Εργαστήριο Βιοϊατρικής Απεικόνισης και Εφαρμοσμένης Οπτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργαστήριο Βιοϊατρικής Απεικόνισης και Εφαρμοσμένης Οπτικής"

Transcript

1 Εργαστήριο Βιοϊατρικής Απεικόνισης και Εφαρμοσμένης Οπτικής Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κύπρου Κατασκευή Νανοεπιφάνειας για Ενίσχυση Φασματοσκοπιάς Ράμαν από τον Χριστάκη Χριστοδούλου Υποβάλλεται στο Πανεπιστήμιο Κύπρου ως μερική συμπλήρωση των απαιτήσεων για την απόκτηση Πτυχίου Ηλεκτρολόγου Μηχανικού Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Μάιος 2009

2

3 KATΑΣΚΕΥΗ ΝΑΝΟΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ RAMAN από τον Χριστάκη Χριστοδούλου Υποβάλλεται στο Πανεπιστήμιο Κύπρου ως μερική εκπλήρωση των απαιτήσεων για την απόκτηση Πτυχίου Ηλεκτρολόγου Μηχανικού Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Μάιος 2009

4 KATΑΣΚΕΥΗ ΝΑΝΟΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ RAMAN από τον Χριστάκη Χριστοδούλου Εξεταστική επιτροπή: Κωνσταντίνος Πίτρης Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα ΗΜΜΥ, Επιβλέπων Διπλωματικής Ηλίας Κυριακίδης Λέκτορας, Τμήμα ΗΜΜΥ, Μέλος Επιτροπής

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η δημιουργία πόρων σε επιφάνεια αλουμινίου με ανοδίωση είναι μια τεχνική που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια και έχει ελκύσει την προσοχή του επιστημονικού και του επιχειρηματικού κόσμου. Η τεχνική αυτή βρίσκει εφαρμογή σε διάφορα πεδία, όπως τη φωτοηλεκτρονική 1, την αποθήκευση ενέργειας 2, τη φωτοκατάλυση 3, τη φωτονική 4 και τους βιοαισθητήρες 5. Η έρευνα στη διπλωματική αυτή έχει ως στόχο την κατασκευή μιας νανοεπιφάνειας που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ανίχνευση βιολογικών μορίων με τη φασματοσκοπία Raman με ενίσχυση επιφάνειας (SERS). Η νανοεπιφάνεια θα προέλθει από χημική επεξεργασία λεπτού φύλλου αλουμινίου, ακολουθώντας την γνωστή και ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνική ανοδίωσης 2 βημάτων. 8 Συγκεκριμένα, με τη διαδικασία αυτή, η επιφάνεια του αλουμινίου οξειδώνεται και δημιουργούνται πόροι που βρίσκονται σε εξαγωνική διάταξη, και έχουν διάμετρο από 4 ως 200 nm, ανάλογα με τους ηλεκτρολύτες και την τάση που χρησιμοποιούνται. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το λέιζερ που διαθέτει το εργαστήριο βιοϊατρικής και εφαρμοσμένης οπτικής για την φασματοσκοπία SERS λειτουργεί στα 785 nm, η πειραματική διαδικασία έγινε με σκοπό να κατασκευαστεί νανοεπιφάνεια με τέτοια χαρακτηριστικά ώστε η ενίσχυση επιφάνειας να είναι μέγιστη σε αυτό το μήκος κύματος. Για την επιλογή των χαρακτηριστικών των πόρων με τους οποίους θα επιτευχθεί η μεγαλύτερη ενίσχυση, και κατ επέκταση των βέλτιστων συνθηκών ανοδίωσης, χρησιμοποιήθηκε ο αλγόριθμος Discrete Dipole Approximation (DDA). Με τον αλγόριθμο DDA υπολογίστηκε ο παράγοντας ενίσχυσης της φασματοσκοπίας για νανοεπιφάνειες με ποικίλα μεγέθη πόρων και διαπιστώθηκε ότι ο παράγοντας ενίσχυσης είναι μέγιστος όταν οι πόροι βρίσκονται σε πολύ μικρή απόσταση μεταξύ τους και καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της νανοεπιφάνειας. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι παρεκκλίνοντας από την διαδεδομένη τεχνική, στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκε φύλλο αλουμινίου εμπορικής προέλευσης (που είναι 99,5% καθαρό αλουμίνιο), αντί του ακριβότερου, μεγάλης καθαρότητας αλουμινίου (99,999%). Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί η κατασκευή μιας νανοεπιφάνειας, που θα έχει κόστος μικρότερο από 10, και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν αναλώσιμο σε συσκευή που θα αναγνωρίζει βιολογικά μόρια. Η χρήση όμως μικρότερης καθαρότητας αλουμίνιου, έφερε δυσκολίες στην πειραματική iii

6 διαδικασία, και είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τυχαία διατεταγμένοι πόροι διαφόρων μεγεθών με το μέσο μέγεθος τους είναι της τάξης του 1μm, μέγεθος πολύ μεγαλύτερο από το επιθυμητό. Παρόλα αυτά, ο στόχος δημιουργίας πόρων στην επιφάνεια του αλουμινίου επιτεύχθηκε, στηρίζοντας την πεποίθηση ότι με περισσότερη εργαστηριακή εργασία, είναι εφικτή η κατασκευή νανοεπιφάνειας με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά. iv

7 ABSTRACT Fabricating porous aluminum surfaces through anodization is a technique which was developed in recent years and has attracted attention in both scientific and commercial fields. This technique has applications in various fields, like optoelectronics 1, energy storage 2, photocatalysis 3, photonics 4 and biosensors 5. This project aims to fabricate a nanosurface which will be used for identification of biological molecules via Surface Enhanced Raman Spectroscopy (SERS). The nanosurface will be formed through chemical processing of an aluminum sheet, according to the well established 2-step anodization process. 8 Anodization of aluminium causes oxidation of its surface and may form hexagonal pore arrays, with a 4-200nm pore diameter, depending on the selection of electrolyte and voltage. Bearing in mind that the laser of Biomedical Imaging and Applied Optics Lab for SERS operates at 785nm, the purpose of the experimental process is fabricating a nanosurface with a structure which will result to a maximum surface enhancement at that wavelength. The Discrete Dipole Approximation algorithm (DDA) was used to select the more appropriate nanosurface structure and hence the best anodization parameters. Using DDA, the enhancement factor of spectroscopy was calculated for various nanosurface s structures and the outcome was that we can get the best enhancement factor when interpore distance is smaller and pores cover the bigger part of the nanasurface. Finaly, it must be noted that using a variation of the anodization process, for this project a commercial (99,5% pure) aluminium sheet was used, instead of the more expensive, high purity (99,999%) aluminium. In that way, we can achieve the fabrication of a nanosurface, which will cost less than 10, and can be used as consumable in a device that it will be able to identify biological molecules. However, the use of a non high purity aluminium sheet, resulted in a more complex experimental procedure, and the outcome was the fabrication of porous structure with random interpore distances and pore diameters with various sizes, (average 1μm), sizes that are much bigger that the desirable. Nevertheless, the goal of fabricating pores in aluminum surface was achieved, indicating that the fabrication of a nanosurface with a more preferable porous structure is feasible. v

8 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους με βοήθησαν στην οργάνωση και διεκπεραίωση αυτής της διπλωματικής εργασίας. Καταρχήν θέλω να ευχαριστήσω τον Δρ. Κώστα Πίτρη, για την καθοδήγηση και εμπιστοσύνη που μου έδειξε για την ολοκλήρωση της εργασίας. Έπειτα, ευχαριστώ τους Δρ. Ιούλιο Γεωργίου και Δρ. Ηλία Κυριακίδη που με άφησαν να χρησιμοποιήσω εξοπλισμό του εργαστηρίου τους. Ένα μεγάλο ευχαριστώ χρωστώ επίσης στους υποψήφιους διδάκτορες Μύρια Αγγελίδου, Χαράλαμπο Ανδρέου και Φώτη Κόσσυβα, που με βοήθησαν στη χρήση του λογισμικού και του εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκε για την διπλωματική εργασία. Αφιερώνω αυτή τη διπλωματική εργασία, στην αγαπημένη μου σύζυγο Βαρβάρα Χρίστου, γιατί εκτός από την υλική βοήθεια που μου έδωσε μέσω του Τμήματος Χημείας, με στήριξε σε κάθε δυσκολία και στάθηκε δίπλα μου, δίνοντας μου δύναμη να συνεχίσω. vi

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN Φασματοσκοπία Φασματοσκοπία Raman Φασματόμετρα Raman Φασματοσκοπία συντονισμού Raman Φασματοσκοπία Raman με επιφανειακή ενίσχυση ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ DDA Υπολογισμός παράγοντα ενίσχυσης SERS Μέθοδος DDA Πρόγραμμα DDSCAT Ρυθμίσεις προγράμματος DDSCAT Σχεδιασμός νανοεπιφάνειας Προσομοίωση νανοεπιφάνειας στο DDSCAT Εξάρτηση παράγοντα ικανότητας εξάλειψης από παραμέτρους των πόρων ΑΝΟ ΙΩΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Δημιουργία πόρων Χημική διαδικασία Καθορισμός παραμέτρων πόρων Επίδραση της καθαρότητας του αλουμινίου ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Τεχνική ανοδίωσης 2 βημάτων Προετοιμασία πειραματικής διαδικασίας Κατασκευή νανοεπιφάνειας Κόστος νανοεπιφάνειας ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ vii

10 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το 1928, ο Ινδός επιστήμονας Chandrasekhara Venkata Raman ανακάλυψε ότι το μήκος κύματος ενός μονοχρωματικού φωτός μεταβάλλεται όταν διέρχεται από διαφανές μέσο. Η ανακάλυψη του φαινόμενο αυτού, που ονομάστηκε Raman, θεωρήθηκε από τότε πολύ σημαντική και γι αυτό δόθηκε και το βραβείο Νόμπελ. 6 Όμως, παρόλο που πέρασαν τόσα χρόνια, η φασματοσκοπία Raman εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του ερευνητικού ενδιαφέροντος. Ειδικότερα, η φασματοσκοπία Raman με ενίσχυση επιφάνειας (SERS), που είναι μια τροποποιημένη τεχνική της φασματοσκοπίας Raman, είναι αντικείμενο έρευνας με σκοπό την μετατροπή της σε ένα πιο διαδεδομένο και πολύτιμο εργαλείο. Συγκεκριμένα, υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για δημιουργία μιας υπερευαίσθητης συσκευής βασισμένης στην SERS με ικανότητα αναγνώρισης μορίων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν ανιχνευτής βιολογικών μορίων. 7 Η επίτευξη αυτού του στόχου είναι πολύ πιθανόν να πραγματοποιηθεί σύντομα και υπόσχεται εφαρμογές που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά το βιοτικό επίπεδο του ανθρώπου. Η παρούσα εργασία έχει σαν στόχο την κατασκευή μιας νανοεπιφάνειας που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ανίχνευση βιολογικών μορίων με τη φασματοσκοπία SERS. Η νανοεπιφάνεια αυτή θα προέλθει από χημική επεξεργασία λεπτού φύλλου αλουμινίου, ακολουθώντας την γνωστή και ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνική ανοδίωσης 2 βημάτων (2-step anodization). 8 Συγκεκριμένα, με διαδικασία αυτή, η επιφάνεια του αλουμινίου οξειδώνεται και γίνεται πορώδες. Για την επιλογή των βέλτιστων συνθηκών ανοδίωσης, και κατ επέκταση του μεγέθους των πόρων, χρησιμοποιήθηκε ο αλγόριθμος Discrete Dipole Approximation (DDA). Αρχικά λοιπόν, θα μελετηθεί η φασματοσκοπία Raman, και η SERS. Στη συνέχεια θα γίνει εξήγηση του τρόπου λειτουργίας του αλγόριθμου DDA και θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων για νανοεπιφάνειες με διάφορες δομές πόρων. Αφού εξηγηθεί η διαδικασία ανοδίωσης, θα παρουσιαστεί λεπτομερώς η πειραματική διαδικασία. Τέλος θα παρατεθούν και θα συζητηθούν τα αποτελέσματα της πειραματικής διαδικασίας, αποτελέσματα που παρουσιάζονται με απεικόνιση από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο τύπου SEM. 1

11 2. ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN 2.1 Φασματοσκοπία Η Φασματοσκοπία είναι η μελέτη της αλληλεπίδρασης της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Μπορεί δηλαδή να μας δώσει πληροφορίες για ένα άγνωστο δείγμα χρησιμοποιώντας την αλληλεπίδραση του με το φως. Προκειμένου να πάρουμε φασματοσκοπικές πληροφορίες χρειάζονται τρία απαραίτητα συστατικά: η πηγή της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, το δείγμα που είναι και το αντικείμενο της μελέτης και ο ανιχνευτής. Το φως μπορεί να αλληλεπιδρά με την ύλη με διαφορετικό τρόπο όταν το φως που προσπίπτει στο δείγμα μπορεί να απορροφηθεί, να σκεδαστεί ή να εκπεμφθεί Φασματοσκοπία Raman Στη φασματοσκοπία Raman παρατηρούμε το σκεδασμό του φωτός. Μονοχρωματικό ορατό φως, συνήθως από laser, σκεδάζεται από το δείγμα. Το μήκος κύματος ενός μικρού κλάσματος της ορατής ακτινοβολίας, που σκεδάζεται από ορισμένα μόρια, διαφέρει από αυτό της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Επιπλέον οι μετατοπίσεις στο μήκος κύματος εξαρτώνται από τη χημική δομή των μορίων που προκαλούν τη σκέδαση. Όταν ένα φωτόνιο μονοχρωματικής δέσμης αλληλεπιδρά με ένα μόριο τότε το φωτόνιο σκεδάζεται κυρίως ελαστικά (σκέδαση Rayleigh) ενώ ένα μικρό μέρος του σκεδάζεται ανελαστικά (σκέδαση Raman). Στη σκέδαση Rayleigh το εκπεμπόμενο φως -3 με συχνότητα v 0 σκεδάζεται προς όλες τις κατευθύνσεις, με ένταση της τάξεως του 10 της εντάσεως της προσπίπτουσας ακτινοβολίας, χωρίς αλλαγή συχνότητας. Αντίθετα, στη σκέδαση Raman παρατηρείται μεταβολή της συχνότητας του σκεδαζόμενου φωτονίου κατά v m ώστε η διαφορά ενέργειας να είναι E hv m. H συχνότητα v 1 του σκεδαζόμενου φωτονίου μπορεί να είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη της v0. Στην πρώτη περίπτωση ( v1 v0 m ) λαμβάνονται οι ταινίες anti Stokes, ενώ στη δεύτερη περίπτωση (v ), λαμβάνονται οι ταινίες Stokes, (σχήμα 1). Στο φάσμα 1 v0 m Raman, ουσιαστικά μετρούμε τις διαφορές συχνότητας από αυτή του Rayleigh. 10 2

12 hv o Σκεδασμός Rayleigh hv o hv o hv o + hv m Anti-stokes hvo - hv m Σκεδασμός Raman Stokes Σχήμα 1: Σκεδασμός Rayleigh και Σκεδασμός Raman. 2.3 Φασματόμετρα Raman Τα περισσότερα σύγχρονα φασματόμετρα Raman είναι είτε όργανα μετασχηματισμού Fourier εξοπλισμένα με ψυχόμενους ανιχνευτές γερμανίου, είτε πολυδιαυλικά όργανα, που βασίζονται σε ανιχνευτές σύζευξης φορτίου (CCD). Οι ανιχνευτές αυτοί είναι ευαίσθητοι σε ακτινοβολία μήκους κύματος 782 nm, που παράγεται από λέιζερ διόδου, η οποία προκαλεί διέγερση Raman σε πολλές ενώσεις, χωρίς να παράγεται σημαντικός φθορισμός. Στο σχήμα 2 παρουσιάζεται το διάγραμμα ενός φασματομέτρου διασποράς Raman με ένα ανιχνευτή CCD. Σχήμα 2 Πολυδιαυλικό φασματόμετρο Raman περίθλασης με ανιχνευτή CCD. ΒP είναι ένα φίλτρο ταινίας, BR είναι ένα φίλτρο απόρριψης ζωνών Rayleigh. (Προσαρμοσμένο από το: C. D. Newman, G. C. Bret, And R. L.M ccreery, Appl. Spectros., 1992, 46, 263). Η πηγή είναι ένα λέιζερ διόδου και ένα σύστημα φίλτρου που αποδίδει ακτινοβολία μήκους κύματος στα 783 nm. Αυτή η δέσμη εστιάζεται στο τέλος της ίνας διέγερσης μέσω ενός φακού και μεταδίδεται σε οπτικές ίνες, που αποτελούνται από την ίνα διέγερσης που περιβάλλεται από 19 ίνες συλλογής. Στη συνέχεια οι τελευταίες 3

13 μεταφέρουν την εκπομπή Raman στη σχισμή του ανιχνευτή CCD. Τέλος η εκπομπή Raman διέρχεται μέσω φίλτρου, το οποίο απορρίπτει τη σκεδαζόμενη ακτινοβολία Rayleigh. 11 Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκε ένα παρόμοιο σύστημα, με λέιζερ που αποδίδει ακτινοβολία μήκους κύματος στα 785 nm. 2.4 Φασματοσκοπία συντονισμού Raman Η συνθήκη του συντονισμού στη φασματοσκοπία Raman προκύπτει όταν η ενέργεια που απαιτείται για τη διέγερση συμπίπτει με την ενέργεια απορρόφησης σε κάποια ηλεκτρονικά διεγερμένη κατάσταση. Στις συνθήκες αυτές οι εντάσεις των κορυφών Raman, που σχετίζονται με τις περισσότερες συμμετρικές δονήσεις, αυξάνονται κατά ένα παράγοντα 10 2 έως Συνεπώς, είναι δυνατή η λήψη φασμάτων συντονισμού Raman σε συγκεντρώσεις αναλύτη έως και 10 8 Μ, σε αντίθεση με τις συνηθισμένες μετρήσεις Raman, οι οποίες κανονικά περιορίζονται σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 0,1 Μ. Οι εντάσεις των γραμμών σε ένα πείραμα συντονισμού Raman αυξάνονται ταχύτατα καθώς το μήκος κύματος διέγερσης πλησιάζει το μήκος κύματος της ηλεκτρονιακής κορυφής απορρόφησης. Δηλαδή, για να επιτύχουμε τη μέγιστη αύξηση του σήματος για ένα μεγάλο εύρος μεγίστων απορρόφησης, απαιτείται λέιζερ με ρυθμιζόμενο μήκος κύματος ακτινοβολίας Φασματοσκοπία Raman με επιφανειακή ενίσχυση Η φασματοσκοπία Raman με επιφανειακή ενίσχυση (surface-enhanced Raman spectroscopy, SERS) περιλαμβάνει λήψη φασμάτων σε δείγματα που είναι προσροφημένα στην επιφάνεια κολλοειδών σωματιδίων μετάλλων (συνήθως αργύρου, χρυσού, ή χαλκού) ή σε τραχείες επιφάνειες των μετάλλων αυτών. Για λόγους που δεν έχουν γίνει πλήρως κατανοητοί, οι γραμμές Raman του προσροφημένου μορίου συχνά αυξάνονται σε ένταση κατά ένα παράγοντα 10 3 ως Όταν η επιφανειακή ενίσχυση συνδυασθεί με την τεχνική αύξησης μέσω συντονισμού, που μελετήθηκε στην προηγούμενη ενότητα, η ολική ενίσχυση στην ένταση του σήματος είναι κατά προσέγγιση ίση με το γινόμενο των εντάσεων που παράγονται με κάθε τεχνική. Κατά συνέπεια, τα όρια ανίχνευσης που παρατηρούνται βρίσκονται στην περιοχή από 10 9 ως Μ. 4

14 H εξήγηση της μεγάλης ενίσχυση που προκαλεί η SERS στηρίζεται κυρίως σε δύο φαινόμενα: Το ηλεκτρομαγνητικό φαινόμενο και τη χημική ενίσχυση. 4,6 Σύμφωνα με το ηλεκτρομαγνητικό φαινόμενο ισχύει η σχέση μ=αε όπου μ: επαγόμενη διπολική ροπή α: πολωσιμότητα Ε: ηλεκτρικό πεδίο Η ενίσχυση μπορεί να προέλθει είτε από την πολωσιμότητα, είτε από το ηλεκτρικό πεδίο, επειδή η ένταση του σκεδασμού Raman εξαρτάται από το τετράγωνο της επαγόμενης διπολικής ροπής (μ 2 ). Στην περίπτωση που η ενίσχυση συνδέεται με το Ε, τότε έχουμε το ηλεκτρομαγνητικό φαινόμενο. Αυτή η ενίσχυση συμβαίνει επειδή το τοπικό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στην επιφάνεια του μετάλλου είναι σημαντικά αλλαγμένο από το προσπίπτον πεδίο λόγω της επιρροής του μετάλλου. Η ενίσχυση είναι πολύ πιο έντονη όταν αναμιγνύονται πολύ λεπτά μεταλλικά σωματίδια, ή πολύ ανώμαλες επιφάνειες. Στις ανώμαλες επιφάνειες, το προσπίπτων φως στην επιφάνεια του μετάλλου διεγείρει ηλεκτρόνια μετάδοσης και παράγει ένα επιφανειακό πλάσμα συντονισμού. Έτσι τα τραχεία χαρακτηριστικά του μετάλλου πολώνονται, και το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στο εσωτερικό του σωματιδίου που βρίσκεται στην επιφάνεια, αυξάνεται σημαντικά από το εφαρμοζόμενο πεδίο. Η χημική ενίσχυση προέρχεται από τη μεταφορά φορτίου μεταξύ προσροφημένης ένωσης και μετάλλου, ή από τη δημιουργία δεσμού μεταξύ των δύο. Και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να αυξηθεί η πολωσιμότητα. Τα πλεονεκτήματα αυτής τεχνικής είναι: Γίνεται χρήση μόνο μικρών ποσοτήτων δείγματος, (λιγότερο από 1 μικρόλιτρο). Μπορεί να γίνει ανίχνευση δείγματος με πολύ μικρή συγκέντρωση (της τάξης ppm-ppb). Δεν χρειάζεται laser υψηλής ισχύος. Συγκεκριμένα η ισχύς που χρησιμοποιείται κυμαίνεται μεταξύ 100μW και 10mW. 5

15 3. ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ DDA 3.1 Υπολογισμός παράγοντα ενίσχυσης SERS Η κλασική ηλεκτρομαγνητική θεωρία των μεταλλικών νανοσωματιδίων ανάγεται από τον 18 ο αιώνα. Οι εξισώσεις του Μάξγουελ περιγράφουν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στην παρουσία κάποιου υλικού. Στις αρχές του 20 ου αιώνα, ο Γερμανός φυσικός Gustav Mie παρουσίασε ακριβείς λύσεις των εξισώσεων του Μάξγουελ για τον σκεδασμό του φωτός σε ένα σφαιρικό σωματίδιο. Δυστυχώς αυτές οι λύσεις εφαρμόζονται μόνο σε σφαιρικά σωματίδια. 13 Τα τελευταία χρόνια όμως, έχουν βρεθεί μέθοδοι που, χρησιμοποιώντας υπολογιστική-ηλεκτροδυναμική μέθοδο, επιτρέπουν και τον υπολογισμό του παράγοντα ενίσχυσης SERS και για μη σφαιρικά νανοσωματίδια. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι η Discrete Dipole Approximation (DDA), η Modified Long Wavelength Approximation (MLWA) και η Finite Difference Time-Domain (FDTD). Αυτές οι μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να περιγράψουν οποιοδήποτε είδος σωματιδίου, αλλά έχουν περιορισμούς, όπως τον ολικό αριθμό των στοιχείων και των υπολογισμών που χρειάζονται Μέθοδος DDA Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος DDA. Με τη μέθοδο αυτή μπορούν να υπολογιστούν παράγοντες όπως η ικανότητα εξάλειψης και η σκέδαση σε πολύπλοκα σωματίδια. 15 Δεν μπορεί όμως να εκτιμηθεί με ακρίβεια το ηλεκτρικό πεδίο γύρω από το σωματίδιο και επιπλέον, ο όγκος του υλικού που μπορεί να αναλυθεί περιορίζεται από την υπολογιστική δύναμη του Η/Υ σε μερικές εκατοντάδες νανόμετρα. 15 Παρόλα αυτά η μέθοδος αυτή έχει την ικανότητα να υπολογίζει την οπτική απόκριση ενός νανοσωματιδίου δεδομένου ότι είναι γνωστά το μέγεθος και το σχήμα του, οι διηλεκτρικές σταθερές κάθε υλικού και το μήκος κύματος της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. 16 Ένα ακόμα πλεονέκτημα της μεθόδου DDA είναι η ταχύτητα ανάλυσης. Αν ο αριθμός των διπόλων είναι Ν, επειδή το DDA χρησιμοποιεί αλγόριθμο FFT, συγκλίνει σε Νln(N) βήματα, ενώ οι άλλες μέθοδοι χρειάζονται Ν 2 βήματα. 6

16 3.3 Πρόγραμμα DDSCAT Ένα πρόγραμμα που χρησιμοποιεί τη μέθοδο DDA και είναι δημοσίως διαθέσιμο, είναι το DDSCAT. 17 Το πρόγραμμα αυτό μπορεί να υπολογίσει τη σκέδαση και την απορρόφηση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, από σωματίδια με ακανόνιστη γεωμετρία. Πρέπει όμως να ισχύει 2 eff / 15, όπου λ το μήκος κύματος της προσπίπτουσας ακτινοβολίας και a eff 3V 4 1/3, (V o όγκος του νανοσωματιδίου). Επίσης πρέπει ο δείκτης διάθλασης m του υλικού από το οποίο είναι κατασκευασμένο το νανοσωματίδιο, να είναι μικρότερος της μονάδας, δηλαδή m 1 2. Το DDSCAT υπολογίζει τη σκέδαση και την απορρόφηση χρησιμοποιώντας έναν πίνακα από δίπολα που αλληλεπιδρούν με ένα μονοχρωματικό κύμα που έρχεται από το άπειρο. Η απόσταση μεταξύ 2 διαδοχικών διπόλων συμβολίζεται με d και πρέπει να είναι μικρότερη από 8nm. 18 Το πρόγραμμα έχει τη δυνατότητα να παράγει απεικονίσεις με πίνακες διπόλων για διάφορα σχήματα νανοσωματιδίων, αλλά μπορεί επίσης να δεχτεί απεικονίσεις από το χρήστη του προγράμματος για οποιοδήποτε άλλο σχήμα. Ακόμα, το νανοσωματίδιο μπορεί να προσανατολιστεί με οποιαδήποτε γωνία ως προς την προσπίπτουσα ακτινοβολία. Πιο αναλυτικά το πρόγραμμα DDSCAT μπορεί να υπολογίσει τα παρακάτω: 2 Τον παράγοντα ικανότητας απορρόφησης Q C /, όπου το C abs είναι η διατομή απορρόφησης. abs abs eff Τον παράγοντα ικανότητας σκέδασης Q C / 2 sca sca eff, όπου το C sca είναι η διατομή σκέδασης. Τον παράγοντα ικανότητας εξάλειψης Qext Qabs Qsca, που είναι και ο σημαντικότερος για την εργασία αυτή. Άλλους παράγοντες όπως την καθυστέρηση φάσης, την δύναμη και τη ροπή ακτινοβολίας, που δεν χρειάζονται όμως για την παρούσα εργασία. Επίσης, το DDSCAT λαμβάνει υπόψη και το μέσο στο οποίο βρίσκεται το νανοσωματίδιο. Για το σκοπό αυτό στο πρόγραμμα πρέπει να εισάγεται ο σχετικός δείκτης διάθλασης mtarg et( ) m( ), ενώ το μήκος κύματος της προσπίπτουσας m ( ) medium 7

17 ακτινοβολίας πρέπει να διαιρείται με το δείκτη διάθλασης του διηλεκτρικού μέσου vacum. m medium 3.4 Ρυθμίσεις προγράμματος DDSCAT Οι κύριες ρυθμίσεις που απαιτούνται για μια προσομοίωση από το πρόγραμμα DDSCAT είναι το μήκος κύματος, ο δείκτης διάθλασης του υλικού της νανοεπιφάνειας, το σχήμα της νανοεπιφάνειας, το α eff ( ενεργός ακτίνα σχήματος), και η γωνία πρόσπτωσης της ακτινοβολίας πάνω στην νανοεπιφάνεια. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, το λέιζερ που διαθέτει το εργαστήριο λειτουργεί στα 785nm, άρα το μήκος κύματος που εισάχθηκε στο πρόγραμμα είναι vacum 785nm 590,2256nm. Ο πίνακας που περιέχει τον δείκτη διάθλασης για 1, 33 m ύ διάφορα μήκη κύματος λήφθηκε από την αναφορά [19], και κάθε τιμή του διαιρέθηκε με το 1,33 που είναι ο δείκτης διάθλασης του νερού. Δημιουργήθηκαν σχήματα νανοεπιφάνειας με διάφορες διαστάσεις και υπολογίστηκε το ανάλογο α eff για κάθε σχήμα, ώστε να καθοριστεί ο τρόπος με τον οποίο το σχήμα επηρεάζει τον παράγοντα ικανότητας εξάλειψης Q ext. Τέλος, η γωνία πρόσπτωσης της ακτινοβολίας σε σχέση με την νανοεπιφάνεια καθορίστηκε ως 0, αλλά θα μπορούσε να δοθούν και διαφορετικές τιμές. 3.5 Σχεδιασμός νανοεπιφάνειας Μετά από τη χημική επεξεργασία η επιφάνεια του αλουμινόχαρτου θα οξειδωθεί και θα γίνει πορώδης (σχήμα 3), και οι πόροι θα έχουν σχήμα περίπου κυκλικό με εξαγωνική διάταξη (σχήμα 4). 20 8

18 Σχήμα 3: Μετασχηματισμός επιφάνειας αλουμινίου. Σχήμα 4: Διάταξη και μορφή πόρων. Για την προσομοίωση της μορφής της νανοεπιφάνειας στο πρόγραμμα DDA, χρειάζονται οι ακόλουθες διαστάσεις (σχήμα 5) : D p, που είναι η διάμετρος ενός πόρου, D int, που είναι η απόσταση μεταξύ 2 πόρων, t p, που είναι το βάθος ενός πόρου και t barrier, που είναι το πάχος του Al 2 O 3 κάτω από τους πόρους. 9

19 Σχήμα 5: Χαρακτηριστικές διαστάσεις νανοεπιφάνειας. (Προσαρμοσμένο από το: W Lee, R Ji, U Gösele, K Nielsch, Nature Materials, 2006, vol 5, pp ). Λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα DDSCAT έχει περιορισμούς ως προς το μέγεθος του νανοσωματιδίου που μπορεί να αναλύσει, σχεδιάστηκε μέσω της Matlab μόνο ένα μικρό τμήμα του νανοσωματιδίου. Συγκεκριμένα, ο σχεδιασμός αναπαριστά ένα σωματίδιο με διαστάσεις XYZ 670x670x670 nm. Το βάθος των πόρων καθορίστηκε 650nm ενώ το στρώμα Al 2 O 3 κάτω από τους πόρους t barrier 20nm, διαστάσεις σαφώς μικρότερες από τις πραγματικές. Όμως, σε σωματίδιο τέτοιων διαστάσεων ήταν εφικτό να σχεδιαστούν πόροι με διάμετρους (D p ) 20 ως 300nm και αποστάσεις μεταξύ των κέντρων τους (D int ) 50 ως 500nm, διαστάσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν μετά τη πειραματική διαδικασία. Ένας σχεδιασμός με διαστάσεις D int =100nm και D p =40nm φαίνεται στο σχήμα 6. Είναι λογικό ότι ο αριθμός των πόρων που αναπαριστούνται σε κάθε σχεδιασμό διαφέρει αφού οι διαστάσεις του σωματιδίου είναι σταθερές, ενώ το D int έχει διάφορες τιμές. Ο αλγόριθμος για το σχεδιασμό στη Matlab βρίσκεται στο Παράρτημα 1. 10

20 Σχήμα 6: Σχεδιασμός νανοεπιφάνειας στην Matlab. Με κόκκινο χρώμα φαίνεται το Al 2 O 3, ενώ με μπλε συμβολίζονται οι πόροι. 3.6 Προσομοίωση νανοεπιφάνειας στο DDSCAT Πριν την παρουσίαση των αποτελεσμάτων όλων των προσομοιώσεων που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια της μελέτης αυτής, θα γίνει μια αναλυτική περιγραφή μιας προσομοίωσης. Για προσομοίωση μιας συγκεκριμένης νανοεπιφάνειας στο πρόγραμμα DDSCAT, χρειάζεται να γίνουν τα ακόλουθα βήματα: Να καθοριστούν οι διαστάσεις D p (διάμετρος του πόρου) και D int (απόσταση μεταξύ 2 πόρων). Να καθοριστεί η απόσταση μεταξύ 2 διαδοχικών διπόλων d, ώστε να υπολογιστεί ο αριθμός των διπόλων σε κάθε άξονα x,y,z. O αριθμός των διπόλων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 135 για την έκδοση του προγράμματος DDSCAT που χρησιμοποιήθηκε στην εργασία αυτή, ενώ το d πρέπει να έχει τιμή 1 μέχρι 8 nm. Να σχεδιαστεί η νανοεπιφάνεια και να δημιουργηθεί ένα αρχείο shape.dat που περιγράφει την διάταξη των διπόλων σε κάθε άξονα, (χρησιμοποιώντας τη Matlab). Να υπολογιστεί το α eff και να συμπληρωθεί το αρχείο ddscat.par. Να εκτελεστεί το ddscat.exe. 11

21 d D d Να εξαχθεί το Q ext από το αρχείο w000r00k000.sca. Για παράδειγμα ας θεωρήσουμε ότι D p =40nm, D int =100nm και d=5nm. Τότε 100nm 5nm int int 20 που είναι ο αριθμός των διπόλων στον, που αναπαριστoύν την απόσταση μεταξύ διαδοχικών πόρων, και d p Dp 40nm 8 d 5nm που είναι ο αριθμός των διπόλων που αναπαριστούν τη διάμετρο των πόρων. Επίσης, επειδή ο αριθμός των διπόλων σε κάθε άξονα πρέπει να είναι μικρότερος του 135, θέτουμε Nx Ny Nz 134 και t=130 όπου t το βάθος των πόρων. Αυτά τα δεδομένα εισάγονται στον αλγόριθμο για το σχεδιασμό της νανοεπιφάνειας στη Matlab (Παράρτημα 1). Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως a eff 3V 4 1/3, όπου V o όγκος του νανοσωματιδίου. Για τον υπολογισμό του όγκου, λήφθηκε υπόψη ο αριθμός των διπόλων (ΝΑΤ), οποίος μπορεί να υπολογιστεί από τον αλγόριθμο της Matlab και εμφανίζεται στο αρχείο shape.dat. Επειδή όμως κάθε άξονας είναι υπό κλίμακα 1:5 (αυτό φαίνεται από το d), πολλαπλασιάζουμε τον αριθμό NAT επί 5 3. Έτσι V NAT* d * nm υπολογίζουμε την ενεργό ακτίνα a eff. Γνωρίζοντας τον όγκο μπορούμε να 3* /3 384,107nm. Αφού βρέθηκαν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, συμπληρώνεται το αρχείο παραμέτρων ddscat.par. Το αρχείο αυτό παρουσιάζεται συμπληρωμένο με τα στοιχεία του παραδείγματος, στο Παράρτημα 2. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο συμπλήρωσης του, μπορεί κάποιος να ανατρέξει στον οδηγό χρήσης του προγράμματος DDSCAT Εξάρτηση παράγοντα ικανότητας εξάλειψης από παραμέτρους των πόρων Για να βρεθεί η εξάρτηση του παράγοντα ικανότητας εξάλειψης Q ext από τη διάμετρο των πόρων D p και την απόσταση τους D int πραγματοποιήθηκε μια σειρά από προσομοιώσεις με το πρόγραμμα DDSCAT. 12

22 Αρχικά για σταθερή απόσταση μεταξύ των πόρων D int =400nm, υπολογίστηκε ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της διαμέτρου των πόρων, όπως παρουσιάζεται στο σχήμα 7. Qext Dp (nm) Dint=400nm Σχήμα 7: Γραφική παράσταση Παράγοντα ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της διαμέτρου των πόρων, για Dint=400nm. Η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε για απόσταση μεταξύ των πόρων D int =100nm, όπως φαίνεται στο σχήμα Qext Dp (nm) Dint=100nm Σχήμα 8: Γραφική παράσταση Παράγοντα ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της διαμέτρου των πόρων, για Dint=100nm. Είναι φανερό ότι, για σταθερή απόσταση μεταξύ των πόρων, ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης αυξάνεται όσο αυξάνεται η διάμετρος των πόρων. Στη συνέχεια, κρατήθηκε σταθερή η διάμετρος των πόρων D p =40nm και υπολογίστηκε ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της απόστασης των 13

23 πόρων (η απόσταση μετράται από τα κέντρα 2 γειτονικών πόρων). Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται σε γραφική παράσταση, στο σχήμα Qext 3 Dp=40nm Dint (nm) Σχήμα 8: Γραφική παράσταση Παράγοντα ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της απόστασης μεταξύ γειτονικών πόρων, για D p =40nm.. Από τις παραπάνω γραφικές παραστάσεις φαίνεται ότι ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης είναι μεγαλύτερος σε ένα συνδυασμό μεγάλης διαμέτρου πόρων και μικρής απόστασης μεταξύ τους. Πρέπει δηλαδή τα τοιχώματα του οξειδίου του αλουμινίου γύρω από τους πόρους να έχουν όσο το δυνατόν μικρότερο πάχος, και οι πόροι να καταλαμβάνουν όσο το δυνατό μεγαλύτερη μέρος της επιφάνειας του νανοσωματιδίου. Ένα τέτοιο νανοσωματίδιο παρουσιάζεται στο σχήμα 9, και έχει D int =100nm και D p =80nm. Διευκρινίζεται ότι η διάμετρος των πόρων πρέπει να είναι μικρότερη από την απόσταση τους, αφού η απόσταση μετράται από τα κέντρα των πόρων και όχι από τις άκρες τους. 14

24 Σχήμα 9: Παράδειγμα σχεδιασμού νανοσωματιδίου με μεγάλη διάμετρο πόρων και μικρή σχετικά απόσταση μεταξύ τους. Με κόκκινο χρώμα φαίνεται το Al 2 O 3, ενώ με μπλε συμβολίζονται οι πόροι. 15

25 4. ΑΝΟΔΙΩΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ 4.1. Δημιουργία πόρων Το αλουμίνιο (Al), όπως όλα τα μέταλλα, οξειδώνεται όταν έρθει σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Όμως, αντίθετα με τον σίδηρο, στην επιφάνεια του αλουμινίου δημιουργείται ένα λεπτό στρώμα αλουμίνας (Al 2 O 3 ) το οποίο προστατεύει το αλουμίνιο από περαιτέρω οξείδωση. Αυτό το στρώμα όταν δημιουργείται φυσικά δεν έχει πόρους και έχει πάχος μερικά νανόμετρα. Η ανοδίωση είναι μια μέθοδος με την οποία αυξάνεται το φυσικό στρώμα Al 2 O 3 στην επιφάνεια του αλουμινίου. Όταν το αλουμίνιο μπει σε μια συσκευή ηλεκτρόλυσης, με εφαρμογή τάσης και παρουσία ηλεκτρολύτη, μπορούν να δημιουργηθούν 2 μορφές ανοδιωμένου αλουμινίου. Αν ο ηλεκτρολύτης έχει ph>5, αυξάνεται το πάχος του φυσικού στρώματος Al 2 O 3 και δεν δημιουργούνται πόροι. Αυτή η διαδικασία εφαρμόζεται στην βιομηχανία με σκοπό την αύξηση της ανθεκτικότητας του αλουμινίου. Αντίθετα, αν ο ηλεκτρολύτης είναι οξύ με αρκετά μικρότερο ph, τότε μπορεί να δημιουργηθεί ένα πορώδες στρώμα Al 2 O 3. Συνήθως χρησιμοποιείται ένα από τα ακόλουθα οξέα: φωσφορικό, οξαλικό και θειικό οξύ, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμός τους. Το στρώμα αλουμίνας που διαχωρίζει διαρκώς το αλουμίνιο από τον ηλεκτρολύτη είναι η περιοχή όπου πραγματοποιούνται οι χημικές αντιδράσεις για την ανάπτυξη των πόρων. Ειδικά στον πυθμένα των πόρων, όπου ο πόρος έχει καμπύλη επιφάνεια, το στρώμα αλουμίνας έχει κεντρικό ρόλο στην δημιουργία και ανάπτυξη πόρων μέσω της ανοδίωσης. Πιο αναλυτικά, ολόκληρη η διαδικασία για δημιουργία πόρων σε επιφάνεια αλουμινίου περιγράφεται παρακάτω: Αρχικά, το φύλλο αλουμινίου καθαρίζεται, και με ηλεκτρόλυση σε μίγμα αιθανόλης και υπερχλωρικού οξέος γυαλίζεται η επιφάνεια του για να μειωθεί η τραχύτητα της. Αν η επιφάνεια του αλουμινίου μείνει τραχεία, τότε θα επηρεαστεί η δημιουργία πόρων και η διάταξη τους. Η γυαλισμένη επιφάνεια καλύπτεται από ένα στρώμα οξειδίου Al 2 O 3 μόλις έρθει σε επαφή με τον αέρα. Επειδή το Al 2 O 3 έχει μεγαλύτερο ατομικό όγκο από το αλουμίνιο, μόνο πολύ μικρές ρωγμές εμφανίζονται στην επιφάνεια όπου σχηματίζεται το φυσικό στρώμα οξειδίου. Ενώ ο ακριβής μηχανισμός ανάπτυξης πόρων είναι θέμα συζήτησης μεταξύ των επιστημόνων, πολλοί 16

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ 5.1 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ Α' ΜΕΡΟΣ: Ηλεκτρόλυση του νερού. ΘΕΜΑ: Εύρεση της μάζας οξυγόνου και υδρογόνου που εκλύονται σε ηλεκτρολυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

l R= ρ Σε ηλεκτρικό αγωγό µήκους l και διατοµής A η αντίσταση δίνεται από την εξίσωση: (1)

l R= ρ Σε ηλεκτρικό αγωγό µήκους l και διατοµής A η αντίσταση δίνεται από την εξίσωση: (1) ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΗΕΚΤΡΟΥΤΩΝ Θέµα ασκήσεως Μελέτη της µεταβολής της αγωγιµότητας ισχυρού και ασθενούς ηλεκτρολύτη µε την συγκέντρωση, προσδιορισµός της µοριακής αγωγιµότητας σε άπειρη αραίωση ισχυρού οξέος,

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1 Λέξεις κλειδιά: Ηλεκτρολυτικά διαλύματα, ηλεκτρόλυση,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ Το φασματοφωτόμετρο αποτελεί το πιο διαδεδομένο όργανο των βιοχημικών εργαστηρίων. Χρησιμοποιείται για την μέτρηση της συγκέντρωσης ουσιών μέσα σε ένα υγρό διάλυμα π.χ. για την μέτρηση του

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ

ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ. Θέμα Δ ΑΤΟΜΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Θέμα Δ 4_2149 Άτομο υδρογόνου βρίσκεται σε κατάσταση όπου η στροφορμή του είναι ίση με 3,15 10-34 J s. Δ1) Σε ποια στάθμη βρίσκεται το ηλεκτρόνιο; Δ2) Αν το άτομο έφθασε στην προηγούμενη

Διαβάστε περισσότερα

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ 2-1 Ένας φύλακας του ατομικού ρολογιού καισίου στο Γραφείο Μέτρων και Σταθμών της Ουάσιγκτον. 2-2 Άτομα στην επιφάνεια μιας μύτης βελόνας όπως φαίνονται μεηλεκτρονικόμικροσκό 2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΥΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ: Μέτρηση της έντασης της (συνήθως) ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με (φωτοηλεκτρικούς ήάλλους κατάλληλους) μεταλλάκτες, μετάτην αλληλεπίδραση της με

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.

XHMEIA. 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. ΘΕΜΑ 1 ο. Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις. ΘΕΜΑ ο Α ΛΥΚΕΙΟΥ-ΧΗΜΕΙΑ ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Να δώσετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω περιπτώσεις.. Η πυκνότητα ενός υλικού είναι 0 g / cm. Η πυκνότητά του σε g/ml είναι: a. 0,00 b., c. 0,0 d. 0,000. Ποιο από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel Μέτρηση Γωνίας Bewse Νόμοι του Fesnel [] ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο πείραμα, δέσμη φωτός από διοδικό lase ανακλάται στην επίπεδη επιφάνεια ενός ακρυλικού ημι-κυκλικού φακού, πολώνεται γραμμικά και ανιχνεύεται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά?

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? (Μη-μαγνητικά, μη-αγώγιμα, διαφανή στερεά ή υγρά με πυκνή, σχετικά κανονική διάταξη δομικών λίθων). Γραμμικά πολωμένο κύμα προσπίπτει σε ηλεκτρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι η μελέτη του ηλεκτροοπτικού φαινομένου (φαινόμενο Pockels) σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για κρύσταλλο KDP και ο προσδιορισμός της τάσης V λ/4. Στοιχεία Θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία SIMS (secondary ion mass spectrometry) Φασματοσκοπία μάζης δευτερογενών ιόντων

Φασματοσκοπία SIMS (secondary ion mass spectrometry) Φασματοσκοπία μάζης δευτερογενών ιόντων Φασματοσκοπία SIMS (secondary ion mass spectrometry) Φασματοσκοπία μάζης δευτερογενών ιόντων Ιόντα με υψηλές ενέργειες (συνήθως Ar +, O ή Cs + ) βομβαρδίζουν την επιφάνεια του δείγματος sputtering ουδετέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Νόμος του Coulomb Έστω δύο ακίνητα σημειακά φορτία, τα οποία βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους. Τα φορτία αυτά αλληλεπιδρούν μέσω δύναμης F, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 03 ΔΟΚΙΜΕΣ(TEST) ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 Καταστροφικές μέθοδοι 1. Τεχνική διάλυσης της μήτρας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08-11-2015 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε ΠΡΟΟΔΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜ/ΝΙΑ: 08--05 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α. Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ 4 η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Σκοπός της Άσκησης: Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι α) η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των μηχανών συνεχούς ρεύματος, β) η ανάλυση της κατασκευαστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι ; Ηλεκτρικό ρεύμα ονομάζεται η προσανατολισμένη κίνηση των ηλεκτρονίων ή γενικότερα των φορτισμένων σωματιδίων Που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο Ηλεκτρισμένα σώματα 1.1 Ποια είναι ; Σώματα (πλαστικό, γυαλί, ήλεκτρο) που έχουν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Χημεία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 1.2 Καταστάσεις των υλικών 1. Συμπληρώστε το παρακάτω σχεδιάγραμμα 2 2. Πώς ονομάζονται οι παρακάτω μετατροπές της φυσικής κατάστασης; 3 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ Τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας (πίεση, στάθμη, πεδίο κλπ) συμβαίνει κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται εγκάρσια κύματα Αντίθετα,

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph Ιωάννης Πούλιος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος Γ Λυκείου 7 Μαρτίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε χαρτί Α4 ή σε τετράδιο που θα σας δοθεί (το οποίο θα παραδώσετε στο τέλος της εξέτασης). Εκεί θα σχεδιάσετε και όσα γραφήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ (IR)

ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ (IR) ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ (IR) ΥΠΕΡΥΘΡΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ (IR) Χαρακτηρίζεται ως φασματοσκοπική τεχνική μοριακής δόμησης (ή περιστροφής), καθώς η ακτινοβολία προκαλεί διέγερση των μορίων σε υψηλότερες στάθμες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6-1 6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6.1. ΙΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Πολλές βιοµηχανικές εφαρµογές των πολυµερών αφορούν τη διάδοση της θερµότητας µέσα από αυτά ή γύρω από αυτά. Πολλά πολυµερή χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά Θερμότητα Οι έννοιες της θερμότητας και της θερμοκρασίας Η θερμοκρασία είναι μέτρο της μέσης κινητικής κατάστασης των μορίων ή ατόμων ενός υλικού. Αν m είναι η μάζα ενός σωματίου τότε το παραπάνω εκφράζεται

Διαβάστε περισσότερα