Σχολική Ψυχολογία. Ενότητα 3: Δοκιμασίες Γενικής Νοητικής Ικανότητας. Βασιλική Γιαννούλη. Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σχολική Ψυχολογία. Ενότητα 3: Δοκιμασίες Γενικής Νοητικής Ικανότητας. Βασιλική Γιαννούλη. Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής"

Transcript

1 Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 3: Δοκιμασίες Γενικής Νοητικής Ικανότητας Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Δοκιμασίες Γενικής N-Ικανότητας --δοκιμασίες νοημοσύνης = το νοητικό πηλίκο ή ΔΝ είναι η βαθμολογία που συνδέεται συχνότερα με τις δοκιμασίες νοημοσύνης ---οι δοκιμασίες νοημοσύνης εστιάζουν στον χειρισμό αφηρημένων ιδεών, μάθησης και επίλυσης προβλημάτων ---η μέτρηση του ΔΝ ξεκίνησε με τον Α. Binet με σκοπό την αναγνώριση των παιδιών που είχαν σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες ---ο Binet εξέτασε > αριθμό μαθητών διαφόρων ηλικιών για να δημιουργήσει νόρμες (αναμενόμενες τιμές) για τη συνολική απόδοση τους στις δοκιμασίες π.χ. μνήμη, γνώσεις, λεξιλόγιο & επίλυση προβλημάτων

5 Δοκιμασίες Γενικής Ικανότητας Ο Binet εξέφρασε το ΔΝ ως λόγο της νοητικής ηλικίας προς τη χρονολογική ηλικία Χ 100 Π.χ. παιδιά των 6 ετών (ΧΗ=6) που έπαιρναν βαθμολογία στον μέσο όρο του συνόλου των παιδιών 6 ετών (ΝΗ=6) θα είχαν ΔΝ 100 {6/6 χ 100 = 100}. ---με τον καιρό η σύγκριση νοητικής/χρονολογικής ηλικίας εγκαταλείφθηκε και ο ΔΝ ορίζεται ως ΜΟ 100 με τυπική απόκλιση 15 (του πόσο διασπαρμένες είναι οι βαθμολογίες) ---οι περισσότερες βαθμολογίες εμπίπτουν κοντά στον ΜΟ με μικρούς αριθμούς βαθμολογιών να εντοπίζονται πολύ πάνω και πολύ κάτω από τον μέσο όρο

6 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει --- ο Binet δεν ασχολήθηκε τόσο με την κατανόηση της νοημοσύνης όσα με τα πρακτικά θέματα όπως είναι η ταξινόμηση & η πρόβλεψη ---οι πρώτες δύο κλίμακες που κατασκεύασε ο Binet βασίστηκαν στο θεώρημα ότι κάθε άτομο διαθέτει μια χρονολογική ηλικία (CA) και μία νοητική ηλικία (MA) ---το πρόβλημα με τον αρχικό τρόπο εύρεσης του ΔΝ ήταν η διαφορετική σημασία του για διαφορετικές ηλικιακές ομάδες (π.χ. η διαφορά του ενός έτους σε ένα παιδί 3 ετών είναι πολύ πιο σημαντική από ότι η διαφορά του ενός έτους σε ένα παιδί 15 ετών) ---ο Terman = ο ΔΝ = ΝΗ/ΧΗ χ 100 =

7 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει ---όμως θεωρήθηκε ότι η ΝΗ φθάνει στο αποκορύφωμα της κοντά στα 16 χρόνια, επομένως οι δυσκολίες προέκυπταν στην εκτίμηση του ΔΝ των ενηλίκων εφ όσον οι ΧΗ των ενηλίκων θα ήταν πάντα μεγαλύτερες της ΝΗ ---οι αναθεωρήσεις 1986 έλυσαν το πρόβλημα αυτό με την εισαγωγή του όρου «αποκλίνοντα ΔΝ» του Wechsler =ο δείκτης αυτός είναι ένα είδος τυπικής τιμής σε ένα τεστ ικανοτήτων που μπορεί να συγκριθεί με τις τιμές των άλλων στην ίδια ηλικιακή ομάδα ---ο Spearman ασχολήθηκε περισσότερο με τη μελέτη των παραγόντων που μετράνε τα τεστ νοημοσύνης & τόνισε τη σημασία του παράγοντα (g) κοινό σε όλα τα τεστ

8 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει --- Thurstone το 1938 ανέπτυξε μια θεωρία σύμφωνα με την οποία η νοημοσύνη συνίσταται από συγκεκριμένες & ξεχωριστές ικανότητες θεωρία των 7 παραγόντων (προφορική ικανότητα, ευχέρεια λόγου, αριθμητική ικανότητα, χωρική ικανότητα, αντιληπτική ικανότητα, επαγωγική λογική, μνήμη) ---ο Vermon 1950 υποστήριξε ότι η νοημοσύνη είναι ενιαία αλλά αποτελείται από αριθμό συγκεκριμένων ικανοτήτων ---ο Horn 1985 υποστήριξε ότι η νοημοσύνη παρουσιάζει εξελεγκτική ιεραρχία βασίζεται σε ξεχωριστές λειτουργίες π.χ. βραχυπρόθεσμη απόκτηση & ανάκτηση, ικανότητα υπαλλήλων γραφείου, ακουστική σκέψη, ρευστή ικανότητα

9 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει ---ο Guilford 1967, χρησιμοποίησε την παραγοντική ανάλυση προκειμένου να αναπτύξει μία θεωρία νοημοσύνης η οποία επικεντρώνεται γύρω από συγκεκριμένες αλληλοσυσχετίσεις συγκεκριμένων παραγόντων ---εντόπισε 5 νοητικές λειτουργίες [αναγνώριση, μνήμη, αποκλίνουσα παραγωγή, συγκλίνουσα παραγωγή & αξιολόγηση, 4 περιεχόμενα (φιγούρες, σύμβολα, σημασιολογία & συμπεριφορές) & 6 αποτελέσματα (ενότητες, τάξεις, σχέσεις, συστήματα, μετατροπές & συμπεριφορές] =5χ4χ6=120 παράγοντες που αντιπροσωπεύουν τις νοητικές ικανότητες

10 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει ----σύμφωνα με τον Guilford οι μαθητές εκπαιδεύονται στη συγκλίνουσα σκέψη και λιγότερο στην αποκλίνουσα η συγκλίνουσα σκέψη καταφεύγει σε μια μεταξύ πολλών εναλλακτικών λύσεων ενώ η αποκλίνουσα δεν συγκλίνει σε ένα τρόπο λύσης αλλά εμφανίζει πολλές εναλλακτικές προτάσεις οι πιο γνωστές βιολογικές θεωρίες είναι του Cattell 1963 & Hebb 1972 = μίλησαν για την ρευστή & την αποκρυσταλλωμένη νοημοσύνη ---Ρευστή νοημοσύνη = βοηθά το άτομο να αντιληφθεί σχέσεις, ομοιότητες & παραλληλισμούς-εξαρτάται από την επάρκεια του εγκεφάλου & επηρεάζεται από την εγκεφαλική βλάβη

11 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει ---επιπλέον είναι μη λεκτική & διαπολιτισμική μπορεί να μετρηθεί από διαπολιτισμικά τεστ Raven s Progressive Matrices αναπτύσσεται μέχρι τα 14 χρόνια ενώ από τα 20 και μετά παρουσιάζει μία κάμψη ---αποκρυσταλλωμένη νοημοσύνη = είναι σχετικά μόνιμη είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης της έμφυτης ρευστής νοημοσύνης & των εξωγενών παραγόντων όπως η κουλτούρα & η εκπαίδευση

12 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν Εξελικτική προσέγγιση = Piaget =ασχολήθηκε με την λογική που κρύβεται πίσω από τις απαντήσεις του εξεταζόμενουμελετώντας τις απαντήσεις των παιδιών στις ερωτήσεις ασχολήθηκε περισσότερο με το γιατί οι απαντήσεις τους ήταν σωστές ή λάθος Συμπεράσματα = επηρεάσει Η νοητική εξέλιξη ακολουθεί συγκεκριμένο διάγραμμα & δεν είναι τυχαία Υπάρχουν ποιοτικές διαφορές στη σκέψη των μικρότερων παιδιών σε σχέση με τα μεγαλύτερα Καθώς το άτομο μεγαλώνει εξελίσσονται αντίστοιχα οι γνωστικές του λειτουργίες και ικανότητες Η νοητική ανάπτυξη ολοκληρώνεται στην εφηβεία

13 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν Πρότεινε τα παρακάτω στάδια = επηρεάσει αισθητήριο-κινητικό στάδιο (0-2) πρώτες ανακλαστικές κινήσεις που με τον καιρό εξελίσσονται σε απλά νοητικά σχήματα Προενεργητικό στάδιο (2-7) αναζητά κρυμμένα αντικείμενα χρήση συμβολικού παιχνιδιού-εμφάνιση λόγου & συμβολικών αναπαραστάσεων διαμορφώνει στοιχειώδη συλλογισμό Στάδιο συγκεκριμένων νοητικών ενεργειών (7-11) περίοδο εκπαίδευσης στο σχολείο απόκτηση της έννοιας της διατήρησης δεν επηρεάζεται από τις αντιληπτικές μετατροπές ύλης, βάρος, όγκος, ταχύτητα, χρόνος, χώρος, γεωμετρία και αριθμός, ικανότητα σειροθέτησης & ταξινόμησης Στάδιο τυπικών νοητικών ενεργειών =

14 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει = περνά από την κατανόηση του συγκεκριμένου & του πραγματικού στην κατανόηση του υποθετικού σκέπτεται επαγωγικά, αξιολογεί εναλλακτικές Προσεγγίσεις επεξεργασίας πληροφοριών = μοντέλο επεξεργασίας πληροφοριών (Βorkowski, 1985) = ασχολείται με τον τρόπο που οι πληροφορίες αποκτώνται, αποθηκεύονται, ανακτώνται καθώς επίσης και με τον τρόπο όπου αυτές οι επεξεργασίες καταλήγουν σε αντίδραση - -η θεωρία αυτή περιλαμβάνει ένα αρχιτεκτονικό σύστημα ( άθικτο κεντρικό & περιφερειακό νευρικό σύστημα έχει να κάνει με την χωρητικότητα, ανθεκτικότητα

15 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει - & αποτελεσματικότητα) ενώ περιλαμβάνει και αποθηκευμένες και προσλαμβανόμενες πληροφορίες ---Gardner αναφέρει ότι υπάρχουν 6 νοητικές λειτουργίες = η γλωσσική, η μουσική, η λογική-μαθηματική, η χωρικη-κιναισθητική, η διαπροσωπική & η ενδοπροσωπική κατά την άποψη του τα Ψ τεστ εστιάζονται μόνο σε γλωσσικές & λογικές πτυχές και όχι σε άλλες ---Coleman = συναισθηματική νοημοσύνη 1990 = η συναισθηματική επίγνωση περιλαμβάνει την αυτεπίγνωση, τον έλεγχο των παρορμήσεων, την επιμονή, την αυτοκινητοποίηση, την ενσυναίσθηση & την κοινωνική επιδεξιότητα

16 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει ---Sternberg = το μοντέλο του προτείνει 3 θεμελιώδεις πλευρές της νοημοσύνης = την αναλυτική, τη δημιουργική, την πρακτική εκ των οποίων μόνο η αναλυτική αξιολογείται σε ένα μεγάλο βαθμό από τα τεστ νοημοσύνης ---τα αναλυτικά προβλήματα τα οποία θεωρούνται κατάλληλα για την κατασκευή των τεστ έχουν δημιουργηθεί από άλλους, είναι σαφή, έχουν μια σωστή απάντηση που συνεπάγεται μία μέθοδο, δεν έχουν σχέση με τη καθημερινή πραγματικότητα, ---τα πρακτικά προβλήματα απαιτούν αναγνώριση του προβλήματος & διατύπωση, έχουν σαφείς στόχους, απαιτούν επιδίωξη πληροφόρησης, έχουν πολλές αποδεκτές λύσεις, έχουν σχέση και απαιτούν χρήση καθημερινών εμπειριών, απαιτούν κίνητρα & προσωπικό ενδιαφέρον

17 Θεωρίες Νοημοσύνης που έχουν επηρεάσει ---Carroll =οι γνωστικές λειτουργίες διαφοροποιούνται σε τρία στρώματα = Γ) παράγοντας γενικής νοημοσύνης Β) υπάρχουν 8 ικανότητες που εκπροσωπούν τα ιδιοσύστατα χαρακτηριστικά του ατόμου που επηρεάζουν ποικίλες συμπεριφορές περιλαμβάνει τις ικανότητες της ρευστής νοημοσύνης, αποκρυσταλλωμένης νοημοσύνης, γενικής μνήμης, εκμάθησης, ευρείας ανακτηθείσας ικανότητας, ευρείας γνωστικής ταχύτητας & χρόνου αντίδρασης Α) αποτελείται από 69 περιορισμένες ικανότητες που υπάγονται στο στρώμα Β

18 Κλίμακες Wechsler έτος κατασκευής του ομώνυμου τεστ WISC-R & 1991 (WISC-III), IV (2003) = ακολουθούν αναθεωρήσεις της κλίμακας αυτής για ενήλικους WAIS-R 1981 WAIS-ΙV 2003, όπου το 1967 έχουμε μια Τρίτη κλίμακα για παιδιά WPPSI 1967 WPPSI-R 1989 & WPPSI III το 1998 το εργαστήριο του τομέα Ψυχολογίας του Π. Αθηνών πραγματοποίησε στάθμιση της κλίμακας WISC-III & IV ( ) ---το WISC είναι ατομικό τεστ =αποτελείται από 6 και 6 πρακτικές υποκλίμακες οι οποίες εναλλάσσονται κατά την χορήγηση παρότι αυτό δεν είναι δεσμευτικό δηλ. ο εξεταστής μπορεί να ξεκινήσει από συγκεκριμένη δοκιμασία εάν κρίνει ότι αυτή θα διευκολύνει ένα απρόθυμο παιδί ή δειλό παιδί

19 Κλίμακες Wechsler ---επίσης λόγου της μεγάλης διάρκειας ο εξεταστής μπορεί να διαλέξει τη βραχεία χορήγηση αντί την πλήρη στην οποία περιλαμβάνονται 4 από τις δώδεκα κλίμακες [αριθμητική, λεξιλόγιο, σειροθέτηση εικόνων, σχέδια από κύβους] ---η βαθμολογία κάθε κλίμακας (αρχικές τιμές) μετατρέπονται με την βοήθεια πινάκων σε δευτερογενείς σταθμισμένες τιμές (τυπικούς βαθμούς) βάσει των οποίων σχηματίζεται το αναπτυξιακό προφίλ του εξεταζόμενου ---επιπλέον υπολογίζονται 3 δείκτες = ο λεκτικός, ο πρακτικός οι οποίοι αντικατοπτρίζουν την επίδοση του ατόμου στις αντίστοιχες δύο κλίμακες καθώς και ένας γενικός δείκτης ο οποίος προκύπτει από την επίδοση σε όλες τις υποκλίμακες του τεστ

20 Κλίμακες Wechsler ---ο γενικός δείκτης παύει να είναι αντιπροσωπευτικός της γενικής νοητικής εικόνας του νοητικού δυναμικού σε περιπτώσεις κατά τις οποίες παρατηρείται σημαντική απόκλιση μεταξύ των δεικτών της λεκτικής και της πρακτικής επίδοσης ---ως σημαντική ορίζεται η απόκλιση 12 έως-15 μονάδες Η διακύμανση αυτή μπορεί να εξηγηθεί με διάφορους τρόπους π.χ. είναι δυνατόν να αποδοθεί σε αισθητηριακές βλάβες, σε διγλωσσία, σε άγχος από την πίεση του χρόνου των πρακτικών κλιμάκων, σε προβλήματα κινητικού συντονισμού, στην επίδραση κάποιας διαλέκτου, στην επίδραση του κοινωνικο/οικονομικού επιπέδου

21 Κλίμακες Wechsler ---τέλος πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες μπορεί να προκύψουν από προσεκτική παρατήρηση της συμπεριφοράς του εξεταζομένου κατά την διάρκεια της χορήγησης στοιχεία όπως η εμφάνιση, η λεκτική ικανότητα και συμπεριφορά, οι αντιδράσεις στις διάφορες δοκιμασίες θα πρέπει να καταγράφονται από τον εξεταστή γιατί προσφέρουν ποιοτικές πληροφορίες οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την επίδοση στις δοκιμασίες του τεστ, ενώ συχνά μπορούν να αξιοποιηθούν σε πιθανή κλινική αξιολόγηση της συμπεριφοράς του ατόμου {κινητικότητα, μικρή διάρκεια συγκέντρωσης προσοχής, συνεργατικότητα, γνωστικό στυλ επίλυσης προβλημάτων, αντίδραση στην επιτυχία /αποτυχία και την πρόκληση, στάση προς τον εαυτό}

22 Κλίμακες Wechsler πληροφορίες Το παιδί καλείται να απαντήσει προφορικά σε ερωτήσεις γενικών Λεκτικές κλίμακες γνώσεων Π.χ. πόσες ημέρες έχει η εβδομάδα /ποιος έγραψε την Οδύσσεια / ποιος ήταν ο Κ. Καβάφης (30 ερωτήσεις)-5 συνεχόμενες αποτυχίες Ομοιότητες Ζητείται από το παιδί να εντοπίσει ομοιότητες μεταξύ δύο λέξεων Π.χ. σε τι μοιάζουν το γάλα και το νερό / το τηλέφωνο και το ραδιόφωνο /ο θυμός και η χαρά (19 ερωτήσεις)-4 συνεχόμενες αποτυχίες Αριθμητική Το παιδί καλείται να λύσει μία σειρά αριθμητικών προβλημάτων χωρίς να χρησιμοποιήσει χαρτί και μολύβι Π.χ. αν τρία κουτιά μακαρόνια ζυγίζουν 5 κιλά πόσα κιλά ζυγίζουν τα 24 κουτιά (24 ερωτήσεις)-3λαθος-ερ.1-17=30, ερ.18=45, 19-24=75 χρονικό όριο

23 Κλίμακες Wechsler Λεξιλόγιο Λεκτικές κλίμακες Το παιδί δίνει προφορικούς ορισμούς λέξεων π.χ. Τι σημαίνει φεύγω, τι είναι ομοφωνία (30 ερωτήσεις)-4 αποτυχίες Κατανόηση Το παιδί προτείνει λύσεις η δίνει εξηγήσεις σχετικά με θέματα της καθημερινής ζωής Π.χ. τι πρέπει να κάνεις εάν κοπείς στο δάκτυλο σου Γιατί τα παιχνίδια έχουν κανόνες /για ποιους λόγους έχουμε βουλευτές Μνήμη αριθμών Ζητείται από το παιδί να επαναλάβει ακολουθίες αριθμών με την ίδια ή την αντίστροφη σειρά από εκείνη με την οποία εκφωνεί ο εξεταστής (15 ζεύγη ακολουθιών ευθείας και αντίστροφης επανάληψης)

24 Κλίμακες Wechsler Συμπλήρωση εικόνων Ζητείται από το παιδί να κοιτάξει μια σειρά εικόνων και να ονομάσει ή Πρακτικές κλίμακες να δείξει το σημαντικό στοιχείο που λείπει από την κάθε εικόνα (30 ερωτήσεις χρονικό όριο-20 δευτερολ. -5 συνεχόμενες λάθος) Κωδικοποίηση Ζητείται από το παιδί να αντιγράψει όσο το δυνατόν περισσότερα σύμβολα τα οποία αντιστοιχούν σε γεωμετρικά σχήματα (τύπος Α, 6-7 ετών) ή αριθμούς (τύπος Β 8-16 ετών) (χρονικό όριο 120 ) Σειροθέτηση εικόνων Παρουσιάζονται στο παιδί δέσμες καρτών οι οποίες στο σύνολο τους αναπαριστούν μία ιστορία οι κάρτες χορηγούνται ανακατεμένες και το παιδί καλείται να τις τοποθετήσει στη σωστή σειρά (14 ερωτήσεις 3λάθος-χρονικό όριο =ερ1-11/45 & ερ12-14/60 )

25 Κλίμακες Wechsler Σχέδια με κύβους Ζητείται από το παιδί να αναπαραστήσει με κύβους ένα σχέδιο που του Πρακτικές κλίμακες υποδεικνύεται (12 σχέδια με χρονικό όριο, σχ.1=30, σχ.2-5=45, σχ.6-9=75, σχ.10-12=120, μόνο για τα σχέδια η προσπάθεια Συναρμολόγηση αντικειμένων Το παιδί καλείται να συναρμολογήσει κομμάτια από εικόνες αντικειμένων -5 παζλ (κορίτσι, άλογο, αυτοκίνητο, μπάλα, πρόσωπο) χρονικό όριο-1=120, 2-3=150, 4-5=180 Σύμβολα Το παιδί διερευνά οπτικά δύο ομάδες σχημάτων και σημειώνει αν υπάρχουν ή όχι σχήματα και στις δύο ομάδες (χρονικό όριο) Λαβύρινθοι Το παιδί σχεδιάζει με μια γραμμή την έξοδο από κάθε λαβύρινθο ξεκινώντας από ο κέντρο του (10 λαβύρινθοι χρονικό όριο)

26 Stanford Binet ---η τέταρτη αναθεώρηση του τεστ έγινε το 1986 /από 2 ετών έως την ενηλικίωση ---το SB4 αποτελείται από 15 υποκλίμακες = οι οποίες επιτρέπουν την αξιολόγηση του αναπτυξιακού προφίλ του παιδιού μέσω σταθμισμένων τιμών για τις διάφορες ηλικίες ---υπάρχει θεωρητικό μοντέλο = η γενική νοητική ικανότητα (επίπεδο Ι) στην οποία βασίστηκαν οι αρχικές κλίμακες και αναλύεται σε 3 βασικές διαστάσεις (επίπεδο ΙΙ)

27 Stanford Binet οι δύο πρώτες διαστάσεις προέκυψαν από τη θεωρία των Cattell & Horn και είναι αποκρυσταλλωμένη και ρευστή νοημοσύνη και η τρίτη διάσταση είναι η βραχυπρόθεσμη μνήμη η οποία σχετίζεται τόσο με την μακροπρόθεσμη μνήμη όσο και γενικά με πιο σύνθετες διεργασίες όπως μάθηση και επίλυση προβλημάτων ---σε ένα τρίτο επίπεδο διάρθρωσης η αποκρυσταλλωμένη νοημοσύνη διακρίνεται περαιτέρω στην προφορική και την ποσοτική λογική ενώ η ρευστή αναλυτική νοημοσύνη αναφέρεται στην αφηρημένη οπτική λογική

28 Stanford Binet 1. Γενική νοητική ικανότητα Αποκρυσταλ ικανότητες Ρευστές ικανότητες Βραχυπρόθεσμη μνήμη Προφορικ ή λογική Ποσοτικ ή λογική Αφηρημένη οπτική λογική Λεξιλόγιο ποσοτική ανάλυση σχεδίων μνήμη χαντρών Κατανόηση αλληλουχίες αντιγραφή προτάσεων Παραλογισμοί ψηφίων μήτρες αριθμών Προφορικές κατασκευή δίπλωμα/κόψιμο αντικειμένων Σχέσεις ισοτήτων χαρτιού

29 Stanford Binet Λεξιλόγιο =ο εξεταζόμενος δίνει ορισμούς λέξεων στις πρώτες 15 λέξεις αξιολογείται η απλή γνώση-κατανόηση των λέξεων ενώ στις υπόλοιπες αξιολογείται και η προφορική έκφραση Κατανόηση = στις πρώτες 6 ερωτήσεις γίνεται κατονομασία μερών του σώματος οι υπόλοιπες 7-42 αφορούν λύση πρακτικών προβλημάτων και κοινωνική γνώση Παραλογισμοί = παρουσιάζονται στον εξεταζόμενο μια σειρά από εικονοποιημένες καταστάσεις οι οποίες περιέχουν λογικά σφάλματα στις πρώτες 4 ερωτήσεις ο εξεταζόμενος πρέπει να υποδείξει ανάμεσα σε 3 επιλογές την εικόνα που περιέχει τον παραλογισμό στις υπόλοιπες ερωτήσεις 5-32 πρέπει να εντοπίσει και να πεί προφορικά τον παραλογισμό σε μία κάθε φορά εικόνα Προφορικές σχέσεις = ο εξεταζόμενος πρέπει να εντοπίσει ανάμεσα σε 4 λέξεις τις 3 που συνδέονται με κάποια λογική σχέση και να κατονομάσει αυτή τη σχέση

30 Stanford Binet Ποσοτική = περιλαμβάνει κατά μέτρηση πρόσθεση σειροθέτηση αντικειμένων και άλλες λειτουργίες με αριθμούς Αλληλουχία ψηφίων =ο εξεταζόμενος πρέπει να συμπληρώσει σειρές αριθμών με βάση τη λογική σχέση που συνδέει τα ψηφία κάθε σειράς Κατασκευή ισοτήτων =κάθε ερώτηση περιλαμβάνει μία σειρά από αριθμούς και μαθηματικά σύμβολα ο εξεταζόμενος πρέπει να βάλει στη σωστή σειρά τους αριθμούς και τα σύμβολα ώστε να προκύψει μια σωστή ισότητα

31 Stanford Binet Ανάλυση σχεδίων = στις ερωτήσεις 1-6 απαιτείται συμπλήρωση μορφών σχημάτων ενώ στις υπόλοιπες η κατασκευή με κύβους σχημάτων που υποδεικνύονται μέσω εικόνων Αντιγραφή =στις ερωτήσεις 1-12 ο εξεταζόμενος αναπαράγει κατασκευές με κύβους και στις υπόλοιπες (13-28) ζωγραφίζει γεωμετρικά σχήματα μήτρες =σε κάθε ερώτηση παρουσιάζεται ένα σχήμα από το οποίο λείπει ένα κομμάτι ο εξεταζόμενος πρέπει να υποδείξει ανάμεσα σε περισσότερες επιλογές το κομμάτι που συμπληρώνει σωστά το αρχικό σχήμα Δίπλωμα-κόψιμο χαρτιού= παρουσιάζονται στον εξεταζόμενο εικόνες διπλωμένου κομματιού χαρτιού και του ζητείται να επιλέξει μεταξύ περισσότερων εικόνων εκείνη που δείχνει το διπλωμένο χαρτί σε ανάπτυξη

32 Stanford Binet Βραχυπρόθεσμη μνήμη Μνήμη χαντρών =στις ερωτήσεις 1-10 ο εξεταζόμενος καλείται να αναγνωρίσει τις χάντρες που του παρουσιάζονται για σύντομο χρονικό διάστημα ή να αναπαράγει σειρές χαντρών με τη σειρά που του υποδεικνύεται Μνήμη προτάσεων = περιλαμβάνει ακριβή επανάληψη των λέξεων σε μια πρόταση με τη σειρά που αυτές εκφωνούνται από τον εξεταστή Μνήμη αριθμών =απαιτείται ευθεία ή αντίστροφή επανάληψη σειρών ψηφίων που εκφωνούνται από τον εξεταστή Μνήμη αντικειμένων = έπειτα από σύντομη υπόδειξη εικόνων αντικειμένων απαιτείται η κατονομασία τους μεταξύ πολλών άλλων με τη σειρά που υποδεικνύονται

33 Stanford Binet ---το λεξιλόγιο του SB4 χρησιμοποιείται ως κατευθυντήρια κλίμακα = η επίδοση σε αυτήν θεωρείται ενδεικτική του γενικότερου νοητικού επιπέδου του εξεταζόμενου και σε συνδυασμό με τη χρονολογική του ηλικία αξιοποιείται για τον καθορισμό του επιπέδου έναρξης των υπόλοιπων τεστ ---με τον τρόπο αυτό και με την χρήση κανόνων διακοπής μειώνεται ο χρόνος και ο κόπος του εξεταστή & του εξεταζόμενου ---οι αρχικές τιμές των επιμέρους κλιμάκων μετατρέπονται σε σταθμισμένες ηλικιακά τιμές ---οι σταθμισμένες τιμές για τις επιμέρους κλίμακες έχουν μέσο όρο 50 και τυπική απόκλιση 8 ενώ οι 4 επιμέρους κλίμακες (προφορική ποσοτική, αφηρημένη/οπτική λογική και βραχυπρόθεσμη μνήμη καθώς και ο γενικός δείκτης) μετατρέπονται σε σταθμισμένες τιμές ΙQ με μέσο όρο 100 & τυπική απόκλιση 16

34 Stanford Binet ---οι κατασκευαστές έχουν προτείνει και βραχείες μορφές -συνολικά υπάρχουν 4 μορφές βραχείας χορήγησης = 1η= είναι γενικής χρήσεως -6 υποκλίμακες 2η =χρησιμοποιείται ως προπαρασκευστικό μέσο για μια αρχική αξιολόγηση της γενικής επίδοσης & λειτουργίας που εισέρχονται στη σχολική ηλικία -4 υποκλίμακες 3η =με 4-6 υποκλίμακες χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση χαρισματικών παιδιών & ένταξη αυτών σε ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα 4η =με 4-6 υποκλίμακες προτείνεται για την αξιολόγηση παιδιών με δυσκολίες μάθησης στο σχολείο

35 Κλίμακες Kaufman 21/2 με 12 1/2 Kaufman assessment battery for children = βασισμένη σε νευροψυχολογικά μοντέλα για τη νοημοσύνη δίνει έμφαση στη διαδικασία που ακολουθείται κατά την επίλυση προβλημάτων και αντικατοπτρίζει = ---την αναλυτική σειριακή λειτουργία του αριστερού ημισφαιρίου σε αντιδιαστολή με το είδος και το περιεχόμενο των απαντήσεων που αντιστοιχούν σε ολιστικές/ταυτόχρονες διεργασίες του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου ---αυτή η αναλυτική προσέγγιση των λογικών διεργασιών παρέχει σημαντικές κλινικά αξιοποιήσιμες ενδείξεις σχετικά με το είδος της παρέμβασης που απαιτείται σε κάθε περίπτωση χρησιμοποιείται στην κλινική αξιολόγηση πληθυσμών όπως νοητική υστέρηση ή χαρισματικά παιδιά, παιδιά με ΔΜ, συναισθηματικές διαταραχές, προβλήματα ακοής, εγκεφαλική βλάβη

36 Kaufman ABC ---το 1993 έχουμε brief version of KBIT (4-90) & KAIT adolescent & adult intelligence test (11-85) ---- KBIT αποτελείται από μόνο δύο δοκιμασίες το λεξιλόγιο και τις μήτρες για λεπτά με στόχο την πρώτη γενική εκτίμηση της νοητικής ικανότητας ενός ατόμου --- KAIT στηρίζεται στη θεωρία της ρευστής & αποκρυσταλλωμένης νοημοσύνης περιλαμβάνει δύο κλίμακες τη βασική συστοιχία και την εκτεταμένη καθώς και μία κλίμακα για την αξιολόγηση της νοητικής κατάστασης η οποία εκτιμά τομείς όπως η ικανότητα συγκέντρωσης προσοχής και προσανατολισμό στο χώρο

37 Kaufman ABC Γενικές δοκιμασίες Διαχρονική σειριακή επεξεργασία Ταυτόχρονη επεξεργασία Σύνθετες νοητικές διεργασίες επίδοση Υποκλίμακες νοητικών διεργασιών Κίνηση χεριών, ολοκλήρωση, ανάκληση αριθμών, τρίγωνα, σειρά λέξεων, μήτρες, μνήμη χώρου, σειρές φωτογραφιών Υποκλίμακες επίδοσης Πρόσωπα και τόποι, αριθμητική, γρίφοι, ανάγνωση/αποκωδικοποίηση, ανάγνωση/κατανόηση

38 Georgas test ---είναι το πρώτο σταθμισμένο μέσο για την αξιολόγηση της νοημοσύνης παιδιών ηλικίας 6-12 ετών στην Ελλάδα κατασκευάστηκε από τον Γεώργα =αποτελείται από 4 κλίμακες 1. Λεξιλόγιο = έχει δύο μορφές Α & Β περιλαμβάνει ορισμούς λέξεων και αξιολογεί τη γνώση εννοιών,την εκφραστική ικανότητα, και την αφαιρετική σκέψη ως ενδείξεις της γνωστικής και νοητικής ανάπτυξης του παιδιού 2. Τεστ οπτικοκινητικής αντίληψης του beery = αντιγραφή 24 γεωμετρικών σχημάτων και αξιολογεί την νευροψυχολογική ωριμότητα και το επίπεδο ανάπτυξης του οπτικοκινητικού συντονισμού 3. Προοδευτικοί τύποι του raven = 60 προβλήματα στα οποία το παιδί επιλέγει το τμήμα που λείπει από κάποιο σχήμα-πρότυπο ή αναζητά τη λογική σχέση μιας σειράς σχεδίων και επιλέγει μεταξύ περισσότερων το σχήμα εκείνο που συμπληρώνει τη σειρά

39 Georgas test 4. Σχέδιο άνδρα και γυναίκας των Goodenough & Harris = ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που εμφανίζει το παιδικό σχέδιο στις διάφορες ηλικίες είναι δυνατή η εκτίμηση του επιπέδου ανάπτυξης και ωριμότητας ενός παιδιού από τα στοιχεία και τις λεπτομέρειες που προσθέτει στο σχέδιο του η βαθμολόγηση γίνεται με μια σειρά κριτηρίων που αφορούν τόσο την ποιότητα όσο και την ποιότητα των στοιχείων που εμφανίζουν τα σχέδια

40 Raven ---κάνει χρήση της θεωρίας του Spearman για τον γενικό παράγοντα (g) Το RPM αποτελείται από 3 μορφές Coloured progressive Mattrices CPM για παιδιά 5-11 ετών Standard progressive Mattrices SPM για τις υπόλοιπες ηλικίες Advanced progressive Mattrices APM για άτομα με υψηλό δείκτη νοημοσύνης Το CPM & SPM αποτελείται από 36 και 60 ερωτήματα =αρχικά παρατηρεί ένα σχήμα πρότυπο από όπου λείπει ένα τμήμα και έρχεται να το εντοπίσει μεταξύ επιλογών Ποιο μετά, --- σε σειρά σχημάτων 2χ2 ή 3χ3 πρέπει να ανακαλύψει την επαγωγική λογική σχέση που τις διέπει

41 Raven Οι κλίμακες είναι μη λεκτικές =χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις που η λεκτική επικοινωνία είναι δυσχερής απώλεια ακοής, σωματικές αναπηρίες εγκεφαλική παράλυση -η φύση των ερωτήσεων είναι τέτοια που φαίνεται να μην υπάρχει σημαντική επίδραση του πολιτισμικού παράγοντα

42 Αναπτυξιακά διαγράμματα Gessel ---Gessel είναι ο πρώτος ο οποίος μελέτησε συστηματικά την ανάπτυξη από τη βρεφική έως την εφηβική ηλικία ---παρατήρησε την συμπεριφορά παιδιών με τη μέθοδο της συνεμασκόπησης & καθόρισε μια σειρά επιτευγμάτων και πρότυπων συμπεριφορών που αναμένονται από το φυσιολογικό παιδί στις διάφορες ηλικίες με αυτόν τον τρόπο κατάρτισε αναπτυξιακά χρονοδιαγράμματα τα οποία χρησιμοποιούνται από τους ειδικούς ως σημείο σύγκρισης του ρυθμού ανάπτυξης των παιδιών ιδιαίτερα κατά τη βρεφική ηλικία ---αυτό που ο Gessel όρισε ως νοητική ανάπτυξη διαφέρει από ότι περιγράφεται σήμερα ως νοημοσύνη

43 Αναπτυξιακά διαγράμματα Gessel ---σκοπός της γενετικής ψυχολογίας κατά τον Gessel είναι η περιγραφή μέσω διαρκούς και λεπτομερούς παρατήρησης των δόκιμων αλλαγών (μορφογένηση) που επισυμβαίνουν κατά την ανάπτυξη ως αποτέλεσμα βιολογικών κατά βάση παραγόντων συνεπώς ο ίδιος ο δημιουργός των αναπτυξιακών διαγραμμάτων δεν θεωρεί ότι συνιστούν μέσο αξιολόγησης της νοημοσύνης (την απομόνωση και μέτρηση της οποίας θεωρούσε επιστημονικά αδύνατη) ---γεγονός παραμένει ότι αυτά χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της νοημοσύνης αν και υπάρχουν αναμενόμενες αποκλίσεις από τα τυπικά χρονικά όρια ορόσημα του Gessel ως αποτέλεσμα των ατομικών διαφορών σε μια σειρά ενδογενών και περιβαλλοντικών παραγόντων

44 Αξιολόγηση προσωπικότητας = η συνολική περιγραφή ενός ατόμου όσον αφορά τον τρόπο σκέψης, τα συναισθήματα, τις πεποιθήσεις και τις σχέσεις του με τα άλλα άτομα ---στην έννοια προσωπικότητα εντάσσονται η νοημοσύνη (η οποία όμως εκτιμάται αυτόνομα), τα κίνητρα η έννοια του εγώ, και πλήθος άλλων στοιχείων ---Kleinmmuntz περιέγραψε αυτή = ως μία μοναδική σύνθεση παραγόντων και στοιχείων τα οποία χαρακτηρίζουν το άτομο και καθορίζουν την αλληλεπίδραση του με το περιβάλλον Θεωρητικές προσεγγίσεις από τις οποίες προέκυψαν οι βασικότεροι μέθοδοι αξιολόγησης της προσωπικότητας

45 Αξιολόγηση προσωπικότητας Ιδιογραφική προσέγγιση = εστιάζει στην εις βάθος κατανόηση του ατόμου & στην αντιμετώπιση του ως ξεχωριστή και μοναδική οντότητα (ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις, φαινομελογικές, συμπεριφορικές και κοινωνικο-γνωστικές προσεγγίσεις) Νομοθετική προσέγγιση = ενδιαφέρεται για την εξέρρευση κοινών καθολικών γνωρισμάτων και τη διατύπωση γενικών νόμων που διέπουν τη συμπεριφορά Με την μελέτη των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων της προσωπικότητας ασχολήθηκαν νωρίς πολλοί θεωρητικοί Allport, Cattel, Eysenck οι οποίοι υποστήριξαν ότι τα ψυχολογικά γνωρίσματα συνιστούν τα δομικά στοιχεία της συμπεριφοράς τα στοιχεία αυτά αποτελούν αποτέλεσμα τόσο κληρονομικών καταβολών όσο και περιβαλλοντικών επιδράσεων και θεωρούνται μάλλον σταθερά και αμετάβλητα

46 Αξιολόγηση προσωπικότητας Οι πρώτες προσπάθειες αξιολόγησης της προσωπικότητας στράφηκαν στην αξιολόγηση των ατομικών διαφορών με χρήση πειραματικών μεθόδων [Wundt, Galton, Woodsworth 1918 πρόδρομος των μετέπειτα ερωτηματολογίων] ---την ίδια περίοδο αναπτύσσονται και οι προβολικές τεχνικές = Rorschach, Goodenough, and Thematic Apperception Test Minnesota Multiphasic Inventory MMPI-1, MMPI-2, MMPI-A 1ο ερωτηματολόγιο για ενηλίκους Δομημένο τεστ προσωπικότητας ή αλλιώς τεστ που συμπληρώνεται με χαρτί και μολύβι Επιχειρεί μια συνολική περιγραφή χαρακτηριστικών της προσωπικότητας σε σύγκριση με άλλα πιο ειδικευμένα τεστ που αναφέρονται σε μεμονωμένα χαρακτηριστικά

47 Minnesota Multiphasic Inventory (Ηathaway & McKinley) ---επιτρέπει δυναμική αλληλεπίδραση των διάφορων χαρακτηριστικών προβάλλει μια προσέγγιση η οποία συνίσταται στην αναλυτική εξέταση των επιμέρους στοιχείων και στην σύνθεση τους δευτερογενώς σε μια ενιαία εικόνα-προφίλ ---το MMPI αποτελείται από 4 κλίμακες εγκυρότητας, δέκα κλίμακες κλινικές και τέσσερις ειδικές κλίμακες

48 MMPI Δεν μπορώ να πώ = υπάρχει Νο >30 απαντήσεων που εκφράζουν πιθανή διασπαστικότητα, έλλειψη συνεργατικότητας, εχθρότητα, δυσκολίες ανάγνωσης σύγχυση επιφυλακτικότητα Ψεύδος = κοινωνικά αποδεκτές ερωτήσεις που υποδεικνύουν αφέλεια, απλοϊκότητα, συμβατικότητα, έλλειψη κατανόησης, αυστηρότητα, μοραλισμό Σπανιότητα = ασυνήθιστες απόψεις και στάσεις που σημειώνονται σπάνια δηλώνουν εκκεντρικότητα, δημιουργικότητα, παράδοξες απόψεις σκόπιμη επίδειξη Διόρθωση = ερωτήσεις για την ανίχνευση αμυντικών μηχανισμών

49 Κλινικές κλίμακες MMPI Υποχονδρίαση = υπερβολική ενασχόληση με θέματα υγείας Κατάθλιψη =έλλειψη ενέργειας, θλίψη, κοινωνική απόσυρση, αποθάρρυνση, τάσεις αυτοκτονίας Υστερία =ναρκισσισμός, εγωκεντρικότατα, ανωριμότητα, αφέλεια, δυσκολία διαπροσωπικών σχέσεων Ψυχοπαθητική συμπεριφορά =αντικοινωνική εγκληματική συμπεριφορά Αρρενωπότητα θηλικότητα Παράνοια =καχυποψία, εχθρότητα, καταδίωξη, ψύχωση, βίαιη συμπεριφορά Ψυχασθένεια =ένταση φόβο, ανησυχία, ψυχοσωματικά

50 MMPI συνέχεια Σχιζοφρένεια =απομόνωση, ανηδονία, ψυχοσωματικά συμπτώματα, παραισθήσεις, παράδοξες σκέψεις, ψυχοσωματικά συμπτώματα Υπομάνια =χαμηλές βαθμολογίες συνδέονται με απάθεια, έλλειψη κινήτρου Υψηλές βαθμολογίες συνδέονται με υπερδραστηριότητα, ευερεθιστότητα, μειωμένη απόδοση, χαμηλό αυτοέλεγχο Κοινωνική ενδοστρέφεια =ελέγχει κοινωνική απόσυρση, αναφέρεται σε άτομα αγχώδη, με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ντροπαλότητα,

51 MMPI ---σταθμίστηκε στην Ελλάδα το (Κοκέβη, Στεφανή, Κυριαζή) ξεχωριστά δεδομένα για ενήλικες και εφήβους ---η αρχική κλίμακα αποτελείται από 566 ερωτήσεις του τύπου σωστό λάθος και δεν μπορώ να πώ ---η πιο πρόσφατη αναθεώρηση έγινε το 1990 από τον Butcher MMP-2 = περιλαμβάνει 567 ερωτήσεις από τις οποίες οι 107 είναι καινούριες σε σχέση με την αρχική κλίμακα στάθμιση της πραγματοποιήθηκε για τις ηλικίες το 1992 έχουμε MMPI-A ειδικά για εφήβους ετών -αισθητά διαφοροποιημένο από αυτό των ενηλίκων = αποτελείται από 7 κλίμακες εγκυρότητας, 10 βασικές κλινικές κλίμακες ανάλογες των ενηλίκων και 15 νέες κλίμακες όπως [άγχος, κατάθλιψη, απομόνωση, παράδοξη σκέψη, κυνικότητα, χαμηλή αυτοεκτίμηση, οικογενειακά προβλήματα, προβλήματα στο σχολείο]

52 MMPI ---η ερμηνεία γίνεται αναλυτικά κατά κλίμακα ή και συνολικά ως γενική εικόνα προφίλ ή κατά ομάδες δύο τριών κλιμάκων που εμφανίζουν υψηλότερες βαθμολογίες ---η βαθμολόγηση γίνεται βάση υπολογιστικών προγραμμάτων στην περίπτωση αυτή στερούμαστε της εικόνας που μόνο ο ειδικός μπορεί να ενσωματώσει στην τελική του εκτίμηση

53 Personality Inventory for childrenrevised PIC-R ---Lachar, 1982; Wirt, Lachar, Klinedinst, & Seat, 1991 Είναι γνωστό ως MMPI for children 3-16 ετών δεν είναι αυτοχορηγούμενο συμπληρώνεται είτε από τους γονείς ή είτε από του αξιολογητές ---σε αυτήν την ηλικία τα παιδιά παραπέμπονται για απειθαρχία, για μαθησιακά, αναγνωστικά προβλήματα ενώ η αντίληψη τους για τις ερωτήσεις διαφοροποιείται έντονα ---το τεστ εμφανίζεται σε 3 μορφές = Βραχεία με 131 ερωτήσεις Μία μορφή με 280 ερωτήσεις & η πλήρης με 420 ερωτήσεις

54 PIC-R ---προτείνονται τρείς τρόποι ερμηνείας των αποτελεσμάτων Α) εκτίμηση κάθε κλίμακας ξεχωριστά Β) αξιολόγηση του γενικού προφίλ Γ) σύγκριση του προφίλ αυτού με το προφίλ παιδιών από κλινικά και μη κλινικά δείγματα ----η ένταξη σε αντίστοιχα διαγνωστικά προφίλ είναι = μέσο φυσιολογικό, νοητική ανεπάρκεια, προβλήματα αυτοελέγχου, άγχος/κατάθλιψη, οικογενειακές συγκρούσεις, έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων

55 PI for Yuth (Lachar & Gruber 1995) ---δημιούργησαν αυτή την κλίμακα αυτοαναφοράς για εφήβους 9-18 ετών = αποτελείται από 4 γενικές κλίμακες = Α) εσωτερίκευση-εξωτερίκευση Β) νοητική ανεπάρκεια Γ) κοινωνική απόσυρση Δ) έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων Το 1993 κυκλοφόρησε η 5η έκδοση του 16 PF του Cattell =αποτελείται από 185 ερωτήσεις (16 παράγοντες διαστάσεις της προσωπικότητας) ο κάθε παράγοντας ορίζεται ως ζεύγος αντίθετων εννοιών [αυθορμητισμός-περίσκεψη, αυτάρκεια-εξάρτηση]

56 16 PF του Cattell ---οι 16 παράγοντες συμπληρώνονται από 4 δευτερογενείς παράγοντες = εξωστρέφεια, άγχος, και ανεξαρτησία [θαλπωρή, νοημοσύνη, συναισθηματική σταθερότητα, κυριαρχία, ζωηρότητα, προσαρμογή, θράσος, ευαισθησία, καχυποψία, φαντασία, πονηρία, ανασφάλεια, ριζοσπαστισμός, αυτάρκεια, αυτοπειθαρχία, ένταση] ---η βαθμολογία κυμαίνεται από το 1-10 με ΜΟ 5,5 και ΤΑ 2 =οι ακραίες τιμές αντιπροσωπεύουν τα αντίθετα χαρακτηριστικά του κάθε γνωρίσματος ---απευθύνεται σε ενήλικες ενώ υπάρχουν ερωτηματολόγια και για τις υπόλοιπες ηλικίες High school personality questionnaire Children s personality questionnaire 8-12 Early school personality questionnaire 6-8

57 Μοντέλο των 5 παραγόντων Goldberg 1981, αποτέλεσε τη βάση για το ΝEΟ personality inventory revised (ΝΕΟ- PI-R) και τη βραχεία μορφή αυτού το NEO-five factor Inventory (NEO-FFI, Costa & McCrae, 1992) =αποτελείται από 243 ερωτήματα ---στην Ελλάδα το ερωτηματολόγιο των πέντε παραγόντων σταθμίστηκε σε δείγμα ενηλίκων (φοιτητές) από τα ελληνικά δεδομένα προέκυψε το τεστ χαρακτηριστικών της προσωπικότητας ΤΕΧΑΠ Τσαούσης, 1997 ΤΕΧΑΠ =αποτελείται από 180 προτάσεις που μετρούν 5 βασικούς παράγοντες προσωπικότητας = εξωστρέφεια, νευρωτισμός, δεκτικότητα σε εμπειρίες, προσήνεια, ευσυνειδησία,

58 ΤΕΧΑΠ ---υπάρχει νεότερη έκδοση ΤΕΧΑΠ5 το οποίο περιλαμβάνει 101 προτάσεις (ύπαρξη νορμών για τον γενικό πληθυσμό και για επιμέρους ομάδες όπως άνδρες, γυναίκες, φοιτητές, εφήβους και εργαζόμενους) ---οι Μπεζεβέγκης και Παυλόπουλος δημιούργησαν το Ε- ΔΙΠΡΟΠΕ =ερωτηματολόγιο διαστάσεων προσωπικότητας παιδιών και εφήβων (2-13 ετών) Πρόκειται για μια σειρά 4 κλιμάκων (2-4), (5-7), (8-10) και (11-13) Οι κλίμακες συμπληρώνονται από τους γονείς

59 Ε-ΔΙΠΡΟΠΕ Κλίμακα 2-4 = αξιολογεί παράγοντες [συναισθηματική αντιδραστικότητα, διανοητική ανάπτυξη, αναστολή, εξωστρέφεια] & 12 επιμέρους διαστάσεις Για τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες = αξιολογούνται 5 παράγοντες = [συναισθηματική αντιδραστικότητα, ευσυνειδησία, διανοητική ανάπτυξη, προσήνεια (9-12) ή αναστολή (5-7), εξωστρέφεια]

60 Εysenck O Eyseck ανέπτυξε ένα ιεραρχικό μοντέλο οργάνωσης της προσωπικότητας ---τύπος = αποτελεί ΥΒ περιεκτικότητας χαρακτηριστικό της προσωπικότητας ---γνώρισμα =είναι το έσχατο μερικό βασικό στοιχείο της δομής της προσωπικότητας ---το μοντέλο δομείται σε 4 επίπεδα = σε 3 γενετικούς παράγοντες α1) εξωστρέφεια, α2) εσωστρέφεια, β) νευρωτισμός & γ) ψυχωτισμός (υπάρχουν επιμέρους σύνδρομα για κάθε παράγοντα) ---το ερωτηματολόγιο του Eysenck βασίστηκε στο παραπάνω μοντέλο = Eysenck personality questionnaire

61 Eysenck ---το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 3 κλίμακες που αντιστοιχούν στους 3 παράγοντες και μία κλίμακα ψεύδους ---το αρχικό ερωτηματολόγιο απευθύνεται σε άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω ενώ η δεύτερη του έκδοση απευθύνεται σε παιδιά 7-15 ετών Coopersmith = self esteem inventory SEI =μαθητική έκδοση αποτελείται από 58 ερωτήσεις τα αποτελέσματα των οποίων συνοψίζονται σε 5 παράγοντες γενική αυτοεκτίμηση, κοινωνικότητα, οικογενειακές σχέσεις, σχολική επίδοση, σχέσεις στο σχολικό περιβάλλον και μία κλίμακα ψεύδους ---πολύ εύκολη συμπλήρωση το άτομο σημειώνει αν αυτό που περιγράφεται σε κάθε ερώτηση ισχύει γενικά για το ίδιο ή όχι ----οι βαθμοί των επιμέρους ερωτήσεων αθροίζονται κατά παράγοντα & μετατρέπονται σε % αυτοεκτίμησης για τους 4 παράγοντες

62 Προβολικές τεχνικές Rorschach =ως τεχνική οι κηλίδες μελάνης είχαν χρησιμοποιηθεί αρχικά για την αξιολόγηση της αντίληψης, της δημιουργικής σκέψης και της νοητικής ανάπτυξης ---ο Rorschach πρότεινε για πρώτη φορά τη χρήση τους στην αξιολόγηση της προσωπικότητας & τη διάγνωση των συναισθηματικών διαταραχών ---πολλοί κλινικοί έχουν αναπτύξει συστήματα αξιολόγησης και βαθμολόγησης το πιο διαδεδομένο είναι το σύστημα του Exner

63 Εικόνα

64 Εικόνα

65 Εικόνα

66 Εικόνα

67 Προβολικές τεχνικές ---αποτελείται από 10 κάρτες οι οποίες απεικονίζουν κατά συμμετρικό τρόπο αδόμητα σχέδια κηλίδες ---στην 1η φάση των συνειρμών ο εξεταζόμενος καλείται να αναφέρει τι θα μπορούσε να είναι αυτό που απεικονίζεται σε κάθε κάρτα ο εξεταστής καταγράφει κατά την ακρίβεια τόσο το περιεχόμενο των απαντήσεων όσο και άλλα συμπεριφορικά στοιχεία ή αντιδράσεις του ατόμου (άρνηση, άγχος, διάσπαση προσοχής) ----στην 2η φάση τη διευκρινιστική οι κάρτες χορηγούνται για δεύτερη φορά και ο εξεταζόμενος δίνει συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τις απαντήσεις της πρώτης φάσης Οι απαντήσεις αξιολογούνται βάση 7 στοιχείων

68 Προβολικές τεχνικές Α) θέση = αναφέρεται στο σημείο ή τα σημεία των κηλίδων που το άτομο επέλεξε να σχολιάσει οι απαντήσεις πιθανόν να βασίζονται στο σύνολο της κηλίδας ή σε μία λεπτομέρεια, σε ένα τμήμα της Β) Ορίζουσες =τα στοιχεία εκείνα του σχεδίου στα οποία στηρίχθηκαν οι απαντήσεις όπως περίγραμμα το χρώμα, η φωτοσκίαση και η κίνηση Γ) Ποιότητα της αντιλαμβανόμενης μορφής =που εξετάζει την ακρίβεια με την οποία το τμήμα ή το σύνολο της κηλίδας αποδίδεται στην απάντηση του ατόμου (π.χ. αν η απάντηση ενοποιεί περισσότερα σημεία της κηλίδας ονομάζεται συνθετική ενώ αν αναφέρεται σε μόνο ένα σημείο ή στο σύνολο της κηλίδας αξιολογείται ως συνήθης) Δ) Περιεχόμενο απαντήσεων =εξετάζει τα πρόσωπα, τα πράγματα ή τις καταστάσεις που αναφέρονται όπως ολόκληρη ανθρώπινη μορφή, ανατομία, τροφές, οικιακά σκεύη, αίμα φωτιά

69 Προβολικές τεχνικές Ε) συχνότητα = αναφέρεται στον αριθμό των σύνηθων απαντήσεων (σε σύγκριση με πρωτόκολλα φυσιολογικών ατόμων) που δίνει το άτομο κατά τη διάρκεια του τεστ οι σύνηθες απαντήσεις εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα σε ορισμένες κάρτες Στ) Οργάνωση των ερεθισμάτων = ο βαθμός στον οποίο ο εξεταζόμενος αντιλαμβάνεται και παρουσιάζει συνθετικά στοιχεία της κηλίδας Ζ) Ειδικά στοιχεία = τα οποία περιλαμβάνονται στις απαντήσεις όπως ασυνήθεις λέξεις φράσεις, ή άλλα ιδιαίτερα λεκτικά-εκφραστικά χαρακτηριστικά όπως ασυνάρτητοι συσχετισμοί, αναφορές θανάτου ή επιθετική έρευνα ----χρησιμοποιείται σε παιδιά και εφήβους 8-16 ετών η ιδιαίτερα εδώ ο εξεταστής θα πρέπει να γνωρίζει πολύ καλά τα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά αυτών των ηλικιών όπως θα πρέπει να γνωρίζει και τις τυπικές απαντήσεις των παιδιών π.χ.

70 Προβολικές τεχνικές Π.χ. τα παιδιά δίνουν λιγότερες και πιο σύντομες απαντήσεις, λιγότερο συνηθισμένες, περισσότερο συνολικές με κύρια ορίζουσα το χρώμα ΤΑΤ & CAT Thematic apperception test (Hnery Murray 1983)= θεματική τεχνική συνίσταται στην κατασκευή και στην εξιστόρηση ολοκληρωμένων ιστοριών με αρχικό ερέθισμα εικόνες ανθρώπων σε διάφορες καταστάσεις ---αρχικά είχε στόχο τη διευκόλυνση του θεραπευόμενου γιατί του έδινε τη δυνατότητα να εκφράσει με εναλλακτικό τρόπο να προβάλει - τα στοιχεία για την προσωπικότητα και τη συναισθηματική του κατάσταση τα οποία διαφορετικά θα χρειαζόταν μεγάλη προσπάθεια και πολύ χρόνο να αποκαλυφθούν ---τα δομικά στοιχεία της προσωπικότητας τα οποία προβάλλονται μέσω της τεχνικής αυτής είναι οι ανάγκες, οι εξωτερικές πιέσεις και τα θέματα

71 Εικόνες

72 Εικόνες

73 Προβολικές τεχνικές ---οι ανάγκες ενεργοποιούν γνωστικές και συμπεριφορικές διεργασίες για την ικανοποίηση τους και οι πιέσεις αναφέρονται στις εξωτερικές συνθήκες που επηρεάζουν το άτομο ---τα θέματα προκύπτουν από τον συνδυασμό των αναγκών και των εξωτερικών πιέσεων και συνιστούν τον τρόπο με τον οποίο το άτομο χειρίζεται και συμβιβάζει αυτά τα συνήθως αντικρουόμενα χαρακτηριστικά ---το τεστ περιλαμβάνει 31 εικόνες =11 για τα δύο φύλα (7 για τα κορίτσια) & (7 για αγόρια) καθώς και μία λευκή κάρτα και για τα δύο φύλα Από αυτές ο εξεταστής χορηγεί επιλεκτικά τις δέκα από τις 20

74 Προβολικές τεχνικές ----ο εξεταζόμενος θα πρέπει να φανταστεί την αιτία που οδήγησε στην απεικονιζόμενη κατάσταση, να περιγράψει αυτήν την κατάσταση, να αναφερθεί στις σκέψεις και στα συναισθήματα των εμπλεκομένων προσώπων και να προβεί σε μια εκτίμηση της τελικής έκβασης της κατάστασης Μία παραλλαγή της κλίμακας ΤΑΤ είναι το CAT =προσαρμοσμένο για παιδιά 3-10 ετών =αποτελείται από κάρτες που απεικονίζουν μορφές ζώων ---η επιλογή αυτή στηρίχθηκε στην υπόθεση ότι τα παιδιά θα ταυτίζονταν ευκολότερα με τις μορφές των ζώων τις οποίες αντιλαμβάνονται λιγότερα απειλητικές από τις ανθρώπινες ---κατασκευάστηκε για να ελέγξει τυπικές ανησυχίες και αντιδράσεις των παιδιών αυτής της ηλικίας όπως τη σχέση με τους γονείς και τα αδέλφια τους, την επιθετικότητα, τις διατροφικές τους συνήθειες το φόβο να μείνουν στο σκοτάδι, τη συμπεριφορά με τον έλεγχο των σφιγκτήρων την αντίληψη του σώματος

75 Προβολικές τεχνικές Η ανάλυση των ιστοριών των παιδιών ανιχνεύει παρόμοια με το ΤΑΤ στοιχεία που αφορούν = ----κυρίως θέμα ----κεντρικό ήρωα & αυτοεικόνα ----βασικές ανάγκες & παρορμήσεις του ήρωα ----την αντίληψη του περιβάλλοντος ----την αντίληψη των χαρακτήρων ως υποστηρικτικών ανταγωνιστικών ----τις συγκρούσεις ----τις ανησυχίες και τους φόβους του παιδιού ----τους μηχανισμούς άμυνας που χρησιμοποιεί ----την επάρκεια του υπερεγώ του παιδιού (όπως φαίνεται από τις τιμωρίες που προβλέπονται για τις κακές πράξεις) ----την επάρκεια του εγώ (όπως φαίνεται από την προσαρμογή των αναγκών στις απαιτήσεις του εγώ)

76 Προβολικές τεχνικές Patte noire =βασίζεται στην ψυχαναλυτική θεώρηση των σταδίων ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης είναι κατάλληλο για παιδιά ηλικίας 4-10 ετών ----οι περιπέτειες του Μαυροποδαράκη εκτυλίσσονται σε μια σειρά δεκαεπτά ασπρόμαυρων εικόνων μη ήρωες μια οικογένεια γουρουνιών το παιδί ταυτίζεται με τον κεντρικό ήρωα ένα γουρουνάκι με μαύρη κηλίδα στο ποδαράκι και αναλύει τις καταστάσεις που περιγράφονται στις εικόνες μέσα από την οπτική του συγκεκριμένου ήρωα ---τα εξεταζόμενα θέματα αφορούν τις σχέσεις με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, το οιδιπόδειο, τη διαμόρφωση του ρόλου του φύλου, την εικόνα του εαυτού, επιθυμίες ανάγκες και φόβους του παιδιού ---απο το παιδί ζητείται να περιγράψει την κατάσταση που απεικονίζει κάθε κάρτα να αναφέρει τις απόψεις του, τις σκέψεις, τα συναισθήματα των χαρακτήρων που εμπλέκονται

77 Προβολικές τεχνικές και το πιο σημαντικό να εκτιμήσει την έκβαση της κατάστασης ---σε μια από τις εικόνες ο μικρός ήρωας βρίσκεται μπροστά στην νεράιδα η οποία έχει την δύναμη να εκπληρώσει τις επιθυμίες του με αυτόν τον τρόπο το παιδί μπορεί να εκφράσει τις επιθυμίες του να μιλήσει για τις ανάγκες του, κα για όλα όσα τον προβληματίζουν και θα ήθελε να αλλάξει στον εαυτό του και στο περιβάλλον Μύθοι της Luise Duss =απευθύνεται σε παιδιά 3-15 ετών, εξετάζουν θέματα όπως οιδιπόδειο, φόβος ευνουχισμού, προσκόλληση, αυτονόμηση από τους γονείς, η ζήλια προς τα αδέλφια, επιθυμίες και φόβοι ---ο τεστ αποτελείται από δέκα ιστορίες τις οποίες το παιδί καλείται να συμπληρώσει ή να ερμηνεύσει με τον δικό του τρόπο ---σε κάθε ιστορία το παιδί αναφέρει ποιο από τα πρόσωπα ή τα ζώα προτιμά, ποιο απ όλα θα ήθελε να είναι το ίδιο και γιατί

78 Προβολικές τεχνικές Τεχνικές σχεδίου =η χρήση τους είναι η αξιολόγηση της προσωπικότητας π.χ. Draw a man (της Goodenough) το οποίο έχει προσαρμοστεί στην Ελλάδα και αποτελεί μέρος του Γιώργας τεστ, και επιτρέπει την αξιολόγηση του επιπέδου ανάπτυξης του παιδιού μέσω ενός ηλικιακά σταθμισμένου συστήματος αξιολόγησης Παρόμοια συστήματα αξιολόγησης είναι = Σχέδιο σπιτιού - δένδρου ανθρώπου - (Buck 1948) Σχέδιο ανθρώπου (Machover 1949) Σχέδιο οικογένειας σε δράση (Hulse 1952) Σχέδιο Ανθρώπου (Niaglieri 1987) Σχέδιο άνδρα-γυναίκας- εαυτού (Koppitz) ---ψυχοδυναμική προσέγγιση αφορούν τη συμβολική έκφραση του εσωτερικού κόσμου των παιδιών, της προσωπικότητας του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνονται διάφορες καταστάσεις & συναισθήματα

79 Προβολικές τεχνικές ---τα στοιχεία τα οποία αξιολογούνται στα σχέδια των παιδιών είναι η ποιότητα γραμμής, το μέγεθος του σχεδίου, η θέση, η δόμηση του στο χαρτί, η σειρά σχεδίασης μορφών ---επίσης πέραν του σχεδιασμού στις τεχνικές αυτές περιλαμβάνονται και κάποιες ερωτήσεις όπως π.χ. το δένδρο είναι γέρικο ή νέο, ποια εποχή του χρόνου είναι, βρίσκεται στο δάσος μόνο του, για το σπίτι ερωτάται από τι είναι χτισμένο, ποιος μένει εκεί, αν υπάρχουν άλλα σπίτια κοντά του - - για την οικογένεια ερωτάται ποιες οι ηλικίες των άλλων μελών, τι κάνουν εκείνη τη στιγμή, ποιος είναι πιο καλός αυστηρός, ή χαρούμενος, λυπημένος, ποιόν προτιμά το παιδί

80 Προβολικές τεχνικές Bender Gestalt test =αξιολογεί νευρολογική ωριμότητα το θεωρητικό υπόβαθρο είναι η μορφολογική θεωρία = οι μορφές γίνονται αντιληπτές ως ενιαία σύνολα και όχι σαν επιμέρους στοιχεία που τις απαρτίζουν ---αποτελείται από 9 σχήματα τα οποία ο εξεταζόμενος καλείται να τα αντιγράψει από τις πρότυπες καρτέλες ---μετά καλείται να αναπαράγει τα ίδια σχήματα από μνήμης (αξιολόγηση οπτικής μνήμης) ---η βαθμολόγηση γίνεται βάση 20 αρχικών κριτηρίων που καθορίζουν τι είναι σφάλμα ή φυσιολογική απόκλιση ---για κάθε σφάλμα υπάρχει βαθμός ποινής ---σταθμισμένο τεστ όπου το σύνολο των βαθμών συνιστά την επίδοση του ατόμου (επίσης παρέχει ενδείξεις για διαταραχές όπως νοημοσύνη, σχολική ετοιμότητα, επίδοση εγκεφαλικής βλάβης, συναισθηματικές διαταραχές)

81 Τέλος Ενότητας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Πρόλογος........................................................... 21 Ευχαριστίες......................................................... 27 Μ ΕΡOΣ Π ΡΩΤΟ Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΩΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο ορισμός και η προέλευση της κλινικής ψυχομετρίας... 27

1. Ο ορισμός και η προέλευση της κλινικής ψυχομετρίας... 27 Περιεχόμενα Πρόλογος........................................................ 19 1. Ο ορισμός και η προέλευση της κλινικής ψυχομετρίας.......... 27 Ψυχολογια και κλινικη Ψυχομετρια.....................................

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακες για ανίχνευση αναπτυξιακών διαταραχών. Ζωή Καραμπατζάκη, Δρ Ειδικής Αγωγής, Σχολική Σύμβουλος Π.Α.

Κλίμακες για ανίχνευση αναπτυξιακών διαταραχών. Ζωή Καραμπατζάκη, Δρ Ειδικής Αγωγής, Σχολική Σύμβουλος Π.Α. Κλίμακες για ανίχνευση αναπτυξιακών διαταραχών Ζωή Καραμπατζάκη, Δρ Ειδικής Αγωγής, Σχολική Σύμβουλος Π.Α. (Αναπτυξιακή Ανιχνευτική Δοκιμασία,των Frankenburg & Dodds, 1967) Ανιχνεύει προβλήματα νοητικής

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική)

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΕΦΗΒΩΝ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΩΝ: Rorschach, Thematic Apperception Test T.A.T., Children s Apperception Test C.A.T., Ιχνογράφημα, Μύθοι της Duss, Συμπλήρωση Προτάσεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΣΤ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ WPPSI-III UK ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κος ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδιαγνωστικά Μέσα

Ψυχοδιαγνωστικά Μέσα Ψυχοδιαγνωστικά Μέσα Ενότητα 4: Δεοντολογικά ζητήματα Ψυχολογική Αξιολόγηση Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 7 Προσωπικότητα Η ενότητα και ακεραιότητα του ατόμου, το σύνολο των διακριτικών του χαρακτηριστικών και της ιδιοτυπίας της συμπεριφοράς του (Allport,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Ψυχολογία. Ενότητα 4: Κλίμακες Wechsler. Βασιλική Γιαννούλη. Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Σχολική Ψυχολογία. Ενότητα 4: Κλίμακες Wechsler. Βασιλική Γιαννούλη. Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 4: Κλίμακες Wechsler Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μαθησιακές Δυσκολίες Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Διαταραχή Ελλειμματικής

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 4: Γνωστικές Θεωρίες Μάθησης Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό Μαθησιακές Δυσκολίες ΟΡΙΣΜΟΣ - Παρόλο που ο όρος χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια περίπου, δεν υπάρχει συμφωνία πάνω στα αποδεκτά κριτήρια που ορίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες είτε στον κλινικό είτε στον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΕΙ ΗΠΕIΡΟΥ ΣΧΟΛH ΕΠΑΓΓΕΛΜAΤΩΝ ΥΓΕIΑς ΚΑΙ ΠΡOΝΟΙΑς ΤΜHΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕIΑς ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑ ΤΕΣΤ ΕΙΣΗΓΗΤHς: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛIΔΗς ΠΑYΛΟς ΣΠΟΥΔΑΣΤEς: ΜΑΚΑΡΟYΝΑ ΚΑΛΛΙOΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 6: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α.

Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α. Οι μαθησιακές δυσκολίες είναι μια διαταραχή που απασχολεί πολλές ειδικότητες όπως ψυχολόγους, παιδοψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ειδικούς αγωγούς κ.α. Η κάθε ειδικότητα ελέγχει και επεμβαίνει σε διαφορετικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: ΙΙΙ Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 1 ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Η εξελικτική πορεία της νοημοσύνης. Από το IQ στο EQ και στο SQ. Από τον Δαρβίνο στο ανερχόμενο πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών

3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών 3. Περιγράμματα Μαθημάτων Προγράμματος Σπουδών Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται τα συνοπτικά περιγράμματα των μαθημάτων που διδάσκονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, είτε αυτά προσφέρονται από το τμήμα που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 Αναπτυξιακή Δυσλεξία Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας το 1968 «μια διαταραχή στα παιδιά τα οποία,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση , Matrix, Ελληνική έκδοση Matrix Ελληνική Έκδοση Συντάχθηκε από: LMETB Μεταφράστηκε από: CARDET , Matrix Εισαγωγικό Επίπεδο (για μαθητές ηλικίας 12 14 χρονών) Προσωπικό προφίλ ( ) (να θεωρηθούν από τη

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Ενότητα 1: Βασίλης Γιαλαμάς Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Παρουσιάζονται βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 01-03-2014 (3 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σύνοψη Μαθησιακών Δυσκολιών Διεπιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Νοημοσύνη; Ικανότητα διεκπεραίωσης γνωστικών λειτουργιών (μνήμη, προσοχή, αντίληψη, μάθηση, αφαιρετική σκέψη, ομιλία, κλπ.) Αξιολογείται

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Ενότητα 8: Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή: Φιλοσοφική Τμήμα: Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής Ψυχολογίας Εξελικτικές μαθησιακές θεωρίες Δυσλεξία Η Δυσλεξία δεν είναι κατά βάση μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D.

Μάθημα 5 ο. Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Μάθημα 5 ο Κοινωνικο-γνωστικές Προσεγγίσεις για τη Μάθηση: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Κοινωνικογνωστικές θεωρίες Κοινωνική μάθηση (Bandura) Κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: Συστηματική Συλλογή, Οργάνωση και Ερμηνεία Πληροφοριών, σε μικρό χρονικό διάστημα, για συγκεκριμένο σκοπό. ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά

Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Οργανωτική Θεωρία και Οργανωσιακή Συμπεριφορά Ενότητα 2: Προσωπικά Χαρακτηριστικά Ευγενία Πετρίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Βετεράνοι αθλητές. Απόδοση & Ηλικία. Βασικά στοιχεία. Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη

Βετεράνοι αθλητές. Απόδοση & Ηλικία. Βασικά στοιχεία. Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη Διατήρηση η της αθλητικής απόδοσης 710: 8 η Διάλεξη Μιχαλοπούλου Μαρία Ph.D. Περιεχόμενο της διάλεξης αυτής αποτελούν: Αγωνιστικός αθλητισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων Α.Καραπέτσας

Διδάσκων Α.Καραπέτσας Διδάσκων Α.Καραπέτσας Άνδρες και γυναίκες είναι εξίσου έξυπνοι, κάθε φύλο όμως με το δικό του τρόπο. (Science Illustrated, Σεπτέμβριος,2010) 2 Διαφέρουμε εγκεφαλικά? 3 Ο Richard Haier, (του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία «Μετάφραση και προσαρμογή του Goodenough-Harris. Drawing Test (Harris, 1963) στα ελληνικά. Πιλοτική χορήγηση σε τριάντα περιπτώσεις παιδιών προσχολικής ηλικίας». Μαυρογένη Ελένη επιβλέπουσα καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Τεστ δεξιοτήτων & νοημοσύνης. Επιμέλεια : Αργυρίου Αντώνης Διευθυντής ΓΕ.Λ. Μαγούλας Χημικός, M.Ed., M.I.S. -Σύμβουλος ΣΕ.Π

Τεστ δεξιοτήτων & νοημοσύνης. Επιμέλεια : Αργυρίου Αντώνης Διευθυντής ΓΕ.Λ. Μαγούλας Χημικός, M.Ed., M.I.S. -Σύμβουλος ΣΕ.Π Τεστ δεξιοτήτων & νοημοσύνης Επιμέλεια : Αργυρίου Αντώνης Διευθυντής ΓΕ.Λ. Μαγούλας Χημικός, M.Ed., M.I.S. -Σύμβουλος ΣΕ.Π 1 Τεστ δεξιοτήτων & νοημοσύνης 2 Τεστ δεξιοτήτων & νοημοσύνης 3 Τεστ δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 3: Θεωρίες-μοντέλα κοινωνικοποίησης Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες

Διάλεξη 1 Βασικές έννοιες Εργαστήριο SPSS Ψ-4201 (ΕΡΓ) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: Διαλέξεις: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚH ΥΣΤEΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚH ΑΝΑΔΡΟΜH ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟI

ΝΟΗΤΙΚH ΥΣΤEΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚH ΑΝΑΔΡΟΜH ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟI ΝΟΗΤΙΚH ΥΣΤEΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚH ΑΝΑΔΡΟΜH ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟI Ξεκινώντας από τη μελέτη της έννοιας της νοητικής υστέρησης θα δώσουμε έναν αρχικό ορισμό : «Ο αποδεκτός από την κυβέρνηση όρος για τη νοητική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ Ενότητα 1: Επικοινωνία, Λόγος, Ομιλία (2ο Μέρος) Οκαλίδου Αρετή Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ. Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΤΥΠΗ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Mαρία Παπαντωνίου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το παιδί «Η Παμμακάριστος» ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής:

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής: Tι είναι ο αυτισμός Ο Αυτισμός είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Σεντελέ Αικατερίνη, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αξιολόγησα τους μαθητές μου θεωρώντας την αξιολόγηση σαν μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 5: Τα συστατικά στοιχεία του ηγέτη Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΚΥΚΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΝ ΣΤΑ ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ----------------------------------------------------------------

Α. ΚΥΚΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΝ ΣΤΑ ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ---------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------------------- Α. ΚΥΚΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΝ ΣΤΑ ΨΥΧΟΜΕΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ---------------------------------------------------------------- A1. Εκπαίδευση στη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος μεταγνώση χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη γνώση μας για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε, θυμόμαστε, σκεφτόμαστε και ενεργούμε, με

Ο όρος μεταγνώση χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη γνώση μας για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε, θυμόμαστε, σκεφτόμαστε και ενεργούμε, με 8 Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Μεταγνώση και μεταγνωστικές διεργασίες Μεταγνώση (1) Cogito ergo sum (Descartes, 1628) Ο όρος μεταγνώση χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη γνώση μας για τον τρόπο με τον

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ

ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΘΕΩΡΊΕς ΜΆΘΗΣΗς ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΆ ΔΟΜΕΣ Δομή Ομάδας Σύνολο Α και μια πράξη η πράξη είναι κλειστή ισχύει η προσεταιριστική ιδότητα υπάρχει ουδέτερο στοιχείο υπάρχει αντίστροφο στοιχείο ισχύει η αντιμεταθετική

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα

Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Οι δεξιότητες πέρα από τη χαρισματικότητα Βίκη Παυλίδη Εκπαιδευτική Ψυχολόγος, ΜΑ,MSc Τμήμα Συμβουλευτικής & Ψυχολογίας Εκπαιδευτήρια Γείτονα Χαρακτηριστικά της χαρισματικότητας Γνωστικές Δεξιότητες Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα4:Επιλογή υποψηφίων εργαζομένων: Μέθοδοι επιλογής, βασικά χαρακτηριστικά και αξιοπιστία Ειρήνη Τριάρχη Ανοιχτά

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Ικανότητες. Μηδέν είναι μήτε τέχνην άνευ μελέτης μήτε μελέτην άνευ τέχνης ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Ικανότητες Υπολογιστική ικανότητα Μαθηματική ικανότητα Μηχανική ικανότητα Ικανότητα αντίληψης χώρου Γλωσσική ικανότητα Ικανότητα για δουλειές γραφείου Επιδεξιότητα Εικαστική ικανότητα Επαγγελματικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική Αγωγή

Μουσικοκινητική Αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Τι είναι η Μουσικοκινητική Αγωγή Αρχές της Μουσικοκινητικής Αγωγής (Carl Orff) Παιδαγωγικές βάσεις της Μουσικοκινητικής Αγωγής Ποιοι οι στόχοι της Μουσικοκινητικής Αγωγής Αυτοσχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Ψυχολογία

Εξελικτική Ψυχολογία Εξελικτική Ψυχολογία Ενότητα 6: Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της προσχολικής ηλικίας Ι Ασημίνα Ράλλη Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Προσχολική ηλικία Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικογνωστικές θεωρίες μάθησης. Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου

Κοινωνικογνωστικές θεωρίες μάθησης. Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου Κοινωνικογνωστικές θεωρίες μάθησης Διδάσκουσα Φ. Αντωνίου Περίγραμμα Νοοκατασκευαστική θεώρηση της μάθησης Ιστορικό υπόβαθρο Top-down * bottom up Ομαδοσυνεργατική μάθηση Νοοκατασκευαστικές μέθοδοι στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κ. Ζαρίφης Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής. Ενότητα 9: Ομάδες Αναφοράς και Διάγνωση- Καταγραφή Αναγκών

Γιώργος Κ. Ζαρίφης Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής. Ενότητα 9: Ομάδες Αναφοράς και Διάγνωση- Καταγραφή Αναγκών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση: Ζητήματα Οργάνωσης και Σχεδιασμού Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων με Στόχο την Ανάπτυξη και Βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών

Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Η σχέση χαρακτηριστικών της δομής και της λειτουργίας της οικογένειας με τις γονεϊκές αντιλήψεις για την προσωπικότητα των παιδιών Βασίλης Παυλόπουλος, Ηλίας Γ. Μπεζεβέγκης, Κωνσταντίνα Λυκιτσάκου, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 1η: Εισαγωγή, Έννοιες, Ορισμοί Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D. Κλινική και σχολική ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια, ECP Εκ των Ένδον Χώρος Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας Εκπαιδεύτρια και επόπτρια, Λόγω

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι (ΨΥΧ-122) Διάλεξη 1 Εισαγωγή

Στατιστική Ι (ΨΥΧ-122) Διάλεξη 1 Εισαγωγή (ΨΥΧ-122) Λεωνίδας Α. Ζαμπετάκης Β.Sc., M.Env.Eng., M.Ind.Eng., D.Eng. Εmail: statisticsuoc@gmail.com Διαλέξεις αναρτημένες στο: ftp://ftp.soc.uoc.gr/psycho/zampetakis/ Διάλεξη 1 Εισαγωγή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων

Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Αρχές Μάρκετινγκ Αγροτικών Προϊόντων και Τροφίμων Ενότητα 6: Η Συμπεριφορά των Καταναλωτών Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 7η: Νοητική Υστέρηση Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα