ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ»"

Transcript

1 ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ «ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΡΝΑΒΑΣ» ΠΑΡΑΣΚΕΥΑ ΑΓΑΘΩΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ α Κατωτέρα ΛΕΥΚΩΣΙΑ

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Ορισµς. Ο ρος Λειτουργικ σχηµατ"σθηκε $π& τ λ(ξη λειτουργ"α, +,πο"α παρ-γεται.κ τ/ν.π1 µ(ρους συνθετικ/ν λε2τος (=λα&ς) κα1 6ργον. Στ Χριστιανικ Γραµµατεία, ρος χρησιµοποιε2ται γι: ν: δηλώσ= τν καθόλου χριστιανικ λατρεία, κα1?διαίτερα τν κατ.ξοχν λατρευτικ πράξη τbς Cκκλησίας, τ& µυστήριο τbς θείας εeχαριστίας. Ο ρος Λειτουργικ δηµιουργήθηκε τ&ν ιστ α?/να, κα1 6κτοτε χρησιµοποιε2ται διεθν/ς, προκειµένου ν: δηλώσ= τ& µάθηµα.κε2νο, τ&,πο2ο 6χει Hς $ντικείµενό του τ συστηµατικ µελέτη τbς θείας λατρείας. 2. Περιεχµενο. Τ& περιεχjµενο τbς ΛειτουργικBς εkναι εeρlτατο. ΑEτ.ξετ-ζει: 1) Τ&ν τjπο, ποp τελε2ται + λατρε"α, δηλ. τ&ν χριστιανικ& ναj, τ γ(νεση, τν.ξ(λιξη κα1 τ διαµjρφωσs του, τ διαρρlθµιση κα1 τ διακjσµησs του. 2) Τ: $ντικε"µενα κα1 σκεlη τ:,πο2α χρησιµοποιοuνται στ λατρε"α, Vτοι Wερ: σκεlη κα1 καλlµµατα, Wερ: Xµφια, λειτουργικ: βιβλ"α, κ.λπ. 3) ΤοPς καιροpς κατ: τοpς,πο"ους τελε2ται + λατρε"α, δηλ. τ1ς [ορτ(ς κα1 4) τ&ν τρjπο κατ: τ&ν,πο2ο τελε2ται + λατρε"α, δηλ. τ& τυπικ& µέρος τ/ν διαφόρων $κολουθι/ν (ε?κοσιτετραώρου, ΕEχολογίου, θε"α λειτουργ"α). Κ-θε ^να $π& τ: $ντικε"µενα τοuτα.ξετ-ζει + Λειτουργικ $π& WστορικBς $πjψεως, πρακτικbς χρήσεως κα1 θεολογικbς [ρµηνείας. 2

3 3. Σκοπ(ς κα) χρησιµτητα. Σκοπ&ς τοu µαθsµατος τbς ΛειτουργικBς εkναι ν: καταστsσ= τ&ν σπουδαστ καλ& γν`στη τbς λατρε"ας τbς aρθοδjξου $νατολικbς bεκκλησ"ας, $λλ: κα1 ν: τ&ν µυsσ= ε?ς τν µ(σc αeτbς λατρε"α κα1 γν`ση τοu $ληθινοu ΤριαδικοU ΘεοU. bεπ"σης + Λειτουργικ $ποσκοπε2 µe τ διδασκαλ"α τ/ν διαφjρων πτυχ/ν τοu µαθsµατος ν: εeαισθητοποιήσει τ&ν σπουδαστ σe θέµατα λατρε"ας. bακjµη + Λειτουργικ σκοπ& 6χει τν κατ-ρτιση τ/ν κληρικ/ν.π1 τ: τελετουργικ: 6ργα πρ&ς.πιτ(λεση τbς λατρε"ας «κατ: τ-ξιν κα1 εeσχηµjνως». 4. Πηγ-ς τ.ς λειτουργικ.ς. Η Λειτουργικ $ντλε2 τ& iλικj της $π& πάρα πολλeς πηγ(ς, τ1ς,πο2ες γενικ: µποροuµε ν: κατατ-ξωµε σe δύο µεγ-λες,µ-δες α) στ1ς γραπτeς πηγ(ς, κα1 β) στ1ς $ρχαιολογικeς πηγ(ς. α) Γραπτeς πηγ(ς. Σb αeτeς περιλαµβ-νεται,,τιδsποτε γραπτ& παραδjθηκε σe.µkς κα1 $φορk στν τ(λεση τbς χριστιανικbς λατρε"ας. ΑEτeς εkναι: 1) Παλαι: κα1 Καιν ιαθsκη. mπ& τν nγία Γραφ $ντλοuµε,,τιδsποτε τ&,πο2ο $φορk σe λειτουργικeς συνsθειες τ/ν χρjνων τbς Π.. κα1 τbς Κ.., πως σταθµο1 προσευχbς, ψαλµο", oµνοι, [ορτ(ς, νηστε2ες, θε"α εeχαριστ"α, β-πτισµα, κsρυγµα. 2) Τ: κε"µενα τ/ν διαφjρων λειτουργι/ν, πως τ/ν mποστολικ/ν ιαταγ/ν, τοu mποστjλου Μ-ρκου, τοu pγίου bιακ`βου τοu $δελφοθ(ου, τοu Μεγ-λου Βασιλε"ου, τοu pγίου bιω-ννου ΧρυσοστJµου, τbς Προηγιασµ(νης, κ.x. 3) Τ: λειτουργικ: βιβλ"α τbς bεκκλησ"ας, πως ΕEχολJγια, Τυπικ-, Μ(γα ΩρολJγιον, ΠαρακλητικS, Μηνα2α, Τριrδιον, Πεντηκοστ-ριον κ.x. 4) ΚανJνες τ/ν τοπικ/ν κα1 ο?κουµενικ/ν συνjδων, οw,πο2οι $φοροuν σe θέµατα λατρείας. 3

4 5) Γραπτeς λειτουργικeς µαρτυρ"ες τ/ν.κκλησιαστικ/ν συγγραφ(ων κα1 πατ(ρων τbς bεκκλησ"ας (tγιος bιουστ2νος, ΚLριλλος ΙεροσολLµων, Μ(γας mθαν-σιος, Μ(γας Βασ"λειος, bιω-ννης ΧρυσJστοµος, ιονlσιος mρειοπαγ"της, Γερµαν&ς ΚωνσταντινουπJλεως, ΣωφρJνιος ΙεροσολLµων, ΝικJλαος Καβ-σιλας, Συµεuν Θεσσαλον"κης). β) bαρχαιολογικeς πηγ(ς Σb αeτeς $νsκουν λα τ: διασωθ(ντα µνηµε2α χριστιανικbς τ(χνης κα1 $ρχιτεκτονικbς (χριστιανικο1 ναο1 - βασιλικ(ς, βαπτιστsρια, κατακjµβες, κοιµητsρια, τ-φοι χριστιαν/ν), τ: Wερ: Xµφια κα1 σκεlη, οw ε?κjνες, οw γλυπτeς διακοσµsσεις κα1 οw χριστιανικeς.πιγραφ(ς. 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΣ ΝΑΟΣ 1. 4Ονοµασ5ες το6 χριστιανικο6 ναο6. Ο τjπος, στ&ν,πο2ο οw χριστιανο1 συναθρο"ζονταν γι: τ λατρε"α τοu ΘεοU, $ν(καθεν χαρακτηριζjταν δι: διαφjρων aνοµ-των, τ:,πο2α µαρτυροuν τ&ν χαρακτbρ- του v τ&ν σκοπj του. mρχαιοτ-τη εkναι + aνοµασ"α νας. Η λ(ξη εkναι προχριστιανικs, παρ-γεται.κ τοu ρsµατος να"ω (=κατοικ/) κα1 σηµα"νει τ µεγαλοπρεπ κατοικ"α. Πρ-γµατι οw ε?δωλολ-τρες π"στευαν, τι οw θεο1 κατοικοuσαν.ντ&ς τ/ν να/ν, τοpς,πο"ους 6κτιζαν γιb αeτοlς. Κα1 οw bιουδα2οι, wν κα1 π"στευαν στν πανταχοu παρουσ"α τοu ΘεοU (βλ. Ψαλµ. ρλη 7-9),.ν τοlτοις εkχαν τν $ντ"ληψη, τι, Θε&ς κατb.ξοχν κατοικε2 στ&ν να& τ/ν ΙεροσολLµων (βλ. Ψαλµ. οε 3, «γενθη ν ερν τπος 5

6 ατο κα τ κατοικητριον ατο ν Σιν»). Γι: τοuτο π"στευαν κα1 iποστsριζαν τι µjνο.κε2 6πρεπε ν: λατρεlεται, ΘεJς. Στ&ν χριστιανισµ&, να&ς δeν 6χει βεβα"ως τν 6ννοια τbς $ποκλειστικbς κατοικ"ας τοu ΘεοU, διjτι, πως διεκsρυξαν, πρωτοµ-ρτυρας Στ(φανος κα1, $πjστολος ΠαUλος, «οχ Υψιστος ν χειροποιτοις ναο"ς κατοικε"» (Πρ-ξ. ζ 48 κα1 ιζ 24), ο}τε π-λιν εkναι, µοναδικ&ς τjπος λατρε"ας τοu ΘεοU. eν παlει µως $π& τοu ν: εkναι, τjπος, που + παρουσ"α τοu ΘεοU εkναι κατb.ξοχν φανερs, κα1 [ποµ(νως εkναι, καταλληλjτερος τjπος λατρε"ας τοu ΘεοU κα1 µόνον κατ $νάγκη κα1 σe 6κτακτες περιπτώσεις µποροuµε ν: τελέσωµε λατρεία.κτ&ς τοu ναοu. mρχαιοτ-τη.π"σης εkναι κα1 + aνοµασ"α 7κκλησ5α. ΕKναι κα1 αeτ $ρχα"α [λληνικ λ(ξη κα1 σηµα"νει συν-θροιση (.κ κα1 καλ/). Υπ& τν 6ννοια τοlτη χρησιµοποιsθηκε iπ& τοu Κυρ"ου κα1 τ/ν $ποστjλων γι: ν: δηλωθ~ τ& σlνολο τ/ν χριστιαν/ν τbς ο?κουµ(νης v [ν&ς τjπου (Ματθ. ιστ 18). mλλ: κα1 οw συναθρο"σεις τ/ν χριστιαν/ν Vδη $π& τbς $ποστολικbς.ποχbς aνοµ-στηκαν.κκλησ"ες (βλ. Α Κορ. ια 18 «συνερχοµ&νων (µ)ν ν κκλησ+,»). Cκκλησία κατ.πέκταση εkναι κα1, χ/ρος που συγκεντρώνονται οw χριστιανο1 γι: ν: λατρεύσουν τ&ν Θεό τους. Στν Κ.. συναντοuµε.π"σης κα1 τν aνοµασ"α κατ4 ο8κον 7κκλησ5α, +,πο"α δηλώνει τοpς χριστιανοlς, οw,πο2οι συναθρο"ζονταν σe συγκεκριµ(νη ο?κ"α γι: τν τ(λεση τbς λατρε"ας. (Ρωµ. ιστ 5. Α Κορ. ιστ 19). Χρησιµοποιε2ται.πίσης κα1, ρος ε:κτήριος v προσευκτήριος ο8κος,,,πο2ος δηλώνει τ&ν?διαίτερο τόπο προσευχbς κατέληξε δe ν: σηµαίν= τ: µικρ: παρεκκλήσια v ξωκλήσια. 2. Τ< µ=ρη το6 χριστιανικο6 ναο6 κα) τ< >ντικε5µενά του. Πρ&ς.ξυπηρ(τηση τ/ν λατρευτικ/ν $ναγκ/ν,, χριστιανικ&ς ναjς, διαιρ(θηκε σe τρ"α κυρ"ως µ(ρη τ&ν ν-ρθηκα, τ&ν κυρ"ως να& κα1 τ& Wερ& v tγιο βbµα. Η δια"ρεση αeτ $νταποκρ"νεται πρ&ς τ1ς δι-φορες τ-ξεις τ/ν χριστιαν/ν. Ο ν-ρθηκας ταν, τjπος παραµονbς τ/ν κατηχουµ(νων $νδρ/ν,, κυρ"ως να&ς, τjπος παραµονbς τ/ν πιστ/ν, κα1 τ& Wερ&, τjπος δραστηριοποίησης τοu κλsρου. 6

7 Ο νaρθηκας. Ν-ρθηκας v πρjναος, που iπάρχει, καλε2ται τ& πρ&ς δυσµ:ς µ(ρος τοu ναοu. Ο ν-ρθηκας ταν κατ: τν $ρχαιjτητα, τjπος, που 6µεναν οw κατηχοlµενοι Xνδρες κα1 οw µετανοοuντες. Πάνω $π& τ&ν νάρθηκα iπbρχεν, γυναικωνίτης v τ: κατηχούµενα, που παρέµεναν οw κατηχούµενες γυνα2κες, γι αeτ& κα1, χ/ρος τοuτος µέχρι σήµερα aνοµάζεται γυναικωνίτης v κατηχούµενα. Οταν βραδlτερα καταργsθηκαν οw τ-ξεις αeτ(ς,.ξ(λιπε κα1, ν-ρθηκας $π& τοpς περισσjτερους ναούς, πλν θ: πρέπει ν:.πισηµάνωµε τι γι: λόγους λατρείας, νάρθηκας.ξακολουθε2 κα1 σήµερα ν: εkναι $παραίτητος. Cδ/ πρέπει ν: τελοuνται λες οw προβαπτισµατικeς τελετές, πως: α) + $κολουθία.π1 aνοµατοδοσί βρέφους τ~ aγδό= +µέρ $π& τbς γεννήσεώς του, β) + $κολουθία τbς τεσσαρακοστbς +µέρας $π& τbς γεννήσεως τέκνου (σαραντισµός), κα1 γ) + $κολουθία τbς κατήχησης πρ& τοu βαπτίσµατος. ΣSµερα στ&ν ν-ρθηκα iπ-ρχουν συνsθως τ: προσκυνητ-ρια,.π1 τ/ν,πο"ων τοποθετοuνται φορητeς ε?κjνες, τ& παγκ-ρι κα1 τ: µανου-λια. ΣτοPς ναοpς τ/ν µον/ν µως,?δ"ως τοu nγ"ου ƒρους, διατηρε2ται, ν-ρθηκας, κα1 µ-λιστα εeρlχωρος, aνοµ-ζεται δe λιτc, διjτι σb αeτ&ν τελε2ται + $κολουθ"α τbς λιτbς κατ: τ1ς $γρυπν"ες, καθuς κα1 Xλλες $κολουθ"ες, πως τ& µεσονυκτικj, οw ρες, τ& $πjδειπνο κα1 + νεκρ`σιµος $κολουθ"α σe µοναχοlς. Ο κυρ5ως νας. Κυρ5ως να(ς καλε2ται τ& µεταξp τοu ν-ρθηκα κα1 τοu pγ"ου βsµατος τµbµα τοu ναοu, τ&,πο2ο εkναι τ& µεγαλlτερο. Στ&ν κυρ"ως να& iπ-ρχουν, σολ(ας,, Xµβωνας, τ: $ναλjγια,, δεσποτικ&ς θρjνος, τ: στασ"δια κα1 τ& τ(µπλο, τ&,πο2ο διαχωρ"ζει τ&ν κυρίως να& $π& τ& tγιο βbµα. Μe τ&ν κυρ"ως να& συνδ(εται σήµερα κα1, γυναικων"της. 1. Ο σολ=ας εkναι τ& πρ&ς τ& tγιο βbµα iπερυψωµ(νο µ(ρος τοu κυρ"ως ναοu. Στ&ν σολ(α εiρ"σκονται τ: $ναλjγια,, δεσποτικ&ς θρjνος κα1 τ: παραθρόνια, που iπάρχουν. ΠαλαιJτερα ταν, χ/ρος που στατο + σχολ τ/ν ψαλτ/ν. 7

8 2. Ο δεσποτικ(ς θρνος εiρ"σκεται σsµερα στ& δεξι& µ(ρος τοu κεντρικοu κλ"τους, aλ"γον πρ& τοu δεξιοu $ναλογ"ου. eν ταν µως.ξ $ρχbς.κε2, $λλ:.ντ&ς τοu pγ"ου βsµατος, πως θ: δοuµε. ΕKναι τ& στασίδι τοu.πισκόπου, στ&,πο2ο Wστάµενος χοροστατε2 κατ: τ1ς $κολουθίες. bεπ1 τοu $ρχιερατικοu θρjνου εiρίσκεται συνsθως + ε?κόνα τοu Κυρίου. Στν ΚLπρο.κ παραδόσεως τοποθετε2ται + ε?κόνα τοu $ποστόλου Βαρν-βα. 3. Ο Fµβωνας (πιθαν/ς.κ τοu ρsµατος $ναβα"νω) εkναι εkδος βsµατος, $π& τοu,πο"ου $ναγιν`σκεται τ& ΕEαγγ(λιο κα1 κηρlττεται, θε2ος λjγος. Ο Xµβωνας εiρ"σκεται σsµερα στ& $ριστερ& µ(ρος τοu κεντρικοu κλ"τους, σe πολλeς δe περιπτώσεις εkναι iπερυψωµ(νος σe κ"ονα τbς $ριστερkς κιονοστοιχ"ας v.π1 τοu $ριστεροu το"χου (.π"δραση $π& τοpς χρjνους τbς τουρκοκρατ"ας). Ο >ρχαgος µως Fµβωνας δι(φερε τοu σηµερινοu κατ: τν θ(ση, τ& σχbµα κα1 τ χρsση. ΕiρισκJταν στ& µ(σο τοu ναοu, ταν χαµηλ&ς κα1 εkχε σχbµα τετρ-γωνο v aκτ-γωνο, πολλ-κις δe στεγαζjταν µe κιβ`ριο. ΕKχε δlο κλ"µακες,.κ τ/ν,πο"ων + µ"α 6βλεπε πρ&ς τ&ν ν-ρθηκα κα1 + Xλλη πρ&ς τ& tγιο βbµα. Η δe χρsση του ταν πολλαπλb, διjτι $πb αeτοu $ναγιν`σκονταν γενικ/ς τ: $ναγν`σµατα, γινjταν τ& κsρυγµα,.κφωνοuσε, δι-κονος τ: ε?ρηνικ: κα1 6ψαλλαν οw ψ-λτες. Πολλeς φορeς $π& τοu Xµβωνα $ναγιν`σκονταν αeτοκρατορικ: διατ-γµατα κα1 διαγγ(λµατα 8

9 4. Τ: >ναλγια ($ν: κα1 λόγος - $ναγνωστήριο) συνδ(ονται µe τ&ν Xµβωνα. bεπειδ δηλ., Xµβωνας εkχε πολλαπλb χρsση, παρ(στη $ν-γκη ν: δηµιουργηθοuν ν(οι χ/ροι γι: τοpς χοροpς τ/ν ψαλτ/ν, κα1 6τσι δηµιουργήθηκαν τ: $ναλόγια. Η.πικρ-τηση δe τbς $ντιφωνικbς ψαλµωδ"ας, +,πο"α χ`ρισε τοpς ψ-λτες σe δlο χοροlς,.π(βαλε τν δηµιουργ"α δlο $ναλογ"ων. ΧρησιµοποιοUνται γι: τν τοποθέτηση κα1 φύλαξη τ/ν λειτουργικ/ν βιβλίων, $π& τ:,πο2α ψάλλουν οw ψάλτες κατ: τ διάρκεια τ/ν.κκλησιαστικ/ν $κολουθι/ν. 5. Τ: στασ5δια εkναι ξlλινα καθ"σµατα κατασκευασµ(να κατ: τ(τοιο τρjπο, στε ν:.ξυπηρετοuν τοpς πιστοpς κατ: τ µετοχή τους στ θεία λατρεία. Τ: σηµεριν: στασ"δια προ(ρχονται πιθαν`τατα $π& τοpς ναοpς τ/ν µον/ν, που οw µακρeς $κολουθίες.πέβαλαν τ χρήση τους. 6. Τ& τ=µπλο v εhκονοστaσιο εkναι τ& δι-φραγµα, τ&,πο2ο χωρ"ζει τ&ν κυρ"ως να& $π& τ& tγιο βbµα. Κα1 τ& τ(µπλο iπ& τ σηµερινs του µορφ διαφ(ρει πολp τοu $ρχα"ου τοιοlτου. Τ& $ρχα2ο τ(µπλο $ποτελε2το $π& σειρ: κιον"σκων.π1 τ/ν,πο"ων.πικαθjταν τ&.πιστlλιο. ΜεταξP τ/ν κιον"σκων τοποθετοuντο χαµηλ: µαρµ-ρινα v ξlλινα θωρ-κια, oψους περ"που [ν&ς µέτρου, τ: δe $ποµ(νοντα iπερ-νω τ/ν θωρακ"ων δι-κενα καλlπτονταν σe,ρισµ(νες στιγµeς τbς θε"ας λειτουργ"ας µe παραπετ-σµατα (κουρτίνες). bεπ1 τ/ν κιον"σκων τοu τ(µπλου $ναρτsθηκαν $ργότερα µικρeς ε?κjνες, οw,πο2ες µετ: τ&ν θρ"αµβο τbς bεκκλησ"ας κατ: τ/ν ε?κονοµ-χων µεγεθlνθηκαν κα1 τοποθετsκαν στ: δι-κενα τοu τ(µπλου. ΣPν τˆ χρjνc προστ(θηκαν iπερ-νω αeτ/ν κα1 Xλλες σειρeς ε?κjνων οw,πο2ες ε?κjνιζαν σκηνeς $π& τ1ς κυρι`τερες [ορτeς κα1 µορφeς pγ"ων. Ετσι τ& τ(µπλο κατ(στη ψηλ& δι-φραγµα. 9

10 Στ& τ(µπλο, πως 6χει διαµορφωθb, παρατηροuµε τρε2ς θlρες $ντιστοιχοuσες πρ&ς τ: τρ"α κλ"τη τοu ναοu. Η κεντρικ εkναι συν- Sθως µεγαλlτερη, aνοµ-ζεται Hρα"α πlλη κα1,δηγε2 κατb εeθε2αν πρ&ς τν pγ"α τρ-πεζα. Η Hρα"α πlλη κλε"εται µe δ"φυλλα θυρ"δια, συνsθως ξυλjγλυπτα, τ:,πο2α καλοuνται βηµjθυρα. ΟλJκληρη + Hρα"α πlλη καλlπτεται µe τ& καταπ(τασµα (κουρτ"να). ΟW πλ-γιες πύλες κλε"ονται µe µονjφυλλες θlρες v µe παραπετ-σµατα. bεπ1 τ/ν βηµοθlρων τbς Hρα"ας πlλης ε?κον"ζεται, ΕEαγγελισµ&ς τbς ΘεοτJκου πάνω, κα1 $ρχιερε2ς tγιοι κάτω,.ν/ στ1ς πλ-- γιες θlρες ε?κον"ζονται οw $ρχ-γγελοι Μιχαλ κα1 ΓαβριSλ. εξι: τbς Hρα"ας πlλης τοποθετοuνται οw ε?κjνες τοu Κυρ"ου κα1 τοu ΠροδρJµου κα1 στ: $ριστερ: οw ε?κjνες τbς ΘεοτJκου, τοu pγ"ου τοu ναοu, κα1 τοu bιω-ννου τοu ΘεολJγου. ΟW iπόλοιπες θέσεις καταλαµβάνονται $π& ε?κόνες Xλλων pγίων. Πάνω $π& τν Hρα"α πlλη pγιογραφε2ται, Μυστικ&ς ε2πνος v + παρ-σταση τbς εsσεως (Χριστός, Θεοτόκος κα1 τίµιος Πρόδροµος δεόµενοι),.ν/ στ: δεξι: κα1 στ: $ριστερά τους τοποθετοuνται ε?κjνες τ/ν $ποστjλων κα1 Xλλων pγ"ων κατb.κλογsν. Μία τρίτη σειρ: ε?κόνων καταλαµβάνει τ& ωδεκ-ορτον. Στ& πάνω µέρος τοu ε?κονοστασίου τοποθετοuνται τ: λυπηρ: V λυπητερ: (+ παράσταση τbς σταυρώσεως µe τ Θεοτόκο κα1 τ&ν εeαγγελιστ Šωάννη). Τ( Iγιο β.µα. Τ& tγιο βbµα εkναι τ& Wερότερο µ(ρος τοu χριστιανικοu ναοu. Εiρ"σκεται π-ντοτε πρ&ς $νατολ-ς, διjτι $π&.δ/ $νατ(λλει, φυσικ&ς λιος,,,πο2ος $ν(καθεν θεωρήρηκε $π& τοpς χριστιανοpς Hς σlµβολο τοu νοητοu +λ"ου τbς δικαιοσlνης, τοu Κυρ"ου. Στ& tγιο βbµα εiρ"σκονται + pγ"α τρ-πεζα, τ& σlνθρονο, + πρjθεση v προσκοµιδs, τ& σκευοφυλ-κιο,, νιπτsρας κα1 τ& χωνευτsριο. 1. Η Jγ5α τρaπεζα. ΑEτ κατ(χει τ& κ(ντρο τοu pγ"ου βsµατος. ΕKναι τ& Wερότερο, $ρχαιjτερο κα1 $ναγκαιjτερο $ντικε"µενο σb ^να ναj. bονοµ-ζεται κα1 θυσιαστsριο, διjτι τελε2ται.πb αeτbς + $να"µακτη θυσ"α τοu σώµατος κα1 τοu α µατος τοu Κυρίου. bεξ Œσου σηµαντικ 10

11 εkναι κα1 + aνοµασ"α θρjνος Κυρ"ου, aνοµασ"α +,πο"α aφε"λεται στν πρ-ξη τοu.νθρονισµοu τοu θυσιαστηρ"ου κατ: τ&ν καθαγιασµj του. Η pγ"α τρ-πεζα καθαγι-ζεται µe tγιο µlρο κα1 µe τν $ν-γνωση τ/ν ε?- δικ/ν καθαγιαστικ/ν τοu θυσιαστηρ"ου εeχ/ν, κα1.γκαινι-ζεται µe τν τοποθ(- τηση σb αeτ µαρτυρικ/ν λειψ-νων, σlµφωνα µe τ&ν ζ κανjνα τbς ζ ο?κου- µενικbς ΣυνJδου (787). pγία τράπεζα µe.πιγραφ $ντιµινσίου Ο καθαγιασµ&ς τοu θυσιαστηρ"ου θεωρε2ται $παρα"τητος. Χωρ1ς αeτ&ν + pγ"α τρ-πεζα θεωρε2ται Hς ^να κοιν& καθ"δρυµα. Ο καθαγιασµ&ς τοu θυσιαστηρ"ου τοu παρ(χει τ& δικα"ωµα ν: καθαγι-ζ= τ: προσφερjµενα δ/ρα (πρβλ. Ματθ. 23,19 «Τ θυσιαστριον τ.γι/ζων τ δ)ρον»). Χωρ1ς καθαγιασµ(νη τρ-πεζα ^νας να&ς παρα- µ(νει pπλ: χ/ρος συγκ(ντρωσης κα1 χι χ/ρος λατρε"ας. Η pγ"α τρ-πεζα εkναι.νδεδυµ(νη µe iφασµ-τινα καλlµµατα. ΑEτ: εkναι + σινδόνα εkναι λιν& oφασµα, τ& πρ/το.σωτερικ& κ-- λυµµα τbς pγ"ας τρ-πεζας, τ& καλοlµενο κατασ-ρκιον. bεπb αeτοu pπλ`νεται κατ: τ:.γκα"νια τοu ναοu Xλλο, πολυτελ(στερο κ-λλυµα, + 7νδυτC. bεπ1 τbς pγ"ας τραπ(ζης εiρ"σκονται $παραιτsτως τ& ε?λητ& v τ& $ντιµ"νσιο,.:ν, να&ς εkναι $καθι(ρωτος, διπλωµ(να, κα1.πb αeτ/ν τ& Wερ& ΕEαγγ(λιο, τ& $ρτοφjριο γι: τ φlλαξη τοu $µνοu τbς Μεγ-λης Π(µπτης κα1 δlο κηροπsγια, γι: ν: $ν-πτεται.πb αeτbς καθαρ& κερ1 κατ: τν τ(λεση τ/ν Wερ/ν $κολουθι/ν. 2. Τ( σmνθρονο. ΤοUτο ταν σειρ: καθισµ-των γι: τοpς πρεσβυτ(ρους, στ& µ(σο τ/ν,πο"ων iπbρχε, θρjνος τοu.πισκjπου. Τ& σlνθρονο κατελ-µβανε τ&ν χ/ρο τbς κjγχης τοu pγ"ου βsµατος, στε,.π"σκοπος κα1 οw πρεσβlτεροι ν: βλ(πουν πρ&ς τ&ν λαj. Μe τν.πικρ-τηση τοu ψηλοu ε?κονοστασ"ου κα1 τ µεταφορ: τοu.πισκοπικοu θρjνου στ&ν σολ(α, τ& σlνθρονο περι(πεσε σe $χρησ"α κα1 καταργsθηκε. 11

12 3. Η πρθεση καλε2ται κα1 προσκοµιδ. ΕKναι µικρ&ς θύλακας - κjγχη, διαµορφωµένος.ντ&ς τοu τοίχου στ: $ριστερ: τbς pγίας τράπεζας, +,πο"α χρησιµεlει γι: τν τ(λεση τbς προσκο- µιδbς, τbς [τοιµασίας δηλ. τ/ν τιµ"ων δ`ρων γι: τ θε"α εeχαριστ"α. Συµβολ"ζει, κατ: τοpς νε`τερους $λληγοριστές, τ& σπsλαιο κα1 τ φ-τνη τbς Βηθλε(µ, γι αeτ& κα1 στ: νεώτερα χρόνια pγιογραφε2το σ αeτν + παράσταση τbς γεννήσεως τοu ΧριστοU. mρχαιjτερος µως κα1 aρθjτερος συµβολισµ&ς εkναι αeτ&ς τοu π-θους κα1 τbς θυσ"ας. Γιb αeτ& ε?κον"ζεται στν πρjθεση + παρ-σταση τbς Xκρας ταπείνωσης v + τοu µελισµοu τοu Xρτου, παραστ-σεις µe εeχαριστιακ& περιεχjµενο. πρόθεση nγίου Νικολάου τbς Στέγης πρόθεση Παναγίας Γαλακτοτροφούσης στοpς Καπέδες Κοντ: στν πρjθεση iπ-ρχει $παραιτsτως νιπτsρας γι: τ ν"- ψη τ/ν χειρ/ν τ/ν λειτουργ/ν, κα1 κ-τω $πb αeτ&ν χωνευτsριο, στ&,πο2ο καταλsγει τ&.κ τbς ν"ψεως τ/ν χειρ/ν νερj. Στ& χωνευτsριο χlνονται κα1 τ: pγιασµ(να νερ: τοu βαπτ"σµατος. 4. Τ& σκευοφυλaκιο καταλαµβ-νει τ& δεξι& µ(ρος τοu pγ"ου βsµατος κα1 χρησιµεlει γι: τ φlλαξη λων τ/ν Wερ/ν σκευ/ν κα1 $ντικειµ(νων. Καλε2ται κα1 διακονικj, διjτι τ φροντ"δα κα1.πι- µ(λει- του, κατ: τν $ρχαιjτητα, τν εkχαν οw δι-κονοι. ΣτοPς σηµερινοpς ναοpς δeν iπ-ρχει σκευοφυλ-κιο Hς?δια"τερο διαµ(ρισµα, $λλ: γι: τ φlλαξη τ/ν Wερ/ν σκευ/ν, $µφ"ων κ.λπ., χρησιµοποιοuνται ^να v περισσjτερα [ρµ-ρια, τ:,πο2α συνsθως τοποθετοuνται στ& δεξι& µ(ρος τοu pγ"ου βsµατος. 12

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΕΥΤΕΡΟΝ ΤΑ ΙΕΡΑ ΣΚΕΥΗ Ιερ: σκεlη καλοuνται κυρ"ως τ: σκεlη, τ:,πο2α χρησιµοποιοuνται γι: τν τ(λεση τbς θε"ας εeχαριστ"ας, Vτοι τ& tγιο ποτsριο κα1 τ& δισκ-ριο, + λjγχη,, $στερ"σκος, τ& ζ(ον, + λαβ"δα κα1 τ& $ρτοφjριο. Κατb.π(κταση µως καλοuνται Wερ: σκεlη κα1 λα τ: λοιπ: σκεlη, τ:,πο2α χρησιµοποιοuνται γι: τν τ(λεση τ/ν λοιπ/ν µυστηρ"ων κα1 Wερ/ν $κολουθι/ν. Τ: Wερ: σκεlη tπαξ κα1 χρησιµοποιsθησαν γι:.κκλησιαστικ χρsση, δeν.πιτρ(πεται ν: χρησιµοποιηθοuν 6πειτα γι:,,τιδsποτε Xλλο. 1. Τ< Pερ< σκεmη τ.ς θε5ας ε:χαριστ5ας. Τ: $ρχαιjτερα σκεlη τbς θε"ας εeχαριστ"ας κα1 τ: πλ(ον $ναγκα2α εkναι: 1 τ& δισκaριο, στ&,πο2ο $ποτ"θεται, Xρτος τbς θε"ας εeχαριστ"ας ($µν&ς) µαζ1 µe τ1ς µερίδες τbς Παναγίας, τ/ν λοιπ/ν pγίων, τ/ν ζώντων κα1 τ/ν κεκοιµηµένων, κα1 2 τ& ποτcριο, στ&,πο2ο.γχlνεται οkνος µεθb oδατος. ΤοUτα σsµερα κατασκε-ζονται συνsθως $π& $σsµι v χρυσ& κα1 στηρ"ζονται.π1 εeρε"ας β-σεως. Τ: Wερ: σκεlη κοσµοuνται µe παραστ-σεις κατ-λληλες $ναλjγως πρ&ς τ& συµβολικ& νjηµ- τους κα1 µe.πιγραφeς σχετικeς πρ&ς τ χρsση 13

14 τους, πως λ.χ. "Λ-βετε φ-γετε...", "Π"ετε.ξ αeτοu π-ντες...". Συµβολ"ζουν δe τ& µeν ποτsριο τ& ποτsριο.κε2νο, τ&,πο2ο χρησιµοπο"ησεν, ΚLριος κατ: τν παρ-δοση τοu µυστηρ"ου τbς θε"ας εeχαριστ"ας στ&ν µυστικ& δε2πνο,, δe δ"σκος κατb Xλλους µeν τ&ν οeρανj, κατb Xλλους δe τ φ-τνη τbς Βηθλε(µ, γιb αeτ& κα1 συχν-κις φ(ρει τν παρ-σταση τbς γεννsσεως τοu Κυρ"ου. 3. Q >στερίσκος. ΕKναι µεταγενέστερο λειτουργικ& σκεuος (12 ος α?.). mποτελε2ται $π& δύο [νωµένα +µικυκλικ: v +µιορθογώνια µεταλλικ:.λάσµατα, τ:,πο2α ταν $νοίγουν παίρνουν τ& σχbµα τοu σταυροu. Τοποθετε2ται πάνω στ& δισκάριο, γι: ν:.µποδίζει τν.παφ τοu $µνοu µe τ&ν $έρα v µe τ& κάλυµµα τοu δισκαρίου,.:ν αeτ& εkναι iφασµάτινο. Συµβολίζει τ& Xστρο τbς βηθλεeµ v κατ Xλλους τ&ν δηµιουργικ& λόγο τοu ΘεοU. 4. Η λγχη. Μαχαιρ"διο σχsµατος λjγχης, µe τ&,πο2ο τ(- µνεται κα1.ξ-γεται $π& τ& πρjσφορο, tγιος Xρτος. Υπενθυµ"ζει τ λjγχη, µe τν,πο"α, στρατι`της κ(ντησε τν πλευρ: τοu ΣωτBρος. bεπιπλ(ον + λjγχη χρησιµοποιε2ται γι: τν.ξαγωγ τbς µερ"δος τbς ΘεοτJκου κα1 τ/ν ταγµ-των $π& τ& πρjσφορο, τ µνηµjνευση τ/ν ζ`ντων κα1 κεκοιµηµ(νων στν πρjθεση κα1 τ&ν τεµαχισµ& τοu $µνοu στ& δισκ-ριο πρ& τbς κοινων"ας τ/ν πιστ/ν. 5. Η λαβ5δα. Μικρ& κοχλι-ριο (κουταλ-κι) δι: τοu,πο"ου µεταδ"δεται + θε"α κοινων"α στοpς λα κοlς. Η λαβ"δα δeν iπbρχε $ν(καθεν, διjτι κατ: τν $ρχα"α.ποχ οw χριστιανο1 µεταλ-µβαναν χωριστ: τ& σ/µα κα1 τ& α µα τοu Κυρ"ου. Τ& µeν σ/µα τ& 6παιρναν.π1 τbς δεξιkς παλ-µης τοποθετοlµενης.π1 τbς $ριστερkς, εœτε $π εeθείας $π& τ& χέρι τοu Wερέως, εœτε µe τ χρήση λαβίδας (τσιµπίδας). Τ& δe α µα τ& 6πιναν $πb εeθε"ας $π& τ& tγιο ποτsριο. ΚοινωνοUσαν δηλ. πως κοινωνοuν µ(χρι σsµερα οw κληρικο". Η λαβ"δα πιθαν`τατα ε?σsχθη στ λατρε"α γι: πρακτικοpς λjγους, πρ&ς $ποφυγ δηλ. βεβηλ`σεως τbς θε"ας κοινων"ας κατ: τ µετ-δοσs της στ: νsπια κα1 τοpς $σθενε2ς. ΣPν τˆ χρjνc δe.πεκρ-τησε χ-ριν εeκολ"ας. 14

15 6. Τ( ζ=ον (v λεβητ-ριον). Μικρ& µεταλλικ& σκεuος $π& τοu,πο"ου.γχlνεται στ& tγιο ποτsριο πρ& τbς θε"ας κοινων"ας ζεστ& νερ&. Ζέον aνοµάζεται.πίσης κα1 τ& Œδιο τ& ζεστ& νερ&, τ&,πο2ο $ναµειγνύεται µe τ& α µα τοu ΧριστοU στ& tγιο ποτηρίο. Τ& ζ(ον συµβολ"ζει τ θερ- µjτητα τbς π"στεως, τν,πο"α πρ(πει ν: 6χουν οw προσερχjµενοι στ θε"α κοινων"α. Η πι& ε}στοχη µως συµβολικ [ρµηνε"α τοu ζ(οντος εkναι αeτ ποp τ& παραλληλ"ζει πρ&ς τν 6γχυση τοu pγ"ου ΠνεL- µατος στν bεκκλησ"α. 7. Τ( >ρτοφριο. ΕKναι $ρχαιjτατο σκεuος,.ντ&ς τοu,πο"ου φυλ-σσεται, tγιος Xρτος τbς Μεγάλης Πέµπτης γι: τ1ς 6κτακτες $ν-γκες τ/ν χριστιαν/ν, δηλ. γι: τν κοινων"α τ/ν $σθεν/ν κα1 τ/ν νεοφωτ"στων. Τ& $ρτοφjριο µπορε2 ν: εkναι pπλ&.π-ργυρο v.π"χρυσο v ξυλjγλυπτο κιβ`τιο συχνjτατα µως 6χει σχbµα να σκου v pγ"ας τραπ(ζης µe κιβ`ριο. 8. Καλύµµατα. Στ: Wερ: σκ(υη τbς θε"ας εeχαριστ"ας πρ(πει ν: κατατ-ξωµε κα1 τ: καλlµµατα, µe τ:,πο2α καλlπτονται τ& δισκ-ριο κα1 τ& ποτsριο κατ: τν τ(λεση τbς προσκοµιδbς. Τ: καλlµµατα κατασκευάζονται εœτε $π& εeγενeς µέταλλο κα1 διακοσµοuνται µe $νάγλυφες παραστάσεις, εœτε $π& oφασµα ραµµένο σe σχbµα σταυροu. χρήση τους.ξυπηρετε2 τν προφύλαξη τ/ν τιµίων δώρων. 9. Yέρας. Στ: καλύµµατα.ντάσσεται κα1, $έρας. χει aρθογώνιο σχbµα κα1 κατασκεύαζεται $π& oφασµα. aνο- µασία του aφείλεται στ& $ρχικ& 6ργο γι: τ&,πο2ο ταν κατασκευασµένος ν: 15

16 .πιτελε2. Μe αeτ&ν οw Wερε2ς ριπίζουν τ: τίµια δ/ρα. Τ&ν σείουν δηλαδ πάνω $π& τ&ν Xρτο κα1 τ&ν οkνο κατ: τν ρα τbς $παγγελίας τοu συµβόλου τbς πίστεως, προκειµένου ν: δηµιουργηθε2 ρεuµα $έρος γι: τν $ποµάκρυνση ζωυφίων, τ:,πο2α εkναι δυνατ&ν ν: πετοuν πάνω $π& τ: δ/ρα. Παλαιότερα, ριπισµ&ς τ/ν δώρων γινόταν µe τ: ριπίδια. $έρας χρησιµοποιε2ται.πίσης γι: τν κάλυψη τ/ν δώρων στν πρόθεση, $φοu τοποθετηθοuν προηγουµένως τ: δύο Xλλα καλύµµατα. Χρησιµοποιε2ται $κόµη κατ: τ µεταφορ: τ/ν δώρων στ& θυσιαστήριο ριπτόµενος στοpς µους τοu διακόνου v τοu Wερέως. mκόµη µe τ&ν $έρα καλύπτεται τ& πρόσωπο νεκροu κληρικοu κατ: τν ταφή του. 10. [ µο6σα. Τεµάχιο µικροu πεπλατυσµένου φυσικοu σπόγγου λεπτοu πάχους. Χρησιµοποιε2ται γι: τ& σκούπισµα κα1 τν περισυλλογ τ/ν µαργαριτ/ν $π& τ& ε?λητ& v τ& $ντιµίνσιο. Cπίσης χρησιµοποιε2ται γι: τ&ν καθαρισµ& τοu δισκαρίου, $φοu τ& περιεχόµενό του µεταφερθε2 στ& tγιο ποτήριο, λίγο πρ1ν τν κοινωνία τ/ν πιστ/ν. Βρίσκεται πάντοτε µέσα στ& $ντιµίνσιο v τ& ε?λητό. 11. Τ( >ντιµ5νσιο. Τ& $ντιµ"νσιο κατασκευάζεται εœτε $π& λιν& oφασµα, εœτε $π& ξύλο (σe παλαιότερες.ποχές). ΕKναι µ"α πλsρης καθαγιασµ(νη τρ-- πεζα θυσιαστsριο. Καθαγιάζεται κατ: τν $κολουθία καθαγιασµοu κα1.γκαινίων κάποιου ναοu. ΕKναι µως δυνατ&ν ν: καθαγιαστε2 κα1.ντ&ς ε?δικbς πρ&ς τοuτο $κολουθίας. ΧρησιµοποιSθηκε $π& τν bεκκλησ"α πρ&ς κ-λυψη κυρ"ως, σe 6κτακτες περιπτ`σεις, τ/ν λατρευτικ/ν κα1 pγιαστικ/ν $ναγκ/ν τ/ν πιστ/ν. Η χρsση του.πιτρ(πεται προκειµ(νου ν: τελεσθ~ λειτουργ"α v β-πτιση.κτ&ς ναοu (oπαιθρο, στρατjπεδα, πλο2α) v σe ναj,,,πο2ος δeν 6χει $κjµη καθιερωθ~. Μe β-ση τ: πι& π-νω, κα1 πως,ρ"ζουν τ: κανονικολειτουργικ: κε"µενα, + χρsση $ντιµινσ"ου.π1 καθιερωµ(νης τρ-πεζας $παγορεύεται, 6στω κα1 wν + πρ-ξη αeτ ξύλινο $ντίµινσιο χειροποίητο iφασµάτινο $ντιµίνσιο 16

17 .πεκρ-τησε.π1 τ/ν +µερ/ν µας. Η τοποθ(τηση $ντιµινσ"ου.π1 καθαγιασµ(νης τρ-πεζας καθιστk αeτν $ργs, πως σηµει`νει σe συνοδικ $πjκριση, πατρι-ρχης Κωνσταντινουπόλεως Ματθα2ος, $π& Κυζ"κου (1400) 1. Τ: $ντιµ"νσια χρησιµοποιsθηκαν.π"σης κα1 γι: τ&ν.γκαινιασµ& 6ντυπο iφασµάτινο $ντιµίνσιο συγκεκριµ(νων να/ν. mντ1 δηλ. ν: παραστ~,.π"σκοπος κα1 ν:.γκαινι-σ= ^να ναj, καθαγ"αζε γι: αeτ&ν ^να $ντιµ"νσιο κα1 τ& $π(στελλε πρ&ς αeτjν. Ετσι,, να&ς τοuτος θεωρε2το καθαγιασµ(νος 2. Κατ: µ"µηση τ/ν πρ-ξεων τελ(σεως λειτουργ"ας κα1 βαπτ"- σµατος σe µ καθιερωµ(νο να& µe τ χρήση $ντιµινσ"ου, θ: µποροlσαµε ν: ποuµε πuς εkναι $παρα"τητη + παρουσ"α $ντιµινσ"ου σe µ καθιερωµ(νο να& προκειµ(νου ν: τελεσθ~ γ-µος, κα1 πuς τ~ παρουσ" $ντιµινσ"ου σe $καθι(ρωτο να& εkναι δυνατ&ν ν: τελεσθ~ χειροτον"α κληρικοu. 12. Τ( εhλητ. Πρόκειται γι: τεµάχιο λινοu λευκοu iφάσµατος, διαστάσεων σων περίπου κα1 τ& $ντι- µίνσιο. Τ& ε?λητ& µαρτυρε2ται $π& παλαιοτάτων χρόνων. Κατ $ρχ:ς.πρόκειτο περ1 σινδόνος, +,ποία pπλωνόταν σe λη τν.πιφάνεια τbς pγίας τραπέζης. χρbσι τοu ε?λητοu $ποσκοποuσε στν προστασία τοu καθαγιασµένου Xρτου, κα1 στν συνέχεια τοu $µνοu, κατ: τ&ν ε?λητ& τεµαχισµό του $π& τοpς Wερε2ς πρ& τbς µεταλήψεώς του $π& τοpς πιστούς. Συµβολικ: παρεµβάλλεται πρ&ς τ σινδόνα τ/ν κρυφ/ν µα- 1 «Οπου δ3 τυγχ/νει πεπηγµ&νον θυσιαστριον, 5πειροκαλ+α 6σται κα π+δειξις, 5ργσαντα τ 5κ+νητον, πιθε"ναι ατ8 5ντιµ+νσιον κα λειτουργ9σαι». Μ. Γεδε`ν, Κανονικα1 ιατ-ξεις πατριαρχ/ν Κωνσταντινουπόλεως, σσ Πρβλ. $ντιµ"νσιο τοu ναοu τοu pγ"ου Γεωργ"ου Λευκωσ"ας, που $ναγρ-φεται «Θυσιαστριον το ναο το.γ+ου Γεωργ+ου...», κα1 Xλλα παρjµοια. 17

18 θητ/ν τοu Κυρίου Šωσφ κα1 Νικοδήµου.ντ&ς τbς,ποίας.νετύληξαν τ& νεκρ& σ/µα τοu Κυρίου. «Τ ελητόν, > ν τ? τραπέζ.πλοται τ? θεί,, ες τύπον Cν εdη τ9ς σινδόνος, δι Fς ελίχθη τ δεσποτικν σ)µα Gπ HωσIφ κα Νικοδήµου» (Šωάννης ΝηστευτBς +595). Τ& ε?λητ& χρησιµοποιε2το προφαν/ς.π1 καθαγιασµένων τραπεζ/ν,.ν/ Hς γνωστ&ν.π1 τ/ν µ καθαγιασµένων τραπεζ/ν χρησιµοποιε2ται τ& $ντι- µίνσιο. Τ& ε?λητ& σήµερα παραµένει γι: τοpς περισσοτέρους Xγνωστο. ΤοUτο aφείλεται στ& τι + Xγνοια τbς λειτουργικbς παραδόσεως.πέφερε τ σύγχυσι µεταξp $ντιµινσίου κα1 ε?λητοu κα1 τελικ: τν $ντικατάστασι τοu ε?λητοu iπ& τοu $ντιµινσίου. Κα1.ν/ λες οw διατάξεις τbς θείας λειτουργίας µιλοuν περ1 τοu $νοίγµατος τοu ε?λητοu,.ν τούτοις στν πρkξι, $διακρίτως καθαγιασµένου v µή θυσιαστηρίου, λοι οw Wερε2ς $νοίγουν $ντιµίνσιο. 2. Λοιπ< Pερ< σκεmη κα) >ντικε5µενα. 1. Τ< \ξαπτ=ρυγα. ΤοUτα εkναι δlο µεταλλικο1 στρογγυλο1 δ"σκοι,.π1 τ/ν,πο"ων ε?κον"- ζονται τ: [ξαπτ(ρυγα σεραφ"µ. Τ: [ξαπτ(ρυγα προbλθαν $π& τ: $ρχα2α ριπίδια, τ:,πο2α ταν κατασκευασµ(να $π& φτερ: παγωνιοu v $π& aθjνη (λιν& oφασµα) κα1 µe τ:,πο2α οw δι-κονοι ρ"πιζαν τ: tγια δ/ρα, γι: ν: µ π"πτουν σb αeτ: 6ντοµα. ΣSµερα τ& µeν 6ργο τ/ν ριπιδ"ων.κτελε2, Wερ(ας µe τ&ν $(ρα, τ: δe [ξαπτ(ρυγα µαζ1 µe τ&ν σταυρ& τοποθετοuνται πάνω σe κοντοpς κα1 συνοδεlουν τ: τ"µια δ/ρα κατ: τν εœσοδj τους στ& θυσιαστsριο $π& τν πρjθεση. bεπ"σης χρησιµοποιοuνται κα1 στ1ς δι-φορες λιτανε"ες. 2. Τ< θυµιατcρια. ΚαλοUνται τ: σκεlη, µe τ:,πο2α προσφ(ρεται τ& θυµ"αµα. Τ& θυµ"- αµα 6χει συµβολικ [ρµηνε"α. Συµβολίζει τν $νlψωση τοu νοu πρ&ς τ&ν Θε& κατ: τ&ν καιρ& τbς προσευχbς πως δηλ. οw καπνο1 τοu καιj- µενου θυµι-µατος $ν(ρχονται πρ&ς τ: Xνω, 6τσι κα1 + προσευχs µας $ναβα"νει πρ&ς τ&ν ΘεJ. (Πρβλ. «Κατευθυνθτω ( προσευχ µου Nς 18

19 θυµ+αµα νπιν σου». (Ψαλµ. ρµ 2). Γι: τν προσφορ: τοu θυµι-- µατος iπbρχαν στν $ρχα"α bεκκλησ"α τ: $κ"νητα θυµιατsρια, τ:,πο2α ταν τοποθετηµ(να σe,ρισµ(νο µ(ρος τοu ναοu, κα1 τ: φορητ: θυµιατsρια. ΣPν τˆ χρjνc καταργsθηκαν τ: $κ"νητα κα1 σsµερα χρησιµοποιοuνται µjνο τ: φορητ-, γνωστ: iπ& δlο µορφ(ς α) ^ θυµιατς,, κα1 περισσjτερο χρησιµοποιοlµενος, κα1 β) τ( κατζ5ο, τ&,πο2ο χρησιµοποιε2ται: α) στ1ς $γρυπν"ες γι: τ θυµ"αση στ&ν πολυ(λεο, β) στ1ς µεγ-λες ρες τbς Μεγ-λης ΠαρασκευBς, Χριστουγ(ννων κα1 Θεοφανε"ων, γ) στ& «OΕπακοσα+ σου ΚQριος...» τbς Μεγ-λης Εβδοµ-δος, κα1 γ) κατ: τν ψαλµωδ"α τοu τρισαγ"ου τbς λειτουργ"ας στ1ς µον(ς. 3. Τ( µυροδοχεgο. ΕKναι τ& ε?δικ& δοχε2ο.ντ&ς τοu,πο"ου φυλ-σσεται τ& tγιο µuρο, τ&,πο2ο χρησιµοποιε2ται κυρ"ως γι: ν: χρ"ονται οw νεοφ`τιστοι. Τ& tγιο µuρο καθαγι-ζεται.ντ&ς ε?δικbς $κολουθ"ας κατ: τν +µ(ρα τbς Μεγ-λης Π(µπτης στ& Πατριαρχε2ο ΚωνσταντινουπJλεως. Γι: τν παρασκευs του χρησιµοποιοuνται,.κτ&ς τοu.λα"ου, Xλλα σαρ-ντα περ"που $ρωµατικ: φυτ-. 19

20 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ ΤΑ ΙΕΡΑ ΑΜΦΙΑ Α. 1. ΕHσαγωγC. Ιερ: Xµφια aνοµ-ζονται τ:?δια"τερα.νδlµατα, τ:,πο2α περιβ-λλονται οw κληρικο1 κατ: τν τ(λεση τ/ν Wερ/ν $κολουθι/ν. Η χρsση?δια"τερης στολbς κατ: τ θε"α λατρε"α 6χει µεγ-λη σηµασ"α, τjσο γι: τ&ν λειτουργj, σο κα1 γι: τοpς µετ(χοντες. ιjτι τ&ν µeν λειτουργ& καθιστk iπεlθυνο 6ναντι τοu ΘεοU κα1 τbς bεκκλησ"ας, τ&ν δe λα& βοηθε2 ν:.ννοsσ= κα1 ν: συνειδητοποιsσ= τι τ: τελοlµενα.ν`πιjν του, στ:,πο2α κα1 αeτ&ς συµµετ(χει, εkναι τελε"ως διαφορετικ: τ/ν καθηµεριν/ν $σχολι/ν του, κα1 τι κ-τι µ(γα κα1 Wερ&.πιτελε2ται. Τν στολ [ν&ς [κ-στου WερατικοU βαθµοu $παρτ"ζουν τ: [ξbς Xµφια α) τοu διακjνου: τ& στιχ-ριο, τ& aρ-ριο κα1 τ:.πιµ-νικα. β) τοu πρεσβυτ(ρου: τ& στιχ-ριο, τ&.πιτραχsλιο, + ζ`νη, τ:.πιµ-νικα κα1 τ& φαιλώνιο. γ) τοu.πισκjπου: τ& στιχ-ριο, τ&.πιτραχsλιο, + ζ`νη, τ:.πιµ-νικα,, σ-κκος, τ& šµοφjριο κα1 τ&.πιγον-τιο. 2. Q Pερέας 7νδύεται πλήρη Pερατικ_ στολή: 1. ταν λειτουργε2. 2. Στ&ν ρθρο τοu Μεγάλου Σαββάτου (νύκτα µεγάλης ΠαρασκευBς -.γκώµια). 3. Στ&ν [σπεριν&ς τbς $γάπης (µεσηµέρι ΚυριακBς τοu Πάσχα). 4. ταν τελε2 προηγιασµένη «λειτουργία». 20

21 3. Q Pερέας 7νδύεται µερικ_ Pερατικ_ στολ_ (7πιτραχήλιο κα) φαιλώνιο): 1. Στ&ν [σπεριν& µe εœσοδο. 2. Στν $κολουθία τοu βαπτίσµατος. 3. Στν $κολουθία τοu γάµου. 4. Στν.ξόδιο (νεκρώσιµο) $κολουθία (, πρ/τος τ/ν Wερέων). 5. Στν $κολουθία τ/ν χαιρετισµ/ν. 4. Q Pερέας 7νδύεται Jπλ< (ράσο µ- 7πιτραχήλιο): 1. Στ&ν [σπεριν& Xνευ ε?σόδου. 2. Στ& µεσονυκτικ& (Xν δeν ^πεται λειτουργία). 3. Στ&ν ρθρο καθηµερινbς (Xν δeν ^πεται λειτουργία). 4. Στν $κολουθία τ/ν Hρ/ν (καθηµεριν/ν). 5. Στ& µικρ& $πόδειπνο. 6. Στ& µεγάλο $πόδειπνο (Μ. Τεσσαρακοστή). 7. Στν $κολουθία τ/ν µεγάλων Hρ/ν (παραµον Χριστουγέννων κα1 Θεοφανείων κα1 τ Μεγάλη Παρασκευή). 8. Στν $κολουθία τοu εeχελαίου. 9. Στν $κολουθία τοu µικροu pγιασµοu. 10. Κατ: τν aνοµατοδοσία (8 η +µέρα $π& τ γέννηση) κα1 τ&ν σαραντισµ& τέκνου. 11. Στν $κολουθία τbς κατηχήσεως. 12. Στ& νεκρώσιµο τρισάγιο. Β. Ιστορ5α κα) περιγραφ_ τdν >µφ5ων. 1. Τ& στιχaριο. ΕKναι ποδsρης χιτώνας τ&ν,πο2ο φ(ρουν Hς πρ/το Xµφιο οw κληρικο1 κα1 τ/ν τρι/ν βαθµ/ν. Τ& στιχ-ριο προbλθεν $π& τ&ν $ρχα2ο χιτ/να. Τ& λειτουργικ& στιχ-ριο ταν $ρχικ: λευκ& κα1.κοσµε2το µe.ρυθροu χρ`µατος στ"χους λωρ"δες (τρ(σες), $π& τοpς,πο"ους πιθαν`τατα 6λαβε κα1 τ& νοµ- του. Τ& στιχάριο τοu πρεσβυτ(ρου κα1 τοu.πισκjπου εkναι κατ: κανjνα µονjχρωµο, οw δe χειρ"δες του περιδ(νονται στοpς καρποpς διακονικ& στιχάριο γι: ν: φορεθοuν.πb αeτ/ν τ:.πιµ-νικα,.ν/ τ& τοu διακjνου εkναι συνsθως πολlχρωµο v κεντητ& κα1 6χει τ1ς χειρ"δες πλατειές. Τ& 21

22 λευκ& χρ/µα συµβολίζει τν pγνότητα κα1 τ λαµπρ ζω τοu κληρικοu,.ν/ τ: στιχάρια χρώµατος πορφυροu συµβολίζουν τ& α µα τοu ΧριστοU. 2. Τ& eρaριο. ΕKναι τ& χαρακτηριστικ& Xµφιο τοu διακόνου. ΕKναι.πιµSκης λωρ"δα τν,πο"α, δι-κονος φ(ρει.π1 τοu $ριστεροu µου, στε τ: Xκρα της ν: π(φτουν µπροστ: κα1 π"σω φθ-νοντα µ(χρι τοu.δ-φους (παλαι&ς τlπος aραρ"ου). Πολλeς φορeς τ& aρ-ριο περιβ-λλει λοξ: τ& σ/µα τοu διακjνου περιφερjµενο κ-τω $π& τ&ν δεξι& βραχ"ονα (ν(ος τlπος aραρ"ου). παλαι&ς τύπος aραρίου aνοµασία του προbλθε πιθανότατα $π& τ λατινικ λ(ξη os (γεν. oris = στjµα, πρjσωπο), +,ποία σsµαινε τεµ-χιο iφ-σµατος µe τ&,πο2ο σπογγιζjταν τ& στjµα v τ& πρjσωπο. ΟW δι-κονοι, οw,πο2οι διακονοuσαν $ρχικ: στ1ς κοινeς τρ-πεζες τ/ν Χριστιαν/ν ($γ-πες), 6φεραν.π1 τοu µου aθjνη, $ρχικ: µeν γι: πρακτικοpς λjγους, 6πειτα δe κα1 Hς σlµβολο τοu $ξι`µατjς τους. Μe αeτν.π"σης φα"νεται τι.σπjγγιζαν κα1 τ& στjµα τ/ν κοινωνοlντων. mπ& τν aθjνη τούτη προ(κυψε τ& aρ-ριο. Λόγc τοu σχήµατός του κα1 τοu ρόλου τοu διακόνου στ λατρεία συµβολίζει τ: πτερ: τ/ν $γγέλων. 3. Τ& 7πιτραχCλιο v περιτραχcλιο. ΕKναι τ& χαρακτηριστικ& Xµφιο τοu πρεσβυτ(ρου, $παραίτητο προκειµένου ν: προβ~ στν τέλεση,ποιασδήποτε τελετbς. ΤοUτο δeν εkναι Xλλο παρ: τ& $ρχα2ο aρ-ριο τοu διακjνου φερjµενο κατ: τν ε?ς πρεσβlτερο χειροτον"α τοu διακjνου π(ριξ τοu τραχsλου του, στε κα1 οw δlο λωρ"δες του ν: π"πτουν πρ&ς τ:.µπρjς. ΑEτ&ς εkναι, $ρχα2ος τlπος.πιτραχηλ"ου. Ο νε`τερος εkναι αeτ&ς τοu,πο"ου οw δlο λωρ"δες [ν`νονται µe κοµβ"α. Συµβολίζει τν καταβαίνουσα.π1 τ&ν Wερέα χάρη τοu ΘεοU. Cπιτραχήλιο φέρει κα1,.πίσκοπος. παλαι:.πιταχήλια 4. Η ζfνη. Χρησ"µευε $ν(καθεν γι: ν: περιστ(λλ= κα1 συγκρατ~ τ:.νδlµατα κα1 ν: διευκολlν= 6τσι τ&ν Xνθρωπο στν.ργασ"α. Γι: πρακτικοpς λjγους $ρχικ: χρησιµοποιsθηκε κα1 $π& τοpς κληρικοlς, βραδlτερα δe $ποδjθηκε σb αeτ συµβολικ σηµασ"α iπενθυµίζει στ&ν Wερέα τν πνευµατική του $ποστολ κα1 δύναµη. 22

23 5. Τ: 7πιµAνικα ($π& τν πρjθεση.π1 κα1 τ λατινικ λ(ξη manica = χειρ"δα). ΕKναι µικρ: Xµφια τραπεζοειδοuς σχsµατος τ:,πο2α δ(νονται λ"γο π-νω $π& τοpς καρποpς τ/ν χερι/ν γι: ν: βοηθοuν στ συγκράτηση τ/ν.π1 τ/ν χειρ/ν $µφίων. bεπιµ-νικα φ(- νρουν οw κληρικο1 κα1 τ/ν τρι/ν βαθµ/ν. χρήση τους γενικεύθηκε µετ: τ&ν ιβ α?/να. Προηγουµένως τιµητικ: $νbκαν µόνον στ&ν.πίσκοπο. Συµβολίζουν τ1ς χειροπέδες τοu ΧριστοU. 6. Τ& 7πιγονAτιο. ΕKναι ροµβοειδeς τεµ-χιο iφ-σµατος προσαρτηµ(νο σe σκληρ.πιφ-νεια, κοσµηµ(νο µe µικρ& σταυρ& v µe τν παραστ-ση τbς $ναστ-σεως τοu Κυρ"ου v Xλλη παρ-σταση. Ηταν κα1 τοuτο $ρχικ: $ποκλειστικ& Xµφιο τοu.πισκjπου. Μετ: τ&ν ιβ α?/να παραχωρsθηκε + χρsση του πρ/τα στοpς $ρχιµανδρ"τες, 6πειτα δe κα1 στοpς Xλλους $ξιωµατοlχους πρεσβυτ(ρους. Τ&.πιγονάτιο πιθαν&ν ν: προbλθε $π& τ& παλαι&.γχε"ριο, εkδος µανδηλ"ου, τ&,πο2ο κρεµοuσαν $π& τ ζ`νη τους οw κληρικο1 γι: πρακτικοpς κυρίως λόγους. Συµβολίζει τ& λέντιο µe τ&,πο2ο, Χριστ&ς σκούπισε τ: πόδια τ/ν µαθητ/ν του, τ µάχαιρα τοu πνεύ- µατος,.ξ α?τίας τοu σχήµατός του, κα1 τ νίκη τοu ΧριστοU κατ: τοu θανάτου. κεντητ:.πιµάνικα κεντητ&.πιγονάτιο 7. Τ& φαιλfνιο. ΕKναι τ&.ξωτερικ& Xµφιο τοu πρεσβυτ(ρου. Εχει σχbµα κωνοειδeς χωρ1ς χειρ"δες. Τ& φαιλώνιο προbλθε $π& τν paenola, +,πο"α ταν µ-λλινος κωνοειδς.πενδlτης (πανωφόρι) χωρ1ς χειρ"δες. ΑEτ&ς κ-λυπτε σχεδ&ν,λjκληρο τ& σ/µα κα1 εkχε στ& Xνω µ(ρος aπ γι: τν κεφαλs χρησ"µευε κυρ"ως Hς ταξιδιωτικ& 6νδυµα. Μ(χρι τbς pλ`σεως τbς Κωνσταντινουπόλεως ταν Xµφιο χι µjνο τ/ν πρεσβυτ(ρων, $λλ: κα1 τ/ν.πισκjπων. Πρ&ς δι-κριση µως, πατρι-ρχης κα1 κατjπιν οw πρjκριτοι τ/ν $ρχιρ(ων 6φεραν πολυσταlρια φαιλ`νια. Συµβολίζει τ&ν Xρραφο χιτ/να v κα1 τν κόκκινη χλαµύδα τοu ΧριστοU. 23

24 8. Ο >ρχιερατικ(ς σaκκος. Ηταν $ρχικ: αeτοκρατορικ& 6νδυµα τ&,πο2ο $π& τοu ια α?/νος πιθαν`τατα 6λαβε τ& προνjµοιο ν: φορ~, πατρι- -ρχης Κωνσταντινουπόλεως, $ντ1 τοu πολυσταυρίου φαιλων"ου, µjνον τ& Π-σχα, τν Πεντηκοστ κα1 τ: ΧριστοLγεννα. Σιγ:-σιγ: µως + χρsση του γενικεlθηκε, κα1 $π& τοu ιη α?/νος κα1.ντεuθεν λοι οw.π"σκοποι φ(ρουν σ-κκο $ντ1 φαιλων"ου. 9. Τ& gµοφριο. ΕKναι τ& χαρακτηριστικ& Xµφιο τοu.πισκjπου. ΕKναι $ρχαιjτατο Xµφιο, µαρτυρούµενο $π& τ&ν ε α?/να $π& τ&ν bισιδ`ρο τ&ν Πηλουσι`τη. Κατ $ρχ:ς κατασκευαζόταν $π& µαλλ1 προβάτου κα1 συµβόλιζε τ& iπ& τοu Κυρίου $ναζητηθeν πρόβατο. Υπ-ρχουν δlο ε?δ/ν šµοφjρια, τ& µεγ-λο κα1 τ& µικρj. Κατ: τ θε"α λειτουργ"α,.π"σκοπος φ(ρει µ(χρι κα1 τοu $ποστjλου τ& µεγ-λο šµοφjριο, $π& δe τbς $ναγνώσεως τοu εeαγγελ"ου κα1 µ(χρι τ& τ(λος της τ& µικρ&. Σe λες τ1ς λοιπeς $κολουθ"ες φ(ρει τ& µικρ& šµοφjριο µαζ1 µe.πιτραχήλιο. 10. Η µ5τρα. ΕKναι τ&.π"σηµο κ-λυµµα τbς κεφαλbς τοu.πισκόπου. Κατασκευ-στηκε κατ: µ"- µηση τοu αeτοκρατορικοu στ(µµατος. Cµφαν"σθηκε πρ/τα στ Lση (π-πας Ρ`µης) κατ: τ&ν ια α?/να. mργότερα, κατ: µ"µηση τοu πάπα, Xρχισε ν: µιτροφορ~ κα1, πατρι-ρχης mλεξανδρε"ας, κα1 $π& τ&ν ιστ α?/να κα1 [ξbς + χρήση της.πεκτάθηκε κα1 στοpς λοιποpς πατρι-ρχες κα1 $ρχιερε2ς. 11. Η ποιµαντορικ_ ρaβδος (κοιν/ς πατερ"τσα). ΕKναι κα1 αeτ σlµβολο τοu.πισκοπικοu $ξι`µατος. χει $ρχαιοτ-τη προ- (λευση. ΟW φεις στοpς,πο"ους $πολsγει ε?κον"ζουν τοpς.χθροpς τbς bεκκλησ"ας,, δe στ& µ(σο σταυρ&ς τ δlναµη, µe τν,πο"α,.π"σκοπος θ: διεξαγ-γ= τ&ν κατb αeτ/ν $γ/νά του. 24

25 12. Τ& 7γκλπιο κα1, σταυρς. bοφε"λουν τν προ(λευσs τους στν $ρχα"α συνsθεια τ/ν χριστιαν/ν ν: κρεµµοuν.π1 τοu στsθους τους σταυρ& v µικρ ε?κjνα Hς φυλακτό. Ο.π"σκοπος φ(ρει κα1 σταυρ& κα1.γκjλπιο. bεπ1 τοu.γκολπ"ου ε?κον"ζεται, Χριστ&ς v + ΘεοτJκος. Συµβολ"ζει τν καθαρότητα κα1 τν εeθύτητα τbς καρδ"ας τοu.πισκόπου. σταυρ&ς φανερώνει τν αeταπάρνηση τοu λειτουργοu κα1 τν Xρση τοu σταυροu τοu ΧριστοU. 25

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ.

Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ.ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ. 29/2, Τετάρτη των Τεφρών. Αρχή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Η Θεία Λειτουργία στις 19.00 στον Ιερό Καθολικό Μητροπολιτικό Ναό (Ντόμο) με την επίθεση της τέφρας. ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 of 5 14/4/2014 12:35 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 14-4-2014 Ερώτηση παρακίνησης: 1 Τα Χριστούγεννα η Εκκλησία γιορτάζει: τη Θεία Ενανθρώπηση τη Θεία Ευχαριστία τη Βάπτιση του Χριστού Ερώτηση παρακίνησης:

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ.

2η: Στις 5 Ιανουαρίου παραμονή των Θεοφανείων τρώμε μόνον ΑΛΑΔΑ, εάν όμως συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή τρώμε ΛΑΔΕΡΑ. Οι Νηστείες της Αγίας μας Εκκλησίας Οι νηστείες, όπως αρχίζουν από την αρχή σχεδόν του χρόνου, είναι οι εξής: 1η: Από την ημέρα των Χριστουγέννων μέχρι τις 4 Ιανουαρίου τρώμε τα πάντα είτε έχουμε ΤΕΤΑΡΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας)

(Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) (Σταυροπροσκυνήσεως, Απόκρεω, Αγίου Ιωάννη Κλίμακος, Τελώνη & Φαρισαίου, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Τυρινής, Ασώτου, Οσίας Μαρίας Αιγυπτίας, Ορθοδοξίας) Τ ρ ι ώ δ ι ο Η περίοδος αυτή πήρε το όνομα της από

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά.

Επιλέγεται η διερευνητική μέθοδος, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΣ. Παρουσιάζοντας: Σύγχρονα πρότυπα και στοιχεία λατρείας προς αυτά. ΔΕ2:ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ:ΛΑΤΡΕΙΑ Οι μαθητές/μαθήτριες να: - διακρίνουν τη λατρεία ως συστατικό στοιχείο της θρησκευτικότητας, - συνδέουν τους λατρευτικούς κύκλους της Ορθόδοξης λατρείας με την καθημερινότητά.

Διαβάστε περισσότερα

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn anjologion ellhnikwn grammatoseirwn Απλ µονοτυπικ Λειψίας µονοτυπικ εκαεξάρια τ ς κάσας εκαεξάρια Λειψίας τ ς κάσας Πελασγικ µονοτυπικ Αττικ µονοτυπικ Εκδ σεων «Μπ λ Λ τρ» Μα ρα 486 µονοτυπικ Μπεκκεριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΛΓΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ SCHAERBEEK 293, rue du Progrès - 1030 Schaerbeek. Email: paroisse.schaerbeek@gmail.com Τηλ. : 02-201.19.38. Πρόγραμμα Ἱερῶν Ἀκολουθιῶν

Διαβάστε περισσότερα

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου»

5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός. 7 Τετάρτη Θεία Λειτουργία «Σύναξις Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου» Ιανουάριος 1 Πέμπτη Θεία Λειτουργία «Περιτομή Του Κυρίου» 4 Κυριακή Θεία Λειτουργία 5 Δευτέρα Ακολουθία των Μ. Ωρών, Θεία Λειτουργία & Αγιασμός 6 Τρίτη Θεία Λειτουργία & Αγιασμός «Άγια Θεοφάνεια» 7 Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος

Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος Τη Θεία Ευχαριστία συνέστησε ο ίδιος ο Κύριος,κατά το Μυστικό Δείπνο,λίγο πριν συλληφθεί και σταυρωθεί. Τα τρία πρώτα Ευαγγέλια,αλλά και ο Απόστολος Παύλος μάς δίνουν την περιγραφή αυτής της πρώτης Θείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

(Η μουσική των αγγέλων)

(Η μουσική των αγγέλων) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ (Η μουσική των αγγέλων) Λίγα λόγια για το ύφος των ήχων... Η αρχαία ονομασία είναι ο ήχος από τον οποίο προήλθε ο αντίστοιχος βυζαντινός -Ηχος α (Δώριος)...Σεμνός,αξιωματικός,μεγαλοπρεπής,σοβαρός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τον ορισμό της «λατρείας» και να εξηγούν το νόημα και το θεμέλιό της. 2. Εξηγούν τα χαρακτηριστικά της ορθόδοξης

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

ΚAΖΑΝΑΚΙ 2 ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ DUAL AΘΟΡΥΒΟ

ΚAΖΑΝΑΚΙ 2 ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ DUAL AΘΟΡΥΒΟ ΚAΖΝΚΙ 2 ΤΧΥΤΗΤΩΝ DUAL AΘΡΥΒ Τ ΖΝΚΙ THΣ ΕΠΝΗΣ 20/ΕΤΙΣ 5 ΛΙΤΡ Τ ΙΚΝΜΙΚΤΕΡ ΙΠΛΣ ΤΗΣ ΓΡΣ ΜΗΧΝΙΣΜΣ 10 GUARANTEE XΡONIA Ε Γ Γ Υ Η Σ H 8 ΛΙΤΡ NEW ΙΠΛ ΜΗΧΝΙΣΜ ΓΙ ΙΚΝΜΙ ΝΕΡΥ ΠΡΤ ΗΓΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΘΡΥΒΗ ΛΕΙΤΥΡΓΙ ΛΓΩ

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας.

1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 1 η Θεματική ενότητα- Μπορούν οι άνθρωποι να εικονίζουν το Θεό; 1. Δώστε τον ορισμό της εικόνας. 2. Ποια η έννοια της λέξεως είδωλο στο θρησκευτικό τομέα; 3. Ποιο από τα παρακάτω αποτελούν μορφές σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ.

Μεγάλη Ἐ βδοµάδα κ.λπ. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Email TA ΜΗΝΑΙΑ ΟΚΤΩΗΧΟΣ ΤΡΙΩΔΙΟΝ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΑΡΙΟΝ ΩΡΟΛΟΓΙΟΝ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟΝ Καινούριο, ἕτοιµες καθηµερινὲ ς ἀκολουθίες γιὰ τοὺ ς Ἱ ερεῖ ς - ΔΩΡΕΑΝ Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΆΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ Α) Μεταξύ Ελλήνων και ορθοδόξων Χριστιανών Απαιτούνται τα εξής έγγραφα: α) πιστοποιητικό αγαμίας του Γαμπρού, β)πιστοποιητικό αγαμίας της Νύφης το πιστοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων

Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων Ιστορία και Θεολογία των Εκκλησιαστικών Ύμνων : Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής υμνογραφίας (Α - Δ αι.) Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας 2. Η πρώτη περίοδος της εκκλησιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2015 Α ΤΑΞΗ (Δίωρο πρώτο τετράμηνο) 1.(ΔΕ 2) Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας. (ΔΕ 3) Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία. (ΔΕ 4) Με τη λατρεία εκφράζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ποιά είναι τα λειτουργικά σκεύη; 1. Το Άγιο Ποτήριο. 2. Ό ίσκος ή το Άγιο ισκάριο. 3. Ή Λαβίδα. 4. Ό Αστερίσκος

Ποιά είναι τα λειτουργικά σκεύη; 1. Το Άγιο Ποτήριο. 2. Ό ίσκος ή το Άγιο ισκάριο. 3. Ή Λαβίδα. 4. Ό Αστερίσκος 1 Ποιά είναι τα λειτουργικά σκεύη; Για την τέλεση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας και των άλλων Μυστηρίων ή Ιεροπραξιών απαιτείται ή χρήση διαφόρων σκευών, αποκλειστικά για το σκοπό αυτό. Αυτά είναι:

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική. Ενότητα 4: Η εξελικτική πορεία των τμημάτων της Θείας Ευχαριστίας. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας

Λειτουργική. Ενότητα 4: Η εξελικτική πορεία των τμημάτων της Θείας Ευχαριστίας. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Λειτουργική Ενότητα 4: Η εξελικτική πορεία των τμημάτων της Θείας Ευχαριστίας Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Περιεχόμενα ενότητας Η εξέλιξη των επιμέρους τμημάτων της Θείας

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

4 Ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

4 Ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 4 Ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η θέση των λαϊκών στη σύγχρονη λατρεία, επισημάνσεις και προβληματισμοί (κεφ.32) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Ο πλούτος της εκκλησιαστικής ποίησης. Υμνογραφία. (κεφ.30) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού

ναούς β. να τους συγχωρήσει τις αμαρτίες τους β. που κάθισαν οι μαθητές του Χριστού στο Μυστικό Δείπνο β. τη θυσία του Χριστού Ε ΕΡΩΤΗΜ ΕΠΙΛΟΗ 1 ΕΠΙΛΟΗ 2 ΕΠΙΛΟΗ ΕΠΙΛΟΗ 4 ΣΩΣΤΟ β. λόγω των διωγμών και της Οι πρώτοι χριστιανοί δεν έκτιζαν ναούς. α. επειδή δεν διέθεταν τους πεποίθησης ότι ο Θεός δεν γ. αποκλειστικά και μόνο κατάλληλους

Διαβάστε περισσότερα

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10

«Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα. Διδ. Εν. 10 «Προσκυνοῦμεν σου τά πάθη Χριστέ» Οδοιπορικό στη Μεγάλη Εβδομάδα Διδ. Εν. 10 α) Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας Μεγάλη Εβδομάδα: επειδή γιορτάζουμε μεγάλα (σπουδαία) γεγονότα Από την Κυριακή των Βαΐων

Διαβάστε περισσότερα

- 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

- 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ - 3 - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η λειτουργική περίοδος του Τριωδίου. (Επίκαιρο) (κεφ.29) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός:

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ

Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ: «ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ, ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΖΩΗΣ» ΣΤΡΑΤΗ ΣΤΑΜΑΤΙΑ Επιβλέπων Καθηγητής: ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Φορέας υλοποίησης: Φ.Μ.Ε. ΑΛΦΑ ΚΑΡΛΟΒΑΣΙ, ΜΑΪΟΣ 2012 ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ.

Όρθρος, Ώρες και Εσπερινός. 6:00μ.μ. Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3. π. Γεώργιο. Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος. 6/3 Κ.ΠΕΜΠΤΗ 7:00π.μ. 1 η ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Καθαρά) 3/3 Κ.ΔΕΥΤΕΡΑ Μέγα Απόδειπνο Α' μέρος Μ. Κανόνος. 4/3 5/3 Κ.ΤΡΙΤΗ Κ.ΤΕΤΑΡΤΗ Μένα Απόδειπνο Β' μέρος Μ. Κανόνος. Μελέτη της Αγίας Γραφής με τον Μέγα Απόδειπνο Γ' μέρος Μ. Κανόνος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ

ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΑΑΛΕΣΒΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΑΓΙΑΣΟΥ-ΑΕΣΒΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Από Ι1^ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ μέχρι 15^ Σεπτεμβρίου 2015 ΣΑΒΒΑΤΟ 1η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ Ώρα 7-10 π.μ. Η τελετή της Προόδου

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

του Παναγιώτη Σκαλτσή * * *

του Παναγιώτη Σκαλτσή * * * «Η παράδοση της κοινής και της κατ' ιδίαν προσευχής, με ειδική αναφορά στο Ωρολόγιο του Θηκαρά» του Παναγιώτη Σκαλτσή * * * Στην ως άνω μονογραφία η οποία διαιρείται σε τρία κεφάλαια εξετάζεται σε βάθος

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

2010-2011 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ

2010-2011 ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ A ΤΑΞΗ Σεπτέμβριος 2010 Γ ΤΑΞΗ 1. Γνωριμία Παρουσίαση ύλης Εισαγωγή στη Θεία Λειτουργία (σελ. 24-34) 2. Κληρικοί Ιερά άμφια Ιερά λειτουργικά σκεύη (σελ. 35 53) 3. Προετοιμασία για την

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ- ΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ Χρήσιµες Οδηγίες για την τέλεση του Γάµου Α) ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟ ΟΞΩΝ Όταν και οι δύο Μελλόνυµφοι θέλουν να τελεστεί το Μυστήριον του Γάµου στο Ναό µας,για να εκδοθεί η Άδεια

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Εορτολογία. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας

Εορτολογία. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Εορτολογία Ενότητα 1: Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Α) Γένεση των χριστιανικών εορτών (1 1. από 7) Εορτολόγια και ημερολόγια υπήρχαν πριν από την εμφάνιση της χριστιανικής

Διαβάστε περισσότερα

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει:

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει: ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 116. Το προοίμιο της παρακάτω Ευχαριστιακής ευχής δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με άλλο, διότι συνολικά παρουσιάζει σε περίληψη την ιστορία της σωτηρίας μας. Ο Κύριος να είναι μαζί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια

Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια Μαθημα 3. ο Χριστος εγκαινιαζει την αληθινη Λατρεια ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να διακρίνουν την πραγματική, πνευματική λατρεία από την τυπική, εξωτερική, και να επιχειρηματολογούν. 2. Να ερμηνεύουν τα κύρια

Διαβάστε περισσότερα

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35

07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 14:01-15:30 16:30-16:35 07:00-09:15 09:15-09:20 09:00-14:00 16:30-16:35 16:35-17:35 17:40-18:30 18:30-19:30 24:00-06:59 ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΜΙΛΙΑ: «Στην Ανάάσταση του Δικαίίου Λαζάάρου» Επιµμέέλεια: Βασίίλειος Λιάάκος, Πρωτοψάάλτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ Ενότητα 11: Η ΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ ΩΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

KANONION TOY ETOYΣ 2010

KANONION TOY ETOYΣ 2010 KANONION TOY ETOYΣ 2010 81 IANOYAPIOΣ 3 πλ. α H Κυριακ ς Πρ τ ν Φώτων Κυριακ ς Πρ τ ν Φώτων Τέκνον Τιµ θεε, ν φε ν π σι... Αρχ το Ε αγγελίου Ιησο Χριστο... Β Τιµ. δ 5-8 Μάρκ. α 1-8 10 πλ. Θ Κυριακ ς µετ

Διαβάστε περισσότερα

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι ή κρασί, μια φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ. μ.). Λήψη τροφής, έστω

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

Μητροπολιτικός Ναός ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Παραλιμνίου ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ

Μητροπολιτικός Ναός ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Παραλιμνίου ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Μητροπολιτικός Ναός ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Παραλιμνίου ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ο Μητροπολιτικός Ναός της Ιεράς Μητροπόλεως Κωνσταντίας - Αμμοχώστου είναι αφιερωμένος στον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία Ευαγγελισμός Ευαγγελισμός είναι η ανακοίνωση στην Παναγία της καλής είδησης ότι θα γεννήσει τον Μεσσία, αυτόν που υποσχέθηκε ο Θεός και περίμενε

Διαβάστε περισσότερα

+, + #. / & ##! 1! 1! & #, / !!! #%3 1! 89&3 %! 1 69! 1!! 0!!! ()! )! ):0 3 & #, /1 2 1! ):0 < = +, + >

+, + #. / & ##! 1! 1! & #, / !!! #%3 1! 89&3 %! 1 69! 1!! 0!!! ()! )! ):0 3 & #, /1 2 1! ):0 < = +, + > ! # % & ## ( ) +, + #. / & ##!! )!! (! 0!! 1! 1! 2 1 3 & #, / 2 4 5 1! )!!! ) 1 1! 1 1!!! 46 7 1 #%3 1! 89&3 %! 1 69! 1!! 0!!! ()! )!! 1 ):0 3 & #, /1 2 1! 1 46 1 1 ):0! 8; < < = +, + > 6 #. & ## 6 >!

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΝΕΣΙΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΕΤΟΣ 2013

Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΝΕΣΙΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΕΤΟΣ 2013 Ο ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΟΥ ΓΕΝΝΕΣΙΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΕΤΟΣ 2013 Του Περσυνάκη Εμμανουήλ Ιεροψάλτου Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νέων Μουδανιών Επιτίμου Διευθυντού Δ/νσης Δ/θμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεία Λειτουργία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση, γι` αυτό και η ίδια λέξη χρησιμοποιείται και για τον Ναό.

Η Θεία Λειτουργία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση, γι` αυτό και η ίδια λέξη χρησιμοποιείται και για τον Ναό. Η Θεία Λειτουργία Εκκλησία είναι το σώμα, που έχει κεφαλή το Χριστό και μέλη τους πιστούς. Οι ζώντες είναι η στρατευομένη και οι κοιμηθέντες είναι η θριαμβεύουσα Εκκλησία. Εκκλησία σημαίνει κυρίως συνάθροιση,

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ. Τεσσαρακοστή: ένα πνευματικό οδοιπορικό προς τα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού

Η Μ. Τεσσαρακοστή: ένα πνευματικό οδοιπορικό προς τα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού Η Μ. Τεσσαρακοστή: ένα πνευματικό οδοιπορικό προς τα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού Σεβαστοί Πατέρες, Αξιότιμε κ. προϊστάμενε, Αγαπητές κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί συνάδελφοι, και αγαπητά μας παιδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική. Ενότητα 7: Γένεση και Εξέλιξη των Ιερών Ακολουθιών: Επικήδειος και Ακολουθίες του Νυχθημέρου

Λειτουργική. Ενότητα 7: Γένεση και Εξέλιξη των Ιερών Ακολουθιών: Επικήδειος και Ακολουθίες του Νυχθημέρου Λειτουργική Ενότητα 7: Γένεση και Εξέλιξη των Ιερών Ακολουθιών: Επικήδειος και Ακολουθίες του Νυχθημέρου Γεώργιος Φίλιας Θεολογική Σχολή Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας Περιεχόμενα ενότητας Γένεση και εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ & ΔΙΑΚΑΙΝΗΣ. ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Μεγάλης Παναγίας Νεαπόλεως ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΪΩΝ Εσπέρας: Ώρα 5.30 μ.μ., Εσπερινός & Έξοδος Νυμφίου. Ώρα 7.30 μ.μ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

<ΤΟ ΚΡΑΣΙ,ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΤΑΡΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ>

<ΤΟ ΚΡΑΣΙ,ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΙΤΑΡΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ> ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο Δαβίδ παρατηρεί στους Ψαλμούς του: «οίνος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου του ιλαρύναι πρόσωπον εν ελαίω, και άρτος καρδίαν

Διαβάστε περισσότερα

οξαστικὸν Ἀποστίχων Ὄρθρου Μ. Τετάρτης z 8 a A

οξαστικὸν Ἀποστίχων Ὄρθρου Μ. Τετάρτης z 8 a A οξαστικὸν Ἀποστίχων Ὄρθρου Μ. Τετάρτης z 8 a A δ ` 3kς 3qz 3{9 ` ]l 3 # ~-?1 [ve 3 3*~ /[ [ ` ο `` ο ~ ο ```` ξα ~ ``` Πα```` α ` τρι ```ι ``` ι ` ι ~ και ``αι [D # ` 4K / [ [D`3k δδ 13` 4K[ \v~-?3[ve

Διαβάστε περισσότερα

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας

Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας ΜΑΘΗΜΑ 7 Ο Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Να ιεραρχήσετε τα παρακάτω στάδια από τις φάσεις της θείας οικονομίας σύμφωνα με τη χρονική σειρά που πραγματοποιήθηκαν: 1. Προαναγγελία του Μεσσία

Διαβάστε περισσότερα

F h, h h 2. Lim. Lim. f h, h fyx a, b. Lim. h 2 y 2. Lim. Lim. Lim. x 2 k 2. h 0

F h, h h 2. Lim. Lim. f h, h fyx a, b. Lim. h 2 y 2. Lim. Lim. Lim. x 2 k 2. h 0 ΜΑ 1 Μ.2 Ν ΟΙ ΠΑΡ ΓΩΓΟΙ fx ΚΑΙ fy ΥΠ ΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ε ΝΑΙ ΙΑφΟΡ ΣΙΜε Σε Κ ΠΟΙΑ ΠεΡΙΟΧ ΤΟΥ a, b Τ Τε ΝΑ ΑΠΟ ειχθε ΤΙ fxy fyx. Α εξετ ΣεΤε ΑΝ fxy fyx ΣΤΟ 0, 0 ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝ ΡΤΗΣΗ f x, y xy x2 y 2 ΓΙΑ x, y 0, 0

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κων. Μπαλαγεώργος. Ιστορία της διαμορφώσεως του Τυπικού της. Ορθοδόξου Εκκλησίας

Δημήτριος Κων. Μπαλαγεώργος. Ιστορία της διαμορφώσεως του Τυπικού της. Ορθοδόξου Εκκλησίας Δημήτριος Κων. Μπαλαγεώργος Ιστορία της διαμορφώσεως του Τυπικού της Ορθοδόξου Εκκλησίας Η λατρεία είναι ένα φαινόμενο του ανθρωπίνου βίου που σχετίζεται με τη θρησκεία και συνιστά το κέντρο γύρω από το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΒ ΠΑΥΛΕΙΑ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ 2400 έτη από τη γέννηση του Αριστοτέλη

ΚΒ ΠΑΥΛΕΙΑ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ 2400 έτη από τη γέννηση του Αριστοτέλη ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΒΕΡΟΙΑΣ ΝΑΟΥΣΗΣ & ΚΑΜΠΑΝΙΑΣ ΚΒ ΠΑΥΛΕΙΑ Ιούνιος 2016 ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ 2400 έτη από τη γέννηση του Αριστοτέλη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Σάββατο 28 Μαΐου Κυριακή 29 Μαΐου Μέγας Αρχιερατικός

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμοί. Περιεχόμενα Ενότητας

Χαιρετισμοί. Περιεχόμενα Ενότητας Χαιρετισμοί Περιεχόμενα Ενότητας Χαιρετισμός του Διευθυντή Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, κ. Ηλία Μαρκάτζιη Χαιρετισμός από τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Γονέων και Κηδεμόνων της Σχολής, κ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ A- KAI A+

ΠΡΟΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ A- KAI A+ ΠΡΟΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ A- KAI A+ Περιορισµοί Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στη δηµιουργία ψηφιακών προπτυχιακών µαθηµάτων καθώς απευθύνονται σε σαφώς µεγαλύτερο «κοινό».

Διαβάστε περισσότερα

Εξάµηνο Α Μαθήµατα Υποχρεωτικά

Εξάµηνο Α Μαθήµατα Υποχρεωτικά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Εξάµηνο Α Μαθήµατα Υποχρεωτικά 1. ΑΡΧΑΙΑ ΕΒΡΑΪΚΗ ΒΕΛΟΥ ΙΑ ΣΙ ΕΡΗ-- 24/01/2011 ΕΥΤΕΡΑ 9:00 Α-Λ ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΛΩΣΣΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΒΡΑΪΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα

προγραμμα ακολουθιων μ. τεσσαρακοστης α εβδομαδα χορτιατη - θεσσαλονικησ α εβδομαδα κυριακη τυρινης 7.30 10.30 π.μ. Ὄρθρος Θεία Λειτουργία 5.30 μ.μ Α Κατανυκτικός Ἑσπερινός (Ἑσπερινός τῆς Συγχωρήσεως) καθαρα δευτερα 8.00 π.μ. Ὄρθρος - Ὧραι - Ἑσπερινός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ Η Ανάληψη του Κυρίου Οι επιπτώσεις της Αναλήψεως Η μεγίστη εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου μας, αγαπητοί μου αδελφοί, την οποία εορτάζουμε σήμερα, αποτελεί το αποκορύφωμα των

Διαβάστε περισσότερα

Smart Shop uu ss ii nn g g RR FF ii dd Παύλος ΚΚ ατ σσ αρ όό ς Μ Μ MM Ε Ε ΞΞ ΥΥ ΠΠ ΝΝ ΟΟ ΜΜ ΑΑ ΓΓ ΑΑ ΖΖ Ι Ι ΡΡ ΟΟ ΥΥ ΧΧ ΙΙ ΣΣ ΜΜ ΟΟ ΥΥ E E TT HH N N ΧΧ ΡΡ ΗΗ ΣΣ ΗΗ TT OO Y Y RR FF II DD Απευθύνεται σσ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ. Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ Συντάκτης: Ευάγγελος Δεναξάς 1) Πού έγινε η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος; Α. Κωνσταντινούπολη Β. Έφεσο Γ. Νίκαια Δ. Χαλκηδόνα 2) Ποιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας καθαιρέθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ. ΟΡΩΝ A (a-k)

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ. ΟΡΩΝ A (a-k) ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 ΓΛΩΣΣΑΡΙΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ A (a-k) ÅÔÏÓ Á ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου

του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου του Αριστείδη Βικέτου, δημοσιογράφου Λαμπρή, αλλά και συνάμα λιτή ήταν η Ακολουθία στην γυναικεία Μονή Αγίου Νικολάου Ορούντας, που τελέστηκε το Σάββατο της Διακαινησιμού προεξάρχοντος του Μητροπολίτη

Διαβάστε περισσότερα

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΝ Ι ΑΜ ΕΣ ΩΝ ΟΙ Κ ΟΝΟΜ Ι Κ ΩΝ Κ ΑΤΑΣ ΤΑΣ ΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙ ΡΙ ΑΣ Κ ΑΙ ΤΟΥ ΟΜ Ι ΛΟΥ Α Τρίµηνο 2005 ΑΝΩΝΥΜΟΣ Γ ΕΝΙ Κ Η ΕΤ ΑΙ Ρ Ι Α Τ ΣΙ ΜΕΝΤ ΩΝ Η Ρ ΑΚ Λ Η Σ ΑΡ. ΜΗ Τ Ρ. Α.Ε. : 13576/06/Β/86/096

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΙΙ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΙΙ University of Athens Pedagogical Department P.Ε. Science, Technology and Environment Section / Laboratory 13a Navarinou str, Athens, GR-10680 Πανεπιστήμιο Αθηνών Παιδαγωγικό Τμήμα Δ.Ε. Τομέας / Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα