µονάδες παραγωγής ενέργειας και βιοµηχανικές µονάδες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "µονάδες παραγωγής ενέργειας και βιοµηχανικές µονάδες"

Transcript

1 ΑΕΡΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ Γενικά µε τον όρο ατµόσφαιρα περιγράφουµε το µίγµα των αερίων µαζών που περιβάλλει την γη. Η χηµική σύσταση και η θερµοκρασία της ατµόσφαιρας ποικίλουν ανάλογα µε το ύψος από τη γη. Η ατµόσφαιρα ανά τους αιώνες έχει εξισορροπηθεί σε χηµική σύσταση, θερµικές, ενεργειακές (αξιοποίηση ηλιακής ενέργειας) και µηχανικές ιδιότητες, έτσι ώστε να έχουν δηµιουργηθεί συνθήκες κατάλληλες για την ανάπτυξη, συντήρηση και εξέλιξη της ζωής. Ο όρος ατµοσφαιρική ρύπανση περιγράφει την προσθήκη κάθε υλικού (µοριακής ή σωµατιδιακής φύσης) το οποίο εισέρχεται στην ατµόσφαιρα, προκαλεί αλλαγή στη σύσταση και τη θερµοκρασία του αέρα µε αποτέλεσµα την υποβάθµιση της ποιότητας ζωής ή και τη δηλητηρίαση της ζωής του πλανήτη. Ατµοσφαιρική ρύπανση δηµιουργείται από πολλές ανθρώπινες δραστηριότητες, κυρίως από εκείνες που χρησιµοποιούν ανθρακούχα καύσιµα. Κύριες πηγές ατµοσφαιρικής ρύπανσης είναι: τα µέσα µεταφοράς µονάδες παραγωγής ενέργειας και βιοµηχανικές µονάδες οικιακή θέρµανση καύσεις οποιαδήποτε µορφής Η ατµοσφαιρική ρύπανση οφείλεται κατά 90% στα καύσιµα και περίπου 10% στις διάφορες βιοµηχανικές δραστηριότητες. Γίνεται φανερό ότι η ατµοσφαιρική ρύπανση είναι µία συνέπεια από τη χρήση των µορφών ενέργειας που χρησιµοποιούνται σήµερα στις αναπτυγµένες χώρες. Το πρόβληµα είναι οξύτατο καθώς η ατµόσφαιρα πάνω από µεγάλες πόλεις και βιοµηχανικές µονάδες, που βρίσκονται συνήθως συγκεντρωµένες σε βιοµηχανικές περιοχές, παρουσιάζει σοβαρές αλλοιώσεις ως προς τη σύσταση και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της, λόγω µεγάλης εισροής σωµατιδίων και αερίων, συνηθέστερα τοξικών. Οι επιπτώσεις της ατµοσφαιρικής ρύπανσης είναι πολλές και ποικίλες. Υπάρχουν δυσµενείς επιπτώσεις από την αέρια ρύπανση στην ανθρώπινη υγεία, οι οποίες ξεκινούν

2 από αναπνευστικές δυσλειτουργίες και ερεθισµούς των µατιών και φθάνουν σε σοβαρά αναπνευστικά, οφθαλµολογικά ακόµη και θανατηφόρα επεισόδια. Επίσης οι ατµοσφαιρικοί ρύποι ενοχοποιούνται για πιο µακροπρόθεσµες επιπτώσεις στην υγεία των ζώντων οργανισµών, όπως βλάβες στο Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα, αλλοιώσεις στην σύσταση των οργάνων, του αίµατος, του γενετικού υλικού κτλ. Αντίστοιχες είναι οι επιδράσεις της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στην πανίδα. Οι επιπτώσεις στα ζώα είναι αντίστοιχες µε αυτές στους ανθρώπους. Έχουν καταγραφεί πολλά επεισόδια µαζικών δηλητηριάσεων κυρίως πτηνών από αλόγιστη χρήση εντοµοκτόνων. Η ατµοσφαιρική ρύπανση έχει δυσµενή επιρροή και στην χλωρίδα. Η επίδραση είναι είτε άµεση (επαφή µε πρωτογενείς ή δευτερογενείς ρύπους) είτε έµµεση λόγω αλλαγής που προκαλείται στις κλιµατολογικές συνθήκες και του φαινοµένου του θερµοκηπίου. Η ατµοσφαιρική ρύπανση µολύνει και τους υδάτινους πόρους της γης σε πολύ µεγάλη έκταση και σε πολύ µεγάλη απόσταση από τις πηγές της. Επιπλέον οι ατµοσφαιρικοί ρύποι έχουν τη δυνατότητα να εισέλθουν στο βιολογικό κύκλο µέσω της τροφικής αλυσίδας µε το σχήµα φυτά-ζώα-άνθρωπος. Όλα τα παραπάνω συνηγορούν ότι βρισκόµαστε µπροστά σε ένα σύνθετο πρόβληµα του οποίου η λύση ή οι λύσεις είναι δύσκολες και απαιτείται συντονισµένη δράση όλων των εµπλεκόµενων στο πρόβληµα µε ευαισθησία και ευθύνη. ΕΙ Η ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ Η γνώση της σύστασης και των φυσικοχηµικών ιδιοτήτων των αερίων ρύπων είναι απαραίτητη για την αποτελεσµατική αντιµετώπιση τους. Χονδρικά µπορούµε να τους κατατάξουµε σε πρωτογενείς, που είναι ρύποι που εκπέµπονται κατευθείαν από την πηγή και δευτερογενείς, που είναι ρύποι που προκύπτουν µετά από χηµικές διαδικασίες µεταξύ πρωτογενών ρύπων και θεωρούνται και οι πιο επιβλαβείς. Συνήθως κατηγοριοποιούµε τους αέριους ρύπους ανάλογα µε τη χηµική τους σύσταση όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.

3 Οξείδια του άνθρακα Οργανικές ενώσεις του άνθρακα Ενώσεις αζώτου N Ενώσεις θείου S Ρύπος Πηγή Επιπτώσεις Καύση άνθρακα, πετρελαίου, CO 2 φυσικού αερίου, βιολογικές διεργασίες αποσύνθεσης CO CH 4 (µεθάνιο) V.O.C. (πτητική οργανική ένωση) πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες NO, NO 2, N 2 O, N 2 O 3, NaO 5 NH 3, N 2 H 4 (υδραζίνη) SO 2 H 2 S Σωµατιδιακοί ρύποι Χλώριο και παράγωγα (P.V.C.) Freon Ατελής καύση υδρογονανθράκων καυσίµων αυτοκινήτων, µονάδες θέρµανσης, βιοµηχανικές, καύση αερίων απόβλητων Ατελείς καύσεις πτητικών καυσίµων, χρήση οργανικών στην χηµική βιοµηχανία, πετρελαιοβιοµηχανία Μηχανές εσωτερικής καύσης, µηχανές καύσης µαζούτ, πετρελαιοβιοµηχανία Καύσεις απορριµµάτων, µηχανές εσωτερικής καύσης, καύσεις υλικών σε υψηλές θερµοκρασίες Αποικοδόµηση λιπασµάτων, βιοµηχανία Καύσεις άνθρακα, καύσεις πετρελαίου, πετροχηµική βιοµηχανία, µεταλλουργική βιοµηχανία Μηχανές εσωτερικής καύσης, καύση απορριµµάτων, βιοµηχανία (υψικάµινοι), καυστήρες καλοριφέρ, φυσικές πηγές όπως εκρήξεις ηφαιστείων, υπολείµµατα αποσύνθεσης οργανικής ύλης, φωτιές σε δάση, κτλ Μηχανές εσωτερικής καύσης, βιοµηχανία, γεωργικές καλλιέργειες (διάσπαση εντοµοκτόνων παρασιτοκτόνων), µονάδες απολύµανσης Όχι άµεσα τοξικό Ενίσχυση του φαινοµένου του θερµοκηπίου Κλιµατολογικές αλλαγές ευρείας κλίµακας Ανταγωνιστικό της δέσµευσης O 2 στο αίµα Μείωση φυσικών και πνευµατικών ιδιοτήτων του ανθρώπου δηλητηριάσεις Φωτοχηµικό νέφος Καρκινογένεση Φωτοχηµικό νέφος Καρκινογένεση µεταλλάξεις Φωτοχηµικό νέφος Καταστροφή του στρώµατος του όζοντος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Αναπνευστικά προβλήµατα ιάβρωση υλικών και κατασκευών Όξινη εναπόθεση σε δάση και καλλιέργειες, Καταστροφή δοµικών και κατασκευαστικών υλικών, ιάβρωση µαρµάρων (καταστροφή αρχαίων µνηµείων), καταστροφή υφασµάτων, τοξικότητα, αναπνευστικά προβλήµατα Εναπόθεση, προσρόφηση και µεταφορά βαρέων µετάλλων, τοξικών και ραδιενεργών µορίων, θολότητα, φαινόµενο θερµοκηπίου, συµµετοχή στη δηµιουργία ακραίων µετεωρολογικών φαινοµένων όπως χαλάζι κτλ, τοξικολογικές επιδράσεις κυρίως λόγω συσσώρευσης στο αναπνευστικό σύστηµα ανθρώπων και ζώων Τοξικότητα, αναπνευστικά προβλήµατα, φωτοχηµικό νέφος Για την ανάλυση και µέτρηση των ατµοσφαιρικών ρύπων χρησιµοποιούνται διάφορες τεχνικές. Η µεγάλη τεχνολογική ανάπτυξη επιτρέπει την συνεχή κατασκευή και τελειοποίηση µιας µεγάλης ποικιλίας οργάνων καθώς και την ανάπτυξη και συνεχή βελτίωση τεχνικών που µπορούν να γίνουν αποτελεσµατικά εργαλεία στην ανάλυση, ταυτοποίηση, µέτρηση και συνεχή καταγραφή των αέριων ρύπων.

4 Σε γενικές γραµµές, τεχνικές που χρησιµοποιούνται είναι η Χρωµατογραφία, η Φασµατοσκοπία ακτίνων Χ ( XRF, XRD κτλ), η Φασµατοµετρία µάζας M.S., η φωτοµετρία, ηλεκτροχηµικές τεχνικές καθώς και η µέθοδος LIDAR που βασίζεται στην χρήση των ακτίνων LASER. Η γνώση όλων των διαθέσιµων τεχνικών και οργανολογικών είναι απαραίτητη για την ορθή εκτίµηση της φύσης και της ποσότητας των αερίων ρυπών. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται οι µέθοδοι και η αντίστοιχη οργανολογία για την ταυτοποίηση και µέτρηση των πιο βασικών αέριων ρύπων. Ρύπος Μέθοδος Μέτρησης Οργανολογία CO Μη σκεδαζόµενη υπέρυθρη Συσκευές NDIR µε παγίδες υγρασίας και καταγραφέα CO 2 φωτοµετρία (NDIR) Συσκευές NDIR µε παγίδες υγρασίας, δέσµευσης N 2 O και καταγραφέα Οξείδια του αζώτου(no X ) SO 2 Πτητικές οργανικές ενώσεις (V.O.C 5 ) Σωµατιδιακοί ρύποι Χηµιφωταύγεια ειγµατοληπτική µέθοδος West- Gaeke Φασµατοσκοπία φθορισµού Υπέρυθρη φασµατοσκοπία (NDIR) Αέρια χρωµατογραφία (G.C.), φασµατοσκοπία µάζας Μέθοδος στοιχειακής ανάλυσης µε φασµατοσκοπία φθορισµού µε ακτίνες-χ (XRF), ενεργοποίηση δείγµατος µε βοµβαρδισµό ηλεκτρονίων (N.A.A.) Βαθµονοµηµένη συσκευή Χηµιφωταύγειας µε ένα κανάλι για τη µέτρηση του NO και ένα για τη µέτρηση των συνολικών οξειδίων του αζώτου και καταγραφέα Συσκευές φωτοµετρίας στις οποίες εισέρχονται δείγµατα µετά από συγκεκριµένη χηµική κατεργασία και καταγραφέας Φθοριοµόµετρο µε καταγραφέα Συσκευές NDIR- SO 2 µε καταγραφέα Συσκευές M.S., G.C.-F.I.D. σε συνδυασµό µε ανιχνευτές E.D.C., T.C.D. κτλ Συσκευές XRF µε εκχυλιστήρα και καταγραφέα, συσκευές N.A.A. µε πηγή νετρονίων και καταγραφέα Μέτρηση ορατότητας Φωτοµετρία, τηλεφωτοµετρία Κατάλληλα βαθµονοµηµένα φωτόµετρα Η µέθοδος LIDAR είναι µία µη καταστροφική µέθοδος χωρικής και χρονικής εξέλιξης της αέριας ρύπανσης µε ταυτοποίηση της συγκέντρωσης των αερίων ρυπαντών. Η οργανολογία ενός τέτοιου συστήµατος είναι σχετικά απλή, αποτελούµενη από µία πηγή

5 LASER που συνδέεται µε ένα ανιχνευτή-αναλυτή ακτινοβολίας και ένα σύστηµα για την καταγραφή των δεδοµένων. Οι κυριότεροι τύποι των συστηµάτων LIDAR είναι: φθορισµού, απορρόφησης διπλής δέσµης, τύπου Doppler, τύπου Ramman. Τεχνολογίες ελέγχου αερίων ρύπων Οι τεχνολογίες αντιρρύπανσης του αέρα είναι οι τεχνολογίες εκείνες που χρησιµοποιούνται για να αντιµετωπίσουν το πρόβληµα της ρύπανσης του αέρα. Για το σχεδιασµό µιας τεχνολογίας αντιρρύπανσης αυτού του είδους ή για την επιλογή µιας ήδη υπάρχουσας τεχνολογίας απαιτείται σφαιρική γνώση της πηγής της ρύπανσης (αν είναι στατική ή όχι), της φύσης των χηµικών και φυσικοχηµικών ιδιοτήτων των αέριων ρύπων και του όγκου των αερολυµάτων και το ποσοστό συµµετοχής κάθε είδους ρύπου σε αυτόν ιδιαίτερα των τοξικών αερίων και των σωµατιδίων. Οι κυριότερες µέθοδοι που χρησιµοποιούνται για τον έλεγχο της αέριας ρύπανσης από στατικές πηγές είναι: Συµπύκνωση. Αποτελεί ένα εύκολο τρόπο κατακράτησης εκροών ατµών πτητικών ουσιών. Το αέριο διαβιβάζεται σε ειδικές συσκευές, τους συµπυκνωτές. Η συµπύκνωση γίνεται µε δυο διαφορετικές τεχνικές: µε έµµεση ή άµεση ψύξη. Στην πρώτη περίπτωση το αερόλυµα διαβιβάζεται απευθείας στο ψυκτικό υγρό ενώ στη δεύτερη περίπτωση έρχεται σε επαφή µε ψυχωµένες µεταλλικές επιφάνειες και συµπυκνώνεται. Αποτελεί προκαταρκτικό στάδιο στον περαιτέρω καθαρισµό αερολυµάτων µε άλλες τεχνικές. Έχει ευρεία χρήση στη βιοµηχανία λόγω του ότι ελαττώνει σηµαντικά τη µάζα των αερολυµάτων, αποµακρύνει ουσίες µε διαβρωτικές ικανότητες και δίνει τη δυνατότητα ανάκτησης προϊόντων µε µεγάλη οικονοµική σηµασία. Ένα τέτοιο παράδειγµα είναι η ανάκτηση πτητικών διαλυτών µε σύστηµα συµπύκνωσης που εφαρµόζουν κατά κόρον οι φαρµακοβιοµηχανίες. Απορρόφηση. Οι διεργασίες απορρόφησης που έχουν µεγάλη εφαρµογή στη βιοµηχανία στο διαχωρισµό πρώτων υλών και προϊόντων, µπορεί να χρησιµοποιηθούν µε πολύ καλά αποτελέσµατα στον έλεγχο των αέριων ρύπων.

