International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ 1 ΤΟΥ ΙΑΣΜΟΥ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Γεώργιος Μπατζάκας Ίασμος, Κομοτηνή ABSTRACT Iasmos is a small town, situated in northeastern Greece, in the province of Komotini, Thrace. The original settlement inhabited by Greeks dates back to the medieval times. During the ottoman period it was called Yassikioi. The language variety spoken in Iasmos is a Modern Greek dialect preserving medieval and ancient Greek items in its vocabulary as well as certain influences by other languages including Turkish, Albanian and Slavic. This study aims to offer a preliminary description of the local dialectic variety which has been hardly studied although it is still used in everyday life, focusing primarily on the various influences on its vocabulary. Keywords: Thrace, Iasmos, dialectic variety, βόρεια ιδιώματα 1. Εισαγωγή Οι διαλεκτικές ποικιλίες της Θράκης αποτελούν εξέλιξη της ελληνιστικής κοινής, όπως άλλωστε και όλες οι νεοελληνικές διάλεκτοι και ιδιώματα, αλλά έχουν και αρκετές λέξεις από την βουλγαρική και την τουρκική. Αξιοσημείωτο είναι ότι, παρόλο που πολλά από τα ιδιώματα αυτά διατηρούνται μέχρι σήμερα ζωντανά και χρησιμοποιούνται τόσο στο ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο βίο, τα περισσότερα από αυτά δεν έχουν καταγραφεί από κάποιο επίσημο φορέα. Από την άλλη πλευρά, οι λίγες καταγραφές που αναφέρονται έχουν γίνει από μη ειδικούς. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ν. Ανδριώτης για τα ιδιώματα της Θράκης ( : 141), «είναι λυπηρό πως οι εργασίες, έντυπες και χειρόγραφες έχουν γίνει σχεδόν όλες από μη ειδικούς δηλ. όχι από γλωσσολόγους, παρά από ερασιτέχνες λόγιους και δασκάλους, που δεν ενδιαφέρθηκαν ή δεν ήξεραν ν αποδώσουν με μεγάλη φωνητική ακρίβεια το ιδίωμα που μελετούσαν [...] παρ όλες τις ελλείψεις τους είναι οι μόνες στις οποίες μπορούμε να στηριχθούμε [...] κι όταν σιγήσουν αυτά τα ιδιώματα, τότε η ευγνωμοσύνη των ερευνητών θα είναι μεγάλη». Παρόλο που τα τελευταία χρόνια υπάρχει αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος γα τη μελέτη των τοπικών ιδιωμάτων, ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει για τη γλωσσική χαρτογράφηση της Θράκης από την εποχή του Ανδριώτη. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ακόμη και σήμερα αρκετές περιοχές της Θράκης παραμένουν γλωσσικά αχαρτογράφητες, ενώ υπάρχουν και αρκετές γλωσσικές τοπικές ποικιλίες που συρρικνώνονται βαθμηδόν από γενιά σε γενιά και κανένας δεν γνωρίζει για πόσο ακόμη θα διατηρηθούν. Η παρούσα μελέτη γίνεται με σκοπό να κάνει ευρύτερα γνωστή μία από αυτές τις γλωσσικές ποικιλίες, το Ιδίωμα του Ιάσμου, και να προκαλέσει το ενδιαφέρον των διαλεκτολόγων, έτσι ώστε να μελετήσουν διεξοδικότερα τη γλωσσογεωγραφία της περιοχής. 1.1 Ιστορικά στοιχεία για τον Ίασμο Σύμφωνα με την Παπαγεωργίου (1995), η ημιορεινή κωμόπολη του Ιάσμου βρίσκεται κτισμένη στους πρόποδες της Ροδόπης, στο μέσο της επαρχιακής οδού Ξάνθης-Κομοτηνής, περίπου στη θέση της αρχαίας Εγνατίας οδού. Οι πρώτοι κάτοικοι του Ιάσμου είναι απόγονοι των κατοίκων του Βυζαντινού 1 Ως ιδίωμα θεωρούμε τη «γλωσσική ποικιλία που είναι χαρακτηριστική ενός τόπου, αλλά δεν παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από την κοινή, ώστε να μπορεί να θεωρείται διάλεκτός της. Ιδιώματα της ελληνικής μπορούν να θεωρηθούν τοπικές παραλλαγές, όπως της Σύμης, της Χίου, των Δωδεκανήσων, του βορειοελλαδικού χώρου, των Κυκλάδων, της Σαμοθράκης κλπ». Ορισμός διαθέσιμος στο Βλ. και Αρχάκης και Κονδύλη (2002: 58). In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΤΖΑΚΑΣ ] φρουρίου Περιθεώριον ή Αναστασιουπόλεως. Το φρούριο κατακτήθηκε και καταστράφηκε από τους Τούρκους μεταξύ μ.x. κι έτσι οι κάτοικοι μετακινήθηκαν ανατολικότερα. Σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες, ο λόγος της μετακίνησής τους οφείλεται σε επιδρομές πειρατών, μιας και η Αναστασιούπολη ήτανε λιμάνι μέσα στη λιμνοθάλασσα της Βιστωνίδας και υπέφερε από τις επιδρομές. Σύμφωνα με τον Οθωμανό περιηγητή Εβλιγιά Τζελεμπή (Παπαγεωργίου, 1995 και Ημερολόγιο Ιάσμου,1996), ο οποίος πέρασε από την περιοχή γύρω στα 1600 με 1660, ο Ίασμος κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ονομαζότανε Γιασί-κιοϊ. Αξίζει βέβαια να σημειωθεί ότι σύμφωνα με μαρτυρίες, το Γιασί-κιοϊ από το οποίο πέρασε ο εν λόγω περιηγητής βρισκόταν δυτικότερα από το σημερινό, αλλά λόγω έλλειψης πόσιμου νερού, είναι δυνατόν να μετακινήθηκε στην σημερινή του θέση γύρω στα τέλη του 1700 και στις αρχές του Το γεγονός ότι ο πολιούχος του Ιάσμου είναι ο Άγιος Νικόλαος δεν είναι συνηθισμένο για ημιορεινή κωμόπολη και ίσως αποτελεί ένδειξη του ότι ο Ίασμος έλκει την καταγωγή του από την παραθαλάσσια περιοχή της Αναστασιούπολης. Το τοπωνύμιο Ίασμος δημιουργήθηκε μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους και προήλθε από τη γνωστή και αρκετά συνηθισμένη διαδικασία εξελληνισμού τούρκικων τοπωνυμίων. Πιο συγκεκριμένα, η τουρκική ονομασία Γιασί-κιοϊ σημαίνει χωριό που βρίσκεται σε πλάτωμα και προέρχεται από τις λέξεις yassi πλάτωμα και κιόι χωριό : πβλ. και τα τοπωνύμια Πλατύκαμπος και Πλατοχώρι), αλλά παραπέμπει ακουστικά (δηλ. ανακαλεί συνειρμικά) λόγω φωνητικής ομοιότητας του πρώτου συνθετικού την ελληνική λέξη γιασεμί. Όπως αναφέρει ο Συμεωνίδης (2010), μετά την απελευθέρωση, υπήρξε προσπάθεια εξελληνισμού των τοπωνυμίων ή οικωνυμίων, η οποία έδειχνε, σε γενικές γραμμές, μια προτίμηση στις πιο αρχαιοπρεπείς λέξεις. Ειδικότερα, στην ονομασία Γιασί-κιοϊ, στην οποία το πρώτο συνθετικό yassi παρέπεμπε φωνητικά στην ελληνική λέξη γιασεμί, η λέξη γιασεμί αντικαταστάθηκε από το ίασμος με σκοπό να γίνει η ονομασία περισσότερο αρχαιοπρεπής και λόγια. Το Γιασί-κιοϊ υπήρξε επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Ναχιές, δηλαδή αγροτικός δήμος, στο οποίον κατοικούσαν 2000 γηγενείς Έλληνες και τριάντα (30) τουρκικές οικογένειες. Οι τουρκικές οικογένειες μετανάστευσαν στην Τουρκία μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών. Γύρω στα 1850 εγκαταστάθηκαν στο χωριό δεκαπέντε (15) οικογένειες εμπόρων και τεχνιτών πέτρας από την Ήπειρο. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών, εγκαταστάθηκαν στο χωριό εβδομήντα (70) οικογένειες προσφύγων, κυρίως από την Ανατολική Θράκη. Έτσι, το τοπικό ιδίωμα του Ιάσμου, διαμορφώθηκε από τους γηγενείς, τους πρόσφυγες και τους Ηπειρώτες. Μετά το 1950 εγκαταστάθηκαν στον Ίασμο είκοσι τρεις (23) οικογένειες Σαρακατσάνων, οι οποίες δεν επηρέασαν το τοπικό ιδίωμα σε μεγάλο βαθμό, ενώ από το 1960 και μετά, αρχίζουν να εγκαθίστανται στην περιοχή και αρκετές οικογένειες Πομάκων, οι οποίες μετακινήθηκαν από ορεινότερες περιοχές. Πομάκων. Στον Ίασμο κατοικούν ακόμη ορισμένες οικογένειες Αθίγγανων, ενώ από το 1992 και εξής, εγκαταστάθηκαν στην περιοχή περίπου δέκα (10) οικογένειες Ελλήνων από το Σοχούμι της Γεωργίας. Αξίζει τέλος να αναφέρουμε ότι για το ιδίωμα του Ιάσμου δεν υπάρχουν προηγούμενες μελέτες, με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνει σύγκριση της τωρινής μορφής του ιδιώματος με την ντοπιολαλιά που χρησιμοποιούσε ο γηγενής πληθυσμός πριν την άφιξη των προσφύγων. 1.2 Περί του ιδιώματος του Ιάσμου Στην περιοχή του Ιάσμου φαίνεται να πληρούνται τα περισσότερα κριτήρια που χαρακτηρίζουν το φαινόμενο της διμορφίας (Αρχάκης & Κονδύλη 2002: , Μοσχονάς 2002:6-10) ή διδιαλεκτισμού (Κακριδή 1986), υπάρχει δηλαδή παράλληλη χρήση δύο κωδίκων, της κοινής νεοελληνικής και του τοπικού ιδιώματος. Όπως είναι αναμενόμενο, η συχνότητα χρήσης του κάθε κώδικα εξαρτάται από το βαθμό της γνώσης των ομιλητών. Όταν υπάρχει επαρκής γνώση και των δύο γλωσσικών συστημάτων, η διγλωσσική συμπεριφορά (διμορφία) των ομιλητών χαρακτηρίζεται από συμπληρωματική κατανομή (δηλ. συγκεκριμένα περιβάλλοντα ή και θέματα απαιτούν μια συγκεκριμένη γλωσσική συμπεριφορά). Παράλληλα με τους δίγλωσσους ομιλητές, υπάρχει ένας περιορισμένος αριθμός μονόγλωσσων ομιλητών, που χρησιμοποιούν μόνο τον διαλεκτικό κώδικα. Πρόκειται κυρίως για γυναίκες και ηλικιωμένους, των οποίων ο αριθμός μειώνεται σταδιακά. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παραθέσαμε στην προηγούμενη παράγραφο, το ιδίωμα του Ιάσμου προήλθε κυρίως από την ανάμειξη των ιδιωμάτων που μιλούσαν οι Έλληνες κάτοικοι του Περιθεωρίου (Αναστασιουπόλεως), οι Έλληνες πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης και οι έμποροι ή τεχνίτες Ηπειρώτες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Όπως είναι αναμενόμενο, το λεξιλόγιο του τοπικού ιδιώματος παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία. Περιλαμβάνει λέξεις της αρχαίας και μεσαιωνικής ελληνικής (π.χ. κοντυλάω), αλλά και λέξεις που προέρχονται από τα ιδιώματα των Ελλήνων της Ανατολικής Θράκης και τα βλάχικα. Υπάρχουν επίσης δάνειες λέξεις από την ιταλική, την βουλγαρική (π.χ έντζαμου) και την τουρκική (π.χ. γιμπάς), πάντα κατά την προσωπική ερμηνεία του ερευνητή. [ 974 ]

5 [ ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΑΣΜΟΥ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ] Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι στον Ίασμο ομιλείται επίσης μαζί με το ελληνικό ιδίωμα και η πομάκικη γλώσσα. Πρόκειται για μια γλώσσα που μιλιέται από τους Έλληνες μουσουλμάνους (Πομάκους) που κατοικούν στον Ίασμο και σε άλλες περιοχές της Θράκης, η οποία έχει ως βάση της τη βουλγαρική και την τουρκική γλώσσα, με πολλές ελληνικές προσμείξεις (Παναγιωτίδης 1997). Αποτελεί γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι συγκριτική μελέτη του ιδιώματος του Ιάσμου και της πομακικής θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη όχι μόνο από γλωσσολογική αλλά και από ιστορική άποψη. 1.3 Η καταγραφή του ιδιώματος του Ιάσμου Η προσπάθεια καταγραφής του τοπικού ιδιώματος του Ιάσμου έχει ξεκινήσει εδώ και εννέα χρόνια. Καρπός αυτής της προσπάθειας είναι ένα γλωσσάριο το οποίο περιλαμβάνει μέχρι στιγμής περίπου μονολεκτικά και πολυλεκτικά λήμματα, δηλαδή λέξεις και εκφράσεις. Το γλωσσάριο βασίζεται σε υλικό που συλλέγει ο συγγραφέας με βάση προφορικές μαρτυρίες της οικογένειάς του καθώς και του ευρύτερου συγγενικού και κοινωνικού κύκλου μέσα από την προσωπική επαφή που έχει καθημερινά με όλους τους κατοίκους του Ιάσμου. Η προσπάθεια ολοκλήρωσης του γλωσσαρίου δυσχεραίνεται μεταξύ άλλων από το γεγονός ότι όλο και λιγότεροι ομιλούν πλέον το ιδίωμα. Οι περισσότεροι ομιλητές του ιδιώματος είναι ηλικιωμένοι ομιλητές, γεγονός που δείχνει ότι το ιδίωμα κινδυνεύει να εξαφανιστεί. Οι ομιλητές που βρίσκονται στην ηλικία των σαράντα ετών χρησιμοποιούν ορισμένες μόνο λέξεις του ιδιώματος, ενώ οι νεότεροι ομιλητές δεν το χρησιμοποιούν καθόλου. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το ιδίωμα χρησιμοποιείται και διασώζεται κατά κάποιο τρόπο από αυτούς που έχουν μετακομίσει σε μεγαλύτερες πόλεις (π.χ. Αθήνα, Θεσσαλονίκη) ή στο εξωτερικό. Τα λεξικογραφικά άρθρα του γλωσσαρίου του ιδιώματος του Ιάσμου περιλαμβάνουν εξής: (1) τον λημματικό τύπο (ή λήμμα) (2) την γραμματική κατηγορία του λήμματος (ουσιαστικό, ρήμα, επίρρημα, κλπ.) (3) την προφορά του λήμματος σύμφωνα με το Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο (4) το ερμήνευμα (ορισμό) του λήμματος (5) ένα παράδειγμα χρήσης από την καθομιλουμένη του χωριού (6) συνώνυμα και αντώνυμα (7) ετυμολογία, όπου αυτό είναι δυνατό Στις επόμενες ενότητες επιχειρείται μια πρώτη περιγραφή ορισμένων φωνολογικών, μορφολογικών, συντακτικών και λεξιλογικών χαρακτηριστικών του ιδιώματος με βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία και το υλικό που συλλέχθηκε για το λεξικό του ιδιώματος του Ιάσμου. 2. Γενικά χαρακτηριστικά του ιδιώματος Το ιδίωμα του Ιάσμου ανήκει στα βόρεια νεοελληνικά ιδιώματα, όπως η πλειοψηφία των ιδιωμάτων της Μακεδονίας και της Θράκης (Ανδριώτης 1943: 146) 2. Σύμφωνα με τον Χατζιδάκι (1905) τα νεοελληνικά ιδιώματα χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες τα βόρεια και τα νότια με μια διαχωριστική γραμμή, η οποία τυχαία ταυτίζεται με τον 38ο παράλληλο. Η γραμμή αυτή περνά από τον Κορινθιακό κόλπο, από τα σύνορα Αττικής-Βοιωτίας, κόβει στην μέση την Εύβοια, διασχίζει το Αιγαίο περνώντας μεταξύ Χίου και Σάμου και καταλήγει στη Μ. Ασία, στα βόρεια της Σμύρνης (βλ. και Ανδριώτης, : ) Βασικό χαρακτηριστικό των βορείων ιδιωμάτων είναι ο μειωμένος φωνηεντισμός, δηλαδή η στένωση των άτονων φωνηέντων [e] και [o] και η τροπή τους σε [i] και [u] αντίστοιχα, καθώς και η σίγηση του τελικού [i] και των [i] και [u] μέσα στη λέξη, όταν δεν τονίζονται (π.χ. ου λόγους, έρχιτι, π λί, β νό, χ λιαρ ). Στη Θράκη, τα σύνορα του βορείου φωνηεντισμού, αρχίζουν από τη Ραιδεστό, και περνούν ανατολικά του Λουλέ Mπουργκάζ και δυτικά των Σαράντα Εκκλησιών. Από βόρειο φωνηεντισμό επίσης χαρακτηρίζονται τα ιδιώματα και οι διαλεκτικές ποικιλίες της ελληνικής (δυτικής) Θράκης. Κατά συνέπεια το ιδίωμα του Ιάσμου συγκαταλέγεται στα βόρεια ιδιώματα και παρουσιάζει τα συγκξεκριμένα χαρακτηριστικά όπως αναφέρονται παραπάνω 2 Ο Ανδριώτης (1943:146) κατατάσσει στα βόρεια ιδιώματα της Θράκης αυτά της περιοχής της Κομοτηνής, ενώ παράλληλα αναφέρει: «για τα ιδιώματα της Δυτικής Θράκης είχε προτείνει ο Σ. Κυριακίδης την υποδιαίρεση σε τρεις περιοχές, α) Κομοτηνής-Ξάνθης, β) Μαρώνειας-Χιρκί, γ) Σουφλίου.» [ 975 ]

6 [ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΤΖΑΚΑΣ ] 2.1 Φωνητική-φωνολογία Η ενότητα αυτή περιλαμβάνει ορισμένες φωνητικές/φωνολογικές παρατηρήσεις για το ιδίωμα με βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία και το υλικό που συλλέχθηκε για το λεξικό του ιδιώματος του Ιάσμου. Βασικά χαρακτηριστικά του ιδιώματος είναι τα εξής: (1) Κώφωση: Τροπή των άτονων φωνηέντων [e] σε [i] πχ. έπεσε [épese] > έπισι [épisi] και [o] σε [u] πχ ψωνίζαμε > ψούν'ζαμι [psúnîzami]. (2) Συγκοπή: Αποβολή πρωτογενών άτονων φωνηέντων, δευτερογενών και καταλήξεων των φωνηέντων [i] και [u]. π.χ. αψηλοτένταρος >αψ'λοτένταρος > [apšlotédaros] (ο ψηλός), τηγάνι > τ'γαν' [tγań], τσεκούρι [tsekouri] > τσ'κούρ' [tškúr]. (3) Ανάπτυξη ευφωνικού φθόγγου [j]: Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουμε ανάπτυξη ευφωνικού φθόγγου γί [j] κάτι που μπορούμε να βρούμε, σύμφωνα με τον Ψάλτη (1905: 38-40), σε όλα τα Θρακικά ιδιώματα. π.χ. αγγαρεία > αγγαργιά [agarγjá], δες> αδιέ [aδje], δες>διέ [δje]. (4) Ανάπτυξη ευφωνικού ή προθετικού [a] Παρατηρούμε την ανάπτυξη ευφωνικού [a] 3 μπροστά από ορισμένες λέξεις, πχ. αψ λά, αψ λός. Ακόμη στο γλωσσάρι του Μπατζάκα για το ιδίωμα του Ιάσμου συναντάμε το λήμμα αψ λοτένταρος < αψηλός + τεντωμένος, αβάτσ'νο > avátšno, αδρένιο > aδréńo. (5) Με την αποβολή των άτονων [i] και [u] και τη δημιουργία νέων συμφωνικών συμπλεγμάτων που προκύπτουν από αυτή, όπως αναφέρει ο Ανδριώτης ( : ) «γεννιούνται α) διάφορες νέες αλλοιώσεις στα σύμφωνα, καθώς είναι συμμορφώσεις των νέων συμφωνικών συμπλεγμάτων στους βασικούς φωνητικούς νόμους της Νέας Ελληνικής που δεν ανέχονται κοντά δύο σύμφωνα εξακολουθητικά ή δύο στιγμικά και αλλοιώνουν το ένα, πχ. δ(ι)λάβι>ντ'λάβ'» (έτσι και στον Ίασμο δ(ι)χάλι>τ'χάλ') - «α.1) ή αφομοιώσεις ηχηρών συμφώνων προς άηχα, πχ. δ(ι)κός>θ'κός, β(ου)τσί>φ'τσί» (το ίδιο και στον Ίασμο), «α.2) ή άηχων προς ηχερά, πχ. π(η)γάδι>b γάδ» (πβλ. ποντικός>bουdκός στον Ίασμο), «β) Διάφορες νέες αποβολές συμφώνων από νέα δυσκολοπρόφερτα συμφωνικά συμπλέγματα, πχ. κάρβουνα>κάρνα, κουράστ(η)κα>κράσκα, κρύφτ(η)κα>κρύφ κα» (και στον Ίασμο), «γ) απλοποιήσεις ομοίων συμφώνων, πχ. δώσ(η)ς> δώσ, δέν(ου)ν>δέν» (και στον Ίασμο), «δ) Διάφορες αναπτύξεις νέων φωνηέντων σε δυσκολοπρόφερτα νέα συμφωνικά συμπλέγματα, ιδίων στο τέλος των λέξεων, πχ. αλεύρ(ι)>αλεύιρ ([alevir])» (βλ. και παίξεις>παίειξ, Ίασμος). (6) Έκκρουση ασθενέστερου φωνήεντος πχ. αββερβελλωσιά > αββερβελλωσά [avervelošá], εκεινάς > εκ'νάς [eknás], ετσινάς > ετσ'νάς [etšnás], γαϊδούροφόρτι > γαδροφόρτ' [γaδrofόrt]. (7) Ακόμη παρατηρούνται α) αφαίρεση αρχικού [ε], ελαφρύς >λαφρύς β) τροπή αρχικού ε >ο, Εβραίος>Οβραιός, γ) τροπή ε > ου, περπάτα>πουρπάτει, κλπ., ενώ έχει εκλείψει πλέον η ρηματική κατάληξη σε [u], πχ. νταγιαντίζω και όχι νταγιαντίζου, όπως παλιότερα. (8) Παρατηρείται ο τονισμός της τέταρτης από το τέλος συλλαβής πχ. έπαιζαμι, έφαγαμι, έκαναμι (βλ. και Ντελόπουλος, 2000:337). 2.2 Μορφολογία -Σύνταξη Ας σταθούμε τώρα λίγο παραπάνω σε μορφολογικά και συντακτικά χαρακτηριστικά του ιδιώματος του Ιάσμου. Θα δώσουμε έμφαση εδώ τόσο σε ζητήματα παραγωγής (υποκοριστικά) όσο και κλίσης (δίνοντας κυρίως έμφαση στη μορφολογία του ρήματος). Επίσης, θα γίνει σύντομη αναφορά στη μορφή του άρθρου Υποκοριστικά επιθήματα Σχεδόν σε όλη την περιοχή της Θράκης και σε όλα τα ιδιώματα τα υποκοριστικά επιθήματα είναι ίδια: -ούδ ς (-ούδης), -έλ ς (-έλης). Ας δούμε ορισμένες περιοχές: 3 Ονομάζεται και προθετικό -α- : βλ. Χαραλαμπάκη (1999:232). [ 976 ]

7 [ ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΑΣΜΟΥ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ] Ίμβρος (Ανδριώτης 1930:185) : -ούδ και πιο σπάνια -έλ λ, -αρ, -ιδ : αbιλούδ *, χουραφούδ * πιδέλ λ, διdρέλ λ 4 Λήμνος (Κοντοσόπουλος 2008:70) : -ούδ και -έλ, που θυμίζουν Λέσβο χειρούδ *, πλούδ *, πουδαρέλ * Λήμνος (Κοντονάτσιου 1989:79β) : μκριλούδ ( μικράλ +ουδ ), θμαρέλ Θάσος ( Τομπαΐδης 1967:38-39) : -ούδ ς, -ούδα, -ούδ και -ελλ, -έλ λ ς Μανουλούδ ς*, αgουνούδα, δασκαλούδ τσκρέλ λ, Κμπαρέλ λ ς Σαμοθράκη (Κατσάνης 1996:33) : -ούδ και -έλ ψουμούδ *, κταβούδ * λαδέλ, κουρτσαδέλ * Ειδικότερα, στο ιδίωμα του Ιάσμου χρησιμοποιούνται τα εξής επιθήματα: α) -ούδ, -ούδα : αγουρούδ, γατούδ, φανταούδα, αραμπούδα β) -έλα, -έλ (-έλι), πληθ. έλια: κορτσέλα, μπαρμπαδέλ', σβολ τσέλια (μικροί σβόλοι) Ρήμα Ειδικότερα, για το ρήμα παρατηρούνται τα εξής: α. Υπάρχει μεταπλασμός των ρημάτων από -αίνω σε ίσκω, πχ. πεθαίνω>πηθνίσκω, υγιαίνω>γιανίσκω β. Η προστακτική του β ενικού στο ιδίωμα του Ιάσμου είναι ως εξής: - β ενικό πρόσ.: πλύθτσι / κοιμήθ'τσι / ντύνουσ', (πλύσου / κοιμήσου / ντύσου) - β πληθυντικό πρόσ.: πλύθτσιτι / κοιμήθτσιτι (πλυθείτε, κοιμηθείτε) Επίρρημα Παρατηρείται επίρρημα με δεικτικό <να> ή προέκταση της αιτιατικής του ενικού των αντωνυμιών κατά ένα να (Ντελόπουλος 2000: 336): άλλο + να > άλλονα (λήμμα από την γλώσσα του Καβάφη, Μηνάς 2004: 58) αυτή + να > αυτηνιά, αυτής + να > αυτηνιάς (αυτηνιάς είναι) αυτοί + να > αυτοινοί (αυτοινοί θα τα μάσουν),(τί γράφουν απάν' τ'ς αυτοινοί;) γενική πληθ. αυτοί + να > αυτοινών εκεί + να > εκεινά > εκ'νά > e ná, εκεί + να + ς > εκεινάς > εκ'νάς > e nás, εκεί + να > εκεινά > 'κ'να > na, έτσι + να > ετσινά > ετσ'νά > etšná, έτσι + να + ς > ετσινάς > ετσ'νάς > etšnás, όλοι + να > ουλ'νοί, με κώφωση του αρχικού άτονου -ο- σε -ουπολοί + να > πουλ'νοί, με κώφωση του αρχικού -ο- σε -ουτόσο + να > τοσονά > tosoná, τόσο + να + ς > τοσονάς > tosonás (πληθ.) τόσο + να > τοσονοί > tosoní (πληθ.) τούτα + να > τουτανά > tutaná (πληθ.) τούτα + να +ς > τουτανάς > tutanás Το άρθρο Το άρθρο του αρσενικού γένους μπορεί να είναι είτε [u] <oυ>, δηλαδή με στένωση του <ο>, είτε [ι] <η>, δηλαδή ίδιο με το θηλυκό, είτε να λείπει τελείως. Ενώ στον Αποστολίδη (1941: ) διαβάζουμε: «Τα γένη, καθώς συνέβαινε και στην αρχαία γλώσσα, τα ονόματα ήτανε τριών γενών και άλλαζαν αδιαφόρως το γένος τους από αναλογία προς άλλα όμοια τους πχ. τα αρσενικά γίνονται θηλυκά και ουδέτερα: η αχερώνα (και στον Ίασμο), η φράχτ, τα θηλυκά γίνονται αρσενικά και ουδέτερα: η νυχτικιά> το νυχτικό (και στον Ίασμο), κι ακόμη η γρίπη>ο γρίπος, ο ζάχαρ ς, τα ουδέτερα 4 Με [*] σημειώνονται οι λέξεις που απαντώνται και στο ιδίωμα του Ιάσμου. [ 977 ]

8 [ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΤΖΑΚΑΣ ] γίνονται αρσενικά και θηλυκά, το στόμα> ο στόμας (και στον Ίασμο), μερικά ονόματα απαντούσαν σε δύο γένη, ο γρόθος κ η γροθιά, το βράδυ κ η βραδιά. 2.3 Λεξιλόγιο Ας στρέψουμε τώρα την προσοχή μας σε λέξεις και εκφράσεις που περιλαμβάνονται στο υπό έκδοση λεξικό του ιδιώματος του Ιάσμου: 1. η γιμπας ουμ τσαρακμάν ς, ο πατέρας μου αδύνατος τσαέζ ντο καιρό, να βγει η τσιτσ μούδα, κάθεται σε στάση προσοχής και σύμφωνα με τον ίσκιο που ρίχνει ο ήλιος στο σώμα του, προσπαθεί να υπολογίσει τι ώρα είναι 2. η γήμα, στη κβέτσα έκανε τζ βιά, η μάνα, στην πήλινη χύτρα έβραζε κρεμμύδια 3. ο μπασάς, σ ένα κουρπάτσ απάν, ο μεγάλος αδερφός, σε ένα κομμένο κορμό τσακτσάν ζι κουτσανούδια, επάνω έσπαζε αμύγδαλα 4. κι η άμια, πολέμαγε, και η θεία, προσπαθούσε, 5. τ ς κουτρούβες να βάλ σντην αράδα. τις γλάστρες να βάλει στη σειρά. 6. τα τσ κούρια τ έχασε; τι δουλειά είχε εκεί πέρα; 7. το καλοκαιρούδ του Θεοχαρούδ καλοκαιρία μέσα στον Οκτώβρη 8. τα κάμσι πέθανε 9. τσαταλών η μπρίτσκος κι ανεβαίν ο μαυρογιάν ς τι είναι; Η πυροστιά και το καζάνι, (παλιό αίνιγμα) Αρχαίες ελληνικές λέξεις στο ιδίωμα του Ιάσμου Το ιδίωμα του Ιάσμου διασώζει πολλές λέξεις που φαίνεται να προέρχονται από την αρχαία ελληνική, οι οποίες είναι σε ευρεία χρήση ακόμη και σήμερα από τους κατοίκους αυτής της κωμόπολης. Αυτές οι λέξεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, και τις παρακάτω: (1) λάγγιρος, ο, ουσιαστικό [lágiros] η μπύρα, το λευκό κρασί και γενικά κάθε ξανθό αλκοολούχο ποτό πχ. πώς μπορείτε και ντο πίν'τε αυτό ντο λάγγιρο; (το λάγκερο και ο λάκυρος = το κρασί από τσίπουρο, Ντελόπουλος, 2000:338 / ο λάγγερας = ο στεμφυλίτης οίνος, το τσίπουρο Πάπυρος Λεξ. / λάγκυρος: το δριμύ, όξος, όπερ προσφάτως κατεσκευάσθη εκ σταφυλιών, η λέξη εν χρήσει εν Στενημάχω (Λαμπουσιάδης, 1933:310). Ως λάκυρος>λάγκερος, αναφέρεται στην Αρτάκη κατά τον Φιλήντα (1933:360). (2) καμτσουρίζω, ρήμα [kamtsurízo] έχω λίγη δύναμη, είμαι άτονος - αναφέρεται για φώτα, λάμπες ή μπαταρίες πχ. η μπαταρία είναι πεσμέν' και τα φώτα καμτσουρίζουν (καμμύζω+τσιρίζω, σαν μισοκλείνω τα μάτια, καμμύω, απαντάται και στη γλώσσα του Σκεπαστού Αν. Θράκης κατά τον Πετρόπουλο ( :219). (3) κοντυλάω, ρήμα [kodiláo] νυστάζω, δεν μπορώ να κρατήσω το κεφάλι μου όρθιο και μπερδεύομαι πχ. αφού κοντυλάς, για δε πα να κοιμηθείς; Και κει που χάσκει αθύρωτο το πόρταλο, στη μέση του τοίχου, όπου κονδυλά κάθε στιγμή να πέση, μεσ' στο σκοτάδι το βαθύ, άγρια γλαμπυρίζουνε, σαν κάρβουν' αναμμένα, και σημαδεύουν τη φωτιά δυό μάτια λυσσιασμένα (Γ. Βιζυηνός, 1996:243, ''Η μητέρα των επτά'') (κοντυλώ=χτυπώ με τα κέρατα (Ντελόπουλος, 2000:338), στις Σαράντα Εκκλησιές απαντάται ως ταλαντεύομαι όπως το κοντύλι του καλαμιού (Παπαχριστοδούλου, 1929:457). [ 978 ]

9 [ ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΑΣΜΟΥ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ] (4) ανγκανός, ο, ουσιαστικό [anganós] το ασπράγκαθο, το γαϊδουράγκαθο (στη βοτανική Notobasis syriaca, της οικογενείας συνθέτων- Compositae). Πρόκειται για λέξη της Ανατολικής Θράκης, που φέρανε μαζί τους οι πρόσφυγες και δεν χρησιμοποιούν οι ντόπιοι (Ως γαϊδουράγκαθο, απαντάται στις Σαράντα Εκκλησιές (Παπαχριστοδούλου,1933 :324). Αγκανός: είναι ο μτγν. ὁ ἄκον, τοῦ ἄκανος: «ὁ ἄκον ὁ ἐν τῶ Λιβάνω», Βασιλ. Δ, δ' 9, «καί συνεπάτησαν τήν ἄκανα» (αφτού). Το -κ- γίνεται -γκ- από επίδραση του ν αγκάθι, Φιλήντας, Θρακικά τόμος 4ος, σελ.275. Στο γλωσσάρι Τσακηλίου, αgανός = θάμνος ακανθωτός χρησιμοποιούμενος προς περίφραξιν κήπων (Χουρμουζιάδης, 1940:369). Στη Σωζόπολη, είναι «φυτό μονοετές ακανθώδες, αλλαχού γαϊδουράγκαθο (Παπαϊωαννίδου, 1944:290) ενώ στην κυπριακή απαντάται στο αγκανίζω = γκαρίζω (Μηνάς, 2004:418). (5) ζνίχ (ι), το, ουσιαστικό [ ńi ] ο σβέρκος, παλιά όταν όλοι τους φορούσαν ποτούρια, όταν έπρεπε να κάνουνε την ανάγκη τους, έλυναν το υφασμάτινο ζωνάρι τους και το κρεμούσαν στον σβέρκο τους, πχ. α! το ζνίχ' σ' / τον άρπαξε απ' το ζνίχ' / έκατσε πανωθιό στο ζνίχι μ' / τον πήρε στο ζνίχι τ' πάνω και τον έκανε τσούτσ'κα = καβαλαρία έκανε πάνω στο σβέρκο του ένα μικρό παιδί (πρβ Κ. Βάρναλης «στο κρουστό σου ζνίχι το μαυριδερό»). Ετυμολογικά: ζνίχι < αρχ. ζινίχιον = δερμάτινη λωρίδα, λουρί παπου-τσιού <ζεύγνιμι<ιε. ρ. jeug=ενώνω. Με την ίδια σημασία συναντάται και στα Άβδηρα (Δανδαλίδης, 1993:105) Λέξεις από τη σλαβική/βουλγαρική (1) έντζαμου, επίρρ. [énd amu] έτσι, άρα, λοιπόν, με τα πολλά, που λέτε, ας πούμε. Πχ. έντζαμου, τι έχ' να πεις; / έντζαμου έφτασε κάποια στιγμή. Βουλγάρικο imam enja = έχω έννοια, προσέχω, δάνειο από την ελληνική λέξη έννοια=έγνοια (Ντελόπουλος, 2000:335). συν.: ήλεμ (2) μλέτσκα, μετοχή άκλιτη [mlétška] βρέχομαι, γίνομαι μούσκεμα, συνήθως στην φράση ίνγκα μλέτσκα, ως εξής: έγινα μούσκεμα< γίνηκα μούσκεμα < ινκ α μλέτσκα [ingamletška] (3) πούχνε, προστακτική [púxne] μη μιλάς, βούλωσε το πχ. πούχνε συ πάλι (βουλγ. лукам = σκάω ) συν. μούλνε (4) ζαμακώνω, ρήμα [zamakóno] αορ. ζαμάκωσα χώνω, προσθέτω, προσπαθώ με δόλο να δώσω ή να πουλήσω κάτι χαμηλής ποιότητας ακριβά. Πχ. ποιος στα ζαμάκωσε αυτά τα φασούλια, δεν βράζουν με τίποτε (σλαβ. ζαμόκ = κλειδαριά, αυτολεξεί σημαίνει κλειδώνω (Παπαχριστοδούλου, 1934:212 και Φιλήντας, 1933:279). Στο Σαρανταεκκλησιώτικο γλωσσάριον α) βάζω έναν στη γωνία και τον περιορίζω, β) χτυπώ γροθιές, βαρώ γ) κάνω κάτι ξένο δικό μου δ) χορταίνω ( Παπαχριστοδούλου, 1934:212) ενώ στα Άβδηρα, το ζαμακώνου, έχει την έννοια του αρπάζω, οικειοποιούμαι (Δανδαλίδης, 1933:104). (5) σορβάτκα, η. ουσ. [sorvátka] το ξινόγαλο ή ποτό το οποίο έχει ξινίσει, το οξύ, το τσουχτερό ποτό. πχ. πιάσε μια σορβάτκα / δεν πίνεται, σορβάτκα ίνκε (δεν πίνεται, πολύ ξινό έγινε). (βουλγ. Сорватка) «Το υπόλειμμα του γαλάτου, μετά την αφαίρεση του βουτύρου είναι το δουρβανιστόν οξύγαλον του Πτωχοπρ. Ήτο υδρόγαλα του Δουκάγγ. Αυτό οι Πανορμιώτες το λένε: η τσορβάτκα, λέξη σλαβική (Φιλήντας, 1933:273)». [ 979 ]

10 [ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΤΖΑΚΑΣ ] Λέξεις από την τουρκική 5 (1) γιμπάς, η, ουσιαστικό άκλιτο [jbas] ο πατέρας, ο μπαμπάς πχ. αύριο η γιμπάσουμ, έχ' γενέθλια Η χρήση του θηλυκού αποκλειστικά άρθρου παρά το ότι αναφέρεται σε αρσενικό γένος είναι ένα σύνηθες φαινόμενο στα ιδιώματα της Θράκης - και όχι μόνο. Στη συνέχεια έχουμε ανάπτυξη ευφωνικού [j], άρα το άρθρο γίνεται γη + μπας (από το τουρκ. baş = αρχηγός, με την έννοια ο αρχηγός επί της γης (Σταγάκη, 2003:35:α ). Ενδιαφέρον είναι ότι η λέξη δεν κλίνεται, παρότι ουσιαστικό. (2) γιαριά επίρρημα [ arjá] μισά-μισά πχ. γιαργιά φλουριά δε μετράς {παροιμία} (τουρκ.yarι =μισό (Σταγάκη, 2003:337:α) (3) γυάρια τα, ουσιαστικό πάντα πληθ. [jária] το βραχώδες βουνό, ιδίως η τοποθεσία Αστραία, όπου βρίσκονται τα Θρακικά Μετέωρα. Στην Κρήτη συναντάται το τοπωνύμιο Άσπρα Γυάρια, μιας και το σχήμα των βράχων μοιάζει κυλινδρικό, όπως αναφέρει ο Μηνάς (2004:142) πχ. θα πάμε στα γυάρια (τουρκ. yar = κυλινδρικό μεταλλικό μέτρο των δημητριακών). (4) κοτ, το, άκλιτο ουσιαστικό [kot] το μικρό βουβαλάκι καθώς και άτομο πολύ λερωμένο, επειδή το βουβαλάκι κυλιέται στιςλάσπες πχ. Ίδιο το κότ ίνκις, μ' ήρθαν κότια, μεσ' στις λάσπες (τουρ.kot =το τζίνι) συν.: μαλάκ', μπ'ντέκα (5) κουλτανίζω (ρήμα) [kultańízo] αορ. κουλτάν'σα, ανακατεύω κάτι ταρακουνώντας το, πχ. κουλτάν'σει το γιαούρτ' και το 'κανε σίρκα Μέσ. φων. κουλτανίζομαι, αορ. κουλτανίσκα, μτχ. κουλταν'σμένος -η-ο ανακατεύονται τα σωθικά μου με χτυπήματα, ιδίως όταν είμαστε καβάλα σε ζώο ή πάνω σε όχημα. πχ. τα τζιέρια μ' κουλτανίσκαν (κουλτούμι< τουρκ. koltuk = μασχάλη Λέξεις από την αλβανική (1) χαλές ο, ουσιαστικό [xalés] το αποχωρητήριο, ο καμπινές πχ. έχ' ένα στόμα ίδιο χαλέ (αλβαν. ale) συνώνυμα: άκρη, κραδιάστρα (2) γκέγκα η, ουσιαστικό [géga] η γκλίτσα του βοσκού πχ. έβαλ' τα χέριά τ' πάν' σντη γκέγκα και κ'μούνταν όρθιος (αλβ. gege=ονομασία Αλβανικής φυλής) Ισόγλωσσα Στην παράγραφο αυτή παραθέτουμε τον πίνακα του Κατσάνη (1996:33), που περιλαμβάνει κοινές λέξεις των ιδιωμάτων της βόρειας Ελλάδας και των νησιών, συμπεριλαμβάνοντας και λέξεις από το ιδίωμα του Ιάσμου. 5 Η διασταύρωση των λημμάτων έγινε με τη βοήθεια του ΤΟΥΡΚΟ-ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ Λεξικού, εκδ. Καλοκάθη 2003, επιμέλεια Μ. Σταγάκη [ 980 ]

11 [ ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΑΣΜΟΥ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ ] Σαμοθράκη Ίμβρος Λήμνος Θάσος Λέσβος Θράκη Ίασμος Γύλαμμους: ύλη φερτη από ίλαμμους Ύλαμμους Λαμώνω - - νερά Ακάλλου: το κάλλαιον λαμώνω: μπαζώνω ακάλλους Κάλλους - - κάλλους κάλλους Σφίδα: η πίθος σφίδα Σφίδα Σφίδ σφίδα,-ούλα - σφίδα Ψιακή: ψιακή Ψιακή Ψιακή Ψακή - ψακί:(το) η φαρμάκι Πίνακας Κοινές λέξεις μεταξύ ιδιώματος Ιάσμου, ιδιωμάτων Β. Ελλάδας και νησιών 3. Αντί επιλόγου Η εργασία αυτή αποτελεί περισσότερο μια πρώτη απόπειρα παρουσίασης στην επιστημονική κοινότητα κάποιων από τα χαρακτηριστικά του ιδιώματος του Ιάσμου, ενός βορείου ιδιώματος, που μιλιέται στην περιοχή της Θράκης, παρά μια προσπάθεια για εξαντλητική περιγραφή του ιδιώματος από φωνολογική, μορφολογική και συντακτική σκοπιά. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας καταγραφής του ιδιώματος η οποία θα ολοκληρωθεί με την έκδοση ενός γλωσσαρίου του ιδιώματος, το οποίο κινδυνεύει να χαθεί κάτω από τη σαρωτική επίδραση της πρότυπης νεοελληνικής, παρά το γεγονός ότι σήμερα ακόμη χρησιμοποιείται ευρέως από τους μεγαλύτερους. Όμως μία γλωσσική μορφή επιβιώνει μόνο όταν τη μιλούν οι νέοι και, δυστυχώς, όπως και με τις περισσότερες περιπτώσεις, έτσι και με την υπό μελέτη, οι νεότεροι πλέον τη χρησιμοποιούν μόνο περιστασιακά. Στην παρούσα δημοσίευση δόθηκε κυρίως έμφαση σε φωνολογικά, μορφολογικά, συντακτικά και λεξιλογικά χαρακτηριστικά του ιδιώματος του Ιάσμου, το οποίο διαμορφώθηκε από την ομιλία των γηγενών, των προσφύγων και των Ηπειρωτών και αξίζει να μελετηθεί από ειδικούς διαλεκτολόγους, προκειμένου να γίνει καλύτερα κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο τα θρακικά ιδιώματα εξελίχθηκαν μέσα στον χρόνο. Βιβλιογραφία Ανδριώτης Νικόλαος «Τα όρια των βορείων-ημιβορείων και Νοτίων Ιδιωμάτων της Θράκης». Αρχείον του Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού, τόμος 10 ος, σελ ) Αποστολίδης Φ.Γ «Θρακική Γλωσσογραφία (από τη γλώσσα της Τσεντώς)». Θρακικά, τόμος 16 ος, σελ.271 Αρχάκης Αργύρης και Μαριάννα Κονδύλη Εισαγωγή σε ζητήματα κοινωνιογλωσσολογίας. Αθήνα: Νήσος. Βιζυηνός Γεώργιος Άπαντα τα ποιήματα. Πάπυρος Εκδοτικός Οργανισμός Δανδαλίδης Δημήτρης Άβδηρα. Άβδηρα: χ. ε Κακριδή Μάρω Η κοινωνική προσέγγιση της γλώσσας: Κοινωνιογλωσσολογία. Διαβάζω 144, Κατσάνης Νικόλαος Το γλωσσικό ιδίωμα της Σαμοθράκης. Θεσσαλονίκη:1996 Κοντονάτσιου Δέσποινα Η διάλεκτος της Λήμνου. Διδακτορική διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Κοντοσόπουλος Νικόλαος. (2008). Διάλεκτοι και ιδιώματα της Νέας Ελληνικής. Γρηγόρης: Αθήνα Λεξικό της Ελληνικής Γλώσσας, Αρχαίας-Μεσαιωνικής Νέας.2007.Aθήνα: Πάπυρος (13 τόμοι) Λαμπουσιάδης Γεώργιος «Γλωσσάριο Αδριανουπόλεως». Θρακικά, τόμος 4ος (1933) Μηνάς Κωνσταντίνος Μελέτες Νεοελληνικής Διαλεκτολογίας. Αθήνα: Εκδόσεις Τυπωθήτω Μοσχονάς Σπύρος «Κοινή γλώσσα και διάλεκτος: το ζήτημα της γλωσσικής διμορφίας στην Κύπρο». Νέα Εστία, Τομος 151 ος, τεύχος 1745, σελ Ντελόπουλος Γεώργιος Θράκη. Συλλογικός τόμος. Θεσσαλονίκη. Γενική γραμματεία Αν. Μακεδονίας και Θράκης Παναγιωτίδης Νικόλαος. (1997). Οι Πομάκοι και η γλώσσα τους. Αλεξανδρούπολη: Γνώμη. Παπαγεωργίου Βασιλική Οι γενεαλογίες του χριστιανικού πληθυσμού της κοινότητας Ιάσμου νομού Ροδόπης. Διπλωματική εργασία, Τμήμα ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Παπαϊωαννίδου Κ «Γλωσσάριον (Λαογραφικά Σωζοπόλεως)». Θρακικά, τόμος 19ος Παπαχριστοδούλου Πολύδωρος «Γλωσσάριο από την Σαρανταεκκλησιώτικη γλώσσας». Θρακικά, τόμος 2ος Παπαχριστοδούλου Πολύδωρος «Γλωσσάριο Ερμηνευτικό Λέξεων Ιδιωματικών από τα Σαρανταεκκλησιώτικα Παραμύθια». Θρακικά, τόμος 4 ος Παπαχριστοδούλου Πολύδωρος Π. «Ετυμολογίες σε Θρακικές Λέξεις». Θρακικά, τόμος 5ος [ 981 ]

12 [ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΤΖΑΚΑΣ ] Πετρόπουλος Δημήτριος «Λαογραφικά Σκεπαστού Ανατολικής Θράκης». Αρχείον του Θρακικού Λαογραφικού και Γλωσσικού Θησαυρού, τόμος 10 ος Πολιτιστικός Σύλλογος Ιάσμου Ημερολόγιο Σακελλαρίδης Γιώργος Μορφήματα και παραγωγικές καταλήξεις της νεοελληνικής. Αθήνα: Eκδόσεις Σαββάλας. Σταγάκη Μάγκυ (επιμ.) Τουρκο-ελληνικό λεξικό. Αθήνα:Εκδόσεις Καλοκάθη. Συμεωνίδης Χαράλαμπος Ετυμολογικό λεξικό των νεοελληνικών οικωνυμίων, τόμοι 1 και 2. Αυτοέκδοση Τεγόπουλος Φυτράκης Ελληνικό Λεξικό. Αθήνα: Εκδόσεις Ελευθεροτυπία Τομπαϊδης Δημήτριος Το γλωσσικό ιδίωμα της Θάσου. Διδακτορική διατριβή, Εκδοσεις Αριστοτέλειον Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης Τριανταφύλλου Κώστας Ιταλο ελληνικό Λεξικό Mandeson. Αθήνα: Εκδόσεις Διαγόρας. Φιλήντας Μένος «Γλωσσικά, Ετυμολογίες σε άλλο γλωσσάριο από λέξεις Σαρανταεκκλησιών του κ. Πολ. Παπαχριστοδούλου,», Θρακικά, Τόμος 4 ος. Χαραλαμπάκης Χριστόφορος Νεοελληνικός Λόγος (3η εκδ.). Αθήνα: Κ. Τσιβεριώτης. Χατζιδάκις Γεώργιος Μεσαιωνικά και νέα ελληνικά (ΜΝΕ). 1ος τόμ. Αθήναι. Χουρμουζιάδης Καλλισθένης «Γλωσσάριον Τσακηλίου», Θρακικά, τόμος 13ος Χουρμουζιάδης Καλλισθένης «Παροιμίαι και παροιμιώδεις φράσεις, Πετροχωρίου Μετρών» Θρακικά, τόμος 16ος Ψάλτης Σταμάτης Θρακικά ή μελέτη περί του γλωσσικού ιδιώματος της πόλεως Σαράντα Εκκλησιών. Αθήνα. [ 982 ]

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωρίσουμε τη γεωγραφία της Ελλάδας Ενότητα: Γεωγραφία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά 1 Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά Σύμφωνα με την επίσημη Νεοελληνική Γραμματική, σελίδα 38, 47, το τελικό -ν- άλλοτε φυλάγεται και άλλοτε χάνεται σε μερικές λέξεις. Οι λέξεις αυτές είναι: Το άρθρο : τον,

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός Δ/νση Εξεταστικού. Κωδικοί. Ονομασία Εξεταστικού Κέντρου. Περιοχές ΔΙΔΕ/Γραφ Κέντρου. E-mail Εξετ. Κέντρου. Ταχυδρομική Διεύθυνση

Κωδικός Δ/νση Εξεταστικού. Κωδικοί. Ονομασία Εξεταστικού Κέντρου. Περιοχές ΔΙΔΕ/Γραφ Κέντρου. E-mail Εξετ. Κέντρου. Ταχυδρομική Διεύθυνση Περιφέρειες Κωδικός ΔΙΔΕ/Γραφ Γλώσσα Επίπεδο εξετ_κέντρο υ ΑΓΓΛΙΚΑ Β ΑΓΓΛΙΚΑ Γ Οι υποψήφιοι με ειδικές εκπαιδευτικές ΓΑΛΛΙΚΑ Β ανάγκες που δήλωσαν στην αίτηση τους ότι επιθυμούν να εξεταστούν στην Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός εξετ. κέντρου. Επίπεδο 100Α 201Α 201Β 210Α

Κωδικός εξετ. κέντρου. Επίπεδο 100Α 201Α 201Β 210Α http://eduklimakagr Δ/νση εξετ E-mail Εξετ 201 ΑΜΕΑ ΑΘΗΝΑΣ ΑΓΓΛΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΑΘΗΝΑΣ ΑΓΓΛΙΚΑ Γ 201 ΑΜΕΑ ΑΘΗΝΑΣ ΓΑΛΛΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΑΘΗΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΑΘΗΝΑΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ Γ 201 ΑΜΕΑ ΑΘΗΝΑΣ ΙΤΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός εξετ_κέντρ ου. Επίπεδ ο 100Α 201Α 201Β 210Α

Κωδικός εξετ_κέντρ ου. Επίπεδ ο 100Α 201Α 201Β 210Α Δ/νση υ E-mail Εξετ 201 ΑΜΕΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΑΓΓΛΙΚΑ Γ 201 ΑΜΕΑ ΓΑΛΛΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ Γ 201 ΑΜΕΑ ΙΤΑΛΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΙΤΑΛΙΚΑ Γ 201 ΑΜΕΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ Β 201 ΑΜΕΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ Γ 1 ΕΠΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια

Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Κυκλάδες Δωδεκάνησα Βόρειο Αιγαίο Σποράδες Αργοσαρωνικός Παράλια (Ελληνικά) Εύβοια Κρήτη Μικρασιατικά Παράλια Η λέξη 'κως' προέρχεται από την λέξη 'κοίον = πρόβατό πληθυσμός 34.280 κατοίκους, τρίτο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνολογία και επικοινωνία

Tεχνολογία και επικοινωνία 2ST TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 7:39 μ.μ. Page 1 Tεχνολογία και επικοινωνία Στον παρακάτω πίνακα υπάρχουν πολλά προϊόντα της σύγχρονης τεχνολογίας. Μπορείς να τα βάλεις στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Σημερινή χρήση της Κρητικής διαλέκτου Ø Ø στην Κρήτη από ελληνόφωνους μουσουλμανικούς πληθυσμούς: Τουρκία:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου.

ΕΛΠ 40. Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. ΕΛΠ 40 Εθνοπολιτισμικές ταυτότητες και χορευτικά ρεπερτόρια του Βορειοελλαδικού χώρου. Διαμόρφωση κεφαλαίων εργασίας: 1. Μουσική και χορός: απαραίτητα στοιχέια κουλτούρας 2. Βορειοελλαδικός χώρος και πληθυσιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου.

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Από δώ η οικογένειά μου A ΜΕΡΟΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ 1 ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Η Σοφία είναι γραμματέας σε γραφείο. Εκεί γνωρίζει το Γιώργο Βασιλείου και το Νεκτάριο Ντίνου. Καλημέρα σας. Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Μειονοτικά σχολεία Θράκης: Δυσκολίες του μαθητικού κοινού στην εκμάθηση της Ελληνικής Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. Κοκκινάκης, Ε. Δερματάς, Ε. Κουτσογεωργοπούλου Η ομάδα γλωσσικής τεχνολογίας του ΕΕΤ ανέπτυξε πρόσφατα τρία ηλεκτρονικά λεξικά της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός εξετ_κέντρ ου. Επίπεδ ο. Γλώσσα ΑΓΓΛΙΚΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΙΤΑΛΙΚΑ 201Β 210Α 230Α

Κωδικός εξετ_κέντρ ου. Επίπεδ ο. Γλώσσα ΑΓΓΛΙΚΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΙΤΑΛΙΚΑ 201Β 210Α 230Α Δ/νση Περιχές Υπψηφίων ότι επιθυμύν να εξεταστύν στην Αθήνα ΓΑΛΛΙΚΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΙΤΑΛΙΚΑ Γ Γ υ 1 ΕΠΑΛ Τηλέφων σχλείυ E-mail Εξετ mail@1epalathinattschgr 201 Α' 201 Α' Γ 201 Α' ΓΑΛΛΙΚΑ 201 Α' ΓΑΛΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ 1 Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΜΑΝΕ Ο Σμυρναϊκός Μανές ή αλλιώς Μανέρως. Κατά τους Αρχαίους συγγραφείς ο Μανέρως ήταν θλιβερός ήχος και τον ονομάζανε Μανέρω ή Λίναιος θρήνος διότι κατά τα λεγόμενα με τον ήχο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία

Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Σπουδάστρια: Ευθυμίου Μαρία Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ζακοπούλου Βικτωρία Λίγα λόγια για την εργασία Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες, σήμερα, αποτελούν μια πολύ συνηθισμένη κατάσταση στο σχολείο. Ωστόσο πολλά

Διαβάστε περισσότερα

Δηµήτρης Παπαζαχαρίου

Δηµήτρης Παπαζαχαρίου Ρέθυµνο, 18 Οκτωβρίου 2014 Δηµήτρης Παπαζαχαρίου Τµήµα Φιλολογίας, Πανεπιστήµιο Πατρών Ελληνικές διαλεκτικές πολυτροπικές Βάσεις Δεδοµένων n Πρωτογενή διαλεκτικά δεδοµένα (γραπτά ή/και προφορικά): n δυσεύρετο

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Βόρεια ελληνικά ιδιώματα και Θεσσαλικό Ιδίωμα» Ευάγγελος Κουρδής

Βόρεια ελληνικά ιδιώματα και Θεσσαλικό Ιδίωμα» Ευάγγελος Κουρδής Βόρεια ελληνικά ιδιώματα και Θεσσαλικό Ιδίωμα» Ευάγγελος Κουρδής Πρόλογος Η διαίρεση των νεοελληνικών ιδιωμάτων σε βόρεια και νότια ή ορθότερα σε ιδιώματα με βόρειο ή νότιο φωνηεντισμό, δηλαδή, με ταραγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ Ενότητα 5 - Πάμε για επανάληψη Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ 1. Συμπληρώστε τα κενά με λέξεις από το πλαίσιο: βιβλιοθήκη, φιλοσοφία, εγκυκλοπαίδεια, παιδίατρος, φωτογραφία, αθλητισμό, Ελλάδα, σχολείο, φίλο, κινηματογράφο,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Η Σύρος είναι νησί των Κυκλάδων. Πρωτεύουσά της είναι η Ερμούπολη, η οποία είναι πρωτεύουσα της Περιφέριας Νότιου Αιγαίου αλλά και του πρώην Νομού Κυκλάδων. Η Σύρος αναπτύχθηκε ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ TRA01: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟΣ ΦΟΡΤΟΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ TRA01: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΟΣ ΦΟΡΤΟΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά την Ετήσια Μέση Ημερήσια Κυκλοφορία (Ε.Μ.Η.Κ.), δηλαδή τον μέσο ημερήσιο αριθμό οχημάτων που κινήθηκαν μεταξύ δύο διαδοχικών ανισόπεδων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ι: ΕΥΡΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΦΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Είναι προφανές ότι οι Τυπολογικές συγκρίσεις και η μελέτη της διαφορετικότητας των γλωσσών δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. -από πού είσαι; Ο Αλέξανδρος γνωρίζει μια κοπέλα...

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. -από πού είσαι; Ο Αλέξανδρος γνωρίζει μια κοπέλα... ΕΝΟΤΗΤΑ 2 Από πού είσαι; A ΜΕΡΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ Αλέξανδρος: Από πού είσαι; Πηνελόπη: Είμαι από την Ελλάδα. Από πού είσαι; Σοφία: Πολ: Εσείς από πού είστε; Είμαι από το Βέλγιο.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Ισότητας των Φύλων ΕΝ.Π.Ε. Ελένη Νταλάκα Σωτηρία Αποστολάκη ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 590 82.7%

Γραφείο Ισότητας των Φύλων ΕΝ.Π.Ε. Ελένη Νταλάκα Σωτηρία Αποστολάκη ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 590 82.7% ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 7.% 590 8.7% Γράφημα. Κατανομή των μελών των περιφερειακών συμβουλίων στο σύνολο της επικράτειας 9% 7 8% Γράφημα. Κατανομή των αιρετών αντιπεριφερειαρχών στο σύνολο της επικράτειας 8.% 8 7.8%

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013

5 Ο Δ. Σ ΜΟΣΧΑΤΟΥ ΣΤ ΤΑΞΗ 26-04- 2013 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΓΛΩΣΣΑ 1. Στις παρακάτω προτάσεις να υπογραμμίσεις το αντικείμενο και να γράψεις μέσα στις παρενθέσεις σε ποια πτώση βρίσκεται, σε ποιον αριθμό και ποιο γένος Ο Βασίλης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΦΑΙΑΚΩΝ ΤΑΞΗ Β Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Παιδεία για ένα μέλλον χωρίς Κάπνισμα και Αλκοόλ» Σχολικό Έτος 2014-15 Το παρακάτω ερωτηματολόγιο είναι αυθεντικό και διαμορφώθηκε στις συναντήσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Με εκτίμηση Γεώργιος Πατούλης Δήμαρχος Αμαρουσίου. Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος

Με εκτίμηση Γεώργιος Πατούλης Δήμαρχος Αμαρουσίου. Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος Κα Ρένα Δούρου Περιφερειάρχη Αττικής Κυρία Περιφερειάρχη, Κο Γιώργο Παυλίδη Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Κα Χριστιάνα Καλογήρου Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κυρία Περιφερειάρχη, Κο Απόστολο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 2 ΔΕ

1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ 2 ΔΕ Α/Α ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 13Η EBA (Π.Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ) ΚΡΗΤΗΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων

Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Εκτροφή μηρυκαστικών ζώων Θεματική ενότητα 1 : ΕΚΤΡΟΦΗ ΠΡΟΒΑΤΩΝ & ΑΙΓΩΝ Ελληνικές φυλές προβάτων 1/2 ΚΥΡΙΑΡΧΕΣ ΦΥΛΕΣ Τμήμα: Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής & Υδατοκαλλιεργειών Διδάσκοντες: Μπιζέλης Ιωσήφ Αντικειμενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Ποιοι μιλούν Η γλώσσα των ζώων Είναι αυτόγλώσσα; Η Dr Pepperberg και ο Alex (ο παπαγάλος) 3 Δομή της γλώσσας Πώς μελετούν τη γλώσσα η γνωστική ψυχολογία, η νευροψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εορτασμού 50 χρόνων λειτουργίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΝΕΩΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο

Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο. Κεφάλαιο Πρώτο Σκούρτου, Ε. (2011). Η Διγλωσσία στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg. Γλώσσες και Διγλωσσία στον Κόσμο Κεφάλαιο Πρώτο Η διγλωσσία / πολυγλωσσία είναι ένα παλιό φαινόμενο. Πάει χέρι με χέρι με τις μετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα