ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ι"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΧΑΝΙΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ι Ι. ΒΟΥΡ ΟΥΜΠΑΣ -.ΚΟΛΟΚΟΤΣΑ

2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1: Κατασκευή ενός αυτόνοµου φωτοβολταϊκού αυτοµατοποιηµένου συστήµατος άρδευσης 1.1 Θεωρητικό µέρος Γενικά Τα αυτόνοµα φωτοβολταϊκά συστήµατα µπορούν να τροφοδοτήσουν µε ηλεκτρική ενέργεια διάφορα φορτία, όταν είναι δύσκολη η χρήση του ηλεκτρικού δικτύου για την παροχή ενέργειας. Ιδιαίτερα το καλοκαίρι, που η ηλιοφάνεια στην Ελλάδα είναι έντονη, η χρήση τους σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να είναι αποτελεσµατική. Μια τέτοια εφαρµογή πραγµατεύεται το πείραµα αυτό, όπου ένα αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα παράγει την απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια για την τροφοδοσία ενός αυτοµατοποιηµένου συστήµατος άρδευσης, το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την παροχή νερού σε διάφορες καλλιέργειες το καλοκαίρι. Το αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα αποτελείται από: α) Το φωτοβολταϊκό στοιχείο. β) Τον ηλεκτρονικό ρυθµιστή. γ) Το συσσωρευτή. δ) Το µετατροπέα (µετασχηµατιστή / ανορθωτή). Το αυτοµατοποιηµένο σύστηµα άρδευσης αποτελείται από : α) Τον προγραµµατιζόµενο ελεγκτή. β) Τις ηλεκτροβάνες Αυτόµατο σύστηµα άρδευσης Ένα αυτόµατο σύστηµα άρδευσης έχει τη δυνατότητα να επιτύχει την άρδευση διαφόρων καλλιεργειών από ένα σηµείο υδροληψίας χωρίς την επέµβαση των καλλιεργητών. Αποτελείται από ένα προγραµµατιζόµενο ελεγκτή και διάφορες ηλεκτροµαγνητικές βάνες, όπου ο ελεγκτής προγραµµατίζεται να ανοίγει και να κλείνει τις ηλεκτροβάνες κατά ορισµένα χρονικά διαστήµατα, επιτρέποντας έτσι την άρδευση διαφόρων καλλιεργειών. Ανάλογα µε τον τύπο του προγραµµατιζόµενου ελεγκτή, 2

3 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 µπορούν να συνδεθούν 4 ή περισσότερες ηλεκτροβάνες µε αυτόν. Για λόγους ασφαλείας τα συστήµατα αυτά συνήθως απαιτούν την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας 24V E.P., ενώ η κατανάλωση του προγραµµατιζόµενου ελεγκτή των ηλεκτροβανών είναι χαµηλή. Αφού συνήθως η τροφοδότηση του ελεγκτή γίνεται από µία πηγή 220V E.P., αυτός έχει ενσωµατωµένο ένα µετατροπέα 220V E.P. 24V E.P Αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα Επειδή στις αγροτικές περιοχές που είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθούν τα αυτόµατα συστήµατα άρδευσης δεν υπάρχει συνήθως παροχή δικτύου κοντά στις υδροληψίες, η απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο µπορεί να χορηγηθεί από ένα αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα. Το καλοκαίρι που γίνονται οι αρδεύσεις στις καλλιέργειες, υπάρχει άφθονη ηλιοφάνεια και έτσι είναι δυνατόν ένα µικρό αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα να παρέχει την απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται το αυτόµατο σύστηµα άρδευσης. Το αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα θα έχει ένα µετατροπέα της τάσης από 12V Σ.Ρ. 220V E.P. Στη συνέχεια ένας άλλος µετατροπέας του προγραµµατιζόµενου ελεγκτή θα µετατρέπει την τάση από 220V E.P. 24V E.P., που χρησιµοποιούν ο ελεγκτής και οι ηλεκτροβάνες. Βέβαια θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί (αν βρεθεί εύκολα) ένας µόνο µετατροπέας (αντί για δύο) 12V Σ.Ρ. 24V E.P. 1.2 Πειραµατικό µέρος Πειραµατική διάταξη Στο σχήµα 1.1 που ακολουθεί, φαίνεται η πειραµατική διάταξη. Τα µέρη του συστήµατος είναι: α) Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Μετατρέπει την προσπίπτουσα ηλιακή ακτινοβολία σε ηλεκτρική ενέργεια. Η ονοµαστική του ισχύς είναι 35W και οι διαστάσεις του 0,4 m 2. 3

4 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 Φωτοβολταϊκή Ηλεκτρονικός Ανορθωτής/ Προγραµµατιζόµενος γεννήτρια ρυθµιστής Συσσωρευτής Μετασχηµατιστής ελεγκτής Ηλεκτροβάνες Σχ ιάταξη αυτόνοµου φωτοβολταϊκού αυτοµατοποιηµένου συστήµατος άρδευσης β) Ο ηλεκτρικός ρυθµιστής Ρυθµίζει τη ροή της ηλεκτρικής ενέργειας προς και από το συσσωρευτή. Παρεµποδίζει την υπερφόρτιση και την υπερβολική αποφόρτιση του συσσωρευτή. Είναι 4 Α. γ) Ο συσσωρευτής Χρησιµεύει για την αποθήκευση της παραγόµενης από το φωτοβολταϊκό στοιχείο ηλεκτρικής ενέργειας. Η χωρητικότητά του είναι 100 ΑΗ (12V Σ.Ρ.) δ) Ο µετατροπέας (ανορθωτής-µετασχηµατιστής) Μετατρέπει την τάση του συσσωρευτή από 12V Σ.Ρ. σε 220V Ε.Ρ. Η ισχύς του είναι 200W. ε) Προγραµµατιζόµενος ελεγκτής Ρυθµίζει την άρδευση µε τη ρύθµιση του ανοίγµατος και του κλεισίµατος των ηλεκτροβανών. έχεται 4 ηλεκτροβάνες. Η ισχύς του είναι 5W. Λειτουργεί στα 24V E.P. και έχει µετατροπέα 220V E.P. 24V E.P. στ) Ηλεκτροβάνες Ηλεκτροµαγνητικές βάνες που ανοίγουν και κλείνουν δεχόµενες εντολές από τον ελεγκτή. Λειτουργούν στα 24V Ε.Ρ. και η ισχύς τους είναι 5W εκάστη. ιάµετρος εκάστης 2 in. ζ) Πολύµετρα, Βολτόµετρα, Αµπερόµετρα Χρησιµοποιούνται για τη µέτρηση της τάσης και της έντασης Εκτέλεση του πειράµατος Στην αρχή του πειράµατος θα γίνει συναρµολόγηση του συστήµατος και στη συνέχεια θα γίνει προγραµµατισµός του ελεγκτή σύµφωνα µε τις οδηγίες του. Ακολούθως, αφού το σύστηµα τεθεί σε λειτουργία, θα γίνουν οι εξής µετρήσεις: Η τάση του συσσωρευτή. 4

5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 Η τάση εξόδου του µετατροπέα. Η τάση του φωτοβολταϊκού στοιχείου. Η ένταση του ρεύµατος όταν είναι ανοικτή και όταν είναι κλειστή µία ηλεκτροβάνα. Η ένταση του ρεύµατος από το φωτοβολταϊκό στοιχείο στο συσσωρευτή. Η ένταση του ρεύµατος που καταναλίσκει ο µετατροπέας (χωρίς φορτίο). Από τις µετρήσεις της τάσης και της έντασης θα υπολογιστούν : α) Η ισχύς του µετατροπέα 12V Σ.Ρ. 220V Ε.Ρ. (χωρίς φορτίο). β) Η ισχύς του προγραµµατιζόµενου ελεγκτή. γ) Η ισχύς της ηλεκτροβάνας Αποτελέσµατα Τα αποτελέσµατα θα παρουσιασθούν σε δύο ενότητες. Στην πρώτη ενότητα θα αναφερθούν οι δυσκολίες που παρουσιάσθηκαν κατά τη σύνδεση των διαφόρων συσκευών και τη λειτουργία του συστήµατος. Στη δεύτερη ενότητα θα αναγραφούν τα διάφορα χαρακτηριστικά των επί µέρους συσκευών του συστήµατος κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του, όπως: α) Ένταση. β) Τάση. γ) Καταναλισκόµενη ισχύς. Τα αποτελέσµατα αυτά θα σχολιασθούν σε σχέση µε τη λειτουργία του εν λόγω συστήµατος. Στη συνέχεια, χρησιµοποιώντας κάποια δεδοµένα που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια του πειράµατος, θα επιλυθεί µια άσκηση. Στο πείραµα που διεξάγεται θεωρούµε ότι η ισχύς και οι ώρες λειτουργίας των διαφόρων επί µέρους συσκευών είναι: Ισχύς Ώρες λειτουργίας /ηµέρα α) Ηλεκτροβάνα 5W 18 β) Προγραµµατιζόµενος ελεγκτής 5W 24 Yπολογίσατε την ονοµαστική ισχύ του φωτοβολταϊκού στοιχείου και τη χωρητικότητα των συσσωρευτών για ένα τέτοιο σύστηµα στην Ιεράπετρα Κρήτης, που θα λειτουργεί 5

6 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 1 το µήνα Ιούνιο. εχθείτε ότι ο µέγιστος συνεχής αριθµός ηµερών χωρίς ηλιοφάνεια στην περιοχή είναι 3. Επίσης, δεχθείτε ότι δεν θα είναι συνεχώς πάνω από µια ηλεκτροβάνα ανοικτή και ότι για 6 ώρες ηµερησίως δεν θα είναι καµµία ηλεκτροβάνα ανοικτή Ερωτήσεις 1. Ποιός είναι ο βαθµός απόδοσης των φωτοβολταϊκών στοιχείων; 2. Από ποιούς περιβαλλοντικούς παράγοντες επηρεάζεται ο βαθµός απόδοσης του φωτοβολταϊκού στοιχείου; 3. Τί ηλεκτρική ενέργεια παράγει το Φ/Σ, συνεχή ή εναλασσόµενη και σε τί τάση; 4. Ποιό σύστηµα στο εργαστηριακό αυτό πείραµα καταναλώνει περισσότερη ενέργεια, ο ηλεκτρονικός φορτιστής της µπαταρίας ή ο µετατροπέας/ ανορθωτής της τάσης; 5. Το φωτοβολταϊκό στοιχείο που χρησιµοποιείτε στο πείραµα σας, θα παράγει περισσότερη ενέργεια τον Ιούνιο, στη Κρήτη ή στη Θράκη όταν όλες οι άλλες παράµετροι (κλίση ως προς το έδαφος κλπ.) είναι οι ίδιες και γιατί; 6. Αναφέρατε και εξηγείστε τις ενεργειακές µετατροπές που γίνονται κατά τη πραγµατοποίηση του πειράµατος αυτού. 7. Στο πείραµα αυτό σε ποιά περίπτωση ο βαθµός απόδοσης είναι µεγαλύτερος. α) Οταν η ηλιακή ενέργεια µετατρέπεται σε ηλεκτρική ή β) Οταν η ηλεκτρική ενέργεια µετατρέπεται σε χηµική. Εξηγείστε. 8. Ποιός είναι ο επιτρεπτός βαθµός εκφόρτισης του συσωρευτή στο πείραµα σας; Τί θα προτείνατε για πιο σύνθετα βιοµηχανικά συστήµατα; 9. Τί θα συµβεί αν στο πείραµα αυτό και για τη λειτουργία του συστήµατος για σχετικά µεγάλο χρονικό διάστηµα δεν χρησιµοποιήσοµε τον ηλεκτρονικό ρυθµιστή µπαταρίας. 10. Εάν σε ένα σύστηµα όπως αυτό του πειράµατος σας, ο προγραµµατιζόµενος ελεγκτής και οι ηλεκτροβάνες λειτουργούσαν στα 12V Σ.Ρ., θα µπορούσαµε να αποφεύγαµε την χρησιµοποίηση του ανορθωτή /µετασχηµατιστή; Σε µια τέτοια περίπτωση θα υπήρχαν πλεονεκτήµατα; Εξηγείστε. Equation Section (Next) 6

7 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2: Φόρτιση συσσωρευτών ηλεκτρικών 2.1 Θεωρητικό µέρος Γενικά Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από ένα αυτόνοµο φωτοβολταϊκό ή αιολικό σύστηµα, θα πρέπει να αποθηκευτεί πριν καταναλωθεί. Συνήθως η αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται µε τη µετατροπή της σε χηµική ενέργεια σε κατάλληλους ηλεκτρικούς συσσωρευτές. Υπάρχουν διάφοροι τύποι ηλεκτρικών συσσωρευτών, ανάλογα µε τον τύπο των ηλεκτροδίων τους. Οι πιο διαδεδοµένοι είναι εκείνοι που τα ηλεκτρόδιά τους είναι πλάκες από κράµατα µολύβδου (Pb) βυθισµένα σε διάλυµα θειϊκού οξέος (H 2 SO 4 ). Η λειτουργία των συσσωρευτών Μολύβδου στηρίζεται σε µια αντιστρεπτή ηλεκτροχηµική διαδικασία, που περιγράφεται από την αµφίδροµη αντίδραση : φόρτιση 2 PbSO 4 + 2H 2 O PbO 2 + 2H 2 SO 4 + Pb εκφόρτιση Κάθε συσσωρευτής µε ονοµαστική τάση περίπου 12 V αποτελείται από 6 κυψελίδες στη σειρά, ονοµαστικής τάσεως 2V εκάστη. Οι απλοί συσσωρευτές αυτοκινήτου χρησιµοποιούνται για την αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας σε πολύ απλές εφαρµογές των Α.Π.Ε. και το βάθος της εκφόρτισής τους δεν υπερβαίνει το 10-20%. Συνήθως όµως χρησιµοποιούνται πιο σύνθετοι συσσωρευτές, όπου το βάθος εκφόρτισής τους κυµαίνεται από 50% έως 90%. Ανάλογα µε τον τύπο τους οι συσσωρευτές µολύβδου αντέχουν συνήθως µέχρι κύκλους φορτίσεων-εκφορτίσεων, ενώ µετά αχρηστεύονται. Είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθούν συσσωρευτές εν σειρά, οπότε αυξάνεται η τάση τους και έτσι µπορούν να επιτευχθούν τάσεις συνεχούς ρεύµατος 100 ή και περισσότερων Volts. Όταν χρησιµοποιηθούν παράλληλα αυξάνεται η χωρητικότητά 7

8 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 τους, ενώ η τάση παραµένει στα 12V. Οι φορτισµένοι συσσωρευτές εξάλλου αυτοεκφορτίζονται µε ρυθµό 2-5% µηνιαίως, ρυθµός που αυξάνει µε την ηλικία των συσσωρευτών Xωρητικότητα συσσωρευτών Χαρακτηριστικό µέγεθος ενός συσσωρευτή είναι η χωρητικότητά του και εκφράζεται σε αµπερώρια (Αh). Η ποσότητα της ηλεκτρικής ενέργειας που µπορεί να αποθηκευθεί σε έναν σωσσωρευτή είναι το γινόµενο της χωρητικότητάς του επί την ονοµαστική του τάση. Έτσι ένας συσσωρευτής χωρητικότητος 75 Ah µε ονοµαστική τάση 12V, έχει ονοµαστική ικανότητα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας 75Ah x 12V = 900 AVh = 900WH. Εφόσον ο συσσωρευτής αυτός εκφορτιστεί κατά 20%, µπορεί να δώσει ωφέλιµη ηλεκτρική ενέργεια 900 wh x 0.2 = 180 wh. Χαρακτηριστικό µέγεθος του συσσωρευτή είναι ο βαθµός απόδοσής του, που ορίζεται ως: Μέση ενέργεια εκφόρτισης Βαθµός απόδοσης συσσωρευτή= Μέση ενέργεια φόρτισης (1.1) Ο βαθµός απόδοσης των συσσωρευτών συνήθως λαµβάνεται Αν δεχθούµε ότι ένας συσσωρευτής έχει: α) βαθµό απόδοσης 0.85 (η) β) επιτρεπόµενο βαθµό εκφόρτισης 0.6 (a) γ) ονοµαστική χωρητικότητα 100 Αh (C) δ) τάση 12V (V) τότε η ποσότητα της ηλεκτρικής ενέργειας (E) που λαµβάνεται κατά την εκφόρτισή του είναι : E = C V n α = 100 Ah 12V = 612Wh Από την προαναφερθείσα εξίσωση µπορούµε να υπολογίσουµε την ονοµαστική χωρητικότητα ενός συσσωρευτή που θέλουµε να µας καλύπτει τις ανάγκες µας σε ηλεκτρική ενέργεια. 8

9 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 E C = C n α (1.2) Η χωρητικότητα των συσσωρευτών εξαρτάται από την ένταση του ρεύµατος που δίδουν στην κατανάλωση. Έτσι ένας συσσωρευτής ονοµαστικής χωρητικότητος ορισµένων αµπεροωρών θα εξαντληθεί συντοµότερα, εάν η ένταση του ρεύµατος που δίδει στην κατανάλωση είναι µεγαλύτερη, και αργότερα εάν η ένταση του ρεύµατος που δίδει στην κατανάλωση είναι µικρότερη. Ορισµένοι κατασκευαστές συσσωρευτών δίδουν τη χωρητικότητα του συσσωρευτή συναρτήσει του χρόνου αποφόρτισής τους Φόρτιση και εκφόρτιση ηλεκτρικών συσσωρευτών Η αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας σε ηλεκτρικούς συσσωρευτές και στη συνέχεια η χρησιµοποίησή της συνεπάγεται τη διαδοχική φόρτιση και εκφόρτιση του συσσωρευτή. Η διάρκεια της χρήσιµης ζωής των συσσωρευτών εξαρτάται: α) από το πλήθος των διαδοχικών κύκλων φόρτισης-εκφόρτισης β) από το βάθος κάθε εκφόρτισης. Για να αποφεύγεται η εκφόρτιση των συσσωρευτών πέρα από κάποιο σηµείο καθώς και η υπερβολική φόρτισή τους (που έχουν σαν αποτέλεσµα την ταχεία φθορά τους), χρησιµοποιούνται ηλεκτρονικές διατάξεις, οι οποίες : α) διακόπτουν τη ροή ενέργειας προς το συσσωρευτή όταν η χωρητικότητά τους υπερβεί κάποιο σηµείο, β) διακόπτουν τη ροή ενέργειας προς την κατανάλωση όταν η χωρητικότητα του συσσωρευτή κατέλθει σε κάποιο σηµείο. Οι ηλεκτρονικές αυτές διατάξεις προφυλάσσουν τους συσσωρευτές και είναι απαραίτητες σε κάθε αιολικό ή φωτοβολταϊκό αυτόνοµο σύστηµα. 2.2 Πειραµατικό µέρος Σκοπός του πειράµατος είναι να καταγράψει τη σχέση χρόνου-έντασης του ρεύµατος κατά τη διάρκεια της φόρτισης δύο συσσωρευτών και να υπολογίσει τη ροή της εισερχόµενης ενέργειας συναρτήσει του χρόνου καθώς και τη συνολικά προστιθέµενη ενέργεια κατά τη διάρκεια της φόρτισης των συσσωρευτών. 9

10 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Πειραµατική διάταξη Κατά τη διεξαγωγή του πειράµατος χρησιµοποιούνται τα εξής : Συσσωρευτής τύπου αυτοκινήτου χωρητικότητας ΑΗ. Συσσωρευτής µεγαλύτερου βάθους εκφόρτισης χωρητικότητας περίπου 100 ΑΗ. Απλή συσκευή φόρτισης συσσωρευτών µε ενσωµατωµένο αµπερόµετρο ισχύος 100 W. Πολύµετρο. Η πειραµατική διάταξη φαίνεται στο σχήµα 2.1. Φορτιστής A Συσσωρευτής Σχ. 2.1.Πειραµατική διάταξη για τη µέτρηση της έντασης του ρεύµατος κατά τη διάρκεια της φόρτισης συσσωρευτή Εκτέλεση πειράµατος Πριν αρχίσουν οι µετρήσεις πρέπει να είµεθα βέβαιοι ότι ο συσσωρευτής έχει εκφορτισθεί µέχρι του σηµείου εκείνου που το επιτρέπει ο ηλεκτρονικός ρυθµιστής υπερφόρτισης-αποφόρτισης συσσωρευτή, δηλαδή µέχρι να ανάψει η ένδειξη συσσωρευτής εκφορτισµένος. Κατά τη διάρκεια του πειράµατος µετρώνται τα εξής : Α. Η τάση των συσσωρευτών πριν αρχίσει η φόρτισή τους. Β. Μετά την έναρξη της φόρτισης η ένταση του ρεύµατος κάθε 15 λεπτά. Γ. Η τάση των συσσωρευτών µετά το πέρας της φόρτισης. Από τα δεδοµένα αυτά µπορούν να υπολογιστούν τα Αµπερώρια που εισέρχονται στο συσσωρευτή κάθε ώρα καθώς και τα συνολικά αµπερώρια που προστέθηκαν κατά τη διάρκεια της φόρτισης (όπως και το βάθος εκφόρτισης του συσσωρευτή) Αποτελέσµατα Τα αποτελέσµατα θα δοθούν σε πίνακες και διαγράµµατα υπό την ακόλουθη µορφή (για κάθε συσσωρευτή) : 10

11 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 Πίνακας 1: Χρόνος φόρτισης - Ένταση του ρεύµατος φόρτισης Πίνακας 2: Χρόνος φόρτισης - Αµπερώρια που προστίθενται στο συσσωρευτή Πίνακας 3: Χρόνος φόρτισης - Σύνολο αµπερωρίων που έχουν εισέλθει στο συσσωρευτή Πίνακας 4: Χρόνος φόρτισης - % της χωρητικότητας του συσσωρευτή Τα στοιχεία των πινάκων αυτών θα παρουσιαστούν σε διαγράµµατα. Θα υπολογιστεί η ωφέλιµη ενέργεια που µπορεί να ληφθεί από το συσσωρευτή, όταν ο βαθµός απόδοσής του είναι 0.9. Να απαντηθούν από τους σπουδαστές κατά τη διάρκεια του πειράµατος : 1. Γιατί πρέπει να αποφεύγεται η υπερφόρτιση και η υπερβολική αποφόρτιση των ηλεκτρικών συσσωρευτών ; 2. Πώς µπορεί να αποθηκευτεί η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από ένα αυτόνοµο αιολικό ή φωτοβολταϊκό σύστηµα εκτός από τους ηλεκτρικούς συσσωρευτές ; 3. Πώς µεταβάλλεται η τάση του ηλεκτρικού συσσωρευτή κατά τη διάρκεια της φόρτισής του ; Άσκηση Αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα χρησιµοποιεί ηλεκτρικούς συσσωρευτές για την αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας. Κατανάλωση 1250 w πρέπει να τροφοδοτείται για 6 ώρες ηµερησίως και για 4 συνεχείς ηµέρες χωρίς ηλιοφάνεια από τους συσσωρευτές, οι οποίοι έχουν µέγιστο βάθος εκφόρτισης 60%. Υπολογίσατε τη χωρητικότητα των συσσωρευτών (βαθµός απόδοσης συσσωρευτών = 0,85) Ερωτήσεις 1. Η Μπαταρία αποτελεί ένα σύστηµα αποθήκευσης της ηλεκτρικής ενεργείας σε Χηµική Ενέργεια. Αναφέρατε άλλα συστήµατα αποθήκευσης της ηλεκτρικής ενέργειας σε άλλη ενεργειακή µορφή. 2. Οι διεργασίες που γίνονται στη µπαταρία κατά τη µετατροπή της ηλεκτρικής ενέργειας σε χηµική είναι 11

12 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 α) Φυσικές β) Θερµοχηµικές γ) Βιολογικές δ) Ηλεκτροχηµικές. 3. Οταν αποθηκεύεται ηλεκτρική ενέργεια σε χηµική µορφή στη µπαταρία που κυµαίνεται ο βαθµός απόδοσης της ενεργειακής µετατροπής. 4. Μεταβάλλεται ή όχι η χωρητικότητα της µπαταρίας ανάλογα µε την ένταση του ρεύµατος εκφόρτισης. 5. Πώς µεταβάλλεται η τάση της ηλεκτρικής µπαταρίας κατά τη διάρκεια της φόρτισής του; 6. Γιατί πρέπει να αποφεύγεται η υπερφόρτιση και η υπερβολική αποφόρτιση των ηλεκτρικών µπαταριών; 7. Κάντε το σκαρίφηµα τάση µπαταρίας ένταση ρεύµατος για µεταβαλλόµενο φορτίο κατανάλωσης (πριν φθάσοµε το επιθυµητό βάθος εκφόρτισης). 8. Σε τί µοιάζει και σε τί διαφέρει µια µπαταρία από µία κυψέλη καυσίµου; 9. Στις απλές µπαταρίες αυτοκινήτου Μολύβδου Θειϊκού οξέως α) Ποιό είναι το βάθος εκφόρτισης τους β) Πόσους κύκλους φόρτισης εκφόρτισης αντέχουν. 10. Από τι επηρεάζεται ο χρόνος ζωής των µπαταριών; 11. Πώς µεταβάλλεται η τάση και η χωρητικότητα των µπαταριών όταν συνδέονται; α) Στη σειρά β) Παράλληλα 12. Το ρεύµα που δίδουν οι µπαταρίες είναι α) συνεχές; β) Εναλλασόµενο; 12

13 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 3 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 3: Μέτρηση της έντασης (Ι) διάφορων ηλεκτρικών συσκευών µε κινητήρα και υπολογισµός της απαιτούµενης ισχύος του µετατροπέα σε ένα αυτόνοµο φωτοβολταϊκο ή αιολικό σύστηµα 3.1 Θεωρητικό µέρος Για την τροφοδοσία ηλεκτρικών συσκευών στα 220V EP από συσσωρευτές 12V ΣΡ απαιτείται η παρεµβολή µετατροπέων (µετασχηµατιστών/ανορθωτών). Κατά την εκκίνηση ενός κινητήρα, για µικρό χρονικό διάστηµα απαιτείται αυξηµένη κατανάλωση ισχύος σε σχέση µε την κανονική λειτουργία του κινητήρα. Έτσι στιγµιαία απαιτείται πολλαπλάσια ένταση ρεύµατος (5-7 φορές συνήθως η ένταση κανονικής λειτουργίας) από τον κινητήρα, γεγονός το οποίο πρέπει να ληφθεί υπ όψη κατά τη διαστασιολόγηση του µετατροπέα που τροφοδοτεί τον κινητήρα µε ηλεκτρική ενέργεια. Έτσι π.χ. σε ένα ψυγείο το οποίο κατά την κανονική λειτουργία του απαιτεί 1Α, στιγµιαία κατά την εκκίνηση του µοτέρ καταναλώνει 6-7Α. Η διαστασιολόγηση του µετατροπέα θα πρέπει να λάβει υπ όψη της το γεγονός αυτό, γιατί διαφορετικά, εφόσον ο µετατροπέας παρέχει µόνο την απαιτούµενη ενέργεια για την κανονική λειτουργία της συσκευής, δεν θα είναι δυνατή η εκκίνηση του κινητήρα. Ο κατασκευαστής του µετατροπέα δίδει συνήθως : α) Την ισχύ (και την ένταση) κανονικής λειτουργίας του. β) Την ισχύ (και την ένταση) για µικρό χρονικό διάστηµα (περίπου 30 sec). Γνωρίζοντας τις στιγµιαίες και τις κανονικές απαιτήσεις µιας ηλεκτρικής συσκευής (ή και περισσότερων) καθώς και τα χαρακτηριστικά του µετατροπέα, µπορεί να γίνει η επιλογή του κατάλληλου συστήµατος, ούτως ώστε να ικανοποιούνται οι στιγµιαίες αλλά και κανονικές απαιτήσεις της. 13

14 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Πειραµατικό µέρος Σκοπός του πειράµατος αυτού είναι η µέτρηση της έντασης του ρεύµατος διαφόρων ηλεκτρικών συσκευών µε κινητήρα και ο υπολογισµός της απαιτούµενης ισχύος του µετατροπέα (µετασχηµατιστή/ανορθωτή) για την τροφοδοσία τους µε ένα αυτόνοµο φωτοβολταϊκό ή αιολικό σύστηµα Πειραµατική διάταξη Η πειραµατική διάταξη αποτελείται από : Μία αµπεροτσιµπίδα. Μία µπαλαντέζα όπου σε ένα σηµείο έχει αποµακρυνθεί το εξωτερικό περίβληµα και είναι διακριτά τα τρία καλώδια (φάση, ουδέτερος, γείωση), ούτως ώστε τα άκρα της αµπεροτσιµπίδας να µπορούν να εγκλωβίζουν το καλώδιο της φάσης ή του ουδέτερου Εκτέλεση πειράµατος Με τη χρήση της αµπεροτσιµπίδας και της µπαλαντέζας µετρώνται : 1. Η στιγµιαία (εκκίνησης) και η κανονική ένταση που απαιτεί η λειτουργία ενός ψυγείου. 2. Η στιγµιαία (εκκίνησης) και η κανονική ένταση που απαιτεί η λειτουργία ενός ανεµιστήρα. 3. Η στιγµιαία (εκκίνησης) και η κανονική ένταση που απαιτεί η λειτουργία µιας ηλεκτρικής συσκευής µε µοτέρ της επιλογής σας Υπολογισµός ισχύος µετατροπέα Για να διαστασιολογήσετε και να επιλέξετε τον κατάλληλο µετατροπέα για ένα σύστηµα θα πρέπει να γνωρίζετε τις απαιτήσεις των ηλεκτρικών συσκευών. Έστω λοιπόν ότι θα τροφοδοτήσετε ένα ψυγείο 200 W, του οποίου ο κινητήρας απαιτεί στιγµιαία 1200 W. Θα πρέπει να επιλέξετε ένα µετατροπέα, ο οποίος θα καλύπτει τις ανάγκες του ψυγείου και στιγµιαία, αλλά και στις κανονικές συνθήκες λειτουργίας του Άσκηση Έστω ένα αυτόνοµο φωτοβολταϊκό σύστηµα που θα τροφοδοτεί : 14

15 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 3 α) ύο λαµπτήρες των 20 W. β) Ένα ραδιόφωνο των 15 W. γ) Ένα ψυγείο των 100 W (στιγµιαία των 600 W). δ) Έναν ανεµιστήρα των 50 W (στιγµιαία των 320 W). Επιλέξατε τα χαρακτηριστικά του µετατροπέα Ερωτήσεις Σε ποιές περιπτώσεις η στιγµιαία ένταση του ρεύµατος κατά την εκκίνηση µιας συσκευής είναι µεγαλύτερη από την ένταση κατά τη κανονική λειτουργία της. α) Ηλεκτρική σόµπα β) Ηλεκτρικός θερµοσίφωνας γ) Λαµπτήρας φθορισµού δ) Ψυγείο ε) Πλυντήριο πιάτων στ) Ηλεκτρικό µάτι ζ) Κλιµατιστικό µηχάνηµα Εξηγείστε 15

16 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4: Παραγωγή αιθανόλης απο σακχαρούχο διάλυµα 4.1 Θεωρητικό µέρος Βιολογικά καύσιµα Τα συµβατικά καύσιµα που χρησιµοποιούνται σήµερα στη κίνηση των οχηµάτων, των πλοίων, των αεροπλάνων κ.ά. είναι ορυκτά καύσιµα και προέρχονται από το πετρέλαιο. Είναι όµως γνωστό ότι το πετρέλαιο όπως και τα άλλα ορυκτά καύσιµα, δηλαδή ο άνθρακας και το φυσικό αέριο, θα τελειώσουν σε ορισµένες δεκάδες χρόνια. Συνεπώς εντείνεται το ενδιαφέρον και οι προσπάθειες για την ανεύρεση εναλλακτικών καυσίµων που θα υποκαταστήσουν µε ασφαλή τρόπο τα ορυκτά καύσιµα που κυρίως χρησιµοποιούµε σήµερα. Τα βιολογικά καύσιµα µπορούν να υποκαταστήσουν το πετρέλαιο και τη βενζίνη στην κίνηση οχηµάτων. Λέγοντας βιολογικά καύσιµα εννοούµε τα καύσιµα εκείνα που προέρχονται από φυτικές (ή ζωϊκές) πρώτες ύλες και µπορούν να χρησιµοποιηθούν µετά από κατάλληλη επεξεργασία. Περιλαµβάνουν: α)το Βιοαέριο, β)τη Βιοαιθανόλη, γ)τα Βιοέλαια Βιοαιθανόλη Η βιολογική αιθανόλη (οινόπνευµα) είναι η αιθανόλη (αιθυλική αλκοόλη) που προέρχεται από φυτικές πρώτες ύλες και παράγεται µε τη βοήθεια µικροοργανισµών (ζυµών). Οι ζύµες µετατρέπουν τα σάκχαρα σε οινόπνευµα, το οποίο αφού διαχωρισθεί από το νερό µπορεί να χρησιµοποιηθεί σαν καύσιµο οχηµάτων αντί της βενζίνης, χωρίς σηµαντικές αλλαγές στον κινητήρα των αυτοκινήτων. Η ενέργεια των βιολογικών καυσίµων προέρχεται από την ηλιακή ενέργεια, που έχει µετατραπεί σε χηµική µε τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης, στους φυτικούς οργανισµούς. Η χρήση των βιολογικών καυσίµων έχει σηµαντικά περιβαλλοντικά ωφέλη σε σχέση µε τη χρήση των συµβατικών καυσίµων Το οινόπνευµα σαν καύσιµο Το οινόπνευµα παράγεται µε τη ζύµωση απουσία αέρα, σακχαρούχου υδατικού διαλύµατος. Σαν πρώτες ύλες για την παραγωγή του σακχαρούχου υδατικού 16

17 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 διαλύµατος µπορούν να χρησιµοποιηθούν γεωργικές πρώτες ύλες πλούσιες σε σάκχαρα. Γεωργικές ύλες που περιέχουν άµυλο µπορούν επίσης να χρησιµοποιηθούν, αφού όµως πρώτα το άµυλο υδρολυθεί σε σάκχαρα. Μετά την παραγωγή του υδατικού διαλύµατος και τον εµβολιασµό του µε ζυµοµύκητες αρχίζει η ζύµωση που διαρκεί µερικές ηµέρες και παράγεται ένα αλκοολούχο υδατικό διάλυµα. Ο διαχωρισµός του οινοπνεύµατος από το νερό γίνεται µε κλασµατική απόσταξη, αφού το οινόπνευµα ζέει σε χαµηλότερη θερµοκρασία από το νερό. Το τελικό προϊόν που λαµβάνεται µε την απόσταξη είναι οινόπνευµα 95 µέρη και νερό 5 µέρη (αζεοτροπικό µίγµα). Το οινόπνευµα µπορεί να χρησιµοποιηθεί είτε κατόπιν ανάµιξης µε βενζίνη είτε ως έχει για την κίνηση οχηµάτων. Ευρύτατα χρησιµοποιείται το βιολογικό οινόπνευµα για την κίνηση οχηµάτων στη Βραζιλία από πολλές δεκαετίες. Σαν γεωργική ύλη χρησιµοποιείται το σακχαροκάλαµο που καλλιεργείται εκτεταµένα στη χώρα αυτή και υπάρχουν πολλά αυτοκίνητα που χρησιµοποιούν αυτό το καύσιµο αντί για βενζίνη. Στις ΗΠΑ επίσης παράγεται βιολογικό οινόπνευµα κυρίως από καλαµπόκι. Όταν το οινόπνευµα αναµιχθεί µε βενζίνη σε αναλογία 5-15%, δεν απαιτείται ουδεµία αλλαγή στον κινητήρα του αυτοκινήτου, ενώ όταν όµως χρησιµοποιηθεί σε µεγαλύτερες αναλογίες, τότε απαιτούνται κάποιες αλλαγές στον κινητήρα του αυτοκινήτου. Το οινόπνευµα έχει υψηλότερο βαθµό οκτανίου από τη βενζίνη, ενώ η χρήση του οινοπνεύµατος σαν καύσιµο έχει επίσης πολλά περιβαλλοντικά πλεονεκτήµατα σε σχέση µε τη χρήση της βενζίνης. 4.2 Πειραµατικό µέρος Γενικά Κατά τη διεξαγωγή του πειράµατος αυτού οι σπουδαστές αναµένεται να αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις και να κατανοήσουν τις διεργασίες που αφορούν την παραγωγή οινοπνεύµατος (αιθανόλης, αιθυλικής αλκοόλης) από σακχαρούχες ύλες γεωργικής προέλευσης. Οι τεχνολογίες αυτές βρίσκουν σήµερα εφαρµογή εκτός από τη βιοµηχανία τροφίµων και στη βιοµηχανία παραγωγής υγρών καυσίµων που χρησιµοποιούνται για την κίνηση οχηµάτων και προέρχονται από γεωργικές πρώτες ύλες. 17

18 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 Η παραγωγή οινοπνεύµατος (αιθανόλης-αλκοόλης) από σακχαρούχες πρώτες ύλες είναι γνωστή από την αρχαιότητα και είναι ευρύτατα διαδεδοµένη και σήµερα για την παραγωγή κρασιού από το µούστο. Η µετατροπή γίνεται µε βιολογικές µεθόδους µε τη βοήθεια των µικρο-οργανισµών και απουσία οξυγόνου, δηλαδή αναερόβια. Η βασική εξίσωση της αλκοολικής ζύµωσης είναι: ΖΑΧΑΡΗ ιοξείδιο του άνθρακα + Αιθανόλη C 6 H 12 O 6 2 CO C 2 H 5 OH MB=180 MB=44 MB=46 Αιθανόλη µπορεί να παραχθεί και από αµυλούχες γεωργικές πρώτες ύλες, αφού µετατραπεί το άµυλο σε σάκχαρο και στη συνέχεια σε αιθανόλη σύµφωνα µε τις εξισώσεις : ΑΜΥΛΟ Υδρόλυση ΣΑΚΧΑΡΟ ΣΑΚΧΑΡΟ Ζύµωση ΑΙΘΑΝΟΛΗ Παρασκευή του διαλύµατος ηµιουργούµε αρχικά ένα υδατικό διάλυµα σάκχαρης περίπου 20% κ.β. µε τη διάλυση 100 γρ. σάκχαρης σε 500 cm 3 νερού. Στο διάλυµα προσθέτουµε: α) ξινό (τρυγικό οξύ, κιτρικό οξύ κ.ά.) β) θρεπτικά στοιχεία (Ν, Ρ, Κ κ.ά.) γ) Μεταδιθειώδες Κάλιο (Σε µικρή ποσότητα για να παρεµποδίσει τη δηµιουργία ανεπιθύµητων ζυµώσεων όπως π.χ. τη µετατροπή της αιθανόλης σε οξεικό οξύ) που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των ζυµοµυκήτων και την αποφυγή ανεπιθύµητων ζυµώσεων. Αφού ογκοµετρήσοµε το διάλυµα και καταγράψοµε την ένδειξη του µετρητή συγκέντρωσης σακχάρων (Μπωµόµετρου) καθώς και τη θερµοκρασία και το ph του διαλύµατος, προσθέτουµε τους ζυµοµύκητες. Εφόσον χρησιµοποιήσοµε αποξηραµένους ζυµοµύκητες, θα πρέπει να τους ενεργοποιήσοµε διατηρώντας τους σε υδατικό διάλυµα θερµοκρασίας C για λεπτά Η ζύµωση Η ζύµωση των σακχάρων σε οινόπνευµα γίνεται στο πλαστικό δοχείο, απουσία αέρα και διαρκεί 15 ηµέρες περίπου. Η ενδεικνυόµενη θερµοκρασία κατά τη διάρκεια της ζύµωσης είναι 25 C, ενώ όταν ανέλθει ελαφρά η θερµοκρασία επιταχύνεται η ζύµωση. 18

19 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 Κατά τη διάρκεια της ζύµωσης εκλύεται CO 2 και παρατηρείται ελαφρός αφρισµός του διαλύµατος Η απόσταξη του οινοπνεύµατος Ο διαχωρισµός του οινοπνεύµατος από το υδατικό διάλυµα γίνεται µε απλή απόσταξη. Προσθέτουµε µια ογκοµετρηµένη ποσότητα ζυµωµένου διαλύµατος στη φιάλη και αρχίζουµε την απόσταξη. Το σηµείο ζέσεως του οινοπνεύµατος είναι 78,4 C. Ογκοµετρούµε το παραγόµενο διάλυµα και υπολογίζουµε µε το αλκοόµετρο την ποσότητα του οινοπνεύµατος που παρήχθη. Κατά τη διάρκεια της απόσταξης ρυθµίζουµε την παροχή θερµότητας, ούτως ώστε η απόσταξη να είναι ήπια. Οι ιδιότητες της αιθανόλης είναι: α) Πυκνότητα 0,79 gr/cm 3 β) Θερµαντική αξία 5088 Kcal/lt ή 6432 Kcal/Kg. Προσοχή: Μετά το τέλος του κάθε σταδίου του πειράµατος πλύνουµε τις συσκευές και τα όργανα καλά µε νερό Πειραµατική διάταξη Συσκευές που θα χρησιµοποιηθούν (Σχήµα 4.1) α) οχείο δηµιουργίας αρχικού διαλύµατος β) Πλαστική φιάλη ζύµωσης γ) Φιάλη απόσταξης δ) Ψυκτήρας νερού ε) Ογκοµετρική φιάλη συλλογής οινοπνεύµατος στ) Σύστηµα θέρµανσης µε υγραέριο ζ) Ράβδος ανάµιξης η) Μπωµόµετρα θ) Αλκοολόµετρα ι) Ογκοµετρικός κύλινδρος ια) Θερµόµετρο ιβ) Ταινία µέτρησης ph 19

20 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 Σχ Συσκευή απόσταξης για το διαχωρισµό της αιθανόλης Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι το υδατικό διάλυµα αιθανόλης, που προκύπτει µε την απλή απόσταξη του ζυµωµένου διαλύµατος, δεν είναι κατάλληλο για καύσιµο οχηµάτων. Σαν καύσιµο είναι κατάλληλη η αιθανόλη, που προκύπτει από την κλασµατική απόσταξη του ζυµωµένου σακχαρούχου διαλύµατος και έχει σύσταση 95% αιθανόλη και 5% νερό (Αζεοτροπικό µίγµα) Αποτελέσµατα Η παρουσίαση των αποτελεσµάτων θα γίνει σε πίνακες. Από την καταναλισκόµενη σάκχαρη ηµερησίως θα υπολογιστεί το παραγόµενο οινόπνευµα και το εκλυόµενο CO 2 ηµερησίως, αφού ληφθούν υπ όψιν ότι από 1gr σακχάρου παράγεται 0,48gr CO 2 και 0,51gr αιθανόλης. Από τους πίνακες που παρατίθενται, µπορούν επίσης να γίνουν οι υπολογισµοί, ενώ θα πρέπει να γίνουν αναγωγές των συγκεντρώσεων σακχάρων και οινοπνεύµατος, όπως αυτές µετρώνεται µε το µπωµόµετρο και το αλκοολόµετρο σε θερµοκρασία 15 C. Σύµφωνα µε τους πίνακες θα γίνει γραφική παράσταση των σχέσεων: α) Χρόνος - ζυµούµενα σάκχαρα β) Χρόνος - παραγόµενη αιθανόλη 20

21 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 γ) Χρόνος - εκλυόµενο CO 2. Η µετατροπή της συγκέντρωσης σακχαρούχου διαλύµατος σε 15 C γίνεται ως εξής. Έστω ότι καταγράφεται ειδικό βάρος διαλύµατος σακχάρου Χ στους Α C. Τότε το ειδικό βάρος Υ στους 15 C δίδεται από τη σχέση : Υ = Χ + [ * (Α-15)], αν Α> 15 C ή από τη σχέση Υ = Χ - [ * (15-Α)], αν Α < 15 C Άσκηση Κατά τη διάρκεια της αλκοολικής ζύµωσης σακχαρούχου υδατικού διαλύµατος όγκου 1 LT η σχέση χρόνου-συγκέντρωσης σακχάρων στο διάλυµα µετρήθηκε ως εξής: Χρόνος Σάκχαρα (15 C) (ηµέρες) (Μπωµέ) 0 13, , , , , , , ,00 Υπολογίσατε την παραγόµενη αιθανόλη και το εκλυόµενο CO 2 συναρτήσει του χρόνου κατά τη διάρκεια της ζύµωσης αυτής Ερωτήσεις Τι εννοούµε µε τον όρο βιολογικά καύσιµα ; Ποια βιολογικά καύσιµα είναι αέρια και ποια υγρά ; Ποια βιολογικά καύσιµα προέρχονται από βιολογικές µετατροπές και ποια από φυσικοχηµικές µετατροπές ; Πού οφείλεται η ενέργεια των βιολογικών καυσίµων ; Πού οφείλεται το ενδιαφέρον για τη χρήση των βιολογικών καυσίµων σήµερα ; 21

22 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 Πώς παράγεται το βιολογικό οινόπνευµα ; Σε ποια χώρα χρησιµοποιείται ευρύτατα η βιοαιθανόλη σήµερα ; Αναφέρατε τρεις σακχαρούχες γεωργικές πρώτες ύλες που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για την παραγωγή βιοαιθανόλης. Είναι οικονοµικά συµφέρουσα σήµερα η χρήση της βιοαιθανόλης σαν καύσιµο οχηµάτων στην Ελλάδα ; Γιατί ; Μπορούν οι αµυλούχες και οι κυταρινούχες γεωργικές πρώτες ύλες να χρησιµοποιηθούν για τη παραγώγη βιοαιθανόλης σήµερα; Εξηγείστε. Αναφέρατε γεωργικές πρώτες ύλες που έχουν γίνει εκτεταµένα πειράµατα και µελέτες στην Ελλάδα για τη παραγωγή βιοαιθανόλης. Η χρήση της βιοαιθανόλης σαν καύσιµο οχηµάτων έχει ουδέτερες επιπτώσεις στο φαινόµενο του Θερµοκηπίου. Εξηγείστε. Ποιά είναι η Ευρωπαϊκή χώρα µε τη µεγαλύτερη παραγωγή βιοαιθανόλης σήµερα; Ποιά γεωργική πρώτη ύλη χρησιµοποιείται για το σκοπό αυτό. Ποιά είναι η χηµική αντίδραση παραγωγής αιθανόλης από τα σάκχαρα; Τί µπορεί να συµβεί κατά τη ζύµωση των σακχάρων σε αιθανόλη, εάν δεν προσθέσοµε µεταδιθειώδες Κάλιο στο διάλυµα; 22

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης. Εισηγητής: ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΡ ΟΥΜΠΑΣ Χηµικός Μηχανικός ΕΜΠ, M.Sc. Καθηγητής Eφαρµογών. Τµήµα Φυσικών Πόρων & Περιβάλλοντος

Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης. Εισηγητής: ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΡ ΟΥΜΠΑΣ Χηµικός Μηχανικός ΕΜΠ, M.Sc. Καθηγητής Eφαρµογών. Τµήµα Φυσικών Πόρων & Περιβάλλοντος Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης Τµήµα Φυσικών Πόρων & Περιβάλλοντος ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ι http://ape.chania.teicrete.gr, e-mail: gboyrd@tee.gr Εισηγητής: ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΡ ΟΥΜΠΑΣ Χηµικός Μηχανικός ΕΜΠ, M.Sc. Καθηγητής Eφαρµογών

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες

Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Ο ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α 29-30 Μαΐου 2009, Αλεξανδρούπολη Παραγωγή Καυσίµου Ντίζελ από Ανανεώσιµες Πρώτες Ύλες Νίκος Παπαγιαννάκος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χηµικών Μηχανικών 1 ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ

5.1 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ 5.1 ΑΣΚΗΣΗ 5 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΟΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ ΙΟΝΤΟΣ ΟΞΥΓΟΝΟΥ, ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΚΑΙ ΧΑΛΚΟΥ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ Α' ΜΕΡΟΣ: Ηλεκτρόλυση του νερού. ΘΕΜΑ: Εύρεση της μάζας οξυγόνου και υδρογόνου που εκλύονται σε ηλεκτρολυτική

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

Μπαταρία η γνωστή μας άγνωστη

Μπαταρία η γνωστή μας άγνωστη Μπαταρία η γνωστή μας άγνωστη Ένα από τα βασικά εξαρτήματα σε ένα αυτοκίνητο είναι η μπαταρία. Ίσως θα έλεγα και το σπουδαιότερο αφού χωρίς αυτήν δεν μπορεί να λειτουργήσει σχεδόν τίποτα. Τι γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014

ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΕΛ ΠΑΡΑΒΟΛΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 Ερευνητική εργασία: Β2 λυκείου ΘΕΜΑ: ''Η Χημεία είναι χρώματα, αρώματα και γεύσεις'' Ομάδα Δ: Μαριάμ Χριστογιάννη Μαρία Χριστοπούλου Χριστίνα Σταμάτη Βάσω Σιρμιντζέλη

Διαβάστε περισσότερα

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4

FeCl 3(aq) + 6NH 4 SCN (aq) (NH 4 ) 3 [Fe(SCN) 6 ] (aq) +3NH 4 Cl (aq) (1) ή FeCl 4 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΧΗΜΕΙΑ» για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Οι διδάσκοντες Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ

MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ MAΘΗΜΑ 5 ο ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΣΤΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ξικός αιθυλεστέρας ή Οξικό αιθύλιο Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός Εργαστηριακός Συνεργάτης Τ.Ε.Ι Αθήνας ckoukoul@teiath.gr ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συσσωρευτής μολύβδου

Συσσωρευτής μολύβδου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΑΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ. ΗΜΕΡΑ. ΩΡΑ. ΟΜΑΔΑ... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Φύλλο έργου ΑΣΚΗΣΗ 5η Συσσωρευτής μολύβδου 2 Πορεία εργασίας: 1. Αναγνώριση εξαρτημάτων συσσωρευτή. a) Αναγνωρίστε τα αριθμημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Μηδενικές εκποµπές SO 2 Μηδενικό ισοζύγιο CO 2 εν περιέχει αρωµατικές ενώσεις Βιοαποικοδοµήσιµο Υψηλό σηµείο ανάφλεξης-ασφαλής µεταφορά Αυξηµένη λιπαντική ικανότητα εν απαιτεί ιδιαίτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ενότητα 2.1 ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας αυτής θα μπορείτε: Να περιγράφετε ένα απλό σύστημα Αυτοματισμού Να διακρίνετε ένα Ανοικτό από ένα Κλειστό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διάταξη μελέτης, της. χαρακτηριστικής καμπύλης διπόλου

Πειραματική διάταξη μελέτης, της. χαρακτηριστικής καμπύλης διπόλου Πειραματική διάταξη μελέτης, της χαρακτηριστικής καμπύλης διπόλου Επισημάνσεις από τη θεωρία. 1 Ηλεκτρικό δίπολο ονομάζουμε κάθε ηλεκτρική συσκευή που έχει δύο πόλους (άκρα) και όταν συνδεθεί σε ηλεκτρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ

ΚΑΘΕΤΗ Νίκος ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ Παραγωγή, ιαχείριση και Επεξεργασία της Βιοµάζας για την Παραγωγή Βιοκαυσίµων Συµβουλές Μελέτες Εφαρµογές Κατασκευές Αυγεροπούλου 1 173 42 Άγ. ηµήτριος Αττική Τηλ.: 210 9915300, 210 9939100 Fax: 210 9960150

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322

ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΚΑΚΑΡΟΥΝΤΑ ΑΡΓΥΡΩ Α.Μ. 277 ΜΗΤΣΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ Α.Μ. 309 ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΑΤΟΥ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α.Μ.322 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Οι κυψέλες καυσίμου είναι συσκευές οι οποίες μέσω ηλεκτροχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΊΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ IV, ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΏΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΚΡΗΣ Β., ΚΕΚΟΣ Δ., ΧΡΙΣΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Π. Καύσιμη στερεά, υγρή ή αέρια

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Νίκος Λιάπης Διευθυντής Εκμετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Νοέμβριος 2006 Στόχοι παραγωγής: ΕΝ 14214 Βελτιστοποίηση οικονομικών αποτελεσμάτων Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ ΣΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων και Βιοκαυσίµων Καρδίτσα 26-27 Απριλίου,,

Διαβάστε περισσότερα

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων.

1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. Εισηγητές, οι συνεργάτες του ΕΚΦΕ : Γαβρίλης Ηλίας, Χημικός Βράκα Ελένη, Φυσικός Α. ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 1. Παρατήρηση βρασμού του νερού μέσω των αισθητήρων. 2. Σύσταση του ατμοσφαιρικού αέρα Σκοπός Να

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Τ.Ε.Ε. Β ΤΑΞΗΣ 1 ου ΚΥΚΛΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Τ.Ε.Ε. Β ΤΑΞΗΣ 1 ου ΚΥΚΛΟΥ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστηρίου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Τ.Ε.Ε. Β ΤΑΞΗΣ 1 ου ΚΥΚΛΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή Βιοντίζελ από Ηλιέλαιο

Παρασκευή Βιοντίζελ από Ηλιέλαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Τµήµα Χηµείας Δι.Χη.Ν.Ε.Τ. Παρασκευή Βιοντίζελ από Ηλιέλαιο Εργασία των µεταπτυχιακών φοιτητών: Επταµηνιτάκη Θεόδωρου Θεοδώρου Δήµητρας Ντρέλια Παναγιώτη Επιβλέποντες

Διαβάστε περισσότερα

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων

Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων Διαρκής απαίτηση της εκπαιδευτικής κοινότητας είναι η ύπαρξη πολλών βιβλίων για κάθε μάθημα, τα οποία θα βασίζονται στο ίδιο Αναλυτικό Πρόγραμμα και θα παρουσιάζουν τα ίδια θέματα από μια άλλη ίσως σκοπιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ. Ιατρού Κωνσταντίνος

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ. Ιατρού Κωνσταντίνος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ Ιατρού Κωνσταντίνος Οµάδα Μέλη οµάδας 1. 2. 3. 4. Ηµεροµηνία / /20 ΜΕΡΟΣ Α Ενεργειακές µετατροπές που πραγµατοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Παράρτημα Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Σκοπός του παραρτήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη χρήση και τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 9 ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΙ ΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ Πείραµα του J. Joule που αποδεικνύει τη διατήρηση της ενέργειας URL: http://www. hcc.hawaii.edu 95 9.1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ Η µελέτη του φαινοµένου Joule και ο προσδιορισµός

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα. Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε.

Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα. Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Παραγωγή βιοντήζελ: πρώτες ύλες και παραπροϊόντα Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε. Θεσσαλονίκη Νοέµβριος 2006 Στόχοι παραγωγής: ΕΝ 14214 Βελτιστοποίηση οικονοµικών αποτελεσµάτων Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 29 Μαΐου 2009 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal Θ2 Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί, με αφορμή τον προσδιορισμό του παράγοντα μετατροπής της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤΙΖΕΛ ΑΠΟ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΟΝΟΡΤΑΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΦΥΤΙΚΑ ΕΛΑΙΑ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΑ Φυτικά έλαια ή ζωικά λίπη ή παράγωγά τους Μετεστεροποίηση Υδρογονοαποξυγόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 1. Ένα ραδιόφωνο αυτοκινήτου διαρρέεται από ηλεκτρικό ρεύµα έντασης I = 0,3 Α. Να υπολογίσετε: α. το φορτίο που διέρχεται µέσα από το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου σε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήσης. Φωτοβολταϊκό πάνελ. Συνδεσμολογία. Στήριξη των πάνελ

Οδηγός χρήσης. Φωτοβολταϊκό πάνελ. Συνδεσμολογία. Στήριξη των πάνελ Οδηγός χρήσης Φωτοβολταϊκό πάνελ Πρόκειται για πάνελ υψηλής απόδοσης ισχύος από 10Wp έως 230Wp (ανάλογα με το μοντέλο). Ένα τέτοιο πάνελ παράγει σε μια καλοκαιρινή μέρα, αντίστοιχα από 50 Watt/h (βατώρες)

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΩΜΙΚΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΤΗ ΚΑΙ ΛΑΜΠΤΗΡΑ ΠΥΡΑΚΤΩΣΗΣ

1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΩΜΙΚΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΤΗ ΚΑΙ ΛΑΜΠΤΗΡΑ ΠΥΡΑΚΤΩΣΗΣ 1 ο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου Αττικής Σχ έτος 2011-2012 Εργαστήριο Φυσικής Υπεύθυνος : χ τζόκας 1 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΩΜΙΚΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΤΗ ΚΑΙ ΛΑΜΠΤΗΡΑ ΠΥΡΑΚΤΩΣΗΣ Η γραφική παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

2. Ηλεκτρικό ρεύµα (ορισµό και φορά)

2. Ηλεκτρικό ρεύµα (ορισµό και φορά) 1. Ηλεκτρικέ πηγέ Η ηλεκτρική πηγή είναι συσκευή η οποία δηµιουργεί στα άκρα της τάση και προσφέρει σε εξωτερικό κύκλωµα την ενέργειά της. Τα άκρα της ονοµάζονται πόλοι της πηγής. Ο πόλος που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή ηλεκτρικής ενέργειας σε θερµότητα

Μετατροπή ηλεκτρικής ενέργειας σε θερµότητα Μετατροπή ηλεκτρικής ενέργειας σε θερµότητα Στη σύγχρονη κοινωνία είναι ευρύτατα διαδεδοµένη η χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας. εν θα ήταν ψέµα αν λέγαµε ότι είµαστε πλήρως εξαρτηµένοι από αυτή. Σχεδόν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Ηλεκτροπαραγωγών Ζευγών

Εφαρμογές Ηλεκτροπαραγωγών Ζευγών Εφαρμογές Ηλεκτροπαραγωγών Ζευγών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Του ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ ΔΕΝΔΡΑΛΙΔΗ Επιβλέπων : Δρ Σταύρος Καμινάρης, Επίκουρος καθηγητής ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Περιεχόμενα Πτυχιακής Εισαγωγή Γεννητρια Κινητηρας Λειτουργια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 11

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 11 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΤΡΟΒΙΛΟΜΗΧΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΟΛΟΦΟΡΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 11 Μέτρηση κατανάλωσης καυσίμου Εμβολοφόρων Κινητήρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΛΙΠΩΝ & ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD Εργαστήριο Μικροβιολογίας Τροφίµων, Βιοτεχνολογίας και Υγιεινής, Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Λίπη & έλαια (Λιπίδια)

Διαβάστε περισσότερα

CH COOC H H O CH COOH C H OH

CH COOC H H O CH COOH C H OH ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 2 ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ (ΧΚ2) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό

Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Θερμόχήμεία Κεφάλαιό 2 ό Επιμέλεια: Χημικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών 11 12 Τι είναι η χημική ενέργεια των χημικών ουσιών; Που οφείλεται; Μπορεί να αποδοθεί στο περιβάλλον; Πότε μεταβάλλεται η χημική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph Ιωάννης Πούλιος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΦΙΝΟΣ ΛΟΥΚΑΣ (Α.Μ. 107/03) ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας

α. Όταν από έναν αντιστάτη διέρχεται ηλεκτρικό ρεύμα, η θερμοκρασία του αυξάνεται Η αύξηση αυτή συνδέεται με αύξηση της θερμικής ενέργειας 1 3 ο κεφάλαιο : Απαντήσεις των ασκήσεων Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες: 1. Συμπλήρωσε τις λέξεις που λείπουν από το παρακάτω κείμενο, έτσι ώστε οι προτάσεις που προκύπτουν να είναι

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα

Φωτοβολταϊκά συστήματα Φωτοβολταϊκά συστήματα από την Progressive Energy 1 Ήλιος! Μια τεράστια μονάδα αδιάκοπης παραγωγής ενέργειας! Δωρεάν ενέργεια, άμεσα εκμεταλλεύσιμη που πάει καθημερινά χαμένη! Γιατί δεν την αξιοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ τοπικού διαγωνισµού EUSO 2013 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ τοπικού διαγωνισµού EUSO 2013 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΚΦΕ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ τοπικού διαγωνισµού EUSO 2013 ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 2 3 Ονοµατεπώνυµο µαθητών Σχολείο ΟΡΓΑΝΑ Ένα τροφοδοτικό, δύο πολύµετρα, ένα κουτί αντιστάσεων, ένα λαµπάκι πυρακτώσεως, καλώδια

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ

Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) Σχολή Χημικών Μηχανικών - Τομέας ΙΙ Μονάδα Μηχανικής Διεργασιών Υδρογονανθράκων και Βιοκαυσίμων Βιοκαύσιμα υποκατάστατα του πετρελαίου Ντίζελ Ν. Παπαγιαννάκος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι αυτό που προϋποθέτει την ύπαρξη μιας συνεχούς προσανατολισμένης ροής ηλεκτρονίων; Με την επίδραση διαφοράς δυναμικού ασκείται δύναμη στα ελεύθερα ηλεκτρόνια του μεταλλικού

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο των B. Μπακόλια & Π. Σερέτη - PowerServices *

Άρθρο των B. Μπακόλια & Π. Σερέτη - PowerServices * H διαστασιοποίηση βιοµηχανικών συσσωρευτών µολύβδου και η επιλογή τους από πίνακες των κατασκευαστών. Άρθρο των B. Μπακόλια & Π. Σερέτη - PowerServices * Πρόλογος: Η επιλογή και διαστασιοποίηση των βιοµηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ - ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1) Αναστασοπούλου Ευαγγελία. PhD, MSc Χηµικός. Mail: ellieanastas@netscape.net 2) Καραγκιοζίδης Πολυχρόνης. MSc Χηµικός,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια (παράγραφοι ά φ 3.1 31& 3.6) 36) Φυσική Γ Γυμνασίου Εισαγωγή Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι η εύκολη μεταφορά της σε μεγάλες αποστάσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ B ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1. Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010

ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΠΑΥΛΟΣ Ν. ΠΕΤΤΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ΒΙΟΝΤΙΖΕΛ: ΈΝΑ ΥΠΟΣΧΟΜΕΝΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΟ ΗΜΕΡΙ Α: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ & ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ - ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΕΤΤΑΣ ΑΘΗΝΑ, 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010 ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων

Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Οικονοµική Ανάλυση Παραγωγής και ιάθεσης Υγρών Βιοκαυσίµων Νίκος Λιάπης ιευθυντής Εκµετάλλευσης ΕΛΙΝΟΙΛ ΑΕ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ : ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ύο βιοκαύσιµα σε βιοµηχανική εφαρµογή:

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λτκείξτ Τπάοεζα θεμάσωμ 33

Χημεία Β Λτκείξτ Τπάοεζα θεμάσωμ 33 Χημεία Β Λτκείξτ Τπάοεζα θεμάσωμ 33 3. Αλκόολεσ 3.1 Να χαρακτηρίςετε τισ προτάςεισ που ακολουθούν ωσ ςωςτέσ ή ωσ λανθαςμένεσ και να αιτιολογήςετε τισ απαντήςεισ ςασ: 1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας

ΕΝΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μορφές Ενέργειας ΕΝΤΟ ΚΕΦΛΙΟ Μορφές Ενέργειας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 26/11/2011. Σύνολο µορίων:..

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 26/11/2011. Σύνολο µορίων:.. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΕΡΡΩΝ 10 η Ευρωπαϊκή Ολυµπιάδα Επιστηµών EUSO 2012 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συµµετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 26/11/2011

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Χημεία

Περιβαλλοντική Χημεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Περιβαλλοντική Χημεία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 3: Ισοζύγιο Ενέργειας Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry.

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry. Επαγόµενα πεδία Ένα µαγνητικό πεδίο µπορεί να µην είναι σταθερό, αλλά χρονικά µεταβαλλόµενο. Πειράµατα που πραγµατοποιήθηκαν το 1831 έδειξαν ότι ένα µεταβαλλόµενο µαγνητικό πεδίο µπορεί να επάγει ΗΕΔ σε

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών

Πίνακας 1. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 2012-13. Αριθμός σπουδαστών Πίνακας. Πίνακας προτεινόμενων πτυχιακών εργασιών για το χειμερινό εξάμηνο 0-3 ΤΜΗΜΑ: ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Α/Α Τίτλος θέματος Μέλος Ε.Π Σύντομη περιγραφή Διακόπτες δικτύων ισχύος 3 4 5 Μηχανικά χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης

Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης Εργαοιηριακήβ άσκηση Μικροοργανισμοί και συνθήκες αποστείρωσης Σιόχοί ίου πειράμαιοε Το πείραμα αυτό στοχεύει να σε φέρει σε επαφή με την εργαστηριακή μέθοδο μικροβιακών καλλιεργειών. Επίσης θα διαπιστώσεις

Διαβάστε περισσότερα

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο

2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο 2013 Αντίδραση του κινναµωµικού οξέος µε θειονυλο χλωρίδιο προς το κινναµοϋλο χλωρίδιο H + SCl 2 Cl + HCl + S 2 C 9 H 8 2 (148.2) (119.0) C 9 H 7 Cl (166.6) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτoϊοντισμός του νερού ph

Αυτoϊοντισμός του νερού ph Αυτoϊοντισμός του νερού ph Το καθαρό νερό είναι ηλεκτρολύτης; Το καθαρό νερό είναι ομοιοπολική ένωση και θα περιμέναμε να είναι μην εμφανίζει ηλεκτρική αγωγιμότητα. Μετρήσεις μεγάλης ακρίβειας όμως έδειξαν

Διαβάστε περισσότερα