Preliminary Environmental Impact Assessment (EIA) Study

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Preliminary Environmental Impact Assessment (EIA) Study"

Transcript

1 LIFE08 ENV/GR/ INTEGRASTE «Development of integrated agroindustrial waste management politics maximizing materials recovery and energy exploitation» Preliminary Environmental Impact Assessment (EIA) Study Author: Dr. Aikaterini Vavouraki Scientific Responsible for the project : Assist. Professor Michael Kornaros Responsible Partner: University of Patras PATRAS, SEPTEMBER 2010

2 LIFE08 ENV/GR/ INTEGRASTE «Ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας» Προκαταρκτική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Συντάκτης: Dr. Αικατερίνη Ι. Βαβουράκη Επιστημονικός Υπεύθυνος Εργου : Επίκ. Καθηγητής Μιχάλης Κορνάρος Υπεύθυνος δικαιούχος: Πανεπιστήμιο Πατρών ΠΑΤΡΑ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2010

3 LIFE PROJECT NAME INTEGRASTE Project location Data Project Patras, Greece Project start date: 01/01/2010 Project end date: 31/12/2012 Total Project duration (in months) 36 months Total budget Eligible EC contribution: (%) of total costs 47 (%) of eligible costs 50 Name Beneficiary Data Beneficiary University of Patras Contact person Dr. Michael Kornaros Postal address 1 Karatheodori Str., 26500, Patras, GR Visit address 1 Karatheodori Str., 26500, Patras, GR Telephone Fax: Project Website

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 2 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 2 3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ 2 4 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΝΣΗΣ 2 5 ΧΛΩΡΙΔΑ ΠΑΝΙΔΑ 3 6 ΥΓΡΑ ΑΓΡΟΤΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΚΑΙ ΓΛΥΚΟ ΣΟΡΓΟ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΑ Παραγωγική διαδικασία ελαιοτριβείων: Παραγωγή ελαιολάδου Χρήση νερού και ενέργειας Απόβλητα Περιβαλλοντικά προβλήματα από την ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων των ελαιουργείων Μέθοδοι διαχείρισης του ελαιοπολτού των διφασικών ελαιουργείων Φυσικοχημική επεξεργασία Απευθείας διάθεση στο έδαφος Βιοτεχνολογικές μετατροπές Πιθανά προϊόντα Άλλες προοπτικές Μέθοδοι διαχείρισης των υγρών αποβλήτων ελαιουργείων Μηχανική επεξεργασία ΥΑΕ Βιολογική επεξεργασία ΥΑΕ Φυσικοχημική επεξεργασία των ΥΑΕ Χρήση των ΥΑΕ ως υλικό για την παραγωγή αντιοξειδωτικών Χρήσεις υποπροϊόντων ελαιολάδου Αντιμετώπιση λοιπών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τα απόβλητα ΥΑΕ ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΑ Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων: Παραγωγή γάλακτος Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων: Παραγωγή βουτύρου Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων: Παραγωγή γιαουρτιού Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων: Παραγωγή τυριού Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων: Παραγωγή παγωτού Χρήση νερού και ενέργειας Παραγωγή αποβλήτων Αέριες εκπομπές Υγρά απόβλητα 18

5 Στερεά απόβλητα Τεχνικά μέτρα αντιρρύπανσης αναβάθμισης του περιβάλλοντος Αντιμετώπιση περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τα απόβλητα Επεξεργασία και διάθεση υγρών αποβλήτων ΒΟΥΣΤΑΣΙΑ Παραγωγική διαδικασία εκτροφής βοοειδών: Εγκαταστάσεις εκτροφής (βουστάσια) Καταναλώσεις νερού και ενέργειας Παραγωγή αποβλήτων Αέριες εκπομπές Υγρά απόβλητα Στερεά απόβλητα Τεχνικά μέτρα αντιρρύπανσης αναβάθμισης του περιβάλλοντος Αντιμετώπιση περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τα απόβλητα Επεξεργασία και διάθεση υγρών αποβλήτων Επεξεργασία και διάθεση στερεών αποβλήτων Βέλτιστη διαθέσιµη τεχνική Αναερόβια χώνευση ΓΛΥΚΟ ΣΟΡΓΟ Παραγωγική διαδικασία καλλιέργειας γλυκού σόργου 29 7 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Περιγραφή λειτουργίας μονάδας Αναερόβιας Χώνευσης Παραγωγική μέθοδος Εξοπλισμός και Λειτουργία Χρήση νερού και ενέργειας Ύρδευση Ηλεκτρική ενέργεια Καύσιμες ύλες Απόβλητα Αέρια απόβλητα Υγρά απόβλητα Στερεά απόβλητα Λοιπά Στοιχεία Περιβαλλοντικής Μελέτης Θόρυβος Επιπτώσεις στη φυσιογνωμία της περιοχής 39 8 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Αέρια απόβλητα Υγρά απόβλητα Στερεά απόβλητα 41

6 8.4 Θόρυβος Τεχνικά μέτρα αντιρρύπανσης αναβάθμισης του περιβάλλοντος 42 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 43

7 ΔΡΑΣΗ 1.5: Προκαταρκτική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ολοκληρωμένη διαχείριση και αξιοποίηση των αποβλήτων γενικά αποτελεί σημαντικό κομμάτι στην εύρυθμη λειτουργία μίας κοινωνίας και ενός καθαρότερου περιβάλλοντος. Κύριος στόχος στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων πρέπει να είναι η προστασία της υγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος από τις επιβλαβείς επιδράσεις που προκαλούνται από τη συγκέντρωση, τη μεταφορά, την επεξεργασία, την εναποθήκευση και την απόθεση των αποβλήτων (σύμφωνα με την Οδηγία 2006/12/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των στερεών αποβλήτων). Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζεται η προκαταρκτική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για το χρηματοδοτούμενο ευρωπαϊκό έργο LIFE+: INTEGRASTE «Ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας». Κύριος στόχος του έργου είναι η διαχείριση μιας βελτιωμένης και βιώσιμης επεξεργασίας αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην ευρύτερη περιοχή του Ν. Αχαΐας με απώτερο σκοπό στην παραγωγή εναλλακτικών μορφών ενέργειας από την επεξεργασία οργανικών αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων. Η επεξεργασία τέτοιων αποβλήτων πραγματοποιείται με χρήση της αναερόβιας χώνευσης (ΑΧ). Η ΑΧ περιλαμβάνει τη μετατροπή οργανικής μη ξυλώδους ύλης με τη βοήθεια μικροοργανισμών σε συνθήκες απουσίας οξυγόνου, σε βιοαέριο και σε χωνευμένη απορροή (στερεό και υγρό). Αποτελεί μία φυσική διεργασία η οποία έχει μελετηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η ΑΧ αποτελεί μία ορθή διεργασία διαχείρισης αποβλήτων καθώς παράγει πράσινη ενέργεια και δίνει λύσεις σε περιβαλλοντικά ζητήματα όπως είναι η διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων. Πιο συγκεκριμένα η διεργασία της ΑΧ είναι ιδαιτέρως εφαρμόσιμη για απόβλητα με υψηλή συγκέντρωση οργανικού φορτίου και μια υποσχόμενη λύση για ενεργειακή παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές (βιομάζα). Η ΜΠΕ είναι μια ποσοτική μέθοδος εκτίμησης της περιβαλλοντικής επίδρασης της διεργασίας, και είναι ένα εργαλείο για να διευκολύνει τη δουλειά των εταιρειών με περιβαλλοντικά φιλικά προϊόντα ανάπτυξης και στη δική μας περίπτωση τη λειτουργία μιας ολοκληρωμένης μονάδας διαχείρισης αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων. Κύριος σκοπός της ΜΠΕ είναι να ταυτοποιήσει και να εκτιμήσει σημαντικές περιβαλλοντικές επιδράσεις πριν, κατά τη διάρκεια καθώς και μετά το πέρας της διεργασίας της ΑΧ ώστε να είναι διαθέσιμες οι πιθανές πηγές περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ο σχεδιασμός του κύκλου ζωής της διεργασίας της ΑΧ είναι πολύ σημαντικός γιατί απομονώνονται τα στάδια όλης της διεργασίας (πριν, κατά τη διάρκεια και τέλος). Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ο περιορισμός των αρνητικών προς το περιβάλλον επιπτώσεων. Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι ο κύριος στόχος της ανάλυσης ΜΠΕ περιορίζεται στην ανάλυση της απόδοσης σε σχέση με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις που εφαρμόζονται σε αυτή τη διεργασία. Η ΜΠΕ αξιολογεί συγκεκριμένες παραμέτρους που περιλαμβάνουν τη γεωγραφική θέση της μονάδας της ΑΧ, την υφιστάμενη κατάσταση του περιβαλλοντικού χώρου (χλωρίδα και πανίδα) και τις περιβαλλοντικές 1

8 επιπτώσεις που θα προκύψουν από μία ενδεχόμενη εγκατάσταση μονάδας ΑΧ στην περιοχή εγκατάστασης αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Η παρούσα προκαταρκτική ΜΠΕ περιλαμβάνει επιγραμματικά την υποχρεωτική ανάλυση της γεωγραφικής θέσης της περιοχής εγκατάστασης, την επικρατούσα περιβαλλοντική κατάσταση της περιοχής καθώς επίσης και την καταγραφή της χλωρίδας και πανίδας της περιοχής που πρόκειται να εγκατασταθεί η μονάδα της ΑΧ. Περιγράφεται η διαδικασία επεξεργασίας αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων των προτεινόμενων αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων των ελαιοτριβείων, τυροκομείων, βουστασίων και υπολλειμμάτων ενεργειακών φυτών, όπως είναι το γλυκό σόργο, μέσω της διεργασίας της ΑΧ. Επίσης μελετώνται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που υφίστανται κατά τη λειτουργία μίας τέτοιας μονάδας (προϊόντα και παραπροϊόντα). Τέλος παρατίθονται ξεχωριστά και συγκεντρωτικά οι παραγωγικές διαδικασίες και περιβαλλοντικές επιπτώσεις επεξεργασίας όλων των προαναφερθέντων αποβλήτων. 2. ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Η προκαταρκτική ΜΠΕ πραγματοποιείται για την πιθανή εγκατάσταση μονάδας ΑΧ με σκοπό την επεξεργασία υγρών και στερεών υπολλειμμάτων αγροτοκτηνοτροφικών αποβλήτων των μονάδων ελαιοτριβείου, τυροκομείου, βουστασίου και γλυκού σόργου. Η διαδικασία της ΑΧ περιλαμβάνει αναλυτικά τις ποσότητες των πρώτων υλών (αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων) και τα προϊόντα της διεργασίας όπως είναι η παραγόμενη ενέργεια (CH 4 ) και η υγρή και στερεή απορροή. Η υγρή και στερεή (compost) απορροή μπορεί να χρησιμοποιηθούν για γεωργικούς σκοπούς καλλιέργειας και άρδευσης. Η συνεχή λειτουργία της μονάδας ΑΧ (ανεξαρτήτου διαθεσιμότητας αποβλήτων) επιτυγχάνεται με τη χρήση γλυκού σόργου. Οι απαιτήσεις καλλιέργειας και άρδευσης του ενεργειακού φυτού όπως είναι το γλυκό σόργο μπορεί να καλυφθούν από την απορροή (υγρή και στερεή) της διεργασίας της ΑΧ. 3. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ H MΠE περιλαμβάνει την περιγραφή του οικοπέδου εγκατάστασης της μονάδας ΑΧ καθώς επίσης και την απεικόνιση της ευρύτερης περιοχής κοντά στη μονάδα. 4. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Η ΜΠΕ περιλαμβάνει την περιγραφή των υφιστάμενων πηγών ρύπανσης, του ανάγλυφου, μορφολογίας και σύσταση εδάφους κ.ά. καθώς επίσης και την καταγραφή των κλιματολογικών στοιχείων στοιχείων ατμόσφαιρας της περιοχής εγκατάστασης της μονάδας. 2

9 5. ΧΛΩΡΙΔΑ - ΠΑΝΙΔΑ Η ΜΠΕ περιλαμβάνει την καταγραφή της χλωρίδας και πανίδας που επικρατεί στην περιοχή που πρόκειται να εγκατασταθεί η μονάδα επεξεργασίας. 6. ΥΓΡΑ ΑΓΡΟΤΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΚΑΙ ΓΛΥΚΟ ΣΟΡΓΟ 6.1 ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΑ Παραγωγική διαδικασία ελαιοτριβείων: Παραγωγή ελαιολάδου Η παραγωγή ελαιολάδου είναι μία παραδοσιακή αγροτική βιομηχανία των χωρών της Μεσογείου και αποτελεί το 95% της παγκόσμιας αγοράς. Τα 3/4 περίπου της παγκόσμιας παραγωγής ελαιολάδου προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το 90% περίπου κατά μέσο όρο της κοινοτικής παραγωγής προέρχεται από την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα. Η παραγωγή της Ελλάδας καλύπτει το 25% του συνόλου της κοινοτικής παραγωγής ενώ τα 2/3 περίπου της εγχώριας παραγωγής ελαιολάδου προκύπτουν απο ελαιοκαλλιέργειες στην Κρήτη και την Πελοπόννησο (Ν. Ηρακλείου και Ν. Μεσσηνίας, αντίστοιχα). Η παραγωγική διαδικασία ελαιόλαδου περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: α) Προσωρινή αποθήκευση ελαιοκάρπου (όπως σε σακκιά, σε σιλό ή διάτρητα κουτιά) β) Καθαρισμό και διαλογή (π.χ. αποφύλλωση) γ) Πλύση με καθαρό νερό (για την απομάκρυνση σκόνης) δ) Άλεση ελαιοκάρπου (με σύνθετα αλεστικά συγκροτήματα) και ελαιοζύμης με θερμό νερό ε) Εξαγωγή του ελαιολάδου (είτε με έκθλιψη, είτε με φυγοκέντριση) ως έλαιο και φυτικά υγρά, και φυτικό υπόλειμμα (ελαιοπυρήνας) στ) Φυγοκεντρικός διαχωρισμός δύο (με προσθήκη νερού στα decanters) ή τριών φάσεων. Στην πρώτη περίπτωση λαμβάνεται λάδι και ελαιοπυρήνας υγρασίας 62-70%, ενώ στη δεύτερη περίπτωση λάδι, ελαιοπυρήνας (υγρασίας 40-55%) και φυτικά υγρά. Λόγω χαμηλότερου ποσοστού υγρασίας ο ελαιοπυρήνας των τριών φάσεων αποθηκεύεται προσωρινά και διαβιβάζεται στα πυρηνελαιουργεία για παραγωγή πυρηνελαίου Χρήση νερού και ενέργειας Οι απαιτήσεις νερού στα διάφορα στάδια κατεργασίας του ελαιοκάρπου ποικίλουν ανάλογα με τη μέθοδο κατεργασίας (έκθλιψη ή φυγοκέντριση) και πλύσης του ελαιοκάρπου (από 0-50% επί του αρχικού βάρους). Η ηλεκτρική ενέργεια είναι η πιο συνηθισμένη μορφή ενέργειας που χρησιμοποιείται στις εγκαταστάσεις των ελαιοτριβείων. Η κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας των εγκαταστάσεων εξαρτάται από τη δυναμικότητα των εκάστοτε μονάδων. 3

10 6.1.3 Απόβλητα Τα φυτικά υγρά (απόβλητα) των ελαιοκάρπων προέρχονται από διάφορα στάδια της παραγωγής ελαιόλαδου όπως είναι της έκθλιψης, του τελικού φυγοκεντρικού διαχωρισμού και της πλύσης του ελαιόκαρπου με καθαρό νερό. Τα υγρά απόβλητα εμφανίζουν υψηλό οργανικό φορτίο (BOD 5, COD, αιωρούμενα στερεά) και φυσικές χρωστικές ουσίες (δύσκολα απομονώσιμες). Σε αυτές αποδίδονται το σκούρο χρώμα των αποβλήτων με χαρακτηριστική οσμή. Στερεά απόβλητα προκύπτουν κατά την κατεργασία του ελαιόκαρπου. Τέτοια είναι τα φύλλα των ελαιόδεντρων από το στάδιο της διαλογής του ελαιοκάρπου και ο ελαιοπυρήνας. Σημαντικές ποσότητες αερίων αποβλήτων από μονάδες ελαιοτριβείων δεν εκλύονται. Εξαιρέσεις αποτελούν εγκαταστάσεις κακής αποθήκευσης των ελαιών και των ελαιοπυρήνων (π.χ. περίπτωση υγρασίας του ελαιοπυρήνα) οπότε και εκλύονται χαρακτηριστικές οσμές Περιβαλλοντικά προβλήματα από την ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων των ελαιουργείων Ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά προβλήματα της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου θεωρείται η διάθεση και καταστροφή των αποβλήτων των ελαιοτριβείων [Hamdi, 1993]. Τα υγρά απόβλητα των ελαιουργείων (ΥΑΕ) είναι (φυτο)τοξικά. Η συνήθη αντιμετώπιση του προβλήματος είναι η διάθεση τους σε κοντινούς υδάτινους αποδέκτες όπως ρεματιές, ποτάμια, λίμνες και θάλασσες κατόπιν επεξεργασίας τους (π.χ. με προσθήκη ασβέστου). Είναι αντιληπτό ότι η ανεξέλεκτη διάθεση για μεγάλο χρονικό διάστημα θα οδηγήσει στη μόλυνση των υπόγειων υδάτων λόγω της τοξικότητας των αποβλήτων, αλλά και στη γενικότερη υποβάθμιση του περιβάλλοντος γύρω από τις εγκαταστάσης των ελαιοτριβείων. Η καταστροφή των υδάτινων συστημάτων προκύπτει από την έλλειψη οξυγόνου λόγω κατανάλωση του από τις οργανικές ουσίες (οξείδωση) και από υφιστάμενους μικροργανισμούς των αποβλήτων. Τα στερεά απόβλητα δηλ. ο ελαιοπυρήνας συνήθως διατίθεται στα πυρηνελαιουργεία. Σε αντίθετη περίπτωση η αποθήκευσή ή/ και η διάθεση του προς το περιβάλλον οδηγεί σε σημαντικά προβλήματα. Σύμφωνα με την οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (74/442/Ε.Ε., ) τα πυρηνελουργεία αποτελούν μία λύση για την περαιτέρω επεξεργασία του ελαιοπυρήνα. Γενικά οι διάφοροι μέθοδοι διαχείρισης των αποβλήτων των ελαιουργείων οφείλουν να είναι αποτελεσματικές και βιώσιμες αναφορικά με την επένδυση (χαμηλό κόστος κατασκευαής και λειτουργίας) έτσι ώστε να μην επιβαρύνεται το συνολικό κόστος παραγωγής του ελαιόλαδου. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ανεξέλεκτης διάθεσης αποβλήτων ελαιοτριβείου παρουσιάζονται σε περιοχές κοντά σε υδροφόρους ορίζοντες, αέρα, έδαφος και στην ευρύτερη περιοχή των εγκαταστάσεων των ελαιοτριβείων με αποτέλεσμα την οικολογική, πολιτιστική και αισθητική καταστροφή. Πέρα όμως από τις συνέπειες στο Περιβάλλον η δημόσια υγεία των ατόμων τόσο των εργαζομένων όσο και των περίοικων είναι εξίσου σημαντική. Πρέπει να λαμβάνονται όλα τα μέτρα 4

11 προστασίας υγιεινής και εργασίας (ενοχλήσεις από οσμές ή θορύβους). Επιτακτική λοιπόν κρίνεται η ανάγκη ανάπτυξης ολοκληρωμένων και οικονομικά βιώσιμων λύσεων επεξεργασίας των αποβλήτων (υγρών και στερεών) των ελαιουργείων Μέθοδοι διαχείρισης του ελαιοπολτού των διφασικών ελαιουργείων Το κύριο απόβλητο προϊόν των διφασικών ελαιουργείων είναι ο ελαιoπολτός. Είναι ημιστερεό απόβλητο σαν λάσπη με ισχυρή οσμή, ο χειρισμός και μεταφορά του οποίου είναι εξαιρετικά δύσκολη. Τα υγρά απόβλητα της διεργασίας ενσωματώνονται στον πολτό οπότε η υγρασία του είναι υψηλή (>65%). Η μεταχείριση του ελαιοπολτού απαιτεί ειδικές εγκαταστάσεις όπως δεξαμενές αποθήκευσης με ειδικές βαλβίδες, αντλίες για στερεά και φορτηγά-καρότσες για τη μεταφορά του στις δεξαμενές [Roig et al., 2006]. Αντικείμενο έρευνας αποτελεί η ανάπτυξη μεθόδων επεξεργασίας και αξιοποίησης του ελαιοπολτού των διφασικών ελαιουργείων. Στην επόμενη ενότητα παρατίθονται πιθανοί μέθοδοι επεξεργασίας και αξιοποίησης του ελαιοπολτού Φυσικοχημική επεξεργασία Ξήρανση και παραγωγή δευτεροταγούς ελαιολάδου. Απαραίτητη κρίνεται η ξήρανση του ελαιοπολτού (~65% υγρασία) έτσι ώστε να χρησιμοποιηθεί στα πυρηνελαιουργεία. Οι Arjona et al. [1999] σχεδίασαν νέου τύπου ξηραντήρες και αξιολόγησαν προϋπάρχοντες ώστε το ξηρό πλέον υπόλειμμα να μπορεί να αναφλεγεί. Οι Fadiloglu et al. [2003] πρότειναν τη μετατροπή των λιπαρών οξέων του ελαιοπολτού σε γλυκερίδια με χρήση ενζύμων (ακινητοποιημένες λιπάσες) βελτιώνοντας την ποιότητα του πυρηνελαίου (μείωση της οξύτητας του πυρηνελαίου, από το 32 % στο 2.36 %) προερχόμενου από τον ελαιοπολτό. Προτεινόμενες λύσεις για την ξήρανση των στερεών υπολειμμάτων αποτελούν οι λίμνες εξάτμισης και οι διαφόρων τύπων ξηραντήρων. Η παραμονή του ελαιοπολτού σε λίμνες εξάτμισης μπορεί να λειτουργήσει ως ένα στάδιο προεπεξεργασίας του πριν την αναερόβια χώνευση. Η παραμονή >200 ημερών συντελεί στη μέγιστη μετατροπή του οργανικού υλικού σε πτητικά λιπαρά οξέα [Borja et al., 2006]. Η λειτουργία των ξηραντήρων τύπου κινούμενης ρευστοστερεάς κλίνης χρησιμοποιούν θερμό αέρα ( ο C) ενώ η θερμοκρασία στο εσωτερικό της κλίνης είναι μεταξύ o C [Arajon et al., 1998]. Στην περίπτωση του ξηραντήρα τύπου δαχτυλιδιού χρησιμοποιείται το προπάνιο ως καύσιμο, με θερμοκρασία αέρα στο εσωτερικό του o C και επιτυγχάνεται ταυτόχρονα η ανάκτηση του πυρηνελαίου [Aragon et al., 2000]. Οι Krokida et al. [2002] προτείνουν τον βιομηχανικού τύπου περιστρεφόμενο ξηραντήρα. Δυναμικό για ανάκτηση ενέργειας. Το στερεό υπόλειμμα του ελαιοπολτού που απομένει μετά την ανάκτηση του ελαιολάδου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο για την παραγωγή θερμότητας ή ηλεκτρικής ενέργειας [Masghouni & Hassairi, 2000; Caputo et al., 2003]. Επίσης το στερεό υπόλειμμα μπορεί να αεριοποιηθεί για την παραγωγή συνθετικού αερίου (μίγμα CO και H 2 ) και να 5

12 αξιοποιηθεί για παραγωγή συνθετικού καυσίμου ή χρήσιμων χημικών προϊόντων όπως μεθανόλη και αμμωνία. [Jurado et al., 2003] Απευθείας διάθεση στο έδαφος Ο ελαιοπολτός πλούσιος σε φωσφορικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εδαφοβελτιωτικό. Παρολαυτά η υψηλή περιεκτικότητα σε αναλογία C/N μπορεί να τροποποιήσει τον κύκλο των θρεπτικών του εδάφους και πιο συγκεκριμένα τον κύκλο του αζώτου [Thompson & Nogales, 1999]. Η προσθήκη λιπασμάτων αζώτου μαζί με τον ελαιοπολτό μπορεί να βελτιώσει την παραγωγικότητα του εδάφους λόγω της αυξημένης διαθεσιμότητας καλίου που υπάρχει στο έδαφος [Ordonez et al., 1999]. Επιπλέον η χρήση του ελαιοπολτού ως εδαφοβελτιωτικό έχει ως αποτέλεσμα την απορρόφηση ζιζανιοκτόνων και εντομοκτόνων στο έδαφος επιβραδύνοντας το αποστράγγισμα τους, άρα και την αποφυγή μόλυνσης των υπογείων υδάτων [Albarran et al., 2004; Cox et al., 2004] Βιοτεχνολογικές μετατροπές Μικροβιακή ζύμωση των στερεών. Ο ελαιοπολτός μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υπόστρωμα για την ανάπτυξη μικροοργανισμών (βακτήρια, μύκητες, ζύμες). Η ποσοτική και ποιοτική βελτιστοποίηση των πρωτεϊνών του πολτού θα οδηγήσει στη διάθεσή του ως ζωοτροφή [Molina Alcaide & Nefzaoui, 1996] ή/ και ως πηγή ενζύμων και καύσιμο. Λιπασματοποίηση. Η ανάμιξη του ελαιοπολτού με λοιπά αγροτικά απόβλητα αποτελεί σημαντική μέθοδος αξιοποίησης των παραπροϊόντων των ελαιουργείων με ταυτόχρονη αποτοξικοποίηση αυτών. Υλικά που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι άχυρο, υπολείμματα βαμβακιού, πριονίδια ή υπολείμματα φλοιών ξύλου [Madejon et al., 1998; Cegarra et al., 2000; Filippi et al., 2002]. Oι Cayuela et al. [2004] πρότειναν τη βιομηχανική κομποστοποίηση του ελαιοπολτού μαζί με κοπριά ώστε να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα στους ελαιώνες. Αναερόβια χώνευση. Ο ελαιοπολτός (80% υδατάνθρακες ανά ξηρό βάρος) μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως υπόστρωμα για την παραγωγή ενέργειας με την μορφή βιοκαυσίμων (βιοαιθανόλη, μεθάνιο, υδρογόνο) μέσω της διεργασίας αναερόβιας χώνεσης. Η αξιοποίηση του ελαιοπολτού ως βιοκαύσιμο αποτελεί αντικείμενο συνεχούς έρευνας τα τελευταία χρόνια [Gavala et al., 2005]. Η μεσόφιλη αναερόβια χώνευση του ελαιοπολτού σε εργαστηριακή κλίμακα συντελεί στην παραγωγή μεθανίου ενώ η υψηλή συγκέντρωση πολυφαινολών αναστέλει τη διεργασία [Borja et al., 2003]. Οι επικρατέστεροι μικροβιακοί πληθυσμοί κατά τη μεσόφιλη χώνευση ελαιοπολτού σε αντιδραστήρα συνεχούς λειτουργίας με ανάδευση είναι το είδος Clostridiales του γένους Firmicutes, Chloroflexi και Pseudomonas του γένους Gamma-Proteobacteria. Άλλα είδη βακτηρίων που συναντώνται είναι τα Actinobacteria, Bacteroidetes και Defferibacteres. Τέλος, ανάμεσα στα Archaea ο μεθανογόνος πληθυσμός Methanosaeta concilii ήταν ο πιο δημοφιλής [Rincon et al., 2006]. 6

13 Ανάκτηση προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας Ο ελαιοπολτός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πηκτινών. Οι πηκτίνες είναι φυσικά, υδρόφιλα κολλοειδή που χρησιμοποιούνται ευρέως ως παράγοντες των ζελατινών (gels), ως χημικοί σταθεροποιητές και ως γαλακτωματοποιητές στην βιομηχανία τροφίμων. Οι πηκτίνες που διατίθενται για χρήση στη βιομηχανία, προέρχονται από πολτό μήλου ή φλούδες κίτρου. Μεγάλη ερευνητική δραστηριότητα αναπτύσσεται για την εξαγωγή πηκτινών από χαμηλού κόστους παραπροϊόντα διεργασιών, όπως είναι ο ελαιοπολτός [Cardoso et al., 2003]. Επίσης ο ελαιοπολτός είναι υλικό πλούσιο σε πολυφαινόλες. Οι πολυφαινόλες είναι χημικές ενώσεις με αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές, αντιμικροβιακές, αντιυπερτασικές και καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στις βιομηχανίες τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών [Obied et al., 2005] Άλλες προοπτικές Πολλές είναι οι ερευνητικές εργασίες αναφερόμενες σε πιθανές χρήσεις του ελαιοπολτού. Οι Pagnanelli et al. (2002; 2003) συνιστούν την χρήση του ελαιοπολτού ως ένα απορροφητικό υλικό βαρέων μετάλλων στην επεξεργασία υδατικών διαλυμάτων. Επίσης έχει μελετηθεί η πιθανότητα ανακύκλωσης του ελαιοπολτού με την ανάμιξη του με θερμοπλαστικά πολυμερή ώστε να δημιουργηθούν νέα υλικά για την κατασκευή containers [Siracusa et al., 2001]. Τέλος μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση του ελαιοπολτού στις βιομηχανίες καλλυντικών και φαρμάκων Μέθοδοι διαχείρισης των υγρών αποβλήτων ελαιουργείων Τα υγρά απόβλητα ελαιοτριβείου (ΥΑΕ) έχουν υψηλό οργανικό φορτίο, αιωρούμενα στερεά, και λιπίδια ενώ παράλληλα παράγονται σε μεγάλες ποσότητες (~ 1,2 m 3 /τόνο επεξεργαζόμενου ελαιοκάρπου). Πολλές μελέτες επικεντρώνονται στις αποδοτικότερες και χαμηλού κόστους μεθόδους επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων. Τέτοιες μέθοδοι είναι χημικές, μηχανικές, φυσικές, βιολογικές (αερόβιες ή αναερόβιες) και θερμικές αλλά και συνδυασμοί αυτών. Απαραίτητη κρίνεται η ανακύκλωση του νερού που περιέχουν τα υγρά απόβλητα. Τα ΥΑΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως λίπασμα (είτε απευθείας ή μετά από κομποστοποίηση) αλλά για την παραγωγή αντιοξειδωτικών. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμη ύλη με απευθείας καύση ή μετά την παραγωγή βιοαερίου. Η πλεόν κοινή μέθοδος για τη διάθεση των ΥΑΕ είναι η αποθήκευση και η εξάτμιση σε λίμνες (διάρκεια 3 μηνών) οπότε και επιτυγχάνεται εξάτμιση (συνήθως την καλοκαιρινή περίοδο). Κύριο μειονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι η δυσοσμία, λόγω έκλυσης πτητικών οργανικών ενώσεων, και η συσσώρευση σκνίπας. 7

14 Μηχανική επεξεργασία ΥΑΕ Διήθηση. Τα στερεά απόβλητα αποτελούνται από άργιλο και ιλύ, οργανική ουσία, ιζήματα από άλλες επεξεργασίες, σίδηρο, μαγγάνιο και μικροοργανισμούς. Ο διαχωρισμός στερεών από τα υγρά απόβλητα επιτυγχάνεται με χρήση πορώδους υλικού όπου συγκρατούνται τα στερεά και η υγρή φάση απομακρύνεται. Τα επιμέρους φίλτρα είναι στρώματα άμμου, αμμοχάλικου ή ενεργού άνθρακα όπου και απομακρύνονται και τα πιο μικρά μόρια. Η διήθηση είναι φυσική (με βαρύτητα), ή πραγματοποιείται με εφαρμογή πίεσης στην πλευρά εισόδου ή με εφαρμογή κενού στην πλευρά εξόδου των αποβλήτων. Επίπλευση. Η επίπλευση είναι μια μηχανική μέθοδος διαχωρισμού των αιωρούμενων στερεών από τα υγρά απόβλητα. Η χρήση αέρα ή αζώτου στο σύστημα διευκολύνει το διαχωρισμό. Το αέριο διοχετεύεται υπό πίεση στα απόβλητα σχηματίζοντας λεπτές φυσσαλίδες και προσροφάται στην επιφάνεια των στερεών, μειώνοντας το ειδικό βάρος και διευκολύνοντας το διαχωρισμό. Για τη διευκόλυνση της διαδικασίας χρησιμοποιούνται χημικές ουσίες (π.χ. foaming chemicals, collectors, ρυθμιστές ph, κροκίδωσης). Η επίπλευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αφαίρεση της πολύ λεπτής φάσης ελαίου (γαλάκτωμα) στα απόβλητα, αλλά η εφαρμογή είναι περιορισμένη (χαμηλή αναλογία δαπάνης/όφελος). Καθίζηση. Η καθίζηση στηρίζεται στη μεγαλύτερη πυκνότητα των μορίων από αυτή του νερού για την απομάκρυνσή τους από την υδατική φάση. Η διαδικασία μπορεί να είναι φυσική (κατακρήμνιση λόγω βαρύτητας) ή εξαναγκασμένη (σε φυγοκεντρικό διαχωριστή ή κυκλώνα). Απολίπωση. Η απομάκρυνση της λιπαρής φάση πραγματοποιείται με χρήση παγίδας λιπών (συσκευή απολιπωτή), δεδομένου ότι εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία των βιολογικών εγκαταστάσεων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Οι συσκευές αυτές είναι ιμάντες ή δίσκοι από χάλυβα ή πλαστικό που βυθίζονται συνεχώς στα υγρά απόβλητα Βιολογική επεξεργασία ΥΑΕ Οι βιολογικές μέθοδοι επεξεργασίας βασίζονται στη δράση μικροοργανισμών που αποικοδομούν τα οργανικά συστατικά των αποβλήτων σε απλούστερα, αβλαβή και ενεργειακά σταθερότερα προϊόντα. Λίμνες Εξάτμισης. Οι λίμνες εξάτμισης αποτελούν μία τεχνική για την επεξεργασία υγρών αποβλήτων με υψηλό ρυπαντικό φορτίο. Εντούτοις οι μεγάλες επιφάνειες που απαιτούνται και η μεγάλη περίοδος επεξεργασίας που διαρκεί περισσότερο από 60 μέρες αποτελούν κύριο μειονέκτημά τους. Μετά την εξάτμιση των υγρών αποβλήτων, τα στερεά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως λίπασμα [Rozzi et al., 1996]. Οι λίμνες εξάτμισης είναι απλές εφαρμογές, χαμηλού κόστους, αλλά υπάρχει έντονη δυσοσμία και κίνδυνος ρύπανσης του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα εάν η μόνωση της λεκάνης δεν είναι σωστή ή εάν υπάρξει κάποια διαρροή. Μέθοδος Ενεργού ιλύος. Η μέθοδος της ενεργού ιλύος είναι η περισσότερο διαδεδομένη βιολογική επεξεργασία υγρών αποβλήτων στον κόσμο. Η βιομάζα αποτελείται από βακτήρια, που 8

15 είναι υπεύθυνα για τη διαδικασία αποικοδόμησης και πρωτόζωα που τρώνε τα βακτήρια. Η βιολογική αυτή διαδικασία καλείται ενεργή ιλύς. Η διαδικασία αποικοδόμησης παράγει υψηλές ποσότητες ιλύος, CO 2 και νιτρικά ιόντα (NO - 3 ). Η ιλύς ανακυκλώνεται μερικώς στη δεξαμενή αερισμού και το πλεόνασμα θα πρέπει να υποβληθεί σε κάποια επεξεργασία πριν διατεθεί για περαιτέρω χρήση. Βελτιώσεις της μεθόδου περιλαμβάνουν αερόβιες, ανοξικές (διαλυμένο οξυγόνο= ppm) και αναερόβιες συνθήκες όπου και απομακρύνεται το άζωτο και ο φωσφόρος [Drysdale et al., 1999]. Αναερόβια επεξεργασία. Κατά τη διεργασία της αναερόβιας χώνευσης επεξεργάζονται υγρά απόβλητα υψηλού οργανικού φορτίου. Βακτήρια απουσία οξυγόνου αποικοδομούν τις οργανικές ενώσεις από τα υγρά απόβλητα. Η διεργασία είναι χρονοβόρα λόγω χαμηλότερης μεταβολικής δραστηριότητας αποικοδόμησης των μικροοργανισμών. Παρολαυτά εφαρμόζεται ευρέως λόγω της παραγωγής μεθανίου ως πηγή ενέργειας. Έχουν πραγματοποιηθεί πολλές μελέτες αναφορικά με την αναερόβια χώνευση ΥΑΕ κατόπιν επεξεργασίας αυτών με φυσικές [Georgakakis & Dalis, 1993; Hamdi, 1993; Tsonis & Grigoropoulos, 1993], χημικές [Chakchouk et al., 1994; Hamdi, 1993] ή βιολογικές μεθόδους [Beccari et al., 1996; 1998; Boari et al., 1993; Borja et al., 1995; Gharsallah, 1994; Hamdi et al., 1992; Ranalli, 1992; Yesilada et al., 1995] ή μετά από αραίωση και χημική ρύθμιση (διόρθωση ph και προσθήκη θρεπτικών). Επίσης έχει μελετηθεί η συγχώνευση με άλλα αγροτοβιομηχανικά απόβλητα [Marques et al., 1998]. H απόδοση και η σταθερότητα της διεργασίας ΑΧ εξαρτάται από διαφορετικούς τύπους αντιδραστήρων (Πίνακας 6.1). Η διαχείριση μίγματος ΥΑΕ και ιλύος μπορεί να πραγματοποιηθεί σε βιοαντιδραστήρες επαφής καθώς και σε βιοαντιδραστήρες υψηλού ρυθμού (π.χ. χωνευτήρες ανοδικής ροής μέσω στρώματος λάσπης (UASB), και φίλτρα σταθερής κλίνης). Μελέτες ΥΑΕ και στερεών υπολειμμάτων ελαιοτριβείων έχουν διεξαχθεί σε αντιδραστήρες διαλείποντος έργου με υψηλή απόδοση (απομάκρυνση COD) και παραγωγή μεθανίου. Πίνακα 6.1: Διάφοροι τύποι αντιδραστήρων ΑΧ. Τύπος Αναερόβιου αντιδραστήρα Πηγή Διαλείποντος έργου Ergüder et al. [2000] UASB Beccari et al. [1996] Φίλτρο ανοδικής ροής Marques et al. [1998] Υβριδικός Tsonis & Grigoropoulos [1993] Λίμνες εξατμισοδιαπνοής Rozzi et al. [1986] ABR Uyanik [2001] CSTR Gelegenis et al, [2007] Ανοδικής ροής Σταθερής κλίνης σε σειρά Dalis et al, [1996] 9

16 Φυσικοχημική επεξεργασία των ΥΑΕ Διαχωρισμός με μεμβράνες. Τα ΥΑΕ αποτελούνται από κολλοειδή, αιωρούμενες και διαλυμένες ουσίες. Κατά το διαχωρισμό τους χρησιμοποιείται ημιπερατή ή πορώδης μεμβράνη με ταυτόχρονη εφαρμογή πίεσης. Ανάλογα με το μέγεθος των ουσιών αυτών επιτυγχάνεται συγκράτηση ή εισχώρηση αυτών από τη μεμβράνη. Η δομή και τα χαρακτηριστικά της μεμβράνης καθορίζουν τη φύση του διαχωρισμού. Πριν το διαχωρισμό με μεμβράνες είναι απαραίτητο ένα στάδιο προφιλτραρίσματος ώστε να αφαιρεθούν τα μεγάλα αιωρούμενα στερεά. Η νανοδιήθηση θεωρείται ένα σημαντικό σύστημα διήθησης. Χρησιμοποιεί μεμβράνες ώστε να διαχωρίσει διαφορετικά ρευστά ή ιόντα, όπως είναι τα σάκχαρα, δισθενή άλατα, βακτήρια, πρωτεΐνες, σωματίδια, χρωστικές ουσίες και άλλα συστατικά. Η επεξεργασία των ΥΑΕ με τη χρήση μεμβρανών εξασφαλίζει ασφαλή διάθεση του τελικού προϊόντος στο περιβάλλον. Το τελικό προϊόν μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για άρδευση ή να ανακυκλωθεί και να χρησιμοποιηθεί στο ελαιοτριβείο για την κάλυψη κάποιων αναγκών. Η ανάμειξη των στερεών, προερχόμενα από τα διάφορα στάδια της διεργασίας, με άλλα υλικά μπορεί να οδηγήσει στη χρήση τους σαν εδαφοβελτιωτικό. Βασικό μειονέκτημα της διεργασίας αποτελεί το γεγονός ότι είναι απαραίτητη η υπερδιήθηση για την περαιτέρω επεξεργασία του αποβλήτου, κάτι που αυξάνει το κόστος της διεργασίας. Αποτέφρωση. Η αποτέφρωση είναι η καταστροφή του οργανικού περιεχομένου των αποβλήτων παρουσία αέρα σε υψηλή θερμοκρασία με ταυτόχρονη εξάτμιση του ύδατος. Όσο υψηλότερο είναι το οργανικό περιεχόμενο των υγρών αποβλήτων (οργανική ουσία τουλάχιστον 10%), τόσο αποτελεσματικότερη είναι η τεχνολογία αποτέφρωσης σε σύγκριση με τη μηχανική-βιολογική επεξεργασία. Τα υγρά απόβλητα ψεκάζονται στο θάλαμο αποτέφρωσης υπό μορφή λεπτών σταγονιδίων μέσω ειδικών ακροφυσίων, επιτυγχάνοντας έτσι την καλύτερη ανάμιξη με τον θερμό αέρα. Η θερμοκρασία αποτέφρωσης κυμαίνεται από 650 C 1600 C. Εξάτμιση και απόσταξη. Επιτυγχάνεται συμπύκνωση του οργανικού και ανόργανου περιεχομένου των ΥΑΕ και των πτητικών διαλελυμένων ουσιών με εξάτμιση. Η περαιτέρω επεξεργασία και διάθεση των προϊόντων (ημιστερεά υπολείμματα) για ζωοτροφή είναι περιορισμένη λόγω της πικρής γεύσης και υψηλής περιεκτικότητας σε κάλιο [Rozzi et al., 1996]. Εντούτοις το υψηλό ενεργειακό τους περιεχόμενο τα καθιστά χρήσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το ξηραμένο στερεό υπόλειμμα μπορεί να αποτεφρωθεί και να συμβάλει στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ενώ το συμπύκνωμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα. Συσσωμάτωση. Η προσθήκη κατάλληλων ηλεκτρολυτών συντελεί στη συσσωμάτωση και στη χημική αποσταθεροποίηση των κολλοειδών διασπορών με αποτέλεσμα να μειώνονται οι ηλεκτροστατικές απωστικές δυνάμεις και τα κολλοειδή τεμαχίδια να σχηματίζουν μεγαλύτερα συσσωματώματα τα οποία καθιζάνουν ως ίζημα. Ο χρόνος και η ταχύτητα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την κροκίδωση-συσσωμάτωση των σωματιδίων. Επιπλέον το ph είναι ένας σημαντικός παράγοντας στην απομάκρυνση των κολλοειδών. Συχνά είναι απαραίτητη η προσθήκη ενός χημικού αντιδραστηρίου (πολυ-ηλεκτρολύτη) που ονομάζεται κροκιδωτικό μέσο (π.χ. χλωριούχος σίδηρος, χλωριούχο αργίλιο, θειικός δισθενής σίδηρος, υδροξείδιο ασβεστίου και 10

17 συνδυασμοί αυτών, παράλληλα με ανιονικούς πολυηλεκτρολύτες και θειικό οξύ) που προάγει τη συσσωμάτωση. Τα περισσότερα οργανικά συστατικά του ΥΑΕ είναι δύσκολο να κατακρημνιστούν, όπως τα σάκχαρα ή τα πτητικά οξέα. Είναι κατάλληλο μόνο για την αφαίρεση των υπόλοιπων ανασταλμένων στερεών μετά από τη βιολογική επεξεργασία [Rozzi et al., 1986]. Καθίζηση. Η μέθοδος της καθίζησης χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση των διαλυμένων ουσιών από τα ΥΑΕ, με την προσθήκη ενός χημικού παράγοντα που ευνοεί τη συσσωμάτωση των σωματιδίων, παρεμποδίζοντας τις ηλεκτροστατικές δυνάμεις που τα κρατούν χωριστά. Τέσσερα είναι τα βασικά στάδια της διαδικασία: ρύθμιση ph, συσσωμάτωση, διαύγαση και διήθηση. Οξείδωση/Αναγωγή και Αποτοξικοποίση. Οι συμπεριλαμβανόμενες τοξικές ουσίες μπορούν να καταστραφούν ή να αποτοξινωθούν μέσω οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων. Το υπεροξείδιο του υδρογόνου (H 2 O 2 ) ή το χλώριο αποτελούν οξεδωτικά μέσα η χρήση των οποίων οδηγεί στη μείωση του COD και BOD 5. Μετά την οξείδωση, οι χημικές ουσίες παραμένουν στην υδατική φάση και είναι αδύνατο να επεξεργαστούν περαιτέρω βιολογικά. Προσρόφηση. Ο ενεργός άνθρακας χρησιμοποιείται ως παράγοντας προσρόφησης με εφαρμογή στην εξάλειψη οσμών, χρώματος ή γεύσης, ανάκτηση διαλυτών, καθαρισμός υγρών αποβλήτων, απομάκρυνση τοξικών ουσιών από τα απόβλητα, όπως φυτοφάρμακα, φαινόλες κ.ά. Εξάτμιση Υδρόλυση Οξείδωση (ΕΗΟ). Η διεργασία αυτή περιλαμβάνει τα ακόλουθα διάφορα στάδια: Απομάκρυνση της λάσπης για παραγωγή λαδιού και παραγωγή καυσίμου Απομάκρυνση λιπαρών οξέων μέσω κεραμικής μεμβράνης υπερδιήθησης Απομάκρυνση ουσιών με φυτοτοξικές επιπτώσεις για το περιβάλλον Ανάκτηση υλικών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή βιομηχανικών ελαίων ή ως καύσιμα Συλλογή και μετακίνηση των ΥΑΕ, και περαιτέρω επεξεργασία του νερού που αποκτήθηκε, εφόσον είναι αναγκαίο Ηλεκτρόλυση. Η μέθοδος αυτή στηρίζεται στην απευθείας παραγωγή ισχυρών οξειδωτικών ριζών υδροξυλίου (ΟΗ ), οι οποίες μπορούν να οξειδώσουν τα οργανικά προς διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) και νερό (H 2 O) σε ένα ηλεκτρολυτικό κελί όπου χρησιμοποιείται ένα ανοδικό ηλεκτρόδιο Τi/Pt και ένα μεταλλικό καθοδικό ηλεκτρόδιο. Οι Israilides et al. [1997] μελέτησαν την ηλεκτρόλυση των ΥΑΕ ως ένα στάδιο προεπεξεργασίας ακολουθούμενο από χημική επεξεργασία ή κάποια άλλη μέθοδο οξείδωσης, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποτοξικοποίηση και ανοργανοποίηση του αποβλήτου. 11

18 Χρήση των ΥΑΕ ως υλικό για την παραγωγή αντιοξειδωτικών Στην ύπαρξη φυσικών αντιοξειδωτικών στον καρπό της ελιάς άρα και στα ΥΑΕ έχει επικεντρωθεί το ενδιαφέρον των ερευνητών τα τελευταία χρόνια. Είναι ενώσεις που λειτουργούν ως φυσικοί αντιβακτηριδιακοί παράγοντες στον καρπό της ελιάς. Tα ΥΑΕ μπορεί να αποτελέσουν ακατέργαστη πρώτη ύλη για την ανάκτηση πολυφαινολικών ουσιών. Οι Mulinacci et al. [2001] απέδειξαν την παρουσία μεγάλων ποσοτήτων ( ppm) πολυφαινολών σε YAE από ελαιοτριβεία Ιταλίας και ανέδειξαν τη χρήση τους για την παραγωγή αντιοξειδωτικών Χρήσεις υποπροϊόντων ελαιολάδου Στον Πίνακα 6.2 αποτυπώνονται οι βασικότερες χρήσεις των υποπροϊόντων του ελαιόλαδου. Σε κάθε περίπτωση αναφέρονται τα κύρια πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα Αντιμετώπιση λοιπών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τα απόβλητα ΥΑΕ Οι εγκαταστάσεις των ελαιοτριβείων πρέπει να τηρούν μέτρα για την αποφυγή ρύπανσης του περιβάλλοντος σύμφωνα με τις Κοινοτικές Οδηγίες. Το προσωπικό πρέπει να είναι ενήμερο και κατάλληλα εκπαιδευμένο. Η εύρυθμη λειτουργία της μονάδας ελαιοτριβείου επιτυγχάνεται με τον καθορισμό υπεύθυνων ατόμων με προγραμματισμό έτσι ώστε: Να παρακολουθείται ο όγκος και η ποιότητα των υγρών αποβλήτων της μονάδας (π.χ. τήρηση βιβλίου καταγραφής των παραμέτρων αυτών) Να ελέγχεται και να συντηρείται ο εξοπλισμός της μονάδας Να ανιχνεύονται και να προλαμβάνονται τυχόν διαρροές Να διατηρείται η περιμετρική δεντροφύτευση κατάλληλης πυκνότητας της μονάδας Η αποφυγή έκλυσης οσμών μπορεί να αποφευχθεί με κατάλληλη αποθήκευση ελαιόκαρπου σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους απουσία υγρασίας. Ο παραγόμενος ελαιοπυρήνας πρέπει να αποθηκεύεται σε στεγασμένους χώρους με επαρκή αερισμό για τη μετέπειτα επεξεργασία τους στα πυρηνελαιουργεία. Σε κάθε περίπτωση η αποθήκευση δεν θα πρέπει να διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο περιορισμός κατανάλωσης νερού και γενικότερα παραγωγής αποβλήτων επιτυγχάνεται με την αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων νερού κατά το πρώτο στάδιο της πλύσης ελαιόκαρπου. Για την παραγωγή του ελαιόλαδου η φυγοκέντρηση αποτελεί τη σωστότερη λύση σε σύγκριση με τη χρήση υδραυλικών πιεστηρίων. Πιο συγκεκριμένα η φυγοκέντριση δύο φάσεων συντελεί στην εξοικονόμηση νερού και τη μείωση του όγκου των παραγόμενων υγρών αποβλήτων. Παρολαυτά παράγεται υψηλής υγρασίας ελαιοπυρήνας δύσκολα επεξεργάσιμος από τα υπάρχοντα πυρηνελαιουργεία της χώρας. Η εγκατάσταση νέων μονάδων παραγωγής ελαιόλαδου προτάσσει τη φυγοκέντριση 2 φάσεων ως τη λιγότερη βλαβερή και ρυπαίνουσα λύση αναφορικά με τα υγρά απόβλητα της μονάδας (μικρότερου όγκου και χαμηλού οργανικού φορτίου). 12

19 Πίνακας 6.2: Χρήσεις των υποπροϊόντων των ελαιοτριβείων Χρήση Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Πηγή Δυσοσμία. Πιθανή ρύπανση υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα Λίπασμα (για τους ελαιώνες) Εύκολη, άμεση εφαρμογή στο έδαφος (πολλές χώρες έχουν θεσπίσει περιορισμούς στις ποσότητες που διαθέτουν, λόγω της υψηλής απαίτησης σε COD). Ζημιές στα ελαιόδενδρα (ιδίως στις ρίζες) Ramos-Cormenzana et al. [1995] Δημιουργία κομπόστ και βιοαποκατάσταση Υψηλής ποιότητας προϊόν, πλούσιο σε άζωτο Μεγάλη περίοδος ωρίμανσης. Χρειάζονται πρόσθετα μέτρα για να αποτραπεί η δυσοσμία Carter [2001] Παραγωγή βιοαερίου Αποδοτική μέθοδος Απαιτείται εξειδικευμένος εξοπλισμός: Υψηλό κόστος Tekin et al Χαμηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη. Έλλειψη λυσίνης. Υψηλή Clemente et al. [1997]; Haddadin et Ζωοτροφή Χαμηλό κόστος. περιεκτικότητα σε κυτταρίνη. Πικρή γεύση al. [1999] Καύσιμα, εμπορικός Φιλικό προς το περιβάλλον Χαμηλή θερμαντική αξία Alexander [2001] ξυλάνθρακας και βιο-διασπόμενο Ανάκτηση ενέργειας (π.χ. πυρήνας ως καύσιμο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας) Υψηλή αποδοτικότητα (θερμαντική αξία: kcal/ kg και η υγρασία 10-14%) Ατμοσφαιρική ρύπανση (υπάρχει οριακή τιμή εκπομπών για τα βιοκαύσιμα στην Ιταλία, την Ισπανία και σύντομα στην Πορτογαλία. Τα όρια αυτά αναμένεται να περιορίσουν τη χρήση του ελαιοπυρήνα ως βιο-καύσιμο) Mariani et al., [1992] Ενεργός άνθρακας Υψηλή ικανότητα προσρόφησης Υψηλή σχέση κόστους αξίας Baçaoui et al. [1998]

20 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΡΑΣΗΣ 6.2 ΤΥΡΟΚΟΜΕΙΑ Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων Το φρέσκο γάλα, γιαούρτι και τυρί είναι τα βασικότερα παράγωγα προϊόντων προερχόμενα από τη γαλακτοβιομηχανία. Κατατάσσονται στη δεύτερη θέση της τροφικής αλυσίδας μετά το κρέας και τα αλλαντικά. Οι γαλακτοβιομηχανίες θεωρούνται από τις βασικότερες ελληνικές βιομηχανικές επιχειρήσεις Παραγωγική διαδικασία γαλακτομικών προϊόντων: Παραγωγή γάλακτος Τα προϊόντα γάλακτος προκύπτουν μετά από συγκεκριμένες φυσικοχημικές διεργασίες του νωπού αγελαδινού γάλακτος. Η ελληνική βιομηχανία παράγει διάφορα είδη γάλακτος: 1. Παστεριωμένο πλήρες 2. Παστεριωμένο ελαφρύ 3. Παστεριωμένο μακράς διαρκείας 4. Σοκολατούχο - Αποβουτυρωμένο - Παστεριωμένο 5. U.H.T. 6. Εβαπορέ 7. Βρεφικό 8. Συμπυκνωμένο σακχαρούχο 9. Σκόνη Η αποθήκευση του γάλακτος πραγματοποιείται σε μονωμένες, ψυχώμενες δεξαμενές αποθήκευσης. Οι κυριότερες διεργασίες που λαμβάνουν χώρα για την παραγωγή απλού παστεριωμένου γάλακτος είναι οι ακόλουθες: Διήθηση ή διαύγαση. Τα αιωρούμενα στερεά απομακρύνονται με διήθηση ή φυγοκέντριση. Κατά τη διήθηση, το γάλα διέρχεται από πυκνό μεταλλικό πλέγμα και μετέπειτα διοχετεύεται σε φίλτρα με διηθητική επιφάνεια από πεπιεσμένη κυτταρίνη, ύφασμα ή λεπτό μεταλλικό πλέγμα. Το γάλα είναι πλεόν απαλλαγμένο από ορατές προσμίξεις αλλά δεν περιορίζει το μικροβιακό φορτίο του. Η φυγοκέντριση πλεονεκτεί της διήθησης σε απόδοση καθαρισμού. Θέρμανση γάλακτος. Το γάλα θερμαίνεται για μικρό χρονικό διάστημα στους οc και αποθηκεύεται για λίγες μέρες σε δεξαμενές. Τυποποίηση. Μέρος του γάλακτος διαχωρίζεται, η κρέμα γάλακτος απομακρύνεται και επανακυκλοφορεί στην δεξαμενή αποθήκευσης. Αποκορύφωση. Η κρέμα γάλακτος διαχωρίζεται από το λιπαρό μέρος με φυγοκέντριση σε φυγοκεντρικούς διαχωριστές με δίσκους. Η κρέμα χρησιμοποιείται για την παραγωγή κρέμας γάλακτος, βουτύρου και άλλων λιπαρών προϊόντων. 14

Απόβλητα ελαιοτριβείων

Απόβλητα ελαιοτριβείων Απόβλητα ελαιοτριβείων Ελαιοτριβεία 3500 3000 2500 Pressure 3-phase 2-phase 2000 1500 1000 500 0 GREECE ITALY SPAIN Portugal Απόβλητα ελαιοτριβείων στην Ε.Ε. Υγρά απόβλητα (OMW) 3.4 εκατομμύρια τον. (Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Ανοιχτός Κύκλος Συναντήσεων Συζητήσεων Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Ανοιχτός Κύκλος Συναντήσεων Συζητήσεων Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας Σας καλούμε να παρευρεθείτε στον ανοιχτό κύκλο συναντήσεων συζητήσεων που συνδιοργανώνουν το Γραφείο Καινοτομίας και

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξηµένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

«Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων»

«Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων» Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Βιοχημικής Μηχανικής & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος «Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων» Επικ. Καθ. Μιχάλης Κορνάρος

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

Νομαρχιακή Επιχείρηση Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας

Νομαρχιακή Επιχείρηση Ανάπτυξης Ν.Α. Αχαΐας LIFE08 ENV/GR/000578 Ανάπτυξη πολιτικής για την ολοκληρωμένη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας Αγροτοβιομηχανικά απόβλητα & Αγροτικά υπολείμματα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του. ελαιοκάρπου

Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του. ελαιοκάρπου Αξιολόγηση τριφασικής και διφασικής µεθόδου ελαιοποίησης του Νασιούλα Χρυσοβαλάντου ελαιοκάρπου Η συνολική ετήσια παραγωγή ελαιολάδου στην Ελλάδα ανέρχεται στους 375.000 τόνους/έτος, ενώ από την λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΙΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΙΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΕΙΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Κωνσταντίνος Σιούφτας, Τμήμα Περιβάλλοντος Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος 19.10.2012 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών LIFE08 ENV/GR/000578 «Ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας» Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Utilization of biophenols from Olea Europea products Olives, virgin olive oil and olive mill wastewater ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Utilization of biophenols from Olea Europea products Olives, virgin olive oil and olive mill wastewater ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Utilization of biophenols from Olea Europea products Olives, virgin olive oil and olive mill wastewater ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Το έργο Bio-Olea και η παραγωγική διαδικασία των προϊόντων της ελιάς University of Ioannina

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Τι είναι; BI-CHEM XP146 βιο-ενζυµατικό προϊόν σε σκόνη που περιέχει: Ένζυµα: τύποι πρωτεάσης, αµυλάσης, κυτταρινάσης και λιπάσης Αναερόβια βακτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS Το πρόβλημα της ιλύς Κατά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων παράγονται ταυτόχρονα και ορισμένα παραπροϊόντα, όπως τα εσχαρίσματα, η άμμος, τα ξαφρίσματα και η περίσσεια ιλύς από τις δεξαμενές καθίζησης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ Σε τι αποσκοπεί ο Βιολογικός Καθαρισµός των Αποβλήτων ΕίναιΕίναι από τους πιο αποτελεσµατικούς τρόπους αντιµετώπισης της ρύπανσης των υδάτινων αποδεκτών Επιτυγχάνει τον καθαρισµό

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες

Ερευνητικές Δραστηριότητες Ερευνητικές Δραστηριότητες & Θεματικές Περιοχές Διπλωματικών Εργασιών Ομάδας Χημείας & Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Τμήμα Χημείας, Τομέας Χημικών Εφαρμογών, Χημικής Ανάλυσης & Χημείας Περιβάλλοντος Μέλη: Κουτίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ομιλητής: Αντώνης Πουντουράκης, MSc Μηχανικός Περιβάλλοντος Εμπορικός Διευθυντής Plasis Τεχνική - Ενεργειακή Χανιά Νοέμβριος 2015 Plasis Τεχνική-Ενεργειακή Δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Καθηγήτρια Μαρία Λοϊζίδου Αθήνα, 3/4/2014 Βιομηχανική Συμβίωση Ως Βιομηχανική Συμβίωση (Industrial

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ι. Ελαιοτριβεία, που επεξεργάζονται ελιές και παράγουν ελαιόλαδο, υγρά και στερεά απόβλητα. ΙΙ. Εγκαταστάσεις εξευγενισμού (ραφιναρίες), όπου το μη κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων

Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής Εργαστήριο Διαχείριση Στερεών Υπολειμμάτων & Υγρών Αποβλήτων Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120. Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250. Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203

Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120. Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250. Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203 Τύποι γάλακτος Πρωτεϊνη λίπος λακτόζηασβέστιο Καζεϊνη Ορρού Αγελαδινό 2,8 0,7 3,4 4,7 110-120 Πρόβειο 4,5 0,9 7,2 4,8 162-250 Κατσικίσιο* 3,0 3,8 102-203 *Το κατσικίσιο γάλα έχει λιγότερη Λακτόζη από το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ Ένα από τα µεγαλύτερα και σοβαρότερα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι βιοµηχανίες σχετίζεται µε το κόστος απόρριψης εξαντληµένων διαλυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων BIO OXIMAT Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων Περιγραφή συστήματος BIO OXIMAT Το σύστημα BIO OXIMAT KP του οίκου ENEKA ACTIVA είναι μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι και σήµερα ακόµη υπάρχει η τάση να δηµιουργούνται βιοµηχανικές ζώνες παραθαλάσσια, σε κλειστά πολλές λιµάνια ή στις όχθες ποταµών και λιµνών.

Μέχρι και σήµερα ακόµη υπάρχει η τάση να δηµιουργούνται βιοµηχανικές ζώνες παραθαλάσσια, σε κλειστά πολλές λιµάνια ή στις όχθες ποταµών και λιµνών. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ Γενικά Τα βιοµηχανικά απόβλητα αποτελούν µία από τις κυριότερες πηγές ρύπανσης του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόµενες χώρες. Η βιοµηχανική δραστηριότητα παράγει υγρά απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ: ΕΡΓΟ: ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ 5 Α 166 73 ΒΟΥΛΑ ΤΗΛ. 210 8995934, ΦΑΞ 210 8951760 e-mail info@inik.gr 1. ΤΕΧΝΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ α. Ονοματεπώνυμο του ιδιοκτήτη ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ Πηγή: Mr.Εmilio Turchi - VEOLIA WS & T Italia Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO LTD SHIELCO Τεχνολογίες Περιβάλλοντος ΕΠΕ Σελίδα 1/5 1. Εισαγωγή Ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη διαδικασίας για την ολοκληρωµένη διαχείριση των αποβλήτων ελαιοτριβείων µε ανάκτηση φυσικών αντιοξειδωτικών και παραγωγή οργανικού λιπάσµατος

Ανάπτυξη διαδικασίας για την ολοκληρωµένη διαχείριση των αποβλήτων ελαιοτριβείων µε ανάκτηση φυσικών αντιοξειδωτικών και παραγωγή οργανικού λιπάσµατος LIFE Project Number LIFE ENV/GR/000671 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ MINOS Ανάπτυξη διαδικασίας για την ολοκληρωµένη διαχείριση των αποβλήτων ελαιοτριβείων µε ανάκτηση φυσικών αντιοξειδωτικών και παραγωγή οργανικού λιπάσµατος

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc.

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc. ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc. ιαχείρισηστερεώναποβλήτων Στόχος της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων: προστασία της δηµόσιας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα μονάδων επεξεργασίας τυροκομικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΒΛΗΤΑ;

ΤΑ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΒΛΗΤΑ; ΤΑ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΒΛΗΤΑ; ΙΟΡ ΑΝΗΣ ΧΑΤΖΗΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ & ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Οι ελαιοτριβείς

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

LIFE OLEICO+ 07INF/IT/0000438. Εναλλακτικές Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Ελαιουργείων

LIFE OLEICO+ 07INF/IT/0000438. Εναλλακτικές Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Ελαιουργείων LIFE OLEICO+ 07INF/IT/0000438 LIFE07/INF/IT/00438 Νικ. Καλογεράκης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΘΙΑΓΕ Εναλλακτικές Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Ελαιουργείων Κων. Χαρτζουλάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Ο ΗΓΟΥ ΜΕ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟ ΙΑΤΡΟΦΙΚΟ ΤΟΜΕΑ «Ηµερίδα για τον Αγροδιατροφικό Τοµέα Παρουσίαση Τοπικών Προϊόντων µε Γευσιγνωσία» ιοργάνωση: ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΚΙΛΚΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Θέρμανση Τροφίμων με Ηλεκτρική Ενέργεια

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Θέρμανση Τροφίμων με Ηλεκτρική Ενέργεια Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1.1 Tρόφιμα...21 1.2 Βιομηχανία Τροφίμων...24 1.3 Αίτια Αλλοίωσης των Τροφίμων...25 1.3.1 Χαρακτηριστικά μικροοργανισμών...26 1.3.2 Άλλα αίτια αλλοίωσης των τροφίμων...29

Διαβάστε περισσότερα

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός 6 η Οκτωβρίου 2013 Παρουσίαση της Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός Εικόνα 1: Εγκατάσταση μονάδας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.» στο Παραλίμνιο Σερρών (2011) Α. Η Εταιρεία Η «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ ΒΡΥΛΛΑΚΗΣ ΜΑΝ. & ΣΙΑ Ο.Τ.Ε.Ε. ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ ΕΠΕ ΣΕΛΛΙΑ ΔΗΜΟΥ ΑΓ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ - ΡΕΘΥΜΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ 4,8 tn τυρόγαλα / ημέρα στην αιχμή

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο)

(αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (αποστειρωση, παστεριωση, ψησιμο) Η θερμικη επεξεργασία έχει επιζημια επίδρση στα θρεπτικα συστατικά. Στοχος είναι

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 ENV/GR/000578 INTEGRASTE

LIFE08 ENV/GR/000578 INTEGRASTE LIFE08 ENV/GR/000578 «Development of integrated agroindustrial waste management politics maximizing materials recovery and energy exploitation» Management Plan Authors: Panagiotis Christias Panagiotis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ & ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΕΚΡΟΩΝ. ηµήτρη Γεωργακάκη, Καθηγητή Γ.Π.Α.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ & ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΕΚΡΟΩΝ. ηµήτρη Γεωργακάκη, Καθηγητή Γ.Π.Α. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ & ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΕΚΡΟΩΝ ηµήτρη Γεωργακάκη, Καθηγητή Γ.Π.Α. ΒΙΟΑΕΡΙΟ [µίγµακυρίωςµεθανίουκαιδιοξείδιοτουάνθρακα] από κάθε είδους οργανικά υποστρώµατα αρκεί να υπάρχουν οι ΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ: ΕΡΓΟ: ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ 5 Α 166 73 ΒΟΥΛΑ ΤΗΛ. 210 8995934, ΦΑΞ 210 8951760 e-mail info@inik.gr 1 1. ΤΕΧΝΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ α. Ονοματεπώνυμο του ιδιοκτήτη ή επωνυμία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα»

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 1 Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 2 Κάδοι για τη συλλογή των απορριµµάτων Οι κάδοι που µοιράστηκαν στα πρώτα πιλοτικά σπίτια είναι τέσσερις µεγάλοι κάδοι χωρητικότητας 120 λίτρων καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 (Υπάρχει και σχετική αρθρογραφία και βιβλιογραφία που μπορεί να διατεθεί) Επιβλέπων: I Zιώμας (Τηλ. 210-7722358, Email: ziomas@chemeng.ntua.gr)

Διαβάστε περισσότερα

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΊΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΚΡΗΣ Β., ΚΕΚΟΣ Δ., ΧΡΙΣΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Π. Καύσιμη στερεά, υγρή ή αέρια

Διαβάστε περισσότερα

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων

❷ Η εµφάνιση και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίµων. ❸ Η θρεπτική αξία των τροφίµων. ❻ Η προσαρµογή στο νέο προφίλ των τροφίµων Ποιότητα Ορισµός Η έννοια της ποιότητας όπως αυτή ορίζεται από τον ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO) αναφέρεται στο σύνολο των ιδιοτήτων και των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος τα οποία του προσδίδουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΛΥΜΑΤΩΝ Αστικά λύµατα περιέχονται στους υπονόµους του αποχετευτικού συστήµατος που µεταφέρει τα ακάθαρτα νερά µιας ανθρώπινης κοινότητας. Τα αστικά λύµατα προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Γαλακτοκομία. Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Γαλακτοκομία Ενότητα 7: Ιδιότητες του Γάλακτος (1/2), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Καμιναρίδης Στέλιος, Καθηγητής Μοάτσου Γκόλφω, Eπ. Καθηγήτρια Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραπροϊόν της παραγωγής του βιοντίζελ Ακάθαρτη Γλυκερίνη Crude Glycerine Αυξανόμενη παραγωγή του Τεράστια αποθέματα ακάθαρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗ ΑΠΟΛΑΣΠΩΣΗ ΤΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ

ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗ ΑΠΟΛΑΣΠΩΣΗ ΤΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗ ΑΠΟΛΑΣΠΩΣΗ ΤΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ Τα γλεύκη που προορίζονται για τη παραγωγή λευκών οίνων, πρέπει απαραίτητα να διαυγάσουν πριν την έναρξη της αλκοολικής ζύμωσης, προκειμένου να αποκτήσουν και διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΝΗΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΝΗΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ: ΕΡΓΟ: ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΝΗΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ 5 Α 166 73 ΒΟΥΛΑ ΤΗΛ. 210 8995934, ΦΑΞ 210 8951760 e-mail info@inik.gr 1 1. ΤΕΧΝΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ α. Ονοματεπώνυμο του

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 2ο 25 February 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Παρασκευή αιωρημάτων Οι μέθοδοι παρασκευής αιωρημάτων κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΥΡΟΚΟΜΗΣΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΥΡΟΚΟΜΗΣΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ: ΕΡΓΟ: ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΤΥΡΟΚΟΜΗΣΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ 5 Α 166 73 ΒΟΥΛΑ ΤΗΛ. 210 8995934, ΦΑΞ 210 8951760 e-mail info@inik.gr 1. ΤΕΧΝΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ α. Ονοματεπώνυμο του

Διαβάστε περισσότερα

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ

4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ 4.1. ΓΕΝΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Οι γενικοί κανόνες που περιγράφονται στον ακόλουθο πίνακα [βλ. και βιβλιογραφία 7, 8, 10, 11, 13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12 ΒΟΥΤΥΡΟ Το βούτυρο είναι μία πολύ σημαντική πρώτη ύλη για τη ζαχαροπλαστική διότι τα περισσότερα γλυκά περιέχουν βούτυρο, άλλα σε μικρές και άλλα σε μεγάλες ποσότητες. Τι είναι όμως το βούτυρο, πώς δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ, ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Β. Βανδέρα Χημικός Msc, Τεχνικός Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ελαιολάδου Μυτιλήνης ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού ΙΙ Μονάδες Βιολογικού Καθαρισµού (συν.) Χαλικοδιϋλιστήριο, ραστική λάσπη (ενεργή ιλύς) εξαµενές σταθεροποίησης Άρδευση Τεχνητοί υγρότοποι Οριζόντιας ελεύθερης ροής Κατακόρυφης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα Dr. Stefan Junne Chair of Bioprocess Engineering, TU Berlin Seite 1 Γιατί βιοαέριο? Α)Είναι η μόνη Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας που είναι ανεξάρτητη

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΚΑΘΑΡΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΚΑΘΑΡΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΚΑΘΑΡΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Η συγκεκριµένη µελέτη περίπτωσης καθαρότερης παραγωγής πραγµατοποιήθηκε σε Γαλακτοκοµείο των Κάτω Χωρών. Παρουσιάζει ένα παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Preliminary Cost-Benefit Analysis

Preliminary Cost-Benefit Analysis LIFE08 ENV/GR/000578 INTEGRASTE «Development of integrated agroindustrial waste management politics maximizing materials recovery and energy exploitation» Preliminary Cost-Benefit Analysis Author: Dr.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 5: Στερεά απόβλητα και Αστική Ρύπανση (Μέρος 2 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα