Εργαστήριο Βιοϊατρικής Απεικόνισης και Εφαρμοσμένης Οπτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργαστήριο Βιοϊατρικής Απεικόνισης και Εφαρμοσμένης Οπτικής"

Transcript

1 Εργαστήριο Βιοϊατρικής Απεικόνισης και Εφαρμοσμένης Οπτικής Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Πανεπιστήμιο Κύπρου Κατασκευή Νανοεπιφάνειας για Ενίσχυση Φασματοσκοπιάς Ράμαν από τον Χριστάκη Χριστοδούλου Υποβάλλεται στο Πανεπιστήμιο Κύπρου ως μερική συμπλήρωση των απαιτήσεων για την απόκτηση Πτυχίου Ηλεκτρολόγου Μηχανικού Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Μάιος 2009

2

3 KATΑΣΚΕΥΗ ΝΑΝΟΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ RAMAN από τον Χριστάκη Χριστοδούλου Υποβάλλεται στο Πανεπιστήμιο Κύπρου ως μερική εκπλήρωση των απαιτήσεων για την απόκτηση Πτυχίου Ηλεκτρολόγου Μηχανικού Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Μάιος 2009

4 KATΑΣΚΕΥΗ ΝΑΝΟΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ RAMAN από τον Χριστάκη Χριστοδούλου Εξεταστική επιτροπή: Κωνσταντίνος Πίτρης Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα ΗΜΜΥ, Επιβλέπων Διπλωματικής Ηλίας Κυριακίδης Λέκτορας, Τμήμα ΗΜΜΥ, Μέλος Επιτροπής

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η δημιουργία πόρων σε επιφάνεια αλουμινίου με ανοδίωση είναι μια τεχνική που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια και έχει ελκύσει την προσοχή του επιστημονικού και του επιχειρηματικού κόσμου. Η τεχνική αυτή βρίσκει εφαρμογή σε διάφορα πεδία, όπως τη φωτοηλεκτρονική 1, την αποθήκευση ενέργειας 2, τη φωτοκατάλυση 3, τη φωτονική 4 και τους βιοαισθητήρες 5. Η έρευνα στη διπλωματική αυτή έχει ως στόχο την κατασκευή μιας νανοεπιφάνειας που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ανίχνευση βιολογικών μορίων με τη φασματοσκοπία Raman με ενίσχυση επιφάνειας (SERS). Η νανοεπιφάνεια θα προέλθει από χημική επεξεργασία λεπτού φύλλου αλουμινίου, ακολουθώντας την γνωστή και ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνική ανοδίωσης 2 βημάτων. 8 Συγκεκριμένα, με τη διαδικασία αυτή, η επιφάνεια του αλουμινίου οξειδώνεται και δημιουργούνται πόροι που βρίσκονται σε εξαγωνική διάταξη, και έχουν διάμετρο από 4 ως 200 nm, ανάλογα με τους ηλεκτρολύτες και την τάση που χρησιμοποιούνται. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το λέιζερ που διαθέτει το εργαστήριο βιοϊατρικής και εφαρμοσμένης οπτικής για την φασματοσκοπία SERS λειτουργεί στα 785 nm, η πειραματική διαδικασία έγινε με σκοπό να κατασκευαστεί νανοεπιφάνεια με τέτοια χαρακτηριστικά ώστε η ενίσχυση επιφάνειας να είναι μέγιστη σε αυτό το μήκος κύματος. Για την επιλογή των χαρακτηριστικών των πόρων με τους οποίους θα επιτευχθεί η μεγαλύτερη ενίσχυση, και κατ επέκταση των βέλτιστων συνθηκών ανοδίωσης, χρησιμοποιήθηκε ο αλγόριθμος Discrete Dipole Approximation (DDA). Με τον αλγόριθμο DDA υπολογίστηκε ο παράγοντας ενίσχυσης της φασματοσκοπίας για νανοεπιφάνειες με ποικίλα μεγέθη πόρων και διαπιστώθηκε ότι ο παράγοντας ενίσχυσης είναι μέγιστος όταν οι πόροι βρίσκονται σε πολύ μικρή απόσταση μεταξύ τους και καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της νανοεπιφάνειας. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι παρεκκλίνοντας από την διαδεδομένη τεχνική, στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκε φύλλο αλουμινίου εμπορικής προέλευσης (που είναι 99,5% καθαρό αλουμίνιο), αντί του ακριβότερου, μεγάλης καθαρότητας αλουμινίου (99,999%). Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί η κατασκευή μιας νανοεπιφάνειας, που θα έχει κόστος μικρότερο από 10, και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν αναλώσιμο σε συσκευή που θα αναγνωρίζει βιολογικά μόρια. Η χρήση όμως μικρότερης καθαρότητας αλουμίνιου, έφερε δυσκολίες στην πειραματική iii

6 διαδικασία, και είχε σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τυχαία διατεταγμένοι πόροι διαφόρων μεγεθών με το μέσο μέγεθος τους είναι της τάξης του 1μm, μέγεθος πολύ μεγαλύτερο από το επιθυμητό. Παρόλα αυτά, ο στόχος δημιουργίας πόρων στην επιφάνεια του αλουμινίου επιτεύχθηκε, στηρίζοντας την πεποίθηση ότι με περισσότερη εργαστηριακή εργασία, είναι εφικτή η κατασκευή νανοεπιφάνειας με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά. iv

7 ABSTRACT Fabricating porous aluminum surfaces through anodization is a technique which was developed in recent years and has attracted attention in both scientific and commercial fields. This technique has applications in various fields, like optoelectronics 1, energy storage 2, photocatalysis 3, photonics 4 and biosensors 5. This project aims to fabricate a nanosurface which will be used for identification of biological molecules via Surface Enhanced Raman Spectroscopy (SERS). The nanosurface will be formed through chemical processing of an aluminum sheet, according to the well established 2-step anodization process. 8 Anodization of aluminium causes oxidation of its surface and may form hexagonal pore arrays, with a 4-200nm pore diameter, depending on the selection of electrolyte and voltage. Bearing in mind that the laser of Biomedical Imaging and Applied Optics Lab for SERS operates at 785nm, the purpose of the experimental process is fabricating a nanosurface with a structure which will result to a maximum surface enhancement at that wavelength. The Discrete Dipole Approximation algorithm (DDA) was used to select the more appropriate nanosurface structure and hence the best anodization parameters. Using DDA, the enhancement factor of spectroscopy was calculated for various nanosurface s structures and the outcome was that we can get the best enhancement factor when interpore distance is smaller and pores cover the bigger part of the nanasurface. Finaly, it must be noted that using a variation of the anodization process, for this project a commercial (99,5% pure) aluminium sheet was used, instead of the more expensive, high purity (99,999%) aluminium. In that way, we can achieve the fabrication of a nanosurface, which will cost less than 10, and can be used as consumable in a device that it will be able to identify biological molecules. However, the use of a non high purity aluminium sheet, resulted in a more complex experimental procedure, and the outcome was the fabrication of porous structure with random interpore distances and pore diameters with various sizes, (average 1μm), sizes that are much bigger that the desirable. Nevertheless, the goal of fabricating pores in aluminum surface was achieved, indicating that the fabrication of a nanosurface with a more preferable porous structure is feasible. v

8 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους με βοήθησαν στην οργάνωση και διεκπεραίωση αυτής της διπλωματικής εργασίας. Καταρχήν θέλω να ευχαριστήσω τον Δρ. Κώστα Πίτρη, για την καθοδήγηση και εμπιστοσύνη που μου έδειξε για την ολοκλήρωση της εργασίας. Έπειτα, ευχαριστώ τους Δρ. Ιούλιο Γεωργίου και Δρ. Ηλία Κυριακίδη που με άφησαν να χρησιμοποιήσω εξοπλισμό του εργαστηρίου τους. Ένα μεγάλο ευχαριστώ χρωστώ επίσης στους υποψήφιους διδάκτορες Μύρια Αγγελίδου, Χαράλαμπο Ανδρέου και Φώτη Κόσσυβα, που με βοήθησαν στη χρήση του λογισμικού και του εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκε για την διπλωματική εργασία. Αφιερώνω αυτή τη διπλωματική εργασία, στην αγαπημένη μου σύζυγο Βαρβάρα Χρίστου, γιατί εκτός από την υλική βοήθεια που μου έδωσε μέσω του Τμήματος Χημείας, με στήριξε σε κάθε δυσκολία και στάθηκε δίπλα μου, δίνοντας μου δύναμη να συνεχίσω. vi

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN Φασματοσκοπία Φασματοσκοπία Raman Φασματόμετρα Raman Φασματοσκοπία συντονισμού Raman Φασματοσκοπία Raman με επιφανειακή ενίσχυση ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ DDA Υπολογισμός παράγοντα ενίσχυσης SERS Μέθοδος DDA Πρόγραμμα DDSCAT Ρυθμίσεις προγράμματος DDSCAT Σχεδιασμός νανοεπιφάνειας Προσομοίωση νανοεπιφάνειας στο DDSCAT Εξάρτηση παράγοντα ικανότητας εξάλειψης από παραμέτρους των πόρων ΑΝΟ ΙΩΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Δημιουργία πόρων Χημική διαδικασία Καθορισμός παραμέτρων πόρων Επίδραση της καθαρότητας του αλουμινίου ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Τεχνική ανοδίωσης 2 βημάτων Προετοιμασία πειραματικής διαδικασίας Κατασκευή νανοεπιφάνειας Κόστος νανοεπιφάνειας ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ vii

10 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το 1928, ο Ινδός επιστήμονας Chandrasekhara Venkata Raman ανακάλυψε ότι το μήκος κύματος ενός μονοχρωματικού φωτός μεταβάλλεται όταν διέρχεται από διαφανές μέσο. Η ανακάλυψη του φαινόμενο αυτού, που ονομάστηκε Raman, θεωρήθηκε από τότε πολύ σημαντική και γι αυτό δόθηκε και το βραβείο Νόμπελ. 6 Όμως, παρόλο που πέρασαν τόσα χρόνια, η φασματοσκοπία Raman εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του ερευνητικού ενδιαφέροντος. Ειδικότερα, η φασματοσκοπία Raman με ενίσχυση επιφάνειας (SERS), που είναι μια τροποποιημένη τεχνική της φασματοσκοπίας Raman, είναι αντικείμενο έρευνας με σκοπό την μετατροπή της σε ένα πιο διαδεδομένο και πολύτιμο εργαλείο. Συγκεκριμένα, υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για δημιουργία μιας υπερευαίσθητης συσκευής βασισμένης στην SERS με ικανότητα αναγνώρισης μορίων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν ανιχνευτής βιολογικών μορίων. 7 Η επίτευξη αυτού του στόχου είναι πολύ πιθανόν να πραγματοποιηθεί σύντομα και υπόσχεται εφαρμογές που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά το βιοτικό επίπεδο του ανθρώπου. Η παρούσα εργασία έχει σαν στόχο την κατασκευή μιας νανοεπιφάνειας που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ανίχνευση βιολογικών μορίων με τη φασματοσκοπία SERS. Η νανοεπιφάνεια αυτή θα προέλθει από χημική επεξεργασία λεπτού φύλλου αλουμινίου, ακολουθώντας την γνωστή και ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνική ανοδίωσης 2 βημάτων (2-step anodization). 8 Συγκεκριμένα, με διαδικασία αυτή, η επιφάνεια του αλουμινίου οξειδώνεται και γίνεται πορώδες. Για την επιλογή των βέλτιστων συνθηκών ανοδίωσης, και κατ επέκταση του μεγέθους των πόρων, χρησιμοποιήθηκε ο αλγόριθμος Discrete Dipole Approximation (DDA). Αρχικά λοιπόν, θα μελετηθεί η φασματοσκοπία Raman, και η SERS. Στη συνέχεια θα γίνει εξήγηση του τρόπου λειτουργίας του αλγόριθμου DDA και θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα των προσομοιώσεων για νανοεπιφάνειες με διάφορες δομές πόρων. Αφού εξηγηθεί η διαδικασία ανοδίωσης, θα παρουσιαστεί λεπτομερώς η πειραματική διαδικασία. Τέλος θα παρατεθούν και θα συζητηθούν τα αποτελέσματα της πειραματικής διαδικασίας, αποτελέσματα που παρουσιάζονται με απεικόνιση από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο τύπου SEM. 1

11 2. ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN 2.1 Φασματοσκοπία Η Φασματοσκοπία είναι η μελέτη της αλληλεπίδρασης της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Μπορεί δηλαδή να μας δώσει πληροφορίες για ένα άγνωστο δείγμα χρησιμοποιώντας την αλληλεπίδραση του με το φως. Προκειμένου να πάρουμε φασματοσκοπικές πληροφορίες χρειάζονται τρία απαραίτητα συστατικά: η πηγή της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, το δείγμα που είναι και το αντικείμενο της μελέτης και ο ανιχνευτής. Το φως μπορεί να αλληλεπιδρά με την ύλη με διαφορετικό τρόπο όταν το φως που προσπίπτει στο δείγμα μπορεί να απορροφηθεί, να σκεδαστεί ή να εκπεμφθεί Φασματοσκοπία Raman Στη φασματοσκοπία Raman παρατηρούμε το σκεδασμό του φωτός. Μονοχρωματικό ορατό φως, συνήθως από laser, σκεδάζεται από το δείγμα. Το μήκος κύματος ενός μικρού κλάσματος της ορατής ακτινοβολίας, που σκεδάζεται από ορισμένα μόρια, διαφέρει από αυτό της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. Επιπλέον οι μετατοπίσεις στο μήκος κύματος εξαρτώνται από τη χημική δομή των μορίων που προκαλούν τη σκέδαση. Όταν ένα φωτόνιο μονοχρωματικής δέσμης αλληλεπιδρά με ένα μόριο τότε το φωτόνιο σκεδάζεται κυρίως ελαστικά (σκέδαση Rayleigh) ενώ ένα μικρό μέρος του σκεδάζεται ανελαστικά (σκέδαση Raman). Στη σκέδαση Rayleigh το εκπεμπόμενο φως -3 με συχνότητα v 0 σκεδάζεται προς όλες τις κατευθύνσεις, με ένταση της τάξεως του 10 της εντάσεως της προσπίπτουσας ακτινοβολίας, χωρίς αλλαγή συχνότητας. Αντίθετα, στη σκέδαση Raman παρατηρείται μεταβολή της συχνότητας του σκεδαζόμενου φωτονίου κατά v m ώστε η διαφορά ενέργειας να είναι E hv m. H συχνότητα v 1 του σκεδαζόμενου φωτονίου μπορεί να είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη της v0. Στην πρώτη περίπτωση ( v1 v0 m ) λαμβάνονται οι ταινίες anti Stokes, ενώ στη δεύτερη περίπτωση (v ), λαμβάνονται οι ταινίες Stokes, (σχήμα 1). Στο φάσμα 1 v0 m Raman, ουσιαστικά μετρούμε τις διαφορές συχνότητας από αυτή του Rayleigh. 10 2

12 hv o Σκεδασμός Rayleigh hv o hv o hv o + hv m Anti-stokes hvo - hv m Σκεδασμός Raman Stokes Σχήμα 1: Σκεδασμός Rayleigh και Σκεδασμός Raman. 2.3 Φασματόμετρα Raman Τα περισσότερα σύγχρονα φασματόμετρα Raman είναι είτε όργανα μετασχηματισμού Fourier εξοπλισμένα με ψυχόμενους ανιχνευτές γερμανίου, είτε πολυδιαυλικά όργανα, που βασίζονται σε ανιχνευτές σύζευξης φορτίου (CCD). Οι ανιχνευτές αυτοί είναι ευαίσθητοι σε ακτινοβολία μήκους κύματος 782 nm, που παράγεται από λέιζερ διόδου, η οποία προκαλεί διέγερση Raman σε πολλές ενώσεις, χωρίς να παράγεται σημαντικός φθορισμός. Στο σχήμα 2 παρουσιάζεται το διάγραμμα ενός φασματομέτρου διασποράς Raman με ένα ανιχνευτή CCD. Σχήμα 2 Πολυδιαυλικό φασματόμετρο Raman περίθλασης με ανιχνευτή CCD. ΒP είναι ένα φίλτρο ταινίας, BR είναι ένα φίλτρο απόρριψης ζωνών Rayleigh. (Προσαρμοσμένο από το: C. D. Newman, G. C. Bret, And R. L.M ccreery, Appl. Spectros., 1992, 46, 263). Η πηγή είναι ένα λέιζερ διόδου και ένα σύστημα φίλτρου που αποδίδει ακτινοβολία μήκους κύματος στα 783 nm. Αυτή η δέσμη εστιάζεται στο τέλος της ίνας διέγερσης μέσω ενός φακού και μεταδίδεται σε οπτικές ίνες, που αποτελούνται από την ίνα διέγερσης που περιβάλλεται από 19 ίνες συλλογής. Στη συνέχεια οι τελευταίες 3

13 μεταφέρουν την εκπομπή Raman στη σχισμή του ανιχνευτή CCD. Τέλος η εκπομπή Raman διέρχεται μέσω φίλτρου, το οποίο απορρίπτει τη σκεδαζόμενη ακτινοβολία Rayleigh. 11 Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκε ένα παρόμοιο σύστημα, με λέιζερ που αποδίδει ακτινοβολία μήκους κύματος στα 785 nm. 2.4 Φασματοσκοπία συντονισμού Raman Η συνθήκη του συντονισμού στη φασματοσκοπία Raman προκύπτει όταν η ενέργεια που απαιτείται για τη διέγερση συμπίπτει με την ενέργεια απορρόφησης σε κάποια ηλεκτρονικά διεγερμένη κατάσταση. Στις συνθήκες αυτές οι εντάσεις των κορυφών Raman, που σχετίζονται με τις περισσότερες συμμετρικές δονήσεις, αυξάνονται κατά ένα παράγοντα 10 2 έως Συνεπώς, είναι δυνατή η λήψη φασμάτων συντονισμού Raman σε συγκεντρώσεις αναλύτη έως και 10 8 Μ, σε αντίθεση με τις συνηθισμένες μετρήσεις Raman, οι οποίες κανονικά περιορίζονται σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 0,1 Μ. Οι εντάσεις των γραμμών σε ένα πείραμα συντονισμού Raman αυξάνονται ταχύτατα καθώς το μήκος κύματος διέγερσης πλησιάζει το μήκος κύματος της ηλεκτρονιακής κορυφής απορρόφησης. Δηλαδή, για να επιτύχουμε τη μέγιστη αύξηση του σήματος για ένα μεγάλο εύρος μεγίστων απορρόφησης, απαιτείται λέιζερ με ρυθμιζόμενο μήκος κύματος ακτινοβολίας Φασματοσκοπία Raman με επιφανειακή ενίσχυση Η φασματοσκοπία Raman με επιφανειακή ενίσχυση (surface-enhanced Raman spectroscopy, SERS) περιλαμβάνει λήψη φασμάτων σε δείγματα που είναι προσροφημένα στην επιφάνεια κολλοειδών σωματιδίων μετάλλων (συνήθως αργύρου, χρυσού, ή χαλκού) ή σε τραχείες επιφάνειες των μετάλλων αυτών. Για λόγους που δεν έχουν γίνει πλήρως κατανοητοί, οι γραμμές Raman του προσροφημένου μορίου συχνά αυξάνονται σε ένταση κατά ένα παράγοντα 10 3 ως Όταν η επιφανειακή ενίσχυση συνδυασθεί με την τεχνική αύξησης μέσω συντονισμού, που μελετήθηκε στην προηγούμενη ενότητα, η ολική ενίσχυση στην ένταση του σήματος είναι κατά προσέγγιση ίση με το γινόμενο των εντάσεων που παράγονται με κάθε τεχνική. Κατά συνέπεια, τα όρια ανίχνευσης που παρατηρούνται βρίσκονται στην περιοχή από 10 9 ως Μ. 4

14 H εξήγηση της μεγάλης ενίσχυση που προκαλεί η SERS στηρίζεται κυρίως σε δύο φαινόμενα: Το ηλεκτρομαγνητικό φαινόμενο και τη χημική ενίσχυση. 4,6 Σύμφωνα με το ηλεκτρομαγνητικό φαινόμενο ισχύει η σχέση μ=αε όπου μ: επαγόμενη διπολική ροπή α: πολωσιμότητα Ε: ηλεκτρικό πεδίο Η ενίσχυση μπορεί να προέλθει είτε από την πολωσιμότητα, είτε από το ηλεκτρικό πεδίο, επειδή η ένταση του σκεδασμού Raman εξαρτάται από το τετράγωνο της επαγόμενης διπολικής ροπής (μ 2 ). Στην περίπτωση που η ενίσχυση συνδέεται με το Ε, τότε έχουμε το ηλεκτρομαγνητικό φαινόμενο. Αυτή η ενίσχυση συμβαίνει επειδή το τοπικό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στην επιφάνεια του μετάλλου είναι σημαντικά αλλαγμένο από το προσπίπτον πεδίο λόγω της επιρροής του μετάλλου. Η ενίσχυση είναι πολύ πιο έντονη όταν αναμιγνύονται πολύ λεπτά μεταλλικά σωματίδια, ή πολύ ανώμαλες επιφάνειες. Στις ανώμαλες επιφάνειες, το προσπίπτων φως στην επιφάνεια του μετάλλου διεγείρει ηλεκτρόνια μετάδοσης και παράγει ένα επιφανειακό πλάσμα συντονισμού. Έτσι τα τραχεία χαρακτηριστικά του μετάλλου πολώνονται, και το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στο εσωτερικό του σωματιδίου που βρίσκεται στην επιφάνεια, αυξάνεται σημαντικά από το εφαρμοζόμενο πεδίο. Η χημική ενίσχυση προέρχεται από τη μεταφορά φορτίου μεταξύ προσροφημένης ένωσης και μετάλλου, ή από τη δημιουργία δεσμού μεταξύ των δύο. Και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να αυξηθεί η πολωσιμότητα. Τα πλεονεκτήματα αυτής τεχνικής είναι: Γίνεται χρήση μόνο μικρών ποσοτήτων δείγματος, (λιγότερο από 1 μικρόλιτρο). Μπορεί να γίνει ανίχνευση δείγματος με πολύ μικρή συγκέντρωση (της τάξης ppm-ppb). Δεν χρειάζεται laser υψηλής ισχύος. Συγκεκριμένα η ισχύς που χρησιμοποιείται κυμαίνεται μεταξύ 100μW και 10mW. 5

15 3. ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ DDA 3.1 Υπολογισμός παράγοντα ενίσχυσης SERS Η κλασική ηλεκτρομαγνητική θεωρία των μεταλλικών νανοσωματιδίων ανάγεται από τον 18 ο αιώνα. Οι εξισώσεις του Μάξγουελ περιγράφουν το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο στην παρουσία κάποιου υλικού. Στις αρχές του 20 ου αιώνα, ο Γερμανός φυσικός Gustav Mie παρουσίασε ακριβείς λύσεις των εξισώσεων του Μάξγουελ για τον σκεδασμό του φωτός σε ένα σφαιρικό σωματίδιο. Δυστυχώς αυτές οι λύσεις εφαρμόζονται μόνο σε σφαιρικά σωματίδια. 13 Τα τελευταία χρόνια όμως, έχουν βρεθεί μέθοδοι που, χρησιμοποιώντας υπολογιστική-ηλεκτροδυναμική μέθοδο, επιτρέπουν και τον υπολογισμό του παράγοντα ενίσχυσης SERS και για μη σφαιρικά νανοσωματίδια. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι η Discrete Dipole Approximation (DDA), η Modified Long Wavelength Approximation (MLWA) και η Finite Difference Time-Domain (FDTD). Αυτές οι μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να περιγράψουν οποιοδήποτε είδος σωματιδίου, αλλά έχουν περιορισμούς, όπως τον ολικό αριθμό των στοιχείων και των υπολογισμών που χρειάζονται Μέθοδος DDA Στην εργασία αυτή χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος DDA. Με τη μέθοδο αυτή μπορούν να υπολογιστούν παράγοντες όπως η ικανότητα εξάλειψης και η σκέδαση σε πολύπλοκα σωματίδια. 15 Δεν μπορεί όμως να εκτιμηθεί με ακρίβεια το ηλεκτρικό πεδίο γύρω από το σωματίδιο και επιπλέον, ο όγκος του υλικού που μπορεί να αναλυθεί περιορίζεται από την υπολογιστική δύναμη του Η/Υ σε μερικές εκατοντάδες νανόμετρα. 15 Παρόλα αυτά η μέθοδος αυτή έχει την ικανότητα να υπολογίζει την οπτική απόκριση ενός νανοσωματιδίου δεδομένου ότι είναι γνωστά το μέγεθος και το σχήμα του, οι διηλεκτρικές σταθερές κάθε υλικού και το μήκος κύματος της προσπίπτουσας ακτινοβολίας. 16 Ένα ακόμα πλεονέκτημα της μεθόδου DDA είναι η ταχύτητα ανάλυσης. Αν ο αριθμός των διπόλων είναι Ν, επειδή το DDA χρησιμοποιεί αλγόριθμο FFT, συγκλίνει σε Νln(N) βήματα, ενώ οι άλλες μέθοδοι χρειάζονται Ν 2 βήματα. 6

16 3.3 Πρόγραμμα DDSCAT Ένα πρόγραμμα που χρησιμοποιεί τη μέθοδο DDA και είναι δημοσίως διαθέσιμο, είναι το DDSCAT. 17 Το πρόγραμμα αυτό μπορεί να υπολογίσει τη σκέδαση και την απορρόφηση των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, από σωματίδια με ακανόνιστη γεωμετρία. Πρέπει όμως να ισχύει 2 eff / 15, όπου λ το μήκος κύματος της προσπίπτουσας ακτινοβολίας και a eff 3V 4 1/3, (V o όγκος του νανοσωματιδίου). Επίσης πρέπει ο δείκτης διάθλασης m του υλικού από το οποίο είναι κατασκευασμένο το νανοσωματίδιο, να είναι μικρότερος της μονάδας, δηλαδή m 1 2. Το DDSCAT υπολογίζει τη σκέδαση και την απορρόφηση χρησιμοποιώντας έναν πίνακα από δίπολα που αλληλεπιδρούν με ένα μονοχρωματικό κύμα που έρχεται από το άπειρο. Η απόσταση μεταξύ 2 διαδοχικών διπόλων συμβολίζεται με d και πρέπει να είναι μικρότερη από 8nm. 18 Το πρόγραμμα έχει τη δυνατότητα να παράγει απεικονίσεις με πίνακες διπόλων για διάφορα σχήματα νανοσωματιδίων, αλλά μπορεί επίσης να δεχτεί απεικονίσεις από το χρήστη του προγράμματος για οποιοδήποτε άλλο σχήμα. Ακόμα, το νανοσωματίδιο μπορεί να προσανατολιστεί με οποιαδήποτε γωνία ως προς την προσπίπτουσα ακτινοβολία. Πιο αναλυτικά το πρόγραμμα DDSCAT μπορεί να υπολογίσει τα παρακάτω: 2 Τον παράγοντα ικανότητας απορρόφησης Q C /, όπου το C abs είναι η διατομή απορρόφησης. abs abs eff Τον παράγοντα ικανότητας σκέδασης Q C / 2 sca sca eff, όπου το C sca είναι η διατομή σκέδασης. Τον παράγοντα ικανότητας εξάλειψης Qext Qabs Qsca, που είναι και ο σημαντικότερος για την εργασία αυτή. Άλλους παράγοντες όπως την καθυστέρηση φάσης, την δύναμη και τη ροπή ακτινοβολίας, που δεν χρειάζονται όμως για την παρούσα εργασία. Επίσης, το DDSCAT λαμβάνει υπόψη και το μέσο στο οποίο βρίσκεται το νανοσωματίδιο. Για το σκοπό αυτό στο πρόγραμμα πρέπει να εισάγεται ο σχετικός δείκτης διάθλασης mtarg et( ) m( ), ενώ το μήκος κύματος της προσπίπτουσας m ( ) medium 7

17 ακτινοβολίας πρέπει να διαιρείται με το δείκτη διάθλασης του διηλεκτρικού μέσου vacum. m medium 3.4 Ρυθμίσεις προγράμματος DDSCAT Οι κύριες ρυθμίσεις που απαιτούνται για μια προσομοίωση από το πρόγραμμα DDSCAT είναι το μήκος κύματος, ο δείκτης διάθλασης του υλικού της νανοεπιφάνειας, το σχήμα της νανοεπιφάνειας, το α eff ( ενεργός ακτίνα σχήματος), και η γωνία πρόσπτωσης της ακτινοβολίας πάνω στην νανοεπιφάνεια. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, το λέιζερ που διαθέτει το εργαστήριο λειτουργεί στα 785nm, άρα το μήκος κύματος που εισάχθηκε στο πρόγραμμα είναι vacum 785nm 590,2256nm. Ο πίνακας που περιέχει τον δείκτη διάθλασης για 1, 33 m ύ διάφορα μήκη κύματος λήφθηκε από την αναφορά [19], και κάθε τιμή του διαιρέθηκε με το 1,33 που είναι ο δείκτης διάθλασης του νερού. Δημιουργήθηκαν σχήματα νανοεπιφάνειας με διάφορες διαστάσεις και υπολογίστηκε το ανάλογο α eff για κάθε σχήμα, ώστε να καθοριστεί ο τρόπος με τον οποίο το σχήμα επηρεάζει τον παράγοντα ικανότητας εξάλειψης Q ext. Τέλος, η γωνία πρόσπτωσης της ακτινοβολίας σε σχέση με την νανοεπιφάνεια καθορίστηκε ως 0, αλλά θα μπορούσε να δοθούν και διαφορετικές τιμές. 3.5 Σχεδιασμός νανοεπιφάνειας Μετά από τη χημική επεξεργασία η επιφάνεια του αλουμινόχαρτου θα οξειδωθεί και θα γίνει πορώδης (σχήμα 3), και οι πόροι θα έχουν σχήμα περίπου κυκλικό με εξαγωνική διάταξη (σχήμα 4). 20 8

18 Σχήμα 3: Μετασχηματισμός επιφάνειας αλουμινίου. Σχήμα 4: Διάταξη και μορφή πόρων. Για την προσομοίωση της μορφής της νανοεπιφάνειας στο πρόγραμμα DDA, χρειάζονται οι ακόλουθες διαστάσεις (σχήμα 5) : D p, που είναι η διάμετρος ενός πόρου, D int, που είναι η απόσταση μεταξύ 2 πόρων, t p, που είναι το βάθος ενός πόρου και t barrier, που είναι το πάχος του Al 2 O 3 κάτω από τους πόρους. 9

19 Σχήμα 5: Χαρακτηριστικές διαστάσεις νανοεπιφάνειας. (Προσαρμοσμένο από το: W Lee, R Ji, U Gösele, K Nielsch, Nature Materials, 2006, vol 5, pp ). Λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόγραμμα DDSCAT έχει περιορισμούς ως προς το μέγεθος του νανοσωματιδίου που μπορεί να αναλύσει, σχεδιάστηκε μέσω της Matlab μόνο ένα μικρό τμήμα του νανοσωματιδίου. Συγκεκριμένα, ο σχεδιασμός αναπαριστά ένα σωματίδιο με διαστάσεις XYZ 670x670x670 nm. Το βάθος των πόρων καθορίστηκε 650nm ενώ το στρώμα Al 2 O 3 κάτω από τους πόρους t barrier 20nm, διαστάσεις σαφώς μικρότερες από τις πραγματικές. Όμως, σε σωματίδιο τέτοιων διαστάσεων ήταν εφικτό να σχεδιαστούν πόροι με διάμετρους (D p ) 20 ως 300nm και αποστάσεις μεταξύ των κέντρων τους (D int ) 50 ως 500nm, διαστάσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν μετά τη πειραματική διαδικασία. Ένας σχεδιασμός με διαστάσεις D int =100nm και D p =40nm φαίνεται στο σχήμα 6. Είναι λογικό ότι ο αριθμός των πόρων που αναπαριστούνται σε κάθε σχεδιασμό διαφέρει αφού οι διαστάσεις του σωματιδίου είναι σταθερές, ενώ το D int έχει διάφορες τιμές. Ο αλγόριθμος για το σχεδιασμό στη Matlab βρίσκεται στο Παράρτημα 1. 10

20 Σχήμα 6: Σχεδιασμός νανοεπιφάνειας στην Matlab. Με κόκκινο χρώμα φαίνεται το Al 2 O 3, ενώ με μπλε συμβολίζονται οι πόροι. 3.6 Προσομοίωση νανοεπιφάνειας στο DDSCAT Πριν την παρουσίαση των αποτελεσμάτων όλων των προσομοιώσεων που πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια της μελέτης αυτής, θα γίνει μια αναλυτική περιγραφή μιας προσομοίωσης. Για προσομοίωση μιας συγκεκριμένης νανοεπιφάνειας στο πρόγραμμα DDSCAT, χρειάζεται να γίνουν τα ακόλουθα βήματα: Να καθοριστούν οι διαστάσεις D p (διάμετρος του πόρου) και D int (απόσταση μεταξύ 2 πόρων). Να καθοριστεί η απόσταση μεταξύ 2 διαδοχικών διπόλων d, ώστε να υπολογιστεί ο αριθμός των διπόλων σε κάθε άξονα x,y,z. O αριθμός των διπόλων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 135 για την έκδοση του προγράμματος DDSCAT που χρησιμοποιήθηκε στην εργασία αυτή, ενώ το d πρέπει να έχει τιμή 1 μέχρι 8 nm. Να σχεδιαστεί η νανοεπιφάνεια και να δημιουργηθεί ένα αρχείο shape.dat που περιγράφει την διάταξη των διπόλων σε κάθε άξονα, (χρησιμοποιώντας τη Matlab). Να υπολογιστεί το α eff και να συμπληρωθεί το αρχείο ddscat.par. Να εκτελεστεί το ddscat.exe. 11

21 d D d Να εξαχθεί το Q ext από το αρχείο w000r00k000.sca. Για παράδειγμα ας θεωρήσουμε ότι D p =40nm, D int =100nm και d=5nm. Τότε 100nm 5nm int int 20 που είναι ο αριθμός των διπόλων στον, που αναπαριστoύν την απόσταση μεταξύ διαδοχικών πόρων, και d p Dp 40nm 8 d 5nm που είναι ο αριθμός των διπόλων που αναπαριστούν τη διάμετρο των πόρων. Επίσης, επειδή ο αριθμός των διπόλων σε κάθε άξονα πρέπει να είναι μικρότερος του 135, θέτουμε Nx Ny Nz 134 και t=130 όπου t το βάθος των πόρων. Αυτά τα δεδομένα εισάγονται στον αλγόριθμο για το σχεδιασμό της νανοεπιφάνειας στη Matlab (Παράρτημα 1). Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως a eff 3V 4 1/3, όπου V o όγκος του νανοσωματιδίου. Για τον υπολογισμό του όγκου, λήφθηκε υπόψη ο αριθμός των διπόλων (ΝΑΤ), οποίος μπορεί να υπολογιστεί από τον αλγόριθμο της Matlab και εμφανίζεται στο αρχείο shape.dat. Επειδή όμως κάθε άξονας είναι υπό κλίμακα 1:5 (αυτό φαίνεται από το d), πολλαπλασιάζουμε τον αριθμό NAT επί 5 3. Έτσι V NAT* d * nm υπολογίζουμε την ενεργό ακτίνα a eff. Γνωρίζοντας τον όγκο μπορούμε να 3* /3 384,107nm. Αφού βρέθηκαν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, συμπληρώνεται το αρχείο παραμέτρων ddscat.par. Το αρχείο αυτό παρουσιάζεται συμπληρωμένο με τα στοιχεία του παραδείγματος, στο Παράρτημα 2. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο συμπλήρωσης του, μπορεί κάποιος να ανατρέξει στον οδηγό χρήσης του προγράμματος DDSCAT Εξάρτηση παράγοντα ικανότητας εξάλειψης από παραμέτρους των πόρων Για να βρεθεί η εξάρτηση του παράγοντα ικανότητας εξάλειψης Q ext από τη διάμετρο των πόρων D p και την απόσταση τους D int πραγματοποιήθηκε μια σειρά από προσομοιώσεις με το πρόγραμμα DDSCAT. 12

22 Αρχικά για σταθερή απόσταση μεταξύ των πόρων D int =400nm, υπολογίστηκε ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της διαμέτρου των πόρων, όπως παρουσιάζεται στο σχήμα 7. Qext Dp (nm) Dint=400nm Σχήμα 7: Γραφική παράσταση Παράγοντα ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της διαμέτρου των πόρων, για Dint=400nm. Η ίδια διαδικασία επαναλήφθηκε για απόσταση μεταξύ των πόρων D int =100nm, όπως φαίνεται στο σχήμα Qext Dp (nm) Dint=100nm Σχήμα 8: Γραφική παράσταση Παράγοντα ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της διαμέτρου των πόρων, για Dint=100nm. Είναι φανερό ότι, για σταθερή απόσταση μεταξύ των πόρων, ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης αυξάνεται όσο αυξάνεται η διάμετρος των πόρων. Στη συνέχεια, κρατήθηκε σταθερή η διάμετρος των πόρων D p =40nm και υπολογίστηκε ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της απόστασης των 13

23 πόρων (η απόσταση μετράται από τα κέντρα 2 γειτονικών πόρων). Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται σε γραφική παράσταση, στο σχήμα Qext 3 Dp=40nm Dint (nm) Σχήμα 8: Γραφική παράσταση Παράγοντα ικανότητας εξάλειψης συναρτήσει της απόστασης μεταξύ γειτονικών πόρων, για D p =40nm.. Από τις παραπάνω γραφικές παραστάσεις φαίνεται ότι ο παράγοντας ικανότητας εξάλειψης είναι μεγαλύτερος σε ένα συνδυασμό μεγάλης διαμέτρου πόρων και μικρής απόστασης μεταξύ τους. Πρέπει δηλαδή τα τοιχώματα του οξειδίου του αλουμινίου γύρω από τους πόρους να έχουν όσο το δυνατόν μικρότερο πάχος, και οι πόροι να καταλαμβάνουν όσο το δυνατό μεγαλύτερη μέρος της επιφάνειας του νανοσωματιδίου. Ένα τέτοιο νανοσωματίδιο παρουσιάζεται στο σχήμα 9, και έχει D int =100nm και D p =80nm. Διευκρινίζεται ότι η διάμετρος των πόρων πρέπει να είναι μικρότερη από την απόσταση τους, αφού η απόσταση μετράται από τα κέντρα των πόρων και όχι από τις άκρες τους. 14

24 Σχήμα 9: Παράδειγμα σχεδιασμού νανοσωματιδίου με μεγάλη διάμετρο πόρων και μικρή σχετικά απόσταση μεταξύ τους. Με κόκκινο χρώμα φαίνεται το Al 2 O 3, ενώ με μπλε συμβολίζονται οι πόροι. 15

25 4. ΑΝΟΔΙΩΣΗ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ 4.1. Δημιουργία πόρων Το αλουμίνιο (Al), όπως όλα τα μέταλλα, οξειδώνεται όταν έρθει σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Όμως, αντίθετα με τον σίδηρο, στην επιφάνεια του αλουμινίου δημιουργείται ένα λεπτό στρώμα αλουμίνας (Al 2 O 3 ) το οποίο προστατεύει το αλουμίνιο από περαιτέρω οξείδωση. Αυτό το στρώμα όταν δημιουργείται φυσικά δεν έχει πόρους και έχει πάχος μερικά νανόμετρα. Η ανοδίωση είναι μια μέθοδος με την οποία αυξάνεται το φυσικό στρώμα Al 2 O 3 στην επιφάνεια του αλουμινίου. Όταν το αλουμίνιο μπει σε μια συσκευή ηλεκτρόλυσης, με εφαρμογή τάσης και παρουσία ηλεκτρολύτη, μπορούν να δημιουργηθούν 2 μορφές ανοδιωμένου αλουμινίου. Αν ο ηλεκτρολύτης έχει ph>5, αυξάνεται το πάχος του φυσικού στρώματος Al 2 O 3 και δεν δημιουργούνται πόροι. Αυτή η διαδικασία εφαρμόζεται στην βιομηχανία με σκοπό την αύξηση της ανθεκτικότητας του αλουμινίου. Αντίθετα, αν ο ηλεκτρολύτης είναι οξύ με αρκετά μικρότερο ph, τότε μπορεί να δημιουργηθεί ένα πορώδες στρώμα Al 2 O 3. Συνήθως χρησιμοποιείται ένα από τα ακόλουθα οξέα: φωσφορικό, οξαλικό και θειικό οξύ, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμός τους. Το στρώμα αλουμίνας που διαχωρίζει διαρκώς το αλουμίνιο από τον ηλεκτρολύτη είναι η περιοχή όπου πραγματοποιούνται οι χημικές αντιδράσεις για την ανάπτυξη των πόρων. Ειδικά στον πυθμένα των πόρων, όπου ο πόρος έχει καμπύλη επιφάνεια, το στρώμα αλουμίνας έχει κεντρικό ρόλο στην δημιουργία και ανάπτυξη πόρων μέσω της ανοδίωσης. Πιο αναλυτικά, ολόκληρη η διαδικασία για δημιουργία πόρων σε επιφάνεια αλουμινίου περιγράφεται παρακάτω: Αρχικά, το φύλλο αλουμινίου καθαρίζεται, και με ηλεκτρόλυση σε μίγμα αιθανόλης και υπερχλωρικού οξέος γυαλίζεται η επιφάνεια του για να μειωθεί η τραχύτητα της. Αν η επιφάνεια του αλουμινίου μείνει τραχεία, τότε θα επηρεαστεί η δημιουργία πόρων και η διάταξη τους. Η γυαλισμένη επιφάνεια καλύπτεται από ένα στρώμα οξειδίου Al 2 O 3 μόλις έρθει σε επαφή με τον αέρα. Επειδή το Al 2 O 3 έχει μεγαλύτερο ατομικό όγκο από το αλουμίνιο, μόνο πολύ μικρές ρωγμές εμφανίζονται στην επιφάνεια όπου σχηματίζεται το φυσικό στρώμα οξειδίου. Ενώ ο ακριβής μηχανισμός ανάπτυξης πόρων είναι θέμα συζήτησης μεταξύ των επιστημόνων, πολλοί 16

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Εισαγωγή ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Το γαλβανικό κελί (γαλβανική διάβρωση) είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση οξείδωσης-αναγωγής (redox), η οποία συμβαίνει όταν δύο ανόμοια μέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Ενόργανη Ανάλυση Εργαστήριο Φασματοσκοπία Raman (Raman Spectroscopy)

Ενόργανη Ανάλυση Εργαστήριο Φασματοσκοπία Raman (Raman Spectroscopy) Ενόργανη Ανάλυση Εργαστήριο Φασματοσκοπία Raman (Raman Spectroscopy) Πέτρος Α. Ταραντίλης 1 Σκέδαση Raman 2 Οργανολογία Φασματομέτρου Raman Ανιχνευτής σύζευξης φορτίου - chargecoupled device (CCD) είγμα

Διαβάστε περισσότερα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα

6. Ατομικά γραμμικά φάσματα 6. Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Φασματοφωτομετρία Ιωάννης Πούλιος Αθανάσιος Κούρας Ευαγγελία Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 54124

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ. Άσκηση 2 η : Φασματοφωτομετρία. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας Άσκηση 2 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία 4. Χρωματογραφία Ηλεκτροχημεία Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Άτομα αερίου υδρογόνου που βρίσκονται στη θεμελιώδη κατάσταση (n = 1), διεγείρονται με κρούση από δέσμη ηλεκτρονίων που έχουν επιταχυνθεί από διαφορά δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ (SPECTROMETRIC TECHNIQUES) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Στηρίζονται στις αλληλεπιδράσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας με την ύλη. Φασματομετρία=

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικό ρεύµα ampere

ηλεκτρικό ρεύµα ampere Ηλεκτρικό ρεύµα Το ηλεκτρικό ρεύµα είναι ο ρυθµός µε τον οποίο διέρχεται ηλεκτρικό φορτίο από µια περιοχή του χώρου. Η µονάδα µέτρησης του ηλεκτρικού ρεύµατος στο σύστηµα SI είναι το ampere (A). 1 A =

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΕΜΑ Δ. Δίνονται: η ταχύτητα του φωτός στο κενό c 0 = 3 10, η σταθερά του Planck J s και για το φορτίο του ηλεκτρονίου 1,6 10 C.

ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΕΜΑ Δ. Δίνονται: η ταχύτητα του φωτός στο κενό c 0 = 3 10, η σταθερά του Planck J s και για το φορτίο του ηλεκτρονίου 1,6 10 C. Σε μια διάταξη παραγωγής ακτίνων X, η ηλεκτρική τάση που εφαρμόζεται μεταξύ της ανόδου και της καθόδου είναι V = 25 kv. Τα ηλεκτρόνια ξεκινούν από την κάθοδο με μηδενική ταχύτητα, επιταχύνονται και προσπίπτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΟΠΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ AΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ

ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΟΠΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ AΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΟΠΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ AΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ [1] ΘΕΩΡΙΑ Σύμφωνα με τη κβαντομηχανική, τα άτομα απορροφούν ηλεκτρομαγνητική ενέργεια με διακριτό τρόπο, με «κβάντο» ενέργειας την ενέργεια hv ενός φωτονίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ Απεικόνιση ηλεκτρονίων ατόμων σιδήρου ως κύματα, διατεταγμένων κυκλικά σε χάλκινη επιφάνεια, με την τεχνική μικροσκοπικής σάρωσης σήραγγας. Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο.

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο. ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΑΤΟΜΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο. Στις ερωτήσεις 1-5 επιλέξτε την πρόταση που είναι σωστή. 1) Το ηλεκτρόνιο στο άτοµο του υδρογόνου, το οποίο βρίσκεται στη θεµελιώδη κατάσταση: i)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπίας UV/ορατού Φασματοσκοπίας υπερύθρου Φασματοσκοπίας άπω υπερύθρου / μικροκυμάτων Φασματοσκοπίας φθορισμού Φασματοσκοπίας NMR

Φασματοσκοπίας UV/ορατού Φασματοσκοπίας υπερύθρου Φασματοσκοπίας άπω υπερύθρου / μικροκυμάτων Φασματοσκοπίας φθορισμού Φασματοσκοπίας NMR Φασματοσκοπία Ερμηνεία & εφαρμογές : Φασματοσκοπίας UV/ορατού Φασματοσκοπίας υπερύθρου Φασματοσκοπίας άπω υπερύθρου / μικροκυμάτων Φασματοσκοπίας φθορισμού Φασματοσκοπίας NMR Ποια φαινόμενα παράγουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικά γραμμικά φάσματα

Ατομικά γραμμικά φάσματα Ατομικά γραμμικά φάσματα Σκοπός Κάθε στοιχείο έχει στην πραγματικότητα ένα χαρακτηριστικό γραμμικό φάσμα, οφειλόμενο στην εκπομπή φωτός από πυρωμένα άτομα του στοιχείου. Τα φάσματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας. Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός

Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας. Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός Μετρήσεις Διατάξεων Laser Ανιχνευτές Σύμφωνης Ακτινοβολίας Ιωάννης Καγκλής Φυσικός Ιατρικής Ακτινοφυσικός Maximum Permissible Exposure (MPE) - Nominal Hazard Zone (NHZ) Μέγιστη Επιτρεπτή Έκθεση (MPE) Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΦΑΣΜΑΤΑ. Οι Φασματικοί Σωλήνες (Spectrum Tubes)

ΑΤΟΜΙΚΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΦΑΣΜΑΤΑ. Οι Φασματικοί Σωλήνες (Spectrum Tubes) Θεωρία (βλ. Ebbing, Ενότητα 7.3) ΑΤΟΜΙΚΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΦΑΣΜΑΤΑ Οι Φασματικοί Σωλήνες (Spectrum Tubes) Οι φασματικοί σωλήνες περιέχουν ένα ή περισσότερα στοιχεία σε μορφή αερίων ατόμων ή μορίων. Η ενέργεια παρέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία με λ [ m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία με λ [ m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία με λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. ότι το αόρατο το «φώς» από τον σωλήνα διαπερνούσε διάφορα υλικά (χαρτί, ξύλο, βιβλία) κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ «Δ ΘΕΜΑΤΑ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ» ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Χ. Δ. ΦΑΝΙΔΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 1. ΘΕΜΑ Δ Ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Επαφές μετάλλου ημιαγωγού

Επαφές μετάλλου ημιαγωγού Δίοδος Schottky Επαφές μετάλλου ημιαγωγού Δ. Γ. Παπαγεωργίου Τμήμα Μηχανικών Επιστήμης Υλικών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τι είναι Ημιαγωγός Κατασκευάζεται με εξάχνωση μετάλλου το οποίο μεταφέρεται στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών.

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Φασματοφωτομετρία Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Το λευκό φως που φτάνει από τον ήλιο περιέχει φωτόνια που πάλλονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Δx

Δx Ποια είναι η ελάχιστη αβεβαιότητα της ταχύτητας ενός φορτηγού μάζας 2 τόνων που περιμένει σε ένα κόκκινο φανάρι (η η μέγιστη δυνατή ταχύτητά του) όταν η θέση του μετράται με αβεβαιότητα 1 x 10-10 m. Δx

Διαβάστε περισσότερα

Ο πυρήνας του ατόμου

Ο πυρήνας του ατόμου Ο πυρήνας του ατόμου Αρχές 19 ου αιώνα: Η ανακάλυψη της ραδιενέργειας, (αυθόρμητης εκπομπής σωματιδίων και / ή ακτινοβολίας από στοιχεία), βοήθησε τα μέγιστα στην έρευνα της δομής του ατόμου. Ποια είδη

Διαβάστε περισσότερα

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση

Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Ουσίες και Χημικές Οντότητες Μια διδακτική προσέγγιση Γενικά Οδηγίες για τον εκπαιδευτικό Η Χημεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τη μελέτη της σύστασης των ουσιών καθώς και με τις μεταβολές τους κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΘΟΡΙΣΜΟΜΕΤΡΙΑ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΘΟΡΙΣΜΟΜΕΤΡΙΑ ΜΟΡΙΑΚΗ ΦΘΟΡΙΣΜΟΜΕΤΡΙΑ Διεγείρεται το μόριο σε ένα μήκος κύματος απορρόφησης και μετρείται η εκπομπή σε ένα άλλο μήκος κύματος που καλείται φθορισμού. Π.χ. Το δι-νυκλεοτίδιο της Νικοτιναμίδης- Αδενίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ 5.1 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ Α' ΜΕΡΟΣ: Ηλεκτρόλυση του νερού. ΘΕΜΑ: Εύρεση της μάζας οξυγόνου και υδρογόνου που εκλύονται σε ηλεκτρολυτική

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα Β Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 5 Απρίλη 2015 Φως - Ατοµικά Φαινόµενα - Ακτίνες Χ

ιαγώνισµα Β Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 5 Απρίλη 2015 Φως - Ατοµικά Φαινόµενα - Ακτίνες Χ ιαγώνισµα Β Τάξης Ενιαίου Λυκείου Κυριακή 5 Απρίλη 2015 Φως - Ατοµικά Φαινόµενα - Ακτίνες Χ Σύνολο Σελίδων: έξι (6) - ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Βαθµολογία % Ονοµατεπώνυµο: Θέµα Α Στις ηµιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΥΚΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ Προτεινόμενα Θέματα Γ ΓΕΛ Φεβρουάριος Φυσική ΘΕΜΑ Α

Γ ΚΥΚΛΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΤΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ Προτεινόμενα Θέματα Γ ΓΕΛ Φεβρουάριος Φυσική ΘΕΜΑ Α Φυσική ΘΕΜΑ Α γενικής παιδείας Να γράψετε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις Α-Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α. Σύμφωνα με το πρότυπο του Bohr για το άτομο του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ Φωτοηλεκτρονιακή φασματοσκοπία ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΑΚΡΙΒΟΣ Τμήμα Χημείας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης

Χημεία Γ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης Χημεία Γ Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1 Ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων 1 Εισαγωγή Δομή του ατόμου Δημόκριτος Αριστοτέλης Dalton Thomson 400 π.χ. 350π.χ. 1808 1897 Απειροελάχιστα τεμάχια ύλης (τα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα μήκη κύματος του φωτός αυτού στα δύο υλικά αντίστοιχα, τότε: γ. 1 Β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.

είναι τα μήκη κύματος του φωτός αυτού στα δύο υλικά αντίστοιχα, τότε: γ. 1 Β) Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. Β.1 Μονοχρωματικό φως, που διαδίδεται στον αέρα, εισέρχεται ταυτόχρονα σε δύο οπτικά υλικά του ίδιου πάχους d κάθετα στην επιφάνειά τους, όπως φαίνεται στο σχήμα. Οι χρόνοι διάδοσης του φωτός στα δύο υλικά

Διαβάστε περισσότερα

( J) e 2 ( ) ( ) x e +, (9-14) = (9-16) ω e xe v. De = (9-18) , (9-19)

( J) e 2 ( ) ( ) x e +, (9-14) = (9-16) ω e xe v. De = (9-18) , (9-19) Ασκήσεις Φασµατοσκοπίας Η φασµατική περιοχή στην οποία βρίσκεται µια φωτεινή ακτινοβολία χαρακτηρίζεται από την συχνότητα ν (Hz) µε την οποία ταλαντώνεται το ηλεκτρικό και το µαγνητικό πεδίο του φωτός.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

Η απορρόφηση των φωτονίων από την ύλη βασίζεται σε τρεις µηχανισµούς:

Η απορρόφηση των φωτονίων από την ύλη βασίζεται σε τρεις µηχανισµούς: AΣΚΗΣΗ 5 ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΑΚΤΙΝΩΝ-γ (1 o ΜΕΡΟΣ) - Βαθµονόµηση και εύρεση της απόδοσης του ανιχνευτή - Μέτρηση της διακριτικότητας ενέργειας του ανιχνευτή 1. Εισαγωγή Η ακτινοβολία -γ είναι ηλεκτροµαγνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Δ Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Δ 4_2153 Δύο μονοχρωματικές ακτινοβολίες (1) και (2), που αρχικά διαδίδονται στο κενό με μήκη κύματος λ ο1 = 4 nm και λ ο2 = 6 nm

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ

ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑ FRANK-HERTZ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΤΟΜΟΥ Η απορρόφηση ενέργειας από τα άτομα γίνεται ασυνεχώς και σε καθορισμένες ποσότητες. Λαμβάνοντας ένα άτομο ορισμένα ποσά ενέργειας κάποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΛΕΠΤΩΝ ΥΜΕΝΙΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΩΜΕΝΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ (Si:H) ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΟΡΑΤΟΥ (UV/VIS)

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΛΕΠΤΩΝ ΥΜΕΝΙΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΩΜΕΝΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ (Si:H) ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΟΡΑΤΟΥ (UV/VIS) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΛΕΠΤΩΝ ΥΜΕΝΙΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΩΜΕΝΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ (Si:H) ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΟΡΑΤΟΥ (UV/VIS) Γ. Αλεξίου, Β. Περδικάρη, Π. Δημητρακέλλης, Ε. Φάρσαρη, Α. Καλαμπούνιας, Ε.Αμανατίδης και Δ.Ματαράς

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ η εξεταστική περίοδος από 9//5 έως 9//5 γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α Φ Υ Σ Ι Κ Η Γ Ε Ν Ι Κ Η Σ Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ B Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ Τάξη: Β Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ

Διαβάστε περισσότερα

l R= ρ Σε ηλεκτρικό αγωγό µήκους l και διατοµής A η αντίσταση δίνεται από την εξίσωση: (1)

l R= ρ Σε ηλεκτρικό αγωγό µήκους l και διατοµής A η αντίσταση δίνεται από την εξίσωση: (1) ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΗΕΚΤΡΟΥΤΩΝ Θέµα ασκήσεως Μελέτη της µεταβολής της αγωγιµότητας ισχυρού και ασθενούς ηλεκτρολύτη µε την συγκέντρωση, προσδιορισµός της µοριακής αγωγιµότητας σε άπειρη αραίωση ισχυρού οξέος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Προτεινόμενες Λύσεις θεμα - 1 (5 μον.) Στον πίνακα υπάρχουν δύο στήλες με ασυμπλήρωτες προτάσεις. Στο τετράδιο των απαντήσεών

Διαβάστε περισσότερα

και προσπίπτει σε ακίνητο άτομο υδρογόνου που αρχικά βρίσκεται στη θεμελιώδη κατάσταση.

και προσπίπτει σε ακίνητο άτομο υδρογόνου που αρχικά βρίσκεται στη θεμελιώδη κατάσταση. Ηλεκτρόνιο επιταχύνεται από τάση V 13V και προσπίπτει σε ακίνητο άτομο υδρογόνου που αρχικά βρίσκεται στη θεμελιώδη κατάσταση. Δ1) Να δείξετε ότι το ηλεκτρόνιο- βλήμα δεν μπορεί να προκαλέσει ιονισμό του

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev.

Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. Οι ακτίνες Χ είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία µε λ [10-9 -10-12 m] (ή 0,01-10Å) και ενέργεια φωτονίων kev. To ορατό καταλαµβάνει ένα πολύ µικρό µέρος του ηλεκτροµαγνητικού φάσµατος: 1,6-3,2eV. Page 1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ & ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗ ΔΟΣΙΜΕΤΡΑ

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ & ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗ ΔΟΣΙΜΕΤΡΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ & ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗ ΔΟΣΙΜΕΤΡΑ Υπάρχουν: Πρωτογενείς (απόλυτες ή άμεσες) μέθοδοι μέτρησης ιοντιζουσών ακτινοβολιών, περιλαμβάνουσες άμεσο προσδιορισμό της δόσης έκθεσης και απορροφούμενης δόσης με φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 15 Μελέτη φωτοδιόδου (φωτοανιχνευτή) και διόδου εκπομπής φωτός LED

ΑΣΚΗΣΗ 15 Μελέτη φωτοδιόδου (φωτοανιχνευτή) και διόδου εκπομπής φωτός LED ΑΣΚΗΣΗ 15 Μελέτη φωτοδιόδου (φωτοανιχνευτή) και διόδου εκπομπής φωτός LED Απαραίτητα όργανα και υλικά 15.1 Απαραίτητα όργανα και υλικά 1. LED, Φωτοδίοδοι (φωτοανιχνευτές). 2. Τροφοδοτικό με δύο εξόδους.

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Δίοδος Εκπομπής Φωτός, (LED, Light Emitting Diode), αποκαλείται ένας ημιαγωγός ο οποίος εκπέμπει φωτεινή ακτινοβολία στενού φάσματος όταν του

Δίοδος Εκπομπής Φωτός, (LED, Light Emitting Diode), αποκαλείται ένας ημιαγωγός ο οποίος εκπέμπει φωτεινή ακτινοβολία στενού φάσματος όταν του L.E.D Δίοδος Εκπομπής Φωτός, (LED, Light Emitting Diode), αποκαλείται ένας ημιαγωγός ο οποίος εκπέμπει φωτεινή ακτινοβολία στενού φάσματος όταν του παρέχεται μία ηλεκτρική τάση κατά τη φορά ορθής πόλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ακτίνες Χ (Roentgen) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ακτίνες Χ (Roentgen) Είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος μεταξύ 10 nm και 0.01 nm, δηλαδή περίπου 10 4 φορές μικρότερο από το μήκος κύματος της ορατής ακτινοβολίας. ( Φάσμα ηλεκτρομαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 3.2 ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 1 Λέξεις κλειδιά: Ηλεκτρολυτικά διαλύματα, ηλεκτρόλυση,

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα)

Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) Ατομικές θεωρίες (πρότυπα) 1. Αρχαίοι Έλληνες ατομικοί : η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε παγκοσμίως (καθαρά φιλοσοφική, αφού δεν στηριζόταν σε καμιά πειραματική παρατήρηση). Δημόκριτος (Λεύκιπος, Επίκουρος)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες

Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες 21 Οκτωβρίου 2009 Πρόοδος µαθήµατος «οµικής και Χηµικής Ανάλυσης Υλικών» Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες 1) α. Ποια είναι η διαφορά µεταξύ της ιονίζουσας και της µη ιονίζουσας ακτινοβολίας; β. Ποιες είναι οι γνωστότερες

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις 3 ης Γραπτής Εργασίας (Φασματοσκοπία)

Λύσεις 3 ης Γραπτής Εργασίας (Φασματοσκοπία) Ακαδημαϊκό έτος 014-15 Θέμα 1. α) Υπολογίστε το μήκος κύματος, τον κυματάριθμο και την ενέργεια των εκπεμπόμενων κυμάτων ενός ραδιοφωνικού σταθμού που εκπέμπει στα 88.8 MHz στην μπάντα των FM. β) Συγκρίνετε

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Τεχνικές Λέιζερ στον Έλεγχο της Λειτουργικότητας Συνθετικών Μονωτήρων Προκλήσεις και Προοπτικές

Σύγχρονες Τεχνικές Λέιζερ στον Έλεγχο της Λειτουργικότητας Συνθετικών Μονωτήρων Προκλήσεις και Προοπτικές Σύγχρονες Τεχνικές Λέιζερ στον Έλεγχο της Λειτουργικότητας Συνθετικών Μονωτήρων Προκλήσεις και Προοπτικές Ο. Κοκκινάκη, Α. Κλίνη, Γ. Κατσοπρινάκης, Δ. Σοφικίτης, Κ. Καλπούζος, Δ. Άγγλος Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Α Ποιο φαινόμενο ονομάζεται διασκεδασμός του φωτός; Πώς εξαρτάται ο δείκτης διάθλασης ενός οπτικού μέσου από το μήκος κύματος; Β Στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ Μ. ΚΟΥΠΠΑΡΗΣ - ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ

ΚΕΦ.7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ Μ. ΚΟΥΠΠΑΡΗΣ - ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΚΕΦ.7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ Οπτικές Τεχνικές Αναλύσεως Περιλαμβάνουν τεχνικές στις οποίες μετρείται ηηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που: Πηγάζει από την ύλη Αλληλεπιδρά με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΚΤΙΝΩΝ Χ ΚΑΙ ΥΛΗΣ Όταν οι ακτίνες Χ περνούν μέσα από την ύλη (πχ το σώμα του ασθενή) μπορεί να συμβεί οποιοδήποτε από τα 4 φαινόμενα που αναλύονται στις επόμενες σελίδες. Πρέπει να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΩΣΦΟΡΙΣΜΟΥ

ΟΡΓΑΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΩΣΦΟΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΩΣΦΟΡΙΣΜΟΥ Ο φθορισμός εκπέμπεται από το δείγμα προς όλες τις κατευθύνσεις αλλά παρατηρείται σε γωνία 90 ο ως προς την ακτινοβολία διέγερσης, διότι σε άλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θέμα Α ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων

Η Φύση του Φωτός. Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η Φύση του Φωτός Τα Β Θεματα της τράπεζας θεμάτων Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Θέμα Β _70 Β. Μονοχρωματική ακτίνα πράσινου φωτός διαδίδεται αρχικά στον αέρα. Στη πορεία της δέσμης έχουμε τοποθετήσει στη σειρά τρία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Ο λαµπτήρας φθορισµού:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας

ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ. Διάφοροι τύποι σύγχρονων φωτόμετρων. Βασική αρχή λειτουργίας ΤΟ ΦΩΤΟΜΕΤΡΟ Το φασματοφωτόμετρο αποτελεί το πιο διαδεδομένο όργανο των βιοχημικών εργαστηρίων. Χρησιμοποιείται για την μέτρηση της συγκέντρωσης ουσιών μέσα σε ένα υγρό διάλυμα π.χ. για την μέτρηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1 Η υπέρυθρη ακτινοβολία α συμμετέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΔΟΣ - ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ι ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... Α.Μ.:...

ΠΡΟΟΔΟΣ - ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ι ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... Α.Μ.:... ΠΡΟΟΔΟΣ - ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ι ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... Α.Μ.:... Θέμα 1 A. Σημειώστε αν οι ακόλουθες προτάσεις είναι σωστές ή λανθασμένες και δικαιολογήστε την απάντησή σας συνοπτικά (1 πρόταση) : i. 100 cm 3 = 1

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτές σωματιδίων

Ανιχνευτές σωματιδίων Ανιχνευτές σωματιδίων Προκειμένου να κατανοήσουμε την φύση του πυρήνα αλλά και να καταγράψουμε τις ιδιότητες των στοιχειωδών σωματιδίων εκτός των επιταχυντικών συστημάτων και υποδομών εξίσου απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

(1) i mig,k = z 2 kf 2 u k c k (2) i mig = i mig,k = z 2 kf 2 u k c k. k=1. k=1

(1) i mig,k = z 2 kf 2 u k c k (2) i mig = i mig,k = z 2 kf 2 u k c k. k=1. k=1 Αριθμοί μεταφοράς Α. Καραντώνης 1 Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι ο πειραματικός προσδιορισμός των αριθμών μεταφοράς με τη μέθοδο Hittorf. Ειδικότερα, προσδιορίζονται ο αριθμοί μεταφοράς κατιόντων υδρογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενόργανη Ανάλυση Εργαστήριο. Φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού Nuclear Magnetic Resonance spectroscopy, NMR. Πέτρος Α.

Ενόργανη Ανάλυση Εργαστήριο. Φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού Nuclear Magnetic Resonance spectroscopy, NMR. Πέτρος Α. Ενόργανη Ανάλυση Εργαστήριο Φασματοσκοπία πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού Πέτρος Α. Ταραντίλης 1 Βασικές αρχές Που βασίζεται; Στη μέτρηση της απορρόφησης της ακτινοβολίας στην περιοχή των ραδιοσυχνοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ

Εργαστήριο ΑΠΕ I. Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α. Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Εργαστήριο ΑΠΕ I Ενότητα 3: Ηλιακοί Συλλέκτες: Μέρος Α Πολυζάκης Απόστολος / Καλογήρου Ιωάννης / Σουλιώτης Εμμανουήλ Ηλιακή Ενέργεια ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. 2 Αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΑΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΕΙΑ Φασματοσκοπία φθορισμού ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΑΚΡΙΒΟΣ Τμήμα Χημείας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα για τις εξετάσεις 2011

Προτεινόμενα θέματα για τις εξετάσεις 2011 Προτεινόμενα θέματα για τις εξετάσεις 2011 Τάξη: Γ Γενικού Λυκείου Μάθημα: Χημεία Θετικής Κατεύθυνσης ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 8 - Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 ΑΣΚΗΣΗ 8. Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4

ΑΣΚΗΣΗ 8 - Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 ΑΣΚΗΣΗ 8. Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 ΑΣΚΗΣΗ 8 Μελέτη της ηλεκτρόλυσης CuSO 4 Συσκευές: Ένα τροφοδοτικό συνεχούς τάσης, ένα αμπερόμετρο, ένα χρονόμετρο και ένα βολτάμετρο. Το βολτάμετρο ή κουλομβόμετρο αποτελείται από ένα γυάλινο δοχείο που

Διαβάστε περισσότερα