ANIMA RATIO. gs» gs» y&» ÖS» 's» Piychologica. fe» 0&* RS» P* g&» P» gs* Bore, in Régth Upfal, Aca«demia ProfeJJarepublica, PRi;SlDE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ANIMA RATIO. gs» gs» y&» ÖS» 's» Piychologica. fe» 0&* RS» P* g&» P» gs* Bore, in Régth Upfal, Aca«demia ProfeJJarepublica, PRi;SlDE"

Transcript

1 47 DI SPUTATIÖ Piychologica ANIMA RATIO fs A L I. EXUSQVß facültatibus. δ» BS» ss» m» ö» gs» ÖS» Iuvante Deo Opt. Max. PRi;SlDE 0 RA Ν RE res Ν ECOρ η ro ί^εrifl o A4edieina Do«Bore, in Régth Upfal, Aca«demia ProfeJJarepublica, Public^ defendere conabitur Arvidvs Johannis t i d ε r r s, s. «scos» upa χ ι Ε Excudebat Ε[chtIlm MatthU ANNO Μ DC XVIIL Θ06Θ06Θ06Θ06Θ0βΘ0<3Θ0β^Θ0^/Θ06 Θ0Θ90θ90ΘΘ0Θ90Θ90Θ90Θ(Θ0Θ(90Θ PS» y&» Ajtr gs» &» P» gs* 0&* BS» ΑιΤϊΓ gs» RS» P* g&» m» 's»?osl γλοέγ fe»

2 CL AR ISS«ET EMINENTIS DOCTRL nac Excellencii pratftantifs. nec non Prudemiä multocprcrumufuexcdlcntifsim/i viris. Μ. I Ο Ν & PA L Μ A? Cuprimontanomm Paßo# ri primärίο. M. SAMVEL1 PrarpoGto QC Paßoriin Suff#«D. CHRISTOPHERO in <%3φ. Ρ Ε T R Ο von td(twin$cn quondätn Praefcdo, CHRISTOPHERO in 5?oor. Μ ATTH1Ä GEORGII jamprsefc&ocom ftiruto. NICOLA Ο Β ER G ER! quandäm prarfedo. Ρ Ε T R Ο ER l CI R. M.Cupriemptori publice. ΤΗ Ο Μί K R Ε G Ε R, Reginas M.Cupriemptori» MARTINO in Gruffuerijs. Ε R I C O I S Ρ Ε T R I in Gruffucrrp. A C O inphaun. Fautoribus Si Mecaenaiibus fuis, reveremer 8t amki cokndis Sic. hoc Chartarum «vunufculo faiuum dc Felicia quxcß exoptat Refpondcns.

3 I# r * «f f «t# «I# t t f «I/ # tlf «Ar t # «Ar «Ar JU «l * &0ΘΘ0ΘΘ0Θ90ΘΘ00^0Θ90Θ90Θ90Θ909 ΟΘΘΟ Θ^ΘΟ6Θ 0Θ^ΘΟ 0^Θ06 Ο0 D *ΑΝ1Μ Α RATIONALI Thcfis I. Ifficilimaiane&' pianedivinacft a- rumse rationalis cognitio, quare cam pocius religiöse admirari,qus curios«inveftigare nos decet: nihilominus cum fatuipotius quam fapientis ho* minis eilet ad cscli,elementorum, aliarumeprerum cognitionem adipifcendam omne iludium confcrrc,fe ipfum autcm ignorare, neceflarium exißima. mus, de ea in praefentia ex probatifsimis auåoribu brevem difpucationem infamere«it, Anima in tribus pntcipuis lingvis Hebnra, Gra?ca,& Latina appellatur å rcfpiratione feurcfi u geratione^quae fit per refpirationem,nam Htbraici dicitur nephes, å fpirando & fuffiando> Laiinr ani ma å Graeco vocabulo avta^k uventus, Crarcr hxy k 4υχά^ω refrigero,quia utinquit Plato in Cratylo quadiuanima in corpore efacauia ipfieft ut viuar,rrfpiratio vim ei praebens,quando a. refptratiodefinir, corpus interit&homomoritur; hinc videnturve teres animam hxkt appcllaite A a De

4 r ι% De fubftantia ίίve e ffentia aitiimac varia?,incertär,imo abfurda^plurimoru Pbilofophorum fuerunt ορ in ίο nes, plericp enim amma-m hominis flatuerunc corpoream Sf mortalem jeamqp definiveruncvel å motu vel a. fenfu. I V,, Stoici animam feeertmt aerem calidum vel ha~ fitum propcer fummaro il lam mobi 1itatem quam im igneconfpicieba-nt: Reliquoru Philofophorum o- pinianes5utpote Heracl!ti,Democriti,Lcudppi,Alc. ma?onis5)zenachratis Sf afioru, hic non rccenfemus,, enm manifeftåm prafeferant faliitatem aciniigtiemi abfurdiratem*. V; Hippocrates anima nortram obinvolutam eius? naturam,& fenfus noftros effugientem άφ id eil, naturam inafped:abilem vocavit. Galenus multis in Jods-(c animam fubflantiä ignorare fatetur, ut videre ert lib* 6* Epid* π i tem in hb* quod: animi mores fequantur temp; corporis in Ii b. az«de placitisi Hipp; & Platon, ii deanimae fubrtantia (inquit) aliquid pronunciare opomar, diceremue; aurhanc eile veluti lucidum athereumcgcorpus,aut: prorfus incorporea m fubrta ntia m*. V il Quando autenraliis in lods animam tempera?»* mentum appellitar,non vult tempenem forma m elfe baminis ratione utentis3 fed formam mcdicam9lquae foui

5 fbia in Μ cdid confiderafiotteni cadir: iiiud enimt quod neciervari poteftpr:efens, nec rcftitui abfcns non cadic in Medidconiideratione Änima ratio» nalis nec prafens fervari potert,nec abfens reftitui fo* firm autem temperamentum Sc prseicns fervari 5C abiens reilitui poteiljtemperam emumigitur erit fola formahominis medic,quia Μedicus humanuni corpus coniiderat*nön quatenus Phv iicutn, materia conlians & forma, fed quatenussegrotabile Sc' fana* bile} Sic ergo dextrr inteliigenduseil Galenus quana* doanimam temperiem appellat;, Vi b Cum igituradfo divina res ilranima noilra,ut fupra omnes naturales formasfefe extollat &Γ erigat (dedivinisautem ut dicebatolim Simonidespoilutnus täntum diccrequid non fint) pleniorem eius ef* fentutm ex ipiadefinitionerimemur», VTl t minima ratlonalis eflfulfiantia incorpore# hominis corpon conjunßayßne corpore tarnen in> immortalisv X- ^C»$- Dicitur fubitantia,quia eil hnrixuα &perfedho, telitgens ornnis autem νπλίχβ* feu perfedtio eil fubilantia: Deinde quiequid, fufiinetacridentia, eil fubilantia, anima autem talis eil, quia fuiliret vitia, virtutes, feienttam, ignorantiam, quae non nifi å fubilantia iufiineri poilunr^ ^ ^ gn

6 χ Eft prat«rea incorporea, feu Spirituafis, invifibilis, fimplex,expers omnis magnitudinis, figurac &C dimcnfionis,tälts enim fi noncflet3nonpo{ret alia corpora materiata intelligere, cjuis lllud, quod aliquod percipit, ä natura eius quod percipicur, o- portet, eite denuniatum: fic lingva amaro iapore infe&a dulcem, & reliquos fapoves fencirc nequit; fic fenforium oculi fi cfl.cc coloratum, nullum alium colorem perciperet. X f» Id etiam quo vivitcorpus,non eft ipfu corpus, atqui corpus vivit animå» Scalig. exer. 307* C 36f Ergo anima non cftipfum corpus, nec corporca XII. His addi poteft hare ratio, fi anima fit corpus,aut «rit corpus caeleftc,aut elementare, aut ex dementis mixtum: Non caelefte, quia tunc movcretur circulariter, non elementare, quia fic defcenderet vel afcenderet: non miftum,fic enim moveretur ab elemen to praedocnina nte. Χ11K Quando animam rationalem fubftantiam dicimus, intelligimus fubftantiam non incompletam, nulla enim incompleta fubftantia per fe exiftit, fed coexiftitalteri, quo pereunte definit efleianima autem rationaliscum nondefinat efle five exiftere,poft feparationem a corpore, propterea incompleta fub ftantia eile non poteft Mag#

7 Χ IV. Magfium profc<ftoac admirtndum D BI & natura? opus eft, coniunftio animac rationalis cum corpore organico in homine: non enim eft conta- Äusquidem Phyficus& localis, qualis eft intcr vas bi aquam, inter navim SCnautam, necp mixtio duarum iubftantiarum,qua!iscftaqua?& mellis in mul- (ο, hordei bi lupuli in cercvifia: neq? accidentis cum fubic&ocoropoimo: Sed potius eft copulatio fub ftantir fpiritualis Si corporear, fafta virtutc fpirfcus vitalis ad conftituendum homincm: vcl comunpi- O tur corpori tanquam forma fubftantiajis, XV. Vndefequitur animam rationalem efle ipfam formam hominis5licct tamapud vetetes quamrecen tioresconcrovcrfiafuerithacde re acerrima: i* Piato η. I.5. de natura hotmnts, animam fecit formam aitiftcntcmjeå rationcqua nautaaftiftitnavi. 1. Alt) human itatem formam hominisfiatuerunt: 3- Quidam utiionem anima?cum corpore veramhominis formam comcrtderunt,qua? fententia vel hinc abfur» da, quia unio eft accidens > nullum autem accidens fubltanriam conftituerepoteft :quoenim natura? decreto faceret accidens fubftaötiam. Scalig«de plantis pag:is*. XV ί. Philofophiautem communiter animam ratio nalem vere Si proprif elfe formam hominis ftatucrum, quorum fcntcnua?airenfum prabemuspropter iequentcs rationes» Quic

8 X VIT ι. Qüia formavic Dcus homitietnde limo terra, 3C infpiravit in faciem eius fpiraculum vita?, &fafluscil homo in animam viveniem 5 >ubi produ&io totius hominis tä m quo ad corpus, quam quo ad ani mam defcribitur. Per fpiraculum enim vita? ani mam rationalem, omnesinterpreresintelligunt 3dC ipiraculuappellatur9quia tamdiu vivit homo, quamdiu fpirac* χ ν ι ;I K 2. Quicquid infuper habet omnia officia fornja?,i!lud eft forma 5 atqui anima rationalis habet o- mnia officia forma?: Eft igicur format Änima enim rationalis dat efte rei, quia ftmul cum materia facit u- numcompolicu eitentiaie,quod eftens fpecificé com«plctum & abfoilutum Per: 1. de mat ca ρ. 22» infor mat totum corpus, conilituit animatum: conftituit hominem incerta quadam ipecie viventium, ita ut homo, qua homo, fit 8t ntimeretur in rebus naturalibus propter animam rationalem 5 diftingvit hominem ab aliis rebus om nibus, X I X 3* Forma non tantum eft V^ ',fed etiam ΙίΛω^ΐί -' h»e. å re cuius eft forma feparari nequit* At qui anima rationalis ab honline qua homo, non poteft feparari: Ergo eft vera hominis forma» X X, Eft quoque intelligens, quia babet infitasnoti. da«

9 cias de Dco, de ditcritninciiotiertofum & turpiufnj libcrtatemeligendi bona& reprobandi mala : 8C quidem inorganica dicitur,nu1ioemmutiturinflnr mentocorporeo adaefhones fiiasobeundas,quatc* nus nempe abfolute per fuam eitenciam confidcra* tur, alioqui quatenus fimulachra rerum extrinfecus per certa organa oblata å pbantafia accipit, &Γab il- Iis fimulachris tanquamobievfh's,ad inteliccftionem movetur fcu excitatur,organis corporeis carcre ncquit. XXI. Hinc multa in corpore exiftunr, qu^ ipiiusfun- Äiones iuvant & acuunr, mulca quac obtundunt& impcdiunt,corporc,acri OC vehementi converfionc confra&o,illaconfeftimeniigrarc cogitur: necilla proprio fubftant/ae ia<?luram quandam facit; Sed corpus quod proprium eius c il dornicilium prscpeditur: ut enim artifcx idoneis inftrumentis inftrudus, fiintenebricofum autardumconclave contrudatur, ticquit quac anis fuae ilinc efficere: Sican/ma vitioio corpore,quod efttanquam domiciliurn,coercita,quae fua funt munia exequi non poteil,convenientienim corporis mediocritate ten eri deiiderar, qur fi parum commutabitur fun&ionibus fuis interpellabitur: fin multum,tantam difcrepantiam perhorrefccns, ncc ferre potis,de corpore decedit* Sic ergo actione«feu funeftiones animse larduntur, Isrio nempe corpo re, ipfa autem citemia anima: illaefa B fi

10 XX IT, Eft & cutcp homini fua propria anima.propter* ca falfa,& i mpia cft opinioävcrrofs qui de anim. Com.?. unicam numero animam efte omnium ho rn ι num pronunciat. Erronea quocßpythagoricorii 8C platonicorum eil fententia,qui easdem animasad aha corpora mtgrare,& lic non tot eflfc animas,quot humana corpora itatue bant. Χ Χ11T. Vtracpcnim ορίηίυ& facrisiireris.s^ rationfbus Phtlofophicis taeife refuratur: infacris enim toties Iegitur anima tua, anima fua,ammahuius, vei il 1 sus: ut de puero mulierxs farepthanse f. Reg.17 v. 22. reverfa cft anima pueri in interiora eius. Item* fapient* S. v. 9. Luc 8 v. ss Item Luc. t» X X IV Rationcs har funr. η T ot funt numeroanimse rationalesdiftin<5br,quot funt hotrunes indxviduj diftinfli numero,quia freut unius hominis non poteft eile ηιίι una anima, quia una forma : Ita plurium hominum plures forma* fint oportet: ab urta enim forma qutsqms habet utfit ens unttm,& propterea multi a multis formt* habebunt ut muln fint; Sed ho fr ints in iividui diflinfti numerofum tot, quor hu mana cotptva. Ergo criam aniore rationales funt St! na eilet cmnium rot quot humana corpora. 2. hominum anima > eadem quo φ eficc omnium fcomi#

11 homitium operatio, eardetnottitiium cogitafioties, icientise,artes 8C ccniilia. Ar hoc falhjrfri; brgo8{ illud: notum enim eft uno & eodem tempore aliquid ab uno homine fciri, quod alius ignorat $ ab u no aliquo amari,quod alter odio habet. X X v. Nunc quid fit animae vicfeamus t Sratui mus autem ex αι&ο veterianimam fecundum eilentiam, cotam in toto corpore, 8c rotam in qualibct parte : adeo enim divina res eft forma, ut cum ht fubftantia,aliam totam impleat fubftantiam. X X V K Quando autem animam totam in toto eftζ di* eimus& in qualibeteius parte»eam non extenfatn volurnussnecdiviiibilem,quia fi extenfa citet,autpcr fe aut per accidens eflet extenfa* Atqui nullo modo tfi extetrfa: quiä extenfum per fe dicitur, vel qtå fola quantitas cit extenfa, vel qua corpus compofttum eft extenfum per quantitatem: extenfum vet o per accidens quod extenfum eftitidem per quantita tem, Sc partes habet extra partes. Cum ergéanima quanta non (it, extenfaeflenon poteft» XXVII. Qusccuncp porro forma 4 materia non dependet in elfe,ea nonextenditur ad extenfionem trsarcria* dependentia enim caufacfl extenfiocis: rationa* A a Iis

12 Iis atiimanuiio modo depettdet 3 corpore, quenio* do ergo ad illud cxtendi debear* XX V II L Circa originem animserationafie tres potifsiniiim repetiunturopinioness prima eil: corum quf ftatuunt animam hominiscxfubftantia Dei deccr* ptam. Altera defcndiecrcationemanimarum ex ni- Jhilo* Tertia aflenfum probet propagafcioni feu ge nerat iorj. XXIX» Dogm a traducis placutile videmus Tertulfiano, Apoliinari#CyriIloa Athanafio Epifcopo Alex» andritio,&t maxima? parti occidentalium ; item Lu~ tbero,a!rjscp plenscp omnibus qui Luchert dotihinä fequutitur. Χ X X# Animam vero noilram cite originis cadefiis feubomini divinitus δνξν&μ feuforis accedcre, pro bat urd^hicronymo, Idatoni,Ciceroni, La&anuo* Med* eis Sc EMoiophis»Phyficis fere omnibus inprimis Fernclio; item TheoTogis nonnullis; Ha? rentacadcmict XXX L Qui tr Jucem defendunr, in dupltci, funr di fre» rentia, a 1 η a ni ma s a b a η i m is pr ocrea i i a iim r. fei e ut lumen alumine acceriditur : Ali) veroproraginem ex femine tuentur sut torns homo it in fpernutejv- άμ<ί > potentia. XXXll, Verum cnim verohiféeom nibus tv iiti vjuiddc inme ruuonalia oiuincfentiendum fit iibercdicaw mus*

13 mus: Equidem fi ftatuaturanimarum creatfo^noti poccft offcncii a quo,sc quomodo anima peccato inficiatur; Hinc Auguftinus inepift»2s. adhicronymum&i57. ad optat* ingenue confitetur ie,nceß leg*ndo, necp orando> necp ratiocinando invenire potuiilc,quomodocumanimarum creatione peccatum originw defendatur : Si autem hoc untcum o- ftendrpoßet,quomodopeccatum nonnegetur,fi a- nimarcrcatio affirmetur,rum forfan probabilior fo ret altera fcntentia de produftiohc animarum immediata. XXXI IL Iitud a rem oftendt irr pofsibile eile hoc unico argumento euincerc poffumus: Quodcunq? pecca. to Adami obnoxiumeit, vel eile debet,fd ab Ada. mo medijs p3rentibustrahitur,originaie n. malum non per imitation em,(ed camalem generationem &C propagationem ad nos dcriuatur. Atqui anima non trahiturab Adamo, Ergo nec peccato Adami obnoxi* efh Setmus quid Pontificrj contra hoc ar gumentum excipiunt, verum cum iam dudum a fyn* ccrar rebgionistheologis refutati finr,eorum überiorem refutarionem lue non repetimus, X X X IV. Qui infufionem animarum defendunt,cen» feneani nam puram å Deo creatam,ab impurocor pore conram mart,nt iracottiunciίο a nimar cum cor pore peccatis infedo,cauia htpcccaii in anima hae. tente B 3

14 . viciofam XXXV. Qu* fcholafticorti Do(florum fentetttia pror- Jus abfurda eil, corpus cnim non poteft aliquam qualitatemanimsc, qua? fpiritualis eil, im> primere. * quod corpus non habet eo non poteft animam inficererpeccatumquod animac proprium, ignorantia mentis,averiio vo!untatis,non ineil cor pori. Ergo ülo animam inficere nequit. XXXVI. 3. Corpus propter animam, non Contra, anfrrta propter corpus peccato inficitur, inverteretur hoc, ft amma å corpore inficeretur,& fequeretur hinc prim um i gnorantiap,contupiacia?, & averfionis fubjecflum eile corpus, qua? omnia falfifsima. 4. Deus quocp fic foret in uftus,qui animam iuü:am,& nihil tale mericam, inram impurumcarceremdetruderet, XXXVII. Quid praeterea C legimus, quod totus homo generethominem vi benedidionis divinar,quaefic habet,crcfcitc & multiplicdmini. 1* quod Adam genuerit Sethü ad lmaginem fuam, illaautem imago confiftebat potifsimum in conformitate animap. 3. Quod David dixeric fe totum ( ergo quo ad animä ) in peccatis conceptu. 4. Quod regeneremur praccipue 1 η anima,quod autem regetieratur,id antea fuit generatum. Χ Χ χ V111. Rationibus quoqj Philofophicis anima? propagatio probari poteft ; Quia diiertf Philofophus Arift:

15 Arift: a. Phyßc inquft,quod 1.0mo generet homine & föl,ii iam homo generat hominem,iatis conftat cx homine itl homine propagari utrumq?, animant nempé & corpus ex quibus homo componitur: non cnim poteft homo elfe,qui animam intelligentem tion habet,liquidem ä nobiliore parte,(cilicet animä» «il & denominatur homo. XXXIX. Hlc creationis defcnforesmulta excipiunt, verii cum eorum exceptiones, non tam validsehnt.ut noftram fententia evertere pofsinr,propterea non multum itfis turbamur. X L. Ad modum propagacionis quod attinet, ille in hac caliginemexplicabius videcur» Duaeautcmflint dc cofentenclar principales: quidamfieri propaga tionens putant per edudionem, quidam per cradu&ionem. X L I» Editionens qui defendunt,ita cenfenr,quod a ni ma primo tempore non lateat acftu in ferrinc genitali/ed duntaxatpotentiå :quandovero fernen nonnihil elaboratum,& membra corporis quodam tnodo delineata fuerint,id quod antequadragefiniiij, poil eonccptionem diem,non fieri opinantur Phyfici pieric^p, tum demum per fwotuip τγλα$ι*»ν in iemine hcrrentem,animam epoteiiria feminis cducisexdtari & aceen ii, ita ut quod antca folurn latcbat in po* tenna, nunc in acflu effe avivc* c 3 & corpus fuurri in«formars incipiat. VcruiB

16 XL IL Verum hinc multa fequerentur lncommoda t. Accidcns nempe pocentia fic producerct nobilem 8Cexcellcritem fubilanriam. 2 Anuna fic foret aliquid materiacum,formarum enimmateriab'um proprium eft educi e potentia feminis. Nec poilet oftendi, quomodo anima peccacomficeretur* XL1 IL Proinde ftatuimus modum eile per tradu&io nem, Deus emm poit crcationem primi hominis, iili quemadmodum reliquis omnibus animalibus bencdixit:dicendo,crefcite& mukiplicamini: hu ius bcnedi&ionis vi,totus homo generathominem, ita quidem ut ex femine corpns,ab anima gencretur vcl potius traducatur feu propagetur anima: Cor pus humanum generaturaeoipore non im mediate, fed mediaté intcruentu nimirum feminis genitalis: Anima autem ab anima nullointerueniente medio, fed immediatc propagacur,habentcnim fpirituales eflfentfe* iftam naturam,ut (fi Deo ita vifum fucrit) fui fint multiplicativap, ut patet exfimili de lumme: Jumen enim natura; efl npn corporeac fed fpiritua Iis, fatentibus Philofophis fanioribus omnibus: ha bet igitur vim fefe tnultiplicandi: non autem fe multiplicat vel promovet ntfiin materia apta &ido nea: quandoergocandelarlucenri admoveatur alia candela, ibitum lumen fefe multiplicat^ in alteram caty

17 candefam ejuocp promoref,f!6tt per fui panir/onemj nec per totalem fui in alteram candclam tranfiniflionem, fed per luminis novi, vclut acccnfioncm & excitationem* X L IV# Pariter fe habet in anima hominis,qua?iuictiam eft multiplicauva iecundum beneditftioncm divinam: quando enim fernen eft commodcpra?- paratum Siapte ad fecuturam generationem difpoiitum,tunc anima fefe multiphcat & quaii novam numero quidem, non fpecie,å fe diveriam in ifto fcmine accendft, fineulla fui frutluiatione3partitiones aut cransfufione, qusepoflmodum abfolutå corporis delineationc non educitur necinducitur 3fed dunta«* xat emergit & fua officia excercere incipit. XL V. Si vcro quis quxrat quid hat cum ifio femine, quod iu uterum tranfmittitur, e quo tarnen homo non gcneratur,an3c lllud animacumiit * Dicimus smimaturn non efle* u quia fernen hoc non per o- mnia apte erat ddpoiitumad gen erationetr»,& pro pterea animamfefemultiplicare non pofle. Sic& lumen fefe non multiplicat in materia minus difpo nimium humiditatishabente. 2. velquia fingularisefl parna divina, Dcus n. fa?pé natura? cursu inhibere poteft 5 qua de caufa ftcriliras in fcriptu* ra fingula ris pxna,fcecunditas vero fingutare Uei donum prxdicatur, C quan*

18 XLvn Quandoautem fic (pirituum muttipiicationcm a (Terimus,intelligt mus fpimus corporib. devindos: licet autem aflertio bxc in Philofophiavideaturabfona; pluris (amen faciemusordinationemdci,qui dixic crefcite 8c mu!tiplicamini,quantumuis mirandi huius operis rationem explicitam non teneamus t ficuc & totumilludopus generatiotiis humanaesadcoadmirandum cenfemus, ucomnem rationiscaptum fuperet: Is fané qui illudexplicaretsfapicq«> iior Salomone nobis videretur» XLVil. Cum igitur iicconiler*animam rationalem ha bere pr nicipium, an etia m habeac finem, vet potius incorruptibilis &Γ im mura bitis maneatsquccruurr in qua quidem quarilione,etii fuirius deberet eile omnium hominum confénfus ad defendendam d?onira fem&excelfentiam humanar natura?,quå illa å Deo pra* omni hus aiüs animanribus ornata eil t Hk ta m<n magnam videmus opinionum difcrepant/am exiliere / Fuerunt enim oiim nonnulit, & fortade ctiam nunc quidam reperiuntur, qui fiaruunt ank ma m rationalem non eile immorraiem5fed unå cum corpore interire,ur. Epicurei,Stoic/,&r Saducark Ceitis ioitur argumentis animar immorralitatem demon ffrabimus. XLVllf. Huius rei certiiiima & evidentifsimaargumett. 13L

19 ta fiabemus in Tacro codice, Hic cnim teilatur. ιγ animam tion poite occidi. 2. egrcdi e corpore 3 vivcreextra corpus. 4. redire in corpus. 5. futuram effe refurredhouem, in qua arumacum corpore ex pulvere terra? refufcitato,iterum debeat coniungi: Omtfiis cacteris teftimonns 9 qua? 3c numeromulca funt & ponaere magna: fam principrjs Philofophicisidipfum quoquc evincere conabmiur* X L 1 X. i. Nullum fimplex refolvi potefl in fua prineipia,? nullis enim componitur prtncipiis,scaiig. excrc.307, Γ.2. Acqui amma rationalis efl: fimplcx,quia eiΐ \νηλίχ&(ΐί «pxm 5 Nullus aucem adlus eil poten. tia : Ergo nen eftcompofita, quia compofitum eft pocentia, partes vcro funtadlusj Scalig. exer. 807» C14. Ergo nec corruptibilis,quia omniscompofitio efl: diflolubilis: Perer. 1.5 ca ρ 9. & feparari poteil nonniiiconiunålum,scaiig. exer. 307» C a. L. i. Non habet contrarium å quo poteft corfumpijubi autem nulla concrarietas, ibinulla corruptio, zabarell. in ί. de aeterno motoru Arqui inanima nulla efl: contrarietas, quia qua? recipit, feeundum modum fui effe recipit,& qua? in ipfo recipi untur,funt abfcp contrarietate. Anima ergointep ledliva non efl corruprihilis. HincCicero in lib. de fcneftuteikratiorinatur; Cum fimplex animi flatu- C 2 tg

20 ra ft,nec habeat in fe quippiam ad mixtum dilpas? fui, atcj? difsimile,ηοη potcil dividi: quodfinort poteil > nonpoteltinterire, Simili modo argumen taiur Tertullianu&mf* de aninucap, ^ L L 3. Natura animsc rationaiis tafiscil, qua? ad fil miiitudiné divinam proxitnraccedit, atteftantibu» tplis et»am Ethnieis > Plato η. intimscojvocat mente αϊ humanarri ßi«-rrf> «. ty^&op ν^ανιομ t non ter renam (cd cselcftem. Ariil. I. io, Echic cap* 1. aie mentem eile divinum quippiam, 8c Deo maxime cognatum; Erg&cum immorcafitas propriécom* petat Deo, ctiam anima rarionaiis eius ell particeps* Omirtimus nunc alia argumenta ionge plurima, quia animse noilrac iminortalirascx fidc eil certic L I L fima, Nec obftat>quöd immortafirasdicatur in fcriptura fofi Dcocompetereipotellenim aliquid dici immorta* le duobus modis. 1. quod fua natura tafeeft, ita utnecjf adlu unqu^mmoriatur,necf? moiipofiit: z. quodqui* dem fua natura, eft crpax mortis, hoc eft, poteftmori, Ted tarnen ex fingulari gratisr divinae privilegier, η urw quam moritur: In priori feniu folus Deus eft immor# talfi in pofteriore An^li & anima rationalis, funt imw portales; quod ctiam innuere videtur Damafcenus lib. t orthodex. fididum3if.a-yv^o<r «'/> έ tre ålkdi κάριη. Lill, Animvrum cirruptio in brutis neeffatis fufficienter arguit nouratum animaium corrupcionem ; anima enun

21 enfm humana per fe fubfiftit^ animae brtttorum neu itemi Simile etiam eft principiufti»fimilis proccftue hominis QC beftiat, utpacer ex EccleC cap# $. ν,ιρ, ra# rionc corporis» non racionc animar, LIV Firma igitur QC fixa mancac fententia, animam fiempe rationalem immortalem QC incorruptibtum atcpadeö fixa,ntqui c«im negaverit,mfanire cenfeatur, perindeq? facere, ac fi qois in die cpncendac dum non cfle, ficderebusinpromtu pofitis dubitec, L V. Animae rationalis duae funt faculcatcs, ntmpé intelledtus ÖC voluntas. L V l Intelletftus eft facultas animar rationalis%res in# telügibiles intelligens, cognoicens, QC dijudicans. L V IJ# Ejus objedumfunt omnia intellfgibilia,feu quae abintcllecftu quoquomodo intelliguntur: hinc omnia qua* in mundovelrevera exiftunc,fivc fint invifibilia, υ t Deus,Angelt,amma,fivc vifibilia tarn in cselo quam in terra, vel quae finguntur. ut funt regia folis, borti Hciperidum.aliaq? fabulantium poetarum figmcnta tncclledm fubtjciancur L V I) I, Huic «nfunt notitiac naturales, feit Commune! jiotiones appellaiae, quae nobifcum nalcuntur: St ea otm ammi eft natura intelligens, & in corpore intet# dum non utitur orgatiis corporeis, QC feparatas quas# dam habeat inorgantcas acftiones, quomodo in ipfa fion inerunt quadam notitiae^ qua funt quaß lumina & imagines iubftaiitiales in e* CcxU fi menté non di# C 1 cmius

22 fchntss prseditam iumineftotitfaram & ismen dicfmtis cfle intelligentem, fciilpimus anitnam intelligentem fine intelligentiä: has autem noutus nobifcumnafci dicimusnon artu ied potemia, L I X, Voluntas ett animae rationalis vis altera, quå ea quaeabintelledlu appraehenia QC iudicata fuére,homo vel elegie yel averiatur» LX. Objedium ejus eil bonum velma1um,ljve fuerfc VZribonum, vel apparens bonum, m^lumve. Rinc ab A^ilocele vocatur apperitus rationahs. Sicut enim in fenfitiuo appetitutrahimurin bonum a fenfn apprarhen# fum,tta voluntate tanquam appetuu, movem ur ad bu* Slum monftratum ab intelledtu» L Χ f, Haec brev/ter de anima rational* ejiw$ pntenttjs adcxcitandum alioru inquatrendoingenium^ Studio um,didlafunto,quae licet tauanon i?nt>utomnemdubi> tactonem ingeniofis eximant, ha c tarnen mediocri con# fenti fimuf cogriitione, donec uberioré ac perfetfltoreixi hujus cognitionem in altera QC futura vita aflecuti fuerimus i Human» enim fapientiae pars eft,qu»dam acquo animo nefcire velie, bcalig, exer.307. f. 29, ti F I Ν I S.

23 OR ΝA TISSiMO %AC D0CT1Sßmo juvcni Domino ^Arvido 'Ttdero Smolando, amico perdilc&oy harum theßum dcxterrimo defenfori ac propugna* tori hoccc decafiicho. tsr^i τ 1^5 4-v'Xhj, λ/οψ 4SI σόφο'ο ^ 7ff$åyu.<x, δ πάντων > σφο^α <Γt r9fo καλ<> β ΕVKvjSip -κοίλοι ταντψ ursji ^ματ Vsroitf/J A^cPfiS uot ero(p/<xs, ^όγ^,ασ-φ α$να κεμί. OjvSoTt^cos $. τΐ?ηξί ο*ζ!$μ.οΐ7τάντα. ΐ?<χσ Ηβρ9 τω»όέίφ φ$ον!μ<ύ$ τωη λο /ω σάφε/. Λο η <γη εε^εωμ,α (fy 47rej κοσ<α>$4μ 4τνίμω!, ΕτπποΊμ δο3?ω7τωρ zmu^ucttrs 3&.- σε λε'^ω φ/λε κ&7ω 7rav'TCi 47τάΐϊ* σα/j ^ rär afooi t^yop 'tfims bin, Giatulabatur ^fchillus Olai Pctrxus, ^Q<^9OG0^9OG9OG9Og0OQ0OG^ A L I V D, Α $άνατρ* φι/σεο* MfSnpicfJ 4S//> 3 yvttvis ΦΤΣΙΚΗΞ «Γκλώσθ 3α.\ίμα μ^ΐςομ. Σπν^άΊωμ <Ρΐ<?αχΗ φ»λομ^σ* ΤΙΔΗΡΕ ΤΒσαντ^, >^so/j $*»ολϋ?φ ** *?Χ«& α^ΐομ i$yop ; m

24 SijöAio/j 'n^ttyyövü ocyiap σνμφΐςβ orrwf. ψςάμμασί toiolvwis mscsf «/«.βλίψο/ί 07r/v<7*<», Istfop ( ώί <Γβ ) <rt x^hswi α>ατγη<γβ Waso* Ka? (T»Aiut 3εω * ^utrulla» K9^ ττατρ/ω 7«Τ$<χμμ*crip, β/ω /Λακροφ QiAdSiÅQt Xpvty, Amico QC contubrrnalf iinceré dileäohoc öåiyosixop fa ck bar. Laurentius Ambef ni Scariniue VefigothusÄ j