6 Οι συσκευές απορρόφησης αποτελούνται από ένα πύργο, ο οποίος γεµίζεται µε κατάλληλο πληρωτικό υλικό και χρησιµοποιείται ένα κατάλληλα επιλεγµένο υγρό έκπλυνσης. Η επιλογή του υγρού έκπλυνσης καθορίζεται από την φύση του αερίου του οποίου επιθυµούµε την αποµάκρυνση, καθώς και το κόστος του και τη σταθερότητά του. Συνήθως είναι νερό ή οργανικοί διαλύτες. Το νερό σαν απορροφητικό υγρό χρησιµοποιείται για την αποµάκρυνση υδατοδιαλυτών αερίων όπως υδραλογόνων, αµµωνίας, φθοριούχων ενώσεων κτλ. Η διεργασία της απορρόφησης γίνεται αποτελεσµατικότερη µε τη ρύθµιση του ph και την προσθήκη δραστικών χηµικών ενώσεων. Οι οργανικοί διαλύτες χρησιµοποιούνται σαν απορροφητικά υγρά για την απορρόφηση µη υδατοδιαλυτών τοξικών αερίων. Χρησιµοποιούνται οργανικοί διαλύτες µε µικρή πτητικότητα, φθηνοί και ανακυκλώσιµοι. Οι συσκευές απορρόφησης που χρησιµοποιούνται είναι: Πύργοι ψεκασµού διαφόρων τύπων ροής Πύργοι πληρώσεως µε οµορροή, αντιρροή ή διασταυρούµενη ροή Πύργοι µε δίσκους που είναι κατάλληλοι και για την αποµάκρυνση σωµατιδίων. Προσρόφηση. Είναι τεχνική που χρησιµοποιείται για την αποµάκρυνση τοξικών ενώσεων µικρής συγκέντρωσης. Με την προσρόφηση επικάθεινται πάνω στην επιφάνεια του προσροφητικού υλικού τα τοξικά µόρια, γεγονός που µπορεί να συνδυαστεί και µε τη χηµική αποικοδόµησή τους όταν το προσροφητικό υλικό εµπλουτιστεί µε κατάλληλα αντιδραστήρια. Οι κυριότεροι τύποι των προσροφητικών υλικών που χρησιµοποιούνται σε συσκευές προσρόφησης είναι: Ενεργοί άνθρακες διαποτισµένοι µε αλογόνα, πυριτικό νάτριο, φωσφορικό οξύ, οξείδια µετάλλων και ευγενή µέταλλα που κατακρατούν και τροποποιούν χηµικά υδράργυρο, αλκένια, υδρόθειο, αµίνες κτλ.

7 Οξείδια του αργιλίου διαποτισµένα µε ανθρακικό νάτριο ή υπερµαγγανικό κάλιο που εξουδετερώνουν και αντιµετωπίζουν όξινους ατµούς και αναγωγικά αέρια. Οι συσκευές προσρόφησης είναι δύο τύπων κυρίως: κάνιστρα και προσροφητικές στήλες σε σειρά. Καύση. Η καύση είναι µέθοδος καταστροφής αέριων ρύπων, η οποία επιτυγχάνεται µε την οξείδωσή τους σε φλόγα. Εφαρµόζεται στην περίπτωση τοξικών ρύπων επιδεχόµενων οξείδωση και µετατρεπόµενων µε τον τρόπο αυτό σε διοξείδιο του άνθρακα CO 2, νερό και άζωτο, δηλαδή µη τοξικά συστατικά. Είναι µέθοδος αποτελεσµατική στην εξάλειψη οσµών και στον έλεγχο σωµατιδιακών ρύπων. Οι συσκευές καύσης που χρησιµοποιούνται διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: Καυστήρες φλόγας ή θερµικοί λύχνοι που αποτελούνται από ένα θάλαµο καύσης µε ένα λύχνο στο ένα άκρο του καθώς και ένα τροφοδότη υγρού ή αερίου καυσίµου. Καταλυτικοί λύχνοι ή καταλυτικά φίλτρα όπου τα αέρια διοχετεύονται προθερµασµένα σε ειδικούς καταλυτικούς θαλάµους και µετά στο θάλαµο καύσης µαζί µε περίσσεια αέρα. Οι συσκευές αυτές έχουν χαµηλό ενεργειακό κόστος, έχουν όµως αρκετά προβλήµατα λειτουργίας λόγω δηλητηριάσεων και ανενεργοποίησης των καταλυτών που χρησιµοποιούνται.

8 Χηµική κατεργασία. Με την κατάλληλη χηµική κατεργασία επιτυγχάνεται η χηµική µετατροπή αερίων ρύπων σε µη ρυπογόνα υλικά. Οι διεργασίες που εφαρµόζονται εξαρτώνται από την χηµική σύσταση του προς αντιµετώπιση ρύπου επικεντρώνονται δε κυρίως στην αντιµετώπιση των οξειδίων του θείου SO 2 και SO 3, και του αζώτου. Οι µέθοδοι που χρησιµοποιούνται για τον έλεγχο του διοξειδίου του θείου είναι: κατεργασία µε ασβεστόλιθο ή ξηρά άσβεστο που αντιδρά µε τα SO 2 και SO 3 και κατόπιν τα προϊόντα αποµακρύνονται µε σύστηµα ελέγχου σωµατιδίων απουσία υγρασίας. Είναι µέθοδος µε µικρό κόστος λειτουργίας και µη σχηµατισµό υγρών αποβλήτων. Κατεργασία µε υγρά άσβεστο ή υγρό ασβεστόλιθο κατά την οποία τα προϊόντα της αντίδρασης αποµακρύνονται µε ρεύµα νερού (υγρά έκπλυνση). Κατεργασία µε ανθρακικό νάτριο απουσία υγρασίας προς σχηµατισµό θειώδους νατρίου το οποίο κατακρατείται σε σακκόφιλτρα. Κατεργασία µε κιτρικό οξύ το οποίο προστίθεται σε εκπλυντές νερού.

9 Προσρόφηση σε οξείδιο του CuO µε το οποίο τα οξείδια του θείου αντιδρούν, µετατρέπονται σε θειούχο χαλκό ο οποίος είναι στερεό σε σκόνη και έχει δυνατότητα να κατακρατηθεί µε τεχνικές κατακράτησης σωµατιδίων. Μέθοδος Wellman. Πραγµατοποιείται κατεργασία του SO 2 µε διάλυµα θειωδών αλάτων. Προϊόντα της αντίδρασης αυτής είναι όξινα θειώδη άλατα τα οποία αποµακρύνονται από το αέριο σαν στερεά. Έκπλυνση µε καυστικά. Πραγµατοποιείται αντίδραση εξουδετέρωσης του SO 2. η µέθοδος είναι αποτελεσµατική σε µικρής κλίµακας διεργασίες. Κατεργασία µε διάλυµα βρωµίου. Η µέθοδος της δέσµευσης SO 2 µε βρώµιο από αερολύµατα δίνει σαν προϊόντα H 2 SO 4 και HBe. Οι µέθοδοι ελέγχου εκποµπών NO X από στατικές πηγές είναι: Μη καταλυτική αναγωγή NO X. Ο ρυπασµένος αέρας αναµειγνύεται µε NΗ 3 και εισέρχεται σε θάλαµο καύσης όπου πραγµατοποιείται αναγωγή των οξειδίων προς άζωτο Ν 2. Καταλυτικοί αναγωγή NO X. Ο ρυπασµένος αέρας µε την αµµωνία διέρχεται από θάλαµο που περιέχει καταλύτη συνήθως πεντοξείδιο του βαδανίου στους 200 C µε τελικό προϊόν της αναγωγής άζωτο Ν 2. Τροποποίηση στις συνθήκες καύσης. Τέτοιες τροποποιήσεις είναι η µείωση, η αύξηση του χρόνου παραµονής στο θάλαµο καύσης, αύξηση της µέγιστης θερµοκρασίας καύσης και η µείωση της ποσότητας του αέρα (δηλαδή του Ο 2 ). Τεχνολογίες αντιµετώπισης σωµατιδιακών αέριων ρύπων Οι σωµατιδιακοί αέριοι ρύποι, οι οποίοι προέρχονται κυρίως από τη Βιοµηχανία, αποτελούν πρόβληµα ρύπανσης µε ιδιαίτερες επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσµού και στην υποβάθµιση της ποιότητας και της αισθητικής του περιβάλλοντος. Παρουσιάζουν µεγάλη συνεργατική δράση µε τα τοξικά αέρια τα οποία προσροφώνται στην επιφάνεια των σωµατιδίων µε αποτέλεσµα τον πολλαπλασιασµό των αρνητικών συνεπειών στην υγεία και την υποβάθµιση του περιβαλοντος.

10 Οι σωµατιδιακοί αέριοι ρύποι παρουσιάζουν µεγάλη ανοµοιογένεια ως προς το σχήµα, την χηµική σύσταση, το ειδικό βάρος, τις φυσικοχηµικές ιδιότητες, τις µηχανικές ιδιότητες(π.χ. ευθραυστότητα) κ.τ.λ. Λόγω της µεγάλης αυτής ανοµοιογένειας δεν είναι εύκολη η επιλογή της καταλληλότερης αντιρρυπαντικής διεργασίας για την αντιµετώπιση του προβλήµατος, όταν και όπου παρουσιάζεται. Η επιλογή πρέπει να γίνεται αφού ληφθούν υπ όψιν κάποιες παράµετροι και πραγµατοποιηθούν ειδικοί έλεγχοι(tests). Ωστόσο, επειδή στο συγκεκριµένο τοµέα έχει αναπτυχθεί µεγάλη τεχνογνωσία υπάρχει η δυνατότητα επιλογής του κατάλληλου εξοπλισµού για την αφαίρεση των σωµατιδιακών ρύπων από τον αέρα. Στο εµπόριο διατίθενται τέσσερις κυρίως τύποι αφαίρεσης των σωµατιδίων από τον αέρα. Οι εξοπλισµοί που είναι εµπορικά διαθέσιµοι είναι: Μηχανικοί συλλέκτες Εκπλυτές, ή υγροί συλλέκτες, ή πληµµυρίδες, ή απλώς υγρά φίλτρα Υφασµάτινα φίλτρα ή σακόφιλτρα Ηλεκτροστατικοί συλλέκτες ή ηλεκτροστατικά φίλτρα (ESPs, Electrostatic Precipitators). Μηχανικοί συλλέκτες Αρχή της λειτουργίας των µηχανικών συλλεκτών είναι η διαφορά στο ειδικό βάρος της σκόνης µε το ειδικό βάρος του αερίου (περίπου 2000/1). Είδη µηχανικών συλλεκτών είναι: οι βαρυτικοί συλλέκτες (καθίζηση δια βαρύτητας, Gravity Baffle Collector). οι συλλέκτες εκτροπής µε ανακυκλοφορία(recirculating Baffle Collector). οι κυκλώνες υψηλής απόδοσης(high-efficiency Cyclones) Βαρυτικοί συλλέκτες Η λειτουργία τους στηρίζεται στην ελάττωση της ταχύτητας του ρυπασµένου αέρα ( m/min) σε σηµείο που να επιτρέπει την καθίζηση της σωµατιδιακής ύλης.

11 Οι βαρυτικοί συλλέκτες παρουσιάζουν µεγάλη απόδοση σε χονδρόκοκκη σωµατιδιακη ύλη ενώ υστερούν σε δυνατότητα αποµάκρυνσης µέτριας και λεπτόκοκκης ύλης. Έχουν όµως χαµηλό ενεργειακό κόστος καθώς και χαµηλό κόστος εγκατάστασης και συντήρησης, έτσι προτιµώνται στις περιπτώσεις που το αερόλυµα είναι φτωχό σε µέτριους και λεπτούς κόκκους. Βελτίωση του κλασσικού βαρυτικού συλλέκτη αποτελούν οι συλλέκτες εκτροπής µε ανακυκλοφορία. Συλλέκτης εκτροπής µε ανακυκλοφορία Το αέριο για να καθαριστει εισάγεται µε µεγάλη ταχύτητα σε οριζόντιο εκτροπέα αποτελούµενο από οπές, οι οποίες απέχουν περίπου 1,5 cm µεταξύ τους. Για να φθάσει το αέριο στην έξοδο πρέπει να κάνει µια υψηλής ταχύτητας στροφή. Η σωµατιδιακή ύλη λόγω µεγαλύτερου ειδικού βάρους καθιζάνει και παγιδεύεται στον υποδοχέα σωµατιδιακής ύλης. Έτσι µεταφέρεται µέσα στη χοάνη του συλλέκτη που βρίσκεται στο κάτω µέρος της συσκευής. Οι συλλέκτες εκτροπής µε ανακυκλοφορία έχουν χαµηλό κόστος συντήρησης και εγκατάστασης καθώς και χαµηλό κόστος λειτουργίας. Παρά το γεγονός ότι έχουν µεγαλύτερη απόδοση από το βαρυτικό συλλέκτη υστερούν και αυτοί στην αντιµετώπιση του προβλήµατος της λεπτόκοκκης σκόνης. Κυκλώνες υψηλής απόδοσης Οι κυκλώνες υψηλής απόδοσης αποτελούν την βασική σύγχρονη τεχνολογία για τη δέσµευση των σωµατιδιακών ρύπων του αέρα. Αποτελούνται από ένα κύλινδρο, ο ποίος στο κάτω µέρος φέρει χοάνη η οποία καταλήγει σε ένα δοχείο συλλογής. Η λειτουργία τους στηρίζεται στην αξιοποίηση της κινητικής ενέργειας του αερίου έτσι ώστε να µετασχηµατίζεται κατά τη ροή του σε µια περιστρεφόµενη δίνη, η οποία λόγω ανάπτυξης φυγοκεντρικών δυνάµεων αποµακρύνει τα σωµατίδια και τα εναποθέτει στα τοιχώµατα του κυκλώνα. Οι πλέον συνηθισµένοι τύποι που κυκλοφορούν είναι τρεις: κυκλώνες µικρής διαµέτρου µε πτερύγια. Κυκλώνες µεγάλης διαµέτρου µε περιελισσόµενη είσοδο.

12 Κυκλώνες µεγάλης διαµέτρου µε περιελισσόµενη είσοδο και εκχυτήρα λεπτόκοκκων σωµατιδίων. Οι κυκλώνες χρησιµοποιούνται ευρέως γιατί έχουν πολύ υψηλή απόδοση και µικρό κόστος εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης. Στην πράξη, χρησιµοποιούνται συστοιχίες κυκλώνων εν σειρά στις περιπτώσεις που απαιτείται υψηλή απόδοση και υπάρχει µεγάλο φορτίο. Η λύση της συστοιχίας είναι πολύ πιο αποτελεσµατική γιατί η αύξηση της διαµέτρου του κυκλώνα είναι αντιστρόφως ανάλογη µε την απόδοση του. Φίλτρα από ύφασµα (σακόφιλτρα) Τα σακόφιλτρα είναι συστήµατα συλλογής σωµατιδίων αποτελούµενα από σάκους υφάσµατος. Στα σακόφιλτρα η σκόνη κατακρατείται (παγιδεύεται) από τη µία πλευρά του υφάσµατος (από αυτή που εισάγεται το πλούσιο σε σωµατίδια αέριο) ενώ από τα διάκενα του υφάσµατος (διαστάσεων 100 µm) διέρχεται το καθαρό αέριο. Στην πλευρά συλλογής στα σακόφιλτρα η συνεχής εναπόθεση σωµατιδιακής ύλης σχηµατίζει ένα πορώδες στρώµα που λέγεται κρούστα ή πλάκα του φίλτρου. Συνδέεται άµεσα µε την ικανότητα συλλογής των σωµατιδίων από τα σακόφιλτρα µιας και αποτελεί το µέσο διήθησης του αέρα. Τα σακόφιλτρα είναι συστήµατα µε κύκλο λειτουργίας γιατί περιοδικά χρειάζεται άδειασµα και αναγέννηση των φίλτρων.

13 Είναι δυνατόν να χρησιµοποιείται και διάταξη σακόφιλτρων σε σειρά. Χρησιµοποιούνται µε επιτυχία κυρίως σε µικρές βιοµηχανικές µονάδες και για δέσµευση φθοριούχων αιωρηµάτων ακόµη και σε µεγάλες µονάδες. Ανάλογα µε τον τύπο καθαρισµού τους τα σακόφιλτρα διακρίνονται σε : Μηχανικής ανατάραξης Αντίστροφης ροής συµπιεσµένου αέρα Αντίστροφα κινούµενου δακτυλίου Εκπλυτές (υγρά φίλτρα) Οι εκπλυτές (υγρά φίλτρα) χρησιµοποιούν νερό για να παγιδεύσουν και να αποµακρύνουν σωµατιδιακή ύλη και διαλυτά αέρια από ένα ρεύµα αέρα. Το νερό εισέρχεται σε ένα ειδικό θάλαµο σε οριζόντια ροή ενώ το νερό εισέρχεται από την οροφή του θαλάµου υπό µορφήν ψεκασµού. Τα σταγονίδια του νερού συµπαρασύρουν τα αιωρούµενα σωµατίδια και ο αέρας εξέρχεται από το θάλαµο καθαρός. Ηλεκτροστατικά φίλτρα ( ESPs:Electrostatic Precipitators) Τα ηλεκτροστατικά φίλτρα, τα οποία είναι σε λειτουργία από το 1910, είναι η λύση στην αντιµετώπιση σωµατιδιακής αέριας ρύπανσης αποτελούµενης κυρίως από αιωρήµατα κολλοειδούς φύσης και κόκκους µικρής διαµέτρου. Στα ESPs η κατανάλωση ενέργειας είναι µικρή και η απόδοση πάρα πολύ µεγάλη. Τα ηλεκτροστατικά φίλτρα αποτελούνται από σύστηµα ηλεκτροδίων ανάµεσα από τα οποία διέρχεται το ρεύµα του σωµατιδιακά φορτισµένου αέρα. Στα ηλεκτροστατικά

14 φίλτρα εφαρµόζεται ηλεκτρικό αρνητικό δυναµικό 50,000-90,000 Volt το οποίο φορτίζει τα κολλοειδή σωµατίδια και τα οδηγεί στα ηλεκτρόδια συλλογής δεσµεύοντάς τα. Τα σωµατίδια ύλης σχηµατίζουν πάνω στα ηλεκτρόδια συλλογής ένα στρώµα µεγάλης ηλεκτρικής αντίστασης το πάχος του οποίου συνεχώς αυξάνεται µε συνέπεια να µειώνεται η ηλεκτρική έλξη προς τα σωµατίδια και εποµένως η ικανότητα προσκόλληση τους. Για το λόγο αυτό απαιτείται αποµάκρυνση της κρούστας που επιτυγχάνεται κυρίως µε ελεγχόµενο «τίναγµα». Έλεγχος αερίων ρύπων από κινητές σηµειακές πηγές. Είναι γνωστό ότι το αυτοκίνητο αποτελεί µια από τις κυριότερες ανθρωπογενείς πηγές ρύπανσης της ατµόσφαιρας. Οι κυριότεροι ρύποι που παράγονται από τις µηχανές εσωτερικής καύσης του αυτοκινήτου είναι µονοξείδιο CO, οξείδια του αζώτου και ακόρεστοι πτητικοί υδρογονάνθρακες V.O.C.s Πιο αποτελεσµατική µέθοδος για τον έλεγχο των εκποµπών των αυτοκινήτων θεωρείται ο καταλυτικός µετατροπέας. Ο καταλυτικός µετατροπέας είναι µια συσκευή που τοποθετείται στο σύστηµα εξαγωγής καυσαερίων του αυτοκινήτου και µετατρέπει τους επιβλαβείς ρύπους σε µη τοξικό CO 2 και H 2 O.

15 Αν και η εξέλιξη των καταλυτικών µετατροπέων υπήρξε ραγδαία και πέρασε από πολλά στάδια, και αν και οι καταλυτικοί µετατροπείς που χρησιµοποιούνται σήµερα, δηλαδή οι τριοδικοί καταλυτικοί µετατροπείς, είναι αρκετά αποδοτικοί η έρευνα συνεχίζεται µε σκοπό την βελτίωση της απόδοσης, την παράτασης της ζωής των καταλυτών και την µείωση του οικονοµικού κόστους κατασκευής τους. Ο τριοδικός καταλυτικός µετατροπέας αποτελείται α) από ένα µεταλλικό εξωτερικό περίβληµα β) από ένα κεραµικό µονόλιθο. Ο κεραµικός µονόλιθος αποτελείται από κορδιερίτη και η µάζα του διαρρέεται από παράλληλα κανάλια µέσα από τα οποία διέρχονται τα καυσαέρια. Τα κανάλια αυτά φέρουν επίστρωση στην επιφάνειά τους πάνω στην οποία ευρίσκεται η καταλυτικά ενεργή φάση. Το υλικό της επίστρωσης είναι γ- αλουµίνα γ-al 2 O 3 ενώ προστίθενται ως ενισχυτές της δοµής της οξείδια µετάλλων όπως βαρίου BaO, νικελίου NiO κλπ. Ως υλικά των καταλυτικά ενεργών φάσεων χρησιµοποιούνται λευκόχρυσος, παλλάδιο, ρόδιο ή και συνδυασµός τους. γ) Από τον λήπτη λ. Είναι ένα ηλεκτροχηµικό σύστηµα ελέγχου της συγκέντρωσης του οξυγόνου των καυσαερίων, το οποίο συνδέεται µε ένα αυτόµατο ηλεκτρονικό ρυθµιστή της αναλογίας καυσίµου-αέρα που τροφοδοτεί τον κινητήρα. Το µεγαλύτερο πρόβληµα της λειτουργίας των τριοδικών καταλυτών είναι η σταδιακή, µε το χρόνο, µείωση της απόδοσής τους, η οποία οφείλεται στην δηλητηρίαση και τη θερµική γήρανση. Εναλλακτικές λύσεις για την αντιµετώπιση της αέριας ρύπανσης από κινητές πηγές, δηλαδή αυτοκίνητα, είναι οι κινητήρες φτωχού µίγµατος (LEAN-burn) και τα ηλεκτρικά

16 αυτοκίνητα. Ωστόσο οι τεχνολογίες στις οποίες στηρίζονται παρουσιάζουν ακόµη αρκετά προβλήµατα κυρίως όσον αφορά τη µαζική παραγωγή τους. Αντιρρυπαντικές τεχνολογίες ελέγχου και µείωσης των αερίων ρύπων. Ο πιο ενδεικνυόµενος και ριζικός τρόπος αντιµετώπισης της αέριας ρύπανσης είναι η ανάπτυξη και εφαρµογή αντιρρυπαντικών τεχνολογιών, δηλαδή τεχνολογιών των οποίων η σχεδίαση εµποδίζει ή ελαχιστοποιεί την εκποµπή ρυπογόνων ουσιών στην ατµόσφαιρα. Παρακάτω αναφέρουµε σε συντοµία τις κυριότερες από τις τεχνολογίες αυτές. Αντικατάσταση καυσίµων µε υψηλή ρυπογόνο δράση µε καύσιµα µικρότερης δυνατότητας παραγωγής ρύπων όπως είναι το Φυσικό Αέριο. Η χρήση του Φυσικού αερίου επεκτείνεται µε γρήγορους ρυθµούς λόγω των πλεονεκτηµάτων του στην εξοικονόµηση ενέργειας, της χαµηλής τιµής του σε σχέση µε το πετρέλαιο και της µεγάλης τεχνολογικής ανάπτυξης των διεργασιών εµπλουτισµού του οι οποίες συνεχώς βελτιώνουν την ποιότητα και την απόδοσή του και είναι φιλικές στο περιβάλλον. Από περιβαλλοντικής πλευράς η χρήση του εµφανίζει µειωµένες τιµές εκποµπών SO 2, CO 2 και οξειδίων του αζώτου σε σχέση µε το πετρέλαιο και τους γαιάνθρακες. Κελιά Καυσίµου (Fuel Cells) Τα κελιά καυσίµου είναι ηλεκτροχηµικές διατάξεις που µετατρέπουν την χηµική ενέργεια σε ηλεκτρική µε παράπλευρες απώλειες σε θερµότητα. Οι διεργασίες αυτές δεν συνοδεύονται από εκποµπές ρυπογόνων ουσιών ενώ το καύσιµο που χρησιµοποιείται είναι στις πιο πολλές περιπτώσεις H 2 ή φυσικό αέριο, υλικά που δεν ενοχοποιούνται για εκποµπή ρύπων στην ατµόσφαιρα. Ένα κελί καυσίµου απαρτίζεται από την άνοδο, την κάθοδο και τον ηλεκτρολύτη. Η κάθοδος τροφοδοτείται µε οξειδωτικό ενώ η άνοδος µε το καύσιµο. Πραγµατοποιούνται δύο ηµιαντιδράσεις, µια ηµιαντίδραση αναγωγής στην κάθοδο και µια ηµιαντίδραση οξείδωσης στην άνοδο. Ο ηλεκτρολύτης είναι υγρό ή στερεό που χρησιµεύει για την µεταφορά φορτίων (ιόντων)µεταξύ ανόδου και καθόδου (ιοντική γέφυρα). Η κίνηση των φορτίων µεταξύ ανόδου και καθόδου οφείλεται στο διαφορετικό ηλεκτροχηµικό δυναµικό

17 τους που δηµιουργεί διαφορά δυναµικού η οποία όταν το κελί καυσίµου συνδεθείµε ένα εξωτερικό κλειστό κύκλωµα δηµιουργεί ροή ηλεκτρονίων και παραγωγή ηλεκτρικής ρεύµατος. Η απόδοση των κελιών καυσίµου µετράται µε έναν θερµοδυναµικό συντελεστή που αναφέρεται στο ποσοστό µετατροπής της χηµικής ενέργειας σε ηλεκτρική. Η απόδοση του κελιού καυσίµου είναι ανεξάρτητη του µεγέθους του και από τον τύπο και τις συνθήκες λειτουργίας του. Υπάρχουν διάφοροι τύποι κελιών καυσίµου τα οποία θα αναφέρουµε παρακάτω. Χονδρικά ταξινοµούνται µε κριτήριο τον τύπο του ηλεκτρολύτη που χρησιµοποιείται και τη θερµοκρασία λειτουργίας τους. Οι δύο αυτοί παράγοντες αποτελούν και το κριτήριο επιλογής ενός κελιού καυσίµου για συγκεκριµένη χρήση. Συγκεκριµένα κελιά καυσίµου χαµηλής θερµοκρασίας χρησιµοποιούνται στα αυτοκίνητα ενώ υψηλών θερµοκρασιών σε µόνιµες εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας. Κελί καυσίµου υδρογόνου (H 2 ) Στα τυπικά κελιά καυσίµου Η κάθοδος τροφοδοτείται µε αέρα ενώ η άνοδος τροφοδοτείται µε καύσιµο αέριο υδρογόνο ενώ ως ηλεκτρολύτης χρησιµοποιείται σταθεροποιηµένη ζιρκονία. Το υδρογόνο συνήθως προέρχεται από διεργασίες αναµόρφωσης υδρογονανθράκων, φιλικές προς το περιβάλλον κελιά καυσίµου µεµβράνης πολυµερούς (SPFS ή PEMFE) Σ αυτούς τους τύπους κελιών ως ηλεκτρολύτης χρησιµοποιείται µια πολυµερής µεµβράνη (στερεό). Ως ηλεκτρόδια χρησιµοποιούνται αέριες διασπορές ευγενών µετάλλων. Για το λόγο αυτό έχουν µεγάλο κόστος κατασκευής ενώ εµφανίζουν πυκνότητες ισχύος mw/m 2 σε δυναµικά volt. Λειτουργούν σε χαµηλή θερµοκρασία και έχουν µεγάλους χρόνους ζωής. Έχουν χρησιµοποιηθεί σε διαστηµικά προγράµµατα. Κελιά καυσίµου Φωσφορικού οξέως (PAFC) Στα κελιά αυτά τα ηλεκτρόδια είναι καταλύτες. Η ενεργός καταλυτικά φάση είναι λευκόχρυσος προσροφηµένος σε πορώδη άνθρακα που υποστηρίζεται από τεφλόν. Ο ηλεκτρολύτης είναι πυκνό φωσφορικό οξύ. Η θερµοκρασία λειτουργίας του είναι o C (δηλαδή σχετικά υψηλή), έχουν µικρή απόδοση, (µικρό θερµοδυναµικό συντελεστή)

18 µέτριο κόστος κατασκευής και χρησιµοποιούνται για παραγωγή ηλεκτρισµού και συµπαραγωγή. Κελιά καυσίµου απ ευθείας µετατροπής της µεθανόλης (DMFC) Ως καύσιµο χρησιµοποιείται H 2 και CO τα οποία προέρχονται από αναµόρφωση µεθανόλης που γίνεται απευθείας στην άνοδο. Ως ηλεκτρόδιο ανόδου χρησιµοποιείται υλικό φέρον ως καταλύτη λευκόχρυσο. Λειτουργούν σε θερµοκρασίες o C έχουν µικρή απόδοση 40-50% περίπου. Η χρήση τους είναι ασφαλής, µε πολύ µικρό κόστος µεταφοράς καυσίµου, και το µέγεθος της µονάδας είναι µικρό. Η πυκνότητα ισχύος που επιτυγχάνουν είναι mw/m 2 µε δυναµικό V. Έχουν µικρή απόδοση σε σχέση µε τα τυπικά κελιά υδρογόνο και έχουν µεγάλο κόστος κατασκευής λόγω των καταλυτών που χρησιµοποιούνται στην άνοδο. Γίνεται προσπάθεια τεχνολογικής βελτίωσης τους από άποψη απόδοσης και µείωσης του κόστους µια και θεωρείται ότι µπορούν να ανταγωνισθούν επιτυχώς και να αντικαταστήσουν σταδιακά τα κελιά καυσίµου υδρογόνου. Αλκαλικά κελιά καυσίµου (AFC) Ως καύσιµο χρησιµοποιείται H 2 ενώ η κάθοδος τροφοδοτείται µε O 2 υπό υψηλή πίεση. Σαν ηλεκτρόδια χρησιµοποιούνται καταλυτικά συστήµατα µη ευγενών µετάλλων. Ο ηλεκτρολύτης είναι πυκνό καυστικό κάλιο. Λειτουργούν σε χαµηλές θερµοκρασίες περίπου 80 o C, και έχουν απόδοση της τάξης του 35-40%. Έχουν χαµηλό κόστος κατασκευής και έχουν χρησιµοποιηθεί επιτυχώς σε επανδρωµένες διαστηµικές πτήσεις. Μειονέκτηµά τους αποτελεί το υψηλό κόστος λειτουργίας µια και απαιτείται προσυµπίεση του καυσίµου και των οξειδωτικών, δηλαδή του υδρογόνου και του οξυγόνου, και καθαρισµός του από τυχόν προσµίξεις CO 2. Κελιά καυσίµου τηγµένων ανθρακικών αλάτων (MCFC) Ο ηλεκτρολύτης στα κελιά αυτά είναι µίγµα τετηγµένων ανθρακικών αλάτων σε µια µήτρα LiAlO 2, ενώ ως ηλεκτρόδια χρησιµοποιούνται υλικά µε βάση το νικέλιο. Λειτουργούν σε υψηλές θερµοκρασίες, περίπου 650 o C, έχουν χαµηλό κόστος κατασκευής, υψηλή απόδοση της τάξης του 60-65% ενώ υπάρχει η δυνατότητα της χρήσης αναµορφωµένου φυσικού αερίου ως καυσίµου.

19 Κελιά καυσίµου στερεού ηλεκτρολύτη (SOFC) Εδώ ο ηλεκτρολύτης είναι στερεό µίγµα ζιρκονίας µε οξείδιο του υττρίου. Λειτουργεί σε υψηλές θερµοκρασίες o C, έχει µεγάλη απόδοση 60-65% ενώ ως καύσιµο χρησιµοποιείται κυρίως φυσικό αέριο. Ως υλικό στο ηλεκτρόδιο της ανόδου χρησιµοποιούνται υλικά µε βάση το νικέλιο. Στα κελιά αυτά η αναµόρφωση του φυσικού αερίου προς CO και H 2 γίνεται στην άνοδο. Η κάθοδος κατασκευάζεται από πυριάντοχο υλικό, συνήθως περοβσκίτη όπως La x Sr y MnO 3. Χρησιµοποιούνται για παραγωγή ηλεκτρισµού και συµπαραγωγή. Κελιά καυσίµου τηγµένης ανόδου ηλεκτρολύτη (FNA/SOFC) Ως καύσιµο σ αυτούς τους τύπους κελιών χρησιµοποιείται C ο οποίος διαλύεται στην άνοδο που αποτελείται από τηγµένο µέταλλο, ενώ ως οξειδωτικό χρησιµοποιείται οξυγόνο. Η κάθοδος κατασκευάζεται από περοβσκίτη. Ο ηλεκτρολύτης είναι στερεό υλικό. Βρίσκονται υπό µελέτη και αποτελούν πολλά υποσχόµενη τεχνολογία στον τοµέα παραγωγής ενέργειας.

Πρόλογος νέας έκδοσης 19 Πρόλογος παλαιάς έκδοσης 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ 25

Πρόλογος νέας έκδοσης 19 Πρόλογος παλαιάς έκδοσης 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος νέας έκδοσης 19 Πρόλογος παλαιάς έκδοσης 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ 25 1. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ 26 1.1 Εισαγωγή στο πρόβλημα 27 1.1.1 Σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Περιβάλλοντος

Τεχνολογία Περιβάλλοντος Τεχνολογία Περιβάλλοντος Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 6ο μάθημα Τεχνολογίες απομάκρυνσης σωματιδιακών ρύπων Μέχρι τώρα Εισαγωγή στην πολυδιάστατη έννοια «Περιβάλλον»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ ΡΥΠΑΝΣΗ Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ χημικές ουσίες μορφές ενέργειας ακτινοβολίες ήχοι θερμότητα ΕΠΙΚΥΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 16. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος. Η ρύπανση του αέρα

Μάθημα 16. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος. Η ρύπανση του αέρα Μάθημα 16 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος Στο μάθημα αυτό θα αναφερθούμε στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στις συνέπειές της. Επιπλέον,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Γενικά περί ατµόσφαιρας Τι είναι η ατµόσφαιρα; Ένα λεπτό στρώµα αέρα που περιβάλει τη γη Η ατµόσφαιρα είναι το αποτέλεσµα των διαχρονικών φυσικών, χηµικών και βιολογικών αλληλεπιδράσεων του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις

ΓΓ/Μ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ. Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις ΓΓ/Μ2 05-06 ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΡΟΣΗΜΟ Τεύχος 2ο: Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Προϊόντα από υδρογονάνθρακες Αιθανόλη - Ζυμώσεις 140 ΧΗΜΕΙΑ: Υδρογονάνθρακες- Πετρέλαιο - Προιόντα από υδρογονάνθρακες - Αιθανόλη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση

Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση Τα σωματίδια στην ατμόσφαιρα διαφέρουν από τα αέρια. 1. Ένα αέριο αποτελείται από ξεχωριστά άτομα ή μόρια τα οποία είναι διαχωρισμένα ενώ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυψέλες καυσίμου με απευθείας τροφοδοσία φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 ΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Η ύλη συναντάται σε τρεις φυσικές καταστάσεις: Στερεή: έχει καθορισμένη μάζα, σχήμα και όγκο. Υγρή: έχει καθορισμένη μάζα και όγκο, ενώ σχήμα κάθε φορά παίρνει το σχήμα του δοχείου που το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς.

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος ρβ ς (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ Κατηγορίες ρύπων: χημικές ουσίες μορφές ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας

Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος Αρχές Αειφορίας Ενότητα 7: Μείωση Αέριας Ρύπανσης Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ενότητα 10: Ρύποι από τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Χατζηαθανασίου Βασίλειος, Καδή

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Περιβάλλοντος

Φυσική Περιβάλλοντος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φυσική Περιβάλλοντος Το γενικό πρόβλημα της αέριας ρύπανσης Διδάσκοντες: Καθηγητής Π. Κασσωμένος, Λέκτορας Ν. Μπάκας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 2. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ 2. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΡΑΔΙΟΧΗΜΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΙΣΟΤΟΠΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ιωάννα Δ. Αναστασοπούλου Βασιλική Δρίτσα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 2. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ε. Πουλάκης, Α. Ζέρβα, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η φωτοκαταλυτική επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Περιγραφή, πηγές εκπομπής, επιπτώσεις, πρότυπα ποιότητας αέρα

ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Περιγραφή, πηγές εκπομπής, επιπτώσεις, πρότυπα ποιότητας αέρα ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Περιγραφή, πηγές εκπομπής, επιπτώσεις, πρότυπα ποιότητας αέρα Μ. Γκίνη, Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος» Αθήνα, 18 Φεβρουαρίου 2016 1 Συνοπτικά... Ατμοσφαιρική ρύπανση (αέριοι / σωματιδιακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Εισαγωγή ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΗ ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΑΝΟΔΙΩΣΗ Το γαλβανικό κελί (γαλβανική διάβρωση) είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση οξείδωσης-αναγωγής (redox), η οποία συμβαίνει όταν δύο ανόμοια μέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Μείωση Αέριας Ρύπανσης

Κεφάλαιο 7 Μείωση Αέριας Ρύπανσης Κεφάλαιο 7 Μείωση Αέριας Ρύπανσης Σύνοψη Η βελτίωση της ποιότητας του αέρα προϋποθέτει προσπάθειες όχι μόνο για τη δέσμευση ή απομάκρυνση των ρύπων μετά τον σχηματισμό τους, αλλά και για μείωση της παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Ο πυρήνας του ατόμου

Ο πυρήνας του ατόμου Ο πυρήνας του ατόμου Αρχές 19 ου αιώνα: Η ανακάλυψη της ραδιενέργειας, (αυθόρμητης εκπομπής σωματιδίων και / ή ακτινοβολίας από στοιχεία), βοήθησε τα μέγιστα στην έρευνα της δομής του ατόμου. Ποια είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Συμπύκνωση Τι είναι η συμπύκνωση Είναι η διαδικασία με την οποία απομακρύνουμε μέρος της υγρασίας του τροφίμου, αφήνοντας όμως αρκετή ώστε αυτό να παραμένει ρευστό (> 20-30%). Εφαρμόζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 2ο 25 February 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Παρασκευή αιωρημάτων Οι μέθοδοι παρασκευής αιωρημάτων κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμική Πληθυσμών και Οικοσυστημάτων

Δυναμική Πληθυσμών και Οικοσυστημάτων Δυναμική Πληθυσμών και Οικοσυστημάτων Πληθυσμός Ομάδα ατόμων του ιδίου είδους που συνυπάρχουν χρονικά και τοπικά Πληθυσμιακή Πυκνότητα Απόλυτη Οικολογική Αριθμός ατόμων σε μια ευρεία μονάδα χώρου Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Είδη ρύπανσης Το νέφος του Λονδίνου (1950) Πρωτογενείς ρύποι: Μονοξείδιο του άνθρακα, ιοξείδιο του θείου Καπνός Το νέφος του Λος Άντζελες (1970) ευτερογενείς ρύποι: Όζον Mόλυβδος

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Κελιού Καυσίµου (II) Τα Κελιά Καυσίµου έχουν ένα αριθµό πλεονεκτηµάτων πέραν του συµβατικού εξοπλισµού παραγωγής ενέργειας τα οποία είναι: υ

Περιγραφή Κελιού Καυσίµου (II) Τα Κελιά Καυσίµου έχουν ένα αριθµό πλεονεκτηµάτων πέραν του συµβατικού εξοπλισµού παραγωγής ενέργειας τα οποία είναι: υ Περιγραφή Κελιού Καυσίµου (I) Στην προσπάθεια να δώσουµε ένα κατανοητό και κατά το δυνατόν σαφή ορισµό για το τι είναι τα κελιά καυσίµου, θα µπορούσαµε να πούµε ότι: Τα κελιά καυσίµου είναι ηλεκτροχηµικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΚΑΥΣΗ και ΚΑΥΣΙΜΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΚΑΥΣΗ και ΚΑΥΣΙΜΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΚΑΥΣΗ και ΚΑΥΣΙΜΑ Καύση ονομάζεται η αντίδραση μιας οργανικής ή ανόργανης ουσίας με το Ο 2, κατά την οποία εκλύεται θερμότητα στο περιβάλλον και παράγεται φως. Είδη καύσης Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ A ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1) Το άτοµο του καλίου (Κ) έχει µαζικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. + SO 4 Βάσεις είναι οι ενώσεις που όταν διαλύονται σε νερό δίνουν ανιόντα υδροξειδίου (ΟΗ - ). NaOH Na ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΟΞΕΩΝ Αλλάζουν το χρώμα των δεικτών. Αντιδρούν με μέταλλα και παράγουν αέριο υδρογόνο (δες απλή αντικατάσταση) Αντιδρούν με ανθρακικά άλατα και παράγουν αέριο CO2. Έχουν όξινη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 6: Το Φαινόμενο της Όξινης Βροχής

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 6: Το Φαινόμενο της Όξινης Βροχής Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 6: Το Φαινόμενο της Όξινης Βροχής Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Η ύλη που υπάρχει διαθέσιμη στη βιόσφαιρα είναι περιορισμένη. Ενώσεις και στοιχεία όπως:

ΚΥΚΛΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Η ύλη που υπάρχει διαθέσιμη στη βιόσφαιρα είναι περιορισμένη. Ενώσεις και στοιχεία όπως: ΚΥΚΛΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Η ύλη που υπάρχει διαθέσιμη στη βιόσφαιρα είναι περιορισμένη. Ενώσεις και στοιχεία όπως: Το νερό (Η 2 Ο) Το οξυγόνο (Ο 2 ) Ο άνθρακας (C) Το άζωτο (N 2 ) Το θείο (S) Οφώσφορος(P) κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ Κατά τη λειτουργία ενός καυστήρα, υπάρχουν πολλές δαπάνες. Κάποιες από αυτές τις δαπάνες θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΥ.ΔΙ.ΑΠ. Συστήματα Διαχείρισης Απορριμμάτων Αθανάσιος Βλάχος ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Συντάκτης : Σεραφειμίδης Χρυσόστομος 1. ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Το πρόβλημα της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων ΕΚΤΟ ΚΕΦΛΙΟ ιαχείριση ποβλήτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Οποιαδήποτε αλλοίωση της φυσιολογικής σύστασης του αέρα που μπορεί να έχει βλαβερές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της Ηλιακής ακτινοβολίας Εργαστήριο 7 ον

Προσδιορισµός της Ηλιακής ακτινοβολίας Εργαστήριο 7 ον Προσδιορισµός της Ηλιακής ακτινοβολίας Εργαστήριο 7 ον ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Ηκλιµατικήαλλαγήαποτελείαυτήτηστιγµή τονούµερο ένα πρόβληµα του πλανήτη µε καταστροφικές

Διαβάστε περισσότερα

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων

τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ τεκμηρίωση και συνειδητοποίηση επικινδυνότητας λυμάτων αυστηρή νομοθεσία διαχείρισης αποβλήτων Καθαρισμός αποβλήτων επαναχρησιμοποίηση πολύτιμων, εξαντλούμενων

Διαβάστε περισσότερα

η εξοικονόµηση ενέργειας

η εξοικονόµηση ενέργειας η εξοικονόµηση ενέργειας ως παράµετρος σχεδιασµού και λειτουργίας συστηµάτων αντιρρύπανσης Γιάννης. Κάργας Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, MSc Συνέδριο ΤΕΕ Ενέργεια: Σηµερινή Εικόνα - Σχεδιασµός - Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

1. το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ

1. το σύστημα ελέγχου αναθυμιάσεων από το ρεζερβουάρ Ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; σελ. 137 ( μονάδες 6 ΤΕΕ 2003 ) ( μονάδες 13 ΕΠΑΛ 2010 ) 1. το σύστημα ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Κατασκευής Συσκευών Διεργασιών ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλοι οι άνθρωποι εκτιμούν την άνεση που παρέχουν τα σύγχρονα συστήματα κλιματισμού. Τα περισσότερα συστήματα που εγκαταστάθηκαν πρίν τη δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΕΡΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ. Βλυσίδης Απόστολος Καθηγητής ΕΜΠ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΕΡΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ. Βλυσίδης Απόστολος Καθηγητής ΕΜΠ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΕΡΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ Βλυσίδης Απόστολος Καθηγητής ΕΜΠ Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΙΜΑ-ΚΑΥΣΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ

ΚΑΥΣΙΜΑ-ΚΑΥΣΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΥΣΙΜΑ-ΚΑΥΣΗ Τα καύσιμα είναι υλικά που, όταν καίγονται, αποδίδουν σημαντικά και εκμεταλλεύσιμα ποσά θερμότητας. Τα καύσιμα που παίρνουμε έτοιμα από τη φύση λέγονται φυσικά, ενώ αυτά που παρασκευάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση του αέρα. 1. (α) Οι ουσίες που καίμε για να πάρουμε ενέργεια ονομάζονται. (β) Να γράψετε τέσσερα παραδείγματα τέτοιων ουσιών.

Ρύπανση του αέρα. 1. (α) Οι ουσίες που καίμε για να πάρουμε ενέργεια ονομάζονται. (β) Να γράψετε τέσσερα παραδείγματα τέτοιων ουσιών. Ρύπανση του αέρα Εργαστείτε ατομικά 1. (α) Οι ουσίες που καίμε για να πάρουμε ενέργεια ονομάζονται. (β) Να γράψετε τέσσερα παραδείγματα τέτοιων ουσιών. 2. Υπάρχουν δύο είδη καύσης, η.και η.. Κατά την καύση

Διαβάστε περισσότερα

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας

Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας Heriot-Watt University Technological Education Institute of Piraeus Φίλιππος Μπρέζας & Κωνσταντίνος-Στέφανος Νίκας 3 Δεκεμβρίου 2011, Αθήνα Περίληψη Εισαγωγή Δημιουργία πλέγματος & μοντελοποίηση CFD Διακρίβωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΠΛΗΡΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΕΝ ΥΣΗ ΤΗΣ Μ.Ι.ΜΑΙΛΛΗΣ ΑΕΒΕ ΥΨΟΥΣ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΕΥΡΩ ΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΗ «ΠΡΑΣΙΝΗ» ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΜΟΝΑ Α H εταιρεία Μ.Ι.ΜΑΙΛΛΗΣ, ως ηγέτης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ τα υλικά μπορεί να βρίσκονται σε μια από τις παρακάτω καταστάσεις: -στερεή -υγρή -αέρια οι παράγοντες που επηρεάζουν τη φυσική κατάσταση των υλικών είναι: -η θερμοκρασία και -η πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του Έδαφος Οι ιδιότητες και η σημασία του ΕΔΑΦΟΣ : Είναι το χαλαρό επιφανειακό στρώμα του στερεού φλοιού της γης. ΕΔΑΦΟΓΕΝΕΣΗ: Το έδαφος σχηματίζεται από την αποσάθρωση των μητρικών πετρωμάτων με την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μέρος Ι: Μέτρηση του ΡΗ της βροχής από τρεις διαφορετικές περιοχές (βιομηχανική περιοχή, κέντρο αστικής πόλης, βουνό) και επίδραση των νερών αυτών σε μάρμαρο και μέταλλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (1) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ

ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (1) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ (1) ΕΡΗ ΜΠΙΖΑΝΗ 4 ΟΣ ΟΡΟΦΟΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ 2 eribizani@chem.uoa.gr 2107274573 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ (1) Αφορά ετερογενείς ισορροπίες µεταξύ δυσδιάλυτων ηλεκτρολυτών και των ιόντων τους σε κορεσµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ)

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 Ο ( 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ) ΘΕΜΑ 1 Ο Να εξηγήσετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και να διορθώσετε τις λανθασµένες: 1. Τα άτοµα όλων των στοιχείων είναι διατοµικά.. Το 16 S έχει ατοµικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ~ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ~ ΠΕΡΙΛΗΨΗ H παρούσα Διδακτορική Διατριβή περιλαμβάνει συστηματική μελέτη για την ανάπτυξη τριοδικού καταλυτικού μετατροπέα (TWC) που να επιδεικνύει

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 4 ου κεφαλαίου

Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 4 ου κεφαλαίου Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 4 ου κεφαλαίου 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 1. το σύστημα ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ πρωτονίων. ηλεκτρονίω Γ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ πρωτονίων. ηλεκτρονίω Γ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΘΕΜΑ 1 Ο : 1. Ποια είναι η δοµή του ατόµου; ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 2. Ποιος αριθµός ονοµάζεται ατοµικός και ποιος µαζικός; Ποιος από τους δύο αποτελεί την ταυτότητα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα