ΘΩΜΑ ΑΜΠΑΤΖΗ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΒΕΡΓΗΣ ΣΕΡΡΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΘΩΜΑ ΑΜΠΑΤΖΗ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΒΕΡΓΗΣ ΣΕΡΡΩΝ"

Transcript

1 ΘΩΜΑ ΑΜΠΑΤΖΗ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΤΗΣ ΒΕΡΓΗΣ ΣΕΡΡΩΝ ΣΕΡΡΕΣ ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ 2009

2 2 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ " ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ " Τμήμα Γενικής Αγωγής Μάθημα : Γλωσσολογικές Διαστάσεις Υπεύθυνος καθηγητής : Τσολάκης Χρίστος Θέμα εργασίας: Το γλωσσικό ιδίωμα της Βέργης Σερρών Συντάκτης δάσκαλος: Αμπατζής Θωμάς ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2001

3 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ιστορικά στοιχεία-ονομασία του χωριού Ερμηνεία της λέξης Κοπάτσι Πληθυσμός Κάτοικοι-Καταγωγή ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ α Γενικά β Χαρακτηριστικά του ιδιώματος γ Γραμματική ΛΕΞΙΚΟ α Επιλογή υλικού β Ετυμολογία λέξεων γ Διάταξη λεξικού δ Συντομογραφίες ΤΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥ ΛΕΞΙΚΟΥ ΤΟΥ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΤΗΣ ΒΕΡΓΗΣ Συμπληρωματικά στοιχεία Συμπεράσματα-Συγκρίσεις Το ιδίωμα του Δημητριτσίου Το ιδίωμα της Αγίας Παρασκευής Το ιδίωμα της Τερπνής-Νιγρίτας Το ιδίωμα των Σερρών Το ιδίωμα του Μελενίκου Τα Ροδίτικα ιδιώματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 4

5 5 ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ Το χωριό Βέργη βρίσκεται στη ΝΔ περιοχή των Σερρών, χτισμένο στους πρόποδες του όρους Βερτίσκου. Απέχει από τη Νιγρίτα 11 χμ. και από τις Σέρρες 25 χμ. Γύρω από το χωριό βρίσκονται σε απόσταση από 2 ως 5 χμ. τα χωριά Νικόκλεια, Αγία Παρασκευή, Σησαμιά, Λυγαριά, Δημητρίτσι και Τριανταφυλλιές. Οι κάτοικοι τη Βέργης είχαν επικοινωνία και επαφές- ιδιαίτερα τα παλιά χρόνια - και με τα χωριά του όρους Βερτίσκου, Σοχό, Φλαμούρι, Βερτίσκο (Μπέρβα), Χωρούδα και Όσσα (Βισόκα). Μέχρι το 1927 το χωριό ονομάζονταν Κοπάτσι. Στην κοινότητα Κοπατσίου υπάγονταν και οι τούρκικοι οικισμοί Κοπάτς-ντερε (κατοικούσαν Κονιάρηδες Τούρκοι), Τζουμά-μαχαλάς, Μπαϊσιλί και Μαχμουτλί. Στην άκρη του χωριού, στη θέση «Τζαμί», υπήρχε μέχρι το 1923 τουρκομαχαλάς και δίπλα μαχαλάς με τουρκόγυφτους. Το χωριό αναφέρεται για πρώτη φορά σε τουρκική απογραφή του 1466 με το όνομα Κοπάτσι. Ο ιερέας της Νικόκλειας Αθανάσιος Οικονόμος αναφέρει 2 φορές το χωριό σε διπλότυπα με γάμους (1880 και 1883), με το όνομα «Κοπάτζος». Το 1886 στους μητροπολιτικούς κώδικες που αναφέρει ο Π. Παπαγεωργίου στο βιβλίο του «Αι Σέρραι και τα προάστια, τα περί τας Σέρρας και η μονή Ιωάννου του Προδρόμου», το χωριό ονομάζεται «Γκοπάτσι». Από το 1908 και μέχρι το 1927, σ όλες τις απογραφές το χωριό αναφέρεται σαν Κοπάτσι. Το χωριό αναγνωρίστηκε επίσημα σαν κοινότητα Κοπατσίου με το Β.Δ. της , ΦΕΚ Α 2/1920. Μετονομάστηκε σε κοινότητα Βέργης με το Δ. της ΦΕΚ Α 7/1927. Μέχρι το 1930 στην κοινότητα ανήκει και ο οικισμός Τζουμά-Μαχαλά και μέχρι το 1940 ο οικισμός Κοπάτς-ντερέ. Το Κοπάτς-ντερέ σήμερα είναι μια τοποθεσία αλλά το όνομά της μετεξελίχτηκε σε Κουπάζ-ντερέ. Η μετονομασία του χωριού σε Βέργη, έγινε γιατί το ο Άγγλος F. Welch στα Βρετανικά Αρχεία B.S.A. και στο κεφάλαιο Macedonia

6 6 δημοσίευσε άρθρο όπου ταύτισε τα ερείπια του Παλαιοχωρίου που βρίσκονται Δ. του Κοπατσίου με την αρχαία Βέργη (ή Βέργα). Ο F. Welch ήταν Άγγλος υπολοχαγός των αγγλικών μυστικών υπηρεσιών και κατά τη διάρκεια του Α Παγκόσμιου Πολέμου ( ) ήρθε στην περιοχή με τους Άγγλους στρατιώτες, αλλά αφιερώθηκε σε αρχαιολογικές έρευνες στην περιοχή της Βέργης, του Αχινού και του Στρυμονικού. 2. ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ΚΟΠΑΤΣΙ Στα τουρκικά η λέξη Κοπάτσι δε σημαίνει τίποτα. Ο φιλόλογος καθηγητής Ευάγγ. Παπαθανασίου υποστηρίζει ότι είναι λέξη ελληνική και προέρχεται από το ρήμα κοπάζω (κοπάζει ο άνεμος στην περιοχή). Πιθανόν να επηρεάστηκε από την παραφθορά της τοποθεσίας Κοπάτς-ντερέ σε Κουπάζ-ντερέ. Κοπάτς-ντερέ στα τουρκικά σημαίνει ρέμα του Κοπατσίου. Άρα ο οικισμός Κοπάτσι είναι αρχαιότερος του οικισμού Κοπάτς-ντερέ. Ο γλωσσολόγος Αλεξιάδης υποστηρίζει ότι η λέξη είναι λατινική και ανήκει στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις κούπα και κιούπι, η δε κατάληξη τσι δείχνει αυτόν που κάνει ή πουλάει κάτι. Στα σλάβικα Κopati σημαίνει σκάβω (κοπάτσι είναι αυτός που σκάβει, ο σκαφτιάς). Στα βουλγάρικα κοπάτσι είναι ο κασμάς, η σκαπάνη. Σε χάρτες της Νομαρχίας Σερρών ο Κουπατσινός ποταμός αναφέρεται σαν «ρέμα Σκαπάνη» και το χωριό Κοπάτς-ντερέ σαν «ερείπια Σκαπάνης». Στη Κοζάνη «κοπατσερή» λένε το σκαλιστήρι. Στα βλάχικα, που είναι λατινογενής γλώσσα, κοπάτσι σημαίνει ξύλο, δέντρο, βελανιδιά. Κουπατσιάρης είναι ο ξυλοκόπος. Στις περιοχές του Πάικου και των Γρεβενών κουπάτσια λένε τις χαμηλές βελανιδιές. Στα Γρεβενά τις μικρές βελανιδιές τις λένε και «κλαδιά» όπως και στη Βέργη. Κουπατσιάρηδες ή Κουπατσιαρέοι λέγονται επίσης οι Βλάχοι των πεδινών. Στα βουνά των Γρεβενών σε χαμηλό υψόμετρο βρίσκονται τα

7 7 Κουπατσιαροχώρια σε αντίθεση με τα Βλαχοχώρια που βρίσκονται ψηλότερα. Οι Βλάχοι (Αρομούνιοι) αποκαλούσαν Κουπατσιάρηδες τους κατοίκους των περισσότερων χωριών ανατολικά της Αβδέλλας, τα ρούχα των οποίων ήταν ίδια σχεδόν με των Βλάχων και τους οποίους θεωρούσαν σαν αρχαίους Βλάχους εξελληνισμένους. Στα δάση τους από βελανιδιές (κουπάτσια) δούλευαν οι ίδιοι κι απ αυτό προήλθε το όνομά τους. Στην Ήπειρο κοπάτσε λέγεται το κοντόξυλο και μεταφορικά ο ξυλοδαρμός. Στο Μέτσοβο οι Βλάχοι κουπάτσια λένε τις βέργες που κόβουν απ το δάσος για να τις βάλουν στις φασολιές σαν στηρίγματα. Αν οι πρώτοι κάτοικοι του Κουπατσίου γνώριζαν την βλάχικη γλώσσα κι αν ήξεραν ότι τα ερείπια στο Παλιοχώρι ήταν η αρχαία Βέργη (Βέργα) τότε η τελευταία εξήγηση ίσως είναι η πιο πιθανή. Στη γλώσσα των τσιγγάνων (Ρομά) κοπάτσι είναι το δέντρο. Το χωριό είχε παλιά τσιγγάνους. Από παλιά επίσης δέσποζε στο χωριό ένα μεγάλο καραγάτσι που οι παππούδες μας το ονόμασαν «Ψηλό Δέντρο». Μπορεί λοιπόν εξαιτίας του Ψηλού Δέντρου να πήρε το χωριό το όνομα Κοπάτσι. 3. ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ Η εξέλιξη του πληθυσμού του χωριού και των οικισμών του έχει ως εξής: Κοπάτσι Οικογένειες χριστιανών 46 Οικογένειες μουσουλμάνων..6 Χήρες 9 Ανύπαντροι Γκοπάτσι.Χριστιανοί..300 Τούρκοι Κοπάτσι.Έλληνες Ορθόδοξοι 250 Μουσουλμάνοι. 75 Τζουμά-μαχαλά Μαχμουτλί

8 8 Μπαϊσλί (Μπασασλί) Κοπάτς-ντερέ Κοπάτσι Έλληνες Ορθόδοξοι 334 Μουσουλμάνοι..54 Μαχμουτλί. 290 Μπεασλί «.» 271 Κοπάτς-ντερέ «.» Κοπάτσι.σύνολο (Αύγουστος) -Κοπάτσι..Έλληνες Έλληνες πρόσφυγες. 62 Μωαμεθανοί...52 Μαχμουτλί..Μωαμεθανοί. 236 Μπεασλί....Έλληνες πρόσφυγες. 140 Κοπάτς-ντερέ.. Μωαμεθανοί 100 Έλληνες Κοπάτσι.481 Κοπάτς-ντερέ Βέργη (Κοπάτσι) Κοπάτς-ντερέ Παρχάρι (Τζουμά-μαχαλά) Βέργη. (σύνολο)..667 Άρρενες Κοπάτς-ντερέ και Παρχάρι σύνολο.184 Άρρενες Βέργη.886

9 Βέργη Βέργη Βέργη Βέργη Βέργη Βέργη ΚΑΤΟΙΚΟΙ-ΚΑΤΑΓΩΓΗ Το χωριό μπορεί να αναφέρεται από τον 15 ο αιώνα αλλά οι ντόπιοι κάτοικοι πρέπει να εγκαταστάθηκαν εκεί το πρώτο μισό του 19 ου αιώνα. Δηλαδή γύρω στα 1820 ή 1830 όταν, λόγω της επανάστασης του 1821, πολλοί Έλληνες μετακινήθηκαν σε άλλες περιοχές. Μέχρι το 1850 λοιπόν το χωριό κατοικούνταν από τους απογόνους των πρώτων αποίκων που ήταν 30 περίπου στον αριθμό και κατάγονταν από τη Θεσσαλία, την Ήπειρο, τη Χαλκιδική, τη Κοζάνη και την Κατερίνη. Σ αυτούς προστέθηκαν και άλλοι 9 το δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα, που ήρθαν σαν γαμπροί ή σαν νέοι άποικοι από τα γύρω χωριά (Νικόκλεια, Σησαμιά, Δημητρίτσι, Θολός, Σοχός, Απιδιές). Από το 1900 μέχρι το 1920 έρχονται άλλοι 4 γαμπροί από τα γύρω χωριά (Δημητρίτσι, Νικόκλεια, Σησαμιά ). Στα 1913 έρχεται στο χωριό ο πρώτος πρόσφυγας απ τον Πόντο, που λιποτάκτησε από τον τουρκικό στρατό όπου υπηρετούσε. Μετά από λίγο έρχεται και η οικογένειά του. Στα 1918 εγκαθίστανται στο χωριό δυο οικογένειες από τη Θράκη. Το 1923 φτάνουν στο χωριό 15 οικογένειες προσφύγων από τον Πόντο, τη Θράκη και τη Μ. Ασία. Την ίδια χρονιά οικογένειες προσφύγων εγκαθίστανται στα σπίτια των Τούρκων στο Κοπάτς-ντερέ και στον Τζουμάμαχαλά. Την δεκαετία οι πρόσφυγες εγκαταλείπουν τα χωριά αυτά. Πέντε οικογένειες από το Κοπάτς-ντερέ μετακομίζουν στη Βέργη. Το 1936 έρχεται από τις Σέρρες για να δουλέψει το νερόμυλο ένας πρόσφυγας και παραμένει στο χωριό.

10 10 Από το έρχονται στο χωριό 4 οικογένειες από τη Μπέρβα (Βερτίσκο) και τη Χωρούδα. Τη δεκαετία εγκαθίστανται στο χωριό 2 οικογένειες προσφύγων (ποντιακής καταγωγής) από τη Δράμα και μια οικογένεια Βλάχων από τη Βλάστη Κοζάνης. 5. ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ 5.α Γενικά Ο τόπος καταγωγής των πρώτων κατοίκων της Βέργης μας φανερώνει ότι τα ιδιώματά τους δεν διέφεραν πολύ μιας και ανήκαν στη μεγάλη ομάδα των δυτικών ιδιωμάτων. Στη συνέχεια μέχρι το 1923 διαμορφώθηκε στη σημερινή του μορφή, με την επίδραση της γλώσσας των κατοίκων των γύρω χωριών, της τουρκικής και της βουλγαρικής γλώσσας. Ο ερχομός των προσφύγων δεν επηρέασε σχεδόν καθόλου το ιδίωμα των ντόπιων. Αφενός γιατί οι πρόσφυγες ήταν ολιγάριθμοι και αφετέρου γιατί δεν συσχετίζονταν μαζί τους. Μέχρι τη δεκαετία του 60 ήταν αδιανόητο να νυμφευτεί κάποιος προσφυγοπούλα ή και το αντίθετο. Επίσης οι οικογένειες των Ποντίων ήταν ολιγάριθμες με αποτέλεσμα τα ποντιακά να μη μιλιούνται καθόλου στο χωριό. Μέχρι τη δεκαετία του 80 ζούσαν γέροντες οι οποίοι γνώριζαν και μιλούσαν ελληνικά, τουρκικά και βουλγαρικά. Τη διετία στη διάρκεια της παραμονής των Άγγλων στο χωριό, έμαθαν και λίγα αγγλικά. Η θέση του χωριού μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα και έξω από τον οδικό άξονα Νιγρίτας - Θεσσαλονίκης, και η μικρή μετανάστευση των κατοίκων συνέβαλε στη διατήρηση του ιδιώματος μέχρι τη δεκαετία του 70. Οι περισσότερες από τις λέξεις που καταγράφονται μιλιούνται μέχρι σήμερα, ιδιαίτερα από τους ενήλικες.

11 11 5.β Χαρακτηριστικά του ιδιώματος Το 1968 ο Νικόλαος Κοντοσόπουλος σε γλωσσοσυλλεκτική εργασία του κατέδειξε ότι στο Νομό Σερρών υπάρχουν πέντε γεωγραφικές περιοχές γηγενών ιδιωμάτων: 1) η πόλη των Σερρών, 2) η περιοχή των Δαρνακοχωρίων, 3) η περιοχή της Αλιστράτης και των γύρω χωριών, 4) η περιοχή των χωριών των υπωρειών του Παγγαίου και 5) η επαρχία Βισαλτίας με κέντρο την πόλη της Νιγρίτας. Το ιδίωμα της Βέργης βασικά μοιάζει προς το της Νιγρίτας και των άλλων χωριών γηγενούς πληθυσμού της Βισαλτίας. Με την επίδραση της κοινής νεοελληνικής και εξαιτίας της αλλαγής της ζωής των κατοίκων, το παλιό τοπικό λεξιλόγιο έχει αλλάξει. Διατηρείται όμως αρκετά καλά στους παλιότερους. Διατηρείται επίσης και η ιδιωματική προφορά. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του ιδιώματος είναι τα εξής: 1) Πτώση του πρωταρχικού άτονου τελικού i και των άτονων i και ου στη μέση των λέξεων: π.χ. πουρνάρ(ι), αρνίθ(ι) και σκ(υ)λί, π(ου)λί. 2) Μετατροπή του άτονου e σε i και του ο σε ου. π.χ. χαίριτι, λύκους. 3) Ατελής συνίζηση μεταξύ ρ ή σ ή δ ή θ και τονισμένου α: π.χ. κιρασ(ι)ά, χιρ(ι)ά, κριθαρ(ι)ά, μουσκαβδ(ι)ά, γρουθ(ι)ά αντί κιρασχιά, χιργιά, κριθαργιά, μουσκαβδγιά, γρουθχιά. 4) Διατήρηση του τουρκικού φθόγγου ı σε τουρκικές λέξεις: π.χ. μπακ(ί)ρια, ουνταλ(ί)κ(ι), καϊνλ(ί)κ(ι), κ(ι)ημάς. 5) Τα μεσοφωνηεντικά χ και σ χάνονται όταν τονίζεται το προηγούμενο φωνήεν (το σ μεταφέρεται στο καταληκτικό ς): π.χ. έυσα (αντί έχυσα), Θανάησς (αντί Θανάσης), δα μπουρέεισς να πιράεισς (αντί θα μπορέσεις να περάσεις). 6) Το ζ και το σ στην ονομαστική των ονομάτων και στο β πρόσωπο του ενικού στον ενεστώτα, μεταφέρεται πριν το ς της κατάληξης: π.χ. γρουσούηζς (αντί γρουσούζης), Θανάησς (αντί Θανάσης), βάειζς (αντί βάζεις), λύεισς (αντί λύσεις). 7) Μετατροπή του δ σε θ μετά από την αποβολή του άτονου ι που υπάρχει ανάμεσά τους: π.χ. θ κό μ (δικό μου), μυρουθ κό (μυρωδικό).

12 12 8) Ανάπτυξη τ μεταξύ λ και σ ή ν και σ, ή ρ και σ, στη θέση του άτονου i που αποβάλλεται: π.χ. μέλ τσα (μέλισσα), αλ τσίδα (αλυσίδα), δίν τς (δίνεις), πλέν τς (πλένεις), γύρ τσα (γύρισα). 9) Ανάπτυξη του ν μέσα σε αντωνυμίες ή επίθετα: π.χ. τόσνοι πουλλνοί (τόσοι πολλοί). 10) Το αρσενικό και το θηλυκό άρθρο στην ονομαστική παραλείπονται. Χρησιμοποιούνται σπάνια: π.χ. Ποιος ήρτι; -Θανάησς. Γέντσι κατσίκα μας. Κιρασιά τσακίσκι. 11) Το ι αποβάλλεται στην ονομαστική του πληθυντικού σε ονόματα που λήγουν σε λια: π.χ. ιλιά - ιλές, τζιρτζιλιά - τζιρτζιλές. 12) Το μελλοντικό μόριο θα παρουσιάζεται σαν δα: π.χ. θα δω - δα διώ. 13) Τα υποκοριστικά σχηματίζονται σε ούδι ή ούδα. π.χ. πιδούδι, κουρτσούδι, πασχαλούδα, πλαδούδα. Μερικά μόνο σε έλι, όπως πιδαρέλι, κουρτσαρέλι, γιουφτέλι, τζιτζιβέλι. 14) Τροπή του γ σε γκ μερικές φορές: π.χ. γκέφυρα (γέφυρα), γκαβγκίζ (γαβγίζει), γκλάρους (γλάρος). 15) Πρόσθεση αρκτικού α σε πολλές λέξεις: π.χ. αβδέλλα, ακάθαρμα, ακόλλα, αμασχάλη, αχέλι, αχιλώνα, αντρέπουμι. 16) Αφαίρεση του αρκτικού α: π.χ. κόμα (ακόμα), στράφτει (αστράφτει). 17) Ανάπτυξη ημιφώνου i πριν από αρκτικό τονισμένο ε: π.χ. ιέλα (ή ιάλα), ιένα, ιέρχιτι (αντί έλα, ένα, έρχεται). 18) Οι φθόγγοι λ και ν τρέπονται σε λι και νι πριν από το τονισμένο ε: π.χ. κανιένας, γυνιέκα, Ιλιέν, πλιένου (αντί κανένας, γυναίκα, Ελένη, πλένω). 19) Παράλειψη της συλλαβής τι : δαχλίδι (δαχτυλίδι), νησκός (νηστικός), δάχλου (δάχτυλο). 5.γ Γραμματική

13 13 ΚΛΙΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ Αρσενικό Θηλυκό Ενικός αριθμός Ονομ. Λύκους πέρασι απού δω. Κιρασιά ξηράθκι. Γεν. Του λύκου του τομάρι. Σ κιρασιάς τα φύλλα ξηράθκαν. Αιτ. Φουβάμι του λύκου. Την έκουψαν την κιρασιά. Πληθυντικός αριθμός Ονομ. Λύκ(οι) έφαγαν τρία αρνιά. Κιρασιές ξηράθκαν. Γεν. Τα τουμάρια απού σ λύκ(οι) τα πούλτσα. Τα φύλλα απού σ κιρασιές. Αιτ. Σ λύκ(οι) να σ φουβάσι.. Σ κιρασιές σ έκοψα. Ουδέτερο Αρσενικό Θηλυκό Ενικός αριθμός Ονομ. Του δουκράνι τσακίσκει. Αδιρφό μ. Αδιρφή μ. Γεν. Τα χαχάλια απ του δουκράνι. Τ αδιρφού μ. Τς αδιρφή μ. Αιτ. Μ έφιρι του δουκράνι. Τουν αδιρφό μ. Την αδιρφή μ. Πληθυντικός αριθμός Ονομ. Τα δουκράνια έσπασαν. Τα αδέρφια μ. Αδιρφέ μ. Γεν. Τα στειλιάρια απ τα δουκράνια. Απ τα αδέρφια μ. Απ σ αδιρφέ μ. Αιτ. Έδουσα τα δουκράνια. Τα αδέρφια μ. Σ αδιρφέ μ. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: Στην ονομαστική του ενικού και του πληθυντικού σπάνια συναντούνται τα αρσενικά και τα θηλυκά άρθρα. Τα άρθρα τους, της, τις συναντούνται ως σ ή τ ς ή τζ. Π.χ. η γενική της γίδας μπορεί να γίνει σ γίδας, τ ς γίδας, τζ γίδας, με πιο συνηθισμένο τον πρώτο τύπο. Στην κλίση των φράσεων ο αδερφός μου και η αδερφή μου, παρατηρούμε ότι το τελικό ς φεύγει όταν ακολουθούν αντωνυμίες. Όπως επίσης: Αυτός μπαξές είνι θ κό μ. Σε άλλες περιπτώσεις παραμένει. Π.χ. Ου αδιρφός τον αδιρφό να αγαπάει. Αδιρφές του Κώτσιου είν αυτές. ΡΗΜΑΤΑ Ενεργητική φωνή Ενεστώτας Παρατατικός Μ. Στιγμιαίος Αόριστος Προστακτική

14 14 ξύνου έξυνα δα ξύσου έξυσα Ενεστώτα Αορίστου ξύντς έξυνις δα ξύεισς έξυσις ξύνι ξύσι ξύν(ει) έξυνι δα ξύσ(ει) έξυσι ξύντι ξύστι ξύνουμι έξυναμι δα ξύσουμι έξυσαμι ξύντι έξυντι δα ξύστι έξυστι ξύνουν έξυναν δα ξύσουν έξυσαν Παθητική φωνή Ενεστώτας Παρατατικός Μ. Στιγμιαίος Αόριστος Προστακτική ξύνουμι ξύνουμαν δα ξυστώ ξύθκα (ή ξύσκα) Ενεστώτα ξύνισι ξύνουσαν δα ξυστείς ξύθκις -- ξύνιτι ξύνουνταν δα ξυστεί ξύθκι Αορίστου ξύνουμιστι ξύνουμασταν δα ξυστούμι ξύθκαμι ξυστούς ξύνιστι ξύνουσασταν δα ξυστείτι ξύθκατι ξυστείτι ξύνουντι ξύνουνταν δα ξυστούν ξύθκαν ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: Στην ενεργητική φωνή, στον παρατατικό και στον αόριστο, στο α και β πρόσωπο του πληθυντικού, η αύξηση παραμένει όπως και ο τόνος, παρόλο που είναι στην προπροπαραλήγουσα. Το ίδιο φαινόμενο με τον τόνο συμβαίνει και στον ενεστώτα και τον παρατατικό της παθητικής φωνής. ΧΡΟΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ κόβου, έκουβα, δα κόψου, έκουψα κόβουμι, κόβουμαν, δα κουπώ, κόπκα ρίχνου, έριχνα, δα ρίξου, έριξα ρίχνουμι, ρίχνουμαν, δα ριχτώ, ρίθκα αγαπώ, αγαπούσα, αγάπ σα αγαπιέμι, αγαπιέμαν, αγαπήθκα ψιχαλίζ(ει), ψιχάλιζι, δα ψιχαλίξ(ει), ψιχάλιξι. 6. ΛΕΞΙΚΟ 6.α ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΛΙΚΟΥ Ο γενικός κανόνας για την επιλογή και την καταγραφή μιας λέξης στο λεξικό ήταν να μην υπήρχε καταχωρημένη στο Λεξικό του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη.

15 15 Ο κανόνας δεν εφαρμόστηκε α) σε λέξεις που προέρχονται από την αρχαία ελληνική π.χ. θύρα β) σε λέξεις που έχουν διαφορετική σημασία από αυτή που αναγράφεται στο Λεξικό π.χ. παπαρούνα = ο μοβ κρίνος γ) σε λέξεις που διαφέρουν κατά δύο φωνήεντα ή κατά ένα σύμφωνο π.χ. πατούνα = πατούσα, κουκουράντζι = κακαράντζα. Οι άλλες λέξεις που βρίσκονται και στο Λεξικό Τριανταφυλλίδη καταγράφηκαν σε ξεχωριστό κεφάλαιο. 6.β ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΛΕΞΕΩΝ Παρόλο που δε ζητήθηκε επιχειρήθηκε η προέλευση των λέξεων για προσωπικούς λόγους από διάφορα λεξικά με ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Η δυσκολία ήταν στην εύρεση λέξεων από το τουρκικό και το βουλγαρικό λεξικό πρώτον γιατί ο γράφων δεν είναι γνώστης των δύο γλωσσών και δεύτερον γιατί πολλές λέξεις έχουν διαφοροποιηθεί με το πέρασμα των χρόνων. Σε πολλές λέξεις υπάρχει απλή αναφορά της προέλευσης π.χ. (βουλ.) ή (τουρκ.) όπως κάνει ο Ν. Ανδριώτης στο λεξικό του Μελενίκου ή ο Ν. Κοντοσόπουλος στην εργασία του για το ιδίωμα του Δημητριτσίου. 6.γ ΔΙΑΤΑΞΗ ΛΕΞΙΚΟΥ Οι λέξεις παρατίθενται σε αλφαβητική σειρά. Το ι της ατελούς συνίζησης δεν είναι σε παρένθεση για να μην υπάρχει πρόβλημα. Π.χ. αμπόλι αντί αμπόλ(ι), αφέντης αντί αφέντ ς. Άλλα ρήματα γράφονται όπως προφέρονται κι άλλα κανονικά π.χ. αρατίζω, γιώνω, κατσαρώνου (αντί κατσαρώνω), κινώνου (αντί κενώνω), λαμώνουμι (αντί λαμώνομαι). Μετά το ίσον ακολουθεί η εξήγηση της λέξης και με πλάγια γράμματα σε πολλές δύσχρηστες λέξεις, υπάρχει ιδιωματική φράση με την λέξη αυτή. Μέσα στην παρένθεση υπάρχει η ετυμολογία της λέξης. Και στις αρχαίες λέξεις εφαρμόστηκε το μονοτονικό σύστημα. 6.δ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ αγγλ. = αγγλικός, -ή, -ό λατ. = λατινικός, -ή, -ό αναγρ. = αναγραμματισμός μσν. = μεσαιωνικός, -ή, -ό αόρ. = αόριστος μτγν. = μεταγενέστερο αρχ. = αρχαίο ελληνικό μτφ. = μεταφορικά

16 16 βεν. = βενετικός, -ή, -ό πληθ. = πληθυντικός βλ. = βλέπε προστ. = προστακτική βλάχ. = βλάχικος, -η, -ο ρουμ. = ρουμανικός, -ή, -ό βουλ. = βουλγαρικός, -ή, -ό σέρβ. = σέρβικος, -η, -ο γαλ. = γαλλικός, -ή, -ό σλαβ. = σλάβικος, -η, -ο γεν. = γενική πτώση τουρκ. = τουρκικός, -ή, -ό δωρ. = δωρικός, -ή, -ό Τριαντ. = Λεξικό Τριανταφυλλίδη ελνστ. = ελληνιστικός, -ή, ό Β. = Βέργη επ. = επίθετο Ρ. = Ρόδος ηχομ. = ηχομιμητική λέξη ιταλ. = ιταλικός, -ή, -ό 7. ΤΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙ Α α! = ορίστε. αγγειά, τα = πιατικά, κουζινικά,ταψιά, καζάνια κλπ. (αρχ. αγγείον) Αγέλη, η = τοποθεσία όπου συγκεντρώνονταν τα γελάδια του χωριού. αγέλη, η = κοπάδι γελαδιών. (αρχ. αγέλη)

17 17 αγούλα, = χυλός, φαγητό με βάση το αλεύρι. (λατ. a + gula = οισοφάγος) αγριά, η = η αγριάδα. (μσν αγριάδα < άγριος) αγρο- ή αγρου- = σαν πρώτο συνθετικό σημαίνει άγριος. (αγρόγρουνου) αγρουγιόλαφου, το = αγριοβρώμη. (τουρκ. yulaf = βρώμη) άγρους, ο = ο άγουρος. (μσν. άγουρος < ελνστ άωρος) αγρουσούσαμου, το = φυτό ποώδες. άζμπα = άραγε. (τουρκ. acaba = άραγε) αϊλιακλούκι, το = ευκαιρία, καθισιό. αϊλιάκους, ο = αυτός που κάθεται, ο χασομέρης. (τουρκ. aylak) ακέριους, ο = ολόκληρος.(αρχ. ακέραιος) άκλουθου, το = το ύστερο, ο πλακούντας. (αρχ. άκλωστον ή ακόλουθον) αλαμπουμπούνα, η = φασαρία, πόλεμος. αλάν ντουφάν = άνω κάτω. άλας, το = αλάτι. (αρχ. άλας) αλέσματα, τα = καρποί δημητριακών. (μσν. άλεσμα < αρχ. αλέθω, αλέσσω) αλέστα = άνω κάτω. Στο δωμάτιο ήταν όλα αλέστα. (ιταλ. alla lesta) αμπόλι, το = εμβόλιο. αμπρέ = προσφώνηση γυναίκας προς άντρα. αναγκαίου, το = αποχωρητήριο. (αρχ. αναγκαίος) αναγκώνας, ο = ο αγκώνας. ανάικουρα, τα = είδος δαμάσκηνων μικρού μεγέθους. ανάμα, το = η μεταλαβιά, το νάμα. (αρχ. νάμα < νάω = ρέω) αντάσι, το = φίλος, συνονόματος. (τουρκ. adaş = ομώνυμος) αντί, το = εξάρτημα του αργαλειού. (αρχ. αντίον) αντρί, το = εξάρτημα του ζυγού του κάρου, πίρος. αντρίκειους, ο = 1. αρσενικός 2. αντρικός. Κατσίκα μας γέντσι τρία κατσικούδια. Δυο αντρίκεια κι ένα γυναίκειου. αξάς, ο = ο εξάδερφος. (αξάδερφος) αξούγκι, το, = η αξουγκιά. αξουγκιά, η = λίπος από κατσίκα ή πρόβατο που χρησιμοποιούνταν σαν γιατρικό. (ελνστ. οξύγγιον, αξύγγιον, αξούγγιον, αξουγγία, λατ. axungia ) απιδιά, η = αχλαδιά με μικρούς στρόγγυλους καρπούς. (μσν. απιδιά, αρχ. άπιον)

18 18 απουλνώ, ρ. = αμολώ, αφήνω κάτι ελεύθερο. Ικκλησία απόλκι. Απόλκι του σκλι να ξιμουδιάσ(ει). Νιρουλάς απόλκι του νιρό να πουτίσουμι. Του καραγάτσ(ι) απόλκι φύλλα ξανά. (αρχ. απολύω) αραδίζω, ρ. = περπατώ, βαδίζω. Άι, Κώτσιου. Αράδζι, μη σταματάς. αραλαντίζω, ρ. = διώχνω. Αραλάντσει τουν γρήγουρα. (τουρκ. aralanmak = φεύγω, αφήνω). αραμπάιλου, το = δρόμος σε χωράφι που γίνεται από το πέρασμα των αραμπάδων. αραμπάς, ο = κάρο φαρδύ που το σέρνουν βόδια ή αγελάδες. (τουρκ. araba) αρατίζω, ρ. = εξαφανίζω. Πού αρατίσκει κι αυτό του πιδί τώρα. (αρχ. άρατος + ίζω) αράψα, η = όνομα μαύρης αγελάδας. (τουρκ. Arab, ελνστ. Άραψ) αργάζω, ρ. = θυμώνω με πειράγματα, τσατίζομαι. -Μπαμπά μ μι πήρι κινούρια τσιάντα. Να αργάειζς. (αρχ. οργίζομαι) αρίσι, το = το μακρύ ξύλο, μπροστά στο κάρο, όπου τοποθετείται ο ζυγός. (τουρκ. arıs = ιστός) αρμιά, η = το λάχανο τουρσί. (μσν. άρμη < αρχ. άλμη) αρνίθα, η = κότα. (αρχ. όρνις) αρνίθι, το = κότα. άρτακ = αμάν. (τουρκ. artık = τέλος πάντων) αρτίζω, ρ. = επαρκώ, ξέρω κάτι καλά και αποδίδω. Τουν αρτίζει αυτή δλειά. Δεν τουν αρτίζει του φαΐ. ασκαίνομαι, ρ. = σιχαίνομαι. Ασκαίνουμι να φάου σ αυτό του πιάτου. Τόσου πουλύ βρουμούσαν τα ψάρια, που τ ασκάθκα. (αρχ. σικχός, μτγν σικχαίνομαι) ασμάκι, το = έλος, βάλτος. (τουρκ. azmak = βούρκος από στάσιμα νερά) ασπρουγανιάζω, ρ. = ασπρίζω πολύ. ατσκαρνά = νηστικός. Μην πίντς νιρό ατσκαρνά. (τουρκ. aç = νηστικός) αυγατά, τα = η παρωτίτιδα, οι μαγουλάδες. (αρχ. ωόν, μσν. αυγό) αφέντης, ο = προσφώνηση του κουνιάδου από τη νύφη. (αρχ. αυθέντης, μσν. αφέντης) αφιγκριούμι, ρ. = αφουγκράζομαι. (μσν. αφουκρούμαι) αφιριούμι, ρ. = αφαιρούμαι. (αρχ. αφαιρούμαι) αφνός, ο = ο αχνός, ο ατμός. αχλαντίζω, ρ. = αναστενάζω. (ηχομιμητική λέξη)

19 19 Β βαθιόστρατα, η = δρόμος μέσα σε χαράδρα. (βαθιά + στράτα) βαλάνι, το = το βελανίδι. (αρχ. βάλανος, ελνστ. βαλανίδιον) βαμβακίτσι, το = βρώσιμο αγριόχορτο. (βαμβάκι + τσι) βαμπούλα, η = η νιφάδα του χιονιού. βαράκι, το = λεπτό φύλλο χρυσού. (τουρκ. varak ) βασιλικάρης, ο = ο κρεμμυδοφάγος. (τρώει βασιλικό, αρχ. βασιλικός) βασταγαριά, η = βέργα, ξύλο με διχάλα που το χρησιμοποιούσαν να στηρίζουν τα ξύλα στο γαϊδούρι όταν το φόρτωναν. (βασταγή, μσν. βαστώ < αρχ. βαστάζω) βατσινιά, η = ο βάτος. βάτσινο, το = το βατόμουρο. (μτγν. βάτινον < βάτος) Βδομαδιά, η = έθιμο του αρραβώνα. Μετά τον αρραβώνα (15 μέρες και παραπάνω) πήγαιναν δώρα στη νύφη με σινιά (παπούτσια, φουστάνι, γλυκά, κουφέτα), έτρωγαν και στο τέλος η νύφη τους καρφίτσωνε στο πέτο λουλούδια ή βάγια με βαράκι, και αυτοί της έδιναν χρήματα. βιλουνίτρα, η = μικρό επίμηκες ψάρι του γλυκού νερού. (μσν. βελόνιν, αρχ. βελόνη) βίρα = συνέχεια, συχνά, όλο. Κι αυτός βίρα κι έσκαβι. (ιταλ. vira, προστ. τουvirure, γυρίζω, στρέφω το πλοίο) βιράνκους, ο = ψεύτικος, αδύνατος. (τουρκ. vıran = ερείπιο, βουλγ. vırıan = αδύνατος) βιργί, το = μικρή βέργα που χρησιμοποιείται για το πλέξιμο κοφινιών. (μσν. βέργα < ιταλ. verga) βίρους, ο = η ρουφήχτρα, το έλος. (σλαβ. vır > μσν. βιρός = τέλμα) βνιά, η = βουνιά. (αρχ. βοών > βοωνία > βουνία) βουδόγλωσσα, η = βρώσιμο αγριόχορτο. (αρχ. βούγλωσσον) βούζα, η = η κοιλιά. (βουλ. buza, μάγουλο, παρειά) βουργά = γοργά, γρήγορα. βουρλίδα, η = η πλεξούδα. (μσν. βούρλον) βράνα, η = η σιδερένια σβάρνα. (σλαβ. barna, βουλ. brana) βρέμα, το = η βροχή, η υγρασία.

20 20 Γ γαδουρμέλτσα, η = μεγάλη μαύρη αγριομέλισσα. γαλαζάδα ή γαλαζάρα, η = το λουλάκι. (μσν. γαλάζιος) γαλατσίδα, η = είδος ραδικιού. (αρχ. γάλα) γανάδα, η = η σκουριά του χαλκού. (γανώνω) γανιάζου, ρ.= αγανακτώ. γεννήματα, τα = τα δημητριακά. (αρχ. γέννημα) γεύω, ρ. = δοκιμάζω (το φαΐ). Γέψι του φαΐ, κι άμα δε σ αρέσ(ει), μην τρως. (αρχ. γεύομαι και γεύω) γιαβρί, το = ο άφτερος νεοσσός. (τουρκ. yavru = νεογνό) γιαβρούδι, το = το μικρό γιαβρί. γιαζίκ = κρίμα. (τουρκ. yazık = κρίμα) γιαλαζάς, ο = οι φλόγες της φωτιάς. (τουρκ. yalaza = φλόγα) γιαλντίζι, το = το πρώτο φύλλο καπνού στο παστάλι. (τουρκ. yaldız, επιχρύσωση) γιάμα (βλ. μπάμπου γιάμα). γιαμάτσι, το = μικρός γκρεμός, χωμάτινος βράχος. (τουρκ. yamaç, πλαγιά) γιανάτς, το = ο γάντζος στα πλάγια του αραμπά απ όπου περνάν τα σχοινιά όταν φορτώνουν. γιανίσκω, ρ. = υγιαίνω, γίνομαι καλά. Του πουδάρι μ πουνούσι, αλλά τώρα έγιανι. (αρχ. υγιαίνω) γιαντουρντώ, ρ. = βάζω τα ζώα να βοσκήσουν φυτεμένο χωράφι, χωρίς την άδεια του νοικοκύρη. Κάποιους μι τα κατσίκια τ, μας γιαντούρτσι σ ιλιές. Του στιάρι μας στου μπαΐρ, του γιαντούρτσαν. γιαράδι, το = πληγή, το καύκαλο της πληγής. (τουρκ. yara, πληγή) γιάσλα, η = το παχνί. (βουλ. yiasla, παχνί) γιατάκι, το = το μέρος που λουφάζει ο λαγός ή άλλο άγριο ζώο. (τουρκ. yatak, κλίνη, στρώμα) γιντζές ή γιουντζές, ο = το τριφύλλι. (τουρκ. yonça, τριφύλλι) γιουλάφι, το = η βρώμη. (τουρκ. yulaf ) γιουρουντώ, ρ. = ορμώ, πλησιάζω με φόρα. Γιουρουντάει Γιαννάκους, κι του δίνει μια στην παραυτίδα. (τουρκ. yürümek, ξεκινώ για περπάτημα) γιώνω, ρ. = λεκιάζω. (αρχ. ιός = σκουριά > ιώνω)

21 21 γκαγκάρι = το γαϊδουράγκαθο. (τουρκ. gaga, ραμφος πτηνού) γκαγκάτσια, τα = σπυριά που βγάζουν μερικά ζώα στο στόμα. γκάζα, η = το μούρο. γκάζι, το = το πετρέλαιο. (γαλ. gaz) γκαζιά, η = η μουριά. γκαΐλα, η = η κάργα. (μσν. γαλίλα ή γαγύλα) γκαϊλές, ο = βάσανο, φροντίδα, ανάγκη, στεναχώρια. (τουρκ. gaile) γκαϊρέτι = δύναμη, προσπάθεια, υπομονή, ζήλος. (τουρκ. gayret) γκάλος, ο = 1.πουλί, είδος κόρακα.2. η μεγάλη σωλήνα της γκάϊντας που κρατά το ίσο. (ηχομ.) γκαμπαρντίζω ή καμπαρντίζω, ρ. = περηφανεύομαι. Διες, τουν Κώτσιου πώς γκαμπαρντίζει, που πήρι κινούριου τραχτέρι. (τουρκ. gabarmak, φουσκώνω) γκατζιόλι, το = γαϊδούρι. γκιζγκιντζής, ο = αυτός που τριγυρνά άσκοπα. (τουρκ. gezgin, gezkinci, ο αλήτης, ο τυχοδιώκτης) γκιζέρι, το = η βόλτα. γκιζιρνώ, ρ. = τριγυρίζω, περπατώ άσκοπα. Τη Μιγάλη Παρασκιυή, γκιζιρνούσαμι τουν Ιπιτάφιου. Ιχτές γκιζέρτσα τ αμπέλια. (τουρκ. genzınmek, gezmek, περπατώ, περιφέρομαι) γκιόλι, το = λιμνούλα, μικρό έλος. (τουρκ. göl, λίμνη) γκιούζι, το = το στήθος. (τουρκ. göğüs,στήθος) γκιουμές, ο = πυκνή συστάδα δέντρων ή θάμνων. γκιουρέσι, το = το πάλεμα. (τουρκ. güreş) γκιούρκου, το = δροσερό, πυκνοφυτεμένο μέρος. (τουρκ. gür, άφθονος) γκιουρλιντώ, ρ. = χύνω (για υγρά). Πρόσιχι, του γκιουρλέτσις του γάλα. (ηχομ.) γκιουρλούκια, τα = αγκάθια, βότανα, ντρίμες. (τουρκ. gürlük, αφθονία) γκιουφσιντώ, ρ. = ξεφεύγω, λύνω, χαλαρώνω. Γκιουφσέτσι του σκοινί να του λύσου. Κράτα του γιρά, μη σι γκιουφσιντήσ(ει). (τουρκ.gevşemek, χαλαρώνω) γκιργκένι, το = δέντρο του δάσους, ο γάβρος. γκιρλίκα, η = η γκλίτσα. γκιρντίζομαι, ρ. = καμαρώνω. -Διες τουν πώς γκιρντίζιτι, που έβαλι κινούριου κουστούμ(ι).

22 22 γκιτζένι ή γκιζένι, το = λαγουδάκι. γκιτσίτι, το = δρομάκι. γκλάρος, ο = ο πελαργός. (αρχ. λάρος > μτγ. γλάρος) γκλέφαρο, το = το μέτωπο. (αρχ. βλέφαρον > γλέφαρο) γκλιάγκουρας, ο = ο ψιλόλιγνος. γκλός, ο = η χοντρή μπίλια. γκλούτσκα, η = λόξυγκας. (ηχομ.) γκόγκαλη, η = βρώσιμο αγριόχορτο. γκον γκουλιάρης, ο = εντελώς γυμνός. γκουγκουχτούρα, η = δεκοχτούρα. (ηχομ.) γκουλιάρα, η = πίτα με αλεσμένο κολοκύθι, χωρίς φύλλα. γκουλιάρης, ο = γυμνός. (βουλ. gol, γυμνός) γκουλόπαρος, ο = ο ασαμάρωτος. (βουλ.) γκουμπέλι, το = μικρός σωρός χόρτου. (βουλ. kypen, σωρός, θημωνιά) γκουντουρντώ, ρ. = παλαβώνω. (τουρκ. kudurmak, εξαγριώνω) γκούργκουλας, ο = ο λαιμός, ο οισοφάγος. (βλαχ. girlak, λάρυγγας) γκουρνιτσιά, η = άγρια απιδιά, γκορτσιά. (βουλγ. gornica) γκούσκα ή γκούσα, η = το καρύδι του λαιμού. (βουλγ. gusa, λαιμός-guska, λαιμάκι) γκουστιρίκα, η = η καφέ σαύρα των αγρών. (σλαβ. gusteritsa) γκουτζιούφκα, η = δερμάτινος σκούφος, ο σκούφος της κάπας. γκρασίνα, η = ο αγριόβικος. γκρικλιάνι, το = ο λάρυγγας. (βουλ.) γκρικνίζομαι, ρ. = ρεύομαι. γκριμπλός, ο = ξύλινο εργαλείο για το μάζεμα των σιτηρών. (βουλ. greblo, χτένι, τσουγκράνα) γκριντιά, η = μεγάλο δοκάρι σκεπής. (βουλ. grenda, δοκάρι) γκριντίτσι, το = παιχνίδι, τα βαρελάκια. γκρόσνα = ήσυχα, άσχημα. (βουλ. grozna, απαίσια, άσχημα) γουνιέμαι, ρ. = βιάζομαι. (αόρ. προστ. γουνιούς). Άι γουνιούς. Δα αργήσουμι. Γουνιέμι να προυλάβου. (αγωνίζομαι, αγών > αρχ. αγωνία) γυάργυρου ή δυάργυρου, το = ο υδράργυρος. γυναικαριό, το = το γυναικομάνι, σύνολο γυναικών. γυναίκειος, ο = θηλυκός.

23 23 γυνί, το = το υνί. (μσν. υνίον < ελνστ. ύνιον) γυρούδι, το = η γωνία του πλαστού (ψωμιού). Δ δα = θα. Δα πάου να διω τι έγινι. δάγκαμα, το = 1. η μπουκιά του ψωμιού, η χαψιά 2. ο πόνος του στομαχιού. (μσν. δάγκωμα, δάγκαμα) δαχλίδι, το = το δαχτυλίδι. δεν = όχι. - Πήγις στου χουράφι; - Δεν. δέντρο, το = το καραγάτσι, η φτελιά. (αρχ. δέντρον) διαρμίζω, ρ. = ταχτοποιώ το σπίτι, παστρεύω, ξετινάζω, σκουπίζω, συγυρίζω. Πάσχα έρχιτι. Πρέπ(ει) να διαρμίσουμι του σπίτ(ι). (διαρμόζω ή διαρυθμίζω > διαρθμίζω > διαρμίζω) διάρμισμα, το = ταχτοποίηση, συγύρισμα σπιτιού. διασίζω, ρ. = περνώ στιγμιαία, διαβαίνω. Ιχτές κανένας δε διάσιξι την πουρειά μας. (διασχίζω) δικάρα, η = παιδικό παιχνίδι που παίζονταν σε κατάλληλο σχήμα στο χώμα από δυο παίχτες που τοποθετούσαν δέκα πετραδάκια και δέκα ξυλαράκια. διρπάνι, το = το δρεπάνι. (αρχ. δρέπανον < δρέπω) δοκιούμαι, ρ. = θυμούμαι, σκέφτομαι. (αρχ. δοκέω) δράκινο, το = το ροδάκινο. (ελνστ. δωράκινον) δρουμί, το = τα στάχυα που αφήνουν στο έδαφος οι θεριστάδες. (αρχ. δρόμος) δυάργυρου, το = ο υδράργυρος. δωδεκάρι, το = το δόντι τραπεζίτης (φυτρώνουν στα 12 χρόνια). Ε είδισμα, το = το πράγμα. Ταχτουποίησαμι τα ειδίσματα. (ίσως αρχ. είδος) Εικονίσματα, τα = το έθιμο της περιφοράς των εικόνων στα χωράφια τη γιορτή του Αγίου Πνεύματος. (μσν. εικόνισμα <αρχ. εικόνα) έλληνες, οι = μεγάλα μαύρα μυρμήγκια. ένως ή ένος = μόλις, πριν από λίγο. Καλώς την. Ένος ανάφιραμι για σένα. (ίσως αρχ. εν όσω) Ζ ζαβιά, η (zavgia) = η ζάλη, η ζαλάδα.

24 24 ζαβός, ο = χαζός, ζαλισμένος. ζαβουνάτσιος, ο = κουτοπόνηρος, αυτός που κάνει τον ανήξερο. ζαβώνομαι, ρ. = ζαλίζομαι. (βουλ. zavivam, ζαλίζομαι) ζαγκαλαντώ, ρ. = παλαβώνω, ταράζω. -Τι έπαθις; Ζαγκαλάτσις; (αόρ. ζαγκαλάτσα). ζαλίδα, η = η ζαλάδα, η ενόχληση. ζαμακώνω, ρ. = στριμώχνω, χώνω, φορτώνω. Του τραχτέρι, ζαμακώθκι μες σ λάσπις. Πήγα για ένα κιλό ντουμάτις κι μι ζαμάκουσι καμιά πεντέξ(ι). (τουρκ. zam, προσθήκη, αύξηση) ζαντίκι, το = ο κοντός. ζαπαριά, η = το χαστούκι. (τουρκ. zaparta, επίπληξη) ζάπι, το = ο δαμασμός, η επιβολή. (μσν. ζάφτι < τουρκ. zaptı) ζαπώνω, ρ.= αρπάζω, στριμώχνω, οικειοποιούμαι με τη βία. Αυτό του χουράφι, του ζάπουσαν μι του έτσ(ι) θέλω. (τουρκ. zaptetmek, καταλαμβάνω, ιδιοποιούμαι) ζάτιμ = βέβαια, φυσικά. (τουρκ. zaten) ζαχαράτα, τα = κουφέτα. ζαχνιά, η = το χαστούκι. ζβακιάζω ή σβακιάζω, ρ. = σφίγγω, στριμώχνω, γραπώνω. Τουν έριξα κάτ, του ζβάκιασα, κι δεν μπουρούσι να σκουθεί. ζερ ζιμπίλι = άνω κάτω. Αέρας τα κανι τα μαλλιά μ ζερ ζιμπίλι. ζεύλα, η = σιδερένιο ραβδί του ζυγού. (μσν. ζεύλα < αρχ. ζεύγλα) ζιάπκα, η = ο βάτραχος. (βουλ. zaba, βάτραχος, zabka, βατραχάκι) ζιαρός, ο = το αναμμένο κάρβουνο. (βουλ. zar, zarava, θράκα) ζιμπρίτ = πολύ ξινό. ζιρζίρα, η = είδος βροχής, μεταφορικά η φλύαρη γυναίκα (ίσως ηχομ. λέξη) ζμιρός, ο = το κολλυβόζουμο. (ζουμερός) ζνάρι, το = ζωνάρι της μέσης. (μσν. ζωνάρι < αρχ. ζώνη) ζνίχι, το = ο σβέρκος, τράχηλος. (αρχ. ινίον > σνίχι) ζούδι, το = το φάντασμα. (αρχ. ζώδιον) ζουκούμι, το = η ροδοδάφνη, η πικροδάφνη. (τουρκ. zakkum) ζουλούδι = η μικρή γυάλινη μπίλια. ζουρλαμάς, ο = το στραμπούληγμα. (τουρκ. zorlama) ζουρλαντίζω, ρ. = πιέζω, δυσκολεύω, ζορίζω. (τουρκ. zorlamak)

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

«Του πιδούδ' μι ντ πίτα»

«Του πιδούδ' μι ντ πίτα» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #28 «Του πιδούδ' μι ντ πίτα» (Κολινδρός Πιερίας Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #28 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά

Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Πες μου για τα ζώα που κάνουν αυγά μεγάλα και μικρά Όλα τα πουλιά γεννούν αυγά. Δεν είναι όμως μόνο αυτά! Και άλλα από τα ζώα κάνουνε αυγά. Θα σου πω για μερικά Η κότα Κάθε μέρα η κότα γεννάει ένα με δύο

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα

Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ Σχολ. Έτος: 2011 2012 Επιμέλεια: Χριστίνα Τσώτα ΦΩΚΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥΣ - ΜΟΝΑΧΟΥΣ Κοινό όνομα: Μεσογειακή φώκια Μήκος: 2 3 μέτρα Βάρος: 300

Διαβάστε περισσότερα

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων 2B TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 9:48 π.μ. Page 1 2ο Tετράδιο ασκήσεων TAΞH B Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης τα διδακτικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ. SOU Zheleznik Stara Zagora ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ SOU Zheleznik Stara Zagora Koleda (Στο κυριλλικό αλφάβητο: коледа) είναι η σλαβική λέξη για τα Χριστούγεννα, που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στη Βουλγαρία. Μερικοί πιστεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων:

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων: Το Υποκείμενο Το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα που κάνει ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μια κατάσταση λέγεται υποκείμενο. Για να βρούμε το υποκείμενο σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "ποιος; ποια; ποιο;".

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΤΑ ΒΑΡΚΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΗΛΑ

ΚΟΤΑ ΒΑΡΚΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΗΛΑ ΚΥΚΛΩΣΕ ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ Α ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΛΕΞΕΙΣ: ΚΟΤΑ ΒΑΡΚΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΗΛΑ ΜΟΛΥΒΙ ΣΚΥΛΟΣ ΣΗΜΑΔΙ ΩΜΟΣ ΛΙΒΑΔΙ ΛΑΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΞΥΣΤΡΑ ΛΙΜΑΝΙ ΣΩΜΑ ΒΕΛΟΣ ΣΕΛΑ ΨΕΙΡΕΣ ΧΟΡΟΣ ΓΥΡΗ ΔΕΜΑ ΚΥΚΛΩΣΕ ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ Β ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΛΕΞΕΙΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου

Καλλιεργώντας τη γη. νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου Καλλιεργώντας τη γη άλετρο βουκάνη ή δουκάνη νιν ή ινίν σκάλα του αμπελιου πενταδόντιν δρεπάνι Οι άνθρωποι όργωναν τη γη με το ξύλινο άλετρο που το έσερναν τα βόδια και έβαζαν τους σπόρους του σιταριού.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο του μέλλοντος

Το σχολείο του μέλλοντος Το σχολείο του μέλλοντος Το σχολείο του μέλλοντος θα έχει κυλιόμενους δρόμους. Τα δέντρα δεν θα είναι ακίνητα αλλά θα περπατούν. Η κυκλοφορία θα ρυθμίζεται από τροχονομορομπότ. Στο δρόμο για το σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ

ΖΑΧΡΑ ΙΜΠΡΑΧΗΜ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΖΑΣ Θυµάσαι το παραµύθι της γιαγιάς για την 28 η Οκτωβρίου; Μάζεψε τους φίλους σου και διηγήσου το. Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γίγαντας που ζούσε στο δικό του σπίτι. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ

Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Σχεδιασμός και Τεχνολογία Α και Β ΦΑΡΜΑ Από Ειρήνη Πετράκη (δασκάλα / σύμβουλο ΣΧ.Τ.) ΦΑΡΜΑ ομές ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΜΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ 1 Ο 40λεπτο Τα ζώα της φάρμας ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ Ζώα της φάρμας ή αλλιώς ήμερα ζώα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: κα.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: κα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΦΛΩΡΙΝΑ) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: κα. ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΑ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΤΕΣΤ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών

Ο τρόπος αυτός διατροφής κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος τα τελευταία χρόνια, καθώς πλήθος μελετών δείχνουν ότι οι κάτοικοι Μεσογειακών περιοχών ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΑΤΤΑΛΑΣ Η Παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή, ύστερα από μελέτες και στη χώρα μας και αλλού, έχει αποδειχτεί η πιο υγιεινή διατροφή. Η Μεσογειακή διατροφή χαρακτηρίζεται από τις διατροφικές συνήθειες

Διαβάστε περισσότερα

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού

Αυήγηση της Οσρανίας Καλύβα στην Ειρήνη Κατσαρού Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας χωριάτης κι ήτανε φτωχός. Είχε ένα γάιδαρο και λίγα τάλαρα. Εσκέφτηκε τότε να βάλει τα τάλαρα στην ουρά του γαϊδάρου και να πάει να τον πουλήσει στο παζάρι στην πόλη. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν αναλυτικά οι απαντήσεις σε όλες τις δραστηριότητες, έτσι ώστε το παιδί να μη μείνει με καμιά απορία και αμφιβολία.

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν αναλυτικά οι απαντήσεις σε όλες τις δραστηριότητες, έτσι ώστε το παιδί να μη μείνει με καμιά απορία και αμφιβολία. Αγαπητοί γονείς, Το βιβλίο Γίνομαι άριστος στην ορθογραφία απευθύνεται στα παιδιά της Β Δημοτικού και δημιουργήθηκε για να ελέγχουν και να εξασκούν τις γνώσεις που αποκτούν στο μάθημα της Γλώσσας. Μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους;

Ποια είναι η ερώτηση αν η απάντηση είναι: Τι έχει τέσσερις τοίχους; Τι έχει τέσσερις τοίχους; Ένα δωμάτιο. Τι υπάρχει απέναντι από το πάτωμα; Το ταβάνι η οροφή. Πού υπάρχουν λουλούδια και δέντρα; Στον κήπο. Πού μπορώ να μαγειρέψω; Στην κουζίνα. Πού μπορώ να κοιμηθώ; Στο

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΛΩΣΣΙΟ ΣΚΑΣΜΟΣ... ... και πότε τον βγάζουμε. σκασμός

ΥΠΟΓΛΩΣΣΙΟ ΣΚΑΣΜΟΣ... ... και πότε τον βγάζουμε. σκασμός ΥΠΟΓΛΩΣΣΙΟ 61 ΣΚΑΣΜΟΣ...... και πότε τον βγάζουμε Αναθεώρηση της 23 Μαρτίου 2012 σκασμός Από το βιβλίο του Άρη Στουγιαννίδη και ριξ το στο γιαλό www.stougiannidis.gr ΑΡΗ ΣΟΤΓΙΑΝΝΙΔΗ aris@stougiannidis.gr

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΜΑΛΛΙΑ: Αν τα μαλλιά μας είναι λιπαρά, τα πλένουμε με δυο κρόκους αυγού και ξεπλένουμε με χαμομήλι. Μια καλή και θρεπτική μάσκα μαλλιών. Ανακατεύουμε δυο κουταλιές της

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το κοκοράκι κικιρικικί

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το κοκοράκι κικιρικικί Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το κοκοράκι κικιρικικί Ενότητα: Ζώα (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4-6 ώρες (2-3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html

Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Ο κύκλος της ζωής των Μαστόρων στα Προπολεμικά χρόνια http://www.kerasovo.gr/habits/137.html Το χωριό μας, η Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) Κόνιτσας ήταν από τα μέσα του 19ου αιώνα κατεξοχήν μαστοροχώρι καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Ρόμπερτ Μανσκ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Κάποτε υπήρχε μια όμορφη πριγκίπισσα που ονομαζόταν Ελισάβετ Ζούσε σε ένα κάστρο και είχε ακριβά ρούχα πριγκίπισσας Επρόκειτο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο...

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ - ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΜΑΡΚΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΣ. Μια ιστορία σαν όνειρο... ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΜΟΥ Η ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ - ΘΕΠΡΩΤΙΑ ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... ΜΑΡΚΟ Ο ΜΙΚΡΟ ΡΩΜΑΙΟ Μια ιστορία σαν όνειρο... Η ΕΦΟ Ρ ΕΙΑ Π ΡΟ Ϊ ΤΟ ΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους:

Εμένα με νοιάζει. Επαναληπτικό μάθημα. Ήρθαν οι μπλε κάδοι. 1 Αντιστοίχισε τις πρώτες ύλες με τα παράγωγά τους: Z Επαναληπτικό μάθημα Ανακύκλωση τώρα Αν το σύνθημα αυτό είναι κάτι που είχαμε ξεχάσει τα τελευταία χρόνια, είναι καιρός να το θυμηθούμε και να ενεργοποιηθούμε. Όλοι. Και αυτό γιατί θα πρέπει να καταλάβουμε

Διαβάστε περισσότερα

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων.

«ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» Γούτου Ελένη (Β ΤΑΞΗ) ΣΟΧΟΙ. Άςκηςη ςτην αφήγηςη και τη δραματοποίηςη των μύθων. ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ Α & Β ΣΑΞΗ 1 ο ΔΗΜΟΣΙΚΟ ΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΣΤΚΑΜΠΟΤ ΧΟΛΙΚΟ ΕΣΟ 2013-2014 «ΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΙΑ ΓΙΑ ΣΗΝ ΕΤΕΛΙΚΣΗ ΖΩΝΗ» ΘΕΜΑ: «ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ» ΣΑΞΕΙ: Α & Β ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΙ: Παρτάλα Μαριάνθη (Α ΤΑΞΗ) Γούτου Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

2. Έκθεση στην τάξη με αντικείμενα-ενθύμια του παλιού καιρού. Οι μαθητές έφεραν ενθύμια των γονιών ή των παππούδων τους και τα εξέθεσαν στην τάξη,

2. Έκθεση στην τάξη με αντικείμενα-ενθύμια του παλιού καιρού. Οι μαθητές έφεραν ενθύμια των γονιών ή των παππούδων τους και τα εξέθεσαν στην τάξη, Η Εργασία έγινε από τους μαθητές της Β2 Τάξης του 5ου Δημοτικού Σχολείου Καβάλας στα πλαίσια του μαθήματος Γλώσσα, Ενότητα 13 Μες στο Μουσείο. Δασκάλα της τάξης είναι η Δώρα Καραγγελή. ΔΡΑΣΕΙΣ 1. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία.

Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν τα απλώνετε για την επακόλουθη επεξεργασία. ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΖΥΜΗΣ Ζύμη για γεμιστό πιτάκι 1,5 kg αλεύρι 15 g αλάτι 250 g βούτυρο ή λίπος 3/8 l νερό Ζυμώνετε τα συστατικά όλα μαζί για να γίνουν μία ζύμη. Τα αφήνετε σκεπασμένα επί 3 ώρες. Κατόπιν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολέμαρχους

Διαβάστε περισσότερα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα

Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Η πολύ λαίμαργη μπουλτόζα που έφαγε τον Ακάμα Κατάπιε όλα τα φύτα Και έχει μείνει ερημια Δεν νομίζω τώρα ποιά Πώς τον γλιτώνει τον καύγα Ήρθαν οι δασονόμοι με τα Όπλα και τα σπαθιά Τρέχει τώρα να ξεφύγει

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Πίτα χωριάτικη με κιμά, μελιτζάνα και πράσο

Πίτα χωριάτικη με κιμά, μελιτζάνα και πράσο Πίτες Πίτα χωριάτικη με κιμά, μελιτζάνα και πράσο Υλικά (για 20 άτομα) Γέμιση ½ κιλό κιμά μοσχαρίσιο και χοιρινό ανάμεικτο 300 γρ μελιτζάνες 200 γρ πράσα αλάτι, πιπέρι, ρίγανη Ζύμη 800 γρ αλεύρι για όλες

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Το αγαπημένο μου ζώο

Το αγαπημένο μου ζώο Το αγαπημένο μου ζώο ο σκύλος μου. Το σκύλο μου τον λένε Μάρκο και είναι κυνηγόσκυλος. Ο σκύλος μου έχει μαύρο, καφέ και άσπρο τρίχωμα. Έχει μεγάλα αυτιά που τα χρησιμοποιεί για ακοή. Έχει μικρή μύτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΣΧΗΜΟΠΑΠΟ. Διασκευή: Δημήτρης Αδάμης - Δόμνα Ζαφειροπούλου. Eικονογράφηση: Νίκος Κουμαριάς. Έκδοση πρώτη: Σεπτέμβριος 2014 ISBN: 978-960-9550-48-2

ΤΟ ΑΣΧΗΜΟΠΑΠΟ. Διασκευή: Δημήτρης Αδάμης - Δόμνα Ζαφειροπούλου. Eικονογράφηση: Νίκος Κουμαριάς. Έκδοση πρώτη: Σεπτέμβριος 2014 ISBN: 978-960-9550-48-2 ΤΟ ΑΣΧΗΜΟΠΑΠΟ Διασκευή: Δημήτρης Αδάμης - Δόμνα Ζαφειροπούλου Eικονογράφηση: Νίκος Κουμαριάς Έκδοση πρώτη: Σεπτέμβριος 2014 ISBN: 978-960-9550-48-2 2014 Δημήτρης Αδάμης & Eκδόσεις ΕΝ ΠΛΩ Koλοκοτρώνη 49,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό

Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό 1ο Δημοτικό σχολείο Παλλήνης Οι μαθητές και οι μαθήτριες της Γ τάξης Το φυτολόγιό μας Στα πλαίσια του μαθήματος της πληροφορικής, δημιουργήσαμε ένα φυτολόγιο. Αυτή τη φορά όμως είναι ηλεκτρονικό Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής

για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής για τους µαθητές της 1ης ηµοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τµήµα Ιατρικής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Κλινική Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 1 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου

Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου Από τα παιδιά της Γ τάξης του 14/θ Μειονοτικού Σχολείου Κενταύρου Η παρούσα εκπαιδευτική δραστηριότητα υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Μαθαίνουμε Παρέα που χρηματοδοτείται από το Κοινωφελές Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

Τέτοια προγράμματα και ιδίως καθημερινά, σπάνια βλέπουμε να δίνονται σε παιδιά για τις διακοπές τους.

Τέτοια προγράμματα και ιδίως καθημερινά, σπάνια βλέπουμε να δίνονται σε παιδιά για τις διακοπές τους. Πρόγραμμα προπόνησης, συντήρησης και εξάσκησης, καθώς και διατροφής, κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, κοινοποίησε στην σελίδα της στο ίντερνετ, η σχολή ποδοσφαίρου του Ολυμπιακού Πειραιώς στην

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ:ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΟ ΑΥΓΟ Α ΣΚΗΝΗ: (Αυγό+κότα) ΑΥΓΟ: Γεια σας, εγώ είμαι ο Μήτσος. Ζω σ αυτό το κοτέτσι σαν όλα τα αυγά. Βαρέθηκα όμως να μαι συνέχεια εδώ. Θέλω να γνωρίσω όλον τον κόσμο. Γι αυτό σκέφτομαι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ.

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. «Τα ζώα της φάρμας» Ναταλία Ραγκούση Νίκος Ταμπούσο Κώστας Μπερντούφης 1 «Πώς από το πρόβατο «φτάνουμε» στο μάλλινο σκούφο;» Κουρεύουν το προβατάκι παίρνουν το τρίχωμα το πλένουν

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα στη ζωή μιας καλαθοποιού

Μια μέρα στη ζωή μιας καλαθοποιού Μια μέρα στη ζωή μιας καλαθοποιού Γεια σας, ονομάζομαι Χέλεν. Είμαι εργάτρια σε πρεμνοφυές δάσος και καλαθοποιός. Τα πρεμνοφυή δάση γεννιούνται από αραβλαστήματα και δίνουν ξύλο μικρών διαστάσεων. Το ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht

βραδινό δείπνο κούπα οι κούπες µαχαιροπίρουνο οι µπύρες Πίνω νερό από την κούπα. Nomen: Wortschatz- / Wendekarten für Lernkarteikästen DIN A8 -leicht βραδινό Τρώω µε τον πατέρα µου στις 18 ώρα βραδινό.τρώµε ψωµί µε τυρί και αλλαντικά. δείπνο Παίρνω µε τον πατέρα µου δείπνο στις 18 ώρα. Τρώµε σούπα µε µακαρόνια. κούπα οι κούπες Πίνω νερό από την κούπα.

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Οι ακροβάτες της θάλασσας

Οι ακροβάτες της θάλασσας Οι ακροβάτες της θάλασσας Ο Φλίπερ, το δελφίνι, μιλάει για τον εαυτό του και τις αγαπημένες του συνήθειες. Γεια σας, παιδιά! Με λένε Φλίπερ όμως οι φίλοι μου με φωνάζουν Φλιπ. Δεν είμαι ψάρι, είμαι θηλαστικό.

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα