιβάλλεται να επιση- µανθεί πως για τον οδικό άξονα Ξάνθης υπάρχουν εξ ίσου σοβαρά προβλήµατα και νοτιότερα που αφορούν τον χείµαρρο Κόσυνθο και την Βιστονίδα Λίµνη.

10 10 ÖÁÊÅËÏÓ 4 ÓÕÃÊÏÉÍÙÍÉÁÊÏÉ ÁÎÏÍÅÓ ÊÁÉ ÌÅÃÁËÁ ÈÇËÁÓÔÉÊÁ Ç ΛΥΚΟΣ: Αντιµέτωπος µε την κατάτµηση ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ αξόνων µετακίνησης του ανθρώπου και διακίνησης των αγαθών του αποτελεί ανάγκη και επιθυ- µία των ανθρώπινων κοινωνιών για φυσική επικοινωνία από τις α- παρχές της δηµιουργίας τους. Οι πρώτοι άξονες µετακίνησης που κατασκευάσθηκαν ήταν µονοπάτια, ταπεινά ή περίτεχνα, ενώ σήµερα υπερσύγχρονοι αυτοκινητόδροµοι και σιδηροδροµικές γραµµές ενώνουν πολύβουες πόλεις, αεροδρόµια και λιµάνια. Η ίδια επίµονη και αυτονόητη ανάγκη φυσικής επικοινωνίας, θα αρκούσε, στο να κατανοήσει κάποιος πόσο σηµαντική και εξίσου αυτονόητη είναι και η διατήρηση της επικοινωνίας µεταξύ των µη ανθρώπινων ζωοκοινωνιών. Το ερώτηµα που προκύπτει δεν είναι τελικά, πως η αντίστοιχη εξασφάλιση της ε- πικοινωνίας των υπολοίπων ζωικών ειδών µεταξύ των ατόµων ή των κοινωνικών τους οµάδων, τεκµηριώνεται προς όφελος της διατήρησής τους, αλλά εάν θέλουµε να πράξουµε ή όχι προς την εξασφάλιση αυτή. Η περίπτωση του λύκου Η κατασκευή στην Ελλάδα νέων αυτοκινητόδροµων κλειστού τύπου τα τελευταία έτη (κατασκευασµένοι, υπό κατασκευή και σχεδιαζόµενοι), τέµνουν την κατανο- µή του λύκου σε πάρα πολλά σηµεία. Εάν η µετακίνηση ατόµων λύκου µεταξύ των µικρότερων αυτών τµηµάτων της κατανοµής περιορισθεί σηµαντικά, οι επιµέρους υποπληθυσµοί µπορεί να αποκλίνουν όσο αφορά τα δηµογραφικά χαρακτηριστικά τους, όπως η πυκνότητά τους, η αναλογία των φύλων, η θνησιµότητα, η βιωσιµότητα των απογόνων, κ.ά. Η αντιµετώπιση του κατάτµησης του βιοτόπου από τα µεγάλα έργα µεταφοράς γίνεται µε δύο βασικούς τρόπους. Είτε α- ποφεύγοντας την κατασκευή τους σε µέρη όπου αυτά κόβουν, σε σηµαντικές περιοχές, τις κατανοµές των ειδών, είτε υιοθετώντας ειδικά τεχνικά µέτρα (περάσµατα για τη πανίδα) που επιτρέπουν την διατήρηση της επικοινωνίας των ζώων. Κανείς δεν γνωρίζει πραγµατικά, την συνολική επίδραση που έχουν τα µεγάλα έργα στους πληθυσµούς των µεγάλων θηλαστικών αλλά και της πανίδας γενικότερα, ακόµα και σε αυτοκινητοδρόµους ή σιδηροδροµικές γραµµές, όπου έχουν ε- ύο λύκοι κοντά στη χάραξη της ΣΓΥΤ φωτογραφηµένοι µε αυτόµατο ψηφιακό καταγραφικό. φαρµοσθεί µέτρα περιορισµού της γεωγραφικής αποµόνωσης. Τα αποτελέσµατα της γεωγραφικής αποµόνωσης πάνω στους πληθυσµούς της πανίδας εκτείνονται σε µεγάλο βάθος χρόνου (long term effects) και δύσκολα µπορούν να αξιολογηθούν µε ερευνητικά προγράµµατα µικρής διάρκειας. Τραίνα και δρόµοι στο οµοκό Τα τραίνα αποτελούν από τις πιο φιλικές στο περιβάλλον λύσεις για µεταφορές α- γαθών και επιβατών. Παρόλα αυτά, ο εκσυγχρονισµός του σιδηροδροµικού δικτύου απαιτεί την κατασκευή νέων σιδηροδροµικών γραµµών για την εξυπηρέτηση περισσότερων και ταχύτερων τραίνων. Το συνολικό πλάτος των νέων γραµµών είναι µεγαλύτερο και οι επεµβάσεις στο τοπίο κατά τη κατασκευή τους είναι ση- µαντικές. Η νέα σιδηροδροµική γραµµή υψηλών ταχυτήτων (Ν.Σ.Γ.Υ.Τ) που θα ενώνει τη Λαµία µε τον οµοκό θα έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός µεγάλου έργου που ενδέχεται να περιορίσει τις µετακινήσεις της πανίδας. Επιπλέον, στην ίδια περιοχή σχεδιάζεται και ο αυτοκινητόδροµος Στερεάς Ελλάδας (Ε65) η χάραξη του οποίου οδεύει ÄÏÌÏÊÏÓ: Η Καλλιστώ εντοπίζει τους σηµαντικότερους άξονες διέλευσης των λύκων και διατυπώνει προτάσεις για να αµβλυνθεί η γεωγραφική τους αποµόνωση. σε σηµαντικό µήκος του παράλληλα και σε πολύ µικρή απόσταση από την νέα σιδηροδροµική γραµµή. Τα δυο έργα, συνδυαζόµενα, δηµιουργούν ένα σηµαντικότατο βιογεωγραφικό φράγµα από άσφαλτο και ατσάλι, για τις µετακινήσεις της πανίδας, που σε µερικά τµήµατα ξεπερνά σε πλάτος τα 100 µ.! Η περιοχή διέλευσης της ΝΣΓΥΤ και του Ε65 αποτελεί σηµαντική ζώνη σύνδεσης µεταξύ των υποπληθυσµών του λύκου αλλά και του αγριόχοιρου, στην νότια Πίνδο και αυτών στο όρος Όθρυς, στο ό- ρος Ναρθάκι (νοµός Λάρισας) και στο νότιο Όλυµπο. Η συνεισφορά της Καλλιστώ Η ΕΡΓΟΣΕ (εταιρία θυγατρική του ΟΣΕ) στο πλαίσιο εφαρµογής των Περιβαλλοντικών όρων 13,15,18,34,39,51 που αφορούν την παρουσία του λύκου στη περιοχή κατασκευής του έργου (ΚΥΑ 4/2/2005 ΑΠ , ΥΠΕΧΩ Ε), εκπόνησε πρόγραµµα παρακολούθησης του πληθυσµού του λύκου, πριν την έναρξη κατασκευής του έργου τον χειµώνα Βασικός στόχος του προγράµµατος αυτού ήταν ο εντοπισµός των σηµαντικότερων αξόνων διέλευσης ατόµων λύκου και η διατύπωση προτάσεων για την άµβλυνση της γεωγραφικής αποµόνωσης. Το πρόγραµµα ανατέθηκε στη σύµπραξη των µελετητικών γραφείων που εκπόνησαν και την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την ΝΣΓΥΤ, µε συντονιστή το γραφείο περιβαλλοντικών µελετών του. Αργυρόπουλου. Η σύµπραξη των µελετητών, αναγνωρίζοντας την µεγάλη εµπειρία των ανθρώπων που πλαισιώνουν την "Καλλιστώ" στη µελέτη και διατήρηση του λύκου, ζήτησαν την ουσιαστική συµβολή της οργάνωσης στο πρόγραµµα. Η "Καλλιστώ" συνεργάσθηκε σε σηµαντικό τµήµα του προγράµµατος εκπονώντας εκτεταµένες εργασίες πεδίου, εφαρµόζοντας ειδική στατιστική επεξεργασία των αποτελεσµάτων και προτείνοντας σε συνεργασία µε τους συµπράττοντες, προτάσεις που αφορούσαν συγκεκριµένα τεχνικά έργα άµβλυνσης της γεωγραφικής α- ποµόνωσης. Οι εργασίες πεδίου Για την κατανόηση της συµπεριφοράς του λύκου στη περιοχή όπου διέρχονται τα

11 OI MEÈÏÄÏÉ ÌÁÓ: Ακολουθήσαµε τους λύκους σε 77 χιλιόµετρα, ακούσαµε τα ουρλιαχτά τους, µιλήσαµε µε τους κατοίκους, κάναµε ψηφιακές καταγραφές. ÖÁÊÅËÏÓ 5 11 Κατανοµή λύκου στην Ελλάδα και οι υποδοµές µεταφοράς (κατασκευασµένες, υπό κατασκευή, σχεδιαζόµενες). Η κατανοµή του λύκου τέµνεται τουλάχιστον σε εννέα τµήµατα. Ιχνη 3 λύκων πάνω στη χάραξη της ΝΣΓΥΤ στη περιοχή των Λουτρών Καίτσας. δύο έργα και την καταγραφή και χαρτογραφική απεικόνιση των µετακινήσεων των ζώων, εφαρµόσθηκαν από το προσωπικό της "Καλλιστώ" ποικίλες µέθοδοι: Ακρόαση ουρλιαχτού από συγκεκριµένες θέσεις για την καταγραφή των θέσεων ανάπαυσης των αγελών, καταγραφή ιχνών στο χιόνι (ακολουθήσαµε τους λύκους για συνολικά 77 χιλιόµετρα!), συγκέντρωση πληροφοριών από κατοίκους της περιοχής και χρήση ψηφιακών καταγραφικών µε βιντεοκάµερες. Ο όγκος των δεδοµένων που συλλέχθηκαν ήταν ικανός για να εντοπισθούν οι σηµαντικότερες περιοχές διέλευσης των λύκων και να διατυπωθούν συγκεκριµένες τεχνικές προτάσεις χωροθέτησης µέτρων διευκόλυνσης διέλευσης του λύκου και της λοιπής πανίδας. Οι προτάσεις της Καλλιστώ Οι προτάσεις που διατυπώθηκαν περιλαµβάνουν: Την κατασκευή 3 νέων ειδικών άνω διαβάσεων πανίδας, Την κατασκευή 3 νέων ειδικών κάτω διαβάσεων πανίδας καθώς και Την τροποποίηση (διαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου, τροποποίηση διαστάσεων) σε 6 ακόµα τεχνικά έργα ώστε να είναι πιο φιλικά προς την πανίδα και να διευκολύνεται περαιτέρω η χρήση τους από αυτήν. Τι αποδοχή είχαν οι προτάσεις του προγράµµατος; Μετά την τεχνική σύσκεψη που πραγµατοποιήθηκε στην ΕΡΓΟΣΕ και τις απαραίτητες τροποποιήσεις τεχνικού/κατασκευαστικού χαρακτήρα (Μάιος-Ιούνιος 2006), οι προτάσεις υιοθετήθηκαν πλήρως από την ΕΡΓΟΣΕ και έχουν πάρει το δρόµο της τελικής έγκρισης και ενσωµάτωσης τους πλέον, στις προδιαγραφές κατασκευής της ΝΣΓΥΤ. Αυτό που είναι σηµαντικό και µένει να γίνει, είναι η υιοθέτηση των αντίστοιχων προτάσεων-µέτρων από το ΥΠΕΧΩ Ε, που αφορούν την κατασκευή του αυτοκινητόδροµου Ε65, στα σηµεία που αυτός βαίνει παράλληλα µε την σιδηροδροµική γραµµή. Τα µέτρα θα έχουν ισχύ εφόσον υιοθετηθούν και κατασκευασθούν και στα δυο µεγάλα έργα ταυτόχρονα. Στην αντίθετη περίπτωση, ένας λύκος, που επιτυχώς θα διασχίζει µια άνω διάβαση πανίδας που έχει κατασκευασθεί πάνω από την σιδηροδροµική γραµµή, θα συναντά σύντο- µα τον φράκτη του αυτοκινητόδροµου Ε65 και απλά θα επιστρέφει από εκεί που ήρθε... ÃÉÙÑÃÏÓ ÇËÉÏÐÏÕËÏÓ Η περιοχή της αποξηραµένης λίµνης της Ξυνιάδας όπου διέρχονται παράλληλα η ΝΣΓΥΤ και ο Ε65, αποτελεί σηµαντικό χει- µερινό βιότοπο για τον λύκο και τον αγριόχοιρο. Τα ζώα διασχίζουν τις χαράξεις των δύο έργων σχεδόν καθηµερινά. Άνω διάβαση πανίδας σε σιδηροδροµική γραµµή υψηλής ταχύτητας στην Νορβηγία.

12 12 ÄÑÁÓÅÉÓ íïôéïäõôéêü Η "Καλλιστώ" παρεµβαίνει για να ληφθούν µέτρα πρόληψης κατά των ζηµιών που προκαλούν οι αρκούδες και οι λύκοι. Και ευτυχώς προβλέφθηκαν ενισχύσεις για την περίοδο Μέτρα για το ΣΚΙΤΣΟΓΡΑΦΟΣ: Stefano Maugeri ÔΑ "ΓΕΩΡΓΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ" αποτελούν παρεµβάσεις των Υπουργείων Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, µε α- ντικείµενο την προστασία του περιβάλλοντος µέσα από την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Στη χώρα µας, εγκαινιάστηκαν µάλλον καθυστερηµένα, στο πλαίσιο του Γ ΚΠΣ, περιλαµβάνοντας και µέτρα που αφορούν στην διατήρηση της άγριας ζωής. Το περασµένο καλοκαίρι, σε επισκέψεις συνεργατών µας στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων (Υπ.Α.Α.Τ.), διαπιστώθηκε ότι µέτρα που, λειψά έστω, εφαρµόστηκαν στο παρελθόν, υπήρχε περίπτωση να µην επαναληφθούν στο µέλλον. Μεταξύ αυτών, τα µέτρα ενίσχυσης παραγωγών για την απόκτηση σκύλων φύλαξης και την εγκατάσταση ηλεκτροφόρων περιφράξεων, για τον περιορισµό των ζηµιών σε κοπάδια, καλλιέργειες και µελίσσια. Είναι διεθνώς αποδεκτό ÄÉÅÈÍÇÓ ÓÕÍÁÍÔÇÓÇ ÓÔÇ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇ Πρωτοβουλία στην Ευρώπη για τα µεγάλα σαρκοφάγα Ç"Καλλιστώ" υποδέχτηκε στη Θεσσαλονίκη το διήµερο Παρασκευή και Σάββατο 9-10 Ιουνίου 2006 ειδικούς επιστήµονες από όλη την Ευρώπη, οι οποίοι έχουν εξειδικευθεί στη διατήρηση των µεγάλων σαρκοφάγων (αρκούδα, λύκος, λύγκας) της γηραιάς ηπείρου. Η συνάντηση πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο της "Πρωτοβουλίας για τα Μεγάλα Σαρκοφάγα στην Ευρώπη" (LCIE - Large Carnivores Initiative for Europe - Η "Πρωτοβουλία" λειτουργεί ως Ειδική Οµάδα Εργασίας της IUCN ( ιεθνής Ένωση για τη ιατήρηση της Φύσης), στην οποία συνεργάζονται επιστηµονικά ινστιτούτα από την Ιταλία, Νορβηγία, Σουηδία, Κροατία και Ελβετία και περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η "Καλλιστώ". Οι συµµετέχοντες εκπονούν κατευθυντήριες γραµµές και οδηγίες για την κατάρτιση εθνικών και περιφερειακών ιαχειριστικών Σχεδίων για τα 5 είδη µεγάλων σαρκοφάγων της Ευρώπης. Οι οδηγίες αυτές θα παραδοθούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρµόδιες αρχές κάθε ευρωπαϊκής χώρας, οι ο- ποίες θα έχουν την ευθύνη να καταρτίσουν και να εφαρµόσουν τα ιαχειριστικά Σχέδια. Παράλληλα ε- τοιµάζεται ειδική έκδοση που θα ότι, µέτρα πρόληψης ζηµιών βοηθούν σηµαντικά τόσο στη συνύπαρξη των γεωργών µε τα µεγάλα σαρκοφάγα (αρκούδα-λύκος) όσο και στη βιώσιµη ανάπτυξη της υπαίθρου, γενικότερα. Ευτυχώς, σχετική επιστολή που α- πεύθυνε η "Καλλιστώ" στον Υφυπουργό κ. Κοντό, δεν έπεσε στο κενό: Τον περασµένο Οκτώβριο πραγµατοποιήθηκε σύσκεψη στην Α- θήνα, µε συµµετοχή στελεχών του Υπουργείου και εκπροσώπων της "Καλλιστώ" και άλλων περιβαλλοντικών οργανώσεων ("Ορνιθολογική" - "Αρκτούρος"). Στη σύσκεψη αποφασίστηκε η συνεργασία Υπουργείου - Περιβαλλοντικών Οργανώσεων για τον επανασχεδιασµό και βελτίωση εφαρµογής των µέτρων στην "4η προγραµµατική περίοδο" ( ). ÓÐÕÑÏÓ ØÁÑÏÕÄÁÓ παρουσιάζει την κατανοµή των µεγάλων σαρκοφάγων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Από ελληνικής πλευράς, η "Καλλιστώ" έχει την ευθύνη να συγκεντρώσει επιστηµονικά στοιχεία και χαρτογραφικές πληροφορίες για την αρκούδα και τον λύκο από τις Βαλκανικές χώρες (Ελλάδα, Αλβανία, ΠΓ Μ, Βουλγαρία, Σερβία, Μαυροβούνιο, Βοσνία-Ερζεγοβίνη και Κροατία) και στη συνέχεια, να αναλύσει, να επεξεργαστεί και να τεκµηριώσει τα δεδοµένα. Η δραστηριότητα αυτή χρηµατοδοτείται από την Γενική ιεύθυνση Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο σχετικού προγράµµατος που ανέλαβε να υλοποιήσει η "Πρωτοβουλία". ÃÉÙÑÃÏÓ ÌÅÑÔÆÁÍÇÓ ÓÔÑÁÔÇÃÉÊÏ Ó ÅÄÉÏ Η διατήρηση της αρκούδας ΜΕ ΕΙ ΙΚΟ υπόµνηµα που υπέβαλε πρόσφατα η "Καλλιστώ" προς την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Α- νάπτυξης και Τροφίµων (Υ- ΠΑΑΤ) έθεσε εκ νέου το θέµα της επικύρωσης και επικαιροποίησης του Γενικού Σχεδίου ράσης για την ιατήρηση της αρκούδας στην Ελλάδα. Το Στρατηγικό αυτό Σχέδιο κατατέθηκε το 1996 και είναι προϊόν κοινοτικού προγράµ- µατος LIFE -Nature στο οποίο συµµετείχε και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίµων. Μέχρι σήµερα δεν έχει υ- πάρξει επίσηµη επικύρωσή του από την αρµόδια αρχή που είναι το ΥΠΑΑΤ ενώ αρκετές προτάσεις και δράσεις που διατυπώνονται σε αυτό έχουν ήδη εφαρµοστεί αποσπασµατικά, κάνοντας τη χώρα µας να υστερεί σηµαντικά σε σχέση µε άλλες χώρες µέλη της ΕΕ. Στόχος της σύσκεψης που έ- γινε στο ΥΠΑΑΤ στις 22 Νοεµβρίου 2006 ήταν η εξεύρεση των νοµικών τρόπων για την επικύρωση του Γενικού Σχεδίου ράσης αφενός και αφετέρου η δροµολόγηση της επικαιροποίησής του µε νέα στοιχεία καθώς η κατάσταση των πληθυσµών αρκούδας στη χώρα µας έχει ε- λαφρώς µεταβληθεί κατά την τελευταία 10ετία.

13 Η µαζική αδειοδότηση µικρών υδροηλεκτρικών έργων συνεχίζει να αποτελεί απειλή για την υποβάθ- µιση περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Προτιµήστε τον αναπτυσσόµενο οικοτουρισµό! ÄÑÁÓÅÉÓ äõôéêü 13 Ο Πηνειός µπορεί και πρέπει να σωθεί ÏΠΗΝΕΙΟΣ είναι ποτάµι της Θεσσαλίας που αποτελεί τον τελικό αποδέκτη ό- λων σχεδόν των ρευµάτων που διασχίζουν τη Θεσσαλική πεδιάδα. Πηγάζει από την οροσειρά της Πίνδου, στο ύψος του Μαλακασίου και διασχίζοντας τη Θεσσαλική πεδιάδα, εκβάλλει στο Αιγαίο πέλαγος ύστερα από διαδρο- µή 258 χλµ. Ο Πηνειός ποταµός τα τελευταία χρόνια έχει µετατραπεί από χώρο ζωής µε πλούσια πανίδα και χλωρίδα, πηγή άρδευσης του Θεσσαλικού κά- µπου και ύδρευσης οικισµών, σε ένα µεταφορέα αστικών, βιοµηχανικών και γεωργικών αποβλήτων, επιβαρύνοντας τόσο το περιβάλλον της παραποτάµιας ζώνης όσο και την υγεία των κατοίκων. Οι όποιες προσπάθειες έγιναν έως σήµερα προς την κατεύθυνση της προστασίας του οικοσυστήµατος και του καθαρισµού των νερών του Πηνειού ποταµού έµειναν είτε στο επίπεδο των διακηρύξεων και των κινητοποιήσεων είτε ανολοκλήρωτες µε την έννοια των σηµειακών παρεµβάσεων ανάλογα µε το ενδιαφέρον και την αρµοδιότητα του κάθε φορέα σε τµήµατα του Πηνειού ποταµού. Το γεγονός και µόνο ότι η κοίτη του Πηνειού (και δεν αναφερόµαστε στο παραποτάµιο σύστηµα που καλύπτει πολύ µεγαλύτερη περιοχή) διασχίζει την εδαφική επιφάνεια αρκετών Οργανισµών Τοπικής Αυτοδιοίκησης στους τρεις νοµούς της Θεσσαλίας (Τρικάλων, Καρδίτσας, Λαρίσης) ε- ντείνει το ζήτηµα της ολοκληρωµένης προστασίας πολύ περισσότερο όταν δε λειτουργεί περιφερειακός φορέας προστασίας του περιβάλλοντος ή διαχείρισης των νερών του Πηνειού. Η "Καλλιστώ" συµµετέχει στην Επιτροπή Πρωτοβουλίας για τη διάσωση του Πηνειού ποταµού Το πρόβληµα του Πηνειού δεν αντιµετωπίζεται µε επί µέρους πρωτοβουλίες των ήµων ή των Περιβαλλοντικών οργανώσεων ή της κάθε κίνησης πολιτών. Το πρόβληµα της ρύπανσης του Πηνειού αντιµετωπίζεται µε συνεργασία όλων των ενδιαφεροµένων φορέων που έ- χουν έµµεσα ή άµεσα αρµοδιότητα, καθώς και των περιβαλλοντικών οργανώσεων και κοινωνικών φορέων που ευαισθητοποιούνται και δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Έτσι, οι φορείς που αποτελούν την "ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥ- ΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΠΗΝΕΙΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ", στην οποία µετέχει και η "Καλλιστώ", αναλαµβάνουν την πρωτοβουλία να καλέσουν το σύνολο των άµεσα ενδιαφεροµένων φορέων αλλά και ευρύτερα των ευαισθητοποιηµένων φορέων και πολιτών να πλαισιώσουν την προσπάθεια για την διάσωση του Πηνειού ποταµού. Ειδικότερα, το κάλεσµα αναφέρεται στο σύνολο των Ο.Τ.Α. (Νοµοί Τρικάλων, Καρδίτσας, Λάρισας) της παραποτάµιας ζώνης του Πηνειού και στο σύνολο των Περιβαλλοντικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή. Ο στόχος της πρωτοβουλίας είναι η περιβαλλοντική προστασία του οικοσυστήµατος του Πηνειού ποταµού. Ειδικότερα, προτείνεται η συγκρότηση διατοπικής - διανοµαρχιακής συνεργασίας των Ο.Τ.Α., των κοινωνικών φορέων και περιβαλλοντικών οργανώσεων που αναφέρονται στην παραποτάµια ζώνη του Πηνειού, µε αντικείµενο δραστηριοποίησης τη διαχείριση των υπόγειων υδάτων, την α- ντιµετώπιση της ρύπανσης και τη βιώσιµη ανάπτυξη της περιοχής γύρω από το ποτάµιο σύστηµα. ÂÁÚÏÓ ÊÏÕÔÇÓ ÔÑÉÊÁËÁ - ÃÑÅÂÅÍÁ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Γ. Μερτζάνης Υδροηλεκτρικές µαταιώσεις! Βάλια Κάλντα Η "ΚΑΛΛΙΣΤΩ" σε συνεργασία µε τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μικρολιβαδιωτών (Γρεβενά) και τον ήµο Κλεινοβού (Τρίκαλα) έκανε δύο αποτελεσµατικές παρεµβάσεις και συνέβαλε στην µαταίωση της κατασκευής δύο Υδροηλεκτρικών Έργων. Το ένα προγραµµατιζόταν να γίνει στις παρυφές του Εθνικού ρυµού Πίνδου (Βάλια Κάλντα) σε µια από τις σηµαντικές ζώνες του Ε- θνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου κοντά στο.. Μικρολίβαδου και το άλλο στις παρυφές του όρους Τριγγία στην Νότια Πίνδο κοντά στο Κλεινοβού. Η καταστροφή των φυσικών πόρων των δύο περιοχών εξαιτίας των έργων θα ήταν σηµαντική εφόσον προβλέπονταν αγωγοί υδροληψίας µήκους 3 χλµ, διανοίξεις οδών πρόσβασης, κτιριακές εγκαταστάσεις και όλα αυτά σε δάση µαύρης πεύκης, ελάτης και σε σηµαντικό βιότοπο της αρκούδας και άλλων ειδών πανίδας.

14 14 ÄÑÁÓÔÇÑÉÏÔÇÔÅÓ Ο εθελοντισµός για το περιβάλλον δεν είναι µόνο µια προσφορά δωρεάν εργασίας. Ο εθελοντής συνδιαµορφώνει τους στόχους των δράσεων, αποκοµίζει γνώσεις και εµπειρίες από τη συµµετοχή του. ÃÍÙÑÉÌÉÅÓ Οι σκοποί της ΙΒΑ Η Παγκόσµια Ενωση για την Έρευνα και ιαχείριση των Πληθυσµών Αρκούδας ΙΒΑ (International Bear Association). Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ Ένωση Επιστηµόνων για την Έρευνα και ιαχείριση των πληθυσµών αρκούδας είναι ένας επαγγελµατικός οργανισµός που αποτελείται από βιολόγους της άγριας ζωής που εργάζονται µε στόχο την διατήρηση και ανάκαµψη των πληθυσµών αρκούδας παγκοσµίως. Οι προσπάθεια επίτευξης του στόχου γίνεται µέσω ε- πιστηµονικής έρευνας, ε- πιστηµονικής διαχείρισης πληθυσµών και βιοτόπων και εκπαίδευση. Ο οργανισµός απαρτίζεται από 600 ειδικούς επιστή- µονες για την αρκούδα, α- πό 47 χώρες: ακαδηµαϊκούς, βιολόγους που εργάζονται σε υπηρεσίες φυσικών πόρων, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, µεταπτυχιακούς σπουδαστές και εκπαιδευτικούς. Η "Καλλιστώ" εκπροσωπείται στην ΙΒΑ µέσω του επιστηµονικού της υπευθύνου της Γ. Μερτζάνη που είναι µέλος του οργανισµού από το Τα µέλη της ΙΒΑ εκπονούν ερευνητικά προγράµµατα, προγράµµατα παρακολούθησης και διαχείρισης των πληθυσµών αρκούδας και εργάζονται επίσης στο το- µέα της πρόληψης των περιστατικών σύγκρουσης µε τον άνθρωπο. Η ΙΒΑ οργανώνει διεθνή συνέδρια, και δηµοσιεύει στο έγκριτο ε- πιστηµονικό περιοδικό "Ursus". Τοποθέτησε ραδιοποµπό σε αρκούδες! ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Αλ. Γιαννακόπουλος Εθελοντές σε δράση ÃΙΑ ΤΗΝ "ΚΑΛΛΙΣΤΩ" ο εθελοντισµός για το περιβάλλον δεν είναι µόνο µια προσφορά δωρεάν εργασίας, αλλά µια διαδραστική διαδικασία, όπου ο ε- θελοντής συνδιαµορφώνει το πλαίσιο και τους στόχους των δράσεων που συµµετέχει, αλλά και αποκοµίζει γνώσεις, εµπειρίες και άλλα οφέλη από τη συµµετοχή του. Προς αυτή την κατεύθυνση πιστεύουµε ότι συµβάλλει τα µέγιστα η όσο το δυνατό καλύτερη εκπαίδευση και ενηµέρωση των υποψήφιων εθελοντών και εθελοντριών. Έτσι, από φέτος εγκαινιάσαµε ένα θεσµό σεµιναρίων εκπαίδευσης γύρω από σηµαντικά ζητήµατα προστασίας και διαχείρισης που απευθύνονται σε εθελοντές - και όχι µόνο. Στις τρεις συνεδρίες που έγιναν φέτος την ά- νοιξη στο χώρο της "Καλλιστώ" έγιναν εισηγήσεις για θέµατα όπως: " ιαχείριση και Προστασία Ορεινών Οικοσυστηµάτων: η λειτουργία των Φορέων ιαχείρισης, ο ρόλος των Περιβαλλοντικών Οργανώσεων", "Εθελοντισµός και Περιβάλλον", "Οικολογία και ιαχείριση Μεγάλων Σαρκοφάγων σε Ορεινά Οικοσυστήµατα: τα παραδείγµατα του Λύκου και της Αρκούδας" κα. Εισηγητές ήταν επιστηµονικά στελέχη της "Καλλιστώ" και συµµετείχαν νέοι και νέες -και όχι µόνο- µε ενδιαφέρον και διάθεση για τον ε- θελοντισµό και το περιβάλλον. Ο πρώτος αυτός κύκλος µας δίνει την πεποίθηση ότι αυτός ο θεσµός µπορεί να συνεχιστεί και να διευρυνθεί µέσα στην επόµενη χρονιά. Πληροφορίες και διαθεσιµότητες συµµετοχής στα γνωστά τηλέφωνα της "Καλλιστώ". Τα σεµινάρια πραγµατοποιούνται στο πλαίσιο του έργου INTERREG IIIA (PHARE CBC Ελλάδα - Βουλγαρία) µε τίτλο 'Εκστρατεία ευαισθητοποίησης και ενηµέρωσης για τα ορεινά οικοσυστήµατα' που ανέλαβε να υλοποιήσει η "Καλλιστώ". ÍÉÊÏÓ ÍÉÊÇÓÉÁÍÇÓ ΙΛΙΕΣ ΕΞΑΚΟΣΙΕΣ µαύρες αρκούδες (Ursus americanus) κατάφερε να µαρκάρει µε ραδιοποµπό στην πολιτεία του Idaho ο Αµερικανός βιολόγος Dr. John Beecham. Ο JOHN BEECHAM κατά τη διάρκεια εξόρµησης στη Βόρεια Πίνδο. Τον Αµερικάνο ειδικό φιλοξενήσαµε για 10 ηµέρες και τον ξεναγήσαµε στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται η οργάνωση, σε συνεργασία µε την εταιρία "ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ ΑΕ", στο πλαίσιο της συµφωνίας µας για την υλοποίηση της β' φάσης του προγράµµατος παρακολούθησης των µεγάλων σαρκοφάγων στο τµήµα "Παναγία-Γρεβενά". Ο διακεκριµένος επιστήµονας µετέφερε την αντίστοιχη εµπειρία του από την Αµερική µε µια παρουσίαση που έκανε στην έδρα της εταιρίας στη Θεσσαλονίκη.

15 Η συνεργασία µε περιβαλλοντικές οργανώσεις και ειδικούς επιστήµονες σε όλη την υφήλιο µας προσφέρει χρήσιµες και εξειδικευµένες γνώσεις: τις µεταφέρουµε στις ορεινές περιοχές. ÄÑÁÓÔÇÑÉÏÔÇÔÅÓ 15 ΛΥΚΟΣ: Εκπαιδευτικό υλικό ÐΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ είναι η συνεργασία που ξεκίνησε η "Καλλιστώ" µε το Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα LIFE-Nature µε θέµα "Υποστήριξη της Συνύπαρξης Μεγάλων Σαρκοφάγων και Γεωργίας στη Νότια Ευρώπη" και διακριτικό τίτλο "COEX" (από τη λέξη coexistence, που σηµαίνει "συνύπαρξη" στα Αγγλικά). Το πρόγραµµα αυτό είναι το πρώτο που προσπαθεί να χειριστεί το αντικείµενο των συγκρούσεων µεγάλων σαρκοφάγων και γεωργίας µε ένα πιο ολοκληρωµένο τρόπο, αναλαµβάνοντας δραστηριότητες σε πολλές χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου (Πορτογαλία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κροατία). Στο φιλόδοξο αυτό πρόγραµµα συµµετέχουν και συνεργάζονται δηµόσιες υ- πηρεσίες, τοπικές κυβερνήσεις - ΟΤΑ, ιαχειριστικές Αρχές Προστατευόµενων Περιοχών - Πάρκων, Επιστηµονικά Ιδρύµατα και Περιβαλλοντικές ΜΚΟ. Από τις συναντήσεις της οµάδας εργασίας του προγράµµατος. Περισσότερα για το πρόγραµµα υπάρχουν στην ιστοσελίδα του: Στο πλαίσιο του προγράµµατος, η εκπαιδευτική οµάδα της "Καλλιστώ" έχει αναλάβει την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού για το λύκο, το ο- ποίο, αφού µεταφραστεί στα Πορτογαλικά, Ισπανικά, Γαλλικά, Ιταλικά και Σερβοκροατικά, θα κυκλοφορήσει σε σχολεία όλης της Νότιας Ευρώπης. Η "Καλλιστώ" έχει τα πνευµατικά δικαιώ- µατα για την Ελληνική γλώσσα και την Ελλάδα. Το Μάιο και τον Ιούνιο του 2006 πραγ- µατοποιήθηκε έρευνα βάσης στην Ελλάδα και την Ιταλία για τον προσδιορισµό των δηµογραφικών χαρακτηριστικών, των γνώσεων και των απόψεων της οµάδας-στόχου του εκπαιδευτικού υλικού, που είναι έφηβοι ηλικίας ε- τών. Τα αποτελέσµατα της έρευνας παρουσιάστηκαν από τον συνεργάτη µας Τάσο Χοβαρδά στο Συνέδριο της Ένωσης Ελλήνων Οικολόγων (Ιωάννινα, Νοέµβριος 2006) και αξιοποιούνται ήδη, από την εκπαιδευτική οµάδα της "Καλλιστώ", στην προετοιµασία του υλικού. Σε προσεχείς συναντήσεις του COEX θα αποφασιστούν η τελική µορφή του υλικού αναφοράς και οι δραστηριότητες που θα περιλαµβάνονται στο εκπαιδευτικό υλικό. ÅÕ ÁÑÉÓÔÏÕÌÅ Την Ένωση Συντακτών Ηµερήσιων Εφηµερίδων Μακεδονίας - Θράκης για την παραχώρηση της αίθουσας συνεντεύξεων τύπου (συνέντευξη τύπου για την ίδρυση της "Καλλιστώ" - Σεπτέµβριος 2004 και ιεθνής Συνάντηση για τη ιατήρηση των Μεγάλων Σαρκοφάγων στην Ευρώπη - Ιούνιος 2006). Το κατάστηµα βιολογικών προϊόντων "Σουσάµι Άνοιξε" για την προσφορά του κατά την "ιδρυτική" συνέντευξη τύπου της "Καλλιστώ" (Σεπτέµβριος 2004). Το Τµήµα Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας και ειδικά τον Λέκτορα του τµήµατος κ. Ιορδάνη Ε. Στυλίδη για τη συµµετοχή του στο πρόγραµµα "Νεολαία" (9 ως 18 Ιουλίου 2005). Τον ιευθυντή ασών ράµας κ. Χρήστο Πασχάλη και τον ασάρχη ράµας κ. Αλέξανδρο Στεφανάτο για τη φιλοξενία στην Ελατιά (πρόγραµµα "Νεολαία", 9 ως 18 Ιουλίου 2005). Την HELEXPO για την παραχώρηση περιπτέρου στην 21η ιεθνή Έκθεση Agrotica (Φεβρουάριος 2006). Την εταιρία Big Star Promotion για την παραχώρηση περιπτέρου στο Rockwave Festival (Μαλακάσα - TER- RAVIBE, 10 και 11 Ιουλίου 2006). Τον ήµο Ορεστίδος και ιδιαίτερα τον ήµαρχο κ. Νικόλαο Τοτονίδη για τη σηµαντική συµβολή του στο πρόγραµµα "Νεολαία" που πραγµατοποιήθηκε στο ήµο Ορεστίδος (Νοµός Καστοριάς) από 8 ως 18 Ιουλίου Την εταιρία "Βροχίδης - Χατζής Α- Ε" για την ευγενική παραχώρηση των δύο αυτοκινήτων FORD που χρησιµοποιήθηκαν από τους εθελοντές της "Καλλιστώ" στη Ροδόπη για όλες τις δραστηριότητές µας. Χωρίς την ανιδιοτελή προσφορά της η παρουσία και η δράση µας εκεί θα ήταν µάλλον αδύνατη! Τον ήµο Παρανεστίου και την ή- µαρχο κ. Αλίκη Σωτηριάδου για την παραχώρηση του χώρου φιλοξενίας των εθελοντών, τους χώρους των εκδηλώσεων και γενικά για την άριστη συνεργασία που έχουµε όλο αυτό το διάστηµα. Το ενδιαφέρον που δείχνει για την προστασία της φύσης αποτελεί τη σηµαντικότερη παρακαταθήκη για το κοινό µας µέλλον και θα µπορούσε να αποτελεί παράδειγµα για πολλές α- ντίστοιχες περιοχές. Τις δεκάδες φίλες και τους φίλους που µας στήριξαν τόσο οικονοµικά όσο και ηθικά και προτίµησαν να τηρήσουν την ανωνυµία τους.

16 Υπουργείο Οικονοµίας & Οικονοµικών Κοινοτική Πρωτοβουλία Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Η έκδοση του περιοδικού συγχρηµατοδοτείται στα πλαίσια της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG από το Ευρωπαϊκό Tαµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης κατά 75% και το Υπουργείο Οικονοµίας και Οικονοµικών κατά 25%.

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α.

Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Φορείς ιαχείρισης: Βασικό εργαλείο ιακυβέρνησης στην εφαρµογή πολιτικών προστασίας Ι.. Παντής & Τογρίδου Σ. Α. Τοµέας Οικολογίας, Τµήµα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Υφιστάµενη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Η κρίση του περιβάλλοντος των τελευταίων δεκαετιών ήταν το έναυσµα µιας νέας δυναµικής, η οποία οδήγησε και στην αναγκαιότητα της δηµιουργίας ειδικών σπουδών για την

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον

Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Εθνικό Πάρκο Σχινιά - Μαραθώνα: Από το παρελθόν στο μέλλον Δρ. Δρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Για την πιο αποτελεσματική χωροταξική απεικόνιση αλλά κυρίως για τη βέλτιστη διοίκηση και διαχείριση του Πάρκου,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις εξωστρέφειας του ΦΔ

Δράσεις εξωστρέφειας του ΦΔ Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας-Μαυροβουνίου-Κεφαλόβρυσου-Βελεστίνου Δράσεις εξωστρέφειας του ΦΔ Χαμόγλου Μαρία MSc, Χατζηγούλας Αλέξανδρος, Δρ. Παπαδημητρίου Δότη Δράσεις εξωστρέφειας

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια

Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Πρωτοβουλία για την Εξωστρέφεια Το έργο «Ολοκληρωµένα προγράµµατα, πρωτοβουλίες και δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων εξωστρέφειας» υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΚΥΑ Λήψη μέτρων για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης αλληλεπίδρασης Αρκούδας (Ursus arctos) σε κατοικημένες περιοχές.

ΣΧΕΔΙΟ ΚΥΑ Λήψη μέτρων για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης αλληλεπίδρασης Αρκούδας (Ursus arctos) σε κατοικημένες περιοχές. ΣΧΕΔΙΟ ΚΥΑ Λήψη μέτρων για τη διαχείριση περιστατικών προσέγγισης αλληλεπίδρασης Αρκούδας (Ursus arctos) σε κατοικημένες περιοχές. ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Northern Aegean Dolphin Project

Northern Aegean Dolphin Project Northern Aegean Dolphin Project Corporate Traveling Πρόταση Συνεργασίας MOm / Εταιρεία για τη Μελέτη και Προστασία της Μεσογειακής φώκιας Γενική Περίληψη του Προγράμματος: Το Northern Aegean Dolphin Project

Διαβάστε περισσότερα

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση)

KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) KOINO ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΕΓΓΡΑΦΟ (Αναθεώρηση) INTERREG III A / PHARE CBC ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ΕΙΣΑΓΩΓΗ I. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ To ΠΚΠ INTERREG IIIΑ/PHARE CBC Ελλάδα Βουλγαρία

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φ.. ΧΕΛΜΟΥ-ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ Dr. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΑΤΡΟΥ Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πρόεδρος Σ Φ Χελµού-Βουραϊκού Σύντοµο ιστορικό 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Η πολιτική Συνοχής στην περίοδο 2007-2013. Προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Στον Πίνακα 1 παρατίθενται εν συντοµία οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραµµατική περίοδο 2007-2013 σε

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού ΗΜΕΡΙΔΑ: «Παρατηρητήριο κοινωνικοοικονομικών μεγεθών και αστικών δεικτών Habitat», URBAN II Η Κομοτηνή στον 21ο αιώνα: Παρακολουθώντας το σήμερα Σχεδιάζοντας το αύριο B. Φούρκας Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

«Υποστηρίξτε τη δράση µας»

«Υποστηρίξτε τη δράση µας» «Υποστηρίξτε τη δράση µας» 1 Λαιµός, 18 Φεβρουαρίου 2012 Αγαπητοί φίλοι, υποστηρικτές και συνεργάτες, Το Πολιτιστικό Τρίγωνο Πρεσπών είναι πάνω από 11 χρόνια σηµείο αναφοράς για νέους από την ευρύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ. νος Κουκάρας Βιολόγος (MSc. Κων/νος

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ. νος Κουκάρας Βιολόγος (MSc. Κων/νος ΥΠΕΧΩ Ε ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΝ ΗΜΙΚΟΥ ΕΙ ΟΥΣ ΨΑΡΙΟΥ Leuciscus keadicus ΤΟΥ π. ΕΥΡΩΤΑ ΜΕΝΙ Α: Ένας Σπαρτιάτης επιβιώτης που αξίζει τη φροντίδας µας! Κων/νος νος Κουκάρας Βιολόγος (MSc

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Σηµείο Επαφήσ «Ευρώπη για τουσ Πολίτεσ» συγχρηµατοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείασ και Πολιτισµού τησ Κυπριακήσ ηµοκρατίασ (50%) και από την Ευρωπα)κή Επιτροπή (50%) 27 χώρες 495 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ «ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» 2007-2013 Γενική Περιγραφή: Το Πρόγραµµα Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΠΑΑ) αποτελεί το µέσο για την υλοποίηση του Εθνικού Στρατηγικού

Διαβάστε περισσότερα

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική

Μέσω αυτής της εκπαιδευτικής επίσκεψης, δόθηκε η δυνατότητα στους μαθητές να συνεχ ίσουν τη σχολική Πέμπτη 15 Μάιος 2008 14:33 Το 1 Γυμνάσιο Καλαμπάκας στο πλαίσιο προγράμματος ανοικτών περιβαλλοντικών τ άξεων «Καλλιστώ» υλοποίησε σχέδιο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σ Κόνιτσα στις 1415 16 Απριλίου Το

Διαβάστε περισσότερα

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12

PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453. 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 PLANT-NET CY LIFE+08 NAT/CY/000453 3 η Συνάντηση Συμβουλίου Ενδιαφερόμενων Φορέων του Έργου PLANT-NET CY 18/01/12 Διάρκεια: 01/01/10-30/06/13 Συνεργαζόμενοι φορείς: Τμήμα Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο Frederick

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 1. Ίδρυση του Ινστιτούτου Το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ιδρύθηκε το 1992, προκειµένου να καλύψει

Διαβάστε περισσότερα

Κέρκυρα /6/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ

Κέρκυρα /6/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ Κέρκυρα /6/2014 ΠΡΟΣ: Περιφερειακό Συμβούλιο ΘΕΜΑ: Στρατηγική της Π.Ι.Ν. περιόδου 2014-2020

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S Ιnnοvation for Sustainable Tourism & Services in South Aegean Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο DG REGIO ΥΠ.ΟΙ.Ο Το Πρόγραµµα Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

SD-ECO ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΚΠΟΝΗΘΕΙ ΑΥΤΟΝΟΜΑ Ή ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΕΙΣ

SD-ECO ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΚΠΟΝΗΘΕΙ ΑΥΤΟΝΟΜΑ Ή ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΕΙΣ 2003-2012 ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΚΠΟΝΗΘΕΙ ΑΥΤΟΝΟΜΑ Ή ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΑΛΛΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΚΑΙ ΦΟΡΕΙΣ Οριστική Μελέτη Αποχετευτικού ικτύου & Προκαταρκτική Μελέτη Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων.. Ροδολίβους.

Διαβάστε περισσότερα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα 1 Προς το Περιφερειακό Συµβούλιο Αττικής Συνοπτική έκθεση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Πάρνηθα & Αττική και των µέτρων που πρέπει να ληφθούν (εν όψει της συζήτησης στο Π.Σ. για την Πάρνηθα)

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» Η διαχείριση της προστατευόμενης περιοχής του Δέλτα Αξιού

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» Η διαχείριση της προστατευόμενης περιοχής του Δέλτα Αξιού «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης Η διαχείριση της προστατευόμενης περιοχής του Δέλτα Αξιού Στέλλα Βαρελτζίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167

ΑΔΑ: ΒΕΤ9Β-ΣΧΠ. ΑΔΑ: ΑΘΗΝΑ 26 / 2 / 2013 Αρ. Πρωτ. 599/26167 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ &ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚ. ΥΠΟΣ/ΞΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚ/ΤΩΝ & ΝΟΜ. ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ : Δεστούνη 2 και Αχαρνών 381 - Αθήνα ΤΑΧ.

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 2.0 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2.1 ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ...62 2.2 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ...63 2.3 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ...64 2.4 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ...64 2.5 ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ...64

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Θεσµικό πλαίσιο. Σύνταξη Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης. Μέτρα Προστασίας σε περίπτωση σεισµού

Σχεδιασµός Θεσµικό πλαίσιο. Σύνταξη Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης. Μέτρα Προστασίας σε περίπτωση σεισµού Σχέδια Εκκένωσης Κτιρίων Μέτρα Αντισεισµικής Προστασίας ρ Α. Κούρου Προϊσταµένη Τµηµ. Εκπαίδευσης - Ενηµέρωσης Ο.Α.Σ.Π. email: akourou@oasp.gr Ενηµερωτική Ηµερίδα: «ιαχείριση Κρίσεων Φυσικές Καταστροφές

Διαβάστε περισσότερα

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια

Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια ΠΣ ΑΤΜ - ΤΕΕ Επιστηµονική Ηµερίδα Παρόδιες χρήσεις γης και διαχείριση προσβάσεων Αθήνα, 26-27 Απριλίου 2001 Ιεράρχηση του αστικού οδικού δικτύου και οδική ασφάλεια Γιώργος Γιαννής Μαθιός Καρλαύτης Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ

Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ Π Ρ Ω Τ Ο Κ Ο Λ Λ Ο Σ Υ Ν Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Σ τ ο υ Υ π ο υ ρ γ ε ί ο υ Ο ι κ ο ν ο μ ί α ς, Υ π ο δ ο μ ώ ν, Ν α υ τ ι λ ί α ς κ α ι Το υ ρ ι σ μ ο ύ μ ε τ η ν Αν ε ξά ρ τ η τ η Α ρ χ ή «Σ υ ν ή γ ο ρ ο ς

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς

Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Προστατευόμενες Περιοχές: Διαχείριση- Φορείς Παπαδημητρίου Δότη Δρ. Βιολόγος Το χρονικό των Προστατευόμενων Περιοχών Ινδία, 2000 χρόνια πριν: Περιοχές ελεύθερες με στόχο την προστασία των φυσικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείρισηλυµάτων στηνπεριφέρεια Στερεάς Ελλάδας Μάιος 2011

ιαχείρισηλυµάτων στηνπεριφέρεια Στερεάς Ελλάδας Μάιος 2011 ιαχείρισηλυµάτων στηνπεριφέρεια Στερεάς Ελλάδας Μάιος 2011 Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας έχει 60 οικισµούς µε πληθυσµόαιχµήςµεγαλύτεροαπό 2.000 ι.κ. (οικισµοί Α, Β και Γ προτεραιότητας), οι οποίοι θα έπρεπε

Διαβάστε περισσότερα

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού

Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Η Επενδυτική Φυσιογνωµία της Περιφέρειας Θεσσαλίας - Ανάλυση σε επίπεδο νοµού Νοµός Λάρισας Στο νοµό Λάρισας υπάρχουν αξιόλογες εκτάσεις κατάλληλες για την ανάπτυξη βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΒΕ ΕΒΕΘ ΣΒΒΕ EU UNECE SOLE EUROPE ΣΥΝ Ε &L ΟΦΑΕ

ΣΕΒΕ ΕΒΕΘ ΣΒΒΕ EU UNECE SOLE EUROPE ΣΥΝ Ε &L ΟΦΑΕ ΣΒΒΕ ΣΕΒΕ ΕΒΕΘ ΕΕL ILME EU UNECE SOLE EUROPE ΟΣΕ ΟΛΘ ΠΕΕ ΟΦΑΕ ΣΕΜΒΕ ΣΥΝ Ε &L ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΦΟΡΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ LOGISTICS ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΛΛΑ Α Συµπεράσµατα της ηµερίδας «Logistics 2004 ίκτυα Μεταφορών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Το Ν. 3614/2007 «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2007-

ΑΠΟΦΑΣΗ. Το Ν. 3614/2007 «Διαχείριση, έλεγχος και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2007- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ταχ. Δ/νση : Υψηλάντη 12 Λαμία Ταχ.Κώδικας : 35100 Πληροφορίες : ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΙΚΟΣ Τηλέφωνο : 22313-50900 2231350907 Fax : 2231052864

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία

Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Πρωτοβουλία για την Καινοτομία Ολοκληρωµένα Προγράµµατα, Πρωτοβουλίες και Δικτυώσεις για την ανάπτυξη δεξιοτήτων και ικανοτήτων Καινοτομίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΩΝ - ΡΑΣΕΩΝ ΗΜΟΥ ΑΡΧΑΝΩΝ ΑΣΤΕΡΟΥΣΙΩΝ ΕΤΟΥΣ 2012 ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2011 1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ & ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αποστολή του ήµου Αρχανών - Αστερουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ TOY ΕΣΠΑ 2014 2020 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2. ΤΟ ΝΕΟ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Μέτρα του Προγράμματος 123 6. ΜΕΤΡΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 6.1 AΞΟΝΑΣ 1- ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ 6.1.1 ΜΕΤΡΟ 1.1-ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Γενική Περιγραφή H αναβάθμιση, ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας

INTERREG IVC EUROPE. Παρουσίαση του Προγράμματος. Δρ. Ράλλης Γκέκας INTERREG IVC EUROPE Παρουσίαση του Προγράμματος Δρ. Ράλλης Γκέκας ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ 2020 ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Έξυπνη: αποτελεσματικότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα & την καινοτομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ Α.Ε.: Ιστορία και Προοπτικές. Καθ. Παρασκευάς Σαββαΐδης Πρόεδρος και ιευθύνων Σύμβουλος

ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ Α.Ε.: Ιστορία και Προοπτικές. Καθ. Παρασκευάς Σαββαΐδης Πρόεδρος και ιευθύνων Σύμβουλος ΕΓΝΑΤΙΑ Ο ΟΣ Α.Ε.: Ιστορία και Προοπτικές Καθ. Παρασκευάς Σαββαΐδης Πρόεδρος και ιευθύνων Σύμβουλος ΤΟ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΕ Από το 1997 μέχρι το 2009 η Εγνατία Οδός ΑΕ κατασκεύασε τον μεγαλύτερο οδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ - ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Η ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ - ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΗΠΕΙΡΟΥ-ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ Ταχ. Δ/νση : 8ης Μεραρχίας 5-7 Ιωάννινα Ταχ.Κώδικας : 45445 Πληροφορίες : ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 2: Πηγή http://www.otoposmou.gr

Εικόνα 2: Πηγή http://www.otoposmou.gr WWF Ελλάς Φιλελλήνων 26 105 58 Αθήνα Tηλ.: 210 331 4893 Fax: 210 324 7578 g.chasiotis@wwf.gr www.wwf.gr Fax Προς Πίνακας Αποδεκτών Κοινοποίηση Πίνακας Κοινοποίησης Ηµεροµηνία 22-10-2009 Από Νοµική Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Νικολαΐδης Κωνσταντίνος, Γεωλόγος, Προϊστάµενος Τµήµατος Φυσικών Πόρων & Περιβάλλοντος ΚαλαµπούκαςΙωάννης Μηχανικός Περιβάλλοντος.Π.Θ.,

Διαβάστε περισσότερα

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ».

Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Ο νησιωτικός τουρισμός και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προκλήσεις και Ευκαιρίες για τον Παράκτιο και Θαλάσσιο Τουρισμό στην ΕΕ». Εισηγήτρια κα Ελευθερία Φτακλάκη, Αντιπεριφερειάρχης

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants

Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012. Πέπη Θεοδώρου. S.M.R. Consultants Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Ειδικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ Μ.Π.Ε. ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΡΕΜΑΣΤΩΝ ΚΑΣΤΡΑΚΙΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ. ΑΓΡΙΝΙΟ ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 Οι προτεινόµενοι περιβαλλοντικοί όροι του Τεχνικού Επιµελητηρίου Νοµού Αιτωλοακαρνανίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (NUTS III)

ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (NUTS III) ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ Ε ΑΦΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑ Α - ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ 2007-2013 ΕΠΙΛΕΞΙΜΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (NUTS III) NUTS III (ΕΛΛΑ Α) ΕΒΡΟΣ ΡΟ ΟΠΗ ΞΑΝΘΗ NUTS II (ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ) KARDJALI HASKOVO ΡΑΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΜΕΤΑΞΥ: ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΗΜΝΟΥ, ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ και ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ Στην Μύρινα σήμερα Νοεμβρίου 2011 και στο

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 AΞΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 AΞΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 AΞΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Άξονες του Προγράμματος 103 5. ΑΞΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 5.1. ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το πρόγραμμα INTERREG IIIA/ PHARE CBC Ελλάδα Βουλγαρία αποτελείται από πέντε (5) Άξονες

Διαβάστε περισσότερα

Σε αυτό το τεύχος. Τα ΤΟΠΣΑ σελ. 02. Σεμινάρια Κατάρτισης σελ. 03. Ημερίδα Δικτύωσης Αναπτυξιακών Συμπράξεων σελ. 04

Σε αυτό το τεύχος. Τα ΤΟΠΣΑ σελ. 02. Σεμινάρια Κατάρτισης σελ. 03. Ημερίδα Δικτύωσης Αναπτυξιακών Συμπράξεων σελ. 04 Η Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Ν Ι Κ Η Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Τ Ι Κ Η Ε Κ Δ Ο Σ Η Τ Η Σ Α. Σ. «Σ Υ Ν - Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Α Π Α Σ Χ Ο Λ Η Σ Η Σ» Σ Ε Π Τ Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ 2 0 1 3 - Ι Ο Υ Ν Ι Ο Σ 2 0 1 4, Τ Ε Υ Χ Ο Σ 2 Α.Σ. «ΣΥΝ-ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα:

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα: ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Συνέντευξη Τύπου Του Γραμματέα Προγράμματος ΝΔ Ευριπίδη Στυλιανίδη με θέμα: «Δομή, στελέχωση και Μεθοδολογία κατάρτισης του Κυβερνητικού Προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ. ΘΕΜΑ: «Η συµµετοχή δικηγόρων στα συµπράττοντα σχήµατα για. τις µελέτες κτηµατογράφησης Νοµικές εργασίες. κτηµατογράφησης από δικηγόρους»

ΕΙΣΗΓΗΣΗ. ΘΕΜΑ: «Η συµµετοχή δικηγόρων στα συµπράττοντα σχήµατα για. τις µελέτες κτηµατογράφησης Νοµικές εργασίες. κτηµατογράφησης από δικηγόρους» Προς το Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδος Τµήµα Κεντρικής Μακεδονίας Θεσσαλονίκη 15 Ιουνίου 2005 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΘΕΜΑ: «Η συµµετοχή δικηγόρων στα συµπράττοντα σχήµατα για τις µελέτες κτηµατογράφησης Νοµικές εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΥΥΦ-0Τ0 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΕΥΥΦ-0Τ0 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Α Α:. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 7-2-2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟ ΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Αριθ. Πρωτ.: 1702/135 ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου

ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής. ρ Μαρία Κωστοπούλου ΕΣΠΑ 2014-2020 Εξειδίκευση Αξόνων Στρατηγικής ρ Μαρία Κωστοπούλου Προϊσταμένη Μονάδας Α Στρατηγικής και παρακολούθησης πολιτικών Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΟ ΒΑΘΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 2003-2005 Δύο χρόνια μετά την ιδρυτική του Συνέλευση το Δίκτυο, μέσα στα πλαίσια των αξόνων που αυτή έθεσε και με βάση τη μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΟΕΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑΣ. 24-25 Μαϊου 2008, Χόρινχεμ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΟΕΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑΣ. 24-25 Μαϊου 2008, Χόρινχεμ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΣΤΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΟΕΚ ΟΛΛΑΝΔΙΑΣ 24-25 Μαϊου 2008, Χόρινχεμ Αξιότιμε κύριε πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι, Θέλω κατ αρχάς να σας ευχαριστήσω θερμά για την ευγενική

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Περιφερειάρχη στη Συνάντηση Εργασίας-ΤΕΕ 18-04-13

Οµιλία Περιφερειάρχη στη Συνάντηση Εργασίας-ΤΕΕ 18-04-13 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΥΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΓΟΥΡΟΥ ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΤΕΕ ΜΕ ΘΕΜΑ «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΦΩΝΟΥ ΤΩΝ ΗΜΑΡΧΩΝ» Πέµπτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 4.1 Τρόποι Προσέλκυσης Νέων...21 4.2 Προτάσεις Πολιτικής των Νέων...22 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ...24 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ...26 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΦΟΡΕΩΝ... Cities for Peace and Democracy in Europe Ε Ρ Ε ΤΟΠΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Υ Ν Α με την υποστήριξη Ιανουάριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΓΡΑΦΗΜΑΤΩΝ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ...6

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών

Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών 2012 Είναι αποδεκτό σε παγκόσμιο επίπεδο ότι οι κλασσικές πρακτικές διαχείρισης της αλιείας, όπως

Διαβάστε περισσότερα

5. Συνολική πρόταση ΤΑΑ για την α επιλογή

5. Συνολική πρόταση ΤΑΑ για την α επιλογή 1. Γενικές Αρχές 155 2. Εναλλακτικές Επιλογές για το ΤΑΑ 162 3. Απαιτούµενες ιαδικασίες 168 ΠΕ 4: ιερεύνηση προοπτικής δηµιουργίας Ταµείου Αστικής Ανάπτυξης και Αξιολόγηση της Σκοπιµότητας 5. Συνολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ για έναν ζωντανό πλανήτη Ιόλη Χριστοπούλου, WWF Ελλάς Αθήνα, 14 εκεµβρίου 2006 Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Εισαγωγή οµή & περιεχόµενο Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

µια άλλη µάτια στους τεχνητούς υγρότοπους

µια άλλη µάτια στους τεχνητούς υγρότοπους µια άλλη µάτια στους τεχνητούς υγρότοπους LIFE ENVIRONMENT LIFE00 ENV/GR/000685 ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ. ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Ενηµέρωση για τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

0123/00006631/el Άλλες Ανακοινώσεις ECHMI S.A. INVESTMENT CONSULTANTS EHMI

0123/00006631/el Άλλες Ανακοινώσεις ECHMI S.A. INVESTMENT CONSULTANTS EHMI 0123/00006631/el Άλλες Ανακοινώσεις ECHMI S.A. INVESTMENT CONSULTANTS ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΛΑΝΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Προς: Επενδυτικό κοινό Κομοτηνή, 14/04/2014 Θέμα: Χρονοδιάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός 2015

Προγραμματισμός 2015 Προγραμματισμός 2015 Το 2015 προβλέπεται να παραμείνει μια χρονιά εξαιρετικά δύσκολη και με ιδιαίτερα αυξημένες απαιτήσεις για την Ορνιθολογική. Το συνολικό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα