Κυριακάτικα Πρωινά και όχι μόνο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κυριακάτικα Πρωινά και όχι μόνο"

Transcript

1 ΔηΦεΝΕΤ Πρόγρακκα Μορθωηηθώλ Εθδειώζεωλ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Δ ΚΥΚΛΟΣ ΟΜΙΛΙΩΝ Φεκεία - ε δωή κας, ηο κέιιολ κας Έλα αθηέρωκα ζηο δηεζλές έηος Φεκείας 01 Φεβροσαρίοσ 31 Μαρηίοσ 2011 Κυριακάτικα Πρωινά και όχι μόνο Ανακαλύπηονηας ηον θασμαζηό κόζμο ηης Χημείας μέζα από Θεαηρικά, Διαδραζηικά Δρώμενα και Πειράμαηα Το Εζληθό Ίδρσκα Ερεσλώλ ζε ζςνεπγαζία με ηο British Council και ηο Γιαπανεπιζηημιακό Γιαημημαηικό Πρόγραμμα Μεηαπηστιακών Σποσδών ΔιΧηΝΕΤ (Διδακηική ηηρ Χημείαρ και Νέερ Εκπαιδεςηικέρ Τεσνολογίερ) και με ηην ςποζηήπιξη ηες Έλωζες Ειιήλωλ Φεκηθώλ διοπγάνυζε ζηο πλαίζιο ηος Γιεθνούς Έηοσς Χημείας ηα Κσριακάηικα Πρωινά, μια ζειπά από διαδπαζηικά, θεαηπικά δπώμενα και πειπάμαηα πος ζκοπό είσαν να μεηαθέποςν ζηοςρ νέοςρ και ηο εςπύηεπο κοινό ηην ομοπθιά και θανηαζία ηηρ επιζηημονικήρ ζκέτηρ και να αποκαλύτοςν ηη μεγάλη πποζθοπά ηηρ Χημείαρ ζηην καθημεπινή μαρ ζυή. Κσρηαθή 27 Φεβροσαρίοσ 2011 Γεύζεις, αρώμαηα και τρώμαηα Χημείας Πειράμαηα τημείας από ερεσνηηές και μεηαπηστιακούς θοιηηηές ηοσ ΔΙΔ, ηο Τμήμα Τετνολογίας Τροθίμων ΤΔΙ Αθήνας, ηην εηαιρεία Anachem Diagnostics καθώς και από καθηγηηές και μαθηηές Β βάθμιας εκπαίδεσζης Ta πειράμαηα απεσθύνονηαν ζε μαθηηές Γσμναζίοσ Ο εικαστικός σχεδιασμός των αφισών πραγματοποιήθηκε από τον γραφίστα Μάριο Ιωαννίδη, αφιλοκερδώς

2 Περιγραφή πειραμάτων No 1 Ηλεκτροχημεία, Φημεία και ηλεκτρισμός Γιώργος Βογιατζής Τποψήφιος Διδάκτωρ χολή Φημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο τον πάγκο της ηλεκτροχημείας, είχαμε τη χαρά να εξερευνήσουμε τη σχέση του ηλεκτρισμού με τη χημεία. Από τη μία, είδαμε, πως εκμεταλλευόμενοι τις χημικές αντιδράσεις μπορούμε να παράγουμε ηλεκτρικό ρεύμα. Φρησιμοποιώντας πέντε λεμόνια τα οποία κόψαμε στη μέση, 10 χάλκινα νομίσματα (των 5 λεπτών του Ευρώ), 10 κομματάκια αλουμινόχαρτο και τα αντίστοιχα καλώδια, κατασκευάσαμε μία μικρή μπαταρία. Η μπαταρία μπορεί να μας δώσει διαφορά τάσης ανάμεσα στους ελεύθερους ακροδέκτες γύρω στα 3V, τάση η οποία είναι ικανή να τροφοδοτήσει μία δίοδο εκπομπής φωτός (LED) (ή ακόμα πιο εύκολα ένα ψηφιακό ρολόϊ). Η μπαταρία μας δουλεύει! τον αντίποδα, προσπαθούμε να εκμεταλλευτούμε το ηλεκτρικό ρεύμα για να πραγματοποιήσουμε χημικές αντιδράσεις. Η χαρακτηριστικότερη χημική αντίδραση, η οποία συμβαίνει με προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας, είναι η ηλεκτρόλυση του νερού. Κατά την ηλεκτρόλυση, ένα μόριο νερού διασπάται στα στοιχεία από τα οποία αποτελείται, δηλαδή, ένα άτομο οξυγόνου και δύο άτομα υδρογόνου. Για να επιτύχουμε ηλεκτρόλυση, σε ένα ποτήρι ζέσεως που περιέχει ένα διάλυμα ηλεκτρολύτη όπως Na2CO3 ή ΝaHCO3 (σόδα που χρησιμοποιούμε στην κουζίνα μας) σε απιοντισμένο νερό, τροφοδοτούμε συνεχές ρεύμα (το οποίο π.χ. προέρχεται από δύο μπαταρίες 4,5 V σε σειρά) μέσω δύο ηλεκτροδίων γραφίτη (τα οποία μπορούν να είναι μύτες γραφίτη για μηχανικό μολύβι 5 χιλιοστών). Παρατηρούμε ότι και στα δύο ηλεκτρόδια, μετά την πάροδο κάποιου μικρού χρονικού διαστήματος σχηματίζονται φυσαλίδες (στο ένα ηλεκτρόδιο φυσαλίδες οξυγόνου και στο άλλο φυσαλίδες υδρογόνου). Η μικρή μας ηλεκτρολυτική συσκευή δουλεύει, εκπληρώνοντας πλήρως το σκοπό για τον οποίο την κατασκευάσαμε. υνοψίζοντας, η αμφίδρομη σχέση χημείας και ηλεκτρισμού ήταν το αντικείμενο των δύο παραπάνω πειραμάτων, τα οποία γίνονται με ακίνδυνα καθημερινά υλικά!

3 No 2 Kρυστάλλινα Λουλούδια Άννα Μαλταμπέ, Ιωάννα Μαρούση και Μίνα Μαρούση Anachme Diagnostics Όλα τα φυτά χρειάζονται νερό για να επιβιώσουν. Για τον λόγο αυτό, περιέχουν μεγάλη συγκέντρωση νερού. Όταν το λουλούδι έρθει σε επαφή με το υγρό άζωτο (-196 ο C) το νερό που έχει μέσα του παγώνει απότομα με αποτέλεσμα το φυτό να χάνει την ελαστικότητά του και να κομματιάζεται σαν να ήταν γυάλινο.

4 No 3 Μπαλόνια με ανθρακικό Μαρία Κεραμιώτη Mεταπτυχιακή φοιτήτρια Βιοχημείας Ινστιτούτο Οργανικής & Υαρμακευτικής Φημείας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Σμήμα Φημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Για την πραγματοποίηση του συγκεκριμένου πειράματος χρειαζόμαστε: Α) Ένα μικρό μπουκάλι Β) 1/2 ποτηράκι του κρασιού ξύδι (CH3COOH) Γ) 2 κουταλιές της σούπας σόδα (NaHCO3) Δ) 1 μπαλόνι σόδα + μπαλόνι CO 2 + ξύδι Αρχικά ρίχνουμε το ξύδι στο μπουκαλάκι. τη συνέχεια βάζουμε τη σόδα μέσα στο μπαλόνι και το προσαρμόζουμε στο στόμιο του μπουκαλιού. Σέλος γυρίζουμε το μπαλόνι με τη σόδα στο μπουκάλι με το ξύδι οπότε πραγματοποιείται μια αντίδραση οξέος με βάση στην οποία παράγονται αλάτι, νερό και διοξείδιο του άνθρακα : CH3COOH + NaHCO3 CH3COONa + H2O + CO2 Οι φυσαλίδες που παράγονται μετά την ανάμιξη της σόδας με το ξύδι είναι διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Δηλαδή το μπαλόνι φουσκώνει εξαιτίας του αερίου CO2 που εκλύεται κατά την αντίδραση.

5 Νο 4 Φημεία Ντέντεκτιβ Γιώργος Μούσδης Ερευνητής Ινστιτούτο Θεωρητικής Υυσικής και Φημείας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Ερρίκος Γιακουμάκης & Ανδρέας Δαζέας Εργαστηριακά Κέντρα Υυσικών Ερευνών Αλίμου Διαθέτουμε 4 υδατικά διαλύματα: Hcl, Nacl, HNO3, KI και καθαρό νερό. Σα 4 υδατικά διαλύματα και το H2O είναι τοποθετημένα σε 5 δοχεία με τις ετικέτες Α, Β, Γ, Δ, Ε χωρίς να γνωρίζουμε το περιεχόμενό τους. Με τη βοήθεια των αντιδραστηρίων: α. Μάρμαρο β. Μαγειρική σόδα γ. Δείκτης μπλε της βρομοθυμόλης δ. Διάλυμα AgN ταυτοποιούμε το περιεχόμενο του κάθε δοχείου. ΒΑΙΚΕ ΓΝΩΕΙ Α. Για το δείκτη μπλε της βρομοθυμόλης ε ph<6 αποκτά χρώμα κίτρινο ε 6<pH<7.6 αποκτά χρώμα ανοικτό πράσινο ε ph>7.6 αποκτά χρώμα μπλε Β. Για το δείκτη της φαινολοφθαλεΐνης ε ph<8 είναι άχρωμη ε 8<pH<10 αποκτά χρώμα ρόδινο ε ph>10 αποκτά χρώμα φούξια Γ. Για τα ανθρακικά άλατα: Μαγειρική όδα (NaHCO3) & Μάρμαρο (CaCO3) Σα διαλύματα του HCl και του HNO3 αντιδρούν με τα ανθρακικά άλατα και παράγεται αέριο ( CO2. Oξύ + ανθρακικό αλάτι <<.+ CO2. π.χ HCl+NaHCO3 NaCl+CO2 +H2O 2HNO3+CaCO3 Ca(NO3)2+CO2 +H2O Δ. Σα ιόντα Ag + αντιδρούν με τα ιόντα Cl - και Ι - και δίνουν ιζήματα (. Ag + +Cl - AgCl (λευκό ίζημα). Ag + +I - AgI (κίτρινο ίζημα). τα δοχεία Α, Β, Γ, Δ και Ε υπάρχουν τα υδατικά διαλύματα: NaCl, KI, HNO3, HCl & Η2Ο

6 Να βρείτε το περιεχόμενο του κάθε δοχείο ΠΙΝΑΚΑ Α ΔΟΦΕΙΑ Α Β Γ Δ Ε ΠΑΡΑΣΗΡΗΕΙ Δείκτης μπλε της Διάλυμα βρομοθυμόλης AgNO3 ΤΜΠΕΡΑΜΑΣΑ ΠΙΝΑΚΑ Β ΔΟΦΕΙΑ Α Β Γ Δ Ε ΠΑΡΑΣΗΡΗΕΙ Μαγειρική σόδα Διάλυμα ή Μάρμαρο AgNO3 ΤΜΠΕΡΑΜΑΣΑ

7 No 5 Σο αυγό που αδυνατίζει Αικατερίνη Φατζησταματίου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Βιοχημείας Ινστιτούτο Οργανικής & Υαρμακευτικής Φημείας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Σμήμα Φημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Τλικά: Ένα (1) καλοβρασμένο καθαρισμένο αυγό. Μία (1) ευρύλαιμη υάλινη (κωνική) φιάλη. Ένας (1) αναπτήρας ή σπίρτα. Ένα (1) κομμάτι χαρτί. Εκτέλεση: Σοποθετούμε ένα καλά βρασμένο, καθαρισμένο, αυγό στο στόμιο μίας υάλινης (κωνικής) φιάλης και παρατηρούμε ότι δε χωρά να περάσει μέσα στη φιάλη. τη συνέχεια ελευθερώνουμε το στόμιο της φιάλης και βάζουμε φωτιά με τη βοήθεια ενός αναπτήρα σε ένα κομμάτι χαρτιού το οποίο τοποθετούμε καιόμενο μέσα στη φιάλη. Αμέσως ξαναβάζουμε το αυγό στο στόμιο της φιάλης και αυτό εισάγεται στην κωνική αφού την αφήσουμε να κρυώσει ή την ψύξουμε. Για να πετύχει το πείραμα, καλό είναι να αλείψουμε το αυγό με λίγο λάδι. Εξήγηση: Αρχικά η πηγή θερμότητας που υπάρχει στη φιάλη, ζεσταίνει τον αέρα μέσα σε αυτή με αποτέλεσμα τα μόριά του να απομακρύνονται μεταξύ τους και να έχουν την τάση να εξέλθουν της φιάλης. Ενώ αρχικά λοιπόν η πίεση εντός της φιάλης αυξάνεται, μετά τη διαφυγή μορίων αέρα από αυτή, η εσωτερική πίεση μειώνεται όταν κρυώσει, με αποτέλεσμα η εξωτερική πίεση η οποία είναι μεγαλύτερη να ωθήσει το αυγό μέσα στη φιάλη.

8 No 6 Ο Φαμαιλέων της Φημείας Γιάννης Κώστας Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτο Οργανικής & Υαρμακευτικής Φημείας Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Τδατικό διάλυμα υπερμαγγανικού καλίου σκούρου ιώδους χρώματος στο οποίο το μέταλλο βρίσκεται με αριθμό οξείδωσης +7 ανάγεται από υδατικό διάλυμα ζάχαρης παρουσία βάσης υδροξειδίου του νατρίου προς μαγγανικό ιόν (αρ. οξείδωσης +6) χρώματος πράσινου και ακολούθως σε οξείδιο του μαγγανίου χρώματος κίτρινου. Έτσι κατά την ανάμειξη των δύο διαλυμάτων παρατηρούμε μια γρήγορη αλλαγή του χρώματος από ιώδες σε πράσινο και κατόπιν σε κίτρινο.

9 Νο 7 Γλυκιά χρωματογραφία Αικατερίνη Κουκουλίτσα Μεταδιδακτορική συνεργάτης Σμήμα Φημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Η χρωματογραφία στο χαρτί είναι ένας τρόπος για να ξεχωρίσει κανείς τα διαφορετικά συστατικά ή ουσίες από τα οποία αποτελείται ένα μίγμα, για παράδειγμα μελανιού διαφορετικών χρωμάτων. Τλικά: Διηθητικό χαρτί Οινόπνευμα Μαρκαδόροι διαφόρων χρωμάτων 1 γυάλινο ποτήρι 1 μολύβι Μανταλάκι Χαλίδι Eκτέλεση: Kόβουμε ένα ορθογώνιο κομμάτι διηθητικό χαρτί ώστε να χωράει μέσα σε ποτήρι. Κοντά στην κάτω πλευρά του χαρτιού (περίπου 1,5 cm από την άκρη), ζωγραφίζουμε με ένα μαρκαδόρο μαύρο μια ευθεία γραμμή (παράλληλη με τη κάτω πλευρά). Επαναλαμβάνουμε καλύπτοντας την ίδια γραμμή που ζωγραφίσαμε με διαφορετικά χρώματα όπως καφέ, πράσινο, κόκκινο. το ποτήρι ρίχνουμε μια μικρή ποσότητα οινοπνεύματος (τόσο ώστε το κάτω μέρος του χαρτιού να είναι βυθισμένο σε αυτό κατά περίπου 1cm). Συλίγουμε λίγο το πάνω μέρος του χαρτιού κατά πλάτος- σε ένα μολύβι που είναι μεγαλύτερο από το στόμιο του ποτηριού και πιάνουμε με ένα μανταλάκι το χαρτί με το μολύβι. Σοποθετούμε όρθιο το χαρτί μέσα στο ποτήρι ώστε το μολύβι να ακουμπά κάθετα στο στόμιο του ποτηριού και έχουμε προνοήσει έτσι ώστε η γραμμή του μαρκαδόρου στο χαρτί να είναι πιο πάνω από την επιφάνεια του οινοπνεύματος. Σο οινόπνευμα αρχίζει να ανεβαίνει στο χαρτί και αναλύει το μελάνι στα συστατικά του. Ερμηνεία: Σο κάθε χρώμα (χημική ουσία) έχει διαφορετική διαλυτότητα στο οινόπνευμα και ταυτόχρονα έχει διαφορετική προσρόφηση στο χαρτί. Έτσι όταν το οινόπνευμα αρχίζει να ανεβαίνει πάνω στο χαρτί, λόγω της τριχοειδούς δράσης, παρασύρει με διαφορετική ταχύτητα το κάθε χρώμα (χημική ουσία). Αντίστοιχο φαινόμενο παρατηρούμε στα φυτά όπου το

10 νερό ανεβαίνει από τις ρίζες προς τα πάνω από τα τριχοειδή του βλαστού και αυτά έδωσαν το όνομά τους στην τριχοειδή δράση. Σο ίδιο λοιπόν ισχύει και για τα συστατικά των διαφορετικών χρωμάτων μελανιού των μαρκαδόρων. Σο κάθε ένα χρώμα, που συνήθως είναι μίγμα περισσοτέρων απλών χρωμάτων, αναλύεται διαφορετικά λόγω των διαφορετικών συστατικών από τα οποία αποτελείται, που το κάθε ένα ανέρχεται με διαφορετική ταχύτητα. ημείωση: Καλύτερα είναι να δοκιμάσουμε ένα ένα το κάθε χρώμα μόνο του, δηλαδή μία γραμμή από έναν μαρκαδόρο και όχι όλους τους μαρκαδόρους μαζί. Έτσι κι αλλιώς, το χρώματα: μαύρο, καφέ, μπλε σκούρο κ.α. είναι ήδη μίγματα χρωμάτων.

11 No 8 Οδοντόκρεμα του Ελέφαντα Γιώργος ωτηρούδης Επιστημονικός υνεργάτης Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών & Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Για το πείραμα χρειαζόμαστε ογκομετρικό κύλινδρο (100 ml) πυκνό διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου (30% Η2Ο2 σε νερό perhydrol), υγρό σαπούνι ιωδιούχο κάλιο (ΚΙ) Ρίχνουμε στον κύλινδρο μικρή ποσότητα perhydrol (περίπου 20 ml), προσθέτουμε λίγο υγρό σαπούνι και στη συνέχεια με προσοχή προσθέτουμε μισό κουταλάκι ιωδιούχο κάλιο. χεδόν αμέσως θα ανέβει αφρός ο οποίος θα βγει από τον κύλινδρο και θα τυλίγεται γύρω του. Η βασική ιδέα του πειράματος είναι η εξής: Σο υπεροξείδιο του υδρογόνου διασπάται από μόνο του αργά σε νερό και οξυγόνο. Σο ιωδιούχο κάλιο που προσθέτουμε δρα σαν καταλύτης της αντίδρασης και αυτή πραγματοποιείται αμέσως. Σο οξυγόνο που απελευθερώνεται σχηματίζει μαζί με το σαπούνι αφρό, ο οποίος γρήγορα ανεβαίνει και βγαίνει από τον κύλινδρο. Παρατηρούμε ότι ο σωλήνας ζεσταίνεται γιατί η αντίδραση είναι εξώθερμη. ΠΡΟΟΦΗ: Υοράμε γάντια και προστατευτικά γυαλιά για να μην έρθουμε σε επαφή με το perhydrol και απομακρυνόμαστε όταν προσθέτουμε το ιωδιούχο κάλιο γιατί μπορεί να πεταχτεί αφρός. Ο αφρός περιέχει ιώδιο που προκύπτει από την αντίδραση και μπορεί να λεκιάσει, οπότε είναι καλό ο χώρος γύρω από τον κύλινδρο να έχει καλυφθεί με χαρτί.

12 No 9 Έκρηξη ηφαιστείου. Γένεση σπηλαίων Νίκος ταύρου Γεωλόγος, MSc, Εργαστήριο Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Σμήμα Φημικών και Υυσικών Εξετάσεων, Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών ΕΛ. Α. 1. Έκρηξη ηφαιστείου. Πραγματοποιήθηκε προσομοίωση του φαινομένου της έκρηξης ενός ηφαιστείου με τη χρήση ενός μοντέλου ηφαιστείου και τη διεξαγωγή της αντίδρασης μεταξύ υδατικού διαλύματος οξικού οξέος (ξύδι+νερό) και στερεού διττανθρακικού νατρίου (μαγειρική σόδα), παράγοντας οξικό νάτριο, αέριο διοξείδιο του άνθρακα και νερό. CH3COOH (aq) + NaHCO3 (s) CH3COONa (aq) + CO2 (g) + H2O (l) 2. Γένεση σπηλαίων. Πραγματοποιήθηκε προσομοίωση του φαινομένου της δημιουργίας ενός σπηλαίου με τη χρήση ενός μοντέλου σπηλαίου και τη διεξαγωγή της αντίδρασης μεταξύ αραιού υδατικού διαλύματος υδροχλωρικού οξέος και στερεού ανθρακικού ασβεστίου (ασβεστόλιθος), παράγοντας χλωριούχο ασβέστιο, αέριο διοξείδιο του άνθρακα και νερό. CaCO3 (s) + 2 HCl (aq) CaCl2 (aq) + CO2 (g) + H2O (l)

13 No 10 Σο Θαυματουργό μικρόβιο Γιώργος κρέτας Ερευνητής Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών & Βιοτεχνολογίας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών το πείραμα «Σο θαυματουργό μικρόβιο» συζητήσαμε και παρουσιάσαμε ένα σύντομο βίντεο (http://www.youtube.com/watch?v=rglw- TbMz_Y&feature=player_embedded) που περιγράφει τις ιδιαίτερα ελπιδοφόρες προοπτικές που έχει η χρήση το μικροφύκους Spirulina για την ανάπτυξη προϊόντων και διεργασιών ζωτικής σημασίας για το παρόν και το μέλλον της ανθρωπότητας: (1) την επίλυση του προβλήματος του υποσιτισμού στις χώρες του τρίτου κόσμου, καθώς η Spirulina αποτελεί την πιο πλήρη τροφή για τον άνθρωπο, (2) την παραγωγή «πράσινης» ενέργειας (3) τη δημιουργία ενός αυτόνομου συστήματος για την επιβίωση του ανθρώπου στο διάστημα, το οποίο θα μπορεί να παράγει οξυγόνο, ενέργεια, και τροφή, ενώ παράλληλα θα είναι σε θέση να ανακυκλώνει τα παραπροϊόντα του ανθρωπίνου μεταβολισμού. τη συνέχεια, και με τη βοήθεια του ακροατηρίου, παρατηρήσαμε τη μορφή των αποικιών σπειροειδούς μορφής που σχηματίζει η Spirulina με τη βοήθεια οπτικού μικροσκοπίου.

14 Νο 11 Μαστορέματα χημείας στον υπολογιστή Θανάσης Σάρτας Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Ινστιτούτο Οργανικής & Υαρμακευτικής Φημείας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Φριστόφορος Ζαρκάδας, Ευδοξία Μαστρολέων Μεταπτυχιακοί φοιτητές του προγράμματος «Σεχνολογίες Πληροφορικής στην Ιατρική και τη Βιολογία», ΕΚΠΑ Περίληψη Για τη μελέτη των μορίων και ιδίως για να έχουν μία αίσθηση τής μορφής τους, οι επιστήμονες έφτιαχναν από παλιά, μοντέλα μορίων από απλά υλικά: χαρτόνι, ξύλο, μέταλλο γυαλί και αργότερα από πλαστικό. Αυτά τα μοντέλα παρουσίαζαν το πρόβλημα ότι δεν μπορούσαν να αναπαραστήσουν τις λεπτές διαφορές μεταξύ των δεσμών και των γωνιών των διαφόρων ατόμων. Επίσης είναι πολύ δύσκολο να κατασκευαστούν όταν τα μόρια αποτελούνται από εκατοντάδες ή και χιλιάδες άτομα. Έτσι, όταν αναπτύχθηκαν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, οι προγραμματιστές έφτιαξαν προγράμματα που επιτρέπουν στους χημικούς να απεικονίζουν μόρια στον υπολογιστή και να τα μελετούν εκεί. Σα προγράμματα αυτά έχουν υψηλή απόδοση απεικόνισης και επιτρέπουν γρήγορα και εύκολα την αναπαράσταση των μορίων και των τμημάτων τους με πολλούς διαφορετικού τρόπους. ε αυτή την παρουσίαση δείχνουμε δύο προγράμματα απεικόνισης (ή αλλιώς «οπτικοποίησης») μορίων. Α. Σο πρόγραμμα 3DMolSym γράφτηκε από ομάδα καθηγητών και προγραμματιστών στο Αριστοτέλειο πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Σο πρόγραμμα εκτελείται διαδικτυακά. Περιέχει κατάλογο μορίων, και δίνει την δυνατότητα στο χρήστη να δει και να περιστρέψει τα μόρια καθώς και να μελετήσει τις συμμετρίες μέσα σε αυτά. Για να εκτελεστεί, απαιτείται πρώτα η εγκατάσταση τού Shockwave (πρόγραμμα για διαδραστικά πολυμέσα), η οποία προτίνεται αυτόματα στον χρήστη.

15 Ιστοσελίδα: Β. Σο πρόγραμμα RasMol είναι ένα κλασσικό, «ελαφρύ» για τον υπολογιστή και πολύ αποτελεσματικό πρόγραμμα αναπαράστασης μορίων. Προσφέρεται ως ελέυθερο λογισμικό για PCs και Macs από πολλές ιστοσελίδες. Π.χ.: Προγράμματα όπως το RasMol φτιάχθηκαν για την οπτικοποίηση και μελέτη των μεγάλων βιομορίων (τα μόρια των ζωντανών οργανισμών) και ιδιαίτερα των πρωτεϊνών, οι οποίες έχουν εξαιρετικά περίπλοκα σχήματα. Με το Rasmol, ο χρήστης μπορεί να μεγεθύνει, περιστρέψει και μετακινήσει πολλά μόρια ταυτόχρονα. Επίσης μπορεί να απεικονίσει τμήματα των μορίων με πολλούς διαφορετικούς τρόπους (χωροπληρωτικά, σαν σύρμα, σαν σφαίρες και ράβδους κ.λπ.). Μπορεί επίσης να χρωματίσει με διαφορετικά χρώματα ομάδες των ατόμων. Για να απεικονίσει ο χρήστης ένα μόριο, πρέπει να διαθέτει ένα αρχείο που να έχει καταγραμμένες τις συντεταγμένες των ατόμων τού μορίου στο χώρο (σε ένα νοητό ορθοκανονικό σύστημα αξόνων). Σέτοια αρχεία ονομάζονται «PDB». Αρχεία PDB μπορεί να βρει κάποιος στην διεύθυνση: Μπορεί ακόμα να φτιάξει δικά του αρχεία PDB, δίνοντας τον συντακτικό τύπο τού μορίου που θέλει, σε ειδικά προγράμματα ή sites. Π.χ.:

16 No 12 Υρουτοχημεία του DNA Φρύσα Κονταρέλη, Λέανδρος κλαβιάδης, Κώστας Ποταμίτης Σμήμα Σεχνολογίας Σροφίμων του ΣΕΙ Αθήνας & Παναγιώτης Ζουμπουλάκης, Ερευνητής ΙΟΥΦ/ΕΙΕ+ ΣΕΙ Τλικά 1 σακουλάκι που σφραγίζει 3-4 φράουλες 2 κουταλάκια είτε σαμπουάν είτε απορρυπαντικό είτε σαπούνι χεριών 1 κουταλάκι αλάτι 1 γάζα κομμένη σε τετράγωνα 1 κούπα νερό Ένα ποτήρι Οινόπνευμα άσπρο καθαρό (παγωμένο) Ένα αναδευτήρα (ραβδάκι) Εκτέλεση 1. Οι φράουλες πλένονται και απομακρύνονται τα πράσινα φύλλα 2. Σοποθετούμε τις φράουλες στο σακουλάκι και τις λιώνουμε με το χέρι μας (σε σχήμα γροθιάς) 3. Προσθέτουμε 2 κουταλάκια σαπούνι κ.λπ. 1 κουταλάκι αλάτι 4. Προσθέτουμε 1 κούπα νερό 5. Κλείνουμε καλά το σακουλάκι και πιέζουμε το μίγμα στο χέρι μας μέχρι να ομογενοποιηθεί 6. Βάζουμε μια γάζα πάνω από ένα ποτήρι 7. Ρίχνουμε το μίγμα με τη φράουλα στη γάζα. Υιλτράρουμε το μίγμα και προσέχουμε να πέσει στο ποτήρι μόνο το υγρό μέρος του μείγματος μας. 8. Προσεκτικά προσθέτουμε το παγωμένο οινόπνευμα στο ποτήρι σε ίση περίπου ποσότητα με το μίγμα μας. 9. Σο παγωμένο οινόπνευμα θα σχηματίσει ένα στρώμα από πάνω από το φιλτραρισμένο υγρό 10. Κρατάμε το ποτήρι ακίνητο στο ύψος των ματιών μας, χωρίς να τον μετακινούμε. Παρατηρούμε τι συμβαίνει. 11. Μαζεύουμε το DNA που σχηματίζεται με το ραβδάκι 12. Απλώνουμε το DNA πάνω σε ένα σκούρο χαρτόνι και το αφήνουμε να στεγνώσει και να σχηματίσει ένα αποτύπωμα DNA.

17 Σι συμβαίνει στο πείραμά μας; Λιώνοντας τις φράουλες καταστρέφουμε τα κύτταρα τους και ελευθερώνεται το DNA που περιέχεται σε αυτά. Σο απορρυπαντικό ή το σαμπουάν που χρησιμοποιούμε για το διάλυμα εκχύλισης DNA σπάει τις μεμβράνες των κυττάρων και βοηθά την απελευθέρωση του DNA. Σο αλάτι κάνει τα μόρια του DNA να κολλούν μεταξύ τους και έτσι ξεχωρίζουν από τις πρωτεΐνες που επίσης ελευθερώνονται όταν καταστρέφονται τα κύτταρα. Η γάζα συγκρατεί τα υπόλοιπα κομματάκια του κυττάρου και τα κομματάκια φρούτου που δεν έλιωσαν. Σο DNA περνά μέσα από τη γάζα στο σωληνάκι Σο DNA δεν διαλύεται στο οινόπνευμα και έτσι κατακρημνίζεται (πέφτει στο κάτω μέρος του σωλήνα) σχηματίζοντας ίζημα. Αυτό που βλέπουμε είναι σαν μικρά σχοινάκια από μόρια DNA μέσα στο οινόπνευμα. Όταν το DNA στεγνώσει τότε φαίνεται καθαρά η ινώδης (σαν κορδόνι) δομή του που μοιάζει με τον ιστό της αράχνης. Τλικά Για μία μικρή ποσότητα: 3γραμμάρια οξικό νάτριο 2 ml νερό ΖΕΣΟ ΠΑΓΟ Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τριυδρικό οξικό νάτριο το οποίο όταν το θερμάνουμε λιώνει χωρίς προσθήκη νερού και ενδεχομένως να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα αφού δεν θα χρειαστεί να πειραματιστούμε με τις αναλογίες. Εκτέλεση Ζυγίζουμε την ποσότητα οξικού νατρίου και το ρίχνουμε σε ένα ποτήρι ζέσεως Μετράμε την ποσότητα του νερού και την προσθέτουμε και αυτή στη συνέχεια στο ποτήρι ζέσεως. Έπειτα θερμαίνουμε το μείγμα μας πάνω σε μια θερμαντική πλάκα και με την βοήθεια μιας μικρής σπάτουλας ανακατεύουμε το μείγμα μας μέχρι να γίνει τελείως διαφανές και διαλυθεί όλη η ουσία Σο κατεβάζουμε από τη θερμαντική πλάκα και το αφήνουμε να κρυώσει για 5.

18 τη συνέχεια ρίχνουμε την ουσία σε ένα γυάλινο τρυβλίο και το παρατηρούμε να κρυσταλλώνει καθώς και όταν το ακουμπάμε νιώθουμε τη ζέστη που εκλύεται λόγω της εξώθερμης αντίδρασης που λαμβάνει μέρος. Σι συμβαίνει στο πείραμά μας; Πρώτα απ' όλα, ο ζεστός πάγος δεν είναι πάγος από το νερό όπως τον ξέρετε. Ο καυτός πάγος είναι απλώς ένα δημοφιλές όνομα για μια ουσία αποκαλούμενη οξικό νάτριο. Αυτή η ουσία είναι άσπρη στερεά σε θερμοκρασία δωματίου και λειώνει στους 58 > βαθμούς Κελσίου. Γιατί λοιπόν συμβαίνει το φαινόμενο του ζεστού πάγου; Γνωρίζουμε ότι σχεδόν όλες οι καθαρές ουσίες (όχι τα μίγματα ουσιών), έχουν ένα σημείο τήξης, δηλαδή αν ρίξουμε τη θερμοκρασία αρκετά χαμηλά αυτά αρχίζουν να στερεοποιούνται σε μια χαρακτηριστική θερμοκρασία. ε αυτή τη θερμοκρασία η στερεοποίηση του υλικού, οφείλεται στο ότι τα μόρια του, πρέπει από την υγρή κατάσταση στην οποία δεν έχουν συγκεκριμένες θέσεις, να «τακτοποιηθούν» σε συγκεκριμένες θέσεις που έχουν στη στερεή ή κρυσταλλική κατάσταση. Αυτό είναι το «πάγωμα». Σο ενδιαφέρον είναι ότι είναι δυνατό να παγώσουμε ένα υγρό ή ένα αέριο κάτω από το σημείο τήξης του και εάν τα μόρια του δεν αναδιοργανωθούν εκ νέου παραμένει υγρό παρότι είναι κάτω από το σημείο τήξης του. Αυτό το φαινόμενο καλείται υπέρψυξη. Σο καταπληκτικό είναι ότι ένα υπερψυγμένο υγρό θα αρχίσει γρήγορα να παγώνει εάν του προκαλέσουμε διαταραχή, όπως να το αγγίξουμε ή καλύτερα ακόμα, εάν τοποθετήσουμε ένα ήδη στερεό κομμάτι της ουσίας. Σο φαινόμενο της υπερψύξης με οξικό νάτριο είναι μια μη τοξική και ασφαλής διαδικασία και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο έχει επιλέγει για αυτή την επίδειξη. Οπότε ο καυτός πάγος είναι απλά οξικό νάτριο που θερμαίνεται επάνω από το σημείο τήξης του (τους 58 Κελσίου) και έτσι αυτό με την προσθήκη νερού υγροποιείται και έπειτα προσεκτικά ψύχεται κάτω από το σημείο τήξης δηλαδή υπερψύχεται.

19 Νο 13 Οξύ + Βάση Αλάτι + Νερό Μαρία Παπακωνσταντίνου Φημικός άντυ Δόση Μικροβιολόγος Ινστιτούτο Οργανικής & Υαρμακευτικής Φημείας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Σο πείραμα αποτελούσε παρουσίαση,μέσω μοντέλων, μίας αντίδρασης εξουδετέρωσης. υγκεκριμένα παρουσιάστηκε η αντίδραση : HCl + NaCl > NaCl + H2O Μετά την επίδειξη του πειράματος, κάθε παιδί παρέλαβε ένα φακελάκι με μοντέλα και μία κάρτα που περιέγραφε την αντίδραση την οποία παρακολούθησε, έτσι ώστε να επαναλάβει την εικονική αντίδραση εξουδετέρωσης μόνο του. Σα περισσότερα παιδιά πραγματοποίησαν την εικονική αντίδραση την ίδια στιγμή με την βοήθειά μας.

20 No 14 Φορεύοντας με τον Αϊνστάιν Μάγδα Φεγκάζι, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Βιοχημείας Ινστιτούτο Οργανικής & Υαρμακευτικής Φημείας, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Σμήμα Φημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Κατερίνα Φεγκάζι Μηχανολόγος-Μηχανικός Μάριος Ιωαννίδης Γραφίστας ε ένα μπωλ, ρίχνουμε ένα ποτήρι νερό και προσθέτουμε corn flour, ανακατεύοντας συνεχώς με ένα κουτάλι. Ρίχνουμε τόση ποσότητα corn flour, μέχρι να συναντήσουμε αντίσταση καθώς ανακατεύουμε. Είμαστε έτοιμοι! Αρχικά, βλέπουμε ότι έχουμε φτιάξει ένα υλικό που συμπεριφέρεται σαν υγρό, αλλά όσο περισσότερη δύναμη εφαρμόζουμε, τόσο στερεοποιείται το μίγμα. Δοκιμάστε δηλ, να βυθίσετε αργά το χέρι σας μέσα και μετά δοκιμάστε το ίδιο με μεγάλη δύναμη. Δε θα βυθιστεί! Διότι, δε συμπεριφέρεται σα νευτώνειο υγρό, αλλά ακολουθεί το Νόμο του Αϊνστάιν για τα ρευστά όπου το ιξώδες του εξαρτάται από τη συγκέντρωση των σωματιδίων του υλικού. (π.χ. κινούμενη άμμος) Αν είστε μία φορά ενθουσιασμένοι με αυτό, θα ενθουσιαστείτε αν δοκιμάσετε το πείραμα που κάναμε στο Ίδρυμα Ερευνών. Εναλλακτικά, αντί να εφαρμόσετε δύναμη με το χέρι, μπορείτε να κάνετε το ίδιο, εφαρμόζοντας συγκεκριμένη συχνότητα. Αναλυτικά: Παίρνετε ένα μεγάλο ηχείο και καλύπτετε με διάφανη μεμβράνη το μεγάφωνό του. Μέσα στο μεγάφωνο, ρίξτε το ρευστοποιημένο υλικό (χυλός), συνδέστε το ηχείο με έναν ενισχυτή και μετά με υπολογιστή, ή απ ευθείας στον υπολογιστή σας και βάλτε συχνότητα χαμηλή, γύρω στα 60 Hz, μέχρι να αρχίσει να συντονίζεται και να χορέψει το corn flour. Πρέπει να παραμείνετε σε χαμηλές συχνότητες για να καταφέρετε να χορέψετε τελικά με τον Αϊνστάιν. Προσοχή! Μετά το υλικό πετάξτε το στα σκουπίδια και όχι στο νεροχύτη, μη φωνάζουν και οι μαμάδες..!!

21 Νο 15 Ποιος έκλεψε τα χρώματα Γεωργία Φουλιαρά Μεταπτυχιακή φοιτήτρια ΔιΦηΝΕΣ/ Πανεπιστήμιο Αθηνών τάδιο Ι. ένα μπουκάλι με νερό ρίχνουμε λίγες σταγόνες Betadine (περιέχει I2 ) και το διάλυμα αποκτά ελαφρώς καφέ χρώμα. το πώμα του μπουκαλιού έχουμε κρύψει ένα κομμάτι βιταμίνης C (ασκορβικό οξύ). Ανακινούμε το μπουκάλι και παρατηρούμε το διάλυμα να αποχρωματίζεται. Ο αποχρωματισμός του διαλύματος οφείλεται στην αναγωγή του I2 (καφέ χρώμα) σε I - (άχρωμο) από το ασκορβικό οξύ, το οποίο οξειδώνεται. τάδιο ΙΙ. Έχουμε 4 ποτήρια. τα ποτήρια 1 και 3 έχουμε ρίξει μερικές σταγόνες φαινολοφθαλεΐνης και στο ποτήρι 4 λίγες σταγόνες π. HCl. Έχουμε μία κανάτα με διάλυμα NaOH από την οποία προσθέτουμε διάλυμα NaOH (που είναι άχρωμο) στα ποτήρια 1, 2, 3 και παρατηρούμε ότι στα ποτήρια 1 και 3 το διάλυμα αποκτά ροζ χρώμα (η φαινολοφθαλεΐνη σε ph <8.2 είναι άχρωμη, ενώ σε ph > 8.2 είναι ροζ) ενώ στο ποτήρι 2 το διάλυμα παραμένει άχρωμο. Επιστρέφουμε το περιεχόμενο των τριών ποτηριών στο αρχικό διάλυμα NaOH (δηλαδή στην κανάτα), το οποίο χρωματίζεται ροζ. τη συνέχεια ξαναβάζουμε στα ποτήρια διάλυμα NaOH και παρατηρούμε ότι στα ποτήρια 1-3 το διάλυμα παραμένει ως έχει (ροζ), ενώ στο ποτήρι 4 (περιέχει π. HCl), το διάλυμα αποχρωματίζεται. τη συνέχεια επιστρέφουμε το περιεχόμενο των ποτηριών 1-3 στο αρχικό διάλυμα (το οποίο παραμένει ροζ). Σέλος ρίχνουμε και το περιεχόμενο του ποτηριού 4 και παρατηρούμε ότι το αρχικό διάλυμα αποχρωματίζεται. Σο τελικό διάλυμα είναι άχρωμο διότι έχει γίνει εξουδετέρωση του ΝαΟΗ. (δεν γνωρίζουμε ποσότητες, αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η βάση εξουδετερώθηκε) NaOH (aq) + HCl (aq) ---- NaCl (aq) + H2O (aq)

22 No 16 Μυρωδιές και αρώματα κανέλας Α ΣΟΙΣΕΙΟ-ΑΡΑΚΕΙΟ ΓΤΜΝΑΙΟ ΕΚΑΛΗ ΣΟΙΦΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΨΝ ΠΟΤ ΤΛΟΠΟΙΟΤΝ ΣΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: Μαριάνθη-Ελισάβετ ΜΑΣΟΡΑ Δρ., Γαλλικών, Τπεύθυνη του Προγράμματος Κυριακή ΠΡΕΒΕΝΙΟΤ, Καλλιτεχνικών ΤΠΕΤΘΤΝΗ ΠΕΙΡΑΜΑΣΟ: Μαρία ΥΙΛΙΠΠΑΚΟΤ, Φημικός Μ.Sc. (περίληψη) Απομόνωση αιθέριου ελαίου (κινναμωμικής αλδεΰδης) από κανέλα ε σφαιρική φιάλη των 250mL προστίθενται 20g κανέλας σε μορφή σκόνης και προστίθεται τόσο νερό, ώστε να διαβραχεί όλη η ποσότητα της κανέλας και να καλυφθεί πλήρως (περίπου 130mL). H σφαιρική φιάλη προσαρμόζεται κατάλληλα, ώστε το περιεχόμενό της να υποστεί απόσταξη με υδρατμούς. Σο απόσταγμα -συλλέγονται περίπου 100mL- μεταφέρεται σε διαχωριστική χοάνη και εκχυλίζεται με διχλωρομεθάνιο (2Φ15mL). H στιβάδα του διχλωρο-μεθανίου ξηραίνεται με άνυδρο θειϊκό νάτριο (περίπου 1g) και ακολούθως, διηθείται από πτυχωτό ηθμό σε προζυγισμένη κωνική φιάλη των 100mL. To μίγμα αφήνεται μέχρι να εξατμιστεί ο διαλύτης. Σο υποκίτρινο ελαιώδες υπόλειμμα έχει την χαρακτηριστική οσμή της κανέλας και αποτελείται κατά το μεγαλύτερο μέρος από κινναμωμική αλδεΰδη. Αφού υπολογισθεί το βάρος του, παραλαμβάνεται από τη φιάλη με αιθανόλη (περίπου 5mL). Α ΑΡΑΚΕΙΟ ΕΚΑΛΗ ΣΟΙΣΕΙΟ- ΓΤΜΝΑΙΟ ΦΟΛΙΚΟ ΕΣΟ:

23 ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΔΙΑΠΟΛΙΣΙΣΙΚΟ ΔΙΕΠΙΣΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΑΛΛΙΚΑ ΘΕΜΑ: LA FRANCE, C EST QUOI? À LA RENCONTRE D UN PAYS À MILLE FACETTES ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΓΑΛΛΙΑ; Α ΓΝΩΡΙΟΤΜΕ ΣΗ ΦΩΡΑ ΜΕ ΣΑ ΦΙΛΙΑ ΠΡΟΩΠΑ ΕΝΟΣΗΣΑ: Le parfum et la parfumerie française Σο άρωμα και η γαλλική αρωματοποιία ΣΙΣΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΔΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΑ: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΡΩΜΑΣΟ ΑΠΟ ΥΤΣΙΚΕ ΠΡΩΣΕ ΤΛΕ ΣΟ ΦΗΜΕΙΟ ΣΟΤ ΦΟΛΕΙΟΤ ΣΑΞΗ: Γ ΑΡΙΘΜΟ ΜΑΘΗΣΨΝ: 18 (Επίπεδο: Μεσαίο) ΣΟΙΦΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΨΝ ΠΟΤ ΤΛΟΠΟΙΟΤΝ ΣΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: Μαριάνθη-Ελισάβετ ΜΑΣΟΡΑ Δρ., Γαλλικών, Τπεύθυνη του Προγράμματος Κυριακή ΠΡΕΒΕΝΙΟΤ, Καλλιτεχνικών ΤΠΕΤΘΤΝΗ ΠΕΙΡΑΜΑΣΟ: Μαρία ΥΙΛΙΠΠΑΚΟΤ, Φημικός Μ.Sc. ΜΕΡΟ ΠΡΩΣΟ ύντομη εισαγωγή στην ιστορία του αρώματος Η τέχνη της δημιουργίας αρωμάτων ξεκίνησε από τη Μεσοποταμία και την Αρχαία Αίγυπτο. την αρχαία Ελλάδα, το άρωμα συνδέθηκε με τη θρησκεία. την Οδύσσεια, ο Όμηρος αναφέρει την πρακτική της επάλειψης των νεκρών με αιθέρια έλαια. την αρχαία Ρώμη, μυρωδιές αναδίδονταν από κάθε ναό και σπίτι. το Βυζάντιο χρησιμοποιούσαν αρώματα από αποστάγματα συνήθως κρίνου, μυρτιάς και τριανταφυλλιάς, ενώ γινόταν εισαγωγή αρωμάτων Ρωμαϊκό βάζξ αοώμαςξπ, 3 ξπ αιώμαπ π.χ.

24 από την Περσία, την Αραβία και την Αίγυπτο. Σην εποχή του Μεσαίωνα, οι ταυροφόροι έφεραν από τις μακρινές Ινδίες και την Κίνα μυρωδάτα μπαχαρικά και διέδωσαν τις τεχνικές της απόσταξης. Σο άρωμα θριάμβευσε κατά την εποχή της Αναγέννησης. Οι μεγάλοι εξερευνητές έφεραν νέες πρώτες ύλες από την Αμερική και την Ινδία. τα τέλη του 19 ου αιώνα έκαναν την εμφάνισή τους τα πρώτα συνθετικά Herbert Draper, Pot Pourri προϊόντα. Η εξέλιξη των τεχνικών έφερε μια πραγματικά «οσφρητική επανάσταση». Σο άρωμα έγινε προϊόν πολυτελείας, απέκτησε διάφορα ονόματα και μπουκάλια. τις αρχές του 20 ού αιώνα, η αρωματοποιία συνδέθηκε με τη μόδα. Γαλλία: κυρίαρχος της σύγχρονης βιομηχανίας αρωμάτων Η Γαλλία είναι η χώρα που αξιοποίησε τον πλούτο και τη γνώση των αρωμάτων και αποτέλεσε τη βάση της ανάπτυξης της σύγχρονης βιομηχανίας αρωμάτων. Σα πιο πολύτιμα ιαματικά βότανα και αρώματα της εποχής εντοπίζονται στο γαλλικό Νότο: στο Montpellier και Η πόλη Grasse στην Grasse της Προβηγκίας. Σα γαλλικά αρώματα αντιπροσωπεύουν μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών, αφού τέσσερεις από τις οκτώ μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο είναι γαλλικές. Η βιομηχανία αυτή είναι η πεμπτουσία της πολυτέλειας, του αισθησιασμού και της φινέτσας. Για να έχουμε τη δυνατότητα να φοράμε καθημερινά το αγαπημένο μας άρωμα, δουλεύουν χιλιάδες άνθρωποι στον κόσμο: αυτοί που μαζεύουν τα λουλούδια, οι εφευρέτες νέων ευωδιών, χημικοί, οι δημιουργοί επαγγελματίες που συνθέτουν τα αρώματα και ονομάζονται «nez» («μύτες»), ειδικοί για το μάρκετινγκ και τη διαφήμιση και φυσικά, οι διανομείς. Επίσης, πολύ ενδιαφέρον αποτελούν οι εφευρέσεις στον τομέα της Υυσικής Ιατρικής -περιγράφουν την επίδραση των αρωμάτων στο σώμα μας- και του Μάρκετινγκ (αρωματο-μάρκετινγκ). ήμερα, η διαδικασία παραγωγής έχει εξελιχθεί κυρίως από τους ειδικούς, οι οποίοι έχουν πάντα ως σημεία αναφοράς τις πόλεις Grasse και Paris (Παρίσι). Εργάζονται, κάνοντας προσμίξεις αρωματικών ουσιών Orgue à parfum

25 και χρησιμοποιούν μια σειρά δοκιμαστικών σωλήνων, που είναι γεμάτοι με πολύτιμα υγρά και τοποθετημένοι σ' ένα ειδικό έπιπλο-εργαλείο, το οποίο ονομάζεται orgue à parfums. τοιχεία και χαρακτηριστικά του αρώματος Σα αρώματα κατατάσσονται σε 6 οικογένειες: Σα λουλουδάτα, η κατηγορία των oriental, η κατηγορία των εσπεριδοειδών, η κατηγορία «Chyprés» -όπως την ονόμασαν οι Γάλλοι-, η κατηγορία των «πράσινων αρωμάτων» και η «fougère», η πιο κοινή κατηγορία για τα ανδρικά αρώματα. Εκτός από τα πέταλα των λουλουδιών, για την παρασκευή αρωμάτων χρησιμοποιούνται κι άλλα φυτικά υλικά, επίσης, ζωϊκά λίπη και εκκρίσεις, όπως και συνθετικές πρώτες ύλες. Σρεις είναι οι γνωστότερες αρωματοποιίες (parfumeries) στον κόσμο: Η αρωματοποιία Galimard, που ιδρύθηκε το 1747 από τον Jean de Galimard Η αρωματοποιία Molinard, που πρώτη παρουσίασε τα αρώματά της σε μπουκάλια Baccarat και Lalique Η αρωματοποιία Fragonard, με εγκαταστάσεις στην Grasse από το ΜΕΡΟ ΔΕΤΣΕΡΟ Απομόνωση αιθέριου ελαίου (κινναμωμικής αλδεΰδης) από κανέλα ΤΛΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΣΟ Ξυλάκια κανέλας, Διχλωρομεθάνιο (CH2Cl2), Άνυδρο θειϊκό νάτριο (Na2SO4), Αιθανόλη 95%, φαιρική φιάλη 250 ml, Τδροβολείς, Πορσελάνινο γουδί, υσκευή απόσταξης με υδρατμούς, Χυκτήρας, Λάστιχα, Γυάλινες ράβδοι ανάδευσης, Κωνικές φιάλες 100mL και 250mL, Διαχωριστική χοάνη 250mL, Μεταλλικά στηρίγματα, Μεταλλικός τρίποδας, Λύχνος (Γκαζάκι), Πλέγμα θέρμανσης, Σσρκεσή απόρςανηπ Αναπτήρας, Ογκομετρικοί κύλινδροι 100mL, Μεταλλικές σπάτουλες, Mεταλλικές λαβίδες, Ηλεκτρονικός ζυγός, Ύαλος ωρολογίου, Διηθητικό χαρτί, Γυάλινα χωνιά, Πλαστικά χωνιά, Χαλίδι, Εργαστηριακές ποδιές, Πλαστικά γυαλιά εργαστηρίου, Πλαστικά γάντια, Μάσκες, Βαμβακερό πανί, Απορροφητική πετσέτα (WETTEX) ΠΕΙΡΑΜΑΣΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΙΑ Μέθοδος απομόνωσης: ε σφαιρική φιάλη των 250mL προστίθενται 20g κανέλας σε μορφή σκόνης Σσρκεσή απλήπ εκχύλιρηπ

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 Ερευνητική εργασία: Β2 λυκείου ΘΕΜΑ: ''Η Χημεία είναι χρώματα, αρώματα και γεύσεις'' Ομάδα Δ: Μαριάμ Χριστογιάννη Μαρία Χριστοπούλου Χριστίνα Σταμάτη Βάσω Σιρμιντζέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΜΕ ΑΝΘΡΑΚΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Α. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΕ ΥΔΑΤΙΚO ΔΙΑΛΥΜΑ Λίγα λόγια πριν από το πείραμα. Η σόδα περιέχει διαλυμένο αέριο διοξείδιο του άνθρακα το οποίο προστίθεται κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ (4 η εργαστηριακή άσκηση Β Γυμνασίου)

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ (4 η εργαστηριακή άσκηση Β Γυμνασίου) 2 ο ΕΚΦΕ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Επιμέλεια: Ορφανάκη Πόπη Χημικός Φωτογραφίες: Κωτίτσας Αριστοτέλης Βιολόγος ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΙΓΜΑΤΩΝ (4 η εργαστηριακή άσκηση Β Γυμνασίου) 1. Διαχωρισμός μίγματος με διήθηση Με τη μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων.

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. Εισηγητές, οι συνεργάτες του ΕΚΦΕ : Γαβρίλης Ηλίας, Χημικός Βράκα Ελένη, Φυσικός Α. ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. 2. Σύσταση του ατμοσφαιρικού αέρα Σκοπός Να

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο

Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα και το μάρμαρο Επίδραση των οξέων στα μέταλλα Τα μέταλλα που είναι πιο δραστικά από το υδρογόνο (εκτός από το Pb) αντικαθιστούν το υδρογόνο στα οξέα (με εξαίρεση το HNO 3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ (DNA ΚΑΙ RNA AΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια.

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι φυσικές καταστάσεις της ύλης είναι η στερεή, η υγρή και η αέρια. Οι μεταξύ τους μεταβολές εξαρτώνται από τη θερμοκρασία και την πίεση και είναι οι παρακάτω: ΣΗΜΕΙΟ ΤΗΞΗΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες των οξέων. Δραστηριότητα 1 η. Φύλλο εργασίας:

Ιδιότητες των οξέων. Δραστηριότητα 1 η. Φύλλο εργασίας: Φύλλο εργασίας: Ιδιότητες των οξέων Δραστηριότητα 1 η Α. Σε ένα ποτήρι υπάρχει ζωμός από κόκκινο λάχανο (το οποίο έχει χρώμα ιώδες). Αν ρίξουμε σε αυτό λίγο χυμό λεμονιού ή λίγο ξύδι, τι θα παρατηρήσουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή;

Α. Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι το λεμόνι, το ξίδι, τα πορτοκάλια έχουν χαρακτηριστική γεύση. Ποια πιστεύεις ότι είναι αυτή; ΟΞΕΑ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ PH ΣΤΟ ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ «Ο ΘΑΥΜΑΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ» 1 Ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ- ΒΑΣΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ 1.1 ΣΤΟΧΟΙ 1. Να διαπιστώσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO

Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014 Ε.Κ.Φ.Ε. Καστοριάς Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός EUSO 2014-2015 ΟΜΑΔΑ : 1] 2] 3] Γενικό Λύκειο Άργους Ορεστικού. 6 - Δεκ. - 1014 Χημεία ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Το εργαστήριο είναι χώρος για σοβαρή

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015 ΧΗΜΕΙΑ 6 - Δεκεμβρίου - 2014 Ερρίκος Γιακουμάκης Χημικός 2 1 η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανίχνευση κατιόντων ή ανιόντων που υπάρχουν σε

Διαβάστε περισσότερα

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 19ο Μάθημα ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Μια σπουδαία ικανότητα του νερού, η διαλυτική Ξέρουμε ότι το νερό κάνει έναν κύκλο στη φύση. Εξατμίζεται, γίνεται σύννεφο και πέφτει στη γη ως βροχή. Ένα μεγάλο μέρος από το βρόχινο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ 1. Σκοπός του πειράµατος Η ανάπτυξη δεξιοτήτων στην εκτέλεση εργαστηριακών ασκήσεων χημείας

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα.

Συνήθως ο διαλύτης βρίσκεται στη μεγαλύτερη αναλογία στο διάλυμα. Οξέα Διάλυμα ονομάζεται κάθε ομογενές μείγμα. Το διάλυμα έχει την ίδια σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες σε όλη του τη μάζα. Τα συστατικά του διαλύματος δεν μπορούν να διακριθούν ούτε με γυμνό μάτι, ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης

Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2013-2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3) Στόχοι της εργαστηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΤΑΞΗΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ XHMEIAΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 05 /06 /15 ΔΙΑΡΚΕΙΑ : Χημεία Βιολογία 2 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:...

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού»

Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Πρόταση Φύλλου Εργασίας για την εργαστηριακή άσκηση «Μελετώντας το περιεχόμενο τού χυμού του πορτοκαλιού» Χαραλαμπάτου Λιάνα, υπεύθυνη Ε.Κ.Φ.Ε. Νίκαιας Αποστολόπουλος Κωνσταντίνος, Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04,

Διαβάστε περισσότερα

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα:

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα: 2 ος Εργαστηριακός Διαγωνισμός των Γυμνασίων ΕΚΦΕ Ν.Ιωνίας στις Φυσικές Επιστήμες Σχολείο: Γυμνάσιο Ονοματεπώνυμα: 1 2 3 1 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Πείραμα 1 ο : Α. Θεωρητικό μέρος Το κιτρικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ

Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ 2015 2016 Ε.Κ.Φ.Ε ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αρχή του Le Chatelier Όταν μεταβάλλουμε ένα από τους συντελεστές ισορροπίας (συγκέντρωση, πίεση, θερμοκρασία) η θέση της ισορροπίας μετατοπίζεται προς εκείνη

Διαβάστε περισσότερα

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017

1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2017 Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2017 Διαγωνισμός στη Χημεία (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... ΣΧΟΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA. 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2014 ΧHMEIA 7 Δεκεμβρίου 2013 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: 1 η δραστηριότητα Οι σκόνες μιλούνε. Στη δραστηριότητα αυτή θα ταυτοποιήσετε καθεμία από τις πέντε

Διαβάστε περισσότερα

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα.

Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου με θέρμανση σε υψηλή θερμοκρασία προς οξείδιο του ασβεστίου και διοξείδιο του άνθρακα. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ. 5 - Δεκεμβρίου Ερρίκος Γιακουμάκης ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧΗΜΕΙΑ 5 - Δεκεμβρίου - 2015 Ερρίκος Γιακουμάκης 1 ΕΚΦΕ ΑΛΙΜΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 Εξεταζόμενο μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΟΜΑΔΑ...... Εισαγωγικό σημείωμα Θεωρία Brőnsted- Lowry

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές Ενότητα Ροή γενετικής πληροφορίας Φύλλο εργασίας 2 Απομόνωση νουκλεϊκών οξέων από φυτικά κύτταρα Βιολογία Γ Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Τα νουκλεϊκά οξέα, όπως και οι πρωτεΐνες, είναι μακρομοριακές

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙ.Δ.Ε Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2016 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονόματα διαγωνιζομένων: 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: 1 η ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

28ο Μάθημα ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

28ο Μάθημα ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 28ο Μάθημα ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Μια διαφορά που δεν μπορούμε να τη δούμε Στα προηγούμενα μαθήματα, αναφέραμε και χρησιμοποιήσαμε πολλές φορές διάφορες χημικές ουσίες, όπως οξυγόνο, θειάφι,

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Α. Διάσπαση του ανθρακικού χαλκού με θέρμανση, (σε χαμηλότερη θερμοκρασία από ότι η διάσπαση του ανθρακικού ασβεστίου), προς οξείδιο του χαλκού και διοξείδιο του άνθρακα.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ονοματεπώνυμο μαθητών ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Ονοματεπώνυμο μαθητών Σχολείο α. β. γ. «Μελέτη της οξύτητας του χώματος και τρόποι ρύθμισής της» Το έδαφος έχει ph από 4 έως 8. Τα ασβεστολιθικά εδάφη έχουν ph μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Απομόνωση των νουκλεïκών οξέων από τα φυτικά κύτταρα

Απομόνωση των νουκλεïκών οξέων από τα φυτικά κύτταρα Εργαστηριακές Ασκήσεις Βιολογίας Χατζηνικόλας Μιχαήλ ΠΕ04 Βιολόγος Απομόνωση των νουκλεïκών οξέων από τα φυτικά κύτταρα 1 Εργαστηριακές Ασκήσεις Βιολογίας Χατζηνικόλας Μιχαήλ ΠΕ04 Βιολόγος Εισαγωγή Εδώ

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ 60 λεπτά. ΟΛΕΣ πένα με μπλε ή μαύρο μελάνι. οκτώ (8) σελίδες,

ΟΔΗΓΙΕΣ 60 λεπτά. ΟΛΕΣ πένα με μπλε ή μαύρο μελάνι. οκτώ (8) σελίδες, ΟΔΗΓΙΕΣ Η εξέταση έχει διάρκεια 60 λεπτά. Δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψετε την αίθουσα εξέτασης πριν περάσει μισή ώρα από την ώρα έναρξης. Όλες α ερωτήσεις (σύνολο 40) είναι ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΑΜΥΛΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΡΟ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ

ΥΔΡΟΛΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΑΜΥΛΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΡΟ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ !Unexpected End of Formula l ΥΔΡΟΛΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΑΜΥΛΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΡΟ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Γκέκας Γιώργος Δημητριάδου Άννα Τζελέπη Λαμπρινή ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Πειράµατα Επιδείξεως Πείραμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΑΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΑΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΑΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ Γυάλινο χωνί Ζυγαριά Ογκομετρικός κύλινδρος των 10ml Χάρτινο φίλτρο Πιπέτα 10 ml Ένας δοκιμαστικός σωλήνας Γυάλινη ράβδος ανάδευσης 2 ποτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ Σαπούνι Θεωρητικό μέρος Το σαπούνι είναι ένα ουδέτερο μίγμα (άλας) λιπαρών οξέων, κυρίως του παλμιτικού, του στεατικού και του ελαϊκού με νάτριο ή κάλιο (βάσεις). Το άλας αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική)

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική) ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (35/100) ΤΑΞΗ: Β Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 8/6/2015. ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Φυσική) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν

Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν ΕΚΦΕ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, Επιμέλεια Καγιάρας Νικόλαος Φυσικός Ταχύτητα χημικής αντίδρασης και παράγοντες που την επηρεάζουν Η ταχύτητα μιας αντίδρασης εξαρτάται από τον αριθμό των αποτελεσματικών συγκρούσεων μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: vyridis.weebly.com 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας

Άσκηση 3η. Μέθοδοι Διαχωρισμού. Τμήμα ΔΕΑΠΤ - Εργαστήριο Γενικής Χημείας Άσκηση 3η Μέθοδοι Διαχωρισμού 1 2 Θεωρητικό μέρος Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν σε ορισμένες θερμοκρασίες, αλλάζοντας έτσι μορφή από στερεή σε υγρή ή από υγρή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Απομόνωση DNA. από φυτικούς οργανισμούς! Επιμέλεια ppt: Γιούλα Πάλλα 1

Απομόνωση DNA. από φυτικούς οργανισμούς! Επιμέλεια ppt: Γιούλα Πάλλα 1 Απομόνωση DNA από φυτικούς οργανισμούς! Επιμέλεια ppt: Γιούλα Πάλλα 1 Υλικά: 1-2 φράουλες ή ένα ανάλογο κομμάτι από άλλο φυτικό οργανισμό. 2 κουταλάκια διάλυμα εκχύλισης DNA (Για την παρασκευή 500 ml διαλύματος

Διαβάστε περισσότερα

3016 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ

3016 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ 6 Οξείδωση του ρικινολεϊκού οξέος ( από το καστορέλαιο) µε KMnO 4 προς αζελαϊκό οξύ CH -(CH ) OH (CH ) -COOH KMnO 4 /KOH HOOC-(CH ) -COOH C H 4 O (.) KMnO 4 KOH (.) (6.) C H 6 O 4 (.) Ταξινόµιση Τύποι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Εισαγωγή Η μαγιά που χρησιμοποιούμε για την παραγωγή ψωμιού, αποτελείται από μικροοργανισμούς (ζυμομήκυτες, Saccharomyces

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή μίγματος σιδήρου θείου και στη συνέχεια παρασκευή της χημικής ένωσης θειούχου σιδήρου από τα στοιχεία της, με σκοπό να διαπιστώσουμε τις διαφορές μεταξύ μίγματος

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας

Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Προσδιορισμός της διαλυτότητας στο νερό στερεών ουσιών - Φύλλο εργασίας Γνωστικό αντικείμενο: Τάξη Διδακτική ενότητα Απαιτούμενος χρόνος Διαλυτότητα ουσιών σε υγρούς διαλύτες B Γυμνασίου Ενότητα 2: ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ /ΝΣΗΣ ΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΚΦΕ /ΝΣΗΣ ΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΚΦΕ /ΝΣΗΣ ΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ) Συνεργάτες Χηµικοί: Ερρίκος Γιακουµάκης Γιώργος Καπελώνης Μπάµπης Καρακώστας Ιανουάριος 2005 2 ΑΝΤΙ ΡΑΣΕΙΣ ΙΠΛΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι αντιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Παράγοντες που επηρεάζουν την θέση της χημικής ισορροπίας 4 η εργαστηριακή άσκηση ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ 4 η εργαστηριακή άσκηση Διδακτικοί στόχοι 1. Να διαπιστώσεις την επίδραση της μεταβολής της συγκέντρωσης και της θερμοκρασίας στη θέση της χημικής ισορροπίας. 2. Να εξηγείς τη μετατόπιση

Διαβάστε περισσότερα

6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015 ΧHMEIA 6 Δεκεμβρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: Σόδα πλυσίματος: ένα χρήσιμο εργαλείο Το ανθρακικό νάτριο (Na 2 CO 3 ) είναι γνωστό ως σόδα πλυσίματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα Διαγωνιζόμενων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Κινητική Πειράματα με perhydrol. Παντελής Μπαζάνος Χημικός - Εκπαιδευτικός. Παντελής Μπαζάνος: Χημική κινητική Πειράματα με perhydrol

Χημική Κινητική Πειράματα με perhydrol. Παντελής Μπαζάνος Χημικός - Εκπαιδευτικός. Παντελής Μπαζάνος: Χημική κινητική Πειράματα με perhydrol Χημική Κινητική Πειράματα με perhydrol Παντελής Μπαζάνος Χημικός - Εκπαιδευτικός Χημική κινητική Πειράματα με perhydrol Παντελής Μπαζάνος Χημικός Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Το perhydrol είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 11η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2013 Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΧΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση λιπών, αμύλου, πρωτεϊνών και σακχάρων σε τρόφιμα

Ανίχνευση λιπών, αμύλου, πρωτεϊνών και σακχάρων σε τρόφιμα Ανίχνευση λιπών, αμύλου, πρωτεϊνών και σακχάρων σε τρόφιμα Η τροφή μας περιέχει θρεπτικές ουσίες, όπως πρωτεΐνες, υδατάνθρακες (σάκχαρα), λίπη, άμυλο, βιταμίνες, ορισμένα άλατα μετάλλων και νερό. Ο οργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ορισµένων ιδιοτήτων των οξέων (I) & βάσεων (Ι), εξουδετέρωση

Μελέτη ορισµένων ιδιοτήτων των οξέων (I) & βάσεων (Ι), εξουδετέρωση Μελέτη ορισµένων ιδιοτήτων των οξέων (I) & βάσεων (Ι), εξουδετέρωση Τα πειράµατα αυτά µπορούν να πραγµατοποιηθούν στην ίδια διδακτική ώρα, µε τον τρόπο που περιγράφεται παρακάτω: Αλλαγή χρώµατος δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (20/100) ΤΑΞΗ: Γ Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Βιολογία) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΠΕΘ (με Αρ. Πρωτ. 150022/Δ2/15-9-2016) Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. 1.1 Γνωριμία με το εργαστήριο του Χημικού Από τον εργαστηριακό οδηγό να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΓΟΗΤΕΙΑΣ:

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΓΟΗΤΕΙΑΣ: Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΓΟΗΤΕΙΑΣ: Τ Ο Α Ρ Ω Μ Α Ερευνητική Εργασία του Ε5 Τμήματος της Α Λυκείου του 3 ου ΓΕΛ Αλεξανδρούπολης Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗς ΓΟΗΤΕΙΑς: ΤΟ ΑΡΩΜΑ Παλιές και νέες μέθοδοι παρασκευής αρωμάτων Η επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού. Μεταβολή του χρώματος των δεικτών

Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού. Μεταβολή του χρώματος των δεικτών Μέτρηση ph διαλυμάτων καθημερινή χρήσης με την βοήθεια δεικτών και πεχαμετρικού χαρτιού Η τιμή του ph ενός διαλύματος εξαρτάται από την συγκέντρωση των υδρογονοκατιόντων του [Η+]. Ορίζεται σαν τον αρνητικό

Διαβάστε περισσότερα

2H O 2H O O ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ

2H O 2H O O ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2012-13 Τοπικός διαγωνισμός στη Βιολογία 08-12-2012 Σχολείο: Ονόματα των μαθητών της ομάδας: 1) 2) 3)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ Πειραματική διάταξη τροφή + Οξυγόνο Διοξείδιο του άνθρακα + ΕΝΕΡΓΕΙΑ Αντίδραση Κυτταρικής αναπνοής Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 4 Ενότητα 4.4 Σελ. 88-89 Γ

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή νάυλον 6-10 από το διχλωρίδιο του δεκανοδιικού οξέος και την εξαμεθυλενοδιαμίνη. Σύγκριση του νάυλον με φυσικές υφάνσιμες ίνες όπως το μαλλί και το βαμβάκι. Διδακτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1

Συντάκτης: Τζαμτζής Αθανάσιος Σελίδα 1 ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ Όξινος χαρακτήρας των καρβοξυλικών οξέων. 1 ο ΓΕΛ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΤΜΗΜΑ Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 2 3 4 5 Αυτή την εργαστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία

Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Φυσικών Επιστημών 2014 Τοπικός διαγωνισμός στη Χημεία ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β' ΑΘΗΝΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΟΞΕΟΣ ΗΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία:

Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: Μάθημα: Χημεία Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Σχολική χρονιά: 202-203 Μάθημα: Χημεία Τάξη Γ Όνομα μαθητή/τριας: Ημερομηνία: ) Να γράψετε τι ονομάζεται όξινος χαρακτήρας. Να αναφέρεται τρεις κοινές ιδιότητες των οξέων. 2) Να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2014 ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΩΝ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2014 ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΩΝ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΧΗΜΕΙΑΣ 2014 ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΩΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 30 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: ΔΥΟ (2) ΩΡΕΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Να μελετήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015 14 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2016 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 05/12/2015 Σύνολο μορίων:..... Α. Δράση των ενζύμων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις

ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις ΑΣΚΗΣΗ 2. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ Α. Θεωρητικό μέρος 1. Χρήση των μεταβολών των φάσεων στην ανάλυση Η μελέτη της χημικής ανάλυσης αρχίζει με μια από τις παλιότερες παρατηρήσεις : Οι ουσίες λειώνουν και βράζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Σχολική Χρονιά ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΤΑΞΗ Β. Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Σχολική Χρονιά ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΤΑΞΗ Β. Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ Σχολική Χρονιά 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΤΑΞΗ Β Ονοματεπώνυμο μαθητή/τριας:... Τμήμα:... :... Βαθμός/Ολογράφως:... Χρόνος: 2 ώρες Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Ερ. Γιακουμάκης, Γ. Καπελώνης, Μπ. Καρακώστας Χημικοί

Ερ. Γιακουμάκης, Γ. Καπελώνης, Μπ. Καρακώστας Χημικοί Ερ. Γιακουμάκης, Γ. Καπελώνης, Μπ. Καρακώστας Χημικοί ΕΚΦΕ Δ Δ/ΝΣΗΣ ΔΕΥΤ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Αθήνα Ιανουάριος 2006 ΟΞΙΝΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ 1 Όξινος χαρακτήρας καρβοξυλικών οξέων ΣΚΟΠΟΣ: Να

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μέρος Ι: Μέτρηση του ΡΗ της βροχής από τρεις διαφορετικές περιοχές (βιομηχανική περιοχή, κέντρο αστικής πόλης, βουνό) και επίδραση των νερών αυτών σε μάρμαρο και μέταλλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Γ Δ

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Γ Δ - 26 - ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Τα στεροειδή είναι μια σημαντική κατηγορία φυσικών προϊόντων των οποίων οι δομές έχουν ως βάση το σκελετό του υδρογονωμένου τετρακυκλικού περυδροκυκλοπεντανοφαινανθρενίου. 2

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

3. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις:

3. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις: 1. Να συμπληρωθούν οι παρακάτω αντιδράσεις: 2N 2 + 3H 2 2NH 3 4Na + O 2 2Να 2 Ο Fe + Cl 2 FeCl 2 Zn + Br 2 ZnBr 2 2K + S K 2 S 2Ca + O 2 2CaO Na + Ca -------- C + O 2 CO 2 H 2 + Br 2 2HBr CaO + H 2 O Ca(OH)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαυρομμάτη Ειρήνη - ΠΕ0401 3ο Γ/σιο Τρικάλων Σχολικό Έτος: 2014-2015 1ο ΠΕΙΡΑΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ Κατασκευές στο εργαστήριο, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/05/2013 ΤΑΞΗ: Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ-ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ: 2 ώρες ΩΡΑ: 10:45 12:45

Διαβάστε περισσότερα

Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα;

Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα; ΧΗΜΕΙΑ: Οξέα - Βάσεις - Άλατα - Περιοδικός πίνακας - Αλκάλια- Χημικά στοιχεία - Άνθρακας - Πυρίτιο - Αλογόνα 127 Αλογόνα: Ποια στοιχεία ονομάζονται αλογόνα; Ποια η θέση τους στον Περιοδικό πίνακα; Στα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015-2016 Ε.Κ.Φ.Ε. Νέας Σμύρνης Εξέταση στη Χημεία ΛΥΚΕΙΟ: Τριμελής ομάδα μαθητών: 1. 2. 3. Αναπληρωματικός: Συνεργάτης Χημικός: Ανδρέας Δαζέας Α Σειρά Θεμάτων (Χημεία)

Διαβάστε περισσότερα