ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑΣ : ΚΑΚΑΤΣΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ (314/01 ) ΘΕΜΑ : «ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΠΑΓΓΟΥΣΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2007

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. 6 ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΡΓΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΘΑΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΓΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΟΡΦΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΕΣΤΙΕΣ ΑΤΜΟΣΦΑΓΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΕΠΉΊΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΠΤΓΏΣΕΓΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΓΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΩΝ ΥΑΑΤΩΝ ΠΗΓΈΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ Υ ΑΤΩΝ ΠΗΓΈΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΟΙ ΓΕΙΣ ΥΣΗΣ ΡΥΠΩΝ ΣΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΡΎΠΟΙ ΤΟΥ ΘΑΛΆΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝΤΟΣ Ο ΟΊ ΙΕΙΣ ΥΣΗΣ ΤΩΝ ΡΎΠΩΝ ΣΤΟ ΘΑΛΆΣΣΙΟ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ ΖΗΜΙΕΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΩΝ Υ ΑΤΩΝ_ ΡΥΠΑΝΣΗ ΘΑΛΑΣΣΩΝ ΑΠΟ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΑΑΟΓΟΝΩΜΕΝΟΥΣ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΡΑ ΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΠΗΓΈΣ Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ Ε ΑΦΟΥΣ ΕΣΤΓΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΟΥ Ε ΑΦΟΥΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΟΥ Ε ΑΦΟΥΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΘΕΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΗΧΟΡΥΠΑΝΣΗ 52

3 ΚΕΦΑΑΑΙΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΑΝ ΣΤΗ ΡΥΠΑ ΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΑΑΟΝΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΑΥΞΗΣΗ Η ΑΣΤΥΦΙΛΙΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΟΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο Η ΕΚΒΙΟΜΗΧΑΝΙΣΗ ΚΑΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΈΧΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΒΙΟΜΗΧΑΝΙΣΗΣ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ 67 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΠΟ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙ ΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 69 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 70 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΜΕ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ 74 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 77 ΕΠΙΛΟΓΟΣ 80 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 82

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά τις τελευταίες δεκαετίες µε τη ραγδαία αύξηση του πληθυσµού της γης, την ολο και µεγαλύτερη συγκέντρωση στα αστικά κέντρα, την βιοµηχανική ανάπτυξη και την ταχεία αύξηση του βιοτικού επιπέδου, οι ανθρώπινες ανάγκες για τις υπηρεσίες του φυσικού περιβάλλοντος αυξήθηκαν µε ρυθµό τροµακτικό. Η εξόρυξη ορυκτών µεταλλευµάτων και καυσίµων υλών επιταχύνθηκε, η παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας και αγαθών πολλαπλασιάσθηκε, η παραγωγή ανεπιθύµητων καταλοίπων και η απόρριψη αυτών στα ύδατα, τον αέρα και το έδαφος έφτασε σε πρωτοφανή ύψη στην ιστορία του ανθρώπου. Επί µακρύ χρονικό διάστηµα οι διάφορες χώρες σαγηνεµένες από τις υποσχέσεις οικονοµικής ευµάρειας και υλικής απολαύσεως - τις οποίες φαίνεται να παρέχει η οικονοµική ανάπτυξη - δεν πρόσεξαν τη βαθµιαία χειροτέρευση του φυσικού περιβάλλοντος. Και όταν ακόµα παρατηρήθηκε ότι ο αυξανόµενος αριθµός ποταµών, λιµνών και παραλίων υφίσταται ρύπανση ή ότι ο ατµοσφαιρικός αέρας ορισµένων περιοχών έχανε βαθµιαία τη διαύγεια του, οι δε αναπνέοντες παρουσίαζαν αυξηµένα συµπτώµατα αναπνευστικών και άλλων ενοχλήσεων, το φαινόµενο αυτό θεωρήθηκε ως απαραίτητο για την επίτευξη του κατά πολύ σπουδαιότερου σκοπού της οικονοµικής ανάπτυξης. Παρ1 όλα αυτά η αλόγιστη χρήση των αγαθών και υπηρεσιών του φυσικού περιβάλλοντος εξακολούθησε. Η χρήση του υπήρξε ληστρική. Ως παραδείγµατα αναφέρονται η εξόντωση από τους αποίκους εκατοµµυρίων βισώνων, οι οποίοι διέτρεχαν στις πεδιάδες της Βορείου Αµερικής επί χιλιετηρίδες, η καταστροφή τεραστίων δασικών εκτάσεων, η εντατική αλιεία η οποία προκάλεσε τον αφανισµό των ψαριών σε ορισµένες περιοχές. Η αφύπνιση του κοινού και των κυβερνήσεων υπήρξε απότοµη. Η δυσανασχέτηση για την καταστροφή του περιβάλλοντος άρχισε αιφνιδίως να εκδηλώνεται µε ρυθµό εκρηκτικό. Καθώς πολλαπλασιάσθηκαν οι ειδήσεις για την εξαφάνιση ορισµένων ειδών στην θάλασσα και στην ξηρά σε κάποιες περιοχές, τους θανάτους που προκλήθηκαν εξ' αιτίας της ατµοσφαιρικής ρύπανσης και τις δηλητηριάσεις που οφείλονταν στο DDT και στον υδράργυρο, ο κόσµος άρχισε να αντιλαµβάνεται ότι οι ιδιότητες εκείνες της

5 φύσης τις οποίες οι οικονοµολόγοι αποκάλεσαν "Πρωτογενείς και Αφθαρτους" έχασαν κατά πολύ το δεύτερο από τα προαναφερόµενα χαρακτηριστικό. Σε ελάχιστο χρονικό διάστηµα το "φυσικό περιβάλλον" από αντικείµενο αδιαφορίας µετατράπηκε σε κρίσιµο θέµα. Το φαινόµενο της καταστροφής του περιβάλλοντος και το προκαλώµενο εξ' αυτής κόστος βρέθηκαν αιφνιδίως στο επίκεντρο πολιτικών συζητήσεων. Για την νέα γενιά το φυσικό περιβάλλον άρχισε να αποτελεί αντικείµενο πρώτης προτεραιότητας και νέα αφορµή για µαχητικές εκδηλώσεις. Οι νέοι εναντιώνονται συχνά κατά των µεγάλων επιχειρήσεων και του συστήµατος της αγοράς, το οποίο κατηγορούν ότι θυσιάζει το κοινωνικό όφελος για το ιδιωτικό κέρδος. Άλλες οµάδες κατηγορούν ολόκληρη την κοινωνία, η οποία έχει υποστεί εθισµό στις υλικές ανέσεις, τις οποίες εξασφαλίζει ο τεχνικός πολιτισµός και τις οποίες δεν τις θυσιάζει για χάρη της σωτηρίας του περιβάλλοντος. Λόγω ακριβώς της σοβαρότητας και της συνεχούς επιδεινώσεως του οικολογικού προβλήµατος είναι επιτακτική η ανάγκη για µια συστηµατική διερεύνηση των διαφόρων πλευρών της ρύπανσης και µια ψύχραιµη αξιολόγηση των προκαλουµένων από αυτή ζηµιών και των προτεινόµενων µέτρων για τη µείωση της. Κύρια θέµατα είναι οι φυσικές και χηµικές αιτίες και οι βιολογικές συνέπειες της ρύπανσης. Υφίσταται όµως επείγουσα ανάγκη για την εξέταση των οικονοµικών απόψεων του οικολογικού προβλήµατος. Η ρύπανση του περιβάλλοντος είναι µεταξύ άλλων και οικονοµικό πρόβληµα εφ' όσον τα άµεσα αίτια της ρύπανσης είναι συνήθως φυσικής ή χηµικής προελεύσεως, ενώ τα κίνητρα οικονοµικής φύσης. Επίσης πρέπει να αναφερθεί ότι η καταστροφή του Ελληνικού περιβάλλοντος συντελείται µε ρυθµό εξαιρετικά γρήγορο. Εντός της τρέχουσας συντελείται µε ρυθµό εξαιρετικά γρήγορο. Εντός της τρέχουσας δεκαετίας αν δεν διαµορφωθεί σύντοµα η κατάλληλη πολιτική και αν δεν ληφθούν τα αναγκαία µέτρα, το οικολογικό πρόβληµα της χώρας θα έχει ήδη φτάσει στο στάδιο όπου η ανακοπή της καταστροφής του περιβάλλοντος, αλλά και η αποκατάσταση στην προγενέστερη κατάσταση του θα έχει καταστεί δυσχερής έως αδύνατη.

6 Καταλαβαίνει δηλαδή ο άνθρωπος ότι αν θέλει να επιζήσει θα πρέπει να σεβαστεί τους νόµους της φύσεως κι αν δεν εναρµονίσει την επιστήµη και την τεχνολογία µε το περιβάλλον δεν θα µπορεί να κάνει τίποτε. Αρχίζουν να διαµορφώνονται νέες αξίες που αφορούν στην ανάπτυξη και ποιότητα ζωής κι ότι τα οικονοµικά οφέλη δεν είναι τα µόνα κριτήρια ευµάρειας. εν µπορούµε να επεµβαίνουµε στη φύση αλόγιστα µόνο και µόνο επειδή συµφέρει οικονοµικά. εν µπορούµε να παραβιάσουµε τους ρυθµούς και τις λειτουργίες της. Η φύση εκδικείται!!!

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Η συνάφεια της οικολογίας προς την Οικονοµική επιστήµη είναι µεγάλη. Κατ' αρχήν υπάρχει ορισµένη οµοιότητα στον τρόπο αναλύσεως τον οποίο χρησιµοποιούν οι δύο επιστήµες. Η Οικολογία ασχολείται µε τις αλληλεξαρτήσεις των διαφόρων φυτικών και ζωικών οργανισµών. Η Οικονοµική ενδιαφέρεται για τις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις. Όπως διδάσκει η οικονοµική θεωρία, όλα τα δεδοµένα µιας οικονοµίας είναι αλληλένδετα µε τέτοιο τρόπο ώστε οποιαδήποτε µεταβολή στην τιµή ή την ποσότητα ενός αγαθού ή υπηρεσίας να επηρεάζει τις τιµές και τις παραγόµενες ποσότητες όλων των άλλων αγαθών και υπηρεσιών. Σύστηµα Γενική Ισορροπίας υπάρχει κατά την Οικολογία και στην φύση, όπου η επιβίωση κάθε βιολογικού είδους εξαρτάται από τα υπόλοιπα είδη. Τα δύο παραπάνω συστήµατα διαφέρουν στο ότι το Σύστηµα Γενικής Οικονοµικής Ισορροπίας περιλαµβάνει µόνο τις αλληλεξαρτήσεις, οι οποίες εκφράζονται δια της αγοράς. Αντίθετα το Οικολογικό Σύστηµα Ισορροπίας αναφέρεται στις φυσικές και βιολογικές αλληλεξαρτήσεις των διαφόρων φυτικών και ζωικών οργανισµών. Αδυναµία και των δύο συστηµάτων αποτελεί το γεγονός ότι ο ακριβής υπολογισµός των εκάστοτε προκαλούµενων οικονοµικών ή βιολογικών επιδράσεων είναι εξαιρετικά δυσχερής στην πράξη. Συνάφεια µεταξύ Οικονοµικής επιστήµης και Οικολογίας υφίσταται επίσης και στο γεγονός ότι τα µεν κίνητρα για τη ρύπανση του περιβάλλοντος είναι συνήθως οικονοµικής φύσης, τα δε αναγκαία µέτρα για την προστασία του απαιτούν τη χρήση παραγωγικών µέσων ή τον περιορισµό της χρήσης ορισµένων φυσικών πόρων. Κάθε ρυπαντική ενέργεια προκαλεί οικονοµικά οφέλη σε ορισµένα άτοµα, επιχειρήσεις ή οργανισµούς και ζηµιές σε άλλα. Συχνά το όφελος από τις ρυπαντικές ενέργειες ανήκει εξ ολοκλήρου στους ρυπαίνοντες, ενώ οι προκαλούµενες από τη ρύπανση υλικές ζηµιές και βλάβες αφορούν εν µέρει ή εξ ολοκλήρου άτοµα που δεν έχουν σχέση µε την συγκεκριµένη ρυπαντική ενέργεια. Ο διαχωρισµός των τύπων αλληλεξαρτήσεων της Οικονοµικής επιστήµης και της Οικολογίας είναι επιστηµονικά αναγκαίος. Η κατά το

8 παρελθόν όµως περιοριστική ερµηνεία του τύπου των οικονοµικών αλληλεξαρτήσεων και η παράβλεψη επιδράσεων οι οποίες δεν εκφράζονταν µέσω της αγοράς, παρά την οικονοµική σπουδαιότητα αυτών, συντέλεσε στη ραγδαία καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και στην επιδείνωση της "ποιότητας" της ανθρώπινης ζωής. Τις παραβλέψεις αυτές υπόσχεται να διορθώσει ο νέος κλάδος της Οικονοµικής επιστήµης που ονοµάζεται "Οικονοµική του περιβάλλοντος" ή "Οικολογική Οικονοµική". Ο κλάδος αυτός υιοθετεί τις αρχές της Γενικής Οικονοµικής Ισορροπίας και της Γενικής Βιολογικής Αλληλεξάρτησης αλλά επεκτείνει παράλληλα το περιεχόµενο αυτών ώστε να καθίσταται δυνατή η εξέταση των επιδράσεων οι οποίες παρατηρούνται στο σύστηµα της αγοράς, στη συνέχεια επεκτείνονται στο φυσικό κόσµο και επανέρχονται τελικά στο οικονοµικό σύστηµα επηρεάζοντας την ανθρώπινη παραγωγή και κατανάλωση. Οι επιδράσεις είναι άµεσες και µπορούν να προβλεφθούν. Παράδειγµα η ταχεία βιοµηχανική ανάπτυξη ορισµένων παραθαλάσσιων ή παραλιµνίων περιοχών προκαλεί καταστροφή στις ίδιες τις περιοχές στους κλάδους αλιείας και τουρισµού. Άλλες µεταβολές απροσδόκητες και δραµατικές όπως η περίπτωση της κατασκευής του φράγµατος του Ασσουάν στην Αίγυπτο από το οποίο απειλείται µε καταστροφή µεγαλύτερη έκταση καλλιεργήσιµης γης από εκείνη που δηµιούργησε το φράγµα. Βλέπουµε λοιπόν πως υπάρχει κάποια αντίθεση ανάµεσα στην Οικολογία και την Οικονοµία. Παρ' όλα αυτά όµως αν εµβαθύνουµε καλύτερα και µ ε φιλοσοφική διάθεση θα διαπιστώσουµε πως αυτό που είναι αντιοικολογικό είναι στην ουσία και αντιοικονοµικό, όπως προαναφέρθηκα η περίπτωση του φράγµατος του Ασσουάν. Ωστόσο σήµερα δεν µπορούµε να κατανοήσουµε τις αλληλεπιδράσεις µεταξύ των διαφόρων φαινοµένων στην Οικονοµία και στην Οικολογία µεµονωµένα. Η σύνθεση των δύο επιστηµών κατέστη στην εποχή µας αναγκαία και η Οικολογία µε την πολυδιάστατη και δικτυωτή αντιµετώπιση των φαινοµένων της ζωής µας προσφέρει µια νέα συνθετική προοπτική.

9 1.1. ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πολλοί ορισµοί έχουν δοθεί για τη ρύπανση µέχρι σήµερα. Ο απλούστερος είναι εκείνος που ορίζει τη ρύπανση σαν µια κατάσταση κατά την οποία επιβλαβείς ουσίες οι οποίες µπορούν να προκαλέσουν βλάβες στους ανθρώπινους ή άλλους φυσικούς και ζωικούς οργανισµούς εισέρχονται στην ατµόσφαιρα, στα νερά ή στο έδαφος. Η έννοια της ρύπανσης είναι σχετική εφόσον καµία ουσία δεν υπάρχει σε εντελώς καθαρή κατάσταση. Ανησυχίες εκδηλώνονται µόνο όταν η ρύπανση υπερβεί κάποιο κρίσιµο όριο το οποίο µπορεί να διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση. Για παράδειγµα το νερό το οποίο θεωρείται επικίνδυνο για ανθρώπινη χρήση, εξακολουθεί να είναι κατάλληλο για τη βιοµηχανία. Ο όρος "Ρύπανση του Περιβάλλοντος" χρησιµοποιείται κυρίως για τη µόλυνση της ατµόσφαιρας, των υδάτων και του εδάφους ΚΑΘΑΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Σήµερα οι θέσεις απασχόλησης που συνδέονται µε το περιβάλλον ανέρχονται στην Ευρώπη σε 3,5 εκατ., ενώ υπάρχουν µεγάλες και µικρές επιχειρήσεις στον τοµέα της οικολογικής βιοµηχανίας, οι οποίες απασχολούν 1,5 εκατ. εργαζοµένους. Στο κατώφλι του 21ου αιώνα, οι ελπίδες οικολογικής ισορροπίας του πλανήτη λιγοστεύουν. Στο όνοµα του οικονοµικού αποτελέσµατος γίνεται αλόγιστη διαχείριση και υπερεκµετάλλευση µη ανανεώσιµων πηγών και φυσικών πόρων, αγνοούνται οι επιδράσεις στο κλίµα, την υδρολογία, τους βιότοπους και τα εδάφη. Τροπικά δάση αποψιλώνονται µε φοβερά γρήγορους ρυθµούς από πυρκαγιές, αλλά και για να γίνουν καλλιεργήσιµη γη, ή για την ανάπτυξη των αστικών κέντρων, η όξινη βροχή καταστρέφει δάση, λίµνες, ποτάµια, κτίρια, µνηµεία και την ανθρώπινη υγεία, πολλά είδη της χλωρίδας και της πανίδας εξαφανίζονται, ολόκληρες περιοχές απειλούνται να καταποντισθούν από την άνοδο της στάθµης των ωκεανών και άλλες µε ερηµοποίηση, ενώ το χάσµα µεταξύ φτωχών και πλούσιων κοινωνιών βαθαίνει. Η επιστηµονική κοινότητα προειδοποιεί ότι οι ρυπογόνες δραστηριότητες παραµορφώνουν τη λειτουργία του πλανήτη, επιταχύνουν τις

10 κλιµατικές αλλαγές, µε ρυθµούς στους οποίους τα οικοσυστήµατα δεν προφταίνουν να προσαρµοστούν, η κατάσταση θα επιδεινωθεί µε αλυσιδωτές και δραµατικές συνέπειες για την επιβίωση κάθε µορφής ζωής. Ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η έντονη βιοµηχανική ανάπτυξη, η υπέρµετρη τουριστική αξιοποίηση, η κερδοσκοπικού τύπου γεωργική εκµετάλλευση, η επικίνδυνη µεταφορά και υπερκατανάλωση - ο λ ο έ ν α αυξανόµενη - πετρελαίου, ο εφιαλτικός πολλαπλασιασµός των IX αυτοκινήτων, έχουν, µέσα σε λίγες δεκαετίες, φέρει τη Γη σε κατάσταση κινδύνου. Σε µεγάλο βαθµό ευθύνονται για την αλόγιστη χρήση ή την κατασπατάληση φυσικών πόρων, τις εκποµπές των αερίων του θερµοκηπίου και την άνοδο της θερµοκρασίας, τη µεγάλη χρήση χηµικών ουσιών που καταστρέφουν το όζον της στρατόσφαιρας, τη µόλυνση και ρύπανση από αστικά, βιοµηχανικά και τοξικά απόβλητα των νερών, ποταµών, λιµνών, θαλασσών, υπόγειων υδροφορέων κ. α. Από την άλλη πλευρά, είναι απρόθυµες και άτολµες οι προσπάθειες των κρατών για ανάσχεση των αιτίων της ρύπανσης και καταστροφής του περιβάλλοντος, όπως φαίνεται και από την κοντόφθαλµη πολιτική που ακολουθήθηκε στην παγκόσµια διάσκεψη του Κιότο για το κλίµα, πριν από έξι µήνες (υπό αυτοκινητοβιοµηχανιών την κλπ). πίεση Το εταιριών µόνο που πετρελαίου, αποφασίσθηκε άνθρακα, είναι η πλασµατική µείωση κατά 5,2% µέχρι το 2012, από τις αναπτυγµένες βιοµηχανικά χώρες, των εκποµπών έξι αερίων που συµβάλλουν στο φαινόµενο του θερµοκηπίου. Στην πραγµατικότητα, όµως, την ερχόµενη δεκαετία αναµένεται αύξηση των θερµοκηπιακών αερίων στην ατµόσφαιρα της Γης από 5-10%. Αν µάλιστα εφαρµοσθεί η συµπεριληφθείσα στο Πρωτόκολλο του Κιότο πρόταση των ΗΠΑ για τη "ρύπανση της ελεύθερης αγοράς", αν δοθεί δηλαδή το δικαίωµα σε µια χώρα που ρυπαίνει περισσότερο να αγοράζει ποσοστά εκποµπών από κάποια άλλη χώρα, η οποία δεν ρυπαίνει αρκετά, τότε θα δηµιουργηθεί στρέβλωση που θα καταλήξει εις βάρος του περιβάλλοντος. Οι προηγµένες χώρες θα συνεχίσουν ανενόχλητα να ρυπαίνουν, ξοδεύοντας ταυτόχρονα µεγάλα χρηµατικά ποσά στο χρηµατιστήριο των

11 ρύπων, που, αν επενδύονταν σε φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες, σε ανανεώσιµες πηγές ενέργειας κλπ. θα περιόριζαν τη ρύπανση. Να σηµειωθεί ότι µόνο πέντε χώρες εκπέµπουν ετησίως 3,2 δις. τόνους επικίνδυνων οξειδύον του άνθρακα, πάνω δηλαδή απο το µισό των ρύπων, µε προεξάρχουσες τις ΗΠΑ, που µε 4% του παγκόσµιου πληθυσµού παράγουν το 23% των ρύπων (ακολουθούν η Κίνα µε 13,9%, η Ρωσία µε 7,2%, η Ιαπωνία µε 5%, η Γερµανία µε 3,8%). Αν και η υλοποίηση της καθαρής παραγωγής θα εφαρµοσθεί στην πράξη από τη βιοµηχανία, είναι απαραίτητο το κράτος να δηµιουργήσει το κατάλληλο νοµοθετικό και οικονοµικό περιβάλλον, να προσφέρει τεχνική και διοικητική υποστήριξη και να αξιοποιήσει τη διεθνή εµπειρία και τεχνογνωσία. Στους παράγοντες που εµποδίζουν την προώθηση της, πρέπει να αναφέρουµε τη στρέβλωση της αγοράς εις βάρος της καθαρής παραγωγής, λόγω της µη ενσωµάτωσης του κοινωνικού και περιβαλλοντικού κόστους από την παραγωγή και διάθεση αποβλήτων, την ύπαρξη ενός φορολογικού συστήµατος που ευνοεί τη σπατάλη πρώτων υλών και ενέργειας, αλλά και την πεποίθηση των επιχειρήσεων ότι οι υπάρχουσες παραγωγικές διαδικασίες αποδίδουν το µέγιστο των δυνατοτήτων τους, ή ότι οι διαδικασίες της καθαρής παραγωγής είναι ριψοκίνδυνες, ακριβές ή αφορούν άλλους. Τα τελευταία χρόνια, όµως οι πρακτικές εφαρµογές της γνωρίζουν άνθηση, µε τη συµµετοχή διεθνών οργανισµών (όπως η UNEP και UNIDO Οργανισµός Βιοµηχανικής Ανάπτυξης των Η.Ε.), κυβερνήσεων και εκατοντάδων βιοµηχανιών. Στη Βρετανία, για παράδειγµα, εφαρµόσθηκε το πρόγραµµα Aire/Calde που επικεντρώθηκε σε µια περιοχή στη λεκάνη απορροής ενός ποταµού στον οποίο διοχετεύονται τα απόβλητα πολλών επιχειρήσεων. Αν και βασικό στόχο είχε τις εκποµπές ρύπων, πέτυχε τελικά σηµαντική εξοικονόµηση ενέργειας, νερού και πρώτων υλών. Κάποια από τα µέτρα ήταν εξαιρετικά απλά όπως η εξοικονόµηση δεκάδων τόνων νερού ή πρώτων υλών από το κλείσιµο µιας βαλβίδας, ενώ πολλά άλλα αφορούσαν απλώς το νοικοκύρεµα της επιχείρησης. Το πρόγραµµα πέτυχε µείωση κατά κ.µ./έτος των υγρών αποβλήτων που ρίχνονταν στο ποτάµι ή την αποχέτευση, κατά

12 τόνους/έτος των στερεών αποβλήτων, κατά 30 τόνους/έτος των αερίων εκποµπών. Επίσης, µε την ολοκλήρωση του επετεύχθησαν κέρδη 2,2 εκατ. στερλινών το χρόνο, επιπλέον κέρδη 2 εκατ. στερλινών και µείωση των υγρών αποβλήτων κατά κ.µ./έτος. Το 30% των µέτρων δεν κόστισε τίποτα, ενώ το 90% απόσβεσε την επένδυση σε λιγότερο από δύο χρόνια. 11

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΜΟΡΦΕΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.ι. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Η ατµοσφαιρική ρύπανση περιλαµβάνει την απελευθέρωση στην ατµόσφαιρα αερίων, λεπτόκοκκων στερεών ή υγρών ουσιών, δηλαδή αερολυµάτων, σε βαθµό που ξεπερνά την ικανότητα της ατµόσφαιρας να τα διαλύσει ή να τα ενσωµατώσει σε υγρά στρώµατα της βιόσφαιρας. Η ατµοσφαιρική ρύπανση οφείλεται σε µια ποικιλία αιτιών από τα οποία µόνο µερικά ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να τα ελέγξει. Οι αµµοθύελλες στην έρηµο και ο καπνός από τις πυρκαγιές των δασών και της βλάστησης γενικότερα συµβάλλουν στη χηµική και σωµατιδιακή ρύπανση του αέρα. Η ανακάλυψη εντοµοκτόνων στην Ανταρκτική µας φανερώνει την έκταση της ρύπανσης, όπου η διακίνηση µέσα στην ατµόσφαιρα µπορεί να µεταφέρει ρύπους από τη µία τοποθεσία σε άλλη. Σύµφωνα µε στατιστικά δεδοµένα του 1990, το 1/5 του πληθυσµού της γης αναπνέει τακτικά µολυσµένο αέρα σε επίπεδο που ξεπερνά τα όρια τα οποία έχει θέσει η Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας. Οι πόλεις µε τα υψηλότερα επίπεδα διοξειδίου του θείου είναι: Μιλάνο, Σεν-Γιαγκ, Σαν-Πεκίνο, Ρίο ντε Τζανέιρο, Σάο-Πάολο, Τεχεράνη, Παρίσι, Μαδρίτη. Η έκθεση του 1990 αναφέρει ότι η αναπνοή του αέρα της Βοµβάης ισοδυναµεί µε το κάπνισµα 15 τσιγάρων την ηµέρα. Η ρύπανση του αέρα στην πόλη του Μεξικού είναι τόσο σοβαρή ώστε συνίσταται στους διπλωµάτες να αποφεύγουν την παραµονή τους στην Μεξικανική πρωτεύουσα. Η ατµοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει τους ανθρώπους άµεσα προκαλώντας τσούξιµο των µατιών, βήχα κ.λ.π., ενώ οι επιδράσεις γίνονται έµµεσα αντιληπτές στη σηµαντική απόσταση από την πηγή όπως π.χ. η διαρροή τετραµεθυλοµολύβδου από τα καυσαέρια των αστικών αυτοκινήτων µπορεί να εντοπισθεί στους ωκεανούς και τους πάγους της Γροιλανδίας. Ακόµη πιο έµµεσες είναι οι πιθανές επιδράσεις της ρύπανσης του αέρα στο κλίµα της υδρογείου.1 1 Οικολογία και περιβάλλον. Κουσούρη Ο. και Κονταράτου Σ., σελ. 185,

14 ΕΣΤΙΕΣ Α ΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Στην περίπτωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης οι κύριες εστίες µόλυνσης χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τις σταθερές και τις κινητές και είναι οι εξής: Σταθερές: => Καπνοδόχοι εργοστασίων => Θερµικά εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρισµού => Εγκαταστάσεις καύσης απορριµµάτων => Εγκαταστάσεις θέρµανσης ^> Καπνός εστιατορίων => Κονίαµα κατεδαφίσεων -=> Οικιακές εστίες => Άλλες πηγές διαφυγής αερίων ή άλλων πτητικών ουσιών Κινητές: => Εξατµίσεις αεριωθούµενων αεροπλάνων => Μηχανές εσωτερικής καύσης αυτοκινήτων Οι πτητικές ουσίες που διαφεύγουν από τις σταθερές πηγές µεταφέρονται στην ατµόσφαιρα µέσω των ρευµάτων αέρα. Κατά κανόνα τα θερµότερα ρεύµατα αέρα ανέρχονται προς τα ανώτερα στρώµατα της ατµόσφαιρας παρασύροντας διάφορες ουσίες και αέρια. Πολλές φορές διασκορπίζονται χωρίς να προκληθούν επικίνδυνες συγκεντρώσεις επιβλαβών ουσιών. Ενίοτε όµως παρουσιάζονται προβλήµατα λόγω του φαινοµένου της «Καθέτου Αντιστροφής της θερµοκρασίας». Όταν συµβαίνει αυτό, τα στρώµατα του αέρα που είναι πλησιέστερα στο έδαφος έχουν χαµηλότερη θερµοκρασία από τα ανώτερα στρώµατα. Τα τελευταία λόγω της υψηλότερης θερµοκρασίας σχηµατίζουν έναν προσωρινό θόλο, ο οποίος εµποδίζει την άνοδο των διαφόρων ρυπαντικών ουσιών, οι οποίες εξαπλώνονται οριζοντίως, παράλληλα προς το έδαφος. Η αντιστροφή της θερµοκρασίας είναι πολύ επικίνδυνη όταν λαµβάνει χώρα πολύ κοντά στην επιφάνεια του εδάφους. Πολλές πόλεις έχουν δοκιµαστεί λόγω του παραπάνω φαινοµένου. Το πλέον γνωστό παράδειγµα είναι της πόλης του Λος Άντζελες. 13

15 Οι περισσότερες ουσίες που ρυπαίνουν τον αέρα χαράκτη ρίζονται ως «Σταθερές Πρωτογενείς Ρυπαντικές Ουσίες» διότι δεν µεταβάλλονται στην ατµόσφαιρα. Οι παραπάνω ουσίες σκιάζουν τις ηλιακές ακτίνες και µειώνουν την ορατότητα. Ρυπαίνουν επίσης τα κτίρια και αλλά αντικείµενα, προκαλούν σκωρίαση των µετάλλων και επιδρούν στις ζωικές λειτουργίες. Η ρύπανση της ατµόσφαιρας από τις σταθερές πηγές - δηλαδή από τις βιοµηχανίες και τα θερµικά εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρισµού που είναι και οι σπουδαιότερες σταθερές πηγές ρύπανσης - έχει λάβει τροµακτικές διαστάσεις και στην Ευρώπη, ιδίως στη λεκάνη του Ρουρ στη. Γερµανία. Η εν λόγω περιοχή η οποία είναι εξαιρετικά εκβιοµηχανοποιηµένη και πυκνοκατοικηµένη, υποφέρει σοβαρά από ατµοσφαιρική ρύπανση ιδίως κατά µήκος του ποταµού Ρήνου όπου βρίσκεται συγκεντρωµένος µεγάλος αριθµός βιοµηχανιών. Εκτός από την καύση άνθρακος, «Σταθερές Πρωτογενείς Ρυπαντικές Ουσίες» παράγονται κι από άλλες πηγές. Μεταξύ των βιοµηχανιών αυτών που προκαλούν σηµαντική ρύπανση της ατµόσφαιρας είναι οι βιοµηχανίες πρωτογενών µετάλλων, Τροφίµων και Συναφών Προϊόντων, Χάρτου, Χηµικών προϊόντων, Πετρελαίου και Υλικών κατασκευής (π.χ. τσιµέντου). Η βιοµηχανία είναι λοιπόν ζωτικός τοµέας γιατί απασχολεί πολλούς εργαζόµενους, προσφέρει αγαθά και κάνει πιο άνετη τη ζωή µας. Τα εργοστάσια όµως ανατρέπουν τούτα τα ευεργετήµατα επειδή εκπέµπουν δηλητηριώδεις καπνούς στον αέρα, ρυπαίνουν το περιβάλλον και απειλούν την υγεία των ανθρώπων. Σε αντίθεση µε τις παραπάνω πρωτογενείς ρυπαντικές ουσίες οι οποίες προέρχονται από τις βιοµηχανίες και από οικιακές εστίες, υπάρχουν και οι «ευτερογενείς Ρυπαντικές Ουσίες» που προέρχονται από τις κινητές πηγές ρύπανσης όπως µηχανές εσωτερικής καύσης. Οι δευτερογενείς ρυπαντικές ουσίες είναι εκ φύσεως πιο δύσκολο να ανακαλυφθούν, οι δε επιδράσεις τους πάνω στους διάφορους οργανισµούς ενδέχεται να είναι πιο επιβλαβείς για την υγεία από τις πρωτογενείς ρυπαντικές ουσίες. Η Φωτοχηµική Ρύπανση αποτελεί µία από τις σοβαρότερες µορφές ατµοσφαιρικής ρύπανσης που προέρχεται από τις δευτερογενείς ρυπαντικές 14

16 ουσίες και συγκεκριµένα από τις µηχανές εσωτερικής καύσης (δηλ. τα αυτοκίνητα). Στα αστικά κέντρα των ανεπτυγµένων χωρών φαίνεται ότι το µεταφορικό αυτό µέσο αποτελεί την κατ' εξοχήν πηγή µόλυνσης της ατµόσφαιρας. Οι παραγόµενες ουσίες των µηχανών εσωτερικής καύσης είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε φωτοχηµικές αντιδράσεις οι οποίες συντελούνται µε τη βοήθεια ηλιακής ακτινοβολίας. Αξίζει να σηµειωθεί ότι κάθε γαλόνι βενζίνης, όταν καίγεται παράγει τρεις περίπου λίβρες µονοξειδίου του άνθρακα, ουσίες ως γνωστόν βλαβερές για την ανθρώπινη υγεία. Στο Λος Άντζελες, όπου το αυτοκίνητο αποτελεί το κατ' εξοχήν µέσο συγκοινωνίας, έχει υπολογιστεί ότι τούτο είναι υπεύθυνο για τα 2/3 τουλάχιστον της ατµοσφαιρικής ρύπανσης. Παρά τα αντιρρυπαντικά µέσα που έχουν παρθεί, η ρύπανση εξακολουθεί να µεγαλώνει µε αποτέλεσµα να σηµειωθούν αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη και τη ζωή των πευκόφυτων δασικών περιοχών των γύρω βουνών και να προκληθούν διαταραχές στο αναπνευστικό σύστηµα ιδιαιτέρως των παιδιών και των ηλικιωµένων και όσων έπασχαν από αναπνευστικά νοσήµατα. Το Τόκιο έχει ανάλογο πρόβληµα. Ενδεικτικό είναι ότι παρέχονται συσκευές οξυγόνου στους τροχονόµους που ρυθµίζουν την κυκλοφορία στην µεγαλούπολη.2 Η πιο επικίνδυνη όµως πηγή ενέργειας, που αποτελεί και πραγµατική απειλή για όλη την ανθρωπότητα είναι η Πυρηνική ενέργεια. Αποτελεί τη βασική πηγή ρύπανσης της ατµόσφαιρας αλλά και ολόκληρης της γης. Κατά τη δεκαετία του 1950 οι επιδράσεις των πυρηνικών δοκιµών στην ατµόσφαιρα προκάλεσαν σοβαρές ανησυχίες. Οι κίνδυνοι ραδιενεργού µόλυνσης του αέρα και τα ραδιενεργά κατάλοιπα αποτέλεσαν την αφετηρία εκτεταµένων ερευνών που οδήγησαν στην διάγνωση κινδύνων από τη ραδιενέργεια που διοχετευόταν στο περιβάλλον. ιαπιστώθηκε ότι διάφορα ραδιοϊσότοπα συγκεντρώνονταν στους ιστούς και µπορεί να προκαλέσουν βλάβες ακόµα και αν το επίπεδο περιβαλλοντολογικής ρύπανσης είναι χαµηλό. Οι δοκιµές πυρηνικών όπλων από τις Η.Π.Α. και την Ε.Σ.Σ.. στην ατµόσφαιρα, καθώς και τα ραδιενεργά κατάλοιπα από τις πηγές αυτές έχουν δραστικά περιοριστεί, αν και πυρηνικές δοκιµές από χώρες που φιλοδόξησαν 1 Φωτοχηµική Ρύπανση και Προστασία του Περιβάλλοντος, Σκιώτης. σελ

17 να γίνουν πυρηνικές δυνάµεις όπως Κίνα, Γαλλία, δεν έπαψαν να γίνονται είτε στην ατµόσφαιρα είτε υπόγεια.3 Μια άλλη ανησυχία αναφέρεται στα ατυχήµατα που συνέβαιναν σε βιοµηχανικούς σταθµούς πυρηνικής ενέργειας, τα οποία είναι πάρα πολλά αλλά µόνο µερικά έχουν γνωρίσει το φως της δηµοσιότητας. Αναφέρονται ενδεικτικά ορισµένα από αυτά: 1. Το 1978 στο πυρηνικό εργοστάσιο του Θρη Μουλ Άιλαντ της Πενσυλβάνιας των Η.Π.Α. συνέβη σοβαρό ατύχηµα µε συνέπεια την µερική τήξη του πυρήνα του αντιδραστήρα. Παρ' ότι το µεγαλύτερο µέρος της εκλυθείσας ραδιενέργειας περιορίστηκε µέσα στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου, το ενδεχόµενο µαζικής ραδιενεργού ρύπανσης των γειτονικών οικισµών οδήγησε σε εκπόνηση σχεδίου για την εκκένωση εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων. 2. Ένα πολύ µεγάλο πυρηνικό ατύχηµα συνέβη το 1984 στην πόλη Μποµπάλ της Ινδίας από τις εγκαταστάσεις της Αµερικανικής εταιρίας παραγωγής εντοµοκτόνων UNION CARBIDE, διέρρευσαν 45 τόνοι ισοξυανικού µεθυλενίου, µιας τροµερά επικίνδυνης τοξικής ουσίας. Τις αµέσως επόµενες δύο ώρες περίπου άτοµα βρήκαν το θάνατο και αρκετές χιλιάδες τυφλώθηκαν, ενώ ακόµα και σήµερα η περιοχή δεν έχει καθαριστεί. Αξίζει να σηµειωθεί ότι παρ1 όλο που ήταν ένα από τα µεγαλύτερα πυρηνικά ατυχήµατα κρατήθηκε µυστικό όπως και πολλά άλλα και πρόσφατα γνώρισαν το φως της δηµοσιότητας. 3. Άλλο πυρηνικό ατύχηµα έγινε στα Ουράλια Όρη το 1957 όπου διατάχθηκε να εγκαταλείψουν την περιοχή περίπου άτοµα. Η εκστρατεία καθαρισµού κόστισε 200 εκατοµµύρια λίρες και κατόρθωσε να αποκαταστήσει την οικονοµική δραστηριότητα στο 80% περίπου της προσβεβληµένης ζώνης. Γύρω από την περιοχή αυτή τεράστιες εκτάσεις παραµένουν µολυσµένες. Στην επαρχία Ναρόντιτσι της Ουκρανίας γενετικές ανωµαλίες παρουσιάστηκαν σε ζώα και αυξήθηκαν οι θάνατοι παιδιών. 4. Το µεγαλύτερο, πιο γνωστό και πρόσφατο πυρηνικό ατύχηµα συνέβη στο Τσερνοµπίλ στην Ουκρανία, 130 χιλιόµετρα από το Κίεβο στις 26 Απριλίου 1986, όπου εξερράγη πυρκαγιά και έγινε µερική τήξη του πυρήνα 1 Πυρηνική Φυσική. John Mayor, σελ

18 που οδήγησε σε µέγιστη έκλυση ραδιενεργών ουσιών. Το µεγαλύτερο µέρος της Βορείου και Ανατολικής Ευρώπης επλήγη από ισχυρή ραδιενεργό ρύπανση, ενώ οι οικισµοί και η αγροτική ζωή γύρω από την περιοχή κατέστησαν ακατάλληλες για κατοίκηση και καλλιέργεια. Εκπρόσωπος της Green World, µιας διεθνούς οργάνωσης περιβάλλοντος κατά της Σοβιετικής Ένθεσης εξέδωσαν τα παρακάτω αποτελέσµατα: 28 θάνατοι 50 ακαριαίοι θάνατοι επιστηµόνων εντός του εργοστασίου 100 ασθενείς σε κέντρο ραδιενεργού απολύµανσης στο Κίεβο Στην πιο προσβεβληµένη περιοχή της Πολωνίας χιλιάδες παιδιά πάσχουν από λευχαιµία. Σηµειώθηκαν σοβαρές γενετικές ανωµαλίες και σε ζώα επίσης. Μια ζώνη διαµέτρου 30 χιλιοµέτρων εκκενώθηκε από ανθρώπους και ζώα. Περίπου κτίρια χρειάστηκε να απολυµανθούν. Στο Κίεβο ανοίχτηκαν προληπτικά πηγάδια για αποθέµατα νερού. Το κόστος της καταστροφής τεράστιο. Υπολογίζεται ότι ανέρχεται στο ρούβλια. 5. Ένα πολύ τραγικό ατύχηµα µε επιπτώσεις χειρότερες του Τσερνοµπίλ συνέβη το Μάρτιο του 1950 στο Τσέλιαµπινσκ, το όνοµα µιας δηλητηριασµένης πόλης και µιας περιοχής βυθισµένης στο σκοτάδι της µυστικότητας, αλλά και το όνοµα ενός στρατιωτικού πυρηνικού συµπλέγµατος 200 τετραγωνικών χιλιοµέτρων που µετατράπηκε στο πιο µολυσµένο σηµείο της γης. Αν πολλαπλασιάσει κανείς το Τσερνοµπίλ εκατό φορές έχει µια εικόνα του Τσέλιαµπινσκ. Το Τσέλιαµπινσκ είναι η κυριότερη εγκατάσταση της Σοβιετικής Ένωσης για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Η διαδικασία παραγωγής βοµβών δηµιούργησε µεγάλες ποσότητες ραδιενεργών αποβλήτων που χύνονταν στον ποταµό Τέτσα. Η µεγάλη έκρηξη έγινε το Μάρτιο του εκάδες χιλιάδες άνθρωποι που ζούσαν γύρω από τον ποταµό δέχθηκαν 4 φορές µεγαλύτερη ακτινοβολία από ότι τα θύµατα του Τσερνοµπίλ. Τα πυρηνικά απόβλητα χύθηκαν στη λίµνη Καραχάν όπου είχαν συγκεντρωθεί 120 εκατοµµύρια Κιουρί ραδιενέργειας. Λέγεται από τους 17

19 επιστήµονες ότι είναι το πιο µολυσµένο σηµείο της γης γιατί έχει ακτινοβολία ίση µε 7 Τσερνοµπίλ! Περίπου άτοµα αρρώστησαν και µεταφέρθηκαν αλλού. Το κόστος της όλης καταστροφής και συγκεκριµένα για την ταφή της λίµνης Καραχάν είχε κόστος 60 εκατοµµύρια ρούβλια. Επίσης έχουµε και µια σειρά πυρηνικών δοκιµών που έγιναν και γίνονται συνεχόµενα, ιδιαίτερα στις Η.Π.Α. και στη Γαλλία. Από το 1960 η Γαλλία εκτέλεσε πάνω από 172 πυρηνικές δοκιµές και παρήγαγε περίπου το 1% των πυρηνικών κεφαλών που έχουν παραχθεί παγκοσµίως. Επλήγησαν ιδιαίτερα τα νησιά Μαρσάρ και Πολυνησία όπου πολλά άτοµα µεταφέρθηκαν µε καρκίνο στη Γαλλία. Οι Η.Π.Α. πραγµατοποίησαν πυρηνικές δοκιµές στη Νεβάδα το 1970 όπου συνέβησαν περίπου 62 ατυχήµατα. Το χειρότερο όµως ατύχηµα των Αµερικάνικων πυρηνικών δοκιµών έγινε στο Μπεϊνµπέρυ το Τίναξε στην ατµόσφαιρα ραδιενεργό σύννεφο τριών εκατοµµυρίων Κιουρί σε υψόµετρο µέτρων ΕΠ1ΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ Α ΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μια πολύ σηµαντική επίδραση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου. Η εισροή στην ατµόσφαιρα τεραστίων ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα είχαν σαν αποτέλεσµα τη δηµιουργία ενός στρώµατος. Το στρώµα αυτό λειτουργεί σαν οµπρέλα που επιτρέπει στις ακτίνες του ηλίου να φτάνουν στη γη και να µη γυρίζουν πίσω µε αποτέλεσµα την αύξηση της θερµοκρασίας. Όπως και το γυαλί στα θερµοκήπια επιτρέπει µεν να περνούν µέσα οι ηλιακές ακτίνες αλλά δεν επιτρέπει τη διαφυγή της θερµικής ακτινοβολίας που εκπέµπεται, έτσι και το διοξείδιο του άνθρακα δηµιουργεί θερµοµονωτικό κάλυµµα. Με υπέρµετρη αύξηση του µπορεί να προκαλέσει αύξηση της θερµοκρασίας των κατωτέρων στρωµάτων της ατµόσφαιρας. Αν συνεχιστεί αυτή η αύξηση θα προκαλέσει την τήξη των πολικών πάγων, την ανύψωση της στάθµης των θαλασσών και την πληµµύρα παράκτιων περιοχών της υδρογείου. Ως το 2030 σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις των επιστηµόνων θα εξαφανισθούν ολόκληρες περιοχές καλλιεργήσιµου 18

20 εδάφους πόλεων και βιοµηχανιών. Ιδιαίτερα σε κίνδυνο βρίσκονται το Άµστερνταµ και η Βενετία. Επίσης το ίδιο αυτό φαινόµενο θα µπορούσε να έχει µια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Η αύξηση της θερµοκρασίας εξαιτίας της επίδρασης του διοξειδίου του άνθρακα αντισταθµίζεται µε την αύξηση των αιωρούµενων σωµατιδίων ως αποτέλεσµα των εκποµπών καπνού, σκόνης και άλλων στερεών υλικών που παράγονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Μια τέτοια αύξηση µπορεί µε τη σειρά της να αυξήσει την ανακλαστικότητα της ατµόσφαιρας προκαλώντας διάχυση στο διάστηµα ενός ποσοστού της ηλιακής ακτινοβολίας. Με την πάροδο του χρόνου όµως η ανακλαστικότητα θα προκαλούσε τη µείωση της θερµοκρασίας στην επιφάνεια της γης και θα έφερνε µια νέα εποχή παγετώνων. Ένα πολυσυζητηµένο και επίκαιρο φαινόµενο που απασχολεί τους επιστήµονες είναι η Τρύπα του Όζοντος, η οποία ανακαλύφθηκε το Η οζοντόσφαιρα εξαντλείται από τη δράση των χλωροφθορανθράκων που εκλύονται από τα αερολύµατα ψεκαστήρων, καλλυντικών, βαφών, ψυκτικών µηχανηµάτων (ψυγεία, κλιµατιστικά καθώς και από τις εκποµπές πυραύλων και ηχητικών αεροπλάνων). Η εξαφάνιση του στρώµατος του όζοντος, που απορροφά την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία θα µπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην επιφάνεια της γης, συµπεριλαµβανοµένης της αυξηµένης συχνότητας καρκίνου του δέρµατος. Τον Απρίλιο του 1990 αναφέρθηκε ότι η συγκέντρωση του όζοντος τροπόσφαιρα διπλασιάστηκε από το 1876 από 13 σε 26 µόρια. Η Ανταρκτική εµφανίζει αυξητικές τάσεις. Οι επιστήµονες φοβούνται µήπως ανάλογο φαινόµενο εµφανιστεί και στην Αρκτική εξαιτίας του φαινοµένου του θερµοκηπίου. Το µέλλον πάντως δεν είναι ευοίωνο. Το επίπεδο του διοξειδίου του άνθρακα αυξάνεται, η τρύπα του Βορρά όπως χαρακτηρίστηκε είναι θέµα χρόνου να εξαπλωθεί και θα επηρεάσει σαφώς τον µεγαλύτερο αριθµό ανθρώπων. Οι υφιστάµενες τάσεις υποδεικνύουν ότι θα αυξηθεί περαιτέρω κατά 40% µέχρι το Μια άλλη κλιµατιστική επίδραση που προκαλεί η ατµοσφαιρική ρύπανση είναι η όξινη βροχή. Η όξινη βροχή είναι ένα µετεωρολογικό φαινόµενο µε σηµαντικές οικολογικές επιπτώσεις. Από τους επιστήµονες χρησιµοποιείται και όρος όξινα κατακρηµνίσµατα που είναι ευρύτερος όρος 19

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ ΡΥΠΑΝΣΗ Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ χημικές ουσίες μορφές ενέργειας ακτινοβολίες ήχοι θερμότητα ΕΠΙΚΥΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ Τι είναι ρύπανση: Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην ευζωία, την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Γενικά περί ατµόσφαιρας ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Γενικά περί ατµόσφαιρας Τι είναι η ατµόσφαιρα; Ένα λεπτό στρώµα αέρα που περιβάλει τη γη Η ατµόσφαιρα είναι το αποτέλεσµα των διαχρονικών φυσικών, χηµικών και βιολογικών αλληλεπιδράσεων του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς.

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος ρβ ς (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ Κατηγορίες ρύπων: χημικές ουσίες μορφές ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 Άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για τον πλανήτη μας προειδοποιούν οι επιστήμονες Πού να οφείλεται η ρύπανση του περιβάλλοντος; Στον άνθρωπο Στη φύση Ο άνθρωπος θεωρείται ο μεγαλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Γήινη επιφάνεια Κατανομή υδάτων Υδάτινο στοιχείο 71% Ωκεανοί αλμυρό νερό 97% Γλυκό νερό 3% Εκμεταλλεύσιμο νερό 0,01% Γλυκό νερό 3% Παγόβουνα Υπόγεια ύδατα 2,99% Εκμεταλλεύσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

1. Η ΜΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Σελίδα 1 Τίτλος ενηµερωτικού δελτίου Π Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΕΚΠΕΜΠΕΙ Εισαγωγή των δικών σας εικόνων SOS!!!!!! Η καταστροφή του περιβάλλοντος Η καταστροφή του περιβάλλοντος είναι η µεγάλη µας ντροπή καθώς υποθηκεύει

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ Οποιαδήποτε αλλοίωση της φυσιολογικής σύστασης του αέρα που μπορεί να έχει βλαβερές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Νερού. Η ρύπανση μπορεί να είναι : χημική με την εισαγωγή επικίνδυνων τοξικών ουσιών ενεργειακή, βιολογική κτλ.

Ρύπανση Νερού. Η ρύπανση μπορεί να είναι : χημική με την εισαγωγή επικίνδυνων τοξικών ουσιών ενεργειακή, βιολογική κτλ. Ρύπανση Νερού Ρύπανση του νερού είναι οποιαδήποτε ανεπιθύμητη αλλαγή στα φυσικά, χημικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του νερού, η οποία είναι ή μπορεί να γίνει,ζημιογόνος για τον άνθρωπο και τους υπόλοιπους

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή.

που χάνεται κατά την καλλιέργεια και του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου,, στην τρύπα του όζοντος και στην όξινη βροχή. Επίδραση του ανθρώπου Γεωργία και επίδραση στον κύκλο του Ν Το Ν είναι το κύριο θρεπτικό που χάνεται κατά την καλλιέργεια και απελευθερώνεται ως οξείδια του Ν στην ατμόσφαιρα συνεισφέρει στο φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε.

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε. Η τρύπα του όζοντος Η οροφή του ουρανού από κάπου µπάζει!!! Η τρύπα του όζοντος Μια εικόνα, από υπολογιστή, του νοτίου ηµισφαιρίου που αποκαλύπτει την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση

Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση ΑΙΩΡΟΥΜΕΝΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Μείγμα διαφόρων σωματιδίων σε αιώρηση Τα σωματίδια στην ατμόσφαιρα διαφέρουν από τα αέρια. 1. Ένα αέριο αποτελείται από ξεχωριστά άτομα ή μόρια τα οποία είναι διαχωρισμένα ενώ ένα

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον

KΕΦΑΛΑΙΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον KΕΦΑΛΑΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Βιόσφαιρα είναι α. η επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς

ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς ΓΣΕΕ-GREENPEACE-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση «Από το Ρίο στο Γιοχάνεσµπουργκ και πέρα από το Κιότο. Ποιο µέλλον για τον Πλανήτη;» ρ Μιχαήλ Μοδινός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05/02/1017 ΘΕΜΑ 1 ο Επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1. Σε ένα οικοσύστημα θα τοποθετήσουμε τις ύαινες και τα λιοντάρια στο ίδιο τροφικό επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (2 Ο κεφάλαιο) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 / 05 /2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝOΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Η ηλιακή ακτινοβολία που πέφτει στην επιφάνεια της Γης απορροφάται κατά ένα μέρος από αυτήν, ενώ κατά ένα άλλο μέρος εκπέμπεται πίσω στην ατμόσφαιρα με την μορφή υπέρυθρης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ.. Όλα όσα πρέπει να μάθετε για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, πως δημιουργείται το πρόβλημα και τα συμπεράσματα που βγαίνουν από όλο αυτό. Διαβάστε Και Μάθετε!!! ~ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος 1 ΜΑΘΗΜΑ 2 Ο & 3 O

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 1 ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ (.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΡΜΟΥ «Υ ΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ ΜΕΡΟΣ B ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση

Πανελλαδικές εξετάσεις 2013. Έκφραση - Έκθεση Πανελλαδικές εξετάσεις 2013 Έκφραση - Έκθεση Γ1. Σε άρθρο που πρόκειται να αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου σας να εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με: α) τις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Διαπνοή είναι η: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση:

KΕΦΑΛΑΙΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: KΕΦΑΛΑΙΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Βιόσφαιρα είναι α. η επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ. Μαµάης Ακαδηµαϊκό έτος 2009-2010 Εαρινό Εξάµηνο Τάσεις εξάπλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ *Φέρουσα χωρητικότητα Ο μέγιστος αριθμός ατόμων ενός είδους που μπορεί να υποστηρίζεται από ένα δεδομένο οικοσύστημα. Ο προσδιορισμός της για τον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Ι Ενότητα 16: Χημεία Αέρα και νερού, Ρύπανση

ΧΗΜΕΙΑ Ι Ενότητα 16: Χημεία Αέρα και νερού, Ρύπανση ΧΗΜΕΙΑ Ι Ενότητα 16: Χημεία Αέρα και νερού, Ρύπανση Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Δομή της ατμόσφαιρας Τροπόσφαιρα (κλίμα) Στρατόσφαιρα (όζον) Μεσόσφαιρα Θερμόσφαιρα Σύσταση της τροπόσφαιρας Άζωτο

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 2: Φυσικός Κόσμος και Περιβάλλον Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Η καταστροφή του από την. περίπτωση των τροπικών δασών. µεσογειακά οικοσυστήµατα

Η καταστροφή του από την. περίπτωση των τροπικών δασών. µεσογειακά οικοσυστήµατα Φυσιολογικά, τα ερηµικά οικοσυστήµατα υπάρχουν εκεί όπου η βροχόπτωση είναι πολύ χαµηλή ΕΡΗΜΟΠΟΙΗΣΗ Τα ερηµικά οικοσυστήµατα χαρακτηρίζονται από: Άγονα εδάφη Μικρή παραγωγικότητα Μικρή βιοµάζα συναντώνται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» Α. ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» Α. ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ Τ λεµφοκύτταρα µνήµης (βοηθητικά Τ λεµφοκύτταρα µνήµης και κυτταροτοξικά Τ λεµφοκύτταρα µνήµης). Ο τερµατισµός της δευτερογενούς ανοσοβιολογικής απόκρισης γίνεται µε την βοήθεια των κατασταλτικών Τ λεµφοκυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Όπως έγινε κατανοητό, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, στις φυσικές του διαστάσεις, δεν είναι επιβλαβές, αντίθετα είναι ζωτικής σημασίας για τη

Όπως έγινε κατανοητό, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, στις φυσικές του διαστάσεις, δεν είναι επιβλαβές, αντίθετα είναι ζωτικής σημασίας για τη 2.12 Το φαινόμενο του θερμοκηπίου Δεχόμενοι σχεδόν καθημερινά ένα καταιγισμό συγκεχυμένων πληροφοριών, πολλοί από μας έχουν ταυτίσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου με την κλιματική αλλαγή. Όπως θα εξηγήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Α4. Επιδερµική εξάτµιση είναι η εξάτµιση του νερού από την επιφάνεια: α. των λιµνών β. των φύλλων των χερσαίων φυτών γ. της θάλασσας δ. του εδάφους.

Α4. Επιδερµική εξάτµιση είναι η εξάτµιση του νερού από την επιφάνεια: α. των λιµνών β. των φύλλων των χερσαίων φυτών γ. της θάλασσας δ. του εδάφους. ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑ 1 ο

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑ 1 ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΖΗΤΗΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή ΜΠΕ 2. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή

Εφαρμογή ΜΠΕ 2. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή Εφαρμογή ΜΠΕ 2 Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων ΧΥΤΑ είναι ο συνδυασμός ενός χώρου ειδικά επιλεγμένου, διαμορφωμένου και εξοπλισμένου και ενός τρόπου λειτουργίας, διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.Τα

Διαβάστε περισσότερα

H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή φυτ

H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή φυτ ΗΓΕΩΡΓΙΚΗΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΚΑΡΑΣΑΒΒΑ Α 2 H ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Γεωργία είναι το σύνολο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε την καλλιέργεια του εδάφους της γης µε σκοπό την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Μαρία Π. Παπαδοπούλου ρ. Πολιτικός Μηχανικός Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης Πολυτεχνειούπολη, 73100,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ 2 ο ΡΥΠΑΝΣΗ, ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ, ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΘΕΩΡΙΑ 2 ο ΡΥΠΑΝΣΗ, ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ, ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑ 2 ο ΡΥΠΑΝΣΗ, ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ, ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ατμοσφαιρική Ρύπανση Ατμοσφαιρική ρύπανση καλείται η παρουσία στην ατμόσφαιρα ρύπων σε ποσότητα, συγκέντρωση ή διάρκεια, που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 23 Μαρτίου Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου:

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 23 Μαρτίου Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 23 Μαρτίου 2014 Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου: Θέμα 1 ο Να απαντηθούν οι παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. 1. Το νερό της ατμόσφαιρας εισέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές

Σύσταση. Ιδιότητες H 2 O. Γενικές. (non-si) Φυσικές Νερό Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια Το νερό σε στερεά (παγόβουνο), υγρή (θάλασσα) και αέρια (σύννεφα) µορφή Το νερό (ή στη καθαρεύουσα ύδωρ, λέξη από την οποία και πολλοί οι παράγωγοι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα