Οι Τούρκοι βάζουν το αέριο στο τραπέζι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι Τούρκοι βάζουν το αέριο στο τραπέζι"

Transcript

1 01- KATHI 12-10_KATHI NEW 11/10/14 00:21 Page 1 ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ, Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 Eτος 6 ο Aρ. φύλλου 314 Κυπριακή Πολιτική και Oικονομική Eφημερίδα 1,50 (Απλή έκδοση) 2,90 (Βασική) 3,90 (Ενισχυμένη) ΣHMEPA Οι Τούρκοι βάζουν το αέριο στο τραπέζι Τη διέξοδο από την κρίση υπέδειξαν οι Αμερικανοί στην Άγκυρα και η μάχη γοήτρου Αναστασιάδη-Ερντογάν ΛΑΚΚΟΤΡΥΠΗΣ Η Τουρκία δηλώνει παρούσα στην περιοχή Η κρίση που προκάλεσε η Τουρκία στην κυπριακή ΑΟΖ δεν βρήκε απροπαράσκευη τη Λευκωσία, η οποία είχε θέσει επιτακτικά το θέμα των τουρκικών προκλήσεων προτού αυτές εκδηλωθούν. Ωστόσο, στην Ουάσιγκτον υπάρχουν εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες αν η Τουρκία δεν προχωρήσει σε αποκλιμάκωση, τότε η κίνηση με τη navtex είχε ως στόχο να βάλει στην ατζέντα των συνομιλιών ή στα ΜΟΕ, το θέμα των ενεργειακών. Κάποιοι, μάλιστα, με πολύ στενούς δεσμούς με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, εισηγούνται στις ΗΠΑ και τα Η.Ε. να ασκήσουν την επιρροή τους για πρόληψη μιας κλιμάκωσης «με στόχο τη διασφάλιση ότι οι υπεράκτιοι ενεργειακοί πόροι στην ανατολική Μεσόγειο θα ωφελήσουν όλες τις χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, και δεν θα καταστούν επιπρόσθετη πηγή συγκρούσεων». Σελ. 3, 12 ΕΛΛΑΔΑ Προς «διαζύγιο» από την τρόικα Το πρώτο βήμα προς τη συμφωνία για τη βιωσιμότητα του χρέους θα επιχειρήσει σήμερα το απόγευμα η «ελληνική τρόικα» των Γκ. Χαρδούβελη, Γ. Στουρνάρα και Στ. Παπασταύρου κατά το προγραμματισμένο ραντεβού τους με την επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Παρά το γεγονός ότι, όπως λένε οι Βρυξέλλες, «το ΔΝΤ θα είναι πολύ χαρούμενο να ξεφορτωθεί την Ελλάδα, καθώς είναι η πιο περίπλοκη κυβέρνηση που έχουν αναλάβει», τα μηνύματα δεν είναι ενθαρρυντικά. Σελ. 18 ΥΓΕΙΑ Απεξάρτηση με ζάχαρη Τα γλυκίσματα μπορεί να βοηθούν στο να περάσει η στιγμιαία μανία για τη ναρκωτική ουσία, ωστόσο πολλοί είναι οι εξαρτημένοι που τελικά εθίζονται στη ζάχαρη και οδηγούνται στην παχυσαρκία. Σελ. 14 EΠΙΣΤΗΜΗ Φορητός τεχνητός νεφρός ενόψει Τέλος στην ταλαιπωρία εκατομμυρίων νεφροπαθών με τη νέα πρωτότυπη φορητή συσκευή, η οποία θα επιτρέπει στους ασθενείς να την κρεμούν στη ζώνη τους και να κάνουν αιμοκάθαρση όπου και αν βρίσκονται. Ζωή, σελ. 7 Ιμπρεσιονισμός στη Λεβέντειο Η Συλλογή του Παρισιού Ακήρυχτος πόλεμος κατά του ιού Έμπολα Επί ποδός βρίσκονται τόσο η Ευρώπη όσο και οι ΗΠΑ, όπου τις τελευταίες ημέρες εντοπίστηκαν τα πρώτα κρούσματα αιμορραγικού πυρετού εκτός Αφρικής. Η εμφάνισή τους καταδεικνύει τεράστια κενά στη θωράκιση της Δύσης έναντι του λοιμώδους νοσήματος μια περίοδο που η μετάδοση του φονικού ιού και στη Γηραιά Ήπειρο δεν θεωρείται πλέον πιθανή αλλά βέβαιη. Σελ. 14 Τουρισμός: Μεγάλο γερμανικό στοίχημα Προβληματίζει η Σκανδιναβία Με το βλέμμα στραμμένο στις μεγάλες τουριστικές εκθέσεις, οι άνθρωποι του τουρισμού προσπαθούν να διαμορφώσουν μια προκαταρτική εικόνα για τη νέα χρονιά, με το μεγάλο νέο στοίχημα να είναι πια η γερμανική αγορά. Πάντως, προβληματίζει η πτώση της Σκανδιναβίας, η οποία έδινε στην Κύπρο τους τουρίστες του χειμώνα. Οικονομική, σελ. 7 Η κυπριακής καταγωγής δρ Άντρη Μιχαήλ-Sueur, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και υπεύθυνη Διεθνών Σχέσεων του Université de Picardie στην Αμιένη της Γαλλίας, μας ξεναγεί στη δεύτερη αίθουσα της Παρισινής Συλλογής του Αναστάσιου Γ. Λεβέντη, με τα μοναδικά έργα των Ιμπρεσιονιστών ζωγράφων. Ζωή, σελ. 1 Αέρας αισιοδοξίας από τα στρες τεστ Μετά μάλλον οι τράπεζες θα βγουν προς αναζήτηση κεφαλαίων «Ελαφρώς χαμηλότερα» από τον πήχη αναμένεται πως θα κινηθούν τα αποτελέσματα του στρες τεστ για τις κυπριακές τράπεζες, οι οποίες θα χρειαστούν κατά πάσα πιθανότητα μια σχετικά μικρή ενίσχυση κεφαλαίων. Ήδη, η Ελληνική κινείται προς την εξασφάλιση αύξησης κεφαλαίων από τους μετόχους της, ενώ σχεδιάζει ταυτόχρονα και κινήσεις προσέκλυσης νέων μετόχων. Με αυτό τον τρόπο εκτιμάται πως θα κλείσουν οι τρύπες που αναμένεται να δημιουργηθούν. Την ίδια ώρα, η Κύπρου στηρίζεται στην «εγγύηση» των νέων της μετόχων, όπως και η RCB, ενώ για τον Συνεργατισμό δύναται να χρηματοδοτηθεί από το Μνημόνιο μέχρι και κατά 1 δισ. ευρώ. Οικονομική, σελ. 4 Τουρκία-ΗΠΑ σε τροχιά ρήξης O Άσαντ δεν είναι λύση Ο σημερινός νεοοθωμανικός μεγαλοϊδεατισμός του διδύμου Ερντογάν-Νταβούτογλου οδηγεί σε επικείμενη διπλωματική σύγκρουση με την πολιτική Ομπάμα σε μία περίοδο που ο Τούρκος πρωθυπουργός προσδοκεί πως οι αμερικανικές δυνάμεις, εμπλεκόμενες στον συριακό εμφύλιο με τις αεροπορικές επιθέσεις εναντίον του ISIS, κάποια στιγμή θα βάλουν πλώρη για την ανατροπή του Άσαντ. Σελ. 22 ΚΥΒ. ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ Επιστροφή στον διάλογο το συντομότερο ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ Ποιοι κινούνται στο παρασκήνιο για εκτόνωση της κρίσης ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ Γκριζάρουν την ΑΟΖ θέλουν και ρόλο και γκάζι οι Τούρκοι ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Τεστάρει φίλους της και το τηλεφώνημα στον Νετανιάχου ΑΣΦΑΛΕΙΑ Περιορισμένη η δυνατότητα αντιμέτρων ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ Καθησυχαστική η Noble, «σύνηθες φαινόμενο», λέει. ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ Με νηφαλιότητα στο ναρκοπέδιο Σελ. 4-7 Απαλλαγμένος από το σύνδρομο της ομφαλοσκόπησης μπορεί κανείς να αντιληφθεί ότι οι προθέσεις της Άγκυρας με την κλιμάκωση της έντασης με την Κύπρο, ήταν από καιρό αναμενόμενες με άγνωστη απλώς την ημερομηνία. Ωστόσο, η αδυναμία της κυβέρνησης Ερντογάν να λάβει ξεκάθαρη θέση έναντι του «Ισλαμικού Κράτους» από τη μία και των δυτικών συμμάχων από την άλλη, συνδυαζόμενη με την αιματηρή εξέγερση των Κούρδων εντός Τουρκίας, «έδεσαν» με τις τουρκικές προκλητικές ενέργειες στην ΑΟΖ της Κύπρου, σε μια περίοδο που το Κυπριακό έτσι κι αλλιώς βρισκόταν σε κώμα. Η Λευκωσία θα πρέπει όσο γίνεται πιο σοφά και νηφάλια να κινείται πια στο ναρκοπέδιο μιας κλιμακούμενης κρίσης που δεν είναι καθόλου «τοπική», αλλά έχει να κάνει με την αποσταθεροποίηση ολόκληρης της περιοχής μας, από τον Ακάμα μέχρι ανατολικότερο άκρο του Ιράν. EDITOR'S CHOICE ΑΠΟΛΛΩΝΑΣ Ο πραγματικός λόγος της απόλυσης ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟ K SPORTS ΑΠΟΕΛ Πόσο «πονάει» η ομάδα; DISNEY Ζωή, σελ. 8 THN KYΡΙΑΚΗ 19 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ MAZI ΜΕ ΤΗΝ «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» Η κακή σχέση που δημιουργήθηκε μεταξύ του προπονητή Χριστάκη Χριστοφόρου και του προέδρου Νίκου Κίρζη ήταν ο λόγος της διακοπής της συνεργασίας. ΟΜΟΝΟΙΑ Τι κάνουν οι πρώην «τριφυλλοφόροι» Ο έλεγχος της απόδοσης των ποδοσφαιριστών που αποχώρησαν το καλοκαίρι. Ποιοι διακρίνονται στις νέες τους ομάδες και ποιοι δεν βρήκαν καν νέο σύλλογο. Με δέκα παίκτες να έχουν περάσει από το ιατρικό δελτίο, ενώ είμαστε στην αρχή, είναι εύλογο να υπάρχει ανησυχία στον ΑΠΟΕΛ για το θέμα των τραυματισμών. ΔΙΕΘΝΗ Ο Ροναλντίνιο χαμογελάει ξανά Το τελευταίο κεφάλαιο της καριέρας του άλλοτε κορυφαίου ποδοσφαιριστή στον πλανήτη γράφεται σε μια άσημη μεξικανική ομάδα.

2 02-KATHI NEW_Master_cy 10/10/14 22:35 Page 2 2 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΛΙΔΑ Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ Η «αραβική άνοιξη» αντί της δημοκρατικής αλλαγής στην ανατολική Μεσόγειο, άνοιξε μέτωπα πολέμου, ιδιαίτερα σε εκείνες τις χώρες που έχουν ενεργειακές πηγές. Η Λιβύη διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη, η Αίγυπτος περνά από χίλια μύρια κύματα και η Συρία βιώνει ένα «εμφύλιο» που κανείς πια δεν ξέρει πώς θα τελειώσει. Στο όνομα της δημοκρατίας έγιναν ακατανόμαστα εγκλήματα, χάθηκαν δεκάδες χιλιάδες ζωές και γεννήθηκε άλλο ένα τέρας θρησκευτικού φανατισμού, το «Ισλαμικό Κράτος». Όλα αυτά δεν γίνονται στο όνομα του Αλλάχ ή οποιουδήποτε Θεού, αλλά στο όνομα των υδρογονανθράκων, των αμύθητων κερδών που κουβαλάνε και του συνεπακόλουθού τους, πολύ προσοδοφόρου, εμπορίου των όπλων. Σε αυτό το τοπίο ο Ταγίπ Ερντογάν επιχείρησε να γίνει ο γκαουλάιτερ της περιοχής, αλλά απέτυχε. Τα έφερε όμως η ώρα που οι δυτικοί σύμμαχοι, στους οποίους το 2003 είχε αρνηθεί πρόσβαση στο Ιράκ, να έρθουν και πάλι στην ανάγκη του. Οι Αμερικανοί, μέχρι σημείου εξευτελισμού του αντιπροέδρου, τον εκλιπαρούσαν να στείλει στρατό στη Συρία για να βοηθήσει τους Κούρδους κατά των τζιχαντιστών στην μεθοριακή πόλη Κομπάνι, που αν πέσει, το «Χαλιφάτο» αυτόματα αποκτά σύνορα με την Τουρκία. Ο Ερντογάν που υπέθαλπε τους τζιχαντιστές όχι μόνο δεν μπήκε στη Συρία αλλά απαιτεί όπως οι συμμαχικές δυνάμεις δημιουργήσουν εναέρια ζώνη ασφαλείας για να μπει και να καταλάβει τμήμα της γειτονικής χώρας, ακυρώνοντας στην ουσία τη δημιουργία κουρδικού κράτους, στο μαλακό υπογάστριο της Τουρκίας. Αυτό όμως προκάλεσε την εξέγερση των Κούρδων εντός Τουρκίας και από τη Δευτέρα ξύπνησε για τον Ερντογάν ο εφιάλτης της απώλειας τμήματος της δικής του χώρας. Μέσα σε αυτό Εν μέσω κοσμογονίας το κλίμα ήρθε την Τρίτη η απόφαση του Προέδρου Αναστασιάδη για αναστολή των συνομιλιών ως αντίδραση στην προκλητική τουρκική κίνηση έκδοσης οδηγίας προς ναυτιλλομένους για δέσμευση από τις 20 Οκτωβρίου μέχρι τις 30 Δεκεμβρίου περιοχής στην κυπριακή ΑΟΖ για έρευνες. Το ερώτημα ποιος κερδίζει και ποιος χάνει στην περίπτωση αυτή, χρησιμεύει σε όσους, κοντόφθαλμα, επιδιώκουν οφέλη στο στενό εγχώριο πολιτικό παιγνίδι. Η αλήθεια είναι ότι η Άγκυρα, στο πλαίσιο μιας ήδη διαμορφωμένης πολιτικής στο ζήτημα των υδρογονανθράκων, και με στόχο να βάλει το γκάζι στο τραπέζι των συνομιλιών, έστειλε και αυτή τη φορά πλοία στην περιοχή που η πλατφόρμα άρχισε τη γεώτρηση. Η Λευκωσία το υπολόγιζε, γι αυτό και ο Πρόεδρος, ορθώς κινήθηκε προειδοποιητικά κατά τις επαφές του τον Σεπτέμβριο στο περιθώριο της Γ.Σ. του ΟΗΕ. Το γεγονός που σαφώς ξεκαθαρίζει πια είναι ένα: Χωρίς λύση του Κυπριακού, εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην κυπριακή ΑΟΖ, δεν μπορεί να υπάρξει. Μάλιστα είναι πια φανερό ότι η διαχείριση των υδρογονανθράκων στην περιοχή μας, θα γίνει στο πλαίσιο ενός περιφερειακού μοντέλου, όπου κανείς από μόνος του δεν θα μπορεί να λειτουργήσει εκτός «κοινοπραξίας» και να βγει κερδισμένος. Κύπρος, Ισραήλ, Παλαιστίνη, Λίβανος, Αίγυπτος, Ιορδανία αλλά και η Τουρκία είναι αναγκασμένες να συμπράξουν σαν εμπορικοί εταίροι για να κερδίσουν από το γκάζι της περιοχής. Έτσι με την κοσμογονία που συντελείται στη γειτονιά μας, εκ των πραγμάτων η λύση του Κυπριακού «παγώνει». Ο χρόνος μέχρι την επανέναρξη των συνομιλιών προσφέρεται για σοβαρό προγραμματισμό των επόμενων κινήσεων αλλά και για μικροκομματικά παίγνια «ανυποχώρητων» ηγετών. Τώρα θα δείξει ο καθείς τι είναι! Ο Γρηγόρης είχε έφεση από νωρίς στη μουσική. Του άρεσε, του μιλούσε, σε αντίθεση με τα γράμματα με τα οποία δεν συνομίλησε ποτέ του. Στα , στην Αθήνα, στο Περιστέρι, ο νεαρός τότε Γρηγόρης, ακούει σε μια σκοτεινή γωνιά κάτι ήχους να σπάνε το μονότονο του δρόμου. Το φεγγάρι ψηλά να πλαγιάζει με το καλό του αυτί, να ακούσει κι εκείνο τον ήχο τον πρωτάκουστο. Στο μπουζούκι, ο Μάρκος: «Τον λέω Σωκράτη γιατί όλοι αυτόν ακούσαμε, είναι ο δάσκαλός μας. Κάπως έτσι πιστεύω ότι θα τανε κι ο Σωκράτης τότε. Κι έρχομαι κι εγώ να πω ότι απόγονο του Σωκράτη στον αιώνα που πέρασε, έχουμε τον Μάρκο». Έτσι αποτύπωσε το μυαλό του νεαρού Γρηγόρη Μπιθικώτση, την εξ αγγέλων πλεγμένη στις νότες και τις χορδές τέχνη του Μάρκου Βαμβακάρη. Όταν αργότερα οι δύο τους σμίξανε στο πεντάγραμμο και στο Τα δυο-ο σου χέρια πη-η-ηρανε 7- (10)-(8 )-(10)-7-(8 )-7&(8 )&((10)) Γέμισμα Βεργου-ουλες και με δει-ειειρανε, οι ομιλούντες και οι ακούοντες ρεμπέτικα υποκλίθηκαν και παρέμειναν σκυμμένοι εν είδη σεβασμού από τότε. ΥΨΙΚΑΜΙΝΟΣ/ Γράφει ο ΜΙΧAΛΗΣ ΤΣΙΚΑΛAΣ βεργούλες και με δείρανε Γεια σου Βέργα με το μπουζούκι μου Τα δυο σου χέρια πήρανε Βεργούλες και με δείρανε, ένα τραγούδι που έμεινε στη νεότερη μουσικολογική ιστορία, και γι άλλους λόγους, πλην του Σάββα Βέργα και των λεγομένων του για τη συνεργάτιδά του αλλά και τα όσα έγιναν στην Πάφο αναφορικά με τα sms και την υπόθεση Aristo. Όσα ισχυρίζεται ο κύριος Βέργας, ναι μεν θα μπορούσαν να είναι εν χορώ ένα καλό ζεϊμπέκικο, αλλά όχι. Τους λείπει το Δηλαδή, τους λείπει η λογική ακολουθία που πρέπει να έχει ο λόγος για να είναι το τραγούδι σύμφωνο με τις νότες. Τι μας λέει ο κύριος Βέργας μέσα στην παραφωνία του; Ότι το κινητό από το οποίο εστάλησαν τα απειλητικά μηνύματα προς τους τρεις της Aristo, το αγόρασε εκείνος αλλά το έδωσε στη (όχι συνεργάτιδά του αν και ο ίδιος έτσι την κατονόμαζε) αλλά στην απλή υπάλληλο του Δήμου Πάφου για να κάνει δουλειά στα social media του Δήμου. Ούτε όμως κι εκείνη έστειλε τα μηνύματα, εφόσον το κινητό το πήρε ο πατέρας της και εκείνος έστειλε τα μηνύματα. Το πρώτο χτύπημα της βεργούλας, αντιτάσσεται τη λογική μου. Αν δεν είναι ο πατέρας μέσα στα τεχνολογικά πράγματα για χρόνια, αν δεν ξέρει τι εστί Apple και τι Samsung, διαστάσεις και Features των smartphones και πάει λέγοντας, το θεωρώ δύσκολο να ξέρει να χειρίζεται ένα Galaxy S5 από τη μια μέρα στην άλλη. Μια μέρα, προσωπικά και με το λίγο μου μυαλό, θέλω για να μάθω τα βασικά σε κάθε νέο τηλέφωνο. Εκτός κι αν, εκτός της υπαλλήλου και του συζύγου, δικαίωμα χρήσης του κινητού είχε και η ευρύτερη οικογένεια. Επειδή όμως το ένα φέρνει το άλλο, δεν θα μπω στα παπούτσια του Σέρλοκ, και θα μείνω στα γεγονότα. Είναι γεγονός λοιπόν, ότι ο κύριος Βέργας βρίσκεται εν μέσω εκνευρισμένου πανικού. Δεν μπορεί να εξηγηθεί αλλιώς η σπασμωδική του αναφορά με post στο facebook (ο δήμαρχος «την έχει» την τεχνολογία) με την οποία διερωτήθηκε αν επέστρεψε στην Κύπρο το παρακράτος και αν ζούμε μια ΕΟΚΑ Γ. Αντιλήφθηκε μήπως και ο ίδιος ότι ΛΑΡΚΟΣ επρόκειτο για φαιδρότητες και γι αυτό κατέβασε μετά από λίγο το post άρον-άρον; Αλλά έτσι είναι κύριε Βέργα άμα παίρνεις κι εσύ και οι όποιοι άλλοι τις βεργούλες σας και βαράτε μέσω facebook: Το μετανιώνετε γιατί συνήθως υπερβάλλετε και τσουπ, πάει το post στα deleted. Γιατί από την άλλη κάθε φορά που κάποιος νιώθει να στενεύει το τοίχος της υπεράνω υποψίας γύρω του, ανακαλεί και ανασταίνει παρακράτη, χαρίζοντας κι άλλα γράμματα της αλφαβήτου στην ΕΟ- ΚΑ, δεν το κατάλαβα ποτέ. «Συγχαρητήρια στα αμερόληπτα ΜΜΕ, αντίσταση τότε στις σφαίρες αντίσταση τώρα στη λάσπη... στρατηγέ καθαρός ουρανός δε φοβάται», συνέχιζε στην ίδια ανάρτηση. Μα τι γίνεται; Αν το συνδυάσεις με το ναυτικό αποκλεισμό ανοιχτά της Πάφου, σημαίνει ότι βρισκόμαστε εν μέσω μιας μάχης χωρίς να έχουμε πάρει κανείς χαμπάρι. Γιατί ο κύριος Βέργας πήρε βεργούλες και χτύπησε τα ΜΜΕ, άγνωστο επίσης. Το ένα στοιχείο έφερε το άλλο, και εκείνα τον έφεραν στην πόρτα του ανακριτή για ανάκριση. Για ποιον στρατηγό μιλάμε κύριε Βέργα και μπερδεύουμε τα μπούτια μας; Ναι, ο καθαρός ουρανός δεν φοβάται και καλά κάνει, αλλά εγώ φοβάμαι για άλλα πράγματα. Σε τρία χρόνια θα είναι η Πάφος, η πολύ-πληγωμένη τελευταίως Πάφος, πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης; Θα το χαρούμε σαν Κύπρος μετά από όλα αυτά; Στην Πάφο, θα το καλοδεχτούνε; Διότι ναι μεν μπορεί να λέει ό,τι θέλει ο καθένας υποστηρίζοντας τον εαυτό του, να ονομάζει όπως θέλει συνεργάτες στενούς και ευρύτερους, αλλά όταν πιάνεις τις βεργούλες και χτυπάς τη λογική, εμένα του μέσου ανθρώπου τα μηνίγγια μου πονάνε. Και όταν πονάει η λογική, εξυψώνεται το παράλογο και ο πανικός με αποτέλεσμα ούτε ένα καλό ζεϊμπέκικο από τους Μπιθικώτση-Βαμβακάρη να μην μπορεί να κάνει τα πράγματα καλύτερα. Με άριστα το 10 EΝΩΝΟΥΜΕ ΔΥΝAΜΕΙΣ / Γράφει Ο Είδες, Μάριε, ο Βέργας; 1Στις οικογένειες. Σε ένα τόπο μικρό, όπως είναι η Κύπρος, που λέει και ο Εισαγγελέας, όλοι είμαστε συγγενείς. Γι αυτό χρειάζεται νομοθεσία και αυστηρές ποινές για δουλειές συγγενών γύρω από αξιωματούχους. 2Εγώ εν τζαι. Ο Κύπριος «Αρτεμάκης» θα πρέπει να εκλείψει, έστω κι αν ο αξιωματούχος «δεν είχε σχέση με το δικηγορικό της οικογένειας». Βαρεθήκαμε να ακούμε την ίδια ατάκα εδώ και χρόνια. 3Στις καθαρές κουβέντες. Θες κύριε να έχεις δημόσιο ή κρατικό αξίωμα; Τότε η οικογένειά σου μέχρι δευτέρου βαθμού απαγορεύεται να έχει έμμεσες ή άμεσες δοσοληψίες με το κράτος και ειδικότερα με υπηρεσίες που επηρεάζει έμμεσα η άμεσα ο συγγενής. Είτε λέγεσαι Παπαδόπουλος, είτε Αναστασιάδης, είτε Γιωρκάτζη. #nomorebullshit 4Στο πήδημα. Αν θέλει να καταγραφεί ο Νίκαρος ως η πραγματικά healthy προεδρία του τόπου, να καταθέσει ένα νομοσχέδιο στη Βουλή Για μια γυναίκα, για ένα πουκάμισο αδειανό... με απαγορεύσεις ως πιο πάνω και να παλέψει να περάσει από τη Βουλή όπως παλεύει με τα μνημονιακά νομοσχέδια. Ιδού η Ρόδος... 5Στην υποκρισία. Αν είμαστε λαός που ωρίμασε μετά από 54 χρόνια ελευθερίας, θα πρέπει εμείς οι ίδιοι, ο καθένας ξεχωριστά, να ζητούμε να σταματήσει η οικογενειοκρατία, η διαπλοκή και τα κουμπαράτα, ως θέμα αρχής και αυτοσεβασμού. Αλλιώς 6Στη Βέργα. Αν δεν πέσουν κεφάλια κύριε βοηθέ εισαγγελέα (τον εισαγγελέα δεν τον υπολογίζω κατά τη ρήση του Healthy) και δεν πέσει Βέργα στην Πάφο, τότε ζήτω που καήκαμε, Ειδικά τώρα που θα αδειάσει και η θέση του Γενικού. 7Στη Μαρία. Κι εσύ βρε κορίτσι μου τόσο όμορφη κοπέλα σαν τα κρύα τα νερά, τι ανακατεύεσαι με τα πίτουρα, τα twitter και το facebook του Δημάρχου. Είναι παρεξηγήσιμο, πώς να το κάνουμε. Αλλά κι αυτός ο Βέργας έχει γούστο στην επιλογή συνεργατών. Ε; 8Στον sir Kas. Σε μία βδομάδα κήρυξε τον πόλεμο κατά των ισλαμιστών, τα έβαλε με τον Ερντογάν και είναι έτοιμος να κλείσει και τα οδοφράγματα. Πολύ σκληρός μας προέκυψε ο Γιαννάκης. 9Στον Φούλη. Αυτή η δήλωση «να βρεθεί ένας τρόπος που να προστατευθεί η αξιοπιστία του Πρόεδρου και να επιστρέψουμε στις συνομιλίες» ήταν η ατάκα της εβδομάδας. Σφάξιμο με το βαμβάκι. Στον Healthy. Αυτό με την 10αποχώρηση από τις συνομιλίες ούτε ο Τάσσος δεν θα το έκανε. Οι φουστανελάδες βρήκαν το νέο τους ίνδαλμα και οι ναινέκοι κλαίνε προδομένοι στις γκαλερί και τα χαμάμ. Ελπίζω μόνο να ξέρει τι κάνει. Πρόεδρος Δ.Σ.: ΚΩΣΤΑΣ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗΣ Διευθύνων Σύμβουλος: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΟΤΤΙΔΗΣ Διευθυντής: ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΡΑΣΧΟΣ Αρχισυντάκτης: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Υπεύθυνος Οικονομικού: ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΕΡΣΙΑΝΗΣ Υπεύθυνος Καλλιτεχνικού: MIXAΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Υπεύθυνος Ατελιέ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΔΑΜΙΑΝΟΥ Iδιοκτησία «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΚΔΟΣΗ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤΔ» Νίκου Κρανιδιώτη 7Ε, 3ος όροφος, 2411 Έγκωμη, Λευκωσία, Κύπρος Τηλ.: Fax: Σύνταξη Fax: Διαφημιστικό Τμήμα - Μικρές Αγγελίες ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή, διασκευή ή απόδοση του περιεχομένου της εφημερίδας με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Eκδίδεται σε συνεργασία και μετά από άδεια της εταιρείας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε. Διευθυντής: ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ Διεύθυνση συντάξεως: ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ - ΚΩΣΤΗΣ ΦΑΦΟΥΤΗΣ - ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΝΤΕΛΑΣ

3 03-POLITIKI_Master_cy 10/10/14 21:24 Page 3 Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 3 Παρασκήνιο για εκτόνωση της κρίσης Διέξοδο στην Τουρκία υπέδειξαν οι Αμερικανοί Η κυβέρνηση κινήθηκε προληπτικά για αντιμετώπιση των προκλήσεων ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ Ανάλυση του ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΖΟΥΠΑΝΙΩΤΗ Φτάνοντας στη Νέα Υόρκη το απόγευμα της 21ης Σεπτεμβρίου και πριν συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών, Τζον Κέρι, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε στους δημοσιογράφους ένα πλαίσιο των θεμάτων που θα ήγειρε στις συνομιλίες του με τους Αμερικανούς, τα πέντε μόνιμα μέλη του Σ.Α. και τα Ηνωμένα Έθνη. Σε όλες τις συναντήσεις κοινός παρονομαστής ήταν το θέμα της ΑΟΖ και η άσκηση επιρροής στην Άγκυρα να μην προβεί σε προκλήσεις. Η μάχη γοήτρου για Αναστασιάδη-Ερντογάν, οι φοβίες της Λευκωσίας και οι αντοχές των ξένων. Αργότερα την ίδια μέρα και μετά τη συνάντηση Αναστασιάδη Κέρι, όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ρωτήθηκε γιατί επιμένει στο ζήτημα των τουρκικών παραβιάσεων, όταν γενικά η Άγκυρα έχει χαμηλώσει τους τόνους, απάντησε ότι γίνεται για προληπτικούς λόγους, καθώς ξεκινούσε η γεώτρηση της ΕΝΙ. Οι εξελίξεις που ακολούθησαν με την έκδοση της «οδηγίας προς ναυτιλλομένους» από την Τουρκία, με δέσμευση περιοχών σε τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ, δικαίωσαν την απόφαση της κυβέρνησης να θέσει υψηλά το θέμα στις επαφές της με τους ξένους ηγέτες και τον ΟΗΕ, ζητώντας ταυτόχρονα από αυτούς να ασκήσουν την επιρροή τους στην Τουρκία. Και ήταν αυτή η προληπτική διπλωματία που βοήθησε σημαντικά ώστε όταν μετά την έκδοση της τουρκικής οδηγίας ο Πρόεδρος Αναστασιάδης αποφάσισε την αναστολή των συναντήσεών του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ντερβίς Έρογλου, δεν σημειώθηκαν οι συνηθισμένες αντιδράσεις του διεθνούς παράγοντα, που ναι μεν αναγνώριζε το δίκαιο των διαμαρτυριών της Λευκωσίας, από την άλλη όμως την καλούσε να μην αναμειγνύει τις διαπραγματεύσεις του Κυπριακού με άλλα θέματα. Μετά την έναρξη των γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, τον Σεπτέμβριο του 2011 και την αμερικανική παρέμβαση προς την Άγκυρα να μην στέλνει πολεμικά σκάφη και αεροπλάνα για να παρενοχλεί τις εργασίες της αμερικανικής NOBLE, διαμορφώθηκε ένα περίεργο καθεστώς συναντίληψης. Η Τουρκία γενικά σεβάστηκε την υπόσχεση προς τους Αμερικανούς ως προς την αποστολή πολεμικών σε περιοχές που δεν επιτρεπόταν, όμως συνέχισαν να οικοδομούν την υπόθεση της αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε διάφορα διεθνή φόρα, συμπεριλαμβανομένων και των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα ενθάρρυναν το ψευδοκράτος να προκηρύττει διαγωνισμούς σε «τεμάχια» βορείως και ανατολικώς των κυπριακών ακτών κι έστελναν το ερευνητικό σκάφος «Μπαρμπαρός» σε υποτιθέμενες σεισμολογικές έρευνες. Σε όλες αυτές τις προκλήσεις, η κυπριακή κυβέρνηση έδινε τις απαντήσεις της, βάσει της διεθνούς διπλωματικής πρακτικής. Το διαφορετικό με την τελευταία τουρκική οδηγία προς ναυτιλλομένους έγκειται στο ότι η Άγκυρα δοκίμασε τις αντοχές και της κυπριακής κυβέρνησης, αλλά και του διεθνούς παράγοντα, με πρώτους τους Αμερικανούς. Όπως δηλώνει ο τ. πρέσβης Κατά τις πρόσφατες επαφές του στις ΗΠΑ ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έθεσε επιτακτικά το θέμα των τουρκικών προκλήσεων προτού μάλιστα εκδηλωθούν. Η κρίση βρήκε έτοιμη τη Λευκωσία, όμως παράτασή της εγκυμονεί φόβους για πιέσεις τα ενεργειακά να ενταχθούν στην ατζέντα των συνομιλιών ή στα ΜΟΕ. Ανδρέας Ιακωβίδης, «ο λόγος της τουρκικής οδηγίας που καλύπτει περιοχές της ΑΟΖ όπου γίνονται εξορύξεις της ΕΝΙ και ΚONGAS είναι προφανώς για να μπορέσει το «Μπαρμπαρός» να διεξάγει σεισμικές έρευνες στην περιοχή αυτή. Κι εφόσον συνοδεύεται από πολεμικά, πρόκειται για μία κατάσταση η οποία μπορεί να οδηγήσει σε εμπόλεμη ρήξη. Πρόκειται κυριολεκτικά για πολιτική των κανονιοφόρων». Θα υπάρξει αποκλιμάκωση; Η ένταση της αντίδρασης του Προέδρου της Δημοκρατίας να αναστείλει τις συναντήσεις του με τον Ντερβίς Έρογλου ξάφνιασε και τα Ηνωμένα Έθνη και τους Αμερικανούς, ωστόσο το γεγονός ότι μόλις λίγες μέρες πριν η κυπριακή κυβέρνηση είχε απευθύνει προληπτικά προειδοποιήσεις και εκκλήσεις για παρεμβάσεις τους αφαίρεσε κάθε πρόσχημα να τηρήσουν την γνωστή τακτική ίσων αποστάσεων. Έτσι, σύμφωνα με πληροφορίες, κατόπιν των επαφών του Προέδρου της Δημοκρατίας και στελεχών της κυβέρνησης με τα Ηνωμένα Έθνη, τους Αμερικανούς, τους Βρετανούς και την Ε.Ε., ασκήθηκαν πιέσεις στην Άγκυρα να μην υλοποιήσει τις αποφάσεις της. Βέβαια, με βάση την πάγια τουρκική πρακτική, η άμεση ανάκληση της «οδηγίας» φαίνεται αδιανόητη, καθώς θα αποτελούσε πλήγμα για τον Ερντογάν, σε μία περίοδο που έχει εμπλακεί σε διαμάχη με τον Τζο ΚΥΠΕ Μπάιντεν και τον Λευκό Οίκο και πολλούς άλλους εταίρους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το λογικότερο θα ήταν, η Τουρκία να μη στείλει το «Μπαρμπαρός» ή άλλα σκάφη της στις περιοχές που δέσμευσε με την οδηγία κι αφού περάσουν λίγες μέρες να εκδώσει νεότερη με άλλες συντεταγμένες. Ίσως αυτός να είναι κι ένας από τους λόγους που το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κράτησε χαμηλούς τόνους, ρίχνοντας το βάρος στις παρασκηνιακές κινήσεις. Στην περίπτωση αυτή θα αρθούν κι οι λόγοι για τους οποίους ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε ανακοινώσει την αναστολή των συναντήσεών του με τον Ντερβίς Έρογλου. Βέβαια, αν ο Ερντογάν συνεχίσει την πολιτική των προκλήσεων και δεν ακολουθήσει τη διέξοδο που του υποδείχθηκε, ανοίγουν άλλες παράμετροι, με πιθανή μία παρατεταμένη κρίση. Γιατί υπάρχουν πολιτικοί αναλυτές στην Ουάσιγκτον οι οποίοι εκτιμούν ότι αν η Τουρκία δεν προχωρήσει σε αποκλιμάκωση, τότε η κίνηση με την οδηγία είχε ως σαφή στόχο να βάλει στην ατζέντα των συνομιλιών ή, τουλάχιστον, στο παράλληλο κανάλι των ΜΟΕ, το θέμα των ενεργειακών. Κάποιοι μάλιστα με πολύ στενούς δεσμούς με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, εισηγούνται στις ΗΠΑ και τα ΗΠΑ να ασκήσουν την επιρροή τους για πρόληψη μιας κλιμάκωσης «με στόχο τη διασφάλιση ότι οι υπεράκτιοι ενεργειακοί πόροι στην ανατολική Μεσόγειο θα ωφελήσουν όλες τις χώρες της περιοχής συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας και δεν θα καταστούν επιπρόσθετη πηγή συγκρούσεων». Η τοποθέτηση αυτή, παρότι τυπικά ορθή, ανοίγει παράθυρα για εκτροπές, αν δεν τεθεί σε ορθά πλαίσια. Αν δηλαδή η Τουρκία προκαλεί σήμερα για να ξεκινήσει συζήτηση για το πώς θα κατανεμηθεί ο ενεργειακός χάρτης της περιοχής κι αυτό δεν αφορά μόνο την Κύπρο, αλλά και άλλες χώρες οι πιθανότητες να μην υπάρξει ποτέ λύση αυξάνονται. Παράλληλα, αυξάνεται κι κίνδυνος οι Αμερικανοί, αντί στην παρέμβασή τους για αποκλιμάκωση να επιμείνουν στα αυτονόητα, να μπουν στον πειρασμό να συζητούν «ενεργειακά ΜΟΕ», κάτι που δοκίμασε να βολιδοσκοπήσει τον Μάρτιο του 2013 ο Ντάουνερ, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Η καθυστέρηση αυτή στη διαδικασία, πάει πάντως πίσω τα σχέδια του ειδικού συμβούλου του γ.γ., Εσπεν Μπαρθ Άιντε να ξεκαθαρίσει την εικόνα στις διαπραγματεύσεις μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο και για την επίσκεψη στην περιοχή του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Τζον Κέρι. Ένας φόβος σε σχέση με την επίσκεψη Κέρι είναι μήπως, καθώς στο παρελθόν αδημονούσε να έλθει στην Κύπρο, μία παρατεταμένη κρίση γύρω από την ΑΟΖ τον φέρει ως πυροσβέστη, με ΜΟΕ για την ενέργεια στην ατζέντα. Κάτι τέτοιο σίγουρα θα αποτελούσε εφιαλτικό σενάριο για τη Λευκωσία. Πάντως, οι αντιδράσεις του ειδικού συμβούλου Εσπεν Μπαρθ Άιντε στην κρίση απέσπασαν τα εγκώμια και της ελληνικής πλευράς και των διεθνών συνομιλητών του, που επισημαίνουν ιδιαίτερα την ψυχραιμία την οποία επέδειξε, αποφεύγοντας κακοτοπιές. Πηγές στη Λευκωσία αναφέρουν ότι παρότι η κρίση με την Τουρκία κυριάρχησε στις συνομιλίες του, ο Νορβηγός ειδικός σύμβουλος βρήκε την ευκαιρία να παρουσιάσει τις ιδέες του για γεφύρωση των διαφορών, οι οποίες κρίθηκαν ότι κινούνται στη σωστή κατεύθυνση. HUGO BOSS International Markets AG Phone Nicosia TIMINIS Store Phone Limassol TIMINIS Store Phone Larnaca TIMINIS Store Phone Paphos TIMINIS Store Phone Ayia Napa TIMINIS Store Phone

4 04 - POLITIKI_Master_cy 10/10/14 10:49 PM Page 4 4 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 Γκριζάρουν την ΑΟΖ, θέλουν το γκάζι Η Αγκυρα διεκδικεί μερίδιο στο ενεργειακό παιχνίδι της ανατολικής Μεσογείου Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΑΔΕΙΛΙΝΗ Πρωταγωνιστικό ρόλο και μερτικό στο γεωπολιτικό και ενεργειακό παιχνίδι στην ανατολική Μεσόγειο διεκδικεί δυναμικά και με το «έτσι θέλω» η Τουρκία, χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα το γεγονός ότι δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και ότι δεν έχει επικυρώσει τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας. Με αφορμή την έναρξη γεωτρήσεων από την κοινοπραξία ΕΝΙ-Kogas στο τεμάχιο 9, η Άγκυρα τεμαχίζει, σμικρύνει και ουσιαστικά γκριζάρει την κυπριακή ΑΟΖ, ενώ επαναφέρει, μέσω του Κυπριακού και των Τ/κ, τη μοιρασιά των όποιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Η τουρκική κυβέρνηση ποντάρει πως η διεθνής κοινότητα, κυρίως οι ΗΠΑ και η Ε.Ε., θα ανεχθούν ή ακόμα και θα αγνοήσουν τις κινήσεις της στην ανατολική Μεσόγειο ως αντάλλαγμα για τη συμμετοχή της στη διεθνή συμμαχία κατά των ακραίων τζιχαντιστών το Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και το Ιράκ. Το όλο εγχείρημα επηρεάζει άμεσα τη διαδικασία λύσης του Κυπριακού, αφού η προειδοποίηση της Τουρκίας ότι θα αρχίσει έρευνες και θα φέρει πλατφόρμα από τις 20 Οκτωβρίου ως τις 30 Δεκεμβρίου στα τεμάχια 2,3 και 9 της κυπριακής ΑΟΖ, υποχρέωσε τον Νίκο Αναστασιάδη να αναστείλει τη συμμετοχή της ε/κ πλευράς στις απευθείας συνομιλίες με την ομάδα του Ντερβίς Έρογλου. Ακριβείς εκτιμήσεις για το αν τελικά η τουρκική κυβέρνηση θα υλοποιήσει τις εξαγγελίες της μετά τις 20 Οκτωβρίου δεν μπορούν να γίνουν. Ουάσιγκτον, Βρυξέλλες και Ηνωμένα Έθνη χαρακτηρίζουν μεσαίου μεγέθους την κρίση. Δείχνουν να πιστεύουν ότι μπορούν να χειριστούν διακριτικά την Άγκυρα χωρίς να υπάρξουν επιπτώσεις, είτε στη γεώτρηση της ΕΝΙ είτε στη διαδικασία του Κυπριακού. Χωρίς αμφιβολία, η διαπραγμάτευση του πολιτικού προβλήματος θα καθυστερήσει, ενώ τίθεται και το ζήτημα υπό ποιες προϋποθέσεις θα επανέλθουν οι πλευρές στις απευθείας συνομιλίες. Όπως και να έχουν τα πράγματα, πάντως, η Τουρκία με την κίνησή της και χρησιμοποιώντας το Κυπριακό επιχειρεί να υπενθυμίσει στους ενεργειακούς παίκτες της περιοχής ότι μπορεί να υποδεχθεί και να μεταφέρει φυσικό αέριο με σύστημα αγωγών από την επικράτειά της. Navtex και πλατφόρμα Η κρίση ξεκίνησε πριν από δέκα ημέρες όταν η Άγκυρα εξέδωσε οδηγία προς ναυτιλλομένους (Νavtex) με την οποία ανακοίνωσε ότι δεσμεύει περιοχές στα τεμάχια 2, 3 και 9 της νότιας κυπριακής ΑΟΖ για σεισμογραφικές έρευνες από τις 20 Οκτωβρίου ως τις 30 Δεκεμβρίου. Εκδήλωνε επίσης πρόθεση να μεταφέρει στη περιοχή και πλατφόρμα, αν χρειαστεί. Και οι δύο ενέργειες θεωρήθηκαν πρωτοφανείς και αιφνιδίασαν την Κυπριακή Δημοκρατία αλλά και τη διεθνή κοινότητα. Μέχρι τώρα, η εκτίμηση που υπήρχε ήταν πως η Άγκυρα, παρά τους φραστικά υψηλούς τόνους, δεν θα προχωρούσε σε απευθείας αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στη νότια θαλάσσια περιοχή. Και αυτό διότι η Τουρκία δεν μπορεί ούτε θεωρητικά να έχει διεκδίκηση σε αυτή την πλευρά, όπου η Δημοκρατία οριοθετεί ΑΟΖ με άλλες χώρες και συγκεκριμένα με τον Ισραήλ και τον Λίβανο. Η οδηγία προς ναυτιλλομένους συνοδεύτηκε από ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών η οποία, με πρόσχημα τα δικαιώματα των Τ/κ στο φυσικό αέριο, καθιστούσε ξεκάθαρη μία από τις βασικές διεκδικήσεις της Άγκυρας. «Η αυταπάτη της ε/κ πλευράς ότι είναι ο μόνος ιδιοκτήτης του νησιού, οι μονομερείς πρωτοβουλίες της για έρευνες φυσικού αερίου και η μη ανταπόκριση στην πρόταση της τ/κ πλευράς για δίκαιο διαμοιρασμό των φυσικών πηγών δείχνει ότι δεν είναι έτοιμη για μια λύση στη βάση του συνεταιρισμού», ανέφερε χαρακτηριστικά η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών. Στη συνέχεια και μετά την απόφαση του Νίκου Αναστασιάδη να μη συμμετάσχει στις απευθείας συνομιλίες του Κυπριακού μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση, η Τουρκία επιχειρεί να πείσει ότι η ε/κ πλευρά βρήκε δικαιολογία για να καθυστερήσει τη διαδικασία λύσης του πολιτικού προβλήματος. Διακριτικοί χειρισμοί Από την πρώτη στιγμή και πριν λάβει απόφαση να αναστείλει τις συνομιλίες, η κυπριακή κυβέρνηση προσπάθησε να πείσει τους διεθνείς παίκτες να στηλιτεύσουν με σκληρή γλώσσα τις τουρκικές κινήσεις στην ΑΟΖ. Η Λευκωσία συνάντησε κατανόηση, ενώ έγινε κοινωνός και της ενόχλησης ισχυρών χωρών από την απόφασης της Άγκυρας Mε τις κινήσεις της, η Τουρκία επιδιώκει να αμφισβητήσει και να σμικρύνει την κυπριακή ΑΟΖ, (ο κύκλος πέριξ του νησιού στο χάρτη). Μέχρι τώρα αμφισβητούσε το κομμάτι της στα δυτικά της Πάφου. Τώρα για πρώτη φορά αμφισβητεί ανοιχτά και τα οριοθετημένα τμήματα με τον Λίβανο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο. To μομέντουμ και οι ερμηνείες Όλοι οι συνομιλητές της «Κ» συμφωνούν ότι η Τουρκία δεν θα προχωρούσε σε κινήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ αν δεν θεωρούσε πως η συγκυρία την ευνοεί. Πιστεύει ότι οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. θα ανεχθούν τις αξιώσεις της, που παραβιάζουν το Δίκαιο της Θάλασσας, επειδή την έχουν ανάγκη για τις επιχειρήσεις κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους. Και είναι γεγονός ότι η Δύση νιώθει πολύ πιο άνετα αν η Τουρκία συμμετέχει στη συμμαχία κατά των ακραίων ισλαμιστών στη Συρία και το Ιράκ. Όλοι επίσης συμφωνούν ότι, με τις κινήσεις της, η Τουρκία επιδιώκει να γκριζάρει και να σμικρύνει την κυπριακή ΑΟΖ. Μέχρι τώρα αμφισβητούσε το κομμάτι της στα δυτικά της Πάφου. Τώρα για πρώτη φορά αμφισβητεί ανοιχτά και τα οριοθετημένα τμήματα με τον Λίβανο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Ενώ σε χάρτη που έχει εκδώσει για τα σημεία που θα ερευνήσει εμφανίζει πολύ πιο μικρή την κυπριακή ΑΟΖ στα βόρεια του νησιού. Θέση που τη στηρίζει στην παράνομη οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας με τα Κατεχόμενα. Ορισμένοι από τους συνομιλητές μας προβάλλουν και μια τρίτη ερμηνεία. Θεωρούν πως η Άγκυρα με τις τελευταίες ενέργειες έχει επίσης στόχο να υποχρεώσει την ε/κ πλευρά να συζητήσει το φυσικό αέριο στις συνομιλίες για λύση του κυπριακού. να πολώσει τα πράγματα στην ανατολική Μεσόγειο. Ούτε οι ΗΠΑ, όμως, ούτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα είχαν διάθεση να επικρίνουν σφόδρα και δημόσια την Άγκυρα. Τα μηνύματα που έλαβε στις κρούσεις της η κυπριακή πλευρά ήταν πως η Τουρκία προβαίνει σε μεγαλόστομες διακηρύξεις χωρίς να προτίθεται να τις θέσει όλες σε εφαρμογή. Κι ότι θα γίνονταν διακριτικοί χειρισμοί ώστε να εκτονωθεί η ένταση χωρίς να υπάρξουν επιπτώσεις στις γεωτρήσεις ή και μεγάλες καθυστερήσεις στη διαδικασία του Κυπριακού. Μάλιστα, οι Αμερικανοί φέρονται να υποστηρίζουν πως υπάρχει διαφορά αντίληψης για το θέμα μεταξύ του Προέδρου της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν και του πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου. Με τον δεύτερο να εμφανίζεται πιο διαλλακτικός και να επιθυμεί την εκτόνωση. Ανάλογα είναι και τα μηνύματα που έρχονται από ευρωπαϊκές χώρες που συνομιλούν με την Άγκυρα, αλλά και από τα Ηνωμένα Έθνη. Βασική επιδίωξη του διεθνούς παράγοντα είναι επανέλθει η ηρεμία, να ξαναρχίσει η διαδικασία και να μη δεχθούν ισχυρό πλήγμα οι συνομιλίες του Κυπριακού. Η Λευκωσία ακούει τα όσα της μεταφέρουν φίλοι και σύμμαχοι, αλλά κρατά μικρό καλάθι. Δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στην Τουρκία, ενώ δεν γνωρίζει τι επιρροή μπορεί να έχει αυτή την περίοδο ο πρωθυπουργός Νταβούτογλου στον Πρόεδρο Ερντογάν, ο οποίος παραμένει ο ισχυρός και πιο σκληρός παίκτης σε ό,τι αφορά τις τουρκικές διεκδικήσεις στην ΑΟΖ και τη διαδικασία λύσης. Καθησυχαστική η Noble Δεν ανησυχεί η εταιρεία από την ένταση στην ΑΟΖ H Λευκωσία τεστάρει φιλίες Η συμπαράσταση από Ε.E., ο Νετανιάχου και ο... χαμένος Μπάιντεν Διπλωματικές πηγές ενδιαφερόμενου κράτους ζήτησαν την περασμένη εβδομάδα τα σχόλια της Noble Energy σχετικά με τις τουρκικές παρενοχλήσεις στα κυπριακά τεμάχια. Σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, η Noble διαβεβαίωσε πως καμία ανησυχία δεν προκύπτει από την παρουσία τουρκικών στρατιωτικών μονάδων κοντά στο κοίτασμα «Αφροδίτη» (αλλά και στο «Λεβιάθαν») όπου συνεχίζονται κανονικά οι εργασίες της εταιρείας. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τουλάχιστον τρεις φορές σκάφη του τουρκικού πολεμικού ναυτικού και της αεροπορίας κινήθηκαν κοντά στην πλατφόρμα εξόρυξης της Noble, και μάλιστα σε τόσο μικρή απόσταση από τις εγκαταστάσεις της εταιρείας, που υπήρχε ξεκάθαρη «οπτική επαφή». Η παρουσία τουρκικού ναυτικού και αεροπορίας δεν πέρασε πάντως απαρατήρητη από το Ισραήλ, το οποίο προχώρησε τουλάχιστον σε δύο περιπτώσεις σε αναγνωριστικές πτήσεις, ενώ διασταυρωμένες πληροφορίες κάνουν λόγο και για επεισόδιο μεταξύ μονάδων που φέρονται να διοικούνται από τον ισραηλινό στρατό, και στοιχείου που ελέγχεται από την τουρκική κυβέρνηση. Η τουρκική αεροπορία, μάλιστα, προχώρησε σε εκ νέου ρύθμιση των συστημάτων ταυτοποίησης των αεροσκαφών της (IFF), ταξινομώντας τα ισραηλινά αεροσκάφη, αντί για «φιλικά» που ήταν μέχρι τον Ιανουάριο του 2013, σε «εχθρικά». Οι εντάσεις που δημιουργούνται κατά καιρούς από την «συνάντηση» τουρκικών και ισραηλινών μονάδων του ναυτικού και της αεροπορίας, ωστόσο, φαίνεται πως καθοδηγούνται από τη γενικότερη κλιμάκωση στις σχέσεις των δύο χωρών. Η ίδια η Noble Energy ενημέρωσε τους αξιωματούχους που την προσέγγισαν κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, πως δεν την «Σύνηθες φαινόμενο» που δεν επηρεάζει τις λειτουργίες της. απασχολεί καθόλου το όλο ζήτημα και πως δεν προκύπτει κανένα πρόβλημα από την κατά διαστήματα παρουσία τουρκικών σκαφών στην περιοχή όπου συνεχίζει τις εργασίες της. Η εταιρεία, η οποία προσεγγίστηκε από τους αξιωματούχους της ενδιαφερόμενης χώρας μετά από ανησυχίες που ηγέρθησαν στο Υπουργείο Εξωτερικών σχετικά με μια πιθανή κλιμάκωση της έντασης που συνεχίζεται μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας, έλαβαν το μήνυμα πως «αυτές οι εξελίξεις είναι συνήθεις και δεν λαμβάνονται υπόψη από την εταιρεία». Μεγάλο κομμάτι της ανησυχίας που είχε εκφραστεί, είχε να κάνει και με την πιθανότητα σημαντικής αύξησης των δαπανών που μπορεί να προκύψει ως προς την ασφάλιση των περιουσιακών στοιχείων (της πλατφόρμας) από ασφαλιστικές εταιρείες, μετά και από πιέσεις από αντασφαλιστές τους. Τα ποσά που δύναται να προκύψουν σε περίπτωση κλιμάκωσης της κρίσης, είναι αρκούντως υψηλά για να κριθούν ακόμα και ως απαγορευτικά. Τέτοιο ζήτημα, ωστόσο, δεν έχει προκύψει, εν μέρει και λόγω του δεδομένου πως η άμυνα των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας, είναι ζήτημα που απασχολεί και τις ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ. Η πρόσφατη άσκηση διάσωσης «Νέμεσις», η οποία είχε και στρατιωτικό σκέλος πέρα από τη διάσωση και την προστασία από «παραδοσιακή» τρομοκρατία, δεν είναι άσχετη με αυτές τις ανησυχίες. Όσον αφορά στην ΕΝΙ-KOGAS, πάντως, δεν είναι ξεκάθαρο τι μηνύματα έχει αποστείλει στους «δικούς της» διπλωμάτες. Σημειώνεται ωστόσο, πως πέρα από τη στενή συνεργασία και ισχυρή παρουσία της εταιρείας με την Τουρκία, η ΕΝΙ ακολουθεί μια πολιτική με την οποία προτιμά τα κοιτάσματα χαμηλού οικονομικού κόστους αλλά υψηλού πολιτικού ρίσκου. Επομένως, εικάζεται πως τα όποια ζητήματα κόστους ελέω ασφαλιστικής κάλυψης που μπορεί να προκληθούν από τη την συνεχιζόμενη ένταση, κατά πάσα πιθανότητα λήφθηκαν εκ των προτέρων υπόψη. ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΕΡΣΙΑΝΗΣ Πέραν όλων των άλλων η κρίση στην κυπριακή ΑΟΖ εξελίσσεται και σε τεστ για τις συμμαχίες που αναπτύσσει η Λευκωσία έναντι των τουρκικών προκλήσεων, δεδομένων των εύθραυστων ισορροπιών που επικρατούν στην περιοχή. Νίκος Αναστασιάδης και Ιωάννης Κασουλίδης ανέλαβαν το βάρος της προσωπικής ενημέρωσης ηγετών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και τρίτων χωρών, από τις ΗΠΑ μέχρι και γειτονικές μας πρωτεύουσες στη Μέση Ανατολή. Η προσοχή εστιάστηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπου η Λευκωσία απευθύνθηκε σε δύο φίλους από τα παλιά, τον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χέρμαν Βαν Ρομπόι και τον εκλεγμένο Πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος αναλαμβάνει την 1η Νοεμβρίου. Ιδιαίτερα θετικός υπήρξε επίσης και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, προς τον οποίο προέβη σε παραστάσεις και ο Πρόεδρος της Βουλής, Γιαννάκης Ομήρου. Παρεμβάσεις έγιναν και από τις πολιτικές δυνάμεις προς συνεργαζόμενα κόμματα καθώς και από Κύπριους ευρωβουλευτές. Σύμφωνα με πληροφορίες Ρομπόι, Γιούνκερ αλλά και ο Μάρτιν Σουλτς κινητοποιήθηκαν κατά τρόπο διακριτικό μεν αλλά ιδιαίτερα αποτελεσματικό προς πολλές κατευθύνσεις εκφράζοντας εμπράκτως την αλληλεγγύη τους έναντι ενός κράτους-μέλους και της πολιτικής του ηγεσίας σε ανθρώπινο επίπεδο. Όλοι εξέφρασαν την ετοιμότητα να συμβάλουν με κάθε τρόπο για εκτόνωση της κρίσης. Από τεστ πέρασε και η πολυαναφερόμενη συμμαχία της Λευκωσίας με τις ΗΠΑ. Οι προσπάθειες για επικοινωνία Αναστασιάδη-Τζο Μπάιντεν δεν καρποφόρησαν έτσι ο Πρόεδρος μετέφερε τα συμβάντα στον αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών Ουίλιαμ Μπερνς, ο οποίος φέρεται να συνέστησε ψυχραιμία και «πολιτική ηγετική ικανότητα από όλους». Η Λευκωσία εξακολουθεί να αναμένει κάτι περισσότερο από τη δημόσια δήλωση της εκπροσώπου του Στέιτ Nουθεσίες από την Ουάσιγκτον, άργησε αλλά μίλησε η Μόσχα. Ντιπάρτμεντ Τζένιφερ Ψάκι, η οποία εξέφρασε τη θέση όπως «τα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της νήσου όπως κι όλοι οι πόροι της πρέπει να μοιραστούν ακριβοδίκαια μεταξύ των δύο κοινοτήτων στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης. Είναι σημαντικό να αποφεύγονται δραστηριότητες που πιθανόν να αυξήσουν τις εντάσεις στην περιοχή». Βάλσαμο για τη Λευκωσία αποτελούν οι διαβεβαιώσεις ότι οι Αμερικανοί κινούνται παρασκηνιακώς προς την πλευρά της Άγκυρας για κινήσεις εκτόνωσης της κρίσης. Ανταπόκριση στο τηλεφώνημα έλαβε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος άκουσε με ιδιαίτερη προσοχή τις ανησυχίες του Κύπριου ηγέτη με τον οποίο συμφώνησε να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία. Σε επικοινωνία συμφώνησαν να βρίσκονται και οι Αναστασιάδης-Σαμαράς, παρόλο που η προσοχή του Έλληνα πρωθυπουργού βρισκόταν στην άστατη πολιτική κατάσταση που επικρατεί στη χώρα, αφήνοντας ουσιαστικά το ελεύθερο των κινήσεων στον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Βενιζέλο, ο οποίος θα συναντηθεί τη Δευτέρα με τον Ιωάννη Κασουλίδη. Σημαντική θεωρείται από τη Λευκωσία η αργοπορημένη αλλά καλοδεχούμενη από κάθε άποψη παρέμβαση της Μόσχας προς την Τουρκία (μέσω του εκεί πρεσβευτή της) για τερματισμό των προκλήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ. Την κατηγορηματική θέση της Μόσχας όπως τη μετέφερε στο τουρκικό ΥΠΕΞ ο πρέσβης της Ρωσίας στην Άγκυρα διατύπωσε ο Υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξέι Μεσκόβ, μετά από συνάντηση που είχε με τον ειδικό αντιπρόσωπο του Προέδρου Αναστασιάδη για τη Ρωσία Πρέσβη Σώτο Ζακχαίο. Η Λευκωσία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη ρωσική παρέμβαση γιατί ουσιαστικά διασκεδάζει τις ανησυχίες όσων εκτιμούν ότι η Μόσχα επέδειξε ουδετερότητα σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αναβαθμισμένη στρατηγική σχέση της Λευκωσίας με την Ουάσιγκτον, εξέλιξη που προστίθεται στο εχθρικό «κούρεμα» ρωσικών καταθέσεων από κυπριακές τράπεζες. ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

5 05-POLITIKI_Master_cy 10/10/14 20:21 Page 5 Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 5 «Ελεγχόμενη ένταση» βλέπουν στην Τουρκία Ανεβάζει τους τόνους στην Κύπρο, γιατί βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο στο μέτωπο του Κομπάνι Του ΝΙΚΟΥ ΣΤΕΛΓΙΑ Η άλλη πλευρά της πράσινης γραμμής συμπεραίνει ότι με την απόσυρση της ελληνοκυπριακής πλευράς από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων το Κυπριακό έχει εισέλθει σε μια νέα περίοδο στασιμότητας. Τουρκική πηγή, η οποία παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, αναφέρει στην «Κ» ότι «ο Νίκος Αναστασιάδης βοήθησε την Άγκυρα για να μπουν οι συνομιλίες στην κατάψυξη μέχρι τις τουρκικές βουλευτικές εκλογές». Σύμφωνα με τουρκικές και τις τουρκοκυπριακές πηγές, η νέα περίοδος πέραν Οι πολιτική μανούβρα της Άγκυρας και η αντίδραση της Λευκωσίας οδηγούν σε περίοδο στασιμότητας. της στασιμότητας χαρακτηρίζεται και από μία ελεγχόμενη ένταση στα περίχωρα της Κύπρου που δημιουργεί μεγάλα ρίσκα για το μέλλον του Κυπριακού. Μιλώντας στην «Κ», οι πηγές μας υπογραμμίζουν ότι πίσω από τις νέες εξελίξεις στο Κυπριακό, κρύβονται δυο παράγοντες. Ένας βασικός προβληματισμός της Άγκυρας και οι σχεδιασμοί του Νίκου Αναστασιάδη και της ηγεσίας του που οδήγησαν τις συνομιλίες στην «κατάψυξη». Αναλύοντας τις τελευταίες εξελίξεις για την «Κ», ο Τούρκος δημοσιογράφος Τζεμ Καρ, ο οποίος παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στο Κυπριακό, ρίχνει φως στον βασικό προβληματισμό της Άγκυρας. Κατά την άποψή του, σε μια περίοδο που η Άγκυρα αντιμετωπίζει μια μεγάλη κρίση στα νοτιοανατολικά σύνορά της, στέλνοντας πολεμικά πλοία στα περίχωρα της Κύπρου, θέλησε να εκπέμψει το μήνυμα ότι «οι μεγάλες δυσκολίες σε πολλά ανοιχτά μέτωπα της εξωτερικής πολιτικής δεν πρόκειται να έχουν ως αποτέλεσμα την αποδοχή των τετελεσμένων γεγονότων στην Κύπρο και στο Αιγαίο». «Η Τουρκία βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο στην υπόθεση του Κομπάνι. Για να αποσιωπήσει αυτή την εξέλιξη, υψώνει την φωνή της στο Κυπριακό», τονίζει ο κ. Τζεμ, ο οποίος πραγματοποιεί ειδική αναφορά στην σημασία, την οποία αποδίδει η Άγκυρα στα κυπριακά ενεργειακά κοιτάσματα: «Η Άγκυρα πραγματοποιεί νέα βήματα στο ενεργειακό παιχνίδι της ανατολικής Μεσογείου, έχοντας εξασφαλίσει την υποστήριξη των ΗΠΑ και εστιάζει την προσοχή της στα ενεργειακά κοιτάσματα της Κύπρου. Στη νέα περίοδο για την Άγκυρα, αυτά τα κοιτάσματα φέρουν την ίδια σημασία με την ασφάλεια των νοτιοανατολικών συνόρων της». Υψηλόβαθμο στέλεχος της τουρκοκυπριακής ηγεσίας, εκτός από το ενδιαφέρον της Τουρκίας για το κυπριακό φυσικό αέριο, εστιάζει την προσοχή του και σε έναν παράγοντα, ο οποίος διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο για τη διακοπή των συνομιλιών. Σύμφωνα με την Με την αποχώρηση από τις συνομιλίες ο Νίκος Αναστασιάδης διευκόλυνε τον Έρογλου, ο οποίος θα πορευτεί στην προεκλογική εκστρατεία με εθνικιστική ρητορική, εκτιμούν αναλυτές σε κατεχόμενα και Τουρκία. τουρκοκυπριακή πλευρά, εδώ και καιρό, ο Νίκος Αναστασιάδης και οι συνεργάτες του έψαχναν δικαιολογίες για να απομακρυνθούν από το τραπέζι των συνομιλιών. «Αναμέναμε ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά θα χρησιμοποιούσε ως άλλοθι τα διάφορα κεφάλαια του Κυπριακού ή τον ερχομό του νέου ειδικού συμβούλου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό. Πιστεύαμε ότι οι Ελληνοκύπριοι θα έδιναν διαστάσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζαμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ή θα ξεκινούσαν μια νέα εκστρατεία δυσφήμισης του ΟΗΕ. Με αυτό τον τρόπο, θα αποχωρούσαν από το τραπέζι των συνομιλιών», τονίζει η πηγή της εφημερίδας μας, η οποία προσθέτει ότι: «Ο Αναστασιάδης μάς εξέπληξε με τον τρόπο τον οποίο επέλεξε για να απομακρυνθεί από το τραπέζι των συνομιλιών. Ωστόσο, δεν μας εξέπληξε το σκεπτικό του. Σε κάθε περίπτωση ήθελε να απελευθερωθεί από την νέα διαδικασία του πάρε-δώσε». Οι πολιτικές μανούβρες της Άγκυρας και της Λευκωσίας μας οδηγούν σε μια περίοδο στασιμότητας στο Κυπριακό, η οποία θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι και τις τουρκικές βουλευτικές εκλογές. Με βάση αυτή τη θεωρία, το υψηλόβαθμο στέλεχος της τ/κ πλευράς μας προτείνει να εστιάσουμε την προσοχή μας σε τέσσερις εξελίξεις, οι οποίες θα καθορίσουν το μέλλον του Κυπριακού: Το αποτέλεσμα των τουρκικών βουλευτικών εκλογών του Ιουνίου, οι εξελίξεις στην Συρία, το μέλλον των αμερικανοτουρκικών σχέσεων και η οικονομική κρίση στην Κύπρο είναι οι τέσσερις σημαντικοί παράγοντες, οι οποίοι έρχονται να αφήσουν την σφραγίδα τους στη νέα περίοδο του Κυπριακού. Από την άλλη, σύμφωνα με την πηγή μας, ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι «προεδρικές εκλογές» του Απριλίου. «Ο Αναστασιάδης διευκόλυνε το έργο του Ντερβίς Έρογλου. Μετά τη διακοπή των συνομιλιών, ο Έρογλου είναι έτοιμος να δρομολογήσει μία προεκλογική εκστρατεία με εθνικιστικό φόντο», τονίζει η ίδια πηγή. «Η νέα περίοδος της στασιμότητας συνοδεύεται από σημαντικά ρίσκα», καταλήγει ο κ. Καρ. Κατά την άποψή του, η διακοπή των συνομιλιών μπορεί να μετεξελιχθεί σε ένα μπούμερανγκ, το οποίο ενδέχεται να πλήξει τα ζωτικά συμφέροντα και των δύο κοινοτήτων. «Η Τουρκία δεν πρόκειται να οπισθοχωρήσει στο ζήτημα του φυσικού αερίου. Για αυτό τον λόγο, πιστεύω ότι η αντιπαράθεση στα χωρικά ύδατα της Κύπρου θα διαιωνιστεί. Σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ και η Ευρώπη επιχειρούν να απελευθερωθούν από την ενεργειακή εξάρτηση της Ρωσίας, η Τουρκία επιχειρεί να εξασφαλίσει τα συμφέροντα της στην Κύπρο». Εκτός από την ελεγχόμενη ένταση στα περίχωρα της Κύπρου, ο Καρ εστιάζει την προσοχή του και σε ένα άλλο σημαντικό ρίσκο: «Το φυσικό αέριο ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για τη διχοτόμηση, ενώ το σημερινό status quo ενδέχεται να παγιωθεί και να αποτελέσει το πλαίσιο της εξαγωγής του κυπριακού φυσικού αερίου στη Δύση». ΑSSOCIATED PRESS

6 06 - POLITIKI_Master_cy 10/10/14 19:02 Page 6 6 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 O NIKOΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΣΤΗΝ «Κ» Επιστροφή στον διάλογο το συντομότερο Η πλευρά μας επιθυμεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο τη λύση αλλά δεν είναι δυνατόν να διαπραγματευόμαστε υπό καθεστώς απειλών και εκφοβισμού Συνέντευξη στους ΓΙΑΝΝΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ και ΜΑΡΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗ Η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων το συντομότερο αποτελεί την επιθυμία και τον στόχο της κυβέρνησης, ξεκαθαρίζει ο εκπρόσωπός της, Νίκος Χριστοδουλίδης, τονίζοντας ότι η προκλητική ενέργεια της Άγκυρας να δεσμεύσει περιοχή της κυπριακής ΑΟΖ δεν άφηνε περιθώρια στη Λευκωσία. «Η πλευρά μας επιθυμεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο τη λύση, αλλά δεν είναι δυνατόν να διαπραγματευόμαστε υπό καθεστώς απειλών και εκφοβισμού», δηλώνει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στην «Κ» και αποκαλύπτει ότι διεξάγονται παρασκηνιακές κινήσεις προς την πλευρά της Άγκυρας για συμμόρφωση. Λίγο πολύ ήταν αναμενόμενες οι τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ ενόψει των ερευνών από την ΕΝΙ/ΚΟGAZ. Τι είναι εκείνο που κάνει αυτές τις προκλήσεις χειρότερες από όσες προηγήθηκαν; Το στοιχείο που μας ανησυχεί ιδιαίτερα είναι ότι για πρώτη φορά δεσμεύουν περιοχές νότια της Κύπρου για σεισμογραφικές έρευνες, και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία υπάρχει σε εξέλιξη η γεώτρηση από την ΕΝΙ. Αυτό δεν συνέβη στο παρελθόν και αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αυτό μας οδήγησε στην απόφαση που πήραμε. Ήταν μία δύσκολη απόφαση, αλλά η Τουρκία δεν μας άφησε καμία άλλη επιλογή. Εκτιμάτε ότι όλα αυτά έχουν άμεση σχέση και με το Κυπριακό; Δεν μπορεί θεωρηθεί τυχαία συγκυρία ή να μη δημιουργούνται ερωτηματικά για το γεγονός ότι οι τουρκικές προκλήσεις συνέβησαν λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών. Είναι σύμπτωση ότι και τις δύο προηγούμενες φορές που ο νέος ειδικός αντιπρόσωπος του γ.γ. του ΟΗΕ κ. Άιντε θα επισκεπτόταν την Κύπρο, η Τουρκία προέβη σε παράνομες ενέργειες και έστειλε αρνητικά μηνύματα στο ανώτατο επίπεδο; Πρώτα είχαμε την παράνομη επίσκεψη στα Κατεχόμενα του Τ. Ερντογάν και λίγες μέρες μετά, την επίσκεψη Νταβούτογλου. Εξάλλου η τουρκική πλευρά γνώριζε ποια θα ήταν η αντίδραση της κυβέρνησης σε μια τέτοια πρόκληση. Να υποθέσουμε ότι ήθελε να Είναι πασιφανές ότι η αντίδραση της κυβέρνησης των ΗΠΑ υπήρξε χλιαρή και σε κάθε περίπτωση όχι η αναμενόμενη, δεδομένων και των πρόσφατων διαβεβαιώσεων για αναβάθμιση των σχέσεων των δύο πλευρών. Είστε απογοητευμένοι από αυτή τη χλιαρή στάση; Αναμένουμε από όλα τα κράτη, ειδικά τα μόνιμα μέλη του Σ.Α. και την Ε.Ε. να αντιδράσουν στις τουρκικές ενέργειες. Κανείς δεν αμφισβητεί τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι κάποιες ανακοινώσεις λένε τα αυτονόητα αλλά είναι σημαντικό ότι λέγονται αυτή την κρίσιμη στιγμή, την ώρα που η Τουρκία αμφισβητεί τα αυτονόητα. Επαναλαμβάνω ότι πέραν από τις δημόσιες ανακοινώσεις και δηλώσεις, είναι ιδιαίτερης σημασίας και το τι γίνεται στο παρασκήνιο προς την κατεύθυνση της Άγκυρας. Το τελευταίο διάστημα υπάρχει από πλευράς κυβέρνησης συνεχής αναφορά για την αναβάθμιση των σχέσεών της Κύπρου με τις ΗΠΑ, με αφορμή και την πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου στη Νέα Υόρκη. Είναι γεγονός ότι φραστικά καταγράφεται μια τέτοια εικόνα, επί του εδάφους όμως, ή, καλύτερα, επί της θαλάσσης, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται. Η Τουρκία μοιάζει να δρα ανενόχλητη. Υπάρχει αναβάθμιση σχέσεων με τις «Αναμένουμε να συνεχιστούν οι δημόσιες αντιδράσεις και οι παρασκηνιακές κινήσεις από όλους εκείνους που θέλουν και μπορούν, με στόχο η Τουρκία να αναθεωρήσει την απόφασή της» υποστηρίζει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης. φύγει από τις συνομιλίες και δημιούργησε όλο αυτό το σκηνικό για να μας εξωθήσει στην έξοδο και να λειτουργήσει προσχηματικά; Επαναλαμβάνω ότι δυστυχώς δεν υπήρχε για εμάς άλλη επιλογή. Και επιθυμώ να ξεκαθαρίσω ότι δεν εγκαταλείψαμε το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά αναστείλαμε τη συμμετοχή μας. Πολύ σύντομα στα Κατεχόμενα θα μπουν σε προεκλογική τροχιά ενόψει των «προεδρικών εκλογών» του Μαρτίου. Είναι ορατός ο κίνδυνος η απρόσμενη διακοπή να πάει μέχρι τότε και να χαθεί πολύτιμος χρόνος; Η πλευρά μας δεν είχε άλλη επιλογή μπροστά στην κατάφωρη παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Στόχος μας είναι η αποκατάσταση των δεδομένων και η επιστροφή στο τραπέζι του διαλόγου το συντομότερο. Η πλευρά μας επιθυμεί και επιζητεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο την επίλυση του Κυπριακού, αλλά δεν είναι δυνατόν να αναμένεται να διαπραγματευόμαστε υπό καθεστώς απειλών και εκφοβισμού. Πού αποδίδετε αυτή την ενέργεια της Τουρκίας; Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει το πώς σκέφτεται η Τουρκία. Είναι όμως προφανές ότι οι εξελίξεις στο μέτωπο Συρίας-Ιράκ, η αναβάθμιση των σχέσεων της Κύπρου με την Οι σχέσεις μας με ΗΠΑ και Ρωσία ΗΠΑ, γιατί και οι δύο χώρες αντιλαμβάνονται ότι υπάρχουν αμοιβαία οφέλη. Να σημειώσω ότι εάν δεν υπήρχε η σχέση που υπάρχει με τις ΗΠΑ ίσως τα πράγματα να ήταν πολύ διαφορετικά όσον αφορά την Τουρκία. Προς το χειρότερο; Γενικότερα, δεν πρέπει να βλέπουμε μόνο πως είναι τα πράγματα αλλά και το πώς θα μπορούσαν να ήταν. Την ίδια στιγμή δεν είμαστε ονειροπόλοι ώστε να παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι η Τουρκία είναι μια σημαντική χώρα για τις ΗΠΑ, ειδικά αυτή τη συγκεκριμένη περίοδο. Και θέλω με την ευκαιρία αυτή να επαναλάβω ότι όποιο κράτος είναι πρόθυμο και μπορεί να βοηθήσει στο Κυπριακό είναι Πέρα από τις δημόσιες ανακοινώσεις είναι ιδιαίτερης σημασίας και το τι γίνεται στο παρασκήνιο προς την κατεύθυνση της Άγκυρας. Αίγυπτο και άλλες αραβικές χώρες, καθώς και με το Ισραήλ, χώρες τις οποίες ο Ερντογάν προκάλεσε από το βήμα της πρόσφατης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, δεν μπορούν να μη σχετίζονται με τις εξελίξεις. Την ίδια στιγμή δεν είναι δυνατόν η στάση της Τουρκίας να μη σχετίζεται με το Κυπριακό, αφού λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών προέβησαν σε ενέργεια που αναμφισβήτητα γνώριζαν ότι θα προκαλούσε την αντίδρασή μας. Όλα αυτά, μαζί με άλλους παράγοντες, μπορεί να δίδουν μια εξήγηση. Το 2003 η Τουρκία καθυστερούσε να ενταχθεί στον δυτικό συνασπισμό δυνάμεων κατά του ευπρόσδεκτο, εμείς το επιδιώκουμε και θα χαιρετίσουμε μια τέτοια εξέλιξη. Υπάρχει περίπτωση κάποιο κράτος να επιθυμεί να βοηθήσει στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού, όπως αυτή καθορίζεται από τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου, τα σχετικά ψηφίσματα των ΗΕ και το Κοινό Ανακοινωθέν, και εμείς να μην το επιθυμούμε; Να συμπεράνουμε ότι απαντάτε στις επικρίσεις ότι η πολιτική της κυβέρνησης είναι μονοδιάστατη και ότι στηρίζεται αποκλειστικά στις ΗΠΑ, εγκαταλείποντας παραδοσιακούς φίλους της Κύπρου; Απαντώ και σε αυτό. Πρέπει να σας πω ότι η συνάντηση του Προέδρου με τον Σεργκέι Λαβρόφ στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης ήταν εξαιρετική και αυτό δήλωσε δημοσίως και ο ίδιος ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών. Διαβάστε τη δήλωση της Ρωσικής Ομοσπονδίας με αφορμή τις τουρκικές ενέργειες. Είναι λάθος κάποιοι να υποβάλλουν σε τρίτες χώρες να έχουν παράπονο από την Κυπριακή Δημοκρατία, με μοναδικό γνώμονα την εξυπηρέτηση σκοπιμοτήτων. Επαναλαμβάνω, δεν υπάρχει περίπτωση να αρνηθούμε εμπλοκή οποιασδήποτε χώρας πραγματικά θέλει και μπορεί να βοηθήσει στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού. Ούτε πιστεύω ότι θα βρεθεί κυβέρνηση να κάνει τέτοιο πράγμα. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Ήταν μία δύσκολη απόφαση αλλά η Τουρκία δεν μας άφησε καμία άλλη επιλογή. Δεν εγκαταλείψαμε το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά αναστείλαμε τη συμμετοχή μας. Είμαστε ικανοποιημένοι με τη μέχρι σήμερα δημόσια αντίδραση, αλλά ταυτόχρονα αναμένουμε και άλλες ισχυρές δημόσιες αντιδράσεις. Η απόφαση του Προέδρου για ματαίωση της συμμετοχής του στις διαπραγματεύσεις έγινε δεκτή από το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας. Δεν βλέπετε τον κίνδυνο η τουρκική πλευρά να εκμεταλλευτεί αυτή την ενέργεια και να μας αποδώσει την κατηγορία του αδιάλλακτου; Πρέπει να σας πω ότι δεν είναι μια απόφαση που μας χαροποιεί. Δυστυχώς, ήταν μια επιλογή που δεν είχε εναλλακτική και επιβαλλόταν από τις περιστάσεις. Για λόγους ουσίας ή επικοινωνιακούς; Για λόγους ουσίας. Αλλά η τουρκική πλευρά δεν μπορεί να μας κατηγορήσει ως αδιάλλακτους και αυτό είναι κάτι που το αναγνωρίζουν όλοι, όχι μόνο λόγω των προτάσεων που υποβάλλουμε και της ετοιμότητας που επιδεικνύουμε, αλλά και από τα ίδια τα γεγονότα. Θυμίζω ότι η τ/κ πλευρά αποχώρησε από τις συνομιλίες όταν η Κυπριακή Δημοκρατία ανέλαβε την προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε., δηλαδή, για να εκπληρώσει μία υποχρέωσή της που προκύπτει από την ιδιότητα της ως κράτους-μέλους της Ε.Ε. Η δική μας απόφαση για αναστολή της συμμετοχής μας στις συνομιλίες έγινε για λόγους ουσίας, για σαφή παραβίαση κυριαρχικών Σαντάμ Χουσεΐν προκειμένου να εξασφαλίσει ανταλλάγματα, στο Κυπριακό και αλλού. Μήπως κάτι τέτοιο κάνει τώρα με τη δυστοκία της στο θέμα της αντιμετώπισης των τζιχαντιστών στη Συρία; Βλέπετε να βγαίνει ενισχυμένη η Τουρκία από αυτήν της τη στάση; Εμείς έχουμε ξεφύγει από τη λογική να τα προσεγγίζουμε όλα ως παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, ότι δηλαδή όποτε κερδίζει η Τουρκία χάνουμε εμείς ή το αντίθετο. Πρέπει να ξεφύγουμε από αυτή τη λογική αν πραγματικά θέλουμε λύση. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι εμείς θέλουμε οι Αμερικανοί, αλλά και όσοι επιθυμούν εμπλοκή στο Κυπριακό και μπορούν να βοηθήσουν, να διατηρούν σχέσεις με την Τουρκία, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουν να βοηθήσουν και στο Κυπριακό. Διαφορετικά, αν δεν έχουν επαφή με την Άγκυρα πώς θα μπορούν να βοηθήσουν; Η κίνηση της Άγκυρας συγκρούεται με τα μηνύματα που διοχέτευε τον τελευταίο χρόνο στους ξένους ενδιαφερομένους, κατά κύριο λόγο στους Αμερικανούς, ότι αμέσως μετά την εκλογή Ερντογάν στην Προεδρία θα προχωρούσε σε θετικά βήματα στο Κυπριακό. Τα τελευταία χρόνια η Τουρκία δοκίμασε μία άλλη πολιτική, μακριά από την Ε.Ε., επιδιώκοντας να διαδραματίσει ή να καθιερωθεί ως η ηγέτιδα δύναμη της περιοχής. Η προσπάθεια αυτή απέτυχε. Η Τουρκία σήμερα αντιμετωπίζει προβλήματα και δυσκολίες με όλους του γείτονες της. Άρα, τα δεδομένα όπως δημιουργήθηκαν θα αναγκάσουν μία ορθολογιστικά σκεπτόμενη Τουρκία να προσεγγίσει διαφορετικά το ενδεχόμενο επίλυσης του Κυπριακού. Μία ορθολογιστική Τουρκία πρέπει να γνωρίζει ότι με την επίλυση του Κυπριακού θα επωφεληθεί. Για παράδειγμα, η επίλυση του Κυπριακού θα βοηθήσει τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε., θα βοηθήσει την Τουρκία ενεργειακά, ενώ ταυτόχρονα θα έχει ως αποτέλεσμα να σταματήσει να συντηρεί το καθεστώς στα Κατεχόμενα που συνεπάγεται πολιτικό και οικονομικό κόστος. Εάν η Τουρκία δεν αισθανθεί όλα αυτά τα οφέλη από μια ενδεχόμενη λύση δεν θα κινηθεί προς την κατεύθυνση αυτή. Μας είπατε ότι η Λευκωσία δεν περίμενε αυτή την αντίδραση της Τουρκίας. Μετά τον αιφνιδιασμό, πόσο ικανοποιημένοι είστε από τη στήριξη που εξασφάλισε από άλλες κυβερνήσεις; Είμαστε ικανοποιημένοι με τη μέχρι σήμερα δημόσια αντίδραση, αλλά ταυτόχρονα αναμένουμε και άλλες ισχυρές δημόσιες αντιδράσεις. Ο χειρισμός που γίνεται από πλευράς κυβέρνησης δεν εξαντλήθηκε στις πρώτες μέρες μετά την έκδοση του τουρκικού NA- VTEX. Γίνεται καθημερινός χειρισμός προς την κατεύθυνση ανατροπής των τουρκικών προθέσεων και αναμένουμε να συνεχιστούν οι δημόσιες αντιδράσεις και οι παρασκηνιακές κινήσεις από όλους εκείνους που θέλουν και μπορούν, με στόχο η Τουρκία να αναθεωρήσει την απόφασή της. Κανείς δεν μπορεί να μας πει αδιάλλακτους Η αποχώρησή μας ήταν μία επιλογή που δεν είχε εναλλακτική και επιβαλλόταν από τις περιστάσεις. δικαιωμάτων. Ποιος μπορεί να μας ασκήσει κριτική για κάτι τέτοιο; Κάτω από όλες αυτές τις συνθήκες είναι λογικό να μιλούμε για προοπτικές λύσης; Επαναλαμβάνω δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Για να υπάρχουν όμως πραγματικές προοπτικές επίλυσης, ο διάλογος δεν μπορεί να διεξάγεται υπό καθεστώς απειλών και εκφοβισμού. Είναι για αυτό τον λόγο που οδηγηθήκαμε στην απόφαση για αναστολή της συμμετοχής μας. Πώς σχολιάζετε την παύση του διαπραγματευτή Κ. Οζερσάι από τον κ. Έρογλου; Ρωτήθηκα και από μια τουρκοκυπριακή εφημερίδα και απάντησα ότι αυτό είναι εσωτερικό θέμα της τ/κ κοινότητας και δεν θα ήταν ορθό να το σχολιάσουμε.

7 07-POLITIKI_Master_cy 10/10/14 20:05 Page 7 Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 7 Τα κόμματα συμφωνούν αλλά επικρίνουν Εκεχειρία αντιπολίτευσης - κυβέρνησης στην οικονομία, αναζωπύρωση Κυπριακού εξαιτίας των τουρκικών προκλήσεων Της ΜΑΡΙΝΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ Η χλιαρή μέχρι τώρα αντίδραση του διεθνούς παράγοντα στις τουρκικές προκλήσεις αυξάνει τις φωνές που ζητούν αλλαγή πλεύσης στους χειρισμούς εξωτερικής πολιτικής. Οι τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ οδηγούν σε εκεχειρία αντιπολίτευση και Προεδρικό στον τομέα της οικονομίας και προκαλούν όμως νέο χαμηλό βαρομετρικό στο εσωτερικό τοπίο. Οι αντιδράσεις, λοιπόν, για την οικονομία μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα. Προτεραιότητα στην πολιτική ατζέντα έχει πλέον το Κυπριακό και η νέα πολιτική κρίση που αναπτύσσεται λόγω τουρκικών μεθοδεύσεων. Η αρχική σύμπνοια και συμπόρευση των πολιτικών δυνάμεων για την αντιμετώπιση των τουρκικών προκλήσεων φαίνεται να αποδυναμώνεται και οι πολιτικές φωνές να αμφισβητούν πλέον στρατηγικούς σχεδιασμούς της κυπριακής εξωτερικής πολιτικής. Απόφαση «δαμόκλειου σπάθης» μπορεί να χαρακτηριστεί η αναστολή της συμμετοχής στις διαπραγματεύσεις. Επιβεβλημένη από τη μία γιατί η Τουρκία παραβιάζει κατάφορα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας, επώδυνη από την άλλη, γιατί το μέλλον των διαπραγματεύσεων κρίνεται δυσοίωνο. Ο εμφανής πλέον κίνδυνος για την εισαγωγή του κεφαλαίου υδρογονανθράκων στο τραπέζι των συνομιλιών δυσχεράνει ακόμα περισσότερο την κατάσταση και προκαλεί την αμηχανία της κυβέρνησης. Η προκλητική ενέργεια της Τουρκίας, ερμηνεύεται από τη Λευκωσία ως τακτική παρεμπόδισης του διαλόγου και της επίτευξης λύσης, αφού γίνεται λίγες μέρες πριν από τη συνάντηση των δύο ηγετών. Συγκρατημένος ο Δημοκρατικός Συναγερμός Τις ισορροπίες προσπαθεί να διατηρήσει ο ΔΗΣΥ, απέναντι στην κρίση που έχει προκληθεί από τις τουρκικές ενέργειες. «Σύνεση και ψυχραιμία» συστήνει ο πρόεδρος του κόμματος Αβέρωφ Νεοφύτου σε μία δωρική ανακοίνωση με το τέλος της σύσκεψης αρχηγών. Καλά ενημερωμένες πηγές δηλώνουν στην «Κ» πως κατά τη διάρκεια της σύσκεψης αρχηγών, ο Αβέρωφ Νεοφύτου πρότεινε την αναστολή της συμμετοχής του Προέδρου από το τραπέζι των συνομιλιών, αλλά όχι και του Ε/κ διαπραγματευτή Ανδρέα Μαυρογιάννη. Ο κ. Νεοφύτου, φαίνεται Ανώτατες κυβερνητικές πηγές εκτιμούν πως η Τουρκία νιώθει ενοχλημένη από τον τρόπο με τον οποίο εργάζεται ο νέος ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Εσπεν Μπαρθ Άιντε. Ωστόσο, η κυβέρνηση στον διπλωματικό πυρετό της, μελετά τρόπους επιστροφής της στο τραπέζι των συνομιλιών, πιέζοντας τον διεθνή παράγοντα να ασκήσει δριμεία κριτική στις τουρκικές μεθοδεύσεις, αφού σίγουρα να θεωρούσε, πως με τη συνέχιση των συνομιλιών τουλάχιστον σε επίπεδο διαπραγματευτών θα ήταν και πιο εύκολη στη συνέχεια η επιστροφή του Προέδρου στο τραπέζι των συνομιλιών. Η Πινδάρου φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα για την πορεία των συνομιλιών. Στη συνάντηση Άιντε-ΔΗΣΥ, πέραν της καταδίκης των τουρκικών προκλήσεων, ο συναγερμικός πρόεδρος φαίνεται να έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αναζήτηση τρόπου για επανέναρξη των συνομιλιών με τη διατήρηση ωστόσο της αξιοπιστίας του Προέδρου της Δημοκρατίας. στόχος δεν είναι για την κυβέρνηση η διακοπή των συνομιλιών. Στηρίζει η αντιπολίτευση; Την άρνηση συνομιλιών υπό το καθεστώς του εκφοβισμού και την αναστολή τους στήριξαν από την αρχή όλα τα κόμματα. Σκληρά μέτρα, κυρώσεις, διεθνοποίηση του προβλήματος αλλά και ισορρόπηση στην εξωτερική πολιτική φαίνεται να βλέπουν ως τα επόμενα βήματα. Πολιτικές δυνάμεις επιζητούν σκληρά μέτρα ως αντίποινα στην προκλητική ενέργεια της Τουρκίας, ενώ όλες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην αντίδραση του διεθνούς παράγοντα. Το ΔΗΚΟ στηρίζει την απόφαση του Προέδρου για αναστολή των συνομιλιών και ζητά παράλληλα την επιβολή σκληρών μέτρων ως αντίποινα τα οποία θα προκαλέσουν πολιτικό κόστος στην Τουρκία. Στο ίδιο πλαίσιο φαίνεται να κινείται η Συμμαχία Πολιτών, η οποία χαρακτηρίζει ανησυχητικά απομονωμένη την Κύπρο, επισημαίνει την αναγκαιότητα κυρώσεων στην Τουρκία από τους Ευρωπαίους εταίρους, ενώ θεωρεί αδιανόητη την επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων υπό τις περιστάσεις. Η ΕΔΕΚ χαρακτηρίζει τις τουρκικές ενέργειες ως casus belli, ενώ αναγνωρίζοντας τις προσπάθειες που καταβάλλει η κυβέρνηση για διεθνοποίηση του προβλήματος, ζητά την άμεση προσφυγή προς το Συμβούλιο Ασφαλείας. Το ΑΚΕΛ τέλος, θεωρεί μεν πως οι τουρκικές ενέργειες αποτελούν τα χειρότερα τετελεσμένα από την εποχή της ανακήρυξης του ψευδοκράτους, τονίζει δε διά του γενικού του γραμματέα Άντρου Κυπριανού την αναγκαιότητα δημιουργίας κατάλληλων δεδομένων για επανέναρξη των συνομιλιών. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Σύμπνοια στην απόφαση του Προέδρου να αναστείλει τη συμμετοχή του στις διαπραγματεύσεις από τους πολιτικούς αρχηγούς, δυσφορία και ανησυχία εκφράζεται ωστόσο από την ουδέτερη στάση του διεθνούς παράγοντα στις τουρκικές προκλήσεις. Αλλαγή πλεύσης σε εξωτερική πολιτική Η στάση των Δυτικών Συμμάχων, Μεγάλης Βρετανίας- ΗΠΑ, ακόμα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαρακτηρίζεται από ουδετερότητα και χλιαρότητα στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο. Το Προεδρικό, προσπαθεί να κρύψει την απογοήτευσή του από τη μέχρι τώρα στάση του διεθνούς παράγοντα και παράλληλα αναμένει και εργάζεται προς την κλιμάκωση των διεθνών αντιδράσεων οι οποίες θα αναγκάσουν την Τουρκία να αλλάξει τακτική. Την αισιοδοξία της κυβέρνησης ωστόσο δεν φαίνεται να συμμερίζονται οι υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις. Η ουδέτερη στάση των Δυτικών Συμμάχων, προκαλεί την αμφισβήτηση για τη μέχρι τώρα εξωτερική πολιτική που ακολουθεί η Λευκωσία. Το ΑΚΕΛ, δεν παραλείπει να επικρίνει την κυβέρνηση για μονοδιάστατη εξωτερική πολιτική αλλά και για ανάγκη αλλαγής πλεύσης στο Κυπριακό. Στην Εζεκία Παπαϊωάννου θεωρούν πως η «χλιαρή» στάση ΗΠΑ-Βρετανίας απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα, θα έπρεπε να προκαλεί δυστυχία στο Προεδρικό, το οποίο επένδυσε αρκετά στις συγκεκριμένες χώρες της Δύσης και περιθωριοποίησε σύμφωνα με το ΑΚΕΛ άλλους διαχρονικούς συμμάχους και πιο συγκεκριμένα την Ρωσία. «Κινούμαστε σε λάθος γραμμή» σημειώνει ο εκπρόσωπος Τύπου του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαΐδης, υποστηρίζοντας πως πλέον βλέπουμε μπροστά μας τους αρνητικούς καρπούς της εξωτερικής μας πολιτικής. Τη χλιαρή στάση του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ επισημάνουν και τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ Συμμαχία Πολιτών. Πάντως, το ΔΗΚΟ δεν παραλείπει να ασκεί κριτική και στη στάση που κρατά ο ΟΗΕ και ιδιαίτερα στις δηλώσεις Άιντε που παρουσιάζουν τις τουρκικές παραβιάσεις στην κυπριακή ΑΟΖ ως θαλάσσιες διαφορές.

8 08-PARAPOLITIKA_Master_cy 10/10/14 22:33 Page 8 8 l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 Ο λόγος του Νίκου και ο έντιμος γκαφατζής Προετοιμασμένη απόφαση Η απόφαση του Προέδρου της Δημοκρατίας να αναστείλει τη συμμετοχή του στις συναντήσεις με τον Έρογλου ήταν αρκετά προετοιμασμένη και για τον λόγο αυτό, όχι μόνο δεν προκάλεσε αρνητικές αντιδράσεις σε διεθνείς παράγοντες, αλλά και θεωρήθηκε λογική, με δεδομένη την καθαρή αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και ταυτόχρονα ένα πρώτο βήμα για περαιτέρω κλιμάκωση των προκλήσεων από την Άγκυρα. Ωστόσο, καλό είναι η κυβέρνηση να προσέχει ορισμένες λεπτομέρειες. Ορθώς απέστειλε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επιστολή στον γ.γ. του ΟΗΕ, καθώς έπρεπε να τον ενημερώσει για την απόφασή του να μην παρευρεθεί στη συνάντηση με τον Έρογλου, όμως για τις τουρκικές προκλήσεις πρέπει να ενημερωθεί εγγράφως και το Σ.Α. και η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Έστω και με επιστολή του μόνιμου αντιπροσώπου στον ΟΗΕ. Γιατί οι τουρκικές προκλήσεις αποτελούν απειλή για τη διεθνή ειρήνη και γι αυτό ευθύνη πρωτίστως έχει το Σ.Α. Βλάπτουν οι καταχρήσεις Αυτή τη φορά η αναστολή της συμμετοχής στις συνομιλίες ήταν απολύτως δικαιολογημένη, δεν πρέπει όμως αυτό το «όπλο» να χρησιμοποιείται συνεχώς γιατί χάνει την ισχύ του και στο τέλος μπορεί να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ. Κι επειδή ξέρουμε τι λέμε, σε λιγότερες από 40 μέρες η Κυπριακή Κυβέρνηση το χρησιμοποίησε τρεις φορές. Στις 2 Σεπτεμβρίου ακυρώθηκε η συνάντηση Αναστασιάδη Έρογλου, μία μέρα μετά τις προκλητικές δηλώσεις Ερντογάν στα Κατεχόμενα. Βέβαια, τα Ηνωμένα Έθνη πήραν πάνω τους την ευθύνη και είπαν ότι αφού θα κατέβει σε μία εβδομάδα στην Κύπρο ο Άιντε, καλύτερα να προετοιμαστεί καλύτερα η συνάντηση. Όμως το αίτημα είχε υποβληθεί από μας. Στις 16 Οκτωβρίου, που είχε προγραμματιστεί το δείπνο του Άιντε με τους ηγέτες, η κυβέρνηση είχε προειδοποιήσει τα Ηνωμένα Έθνη πως αν ο Νταβούτογλου, που επισκεπτόταν την ίδια μέρα τα Κατεχόμενα, προέβαινε σε δηλώσεις ανάλογες με εκείνες του Ερντογάν, ο Πρόεδρος δεν θα πήγαινε στο δείπνο. Δεν ξέρω αν αυτό επέδρασε, πάντως ο Νταβούτογλου δεν ξέφυγε πολύ. Και οι συναντήσεις έγιναν. Την τρίτη φορά η απειλή υλοποιήθηκε. Και σίγουρα στάλθηκε το μήνυμα ότι υπάρχουν όρια προκλητικότητας που μπορούμε να ανεχθούμε. Κι ότι δεν μπλοφάρουμε. Όσο χρησιμοποιούμε τα «ατού» μας με περίσκεψη ουδέν πρόβλημα. Οι καταχρήσεις όμως βλάπτουν. A βρουαρίου 2014 Eτος 5 ο Aρ. φύλλου 280 Κυπριακή Πολιτική και Oικονομική Eφημερίδα 1,50 (Απλή έκδοση) 2,90 (Βασική) 3,90 (Ενισχυμένη) Κ» ι -Ε.Ε. Τουρκία σε μαύρη λίστα Το δράμα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις που παίχτηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο, μετά την απαίτηση του Ταγίπ Ερντογάν να του ζητήσει συγγνώμη ο αντιπρόεδρος Μπάιντεν, ήταν από τα πλέον εντυπωσιακά. Το ότι ο Μπάιντεν υποχρεώθηκε να επικοινωνήσει με τον Ερντογάν και να το πράξει, σίγουρα δίνει πόντους στον Τούρκο Πρόεδρο. Όμως η νίκη ήταν πύρρεια. Γιατί τα όσα είπε στην ομιλία του στο Χάρβαρντ ο Τζο Μπάιντεν για τον ρόλο της Τουρκίας στη συριακή κρίση και την ανάπτυξη των ισλαμιστών του ISIL έχουν καταγραφεί και αναπαραχθεί σ όλα τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης των ΗΠΑ και βέβαια σε όλες τις δεξαμενές σκέψης, που έχουν βάλει την Τουρκία σε μαύρη λίστα. Διπλωματικό ατόπημα Τώρα σε ό,τι αφορά το λάθος του Αμερικανού αντιπροέδρου, για το οποίο και ζήτησε ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Παραβίαση ΑΟΖ ίσον τέλος διαλόγου Προτιμητέα λύση στο ενεργειακό η αγορά κυπριακού LNG από την Τουρκία μέσω αγωγού αξίας 1 δισ. συγγνώμη, ήταν πως αποκάλυψε το περιεχόμενο της συνομιλίας του με τον Ερντογάν, όταν ο Τούρκος πρόεδρος ομολόγησε ότι πολλοί ξένοι μαχητές που εντάχθηκαν στον ISIL πέρασαν στη Συρία μέσω Τουρκίας. Αυτό ήταν όντως διπλωματικό ατόπημα του κ. Μπάιντεν. Αν ο Αμερικανός αντιπρόεδρος έλεγε τα ίδια πράγματα ως δική του άποψη, ουδείς θα μπορούσε να του προσάψει κάτι. Ο έντιμος γκαφατζής Ο Μπάιντεν πάντως είναι γνωστός γκαφατζής, αυτοσαρκάζεται πολλές φορές γι αυτό και μάλιστα το απολαμβάνει. Ειδικά στην περίπτωση της πρόσφατης σύγκρουσης με τον Ερντογάν, ο αμερικανός Αντιπρόεδρος κέρδισε πολλούς πόντους και μάλιστα από δεξαμενές σκέψεις που τον έχουν επικρίνει έντονα στο παρελθόν. Παράδειγμα το Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, το οποίο στην έκδοσή του Foreign Policy έγραψε ότι «ο Τζο Μπάιντεν είναι ο μόνος έντιμος άνδρας Εάν επαναληφθούν οι παρενοχλήσεις από την Τουρκία εντός της κυπριακής ΑΟΖ θα αποχωρήσω από τις συνομιλίες, προειδοποιεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, σε συνέντευξή του στην «Κ». Ο Πρόεδρος μιλά για τις νέες συνθήκες που δημιουργεί η ανακάλυψη φυσικού αερίου η οποία ανατρέπει τη γεωπολιτική εξίσωση και εκ των πραγμάτων προσφέρει ευκαιρίες, αλλά εγκυμονεί και κινδύνους. Στο πλαίσιο αυτό χαρακτηρίζει ευθέως το αέριο ως τον «καθοριστικό παράγοντα», σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ το προσεγγίζουν στο στρατηγικό πλαίσιο απεξάρτησης από τη Ρωσία. Προκρίνει ως προτιμητέα λύση τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς την Τουρκία μέσω της Κύπρου, ενώ σημειώνει ότι η ένταξη της Κύπρου στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη του ΝΑΤΟ μπορεί να προσφέρει λύση στο θέμα των εγγυήσεων. Σελ. 4 Οι διαφωνίες Νικόλα Απόφασή μου είναι να προχωρήσω με τη συνεργασία των κομμάτων που στηρίζουν τη διαδικασία, αλλά χωρίς να αγνοώ τους διαφωνούντες, υπογραμμίζει ο Πρόεδρος. Σελ. 4 Κράτησε τον λόγο του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όταν στις 23 περασμένου Φεβρουαρίου, σε συνέντευξή του στην «Κ» διακήρυττε ότι «Παραβίαση ΑΟΖ ίσον τέλος διαλόγου». Ο λόος τ αδρώπου, ότι τζι αν ένι, όπως έλεγε κι ο Δημήτρης Χριστόφιας στην Ουάσιγκτον» και ότι η συγγνώμη που ζήτησε από την Τουρκία και τα Εμιράτα δείχνει τους κινδύνους από το να πει κανείς κατά λάθος την αλήθεια. Ο Μπάιντεν πάντως είπε και κάποια πράγματα που του αποκάλυψε ο Ερντογάν για το Κυπριακό. Προφανώς, επειδή κινούνται στην κατεύθυνση ότι «η Τουρκία επιθυμεί λύση», θεωρήθηκαν εντάξει από την Τουρκία. Ο Άιντε στη σέντρα Στο πλαίσιο των τόσων σοβαρών εξελίξεων που διαμορφώνονται γύρω από την κυπριακή ΑΟΖ λόγω των τουρκικών προκλήσεων, πρέπει τα πολιτικά κόμματα να σκέφτονται δύο φορές πριν μιλήσουν. Ιδιαίτερα όταν είναι δεδηλωμένη επίσημη θέση της κυβέρνησης ότι δεν εγκαταλείπει τις συνομιλίες, αλλά αναστέλλει ο Πρόεδρος τη συμμετοχή του λόγω των τουρκικών προκλήσεων. Έτσι λοιπόν το γεγονός ότι το ΔΗΚΟ έβγαλε κυριολεκτικά στη σέντρα τον ειδικό σύμβουλο Ο ΗΡΩΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ Σάββας Βέργας Ο δήμαρχος της Πάφου Σάββας Βέργας, σαν πρωταγωνιστής της παφίτικης σαπουνόπερας «Τόλμη και γοητεία», όπου παίζει τον ρόλο του Προμηθέα! του γ.γ. του ΟΗΕ, Έσπεν Άιντε, όταν απαντώντας σε ερώτηση είπε ότι «παντού στον κόσμο, όταν προκύπτουν θαλάσσιες διαφορές η κατάσταση είναι σοβαρή», δεν επιτέλεσε υπηρεσία στον τόπο. Στοχοποιώντας τον διπλωμάτη που μόλις ανέλαβε τις συνομιλίες την ώρα που θέλεις να επανέλθεις σε αυτές δεν είναι και ό,τι καλύτερο. Εκτός αν δεν θέλεις να επανέλθεις στις συνομιλίες Καλά θα ήταν, σε τόσο κρίσιμες στιγμές, οι ηγέτες μας να βουτάνε τη γλώσσα τους στο μυαλό τους, πριν τη βγάζουν περίπατο. Είναι μελετημένος Παρά το φάουλ που του έκανε ο Νικόλας, ο Άιντε στη συνέντευξη που έδωσε δύο ημέρες μετά στη Στέλλα Μιχαήλ του ΡΙΚ, φάνηκε ότι και διαβασμένος είναι και πολύ ευέλικτος αλλά και καθόλου άσχετος με ζητήματα που άπτονται του δικαίου της θάλασσας αλλά και των ΑΟΖ. Μάλιστα, όπως η στήλη γνωρίζει ο Άιντε στο Κυπριακό κινείται με γνώμονα το κεκτημένο χωρίς παρεκκλίσεις. Και ο νοών νοείτω Ο κυρ Αντώνης Χολωμένη είναι η Λευκωσία με τον κυρ Αντώνη, ο οποίος δεν ήρθη στο ύψος των περιστάσεων στις κρίσιμες για την Κύπρο στιγμές της τουρκικής προκλητικότητας. Μάλιστα όπως ελέχθη στη στήλη χαρακτηριστικά «ήταν εκκωφαντικά απών»! Γράφει Ο ΙΑΝΟΣ ΑΜΕΡΩΤΑ / Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ Μ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Οι μισοί Κύπριοι δεν είναι γαϊδούρια ΒΟΛΕΣ / Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΑΡΗΣ Γυμνός ο βασιλιάς της δικαιοσύνης Οι μισοί Κύπριοι φοροδιαφεύγουν, άλλοι μισοί στέλνουν απειλητικά μηνύματα. Άλλοι μισοί συμπατριώτες μας ψάχνουμε για ρουσφέτι ή για προνομιακή μεταχείριση και οι άλλοι μισοί κάνουν τα ρουσφέτια. Οι μισοί Κύπριοι ξέρουν πράγματα και θαύματα για τους άλλους μισούς, αλλά δεν ανοίγουν το στόμα τους. Απειλούν μόνον, για να εισπράξουν ανταλλάγματα στην απειλή. Οι άλλοι μισοί έχουν άλλα «βρόμικα» αλλά και πάλιν σιωπούν. Κανείς δε μιλά χωρίς λόγο. Περιμένουμε όλοι να μας θίξουν τα δικά μας και τότε «ανοίγουμε τον λάκκο» και όποιον πάρει ο χάρος. Μου θυμίζει την ιστορία με τον Ευάγγελο Γιαννόπουλο που όταν του ζήτησαν επίμονα οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας να ανακαλέσει την αναφορά τους από το βήμα της Βουλής πως οι μισοί βουλευτές της ΝΔ είναι γαϊδούρια, ανέβηκε στο βήμα και με ψυχραιμία αναφώνησε: «Οι μισοί βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι γαϊδούρια». Σκεφτήκατε πώς θα μπορούσε να ήταν η Κύπρος αν όλοι μιλούσαμε χωρίς να θίγονται δικά μας συμφέροντα; Αν δηλαδή, μόλις μαθαίναμε πως ο Χ ή ο Ψ υπέπεσε σε παράπτωμα, ποινικό η αστικό, δεν έχει σημασία, το καταγγέλλαμε αμέσως; Θα μου πείτε πως είμαι γραφικός. Μπορεί. Και προτιμώ να γίνομαι γραφικός παρά να ακούω τον Χριστόδουλο Χριστοδούλου να λέει πως επειδή οι μισοί Κύπριοι φοροδιαφεύγουν δικαιούται να το κάνει και ο ίδιος. Προτιμώ να γίνομαι γραφικός παρά να ακούω τον Σάββα Βέργα να λέει πως αυτός που έστειλε τα απειλητικά μηνύματα, έκανε ό,τι κάνει και η μισή Κύπρος εν βρασμώ ψυχής και είναι όλα μέλι γάλα. Προτιμώ να γίνομαι γραφικός ή και ρομαντικός αν θέλετε παρά να ακούω τον βουλευτή Ανδρέα Θεμιστοκλέους να λέει στο ΡΙΚ, πως όταν ανοίξει το στόμα του και πει όσα ξέρει, θα είναι πολλοί αυτοί που θα ψάχνουν για να κρυφτούν. Το ζητούμενο σε όλα τα «βρόμικα πλεκτά» είναι να «φύγει ο πρώτος πόντος». Άπαξ και γίνει η αρχή με τις αποκαλύψεις, τίποτα δεν μπορεί να μείνει όρθιο. Σήμερα γίνεται ντόρος για την υπόθεση του Δημαρχείου Πάφου. Θα βγουν πολλά άπλυτα στη φόρα, να είστε σίγουροι. Το ζητούμενο σε όλα τα «βρόμικα πλεκτά» είναι να «φύγει ο πρώτος πόντος». Άπαξ και γίνει η αρχή με τις αποκαλύψεις, τίποτα δεν μπορεί να μείνει όρθιο. Η μία αποκάλυψη θα διαδέχεται την άλλη. Και κάπως έτσι χάνουμε την ουσία. Ασχολούμαστε με τη βοηθό του Βέργα και τι σχέση που είχαν, για τα έσοδα από συναυλία που έπρεπε να πάνε σε κοινωφελή σκοπό και δεν πήγαν, με τα απειλητικά μηνύματα και ποιος αγόρασε τη συσκευή από την οποία έφυγαν, και ξεχνάμε τα ουσιαστικά αδικήματα και τα μεγάλα σκάνδαλα. Κανείς δεν ασχολείται με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του Αριστοδήμου, και πως τα «χρυσά χρόνια» που ήταν πρόεδρος της Τράπεζας Κύπρου φόρτωνε δάνεια σε εταιρείες του που είχαν βιτρίνα άλλες εταιρείες. Η υπόθεση με τα 177 οικόπεδα στο σκαλί της Πάφου, η οποία θεωρείται υπόθεση «ρουτίνας» για τους ντιβέλοπερ, τους δήμους και το κτηματολόγιο, είναι παρωνυχίδα μπροστά στα υπόλοιπα. Σε αυτή θα καταδικαστούν μάλλον, οι τελευταίοι τροχοί της άμαξας και ο Αριστοδήμου, εικάζω πως θα τη βγάλει καθαρή. Όταν αποφασίσουν στο μεταξύ, βουλευτές όπως ο κ. Θεμιστοκλέους αλλά και άλλοι, (στην ίδια εκπομπή ήταν καλεσμένος και ο κ. Συλλούρης που είπε το αμίμητο: Εγώ θα μιλήσω όταν είμαι σίγουρος πως αυτό που ξέρω δεν το ξέρει κανείς άλλος), να ανοίξουν το στόμα τους θα αποδειχθεί αυτό που όλοι σιγοψιθυρίζουμε, ότι δηλαδή οι υποθέσεις τύπου Σκαλί Πάφου είναι καθημερινό φαινόμενο και είναι πολλές, πάρα πολλές. Μέχρι τότε, όλη η Κύπρος θα παρακολουθεί τα δημόσια πρόσωπα να επικαλούνται, χωρίς ντροπή, το τι κάνει λάθος η μίση Κύπρος. Κανένας σεβασμός στους θεσμούς που υπηρετούν ή υπηρέτησαν και κανένα ίχνος ευθιξίας. Ούτε σκέφτηκαν προς στιγμή πως τούτοι οι άνθρωποι είναι στις θέσεις που είναι για να μην κάνουν αυτό που κάνουν λάθος και παράνομα οι μισοί από μας. Πως θα έπρεπε να περνούσε από το μυαλό τους, πλούσιο ή φτωχό, αρκετό για να μας κοροϊδεύουν, πως θα έπρεπε να λειτουργούν ως υποδείγματα. Πως δεν θα έπρεπε να δέχονταν μύγα στο σπαθί τους και πως έπρεπε να επιδιώκουν οι ίδιοι τον έλεγχο για να αποδεικνύουν κάθε μέρα την τιμιότητά τους. Καλά να πάθουμε όλοι μας. Και οι μισοί Κύπριοι και οι άλλοι μισοί. Γυμνώθηκε ο «βασιλιάς» της δικαιοσύνης και στην Κύπρο. Για πρώτη ίσως φορά, στην ιστορία της Δημοκρατίας, έρχεται αντιμέτωπη η δικαστική εξουσία με το περί δικαίου αίσθημα του λαού. Ξεπέφτει στη συνείδηση των πολιτών, ίσως και το τελευταίο κάστρο αξιοπιστίας της κυπριακής πολιτείας. «Όλοι τα παίρνουνε» τραγουδά ο λαός και διακωμωδεί τα «κούφια λόγια τα μεγάλα». «Ευυπόληπτοι» πολίτες, μεθυσμένοι ή και υπνώττοντας στο τιμόνι, «σκοτώνουν» ανθρώπους και αφήνουν παράλυτα παιδιά. Η «τυφλή» δικαιοσύνη επιβάλει ποινές «χάδι», τηρώντας το γράμμα του νόμου. Ο σοφός λαός, όμως λέει απλά, ότι «αν τα θύματα ήταν παιδιά «ευυπόληπτων» πολιτών και οι δράστες άνθρωποι του μεροκάματου, σίγουρα θα «σάπιζαν» για χρόνια στις φυλακές». Και αυτό συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις. Και από εκεί και πέρα ο λαός «σοφά» λέει, ότι αφού δεν μπορώ να τα βάλω με το διεφθαρμένο σύστημα, ας περιμένω τη «θεία δίκη», η οποία δεν ξέρει από νόμους και νομικισμούς. Η δικαιοσύνη δικαίωσε και τους πολυσυνταξιούχους, με βάση τους νόμους και το σύνταγμα. Ο λόγος για μερικούς «ευυπόληπτους» γέρους, οι οποίοι λαμβάνουν πολλές συντάξεις. Μια σύνταξη αντιστοιχεί μέχρι και είκοσι μισθούς νέων επιστημόνων και αυτό τα λέει όλα. Άσχετο αν οι πολυσυνταξιούχοι σε πολλές περιπτώσεις, δεν έχουν ούτε τα μισά πτυχία των νέων επιστημόνων. Οι «νικητές» στη δικαστική μάχη, κατέχουν ακόμη και σήμερα αξιώματα στη Δημοκρατία ενώ μερικοί αφυπηρέτησαν. Σχεδόν όλοι εργάστηκαν στη δημόσια υπηρεσία και σε άλλους «θώκους» κατά τη διάρκεια της καριέρας τους. Η πλάκα είναι ότι μερικοί από αυτούς, έχουν το θράσος να βγαίνουν στις τηλεοράσεις να λένε για τα φακελάκια που δίνουν στους γάμους, για να δικαιολογήσουν τάχα την ανάγκη να λαμβάνουν «χρυσές» συντάξεις από τους φόρους των «πεινασμένων» συμπολιτών του. To μόνο που μπορεί να πει κανείς, είναι ότι ζούμε στην εποχή του πανικού και του παραλογισμού. Ο σοβαρός επιχειρηματίας, με δραστηριότητα σε πολλές χώρες, άνθρωπος που φέρνει «ζεστό χρήμα» στο νησί, πολίτης που μια ζωή πλήρωνε τους φόρους και τις υποχρεώσεις του, δεν άντεξε και εξοργισμένος μέσα στον καφενέ, άρχισε τα «μπινελίκια». «Εμείς φταίμε που τους ψηφίζουμε. Εμείς φταίμε που παραμένουμε στην Κύπρο. Εμείς φταίμε που τους ανεχόμαστε. Καλά όταν μας κούρεψαν τις καταθέσεις μας, όταν μας διέγραψαν τις μετοχές μας, όταν μας εξανάγκασαν, λόγω κουρέματος, να απολύσουμε εργαζομένους, όταν μας ανέτρεψαν την ζωή μας, δεν υπήρχε δικαιοσύνη;» Και φιλοσοφώντας «άνευ μαλακίας» πρόσθεσε απλά: «ευτυχώς δεν έχουν μαχαίρι, για να μας αφαιρέσουν το μυαλό και τις γνώσεις μας. Τώρα πλέον, η Κύπρος είναι μόνο για διακοπές. Οι δουλειές και οι επενδύσεις μας, θα γίνονται μόνο σε μεγάλες και σοβαρές χώρες». Είναι τρομερό και το μόνο που μπορεί να πει κανείς, είναι ότι ζούμε στην εποχή του πανικού και του παραλογισμού. Ενάμιση και πλέον χρόνο από την καταστροφή, από το κούρεμα, όχι μόνο των καταθέσεων, αλλά και της παραγωγικής δομής τους κράτους, το μόνο που γίνεται, είναι εξεταστικές επιτροπές, ανακρίσεις και επιβολή φόρων. Επί της ουσίας, δηλαδή πως θα επανεκκινήσει η οικονομία, δεν γίνεται ουσιαστικά τίποτα. Οι «τσιφλικάδες» του δημοσίου και της πολιτικοοικονομικής ελίτ, συνεχίζουν να απολαμβάνουν τα προνόμιά τους, ενώ ο κοσμάκης «κουρεμένος» από μισθούς, άνεργος σε πολλές περιπτώσεις και βυθισμένος στα χρέη, βιώνει ένα ανείπωτο σιωπηλό δράμα. Αυτοί που τα «πήρανε» χοντρά, γνωστοί και μη εξαιρετέοι, τιμωρούνται μόνο στη συνείδηση των πολιτών, οι οποίοι αναμένουν τη «θεία δίκη» να «καθαρίσει» γι αυτά που οι ίδιοι αδυνατούν να πράξουν.

9 09-GNOMES CY_Master_cy 10/10/14 22:21 Page 9 Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΑΠΟΨΕΙΣ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 9 ΣΤΙΓΜΑ / Του ΛΕΥΤΕΡΗ ΑΔΕΙΛΙΝΗ Για ποιον χτυπάει η καμπάνα AKAΡΙΑΙΑ / Της ΕΛΕΝΗΣ ΞΕΝΟΥ Τι ακριβώς σας χρωστάμε; Είναι γεγονός. Ο Νίκος Αναστασιάδης δεν είχε ουσιαστικά περιθώρια να μην αναστείλει τις απευθείας συναντήσεις με τον Ντερβίς Έρογλου και την ομάδα του. Οι τουρκικές ενέργειες, η δέσμευση με οδηγία προς ναυτιλομένους περιοχών της κυπριακής ΑΟΖ και οι παρουσία τουρκικών πολεμικών κοντά το σημείο που επιχειρεί το πλοίο γεωτρύπανο της ENI, έπρεπε να λάβουν κάποια απάντηση. Πλοία κι αεροπλάνα δεν διαθέτει η Κύπρος αλλά και να είχε πάλι δεν θα μπορούσε να αντιταχθεί στρατιωτικά στην Τουρκία. Άρα τα διπλωματικά μέσα ήταν η μόνη οδός για να δείξει ο Πρόεδρος τη σοβαρή ενόχληση της Κύπρου και την καραμπινάτη παραβίαση κυριαρχίας από την Τουρκία. Είναι επίσης γεγονός, όμως, ότι η αναστολή των συναντήσεων δεν πρέπει να ισχύσει επ αόριστον. Ή τουλάχιστον θα πρέπει να επιτραπεί στον διαπραγματευτή Ανδρέα Μαυρογιάννη να συναντά τον Τ/κ ομόλογό του. Ας μείνει η αποχή από τις συναντήσεις στο επίπεδο του Προέδρου της Δημοκρατίας. Αντιλαμβάνομαι ότι η συγκεκριμένη πρόταση διατυπώθηκε στο Συμβούλιο Αρχηγών της Τρίτης, αλλά δεν εισακούστηκε. Τα ξεφτέρια που κάθονται σε ηγετικές καρέκλες κομμάτων νομίζουν ότι ζουν και πολιτεύονται σε περιφερειακή δύναμη. Επανέρχομαι στο θέμα. Μετά τις 20 Οκτωβρίου θα φανεί αν η Τουρκία προτίθεται να εφαρμόσει τα όσα λέει στην οδηγία προς Πολυεθνικές όπως η ΕΝΙ δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη. Και θεωρώ ότι πριν αρχίσει τη γεώτρηση θα είχε διερευνήσει τις αληθινές προθέσεις της Τουρκίας. Για να συνεχίζει ανεπηρέαστη τη γεώτρηση κάτι ξέρει ναυτιλομένους (Navtex). Αν δηλαδή θα στείλει το Barbaros στα οικόπεδα 2, 3 και 9 της ΑΟΖ κι αν θα προσπαθήσει να φέρει και πλατφόρμα στην περιοχή. Οι εκτιμήσεις διίστανται, με αρκετά ισχυρή αυτή που λέει ότι η Τουρκία μάλλον δεν θα πραγματοποιήσει όλα τα όσα αναφέρει στο Navtex. Κλειδί, πάντως, για να δει κανείς τη πραγματικά συμβαίνει, αν υπάρχει στ αλήθεια κίνδυνος να παρεμποδιστεί η γεώτρηση είναι η στάση της εταιρείας ΕΝΙ. Ο ενεργειακός κολοσσός ξοδεύει περίπου ένα εκατομμύριο δολάρια την ημέρα για τη γεώτρηση και δεν έχει καμία όρεξη να πάνε αυτά τα λεφτά χαμένα. Να μην ολοκληρωθεί δηλαδή το έργο που έχει αναλάβει. Πολυεθνικές εταιρείες, όπως η ΕΝΙ δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη. Και θεωρώ ότι πριν αρχίσει τη γεώτρηση θα είχε διερευνήσει τις αληθινές προθέσεις της Τουρκίας. Για να ξεκινήσει και να συνεχίζει ανεπηρέαστη τη γεώτρηση κάτι ξέρει. Άλλωστε η ιταλική εταιρεία έχει τεράστια συμφέροντα στη γειτονική μας χώρα και έχει κάθε λόγο να μιλά με τις τουρκικές αρχές για τα σχέδιά της. Όπως και να έχουν τα πράγματα, πάντως, οι συνομιλίες θα πρέπει να ξαναρχίσουν και μάλιστα γρήγορα, διότι η διακοπή τους μάλλον πλήττει παρά εξυπηρετεί τα συμφέροντα της ε/κ πλευράς. Πρώτα απ όλα, με την κίνησή της η Τουρκία επεδίωξε να εγγράψει ή να υπενθυμίσει, το ενδιαφέρον της για τους κυπριακούς υδρογονάνθρακες. Με την αναστολή των συνομιλιών τής δίδεται η ευκαιρία να βάλει το θέμα του φυσικού αερίου στο τραπέζι. Θέτοντας δηλαδή ως όρο να ενταχθούν θέματα κατανομής του φυσικού πλούτου στο διακοινοτικό διάλογο για να επανέλθει η τ/κ πλευρά στη διαπραγμάτευση. Επιπλέον, και παρά την εντύπωση που έχει δημιουργηθεί, οι συνομιλίες δεν αναστέλλονται. Η απόφαση που έλαβε ο Πρόεδρος αφορά τις κοινές συναντήσεις που έχουν οι ηγέτες και οι διαπραγματευτές τους. Ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ και η ομάδα του στην Κύπρο μπορούν και θα συνεχίσουν να έχουν ξεχωριστές συναντήσεις με τις δύο πλευρές. Το ξεκαθάρισε ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε μετά από συνάντηση με τον Νίκο Αναστασιάδη την Τετάρτη. Τα θέματα δηλαδή θα συζητούνται, αλλά η διαδικασία λύσης αναπόφευκτα θα έχει ακόμα μεγαλύτερη καθυστέρηση. Δεν θα μπω καν στη λογική να διερωτηθώ ποιον εξυπηρετεί η παράταση της μη λύσης, ποιος πλήττεται από τη δημιουργία νέων πραγματικοτήτων στο νησί. Πρέπει πια να σταματήσουμε να μιλάμε για τα αυτονόητα. ΑΡΑΔΕΣ / Του ΓΙΑΝΝΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Ναι, αλλά χωρίς ψευδαισθήσεις (ΙΙ) Από το 74 που εισέβαλε στην Κύπρο μέχρι και σήμερα, δύο υπήρξαν οι μείζονες αντιδράσεις της Τουρκίας: Η πρώτη το 1999 για να ματαιώσει την εγκατάσταση του αντιαεροπορικού συστήματος S300 και η δεύτερη το 2004 με την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. και την υποβολή του Σχεδίου Ανάν, του πρώτου ολοκληρωμένου σχεδίου που εκπονήθηκε ποτέ για επίτευξη συνολικής λύσης του Κυπριακού. Στην πρώτη περίπτωση η τουρκική αντίδραση στόχο είχε να ματαιώσει τη στρατιωτική ενίσχυση της ε/κ πλευράς, γιατί κάτι τέτοιο θα ανέτρεπε τους συσχετισμούς δυνάμεων που σαφέστατα γέρνουν υπέρ της Άγκυρας. Το αποτέλεσμα όλοι το γνωρίζουν: Οι τουρκικές απειλές για πόλεμο οδήγησαν τη Λευκωσία και την Αθήνα σε αναδίπλωση ή καλύτερα σε ταπείνωση, οι πύραυλοι ουδέποτε εγκαταστάθηκαν στην Κύπρο και η Τουρκία κατήγαγε ακόμη μία Το αίσθημα της αξιοπρέπειας και ο κίνδυνος μιας δεύτερης πλάνης. επιτυχία σε στρατιωτικό, πολιτικό και ψυχολογικό επίπεδο. Η πολιτική του «ενεργού ηφαιστείου» που εφάρμοσε η Λευκωσία οδήγησε μεν σε πολιτικές εξελίξεις (που ήταν και το ζητούμενο για την πλευρά μας που επιζητούσε διακαώς ανακίνηση του Κυπριακού) αλλά οι εξελίξεις κατέληξαν σε κάτι που σύμφωνα με την πολιτική μας ηγεσία ουδόλως ήταν συμβατό με τις επιδιώξεις μας, το Σχέδιο Ανάν. Τότε, λοιπόν, είχαμε και τη δεύτερη σοβαρή αντίδραση της Τουρκίας, η οποία κινητοποιήθηκε σε όλα τα επίπεδα, «εμβολίασε» το Σχέδιο με τις θέσεις της, πήρε τα περισσότερα από όσα ζητούσε και όργωνε την υφήλιο σαν πλασιέ ειρήνης, διαφημίζοντας τη βούλησή της για λύση, την ώρα που εμείς λίγο έλειψε να οδηγηθούμε σε εμφύλιο ανάμεσα στο «ναι» και το «όχι». Η δική μας πλευρά κέρδισε ασφαλώς την ένταξη στην Ε.Ε. έστω και με άλυτο το Κυπριακό αλλά η Τουρκία έβαλε επισήμως πλέον στο τραπέζι τον όρο «τουρκοκυπριακό κρατίδιο», ως κατάλοιπο του Σχεδίου Ανάν. Τα δύο αυτά συμβάντα αποδεικνύουν ότι η Τουρκία αντιδρά ακόμη και βίαια κάθε φορά που διασαλεύεται το υπέρ της πολιτικό ή στρατιωτικό ισοζύγιο δυνάμεων και παρεμβαίνει με μοναδικό στόχο να διατηρήσει τα ζωτικά της συμφέροντα. Δεν υπάρχει άνθρωπος με στοιχειώδη πολιτική αντίληψη που να μην υπολογίζει ότι ανάλογη θα είναι η συμπεριφορά της Τουρκίας και στο θέμα του φυσικού αερίου, το οποίο, όπως και οι ίδιοι ομολογούμε, συνιστά καθοριστικό καταλύτη για τις περαιτέρω εξελίξεις, καθώς αποτελεί κίνητρο για όλους τους εμπλεκομένους να επιδιώξουν λύση του Κυπριακού. Εδώ και καιρό η Άγκυρα διαμηνύει με κάθε τρόπο ότι θα κάνει τα πάντα για να αποτρέψει την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων από την κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας την οποία επιμένει να μην αναγνωρίζει από το Η δική μας πλευρά γνωρίζει τις προθέσεις της Άγκυρας και παρασκηνιακώς προσπαθεί να εξασφαλίσει τη στήριξη διεθνών οργανισμών, κρατών και κυβερνήσεων. Είναι γεγονός ότι όλοι αυτοί οι οργανισμοί και τα κράτη αναγνωρίζουν και δημοσίως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και τη δυνατότητά της να τα ασκεί χωρίς παρεμβάσεις. Από εκεί και πέρα όμως είναι ψευδαίσθηση να περιμένουμε ότι θα κινήσουν γη και ουρανό για να μας υπερασπιστούν. Γράφαμε και την περασμένη Κυριακή πως «υπερφίαλες προσεγγίσεις ότι ο Μπάιντεν είναι φίλος μας, άρα και η Ουάσιγκτον θα σπεύσει να μας βοηθήσει σε περίπτωση που βρεθούμε αντιμέτωποι με κινδύνους που δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε, μόνον σε περιπέτειες μπορούν να οδηγήσουν». Η απόφαση του Προέδρου Αναστασιάδη (με τη στήριξη του συνόλου της πολιτικής ηγεσίας) για διακοπή των συνομιλιών, όσο κι αν ικανοποιεί το αίσθημα της αξιοπρέπειας, ενέχει ένα πολύ μεγάλο ρίσκο, το οποίο είμαστε βέβαιοι ότι όλοι εντοπίζουν: Να προσέξουμε ακριβώς μήπως με τη συμπεριφορά μας δώσουμε στην Τουρκία την ευκαιρία να υλοποιήσει τον στόχο που απροκάλυπτα επιδιώκει, δηλαδή να απαιτήσει να έχει λόγο στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Κύπρου. Παρά τις δημόσιες διακηρύξεις τους οι πλείστοι πολιτικοί μας παραδέχονται κατ ιδίαν ότι η αξιοποίηση των υδρογονανθράκων είναι πολύ δύσκολη χωρίς τη λύση του Κυπριακού. Εάν έτσι έχουν τα πράγματα φρονούμε ότι η δεύτερη πλάνη θα είναι χειρότερη της πρώτης, εάν η πολιτική μας ηγεσία δεν καθορίσει επιτέλους τι ακριβώς θέλει και πώς το διεκδικεί. Εάν οδηγός μας είναι το συναίσθημα και το πολιτικό γόητρο μάλλον μπορούμε να προβλέψουμε τα χειρότερα. ΑSSOCIATED PRESS Πέρασαν μέρες από τη φοβερή δήλωση του κ. Χριστόδουλου Χριστοδούλου και ενώ αυτός υποθέτω ότι εξακολουθεί να αισθάνεται ήσυχος με τη συνείδησή του, εγώ ομολογώ πως ακόμη δεν έχω καταφέρει να ησυχάσω. Και αυτό που δεν με αφήνει να ησυχάσω δεν είναι το τι έχει κάνει ο κ. Χριστοδούλου. Είναι η νοοτροπία που κουβαλά. Μία νοοτροπία η οποία είναι βαθειά ριζωμένη στα κύτταρα όλων αυτών των ανθρώπων που ανάλαβαν να χτίσουν, μετά από την ανεξαρτησία μας, ένα κράτος δικαίου. Και είναι αυτή η νοοτροπία, η οποία μας έφερε σήμερα στο σημείο μηδέν και δεν αναφέρομαι μόνο στην οικονομική μας κατάντια αλλά κυρίως στην ηθική μας παρακμή και στη βρωμιά που ξερνά καθημερινά η κρατική μηχανή. Σάπια θεμέλια, σάπιο σύστημα, σάπιες αρχές, σάπια μυαλά. Γιατί είναι προφανές και το ζούμε καθημερινά πως ο κ. Χριστοδούλου δεν είναι ο μόνος που κοιμάται ήσυχα τα βράδια, ούτε και ο μόνος που αισθάνεται σε πλήρη αρμονία με τη συνείδησή του. Αν ήταν η εξαίρεση θα είχαμε μέχρι σήμερα πολλές παραιτήσεις για λόγους πολιτικής ευθιξίας. Να σας θυμίσω πως δεν είχαμε ούτε μία. Από κανέναν. Ούτε και θα έχουμε. Ξεχάστε αυτό το σενάριο. Γιατί αυτοί οι κύριοι που έχτισαν τις καριέρες τους πάνω στις πλάτες μας με την πεποίθηση ότι ο τόπος αυτός τους χρωστά, δεν πρόκειται να αισθανθούν καμία απολύτως ενοχή, ούτε και ίχνος ευθύνης για τη σημερινή μας κατάντια. Γιατί; Διότι είτε έφαγαν, είτε χόρτασαν, είτε ήπιαν, είτε απλά σιώπησαν, είτε δεν χαμπάρισαν πως γύρω τους υπήρχε φαγοπότι, σε καμία περίπτωση δεν αισθάνονται ότι έκαναν κάτι λάθος. Και ο λόγος είναι γιατί για εκείνους αυτό είναι το σωστό. Να τρώνε, να πίνουν, να την αράζουν, να βολεύονται, να εξασφαλίζουν το δικό τους τομάρι απλώς και μόνο επειδή έχουν τη φρενοβλαβή πεποίθηση ότι «ο τόπος τούς χρωστά». Και οφείλει να τους εξαργυρώσει τις όποιες μωροφιλοδοξίες τους και να τους καλύψει τις όποιες ανεπάρκειες τους «επειδή πρόσφεραν περισσότερα από όσα πήραν». Αυτοί είναι κύριοι οι ταγοί μας. Αυτοί ήταν ανέκαθεν. Από την εποχή της ανεξαρτησίας μέχρι σήμερα. Άνθρωποι που διεκδίκησαν πολιτειακά αξιώματα και θέσεις, όχι γιατί είχαν ένα όραμα και μια παιδεία που να τους επιτρέπει να λογαριάζουν ως καθήκον τους το δημόσιο συμφέρον αλλά γιατί πίστευαν (και προφανώς πιστεύουν ακόμα) ακράδαντα πως όφειλε η χώρα να τους ανταμείψει είτε γιατί οι ίδιοι, είτε γιατί οι πατεράδες τους, «πρόσφεραν» στον τόπο. Και με αυτό το θράσος πορεύονταν για χρόνια άλλοτε προσαρμοζόμενοι στις αλλαγές των ανέμων και άλλοτε πιπιλίζοντας το «δεν ξεχνώ» προκειμένου να καλύψουν τις βρωμιές τους. Τώρα, το τι πρόσφεραν όλοι αυτοί που αισθάνονται ότι ο τόπος τους χρωστά, είναι ίσως το πιο καίριο ερώτημα της εποχής μας. Διότι αν πραγματικά αυτή η προσφορά την οποία επικαλούνται με θράσος και στόμφο, είχε κάποια χρησιμότητα για το δημόσιο συμφέρον, τότε προφανώς δεν θα έφτανε ποτέ η χώρα στην κατάντια που έφτασε. Και αν αυτοί οι άνθρωποι ήταν πραγματικά ικανοί να προσφέρουν κάτι χρήσιμο δεν θα άνηκαν στο σινάφι που θεωρεί την προσφορά σαν μια επιταγή προς εξαργύρωση. Άρα ποιά είναι η προσφορά για την οποία νιώθουν πως ο τόπος τους οφείλει ανταμοιβή σε σημείο μάλιστα που να απαιτούν ώστε αυτή η ανταμοιβή να φτάνει μέχρι και το κλείσιμο των ματιών στις ψευτιές και στις απατεωνιές τους; Ποιο είναι αυτό το τόσο σπουδαίο καλό που μας έκαναν; Η μόνη θλιβερή αλήθεια είναι πως ο κ. Χριστοδούλου μέσα από τη φοβερή δήλωση «στον τόπο μου έχω δώσει περισσότερα από όσα έχω πάρει» καταδεικνύει πανηγυρικά τη νοοτροπία όλων αυτών των πολιτικάντηδων που μας κυβερνούν, οι οποίοι εξακολουθούν να αισθάνονται ήσυχοι με τη συνείδησή τους γιατί ανέκαθεν θεωρούσαν την πολιτική σαν μια επιταγή προς εξαργύρωση των προσωπικών τους απωθημένων. Αν ο κ. Χριστοδούλου ήταν η εξαίρεση θα είχαμε μέχρι σήμερα πολλές παραιτήσεις για λόγους πολιτικής ευθιξίας. ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ / Του ΝΙΚΟΥ ΣΤΕΛΓΙΑ Το μεγάλο λάθος του Νίκου Αναστασιάδη Έπρεπε να αποσυρθεί ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης από το τραπέζι των συνομιλιών; Είναι σωστό να «απαντά» η Λευκωσία στην Άγκυρα υψώνοντας τους τόνους στο Κυπριακό; Είναι ορθές οι αποφάσεις, οι οποίες λήφθηκαν στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας; Τι είδους εξελίξεις μας αναμένουν στο Κυπριακό; Όπως είναι κατανοητό, τα αναπάντητα ερωτήματα στις συνομιλίες είναι πολλά. Ο Κύπριος πολίτης -Τουρκοκύπριος και Ελληνοκύπριος- αδυνατεί να κατανοήσει το υπόβαθρο των εξελίξεων, οι οποίες σοκάρουν το μέλλον του σε αυτό τον μικρό τόπο. Πίσω από κλειστές πόρτες, ηγεσίες και πολιτικοί άνδρες, οι οποίοι, το τελευταίο διάστημα αντιμετωπίζουν κρίση νομιμοποίησης -ηθική και πολιτική- λαμβάνουν αποφάσεις, οι οποίες παραμένουν για πολλούς συμπολίτες μας ακατανόητες. Ας ξεκινήσουμε τονίζοντας ένα σημαντικό σημείο: Η απόφαση του Προέδρου Αναστασιάδη σχετικά με την αποχώρηση της ελληνοκυπριακής πλευράς από το τραπέζι των συνομιλιών δεν είναι μια νέα εξέλιξη. Η «Κ» διαθέτει πληροφορίες, οι οποίες δείχνουν ότι εδώ και μήνες, η ελληνοκυπριακή ηγεσία είχε χάσει την ελπίδα της για ένα θετικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων. Ακόμη και την περίοδο του περίφημου Κοινού Ανακοινωθέντος, το οποίο παρουσιάστηκε στο εσωτερικό ως ένα μεγάλο βήμα στις συνομιλίες, η ελληνοκυπριακή πλευρά έλπιζε για μια γρήγορη αλλαγής εξουσίας στην άλλη πλευρά της πράσινης γραμμής. «Με τον Έρογλου δεν πάμε πουθενά. Ο Ερντογάν πρέπει να αλλάξει τον Τουρκοκύπριο ηγέτη για να δούμε διαφορά στο τραπέζι των συνομιλιών». Πάνω κάτω αυτό ήταν το μότο της ε/κ πλευράς εδώ και μήνες. Υπενθυμίζουμε ακόμη ότι η επιστροφή του Κουντρέτ Οζερσάι στις συνομιλίες εκλήφθηκε από την ε/κ πλευρά ως ένας «κακός οιωνός» για το μέλλον των συνομιλιών. Αυτή η πεσιμιστική άποψη ήρθε στο προσκήνιο της επικαιρότητας την περίοδο του Κοινού Ανακοινωθέντος. Για αυτό τον λόγο επαναλαμβάνουμε το αυτονόητο: Η απόφαση για διακοπή των συνομιλιών δεν είναι μια νέα εξέλιξη στο Προεδρικό του Νίκου Αναστασιάδη. Στο πλαίσιο αυτού του σύντομου άρθρου γνώμης, δεν πρόκειται να επεκταθώ στους λόγους, οι οποίοι κρύβονται πίσω από την απόφαση της ε/κ ηγεσίας. Όλα δείχνουν ότι το πρόσφατο ανακοινωθέν του Υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας, το οποίο μετέδωσε πρώτη η «Κ» και η αποστολή δύο τουρκικών πλοίων στα ανοικτά της Κύπρου, αποτέλεσαν την κατάλληλη αιτιολογία για την ε/κ πλευρά, για τη δημοσιοποίηση μιας απόφασης, η οποία έχει ληφθεί εδώ και καιρό. Από τη δική μου σκοπιά, η διακοπή των συνομιλιών δεν θα πρέπει να αποτελέσει βασική πηγή προβληματισμού για τη μειοψηφία του πληθυσμού, η οποία εξακολουθεί να πιστεύει ότι η λύση του Κυπριακού παραμένει ακόμη εφικτή. Οι συνομιλίες, οι οποίες διακόπηκαν «πανηγυρικά» την προηγούμενη εβδομάδα θα μπορούσαν να ξεκινήσουν εξίσου «πανηγυρικά» τις επόμενες ημέρες. Άλλωστε, τα καπρίτσια της πολιτικής και της διπλωματίας είναι απρόβλεπτα. Ωστόσο, εκείνο που με προβληματίζει αφορά τη στάση την οποία τηρεί, η «φιλελεύθερη» κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη απέναντι στους (ίσως και περισσότερους) Τουρκοκύπριους πολίτες της. Η ηγεσία του κ. Αναστασιάδη επαναλαμβάνει το αδικαιολόγητο λάθος της κυβέρνησης του Δημήτρη Χριστόφια. Αγνοεί πολιτικά τον ρόλο που διαδραματίζουν οι Τουρκοκύπριοι σε αυτό τον τόπο. Δεν επιδιώκει να αναπτύξει οδούς επικοινωνίας με την άλλη πλευρά της πράσινης γραμμής. Παραμένει «βουβή» (βλ. προηγούμενα άρθρα μας). Ακόμη, αφήνοντας να διαρρεύσουν στον εγχώριο τύπο πληροφορίες όπως: «η ε/κ πλευρά σκέφτεται να κλείσει τα οδοφράγματα» ή μη διαψεύδοντας εγκαίρως τέτοιου είδους φήμες, κλείνει την πόρτα σε κάθε είδους προοπτική ουσιαστικού διαλόγου με τους Τουρκοκύπριους πολίτες της. Το 2011, όταν ξεκίνησε η περιπέτεια με το φυσικό αέριο στην ΑΟΖ της Κύπρου, η «Κ» υπήρξε το μοναδικό μέσο, το οποίο εξέφρασε σημαντικό προβληματισμό σε ό,τι αφορά την «τουρκοκυπριακή» διάσταση της όλης υπόθεσης. Τότε, επεσήμανα ότι η Λευκωσία ήταν υποχρεωμένη να λάβει σοβαρά υπόψη της τον τουρκοκυπριακό παράγοντα. Ο συγκεκριμένος προβληματισμός μου σκόνταψε πάνω στις γνωστές εθνικιστικές και λαϊκιστικές εξάρσεις-ατάκες. Σήμερα, τρία χρόνια μετά, επαναλαμβάνω: Το φυσικό αέριο, ο κοινός πλούτος των Κυπρίων θα έπρεπε να αποτελέσει γέφυρα επικοινωνίας και συνεργασίας σε αυτό το μικρό νησί. Δυστυχώς, η Λευκωσία, με τη χαρακτηριστική αλαζονεία της -μια αλαζονεία, η οποία έθαψε την περίοδο το ανεπιθύμητο βρέφος, τη διζωνική Κυπριακή Δημοκρατία- αγνοεί με επιμονή αυτή την πραγματικότητα.

10 10-EPISTOLES CY_Master_cy 10/10/14 22:24 Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΑΠΟΨΕΙΣ Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 Η PISA και το εκπαιδευτικό μας σύστημα Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΑΜΠΙΤΣΗ Η συνήθης πρακτική στην Κύπρο, όταν μια έρευνα δείχνει τα εκπαιδευτικά μας χάλια, είναι να τη βγάζουμε άχρηστη. Όταν δεν το κάνουμε αυτό, συνηθίζουμε να λέμε πως οι χώρες που κατατάσσονται ψηλά στον πίνακα των αποτελεσμάτων της έρευνας είναι αυτές που προετοιμάζουν τους μαθητές τους για τη συγκεκριμένη έρευνα. Η έρευνα PISA, που διοργανώνεται από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως (ΟΟΣΑ), και μας έχει κατατάξει στις τελευταίες θέσεις όσον αφορά τις ικανότητες των μαθητών μας στην κατανόηση κειμένου, στις μαθηματικές έννοιες και στις έννοιες των φυσικών επιστημών, δεν διέφυγε από αυτήν την κριτική. Είναι μάλιστα και αρκετοί που υποστήριξαν, στηριγμένοι σε στατιστικές αναλύσεις, ότι η έρευνα είναι άκυρη. Δεν είμαι ειδικός για να έχω δική μου άποψη για το θέμα. Με την κοινή, όμως, λογική, αντιλαμβάνομαι πως αν η έρευνα ήταν άκυρη, θα έπρεπε ήδη να είχε υποδειχθεί και από επιστήμονες άλλων χωρών. Είναι δυνατόν μόνο εμείς να έχουμε κάνει αυτές τις διαπιστώσεις; Πάντως, το ΥΠΠ δεν ασπάζεται τις μηδενιστικές απόψεις, γι αυτό και προχώρησε πρόσφατα στη διοργάνωση συνεδρίου, που απευθυνόταν σε στελέχη του Υπουργείου, με θέμα «Ανασκόπηση των αποτελεσμάτων του Προγράμματος PISA: τα επόμενα βήματα για την Κύπρο». Ήδη, από όσα λέχθηκαν, αλλά και από τον τίτλο της σχετικής ανακοίνωσης του ΥΠΠ, τα αποτελέσματα του Προγράμματος αντιμετωπίζονται ως ένα παράθυρο ευκαιρίας για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Θα είναι ευχής έργον να αποτελέσουν τα αποτελέσματα του προγράμματος αφετηρία για πραγματική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Διότι εδώ και μια δεκαετία βρισκόμαστε σε διαδικασία εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και αλλαγή δεν βλέπουμε. Υπήρξα ένθερμος υποστηρικτής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, αλλά τι επιτέλους είναι αυτή, όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις βελτίωσης; Μήπως βελτιώθηκαν τα αποτελέσματα των Παγκυπρίων Εξετάσεων ή τα αποτελέσματα του Προγράμματος PISA, στα τρία χρόνια κατά τα οποία συμμετέχει η Κύπρος; Η απάντηση είναι αρνητική. Αλλά πώς θα βελτιωθούν, αφού θεωρήσαμε πως εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι μόνο η αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων; Τόσο στην ανακοίνωση του ΥΠΠ για το πιο πάνω συνέδριο όσο και στις μηνιαίες συναντήσεις των Διευθυντών των σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης με τους Επαρχιακούς Επιθεωρητές σημειώθηκε πως εμπειρογνώμονες από την Πολωνία και την Εσθονία «παρουσίασαν τρόπους με τους οποίους οι χώρες τους αξιοποίησαν τα αποτελέσματα του προγράμματος PISA προκειμένου να επιφέρουν θετικές μεταρρυθμίσεις στο εκπαιδευτικό τους σύστημα». Για τα αποτελέσματα της δουλειάς των χωρών αυτών θα κάνουμε σύντομα εκτενή αναφορά. Δεν μπορεί, πάντως, να είναι τυχαίο το γεγονός ότι και οι δύο αυτές χώρες απέφυγαν τον σκόπελο του ελέγχου των οικονομιών των χωρών τους από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επειδή έλαβαν οι ίδιες μέτρα για εξυγίανση των οικονομικών τους, αντί να τα λάβουν άλλοι. Πράγμα το οποίο εμείς δεν πράξαμε, επειδή οι ηγέτες μας λογαριάζουν πρώτα το πολιτικό κόστος και ύστερα το κοινωνικό όφελος. Να γιατί και σήμερα, παρά τη συνειδητοποίηση από της υστέρησης του εκπαιδευτικού μας συστήματος, δικαιούται κάποιος να έχει αμφιβολίες αν στο τέλος θα ληφθούν τα επώδυνα εκείνα μέτρα που θα οδηγήσουν το εκπαιδευτικό μας σύστημα σε ανάταση. Εκτός και εάν θεωρούν κάποιοι ότι μπορεί το εκπαιδευτικό σύστημα να δυνηθεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών ξοδεύοντας όλο και περισσότερους κρατικούς πόρους. Στην Κύπρο οι επενδύσεις στην παιδεία είναι ήδη πολύ μεγάλες, χωρίς το ανάλογο αντίκρισμα. Πράγμα το οποίο δεν συνέβαινε στο παρελθόν, αφού όπως φάνηκε μέσα από τα αποτελέσματα της Διεθνούς Έρευνας Δεξιοτήτων Ενηλίκων (PI- AAC), πρόγραμμα και αυτό του ΟΟΣΑ, «η σύγκριση των μέσων όρων για της μαθηματικές και γλωσσικές δεξιότητες του ενήλικου πληθυσμού κατά ηλικιακή ομάδα έδειξε ότι οι Κύπριοι ενήλικες ηλικίας ετών παρουσιάζουν καλύτερες επιδόσεις από τους αντίστοιχους ενήλικες σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο». Με άλλα λόγια, ας εξεταστεί και το ενδεχόμενο επιστροφής σε παλαιότερες μορφές του εκπαιδευτικού συστήματος, όπως στο διαχωρισμό σε Κλασικό, Πρακτικό και Οικονομικό. Νοουμένου, όμως, ότι θα υπάρξει και παράλληλη εφαρμογή της αυστηρότητας της εποχής εκείνης. Σ ε μια ψυχρά υπολογισμένη προκλητική ενέργεια της Τουρκίας ο Πρόεδρος αντέδρασε με τρόπο σπασμωδικό που φοβούμαι πως δεν εξυπηρετεί σε βάθος χρόνου τα συμφέροντα της Κύπρου. Η απόφαση για διακοπή της διαπραγματευτικής διαδικασίας η λέξη «αναστολή» δεν αλλάζει την ουσία μάλλον την τουρκική στρατηγική εξυπηρετεί. Γιατί της δίνει το ελεύθερο να προχωρήσει στην υλοποίηση των δικών της σχεδιασμών σε μια περίοδο που Ε.Ε., ΗΠΑ, Η.Ε. και η διεθνής κοινότητα στο σύνολό της χρειάζονται απεγνωσμένα τη συμβολή της στον πόλεμο κατά των «τζιχατιστών» του Ιράκ, έναν πόλεμο που είναι για όλους αυτούς ύψιστη προτεραιότητα. Κι έχω την αίσθηση πως ο Πρόεδρος πήρε αυτή την απόφαση περισσότερο για να κατευνάσει τους κομματαρχίσκους του «εθνικού μας τσίρκου», ενός αστείου θιάσου, παρά για να ωθήσει προς τα μπρος μια μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική επίλυσης του Κυπριακού. Αλήθεια, τι την ήθελε εκείνη τη σύναξη «των Αρχηγών»; Μπορούσε να καλέσει χωριστά και να διαβουλευθεί με τους αρχηγούς των δύο μεγάλων κομμάτων που εκφράζουν κατά τεκμήριο τη συντριπτική πλειοψηφία του λαού. Είναι δυνατόν να μην έχει αντιληφθεί πως το δήθεν Εθνικό Συμβούλιο δεν είναι παρά μια φάρσα, που δεν τη σώζει ούτε ο δεύτερος Θίασος η δήθεν δεξαμενή σκέψης των διατεταγμένων από τον πρώτο θίασο «επιστημόνων»; Ο Πρόεδρος, ως ο εκλεγμένος ηγέτης, αποφασίζει και αναλαμβάνει την ευθύνη. Επί της ουσίας: Ενδεδειγμένες και ορθές όλες οι διπλωματικές ενέργειες που έχουν αναληφθεί. Κι έχει μια λογική κι η ακύρωση της επόμενης συνάντησης με τον Έρογλου. Όχι όμως η διακοπή με μονομερή από μέρους μας απόφαση «Ονασαγόρας» με καταλύτες Ο ι εξελίξεις τρέχουν στην κυπριακή ΑΟΖ, καθώς η τουρκική κυβέρνηση αποφάσισε να διευρύνει το πλαίσιο των παρενοχλήσεων στη διάρκεια των ερευνών για ανακάλυψη φυσικού αερίου στη θαλάσσια περιοχή «Ονασαγόρας». Σήμερα η Άγκυρα προσθέτει μία νέα παράμετρο στα πράγματα, λέγοντας ότι σχεδιάζει γεωτρήσεις ενεργώντας εξ ονόματος των Τ/κ, εκδίδοντας σχετική οδηγία και θέτοντας χρονικό πλαίσιο για έρευνες. Η ερμηνεία της Άγκυρας είναι πασιφανώς αβάσιμη, αλλά αυτό που έχει σημασία είναι πως τα δεδομένα στο Κυπριακό αλλάζουν. Ο ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για το Κυπριακό Έσπεν Μπαρθ Άιντε υπόσχεται ότι «θα μιλήσω με την Άγκυρα» για το ζήτημα, ενώ πρόσθεσε, «δεν μπορώ να αναγκάσω ανθρώπους να συναντηθούν. Ελπίζω ότι θα είναι σύντομα αλλά όσο δεν συναντώνται, θα συνεχίσω να συνομιλώ και με τους δύο». Η ερμηνεία των πραγμάτων διαθέτει ορισμένες σταθερές. Όπως: Α. Είναι προφανές ότι η Τουρκία επέλεξε την κίνηση αυτή σε μια εποχή που η πολιτική της βαρύτητα έχει αυξηθεί ουσιωδώς εξαιτίας του ISIL και της κομβικής σημασίας υπόθεση που προκύπτει από την πορεία των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά των τζιχαντιστών. Έτσι έλαβε την απόφαση τώρα για να μειώσει ή να μηδενίσει ενδεχόμενες αντιδράσεις, κυρίως από την πλευρά των ΗΠΑ, οι οποίες έδειξαν δείγματα γραφής για μια πιο ενεργητική συμμετοχή στο σκάκι της ανατολικής Μεσογείου -επίσκεψη Μπάιντεν στο νησί, σκέψεις για επίσκεψη Κέρι, δραστήρια συμμετοχή Αμερικανών διπλωματών για να οριστικοποιηθεί η συμφωνία της 11ης Φεβρουαρίου με επίκεντρο την Άγκυρα. Β. Η σχέση Τουρκίας-ΗΠΑ ποτέ δεν ήταν γραμμική. Ακόμα και στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου η τουρκική εξωτερική πολιτική διέθετε ποσότητες αυτονομίας, καθώς συμμετέχοντας σε συμμαχίες και σχεδιάζοντας και δικές της πολιτικές, μπορούσε να κερδίσει περισσότερα. Το ίδιο ισχύει και σήμερα καθώς οι ΗΠΑ αξιολογούν τον κίνδυνο του ISIL ως κορυφαία προτεραιότητα στην εξωτερική τους πολιτική. Η ενίσχυση των πολιτικών σχέσεων της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας είναι μια πολύ σωστή κίνηση, καθώς, ενώ δεν διαθέτει αυτόματες λύσεις, ενισχύει ή βελτιώνει τη διπλωματική δυνατότητα της νήσου που, υπό άλλες συνθήκες, θα ήταν πιο περιοριστική. Γ. Το ουσιώδες στοιχείο παραμένει κάτω από ποιες προϋποθέσεις θα επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις και αν μια επανάληψη θα είναι παραγωγική ή εάν η νέα εξέλιξη στην ΑΟΖ θα επιφέρει κατά τρόπο καίριο τον τραυματισμό τους. Βέβαιο είναι ότι η επόμενη ημέρα δεν θα είναι ίδια με την προηγούμενη. Συνεπώς το σκηνικό αλλάζει και επί αυτού χρειάζονται κινήσεις που θα βοηθήσουν το πλήρες ξεκαθάρισμα του σκηνικού στο πιο υψηλό επίπεδο. Ήδη οι εξελίξεις υποβαθμίζουν το ρόλο των διαπραγματευτών και θέτουν όλο το παιχνίδι σε μια πραγματική διπλωματική μάχη ανάμεσα στον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον Τούρκο Πρόεδρο Τ. Ερντογάν με τη μεσολάβηση ΟΗΕ και ΗΠΑ. Η διαπραγμάτευση απαιτεί νέα στοιχεία και χειρισμούς στο πιο υψηλό επίπεδο καθώς τα κρίσιμα στοιχεία έχουν ξεπεράσει τη «στενή» τράπεζα των διαπραγματεύσεων στο παλιό αεροδρόμιο Λευκωσίας και αναζητούν χειρισμούς κορυφής όπως η σχέση της Ε.Ε. με το πλέγμα ασφαλείας στην εποχή της επίλυσης ή μία ειδική συμφωνία γύρω από την πολιτική της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για τους φυσικούς πόρους μετά την επίλυση του Κυπριακού. Δ. Θεωρώ ότι η συμφωνία της 11ης της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Ο πρώτος λόγος επί τούτου, που αφορά την Τουρκία, έχει ήδη εκτεθεί πιο πάνω. Η συνάρτηση με το ενεργειακό παιχνίδι στην περιοχή θα εξετασθεί πιο κάτω. Ο δεύτερος κι εξίσου ουσιαστικός λόγος είναι η αποξένωση από τους Τουρκοκυπρίους. Ήταν σωστή η στρατηγική του Προέδρου να διευρύνει τη διαπραγματευτική διαδικασία, επιδιώκοντας μάλιστα και απευθείας συνεννόηση με την Τουρκία. Όταν όμως αυτή η προοπτική προσκρούει αυτή τη στιγμή στην πειρατική συμπεριφορά της Τουρκίας, δεν πρέπει με κανένα τρόπο να κλείσομε τους διαύλους επικοινωνίας με την τουρκική κοινότητα. Χωρίς να μειώνεται η σημασία του διεθνούς παράγοντα σε ό,τι αφορά πιέσεις προς την Τουρκία, όσο επιτρέπει τέτοιες πιέσεις το σύνθετο πλέγμα των Του ΛΑΡΚΟΥ ΛΑΡΚΟΥ Το Εθνικό μας Τσίρκο και ο Πρόεδρος Toυ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ συμφερόντων, ποτέ δεν πρέπει να αδιαφορούμε για τον παράγοντα τουρκοκυπριακή κοινότητα. Ας μη ξεχνάμε την εξέγερση των Τουρκοκυπρίων του Την υπόθεση της Κύπρου θα την κερδίσομε στον βαθμό που θα κερδίσουμε τους Τουρκοκυπρίους, αδειάζοντας, με δικές μας στρατηγικές πρωτοβουλίες, τόσο τους πειρατικούς ακροβατισμούς του Ερντογάν όσο και τη στάση του Έρογλου στις συνομιλίες. Φοβούμαι όμως πως δεν καταφέρνομε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Από όσα γνωρίζω, έχω την αίσθηση πως η διαπραγματευτική μας τακτική, έναντι της σκληρής ομολογουμένως στάσης του Έρογλου, έχει αγκιστρωθεί σε μια δικαιακή προσέγγιση που απέχει από την ιδέα ενός εφικτού πολιτικού συμβιβασμού. Ενώ θα έπρεπε με τη στάση Φεβρουαρίου 2014 ανάμεσα στον Πρόεδρο Αναστασιάδη και τον Τ/κ ηγέτη Ν. Έρογλου αποτελεί την πιο σημαντική «Συμφωνία Κορυφής» από την εισβολή έως σήμερα, γιατί δεν είναι ένα διακηρυκτικό κείμενο όπως οι προηγούμενες, αλλά θέτει σε μεγάλο βαθμό τις κατευθυντήριες γραμμές στην αναζήτηση λύσης. Ταυτόχρονα, σε αυτό το κρίσιμο στάδιο και υπό το φως της πρόθεσης Άιντε για υποβολή γεφυρωτικών προτάσεων, είναι χρήσιμο για την ε/κ πλευρά να αξιοποιήσει, πέρα από την έως τώρα εργασία των διαπραγματευτών, και τις συγκλίσεις Χριστόφια-Ταλάτ ιδιαίτερα το κεφάλαιο για τη διακυβέρνηση. Αυτή η κίνηση θα δείξει πραγματικά πού πάνε τα πράγματα καθώς ως αντιπολίτευση ο Έρογλου διαφωνούσε με τη συμφωνία αυτή, ενώ τώρα εμφανίζεται θετικός και εν πάση περιπτώσει η ε/κ πλευρά έχει κάθε συμφέρον να συμπλέει με τον ΟΗΕ και να δώσει συνέχεια στην ε/κ διαπραγματευτική τακτική. Η αξιοποίηση του «πακέτου για τη διακυβέρνηση» που συμφωνήθηκε μεταξύ Χριστόφια-Ταλάτ, και όπου κριθεί αναγκαίο η βελτίωσή του, είναι μια παραγωγική διαδικασία και σήμερα. Αυτή η σύγκλιση όπως υποστήριξα σε άρθρο μου στην εφημερίδα «Πολίτης» στις 17 Οκτωβρίου 2009 προβλέπει ότι «η τ/κ κοινότητα να συμμετέχει με ποσοστό 20% στην εκλογή Ε/κ προέδρου και με το ίδιο ποσοστό θα συμμετέχουν οι ε/κ ως κοινότητα στην εκλογή Τ/κ αντιπροέδρου... (αυτό) βελτιώνει το σύστημα των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου οι οποίες προέβλεπαν απολύτως ξεχωριστή διαδικασία εκλογής Προέδρου και αντιπροέδρου από τις δύο κοινότητες. Άρα, ανταποκρίνεται καλύτερα στο σύστημα Ε.Ε.». Ε. Η τουρκική πολιτική ενδεχομένως να αξιοποιεί σε σχέση με την κυπριακή ΑΟΖ τη στρατηγική που ακολούθησε μετά το 1974 για ζητήματα στο Αιγαίο παρεμπόδιση ερευνών, συμφωνία για την υφαλοκρηπίδα, αξιοποίηση. Στο θέμα με την κυπριακή ΑΟΖ μετρά επίσης και η απουσία κάθε θαλάσσιας δυνατότητας της Λευκωσίας για δεκαετίες, γεγονός που επιτείνει την ανισορροπία δυνάμεων και δείχνει, εκτός άλλων, τον βαθμό της συνεργασίας ανάμεσα στο Ισραήλ και την Κύπρο ή πόση πραγματική διάσταση έχει το αμυντικό «δόγμα» Κύπρου-Ελλάδας. Στ. Οι ΗΠΑ με σχετική ανακοίνωσή τους αναγνωρίζουν το δικαίωμα στην Κυπριακή Δημοκρατία για αξιοποίηση των φυσικών της πόρων, η Ρωσία καταδίκασε την τουρκική ενέργεια, ο ΟΗΕ καλεί σε συνέχιση των συνομιλιών υπό τον Άιντε. Ο επίτροπος για τη Διεύρυνση Στέφαν Φούλε, κατά την παρουσίαση της Έκθεσης Προόδου της Τουρκίας, συνόψισε τη διεθνή προσέγγιση στο ζήτημα τονίζοντας «τη σημασία συνέχισης ολοκληρωμένων διαπραγματεύσεων μεταξύ των ηγετών της ε/κ και τ/κ κοινότητας... μια συμφωνία για δίκαιη βιώσιμη και συνολική λύση του Κυπριακού δεν θα ενισχύσει μόνο τη σταθερότητα στην περιοχή, δίνοντας νέα ώθηση στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, αλλά θα ανοίξει μια δέσμη εναλλακτικών προτάσεων για την αξιοποίηση υδρογονανθράκων με οικονομικά οφέλη για όλους τους κυπρίους». Ζ. Οι εξελίξεις δείχνουν την πολυπλοκότητά τους αλλά δεν στερούνται και μια νέας διάστασης. Εκ των πραγμάτων θα επιταχύνουν εξελίξεις, η ένταση θα επιφέρει παρεμβάσεις και αυτές με τη σειρά τους θα απαιτήσουν αποφάσεις κορυφής σε διάφορα επίπεδα. Σε αυτή την κατεύθυνση η πίεση των πραγμάτων μπορεί να γίνει καταλύτης στην αναζήτηση διεξόδων, κάτι που για το κυπριακό δείχνει ως το ζητούμενο. μας να αδειάζαμε και τον Έρογλου και γενικά την τουρκική πλευρά, δίνουμε την εντύπωση αφενός πως παίζουμε το ίδιο βιολί κι αφετέρου πως δεν επειγόμαστε για λύση. Αναφορικά με την Τουρκία, θα πρέπει να δούμε την εν εξελίξει επιχείρησή της ως μέρος της στρατηγικής της να μην επιτρέψει στην Κυπριακή Δημοκρατία να την αποκλείσει από τον ενεργειακό χάρτη της Λεβαντίνης. Εδώ θα πρέπει να σταθμίσουμε, με ψυχρό πολιτικό υπολογισμό, τις δυνάμεις και τις δυνατότητές μας. Όταν ο Μπάιντεν, κατά την επίσκεψή του στην Κύπρο, μιλούσε για στρατηγικό εταίρο κι ενεργειακό κόμβο στην περιοχή αυτό το συναρτούσε απαραίτητα με τη λύση του Κυπριακού. Δεν το έβλεπε χώρια και ανεξάρτητα από τη λύση. Και είναι σαφές ότι κάθε σενάριο σταθερότητας που να εγγυάται την απρόσκοπτη ροή ενέργειας από τη Λεβαντίνη στην Ευρώπη και αλλού συμπεριλαμβάνει και την Τουρκία. Στον δικό μας περιορισμένο ρόλο, μπορούμε να φτάσομε στη λύση και να αξιοποιήσομε απρόσκοπτα τον ενεργειακό μας πλούτο ο οποίος θα χρηματοδοτήσει και τη λύση και την ανάκαμψη της οικονομίας μόνο αν δημιουργήσουμε προϋποθέσεις θετικού αθροίσματος για την Τουρκία. Το στοίχημα είναι οι αγωγοί. Ή κερδίζουμε αυτό το στοίχημα και κάνομε άλμα προς το μέλλον ή μένουμε αγκιστρωμένοι σε μια εύηχη πλην ατελέσφορη πατριωτική ρητορική που θα προσπαθεί απελπισμένα να συντηρήσει ένα έκρυθμο κι ετοιμόρροπο στάτους κβο. Όταν ο Πρόεδρος έπαιρνε τις σκληρές αποφάσεις για την οικονομία δήλωνε την προτίμησή του να είναι χρήσιμος παρά αρεστός. Η πολλή συνάφειά του με το «εθνικό μας τσίρκο» δεν δικαιώνει εκείνη την ουσιωδώς πολιτική τοποθέτηση.

11 11-POLITIKI_Master_cy 10/10/14 19:01 Page 11 Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 11 Αναζητούνται αντίμετρα κατά Μπαρμπαρός Περιορισμένη είναι η αυτονομία αντιδράσεων της Λευκωσίας, πέραν των διπλωματικών κινήσεων που έχει στη φαρέτρα της Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΤΟΜΑΡΑ Χάρτης του υπ. Ενέργειας της Δημοκρατίας με τα τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ και τις περιοχές στις οποίες γίνονται ή πρόκειται να γίνουν γεωτρήσεις από ενεργειακές εταιρείες. Με κόκκινο χρώμα απεικονίζεται η περιοχή που δέσμευσε με NAVTEX η Τουρκία, η οποία επικαλύπτει τεμάχια που έχει ήδη παραχωρήσει για έρευνες η Λευκωσία. Η αγορά σκαφών ανοικτής θαλάσσης επανέρχεται στο προσκήνιο, με πληροφορίες της «Κ» να υποστηρίζουν ότι γι αυτό υπάρχουν σε εξέλιξη παρασκηνιακές διεργασίες. Η πρόθεση της Τουρκίας να δημιουργήσει νέα δεδομένα στην περιοχή με την παρουσία του ερευνητικού της σκάφος πέραν των γεωγραφικών ορίων του status που επέβαλε με τα όπλα το 1974, βρίσκει τη Λευκωσία ενώπιον σοβαρών προκλήσεων και αποφάσεων, που έχουν να κάνουν με το ουσιώδες κεφάλαιο διαφύλαξης και περιφρούρησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας (ΚΔ). Η Τουρκία, η οποία μέχρι σήμερα είχε ως πεδίο δράσης το βόρειο θαλάσσιο τόξο της Κύπρου, εγκαταλείπει την τετριμμένη τακτική που ακολουθούσε έναντι της ΚΔ και για πρώτη φορά επιχειρεί να επεκτείνει την παρουσία και δράση της και στις νότιες θαλάσσιες περιοχές. Η έκδοση οδηγίας προς ναυτιλλομένους, με την οποία ουσιαστικά «δεσμεύει» μια περιοχή από το ύψος της Αμμοχώστου έως και ανοιχτά της Λεμεσού για σκοπούς ερευνών του «Μπαρμπαρός», έχει προκαλέσει συναγερμό στη Λευκωσία, η οποία αναζητεί τρόπους αντιμετώπισης των τουρκικών επιδιώξεων πέραν της διπλωματικής οδού. Αναζήτηση, η οποία φέρνει την κυβέρνηση πρόσωπο με πρόσωπο με χρόνιες παθογένειες του πλαισίου υπεράσπισης ζωτικών χώρων και συμφερόντων της ΚΔ με ίδια μέσα και τρόπους. Μπροστά σε ένα πολύ σοβαρό περιστατικό, όπως κρίνεται το συγκεκριμένο σε διπλωματικό επίπεδο, οι αρχές δεν έχουν να επιδείξουν έστω τις ελάχιστες άλλες επιλογές. Το διάστημα μέχρι και την 20ή Οκτωβρίου, ημερομηνία εισόδου του «Μπαρμπαρός» και των πολεμικών πλοίων που θα το συνοδεύουν στις νότιες θάλασσες της Κύπρου, θα είναι ιδιαίτερα θερμό με την πολιτική ηγεσία σε πρώτη φάση να καταβάλλει κάθε προσπάθεια, όπως η τουρκική οδηγία παραμείνει στα χαρτιά. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις που υπάρχουν, τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο αρχών ασφαλείας, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Με τα δεδομένα του σήμερα, δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιτρέπουν την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, ότι το διπλωματικό και στρατιωτικό κατεστημένο της Άγκυρας μπορεί να κάνει δεύτερες σκέψεις. Μοναδική περίπτωση για αποτροπή της έντασης στην περιοχή, είναι, όπως εκτιμάται, η δραματική επιδείνωση της κατάστασης στα ανατολικά σύνορα της Τουρκίας με την εξέγερση των Κούρδων, αλλά και τη στάση που θα τηρήσει έναντι των πιέσεων για στρατιωτικές ενέργειες κατά των τζιχαντιστών. Μία ενδεχόμενη αρνητική αντιμετώπιση των δυτικών πιέσεων για άμεση συμμετοχή της Άγκυρας σε επιχειρήσεις επί του εδάφους κατά του «Ισλαμικού Κράτους», θεωρείται στους διπλωματικούς κύκλους στη Λευκωσία ως μια θετική εξέλιξη, που ενδεχομένως να αυξήσει την πίεση των δυτικών «συμμάχων» της Κύπρου για τις προκλητικές κινήσεις του «Μπαρμπαρός» στις νότιες θάλασσές μας, κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει τουλάχιστον στο επίπεδο που θα επιθυμούσε η κυβέρνηση. Για το επόμενο διάστημα, όπως έλεγε έγκυρη πηγή στην «Κ», η προσοχή του Προέδρου της Δημοκρατίας αλλά και του ΥΠΕΞ είναι στραμμένη προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτό που φαίνεται να προκαλεί αυξημένη ανησυχία στην πολιτική ηγεσία υπό τις περιστάσεις είναι το επόμενο βήμα των τουρκικών προκλήσεων, εάν οι προθέσεις για έρευνες γίνουν πράξη. Στις ασκήσεις επί χάρτου που έχουν γίνει σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο και με δεδομένη την αδυναμία άλλου είδους αντίδρασης, κρίνεται ως «διαχειρίσιμη» η κατάσταση που θα δημιουργηθεί από τις κινήσεις του «Μπαρμπαρός», εάν αυτές περιοριστούν μόνο σε καθαρά ερευνητικά πλαίσια. Χωρίς να μειώνεται διόλου η σοβαρότητα των τουρκικών προθέσεων, αυτό που πονοκεφαλιάζει από τώρα πολιτικούς και διπλωμάτες είναι, αν η Τουρκία αποφασίσει μετά τις έρευνες να προχωρήσει με γεώτρηση. Αν και μια τέτοια εξέλιξη θεωρείται απομακρυσμένη, κυρίως για πρακτικούς λόγους, οι σχεδιασμοί και τα μέτρα που μελετούνται σε πολιτικό επίπεδο έχουν βάθος χρόνου. Η στάση της Ελλάδας Η εκφρασμένη πρόθεση των Τούρκων να εισέλθουν σε ύδατα που ελέγχονται από την ΚΔ έχει αναδείξει και τη δυστοκία που υπάρχει σε θέματα αμυντικής συνεργασίας με την Ελλάδα. Παρά την νωπή υπογραφή μνημονίου με το οποίο γίνεται επικαιροποίηση των σχέσεων των δύο χωρών σε αμυντικό επίπεδο, η Αθήνα, πέρα από τις τετριμμένες διπλωματικές αντιδράσεις, δεν δείχνει διάθεση για κάτι περισσότερο κάτι, που, όπως λέγεται, έχει προκαλέσει δυσφορία στη Λευκωσία. Ενώ στον τομέα άντλησης πληροφοριών για το συγκεκριμένο θέμα, οι δύο χώρες είχαν και έχουν αρμονική συνεργασία, όταν πρόσφατα τέθηκε ανεπίσημα το τι θα πράξει η Ελλάδα, η απάντηση που λήφθηκε ήταν απογοητευτική. Σε διπλωματικό επίπεδο θεωρείται πολύ σημαντικό η Λευκωσία να δηλώσει έστω και συμβολικά την παρουσία της, εάν και εφόσον το «Μπαρμπαρός» λύσει άγκυρες από το λιμάνι της Αλεξανδρέττας, όπου βρίσκεται σήμερα με προορισμό τη νότια θαλάσσια περιοχή της Κύπρου. Μια τέτοια κίνηση, όπως λέγεται, μπορεί να γίνει μόνο με τη βοήθεια της Ελλάδας, που για την ώρα δεν φαίνεται να είναι εφικτή. Η Λευκωσία γνώριζε για τις τουρκικές κινήσεις Αν ληφθεί υπόψη ο τρόπος αντίδρασης της πολιτικής ηγεσίας, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι η Τουρκία πέτυχε αιφνιδιασμό. Ωστόσο, πηγές της «Κ» που θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, επιμένουν ότι οι επιδιώξεις και σχεδιασμοί των Τούρκων ήταν γνωστές εδώ και ένα χρόνο. Οι ίδιες πηγές μας έλεγαν ότι υπήρχαν πληροφορίες, αλλά και στοιχεία εντός και εκτός Κύπρου ότι η Άγκυρα αθόρυβα και μεθοδικά όλο αυτό το διάστημα προετοιμαζόταν, αναμένοντας την κατάλληλη στιγμή που κρίθηκε ότι τις προσφέρουν οι εξελίξεις στην Συρία. Σε μία από τις συσκέψεις τέθηκε ο προφανής προβληματισμός: «Πώς θα αντιδράσουμε, αν το «Μπαρμπαρός» πραγματοποιεί έρευνες π.χ. ανοιχτά της Λεμεσού;». Υπό αυτά τα δεδομένα και πέρα από τους διπλωματικούς χειρισμούς καταγράφεται προβληματισμός και για άλλα μέτρα που σύμφωνα με τις πληροφορίες της «Κ» αφορούν: Την έκδοση προειδοποιητικής οδηγίας προς ναυτιλλομένους για στρατιωτικές ασκήσεις στη θάλασσα και τη μετατόπιση του χώρου διεξαγωγής προγραμματισμένης την ίδια περίοδο άσκησης ευρείας κλίμακας της Ε.Φ. Συνάμα το ζήτημα αγοράς πλωτών μέσων, που είχε ναυαγήσει επί Υπουργίας Φώτη Φωτίου στο υπ. Άμυνας, φαίνεται να απασχολεί εκ νέου έντονα την πολιτική ηγεσία με κάποιες πληροφορίες να λένε ότι για το θέμα αυτό γίνονται παρασκηνιακές διεργασίες.

12 12-POLITIKI_Master_cy 10/10/14 19:02 Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΚΚΟΤΡΥΠΗΣ ΣΤΗΝ «Κ» Η Τουρκία δηλώνει παρούσα στην περιοχή Οι επιδιώξεις της Άγκυρας στην κυπριακή ΑΟΖ, οι διασυνδέσεις της ΕΝΙ, η αλήθεια για το τερματικό και πώς θα γίνει η Κύπρος βάση εταιρειών όλης της αλυσίδας υδρογονανθράκων Συνέντευξη στον ΛΕΥΤΕΡΗ ΑΔΕΙΛΙΝΗ Τη θέση ότι η Τουρκία προβαίνει σε προκλητικές ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ διότι αισθάνεται πως έχει μένει πίσω στην υπόθεση των υδρογονανθράκων της περιοχής μας προβάλλει ο υπουργός Ενέργειας. Σε συνέντευξη στην «Κ», ο Γιώργος Λακκοτρύπης τονίζει ότι με την ανακοίνωση διεξαγωγής ερευνών σε περιοχές της ΑΟΖ η άγκυρα θέλει να δηλώσει παρούσα στην περιοχή. Μέχρι στιγμής δεν έχει παρενοχλήσει τη γεώτρηση που διεξάγει η ENI στο τεμάχιο 9, αλλά αυτό μπορεί να γίνει μετά τις 20 Οκτωβρίου, όταν αρχίζει η ισχύς της οδηγίας προς ναυτιλομένους. Ο υπουργός Ενέργειας ξεκαθαρίζει ότι η κυβέρνηση εξετάζει όλες τις δυνατότητες για την ανόρυξη και την Η Τουρκία άρχισε να νιώθει ότι έμεινε πίσω στην υπόθεση των υδρογονανθράκων στην ανατολική Μεσόγειο. Βλέπει τις σχέσεις που έχουμε αναπτύξει με τις γύρω χώρες, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τον Λίβανο, την Ιορδανία, και αντιλαμβάνεται ότι μένει εκτός. επεξεργασία του φυσικού αερίου και επισημαίνει ότι η λήψη αποφάσεων για το χερσαίο τερματικό θα πρέπει να ληφθεί σύντομα. Ο κ. Λακκοτρύπης αναφέρει πως συνεννοήσεις για πώληση φυσικού αερίου σε Αίγυπτο και Ιορδανία είναι σε εξέλιξη και διευκρινίζει ότι θα πρέπει να αλλάξει ο τρόπος χειρισμού εν δυνάμει επενδυτών για να γίνει η Κύπρος βάση εταιρειών από όλη την αλυσίδα των υδρογονανθράκων. Από τη δική σας ενημέρωση τι πραγματικά συμβαίνει το τεμάχιο 9 της κυπριακής ΑΟΖ; Έχει δεχθεί την οποιαδήποτε παρενόχληση η κοινοπραξία ΕΝΙ-Kogas που έχει ξεκινήσει γεώτρηση στο κοίτασμα «Ονασαγόρας»; Παρακολουθούμε καθημερινώς τι συμβαίνει στη γεώτρηση του «Ονασαγόρα» στο τεμάχιο 9 της ΑΟΖ. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν τουρκικά πολεμικά σκάφη στην περιοχή, παρακολουθούν διακριτικά, προς το παρόν, από απόσταση πέραν του ορίου προειδοποίησης που είναι τα πέντε ναυτικά μίλια. Μέχρι στιγμής η γεώτρηση προχωρά κανονικά, βάσει του προγραμματισμού που έχουμε κάνει, και δεν είχαμε οτιδήποτε που να μας καθυστερήσει. Δεν «Εξετάζουμε όλες τις πιθανές επιλογές, περιλαμβανομένου του χερσαίου τερματικού, της πλωτής, του συμπιεσμένου αερίου και των περιφερειακών αγωγών προς Αίγυπτο, Ιορδανία, Κύπρο», δηλώνει ο υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης. υπήρξε, δηλαδή παρενόχληση, αλλά ανησυχούμε πως θα επηρεαστούν οι γεωτρήσεις αν η Τουρκία προχωρήσει με τις απειλές να αρχίσει σεισμογραφικές έρευνες στα τεμάχια που έχει παρανόμως δεσμεύσει. Για παράδειγμα τα σεισμογραφικά σκάφη κουβαλούν πίσω τους καλώδια μήκους δεκάδων χιλιομέτρων, οπότε εύκολα μπορεί να εμποδιστεί η απρόσκοπτη διέλευση πλοίων ανεφοδιασμού για τις νόμιμες γεωτρήσεις που διενεργούμε. Γιατί έκανε αυτή την κίνηση η Τουρκία, γιατί δέσμευσε με οδηγία προς ναυτιλλόμενους περιοχές της κυπριακής ΑΟΖ για έρευνες; Ποια είναι η εκτίμηση της κυβέρνησης; Πιστεύω ότι η Τουρκία άρχισε να νιώθει ότι έμεινε πίσω στην υπόθεση των υδρογονανθράκων στην ανατολική Μεσόγειο. Νιώθει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρεί απρόσκοπτα με τους σχεδιασμούς της, τόσο στο ερευνητικό της πρόγραμμα αλλά και όσον αφορά την αξιοποίηση των κοιτασμάτων που έχουμε ήδη ανακαλύψει στο τεμάχιο 12. Βλέπει τις σχέσεις που έχουμε αναπτύξει με τις γύρω χώρες, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τον Λίβανο, την Ιορδανία, και αντιλαμβάνεται ότι μένει εκτός. Οπότε έκανε αυτή την κίνηση για να υπενθυμίσει την παρουσία της στην περιοχή. Παραβιάσεις της ΑΟΖ είχαμε και στο παρελθόν. Η διαφορά είναι ότι για πρώτη φορά δεσμεύουν περιοχές σε αδειοδοτημένα τεμάχια της ΑΟΖ, για τα οποία έχει υπογράψει διεθνείς συμφωνίες η Κυπριακή Δημοκρατία. Και μάλιστα νοτίως του νησιού και ταυτόχρονα με τις ερευνητικές γεωτρήσεις. Εκτιμάτε ότι θα μπορούσε να υπάρξει ακόμα και θερμό επεισόδιο αυτή τη φορά; Πρόθεσή μας είναι να προσπαθήσουμε ώστε να λογικευτεί η Τουρκία και να μην προχωρήσει σε αυτή την προκλητική ενέργεια. Είδα και τις δηλώσεις του Τ/κ ηγέτη του κ. Έρογλου, που είχε αναφέρει ότι η Τουρκία ενεργεί κατ αυτόν τον τρόπο για να προστατεύσει τα συμφέροντα των Τ/κ. Τον περασμένο Απρίλιο υπεγράφη μια παράνομη «συμφωνία» οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας μεταξύ των Κατεχομένων και της Τουρκίας. Εκείνη η «συμφωνία» ουσιαστικά σμίκρυνε το μέγεθος της ΑΟΖ της Κύπρου. Εύλογα, λοιπόν, διερωτάται κανείς. Είναι αυτό προς το συμφέρον της Κύπρου, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων; Ή συμφέρει αποκλειστικά και μόνο την Τουρκία; Είναι σημαντικό να κατανοήσουν οι Τ/κ ότι το να προχωρήσει η Κυπριακή Δημοκρατία στο θέμα των υδρογονανθράκων είναι και προς το δικό τους συμφέρον. Η ΕΝΙ, αντιλαμβάνομαι, έχει πολλά συμφέροντα στην Τουρκία. Μια εταιρεία κολοσσός όπως αυτή διατηρεί κανάλια επικοινωνίας με την τουρκική κυβέρνηση. Θα προχωρούσε σε γεώτρηση, ξοδεύοντας ένα εκατομμύριο ευρώ την ημέρα, αν πίστευε πως η Τουρκία θα της δημιουργούσε προβλήματα, με αποτέλεσμα να χάσει τα χρήματά της; Όλες οι εταιρείες του μεγέθους της ΕΝΙ έχουν τις διασυνδέσεις τους. Εξάλλου, η ΕΝΙ είναι κρατική εταιρεία κι έχει διασυνδέσεις σε πάρα πολλές χώρες. Ας μην ξεχνάμε όμως και κάτι άλλο, ότι είναι συνηθισμένοι να δουλεύουν σε δύσκολες περιοχές, σε περιοχές όπου υπάρχει ένταση. Είναι σημαντικό να πούμε ότι η εταιρεία έχει κάνει τον προγραμματισμό της, είναι επιθετικός προγραμματισμός και είναι αποφασισμένη να τον υλοποιήσει. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Τερματικό και άλλες επιλογές Τον τελευταίο καιρό μέλη της κυβέρνησης και εσείς ο ίδιος κάποιες φορές έχετε αρχίσει να μιλάτε για προοπτικές εκτός του χερσαίου τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου. Είναι ένας τρόπος να πείτε στον κόσμο ότι το τερματικό έχει λίγο-πολύ τελειώσει, κάτι που ήδη ψιθυρίζεται στους ενεργειακούς κύκλους; Κατηγορηματικά όχι. Όταν καταλήξουμε στην επιλογή του τρόπου αξιοποίησης του φυσικού αερίου, όποιος και αν είναι αυτός, θα το πούμε καθαρά στον κόσμο. Αυτό που λέμε είναι ότι πραγματικά κοιτάμε και άλλες επιλογές. Ναι μεν έχουμε κάποιο χρονικό περιθώριο για να δούμε πώς θα πάνε τα πράγματα με τη γεώτρηση στον «Ονασαγόρα» τις επόμενες εβδομάδες, αλλά δεν μπορούμε να περιμένουμε για πάντα. Υπάρχει και το θέμα των αγορών που είναι διαθέσιμες αυτή τη στιγμή, πρέπει να δούμε πώς θα κινηθούν οι τιμές διεθνώς στο μέλλον. Υπάρχουν και οι αβεβαιότητες με τρανό παράδειγμα το κοίτασμα «Αφροδίτη» που αλλιώς το υπολογίζαμε το 2011 και αλλιώς μας βγήκε το Και αυτό διότι το κοίτασμα δεν ήταν ενιαίο αλλά σε τμήματα. Στόχος μας είναι να έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα προς το τέλος του χρόνου για το πώς θα κινηθούμε. Αντιλαμβάνομαι ότι εξετάζετε και τη μέθοδο της πλωτής μονάδας υγροποίησης, κοιτάτε και τη δυνατότητα μεταφοράς συμπιεσμένου αερίου στις τοπικές αγορές... Ως Υπουργείο όμως και ως κυβέρνηση δεν αντικρίζουμε το κάθε κοίτασμα ξεχωριστά, αλλά ο σχεδιασμός μας αφορά ολόκληρη την κυπριακή ΑΟΖ. Αυτή είναι ίσως μια ουσιαστική διαφορά της οπτικής με την οποία η κυβέρνηση αντικρίζει την εμπορική εκμετάλλευση του φυσικού μας πλούτου από την οπτική με την οποία την αντικρίζει η κάθε εταιρεία ξεχωριστά. Για εμάς η ουσία είναι οι υδρογονάνθρακες αυτοί καθαυτοί, και λιγότερο τα εργαλεία αξιοποίησής τους. Ούτε οι ενεργειακές αγορές, ούτε οι οικονομικές ανάγκες της χώρας, ούτε οι χιλιάδες ανέργων, ούτε οι γεωστρατηγικές προοπτικές της Κύπρου μάς επιτρέπουν να περιμένουμε για πολύ καιρό. Όποια κι αν είναι η επιλογή μας για έναρξη της αξιοποίησης των πρώτων ανακαλύψεων θα είναι μόνο η αρχή, αφού το μακροχρόνιο στρατηγικό μας πλάνο περιλαμβάνει πολλαπλές μεθόδους εξαγωγής φυσικού αερίου, νοουμένου βέβαια ότι θα εξευρεθούν οι απαραίτητες ποσότητες φυσικού αερίου. Γι αυτό λοιπόν παράλληλα με τις εν εξελίξει ερευνητικές δραστηριότητες, εξετάζουμε όλες τις πιθανές επιλογές, περιλαμβανομένου του χερσαίου τερματικού, της πλωτής, του συμπιεσμένου αερίου και των περιφερειακών αγωγών προς Αίγυπτο, Ιορδανία, Κύπρο... Πωλήσεις σε Αίγυπτο και Ιορδανία Χρειαζόμαστε και κουλτούρα επενδύσεων Έχετε ξεκινήσει επαφές με την Αίγυπτο, την Ιορδανία με στόχο τις πωλήσεις φυσικού αερίου. Ακόμα και στο Ομάν πήγατε. Πού βρίσκονται αυτές οι συνεννοήσεις; Πόσο προχωρημένες είναι; Να διευκρινίσω ότι το Ομάν ενδιαφέρεται να ενεργοποιηθεί στα τεμάχιά μας, τους ενδιαφέρει να έχουν οι εταιρείες τους παρουσία στην ανατολική Μεσόγειο, να πάρουν κομμάτι της πίτας ανόρυξης του αερίου. Τώρα, με την Ιορδανία, όπως είναι γνωστό, υπεγράφη συγκεκριμένο μνημόνιο. Αυτή τη στιγμή πρέπει να εξεταστούν ενδεχομένως οι τρόποι μεταφοράς του φυσικού αερίου, ποιος θα είναι ο τελικός πελάτης, σε τι τιμή θα πωληθεί το αέριο, ώστε να διαφανεί κάποιο πλαίσιο συνεργασίας. Με την Αίγυπτο το πλαίσιο είναι πιο ξεκάθαρο, διότι έχουν δύο τερματικά υγροποίησης που είναι αδρανή. Τα δύο αυτά τερματικά έχουν υπογράψει μη δεσμευτικές επιστολές προθέσεων με την ισραηλινή κοινοπραξία, με τη Noble και την Delek, και βέβαια είναι σε αυτό το πλαίσιο που κινούνται και οι συζητήσεις οι δικές μας. Φαντάζομαι ότι και η Αίγυπτος και οι Ιορδανία επείγονται, έχουν ανάγκες σε φυσικό αέριο Εκτός συζήτησης η πώληση αερίου στην Τουρκία με άλυτο το Κυπριακό. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥ και θέλουν να τις καλύψουν. Οπότε συζητάμε για πώληση κυπριακού αερίου καταρχάς από το κοίτασμα «Αφροδίτη», με τη μέθοδο της πλωτής μονάδας υγροποίησης ή του συμπιεσμένου ή με αγωγό. Αν λοιπόν, μπει το νερό στ αυλάκι, υπογραφούν συμφωνίες με τις δύο χώρες, υπάρχει υποχρέωση για παράδοση συγκεκριμένων ποσοτήτων, αρχίζουν να βγαίνουν χρήματα απ αυτή την ιστορία, ποιος θα καθίσει μετά να σκεφτεί το τερματικό; Όλα εξαρτώνται από τις ποσότητες που θα ανευρεθούν. Υπάρχουν αυτή τη στιγμή δύο μεγάλες αγορές στην περιοχή για φυσικό αέριο. Η μία είναι η Τουρκία και η άλλη είναι η Αίγυπτος. Υπό τις παρούσες συνθήκες, η Τουρκία για εμάς είναι εκτός συζήτησης. Μένει η Αίγυπτος, στην οποία όμως μπορούν να σταλούν συγκεκριμένες ποσότητες. Αν στο άμεσο μέλλον έχουμε σημαντικές ανακαλύψεις στα ανατολικά τεμάχια, που επιχειρεί η ΕΝΙ, τότε ενδεχομένως ο βέλτιστος τρόπος αξιοποίησης να είναι το χερσαίο τερματικό. Επαναλαμβάνω, όλα εξαρτώνται από το μέγεθος των φυσικών πόρων που διαθέτει η Κύπρος και αυτό ελπίζουμε να διαφανεί στους επόμενους μήνες. Τι πρέπει να αλλάξει σε κουλτούρα ή και σε νομικό πλαίσιο ώστε να δημιουργηθεί στην Κύπρο ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων; Έχει ήδη περάσει ένας αριθμός από νομοθεσίες περί υδρογονανθράκων, πέρασε πρόσφατα και η νομοθεσία περί υποθαλάσσιων αγωγών. Πιστεύω ότι έχουμε το απαραίτητο νομοθετικό πλαίσιο, διαθέτουμε τα βασικά εργαλεία που χρειάζονται. Το ότι υπάρχουν θεσμοθετημένοι κανόνες του παιχνιδιού είναι ένα κίνητρο για τις μεγάλες εταιρείες υποστήριξης γεωτρήσεων να έλθουν στην Κύπρο. Επίσης, πολύ σημαντικές είναι οι συμφωνίες συνεκμετάλλευσης. Προχωρήσαμε σε υπογραφή με την Αίγυπτο, διαπραγματευόμαστε με το Ισραήλ και τον Λίβανο. Αυτού του είδους οι συμφωνίες είναι ένα θεσμικό πλαίσιο. Ξέρουν οι εταιρείες ότι αν επιχειρήσουν σε κοίτασμα που ενδεχομένως να είναι κοινό μεταξύ δύο χωρών, θα υπάρχει πλαίσιο που ρυθμίζει αυτές τις καταστάσεις. Από την άλλη, αυτό που σίγουρα θα πρέπει να βελτιώσουμε είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τις επενδύσεις από εταιρείες που θέλουν να εγκατασταθούν στο νησί. Η χώρα μας προσφέρεται πάρα πολύ ως βάση για όλη την αλυσίδα των υδρογονανθράκων. Το νομικό, πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει στις εταιρείες να λειτουργήσουν όχι μόνο για τις ενεργειακές δραστηριότητες της Κύπρου, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή. Δύο συγκεκριμένα παραδείγματα είναι οι τεράστιες εταιρείες Halliburton και Schlumberger που ήλθαν στην Κύπρο. Η κυβέρνηση έχει συστήσει μία ομάδα τεχνοκρατών από διάφορα υπουργεία που εξετάζει με ταχύ ρυθμό αιτήματα για επενδύσεις. Υπάρχουν και άλλα κίνητρα που αφορούν το φορολογικό καθεστώς, την άδεια εργασίας, την άδεια παραμονής στη χώρα. Αυτή τη στιγμή συζητούν μαζί μας το ενδεχόμενο να εγκατασταθούν στην Κύπρο εταιρείες που είτε κατασκευάζουν αγωγούς είτε έχουν τεχνογνωσία σε υποθαλάσσιες υποδομές. Να βελτιώσουμε τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις εταιρείες που θέλουν να εγκατασταθούν στο νησί Γίνεται πολύ λόγος τελευταία για τη διπλωματία της ενέργειας στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και τον ρόλο της Κύπρου ως συνομιλητή κρατών που δεν τα πάνε καλά μεταξύ τους, όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος, ο Λίβανος. Είναι μία πολιτική που φαίνεται να ευνοούν και οι ΗΠΑ. Είναι ζωντανή αυτή η προοπτική ή είναι κάτι που προβάλουμε εμείς ίσως και με μια δόση υπερβολής; Αυτή τη στιγμή βλέπουμε πράγματα που δεν μπορούσε κανείς να διανοηθεί πριν από λίγο καιρό. Συνομιλούν χώρες οι οποίες ήταν παραδοσιακά εχθρικές μεταξύ τους, είναι στα σκαριά συμφωνίες μεταξύ των εταιρειών των χωρών αυτών. Όπως και οι Αμερικανοί, πιστεύουμε πολύ στην ενεργειακή διπλωματία, πιστεύουμε ότι είναι ένας πυλώνας σταθερότητας. Βέβαια, η πρόσφατη συμπεριφορά της Τουρκίας μας προβληματίζει. Αν οι ΗΠΑ και άλλα κέντρα επιρροής έχουν αυτή τη στρατηγική υπόψη τους, τότε θα πρέπει να προβληματιστούν πώς η συμπεριφορά της Τουρκίας συνάδει με αυτή τη στρατηγική. Αν η ανακάλυψη φυσικού αερίου στην περιοχή μας θεωρείται παράγοντας σταθερότητας, τότε πώς μπορούν να επιτρέπουν στην Τουρκία να τον υπονομεύει;

13 13-POLITIKI_Master_cy 10/10/14 19:03 Page 13 Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Οι Τζιχαντιστές και η Τουρκία Του ΜΙΧΑΛΗ ΑΤΤΑΛΙΔΗ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 13 ΟΧένρυ Κίσινγκερ στο έργο του «Διπλωματία» έγραψε ότι οι πιο επικίνδυνες εποχές είναι αυτές όπου διαλύονται αυτοκρατορίες. Ένας λόγος γι αυτό είναι ότι η διάλυση οδηγεί σε κενά εξουσίας τα οποία αποτελούν ευκαιρίες για να ικανοποιηθούν συμφέροντα και φιλοδοξίες. Κατ αναλογία αυτό ισχύει και όταν διαλύονται χώρες. Δύο χώρες, η Συρία και το Ιράκ, διαλύονται στην περιοχή μας. Και οι δύο είναι χώρες που δημιουργήθηκαν από τα κατάλοιπα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με τη γαλλογερμανική συμφωνία Sykes- Picot μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Kαι οι δύο χώρες είχαν και έχουν θρησκευτικές πολυμορφίες και ιδιοτυπίες. Το κίνημα του ISIS (η ISIL ή Ισλαμικό Κράτος ή Χαλιφάτο), αναδύθηκε από αυτή τη διάλυση, αρχικά ως οργάνωση ακραίων Ισλαμιστών που πολεμούσαν το καθεστώς Άσαντ στη Συρία, και λόγω της αδυναμίας του ιρακινού στρατού βρήκαν την ευκαιρία να επεκταθούν στο Ιράκ επιτυγχάνοντας να ελέγξουν πλουτοπαραγωγικές πηγές και βαρύ οπλισμό, και να καταστούν, αν και σχετικά ολιγάριθμοι, (περί τις ), ισχυρός στρατιωτικός παράγοντας στην περιοχή. Το πόσο ισχυρός στρατιωτικός παράγων έγινε φαίνεται από το γεγονός ότι μερικές μέρες μετά τη δημόσια εμφάνισή του απείλησε την Ερμπίλ, πρωτεύουσα της Κουρδικής Περιφερειακής Κυβέρνησης του Ιράκ, που εθεωρείτο ως πόλος σταθερότητας στην περιοχή. Παρά τον αξιοπόλεμο στρατό τους, τους Πεσμεργκά, η Ερμπίλ κινδύνευσε, και προκάλεσε την αρχή της αμερικανική στρατιωτικής επέμβασης από αέρος, και οδήγησε στη δημιουργία της «συμμαχίας» μεγάλου αριθμού κρατών, στην οποία φαίνεται να εντάχθηκε και η Κύπρος. Η αρχική σύνοδος της συμμαχίας έγινε στην Τζέντα της Σαουδικής Στην πόλη Κομπάνι της Συρίας η μόνη επί του εδάφους στρατιωτική δύναμη που εμφανίζεται ικανή να ανατρέψει τις στρατιωτικές επιτυχίες του ISIS, είναι αυτή της Τουρκίας. Αραβίας στις 11 Σεπτεμβρίου, με τη συμμετοχή της Τουρκίας, και ό στόχος της, όπως δηλώνεται στο ανακοινωθέν που εκδόθηκε, είναι η καταστροφή του ISIS. Η Τουρκία συμμετείχε στη διάσκεψη αλλά αρνήθηκε να υπογράψει το ανακοινωθέν. Εκείνη τη χρονική στιγμή, το ISIS κρατούσε ακόμη ως όμηρο τον Τούρκο Πρόξενο στη Μοσούλη, μία από τις μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές περιοχές του Ιράκ, που είχε καταλάβει. Αμέσως μετά την απελευθέρωση των Τούρκων ομήρων, ο Πρόεδρος Ερντογάν υποσχέθηκε να συνεισφέρει στον αγώνα εναντίον του ISIS, και φαίνεται να πήρε κάποια μέτρα εναντίον της διακίνησης νεοσυλλέκτων και όπλων μέσω του εδάφους της Τουρκίας. Αυτή η απόφαση φαίνεται να πάρθηκε υπό την πίεση του ψηφίσματος 2178 του Συμβουλίου Ασφαλείας, που απειλεί με κυρώσεις όσους βοηθούν τους ξένους μαχητές στη Συρία. Ως τουλάχιστον το στάδιο εκείνο, όχι μόνο η Τουρκία αλλά και σoυνιτικές αραβικές χώρες βοηθούσαν το ISIS και άλλες οργανώσεις που μάχονταν εναντίον του Άσαντ, ενώ όπως είναι γνωστό, το σιιτικό Ιράν και η Ρωσία βοηθούσαν την κυβέρνηση Άσαντ. Σε όλα τα στάδια, αυτό που υποστηρίζει ο Ερντογάν και η Τουρκία είναι ότι το ISIS «δεν είναι οι μόνοι τρομοκράτες». Είναι γνωστό ότι στο παρελθόν, η Τουρκία είχε φθάσει στα πρόθυρα πολέμου με τη Συρία που φιλοξενούσε τον Οτσαλάν (στο Κομπάνι), ενώ οι οργανώσεις των Κούρδων της Συρίας έχουν στενές σχέσεις με το PKK, οργάνωση που η Τουρκία και οι ΗΠΑ θεωρούν τρομοκρατική, αλλά που έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη μάχη εναντίον του ISIS. Είναι εμφανές ότι οι από αέρος επιθέσεις από μόνες τους δεν είναι επαρκείς για να υπερνικήσουν τον ISIS. Η ελπίδα ήταν ότι θα τους περιόριζε. Με την πίεση του ISIS εναντίον των Κούρδων μαχητών στο Κομπάνι αποδεικνύεται ότι και ο περιορισμός είναι δύσκολος με μόνο από αέρος επιχειρήσεις. Η μόνη στρατιωτική δύναμη επί του εδάφους στην περιοχή που εμφανίζεται ικανή να ανατρέψει τις στρατιωτικές επιτυχίες του ISIS, είναι αυτή της Τουρκίας. Αυτό φαίνεται να αναμένουν από την Τουρκία οι σύμμαχοι της, και ιδιαίτερα οι ΗΠΑ. Η Τουρκία όμως ούτε κινείται ούτε και έκανε οτιδήποτε στην περίπτωση του Κομπάνι, παρά τα σημαντικά διακυβεύματα για την ίδια την Τουρκία. ΑSSOCIATED PRESS Φαίνεται ότι η Τουρκία κάνει πιο περίπλοκους υπολογισμούς ή και επιδίδεται σε κάποιου είδους παζάρεμα. Δεν επέτρεψε φαίνεται την ενίσχυση των Κούρδων μαχητών της Κομπάνι ούτε από Κούρδους μαχητές από την Τουρκία ούτε με όπλα. Αυτό παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο Οτσαλάν και οι εκδηλώσεις και διαδηλώσεις των Κούρδων της Τουρκίας δείχνουν ότι κινδυνεύει όχι μόνο η εκλογική και κοινοβουλευτική στήριξη του Ερντογάν από Κούρδους, αλλά και η ειρηνευτική διαδικασία στην Τουρκία. Φαίνεται ότι η Τουρκία κάνει πιο περίπλοκους υπολογισμούς ή και επιδίδεται σε κάποιου είδους παζάρεμα. Η σημασία που προσδίδουν αυτή τη στιγμή οι ΗΠΑ στη στρατιωτική δράση της Τουρκίας επί του εδάφους φαίνεται από την απολογία του αντιπροέδρου Μπάιντεν για μια δήλωση του, που ούτε αναληθής είναι και ούτε και αρνήθηκε την ουσία του περιεχομένου της ο Ερντογάν. Τι έχει υπόψη της η κυβέρνηση της Τουρκίας; Όταν η Τουρκική Εθνοσυνέλευση ανανέωσε την εξουσιοδότηση της κυβέρνησης να αποφασίσει εισβολή στη Συρία και το Ιράκ, οι βουλευτές του CHP (Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα) και του HDP (φιλοκουρδικό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα) καταψήφισαν την πρόταση, εξηγώντας την ψήφο τους με το ότι ο στόχος μιας τέτοιας εισβολής δεν θα ήταν το ISIS αλλά το καθεστώς Άσαντ και οι Κούρδοι της Συρίας, και κατηγορώντας την κυβέρνηση AKP ότι θεωρεί τον ISIS ως το μικρότερο από δύο (ή τρία) κακά. Πράγματι ο Ερντογάν και ο Νταβούτογλου με δηλώσεις τους διαφοροποιούν τις θέσεις τους από αυτές των ΗΠΑ και της συμμαχίας, επιμένοντας στην απομάκρυνση του Άσαντ ως όρο για ενδεχόμενη επέμβασή τους στη Συρία. Δημοσιεύθηκαν ακόμη πληροφορίες ότι για να επιτρέψουν την ενίσχυση των Κούρδων στο Κομπάνι οι τουρκικές υπηρεσίες τους ζητούν να διακόψουν κάθε δεσμό με τον Άσαντ και να πάρουν απόσταση από το ΡΚΚ. Για τις ΗΠΑ το «πρόβλημα Άσαντ» φαίνεται ότι υποχωρεί σε σημασία μπροστά στους κινδύνους από τους Τζιχαντιστές, ενώ για την Τουρκία παραμένει ως υπ αριθμό ένα στόχος ο Άσαντ, μαζί με την παρεμπόδιση της ενδυνάμωσης της εδαφικής επικράτειας των Κούρδων στην Συρία. Για τον Άσαντ, πέραν του Κουρδικού ζητήματος, ο Ερντογάν φαίνεται να έχει και προσωπικές αντιθέσεις από το παρελθόν, αλλά είναι και ενδεχόμενο να διαφαίνεται εδώ η «σουνιτική εξωτερική πολιτική» για την οποία έχει κατηγορηθεί στο παρελθόν. Τον Άσαντ όμως υποστηρίζουν η Ρωσία και το Ιράν, σημαντικότατες δυνάμεις, τις οποίες η διεθνής συμμαχία θα χρειασθεί για να καταπολεμηθεί το ISIS στο Ιράκ, για να αποφύγουν μεγάλου μεγέθους διεθνείς συρράξεις, και για να γίνει απόπειρα να επανασταθεροποιηθεί η περιοχή που βρίθει από εθνικές και θρησκευτικές αντιπαραθέσεις και ιστορικές μνήμες. Στις μνήμες συμπεριλαμβάνονται και αυτές που δημιουργήθηκαν και ματαιώθηκαν κατά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και ήδη εμφανίζονται αναλύσεις που διερωτώνται εάν και σε ποιό βαθμό η Τουρκία του Ερντογάν και Νταβούτογλου κατευθύνουν την πολιτική τους στα πλαίσια αυτών των αναμνήσεων. Ο κ. Μιχάλης Ατταλίδης είναι πρύτανης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

14 14-YGEIA_Master_cy 10/10/14 18:59 Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΥΓΕΙΑ Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 Ο... ζαχαρένιος εθισμός της απεξάρτησης Η πλούσια σε σάκχαρα διατροφή απεγκλωβίζει χρήστες από τα ναρκωτικά, αλλά τους οδηγεί στην παχυσαρκία <<<<<< Τα γλυκίσματα μπορεί να βοηθούν στο να περάσει η στιγμιαία μανία για τη ναρκωτική ουσία, ωστόσο πολλοί είναι οι εξαρτημένοι που τελικά εθίζονται στη ζάχαρη. Ο Ρόντνεϊ Ζίμερς ήταν 21 ετών και ζύγισε 67 κιλά όταν απεξαρτήθηκε από την ηρωίνη και την κοκαΐνη. Τρία χρόνια αργότερα παραμένει «καθαρός» αλλά τώρα ζυγίζει 125 κιλά. Ο ίδιος επιρρίπτει τις ευθύνες για την αύξηση του βάρους στην πλούσια σε σάκχαρα και θερμίδες διατροφή του κέντρου απεξάρτησης. «Οταν καθάρισα από τα ναρκωτικά εξακολούθησα να τρώω αυτά τα απαίσια πράγματα», λέει ο 29χρονος Ζίμερς ο οποίος και ίδρυσε ένα κέντρο απεξάρτησης για άνδρες κοντά στο Πρέσκοτ της Αριζόνα. «Εμαθα πώς να είμαι καθαρός αλλά τελικά δεν έμαθα πώς να φροντίζω τον εαυτό μου. Δεν ήξερα πώς να μαγειρεύω ή να ψωνίζω λαχανικά και φρούτα επειδή δεν το είχα κάνει ποτέ. Δεν είχα ικανότητες που θα με βοηθούσαν να επιβιώσω και δεν ήξερα πώς να ζω ως ενήλικος». Η ιστορία του νεαρού άνδρα είναι πολύ κοινή σε όσους έχουν σχέσεις με τα κέντρα απεξάρτησης και είναι πρώην χρήστες ναρκωτικών που κερδίζουν πολύ βάρος όταν γίνονται καλά. Ομως η αλήθεια είναι ότι γι αυτό δεν ευθύνονται οι ίδιοι. Δυστυχώς τα περισσότερα κέντρα απεξάρτησης έχουν τη διατροφή σε δεύτερη μοίρα. Μαζί με τα φρούτα, τα λαχανικά και τις πρωτεΐνες, τα παιδιά στην απεξάρτηση βρίσκονται μπροστά σε ζαχαρώδη ηδύποτα, αναψυκτικά, χυμούς γεμάτους ζάχαρη και γλυκά, αλμυρά ή απλά λιπαρά εδέσματα. Η ζάχαρη μάλιστα εθεωρείτο προτιμητέα εξάρτηση συγκριτικά με τα ναρκωτικά και το οινόπνευμα. Μάλιστα, στο Μεγάλο Βιβλίο των Ανώνυμων Αλκοολικών -όπου περιγράφονται τα δώδεκα βήματα προς την απεξάρτηση- υποδεικνύεται ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται στη διαδικασία θεραπείας μπορούν να έχουν γλυκίσματα κοντά τους όπως π.χ. καραμέλες. «Από τη στιγμή που ένας εξαρτημένος άνθρωπος κόψει τα ναρκωτικά, ο εγκέφαλος ζητάει άλλες ανταμοιβές όπως σοκολάτες ή μπισκότα, οτιδήποτε έχει ζάχαρη. Και φυσικά τότε ένα μήλο δεν γεννά καμία ικανοποίηση», εξηγεί η δρ Πάμελα Πικ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ και συγγραφέας του βιβλίου «Τhe hunger fix» (Το φιξάκι της πείνας). Γλυκό υποκατάστατο Ωστόσο, αν και αυτά τα γλυκίσματα μπορεί να βοηθούν στο να περάσει η στιγμιαία μανία για τη ναρκωτική ουσία, πολλοί είναι οι εξαρτημένοι που τελικά εθίζονται στη ζάχαρη. «Από τη στιγμή που θα κόψουν τα ναρκωτικά, ο εγκέφαλος ζητάει άλλες ανταμοιβές όπως σοκολάτες ή μπισκότα, οτιδήποτε έχει ζάχαρη. Και φυσικά τότε ένα μήλο δεν γεννά καμία ικανοποίηση», εξηγεί η δρ Πάμελα Πικ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ και συγγραφέας του βιβλίου «Τhe hunger fix» (Το φιξάκι της πείνας). «Ετσι, απλώς, αυτό που γίνεται είναι ότι μεταβιβάζουν τον εθισμό τους σε κάτι άλλο», παρατηρεί η Αμερικανίδα ερευνήτρια. Επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι η τροφή και τα ναρκωτικά έχουν παρόμοια δράση στο σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2013 στο American Journal of Clinical Nutrition ανέφερε ότι η ζάχαρη, και όχι το λίπος, είναι αυτή που μας προκαλεί τη μανία να φάμε. Επίσης, μια άλλη έρευνα του ιδίου έτους διαπίστωσε ότι τα μπισκότα Oreos πυροδοτούν δραστηριότητα στον επικλινή πυρήνα (nucleus accumbens) του εγκεφάλου, δηλαδή στο κέντρο της ευχαρίστησης ή ανταμοιβής, κατά παρόμοιο τρόπο με την κοκαΐνη και τη μορφίνη. Αυτό επηρεάζει τα νευρωνικά μονοπάτια του εξαρτημένου ατόμου αλλά και την ψυχή του και την αυτοπεποίθησή του. The New York Times «Για όποιον έπαιρνε ηρωίνη ή έπινε βότκα, ένας εθισμός στη ζάχαρη είναι αστείος και είναι δύσκολο να τον πάρει στα σοβαρά». «Κάποιοι άνθρωποι που έχουν απεξαρτηθεί από τα ναρκωτικά ξαναπέφτουν σε αυτά πραγματικά αηδιασμένοι από την αύξηση του σωματικού τους βάρους», υποστηρίζει η δρ Μαριάν Τσάι, ιατρική διευθύντρια στο Κέντρο Ζωής της Νέας Υόρκης, μια μονάδα απεξάρτησης για εφήβους και νέους ενηλίκους στο Μανχάταν. «Είναι βέβαιο πως οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορούν να υποβάλουν τους εαυτούς τους σε σκληρή δίαιτα και άσκηση επί έξι μήνες. Θέλουν άμεσα αποτελέσματα. Ετσι ζουν αποκλειστικά με καφεΐνη και διεγερτικά χάπια ή ακόμα παίρνουν κοκαΐνη προκειμένου να χάσουν βάρος». Σήμερα που γνωρίζουμε περισσότερα για την επίδραση της ζάχαρης στον εγκέφαλο, κάποιες μονάδες απεξάρτησης μεταβάλλουν την καθημερινή διατροφή και προσλαμβάνουν διατροφολόγους και ειδικούς μάγειρες προκειμένου να προσφέρουν τα καλύτερα στους νοσηλευόμενους. «Δεν τους ζητάμε να ζήσουν αποκλειστικά με μαρούλι», εξηγεί η δρ Πικ. «Εχουμε καταλήξει σε πεντανόστιμα πιάτα και σνακ που ελπίζουμε ότι θα καταφέρουν να κερδίσουν τα ανθυγιεινά σνακ που τρώνε τα παιδιά». Στο Κέντρο Ζωής γίνονται μαθήματα μαγειρικής για τους χρήστες και τους γονείς τους, ενώ μπορούν να παρακολουθήσουν διαλέξεις για τη διατροφή και για το πώς πρέπει να τρώνε ώστε να παραμείνουν υγιείς. Επίσης, οι ασθενείς στην ταράτσα του κτιρίου έχουν διαμορφώσει κηπάρια με αρωματικά βότανα, ενώ απαγορεύονται τα κατεργασμένα σάκχαρα, η καφεΐνη και τα διάφορα ενεργειακά αναψυκτικά. «Οι περισσότεροι νέοι ενήλικοι που νοσηλεύονται εδώ δεν γνωρίζουν καν πώς να διαλέξουν τα τρόφιμα που πρέπει. Ζουν σχεδόν αποκλειστικά με φαστ φουντ. Πολλοί Η κατανόηση του προβλήματος Ο Κρίστοφερ Κένεντι-Λόφορντ, ο οποίος έχει γράψει πολλά βιβλία για την εξάρτηση και τον εθισμό, επισημαίνει ότι για όποιον έπαιρνε ηρωίνη ή έπινε βότκα, ένας εθισμός στη ζάχαρη είναι αστείος και είναι δύσκολο να τον πάρει στα σοβαρά. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν υφίσταται. Ομως ο Λόφορντ, που επί 23 χρόνια μένει καθαρός από οινόπνευμα και ναρκωτικά, λέει ότι τα προγράμματα απεξάρτησης θα πρέπει να προσεγγίζουν ολιστικά τον ασθενή. «Δεν μπορείς να βοηθήσεις κανένα εξαρτημένο άτομο αν πρώτα δεν διαχειριστείς όλες τις πτυχές της ζωής του, τι σκέπτεται, πώς σκέπτεται, πώς έρχεται σε επαφή με τον κόσμο, τι βάζει στο σώμα του, αν και πόσο αθλείται. Ολα συνδέονται μεταξύ τους. Κι αυτό είναι κάτι το οποίο πρέπει να καταλάβουμε», καταλήγει ο Λόφορντ. Oσοι καταφέρνουν να απεξαρτηθούν από κάποια ναρκωτική ουσία ή ακόμα από την υπερβολική κατανάλωση οινοπνεύματος θα πρέπει να βάλουν σε πρώτη μοίρα την υγεία τους. Και γι αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν θα πρέπει να εξαρτηθούν από τη ζάχαρη. Επιστροφή στις ουσίες λόγω πάχους γονείς δεν καταφέρνουν να μάθουν στα παιδιά τους πώς να φροντίζουν τον εαυτό τους», εξηγεί η δρ Τσάι, η οποία πιστεύει ότι η διατήρηση της σωστής διατροφής μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην απεξάρτηση των παιδιών κατά βιώσιμο και αποτελεσματικό τρόπο. Βέβαια δεν συμφωνούν όλοι με αυτή την προσέγγιση. Ο δρ Μαρκ Βίλενμπρινγκ, ιδρυτής της Alltyr, μιας κλινικής απεξάρτησης στη Μινεσότα, δεν πιστεύει ότι η καλή, υγιεινή διατροφή είναι αυτό που μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς του να μείνουν μακριά από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά. «Πιστεύω ότι είναι ευθύνη του κέντρου απεξάρτησης να παρέχει καλή διατροφή, με πολλά λαχανικά και φρούτα, όχι πολύ κόκκινο κρέας και όχι πολύ λίπος, διότι έτσι θα διατηρηθούν σε καλύτερη υγεία», εξηγεί ο δρ Βίλενμπρινγκ. «Θα επηρεάσει αυτό την απεξάρτηση; Δεν το νομίζω». ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ Η ΟΠΑΠ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ προκηρύσσει Ανοιχτό Διαγωνισμό για την «ανάδειξη ενός αναδόχου που θα αναλάβει το σχεδιασμό, δημιουργία και υλοποίηση της διαφημιστικής προβολής των παιχνιδιών και της κοινωνικής προσφοράς της Εταιρείας, την αγορά χώρου και χρόνου στα διαφημιστικά μέσα και τις ενέργειες δημόσιων σχέσεων», για χρονικό διάστημα ενός έτους. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προμηθευτούν την προκήρυξη του διαγωνισμού, από τα γραφεία της Εταιρείας, Λεωφ. Λεμεσού , Στρόβολος, Λευκωσία (2ος όροφος), μέχρι την Τρίτη 21 Οκτωβρίου Οι προσφορές θα γίνονται δεκτές μέχρι την Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2014, ώρα 12 το μεσημέρι, στα γραφεία της Εταιρείας. ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΑΠ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΤΔ

15 15-EPIKAIROTHTA_Master_cy 10/10/14 9:21 PM Page 15 Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014 ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 15 «Μου λείπουν 35 ευλογίες και υποκλίσεις» Αραβικά βίντεο, τηλεοπτικά σόου και παραστάσεις καυτηριάζουν τον μουσουλμανικό σκοταδισμό και τον παραλογισμό του ISIS Της ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΑΡΚΑΔΟΣ Το χτύπημα για τη Δύση ήταν βαρύ: Και οι μουσουλμάνοι έχουν χιούμορ και μάλιστα επιτυχημένο εάν στις προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό του ως τέτοιο ιεραρχήσουμε πρωτίστως την κατανόησή του από τους Δυτικούς. Τα διεθνή ΜΜΕ αντέδρασαν περίπου με την ίδια έκπληξη και χαρά που έδειξαν τα ελληνικά για την ανακάλυψη της Αμφίπολης. Ισως όχι αδίκως, αφού οι ειδήσεις που φτάνουν από τον μουσουλμανικό κόσμο, όταν δεν σχετίζονται με πολεμικές επιχειρήσεις, αναφέρονται στον φόβο, στην ανελευθερία, στον θρησκευτικό φανατισμό. Και είναι ακριβώς αυτά από τα οποία φαίνεται να παίρνει λογική απόσταση το αραβικό βιντεάκι που σατιρίζει τους φονταμενταλιστές του ΙSIS, προβάλλοντας χιούμορ ανατρεπτικό και βέβαια απολαυστικό. Δημιουργία Παλαιστινίων για την τηλεόρασή τους, την Al-Falistiya TV, το σύντομο βίντεο παρουσιάζει τρεις «πολεμιστές» του «Ισλαμικού Κράτους» να σταματούν αυτοκίνητα για να ελέγξουν την πίστη των οδηγών στο Ισλάμ, ενώ ταυτόχρονα θυμούνται ωραίες στιγμές με κορίτσια σε in περιοχές του Λιβάνου πριν προσχωρήσουν στο ISIS. «Πόσες υποκλίσεις (rakaat) υπάρχουν στην προσευχή Fajr;» είναι μία από τις ερωτήσεις που δέχονται οι οδηγοί που σταματούν οι φανατικοί ισλαμιστές. «Δύο και δύο, συνολικά τέσσερις», απαντά έντρομος ένας οδηγός. «Ξέχασες τις δύο όταν μπαίνουμε στο τζαμί, ανόητε, θα σου τινάξω τα μυαλά στον αέρα, πώς μπόρεσες να ξεχάσεις τις δύο; Ε; Πώς;». «Σκοτώνουν» τον οδηγό και περιμένουν τον επόμενο, ο οποίος στην ερώτηση «πόσες φορές εμφανίζεται το γράμμα Α στην προσευχή Al κάτι» το παίρνει απόφαση ότι δεν υπάρχει περίπτωση να απαντήσει και να τη γλιτώσει οπότε μπαϊλντισμένος τους λέει «Ωχ! Πια! Σκοτώστε με! Oh, shoot me...». Οταν εμφανίζεται ένας χριστιανός Ιορδανός, τσακώνονται μεταξύ τους ποιος θα τον σκοτώσει για να πάρει τις περισσότερες ευλογίες από τον Αλλάχ («εσύ σκότωσες 4», «όχι εσύ σκότωσες 4 κι εγώ τρεις, μου λείπουν 40 ευλογίες», «εγώ θα τον σκοτώσω», «όχι εγώ, γιατί να τους σκοτώνεις όλους εσύ, εγώ μόνο δύο σκότωσα σήμερα, στο τέλος της εβδομάδας θα μου λείπουν 35 ευλογίες», «μου χεις υποχρέωση, μην ξεχνάς ποιος σ έβαλε στο ISIS» κ.τ.λ.). «Πάρε καμήλα»! Το συγκεκριμένο βίντεο δεν είναι η μόνη σατιρική αντίδραση στον αραβικό κόσμο απέναντι στην παράλογη κτηνωδία που προκαλεί ο καλπάζων θρησκευτικός φανατισμός. Η σάτιρα εξάλλου αποτελούσε πάντοτε σημαντική πτυχή της αραβικής κουλτούρας ξεκινώντας από τους αρχαίους ποιητές τους. Στον Λίβανο, στο δημοφιλές σόου Ktir Salbe, ταξί Μαχητές του «Ισλαμικού Κράτους» παρελαύνουν σε πόλη της Συρίας. επιβιβάζει «τζιχαντιστή», ο οποίος του λέει να κλείσει το ραδιόφωνο, διότι δεν υπήρχε στα χρόνια του Προφήτη. Ο οδηγός ταξί του προτείνει να ανοίξει air condition αλλά η πρόταση απορρίπτεται από τον τζιχαντιστή-επιβάτη για τους ίδιους λόγους, ενώ επικρίνει τον οδηγό επειδή έχει κινητό. Τελικά ο οδηγός απηυδισμένος, γυρνάει και τον ρωτάει: «Ταξί υπήρχαν στα χρόνια του Προφήτη;». «Οχι βέβαια! Χίλιες φορές όχι!» διαμαρτύρεται ο φανατικός ισλαμιστής επιβάτης και ο οδηγός σταματάει το ταξί, ανοίγει την πίσω πόρτα και τον πετάει έξω λέγοντάς του να περιμένει καμιά περαστική... καμήλα αντί για το αμαρτωλό ταξί! Ευαίσθητο θέμα «Αυτοί οι άνθρωποι δεν δίνουν την πραγματική εικόνα του Ισλάμ, δεν εκπροσωπούν τη θρησκεία του Ισλάμ κι έτσι, η διακωμώδηση είναι ένας τρόπος να δείξουμε ότι είμαστε εναντίον τους, ότι δεν συμφωνούμε με τις απαιτήσεις τους και δεν τους θεωρούμε παντοδύναμους. Είναι φυσικά ένα εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα, αλλά η σάτιρα είναι ένας καλός τρόπος για να βοηθήσεις τους ανθρώπους να φοβούνται λιγότερο απορρίπτοντας ταυτόχρονα τον εξτρεμισμό», δηλώνει σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Aσοσιέτεντ Πρες (A.P.) o Ναμπίλ Ασάφ, ένας από τους παραγωγούς και συγγραφείς του σόου, «είναι μικρές πράξεις αντίστασης που υπενθυμίζουν στους Αραβες ότι είναι ακόμα ασφαλές να γελούν εις βάρος του ΙSIS». Τα στραβά μάτια Στην πραγματικότητα, ο σατιρικός σχολιασμός έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής από την εποχή που η δορυφορική τηλεόραση περίπου 20 χρόνια πριν αναδύθηκε ως βασικό μέσο διασκέδασης στον αραβικό κόσμο. Ακόμα και στη Σαουδική Αραβία, μία από τις δημοφιλέστερες τηλεοπτικές σειρές είναι το «tash ma tash», στην οποία σατιρίζονται οι αυστηροί (κατά βάση θρησκευτικοί) νόμοι της χώρας, ενώ και το καθεστώς Ασαντ έκανε πάντα τα στραβά μάτια στις θεατρικές και τηλεοπτικές σάτιρες όπου, βέβαια, πρωταγωνιστούσε. Αλλά και στο Ιράκ, κινούμενα σχέδια σε στυλ Looney Tunes, σατιρίζουν τους εξτρεμιστές του «Ισλαμικού Κράτους», προβάλλοντας καρτουνίστικες φιγούρες νεαρών και άπειρων μαχητών που σκοτώνουν κατά λάθος ο ένας τον άλλον πυροδοτώντας λάθος πυραύλους. Στα διεθνή media οι περιπτώσεις αυτές της αραβικής σάτιρας προβάλλονται κατά κόρον τον τελευταίο καιρό. Ετσι, αποδομείται κάπως η μαζική εντύπωση. Εμφανίζεται ένα μικρό ράγισμα στη συμπαγή, μονολιθική εικόνα που δημιουργούν οι «ειδήσεις» και οι γραφικές πολιτισμικές ανταλλαγές ως προς τα χαρακτηριστικά ενός έθνους, αφού δεν αφήνουν χώρο προβολής εκείνων των αποχρώσεων που είναι αναγκαίες για να πλησιάσουμε, κατά το δυνατόν, την πραγματικότητα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, να αντιληφθούμε καλύτερα την πολυπλοκότητα του λεβαντίνικου κόσμου και του ισλαμικού προβλήματος, αφήνοντας στη χονδροειδή προπαγάνδα την ταύτιση του αραβικού κόσμου με κτηνώδεις οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα και το ΙSIS. ΑΡΘΡΟ / Tης ΣΑΒΙΑΣ ΟΡΦΑΝΙΔΟΥ Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα Η πρόσφατη συμφωνία των κομμάτων της αντιπολίτευσης για συζήτηση στη Βουλή του θέματος της πορείας υλοποίησης του Μνημονίου και της ανάγκης επαναδιαπραγμάτευσής του, εύλογα δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τις πραγματικές προθέσεις όλων αυτών που, είτε λόγω ιδεολογικών αγκυλώσεων είτε λόγω μικροκομματικών σκοπιμοτήτων ή προσωπικής ατζέντας, αποφάσισαν να ακολουθήσουν το αντιμνημονιακό μονοπάτι. Καταρχάς, όσο αφορά την ενημέρωση της Βουλής, προσωπικά πιστεύω ότι πρέπει να προωθείται σε τακτική βάση, στο πλαίσιο του δημοκρατικού διαλόγου, αλλά κυριότερα για σκοπούς έγκαιρης ενημέρωσης αναφορικά με το τι θα αναμένεται από το Σώμα, κατά την πορεία εφαρμογής του Μνημονίου. Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται η εκ των προτέρων ενημέρωση των βουλευτών για τα σημαντικά μνημονιακά νομοσχέδια, η οποία, κατά συνέπεια, διασφαλίζει και την εκ των προτέρων διαβούλευση με τα πολιτικά κόμματα, πριν την κατάθεση τυχόν «επίμαχων» νομοσχεδίων στη Βουλή για ψήφιση. Το θέμα όμως της επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου εντάσσεται ξεκάθαρα στη σφαίρα του λαϊκισμού και των εντυπώσεων, για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, και πολύ σημαντικό, φαίνεται ότι τα αντιπολιτευτικά κόμματα δεν έχουν πλήρως συνειδητοποιήσει ότι, αυτή τη στιγμή, η εκταμίευση της έκτης δόσης ύψους 436 εκατ. αλλά και το όλο πρόγραμμα του Μνημονίου, βρίσκεται «στο ψυγείο» μέχρι νεωτέρας, καθώς αναμένεται η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με την αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας για τα 4 νομοσχέδια που κρίθηκαν αντισυνταγματικά. Εάν κάποιος έχει παρακολουθήσει με προσοχή τις δηλώσεις από το εξωτερικό για το θέμα των εκποιήσεων, θα είχε αντιληφθεί ότι οι «μανούβρες» ορισμένων κύκλων δεν εντυπωσίασαν καθόλου τους δανειστές μας. Συνεπώς, η επιλογή αυτής της χρονικής στιγμής για τέτοια συζήτηση, μόνο ζημιά μπορεί να προκαλέσει στον τόπο μας. Επιπρόσθετα, αυτή τη χρονική περίοδο, η καρδιά του τραπεζικού μας συστήματος κτυπά στη Φρανκφούρτη όπου διεξάγονται τα τεστ αντοχής για τις συστημικές τράπεζες, τα αποτελέσματα των οποίων θα κρίνουν το μέλλον του τραπεζικού μας συστήματος. Η προσοχή και η προσπάθεια όλων θα πρέπει να επικεντρωθεί στη σταθεροποίηση του χρηματοοικονομικού μας τομέα, πάνω στον οποίο βασίζεται ουσιαστικά η επιβίωση της οικονομίας μας, και όχι σε ακόμη μία ανούσια προσπάθεια εντυπώσεων για τα μάτια της κοινής γνώμης. Ο δεύτερος λόγος αφορά τη διαδικασία της επαναδιαπραγμάτευσης. Είναι γνωστό σε όλους ότι κάθε φορά που η Τρόικα έρχεται στην Κύπρο για αξιολόγηση της εφαρμογής του Προγράμματος, γίνεται και η επαναδιαπραγμάτευση του κειμένου του Μνημονίου. Εξού και ο όρος, «επικαιροποιημένο» Μνημόνιο. Συνεπώς, η επαναδιαπραγμάτευση του Μνημονίου είναι μια συνεχής και ομολογουμένως επίπονη διαδικασία, η οποία πραγματοποιείται εδώ και ενάμιση χρόνο και βελτιώνει, σε μεγάλο βαθμό, τόσο την ουσία των προνοιών του Μνημονίου, όσο και τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης τους. Η όποια πρόθεση των αντιπολιτευτικών κομμάτων για εκ βάθρων αλλαγές που ουσιαστικά θα στοχεύουν στην κατάργηση μεγάλου μέρους του Μνημονίου, είναι εκτός πραγματικότητας. Πέρα από το γεγονός ότι οι ίδιοι οι δανειστές μας δεν πρόκειται ποτέ να αποδεχθούν αυτή την τακτική, είναι και το γεγονός ότι σημαντικός αριθμός διαθρωτικών αλλαγών όπως το ΓΕΣΥ, η μεταρρύθμιση της δημόσιας υπηρεσίας, οι αποκρατικοποιήσεις, αποτελούν τομές που θα έπρεπε εμείς οι ίδιοι να προωθήσουμε εδώ και χρόνια. Αυτό είναι παραδεκτό από την πλειοψηφία της κοινωνίας που αντιλαμβάνεται τις πραγματικότητες και τους λόγους που μας οδήγησαν σε αυτό το σημείο. Εάν υπάρχουν πραγματικές προθέσεις για εμπλοκή της αντιπολίτευσης στη διαδικασία διαπραγμάτευσης του Μνημονίου, υπάρχει πάντοτε πρόσφορο έδαφος για συζήτηση. Είμαι της άποψης ότι αυτή η εμπλοκή είναι θεμιτή, καθώς στο τέλος της ημέρας θα δημιουργήσει και συλλογική ευθύνη από όλους για το τι θα γίνει ή δεν θα γίνει για να επιβιώσει αυτός ο τόπος. Συνεπώς, ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα. H κ. Σάβια Ορφανίδου είναι μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΔΗΣΥ.

16 16-GNOMES ELLADA_Master_cy 10/10/14 11:35 PM Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΑΔΑ Kυριακή 12 Oκτωβρίου 2014 Το πάθημα δεν έγινε μάθημα <<<<<< Κανείς δεν κάθεται να σκεφθεί τι ακριβώς επιδιώκει με τόσο πάθος και κανείς δεν κάθεται να σχεδιάσει πραγματικά, και όχι με γενικότητες, το πώς θα χειρισθεί τα δύσκολα που έρχονται. Ε ίχα την ευκαιρία να μιλήσω με έναν έμπειρο πολιτικό, που έχει πάντοτε την πιο καθαρή και ψύχραιμη εικόνα για το τι συμβαίνει στο πολιτικό σκηνικό. Το ερώτημα που έθεσε είχε ενδιαφέρον: «Δεν καταλαβαίνω γιατί βιάζεται τόσο πολύ ο Τσίπρας να γίνει πρωθυπουργός. Δεν καταλαβαίνει τι θα πάρει στα χέρια του αν εκλεγεί;». Οταν τον ρώτησα τι θα έκανε στη θέση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης μου απάντησε: «Θα έβγαινα αμέσως μετά τις ευρωεκλογές και θα δήλωνα ότι αν και τις κέρδισα, δεν βάζω θέμα για την εκλογή νέου Προέδρου και πιστεύω ότι οι εκλογές πρέπει να γίνουν στην ώρα τους ή σε περίπτωση που η κυβέρνηση χάσει τη δεδηλωμένη». Μου υπενθύμισε στη συνέχεια πώς την «πάτησε» ο κ. Παπανδρέου το 2009, όταν επέμεινε στη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών γιατί ήταν αποφασισμένος να μην ψηφίσει κανέναν υποψήφιο Πρόεδρο την άνοιξη του «Αν δεν βιαζόταν τόσο πολύ να κυβερνήσει, γνωρίζοντας μάλιστα τα αδιέξοδα της χώρας, θα είχε πολύ διαφορετική τύχη», είπε και πρόσθεσε πως «ίσως να μην ήταν εκείνος στην ηλεκτρική καρέκλα όταν έσκασε το ζήτημα της αδυναμίας δανεισμού από τις αγορές». Τ ο πρόβλημα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων κυβερνήσεων του κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπήρξε η θεωρητική πληρότης, που επιχείρησε να της προσδώσει ο τότε υπουργός Εξωτερικών και σημερινός πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου, με το βιβλίο του «Το στρατηγικό βάθος». Η γοητεία των θεωρητικών κατασκευών είναι ότι δεν αφήνουν κενά. Η μεγάλη αδυναμία τους είναι ότι πρόκειται για εργαστηριακά μορφώματα, που δεν αντέχουν στην επαφή με την πραγματικότητα. Δεν είναι μόνον η Τουρκία θύμα αυτής της διαδικασίας. Από παρόμοιο ιό προσβλήθηκαν και οι Ηνωμένες Πολιτείες καθ όσον αφορά τη διαχείριση των προβλημάτων της Μέσης Ανατολής. Επιτυχής, ωστόσο, υπήρξε η πολιτική της Τουρκίας έναντι της Ελλάδος και της Κυπριακής Δημοκρατίας, διότι παρέμεινε σταθερή, στις ίδιες ακριβώς συντεταγμένες που προσδιόρισε η Αγκυρα ήδη από τη δεκαετία του 50. Ούτε η ένταξή της στο ΝΑΤΟ, μαζί με την Ελλάδα, απέτρεψε τους διωγμούς που εξαπέλυσε εναντίον των ομογενών στην Κωνσταντινούπολη, το 1955, ούτε ο ένταση του Ψυχρού Πολέμου ανέστειλε την εισβολή στην Κύπρο, το 1974, ούτε η προοπτική εντάξεώς της στην Ευρωπαϊκή Ενωση διαφοροποίησε τη συμπεριφορά της έναντι της Ελλάδος ή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τα στηρίγματα που αναζήτησε -ή μάλλον φαντάσθηκε κατά καιρούς- το ελληνικό πολιτικό κατεστημένο δεν αποδείχθηκαν πάντα αποτελεσματικά. Εάν δεν υπήρχαν, όμως, εάν η Ελλάς δεν μετείχε της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, λόγου χάρη, η θερμή στρατιωτική αναμέτρηση με την Τουρκία θα είχε συμβεί δίχως καμία αμφιβολία Του ΑΛΕΞΗ ΠΑΠΑΧΕΛΑ Υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι Του ΚΩΣΤΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗ Είναι προφανώς αδιανόητο για τον κ. Τσίπρα και το επιτελείο του να συζητήσουν, έστω, οιαδήποτε μεθόδευση θεωρούν ότι τους απομακρύνει από την ενδεχόμενη ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας. Τα πράγματα αποκτούν μια δική τους δυναμική, ο κομματικός στρατός βρίσκεται «στο κόκκινο» από ζήλο και φανατισμό και τα περιθώρια για ψύχραιμες σκέψεις και ορθολογικούς υπολογισμούς είναι ελάχιστα. Κάπως έτσι σκέπτονταν και στο ΠΑΣΟΚ το 2009 όταν βιάζονταν να πάρουν την «καυτή πατάτα» στα χέρια. Η διαφορά βεβαίως είναι ότι τότε μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί ότι δεν ήξερε πόσο καυτή ήταν η... πατάτα. Τώρα πρέπει να είναι κουφός, τυφλός και χωρίς αίσθηση αφής για να μην το καταλάβει... Εχουμε βρεθεί, για μια ακόμη φορά, σε ένα πολύ λεπτό και κρίσιμο σημείο. Οτιδήποτε μπορεί να συμβεί από σήμερα έως τον Φεβρουάριο γιατί η αβεβαιότητα έχει παραλύσει τη χώρα. Η κυβέρνηση έχει ακόμη χαρτιά να παίξει και υπάρχει χρόνος για ανασύνταξη και διόρθωση των λαθών των τελευταίων έξι μηνών. Η θερμοκρασία, όμως, θα ανεβαίνει στο καμίνι της πολιτικής και οι εξελίξεις θα τρέχουν. Ποιο είναι το πρόβλημα; Οτι κανείς δεν κάθεται να σκεφθεί τι ακριβώς επιδιώκει με τόσο πάθος και κανείς δεν κάθεται να σχεδιάσει πραγματικά, και όχι με γενικότητες, το πώς θα χειρισθεί τα δύσκολα που έρχονται. Το καλύτερο που θα μπορούσε να κάνει ίσως θα ήταν να ρωτήσει τους βετεράνους του καμινιού της κρίσης, εκείνους που έμαθαν μια μέρα την άνοιξη του 2009 ότι η πρόσβαση της Ελλάδας στις αγορές έχει ημερομηνία λήξης τον Μάρτιο του 2010 ή εκείνους που άκουσαν τον Σόιμπλε σε ένα υπόγειο ξενοδοχείου να τους εξηγεί το σχέδιό του για μια βελούδινη εκδίωξη της Ελλάδας από το ευρώ. και όχι μόνον άπαξ. Η Τουρκία διαμόρφωσε σταδιακώς μια πολιτική «απαγορεύσεων», περιοριστικών των ελληνικών επιδιώξεων και συμφερόντων: μη αναγνώριση του εύρους του εναερίου χώρου, απειλή πολέμου στην περίπτωση επεκτάσεως των ελληνικών χωρικών υδάτων, θεσμοθέτηση γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο μετά την κρίση των Ιμίων, ανάληψη δεσμεύσεως εκ μέρους της Ελλάδος -μετά την κρίση του «Σισμίκ» το για αποχή από μονομερείς πετρελαϊκές έρευνες στο Αιγαίο, αναγνώριση ζωτικών τουρκικών συμφερόντων στο Αιγαίο βάσει της συμφωνίας της Μαδρίτης το Η Αγκυρα επίσης επιδιώκει συστηματικά να της αναγνωρισθεί δικαίωμα εποπτείας στη Θράκη και αναγνώριση ισοτίμου τουρκοκυπριακού «κράτους» στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας για την Κύπρο. Αυτό ονομάζεται απλώς «φινλανδοποίηση» της Ελλάδος. Επειδή στην παρούσα συγκυρία η Τουρκία έχει εμπλακεί σε αδιέξοδο λόγω της εκρύθμου καταστάσεως στη Μέση Ανατολή και επειδή οι σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και γενικότερα με τη Δύση είναι τεταμένες, κάποιοι ενδεχομένως για αντιπερισπασμό στο εσωτερικό μας αδιέξοδο μπορεί να επαναφέρουν το θέμα της ανακηρύξεως της ελληνικής ΑΟΖ. Το αποπειράθηκαν στο παρελθόν και υποχρεώθηκαν σε αναδίπλωση. Θα ήταν εγκληματικό εάν το απειρώντο εκ νέου. Θα οδηγηθούμε σε νέες ταπεινώσεις στην καλύτερη των περιπτώσεων. Η Τουρκία δεν εδίστασε να αυτενεργήσει όταν οι σχέσεις της με τη Δύση ήταν στενότερες. Δεν θα διστάσει τώρα. Δεν πρέπει να αγνοεί η κυβέρνηση ότι υπάρχουν μεγαλύτεροι κίνδυνοι από το ενδεχόμενο ανόδου του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, που τόσο αδέξια και αναποτελεσματικά επιχειρεί να αποτρέψει. Τζίτζικες, μέρμηγκες και ο φιλοχρήματος του Αισώπου Ο Αίσωπος -σοφός άνθρωποςέχει τουλάχιστον ένα μύθο που περιγράφει κάθε ανθρώπινο χαρακτήρα και ένα ηθικό δίδαγμα για κάθε περίπτωση. Είναι δε τόσο σοφός, που πολύ συχνά το δίδαγμα του ενός μύθου μπορεί να αναιρεί το δίδαγμα του άλλου: η ζωή, που δίδαξε τον Αίσωπο, διδάσκει κι εμάς ότι είναι φυσικό να συνυπάρχουν πολλά ρεύματα, πολλά επίπεδα, πολλές ανατροπές στην πορεία μας - ότι αυτό που ισχύει σήμερα ίσως να μην ισχύει αύριο. Εάν δούμε το σύνολο των μύθων, βλέπουμε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει κανείς, πέρα από την παγίδα που είναι ο χαρακτήρας του, είναι η αδράνεια σε σκέψη και πράξεις, όταν νομίζει ότι μπορεί να βγάζει συμπεράσματα χωρίς να υπολογίζει ότι τα πράγματα αλλάζουν. Οταν εμείς μένουμε ακίνητοι, τα πράγματα προχωρούν χωρίς εμάς. Ο ένας μύθος με το δίδαγμά του μπορεί να ταιριάζει τη μία στιγμή, ενώ ο αντίθετος μύθος, με άλλο συμπέρασμα, ισχύει την άλλη. Η ελληνική κρίση είναι γεμάτη διδάγματα - όπως και όσα ακολούθησαν στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τη χλεύη των Βορειοευρωπαίων - κυρίως των Γερμανών- που παρουσίαζαν τους Ελληνες ως άμυαλους τζίτζικες που γλεντούσαν ανέμελοι μέσα στο καλοκαίρι του εύκολου χρήματος, ενώ οι εργατικοί και σώφρονες Γερμανοί, σαν μέρμηγκες στρατευμένοι, προνοούσαν και εργάζονταν σκληρά ώστε να έχουν εφόδια για τον δύσκολο χειμώνα; Και μετά, με την κρίση, οι σπάταλοι Νότιοι αναγκάστηκαν να ζητήσουν ελεημοσύνη από τους Βόρειους εταίρους τους, οι οποίοι, χάρη στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, έκαναν την καρδιά τους πέτρα και έδωσαν από το ταμείο τους για να σώσουν τους άλλους. Δεν θα αναλύσουμε εδώ πόσο λάθος ήταν αυτή η αντίληψη, αρκεί μόνο να σημειώσουμε ότι για τους περισσότερους πολίτες στις χώρες που μας δάνεισαν χρήματα αυτή παραμένει η κυρίαρχη «αφήγηση» της κρίσης. Με νέα δάνεια, με Μνημόνια, με πολιτικές ανακατατάξεις και με μεγάλες ζημιές στην οικονομία και την κοινωνία, εμείς οι Ελληνες τραβάμε τον δρόμο μας. Ο χρόνος θα δείξει εάν θα καταφέρουμε να στήσουμε μια πιο λειτουργική οικονομία και, συνεπώς, μια πιο δίκαιη κοινωνία. Αυτό που είναι ήδη σαφές, όμως, είναι ότι όσα και αν κάνουμε εμείς, η Ελλάδα δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα χωρίς μεγάλες αλλαγές στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μόνο όταν ενισχυθεί η Ε.Ε. (στους τομείς των τραπεζών, της κοινωνικής ασφάλισης και της δημοσιονομικής πολιτικής) και αρχίσει να συμπεριφέρεται σαν μεγάλη δύναμη, σαν Του ΝΙΚΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑ ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ Tου ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ οικονομία των 500 εκατ. πολιτών, τότε θα ενισχυθούν και οι χώρεςμέλη - συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Αλλά δεν έχουν πεισθεί όλες οι χώρες ότι πρέπει να επιστρατεύσουν τη δύναμη όλης της Ενωσης για να δώσουν ώθηση στην οικονομία - της Ε.Ε. και κάθε χώρας. Σήμερα είναι διαφωτιστικός ένας άλλος μύθος του Αισώπου, που ίσως να μην αρέσει στους Βόρειους γείτονές μας όσο αυτός με τον τζίτζικα. Κάποτε, λέει, ένας φιλάργυρος πούλησε όλη του την περιουσία, αγόρασε με τα λεφτά του μία ράβδο χρυσού και την έκρυψε σε μια τρύπα. Κάθε μέρα πήγαινε στο σημείο, άνοιγε την τρύπα, θαύμαζε τον χρυσό, τον έκρυβε πάλι και έφευγε. Κάποιος που τον παρακολουθούσε, όμως, βρήκε τον χρυσό και τον έκλεψε. Την επόμενη μέρα, το θύμα έκλαιγε και χτυπιόταν. Ενας γείτονας τον πλησίασε και τον ρώτησε τι έχει. «Μου έκλεψαν τον χρυσό!» φώναζε, δείχνοντας την τρύπα. Μονόδρομος πρωτογονισμού <<<<<< Σε μια αποθηριωμένη κοινωνία η αύξηση του εισοδήματος δεν λύνει προβλήματα. <<<<<< Οσα και αν κάνουμε εμείς, η Ελλάδα δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα χωρίς μεγάλες αλλαγές στην πολιτική της Ε.E. Δεν πρόκειται για διαπίστωση που μπορεί «αντικειμενικά» να βεβαιωθεί. Πρόκειται για διάγνωση που προκύπτει από υποκειμενική εκτίμηση της δυναμικής συμπτωμάτων, τη στάθμιση επιρροής ενδεχόμενων ή σταθερών παραγόντων. Και η διάγνωση λέει ότι, σε κάθε κοινωνία, οι πολίτες που κρίνουν τα κοινά με επαρκή συλλογιστική ικανότητα και διαυγή, νηφάλια σύνεση αποτελούν τη μειοψηφία. Σε παρελθόν όχι πολύ μακρινό, έμοιαζε να λειτουργούν στην κοινωνία κάποιοι αφανείς και ανεπίγνωστοι «φυσικοί» νόμοι, που οδηγούσαν τους επιπόλαιους στη σκέψη και αδύναμους στην κρίση να δέχονται θετικά τον επηρεασμό από τη γνώμη των αριθμητικά λιγότερων αλλά σαφώς ωριμότερων. «Διαμορφωτές κοινής γνώμης» γίνονταν τότε οι περισσότερο μορφωμένοι, αλλά και όσοι διέθεταν αποδεδειγμένη μέσα στον χρόνο ευθυκρισία. Σωζόταν και μια προσωπική αίσθηση ευθύνης του απλού ανθρώπου για τις γνώμες - κρίσεις που εξέφραζε αισθανόταν μειωμένος αν οι εκτιμήσεις και επιλογές του αποδείχνονταν λαθεμένες ή επιπόλαιες. Σήμερα «διαμορφωτής της κοινής γνώμης» είναι, σχεδόν αποκλειστικά, η τηλεόραση. Στη συντριπτική τους πλειονότητα οι άνθρωποι δεν έχουν καν δική τους εκφραστική: αναπαράγουν λεκτικά κλισέ παγιωμένα στις τηλεοπτικές κοκορομαχίες. Ούτε υπάρχει πια επίγνωση διαφοράς στην αξιολόγηση της συλλογιστικής και κριτικής ικανότητας: Οταν ο κ. Γιακουμάτος, ο κ. Κικίλιας, ο κ. Ντινόπουλος, η κ. Βούλτεψη, η κ. Γεννηματά κατέχουν θώκους και απολαμβάνουν τιμές υπουργών, κάθε λειτουργία συγκριτικής αξιολόγησης μοιάζει θεσμικά καταργημένη. Οταν η σύνταξη υπαλλήλου των προνομιακών κρατικών «ρετιρέ», με μόνο απολυτήριο γυμνασίου, είναι τουλάχιστον διπλάσια της σύνταξης πανεπιστημιακού καθηγητή, η αποτίμηση της εγκυρότητας γνωμών και κρίσεων, με κριτήριο τη μόρφωση, γίνεται εντελώς περιττή. Σήμερα όλοι τα ξέρουμε όλα χάρη στην τηλεοπτική αναίδεια και στην παγιωμένη αναξιοκρατία. Η τηλεόραση «οφείλει» να παρέχει συνεχή ροή «ειδήσεων». Οι ειδήσεις αγοράζονται κονσερβαρισμένες από τα «πρακτορεία ειδήσεων». Σε ελάχιστα κανάλια υπάρχουν «ρεπόρτερς», με καταμερισμό πεδίων αλλά όχι και με εξειδίκευση σπουδών δυστυχισμένα σκλαβάκια που τρέχουν εξουθενωμένα, νύχτα - μέρα, για ένα κομμάτι ψωμί, με προτεταμένο ένα μαρκούτσι στο χέρι, χωρίς να ξέρουν τι να ρωτήσουν και πώς να το ρωτήσουν. Το κυρίως έργο της «πληροφόρησης» των πολιτών μετατίθεται στις ανέξοδες «συνεντεύξεις»: Τα «πρωινάδικα» και οι βραδινές τάχα «πολιτικές» εκπομπές έχουν κατοχυρώσει σαν «πλουραλισμό» την καθημερινή παρέλαση από τη μικρή οθόνη υπουργών της κυβέρνησης και «στελεχών» της αντιπολίτευσης, που επιδίδονται σε μιαν αέναη, δεκαετίες τώρα, πανομοιότυπη επανάληψη της πιο ηλίθιας που θα μπορούσε να επινοήσει άνθρωπος κομματικής αυτοκολακείας και αυτοδιαφήμισης. Κάποιες φορές καλούνται να τους πλαισιώσουν και οι λεγόμενες «γλάστρες»: τριτοκλασάτοι ηθοποιοί, τυχαίες γνωριμίες του καναλιού δίχως την παραμικρή κοινωνική παρουσία, δημοσιομανείς μετριότητες του πανεπιστημιακού ή του επιχειρηματικού χώρου. Τέτοιες συνθέσεις τηλεοπτικών «πάνελ» φτάνουν στο κορύφωμα του αλαλούμ και της φτήνιας, κάθε βράδυ, στα δευτερότερα κανάλια, αυτά που όλη τη μέρα προσφέρουν τηλε-αγορές και το βράδυ πολιτική αγωγή. Εκεί ο «κάθε πονεμένος», κοσμοσωτήριων προθέσεων αγορητής αποφαίνεται περί παντός του γιγνομένου, ως εγκυρότατος παντογνώστης. Τα «πάνελ» αυτά μοιάζει να είναι το κυρίως πρότυπο που υπαγορεύει συμπεριφορά, λεξιλόγιο και αναίδεια σε ευρύτατες μάζες του ελλαδικού πληθυσμού. Βεβαιωνόμαστε από αυτά τα θεάματα, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, ότι μπορούμε όλοι να τα ξέρουμε όλα, να αποφαινόμαστε με σιγουριά για τα πάντα, να μας είναι περιττή, για τη διαμόρφωση πολιτικής στάσης, η γνώμη ειδημόνων, επαϊόντων κυρίως ανθρώπων ανυπότακτων στον ναρκισσισμό και στην ιδιοτέλεια. Πέντε χρόνια τώρα η πατρίδα μας ζει οικονομική καταστροφή, με επιπτώσεις εφιαλτικές για το μέλλον: Μισθοί και συντάξεις έχουν περικοπεί σε επίπεδο ένδειας. Οι Τράπεζες είναι αποκομμένες από την κοινωνία και την αγορά. Το γιαπί νεκρό, επενδύσεις μηδενικές, αποβιομηχάνιση πλήρης. Τα ασφαλιστικά ταμεία λεηλατημένα από τα κόμματα, ο κρατικός μηχανισμός σε αποσύνθεση, η χώρα με ξεπουλημένη την εθνική της κυριαρχία. Η Δικαιοσύνη και οι νομοθέτες καλύπτουν απροκάλυπτα «διεφθαρμένες συμπεριφορές» μεγιστάνων του πλούτου, των τυράννων του τόπου. Τα σχολειά μένουν ακόμα ανοιχτά μόνο χάρη σε λίγους δασκάλους που αντιμάχονται τα μηδενιστικά «οράματα» του υπουργείου ρισκάροντας το ψωμί τους. Η ανεργία αποδείχνεται καινούργια πρακτική γενοκτονίας, ο πανικός και η ανελπιστία καινούργια μορφή λοιμικής. AP «Πάρε μια πέτρα και βάλε την στην τρύπα και έλα κάθε μέρα να τη θαυμάζεις», του απάντησε ο άλλος. «Την ίδια δουλειά που έκανε ο χρυσός σου θα κάνει και η πέτρα». Το δίδαγμα είναι ότι όταν δεν χρησιμοποιούμε τις δυνατότητές μας είναι σαν να μην τις έχουμε. Τα τελευταία χρόνια, με την αγωνία της να επιβάλει σε όλη την Ευρώπη το μάθημα της λιτότητας και της νοικοκυροσύνης, η Γερμανία αγνόησε την ανάγκη να επενδύει η ίδια σε έργα υποδομής ώστε να κάνει τη δική της οικονομία πιο λειτουργική και την ανάγκη άλλων χωρών να κρατούν την οικονομία τους ζωντανή. Η λιτότητα και η ύφεση στην Ελλάδα δεν την αφήνουν να ξεφύγει από την τρύπα του χρέους - ό,τι κι αν κάνουμε, η πέτρα δεν γίνεται χρυσός. Σήμερα, όμως, είναι σαφές ότι η οικονομία της ίδιας της Ε.Ε. βρίσκεται σε τέλμα. Εάν δεν εξελιχθούν οι κανόνες που προφανώς δεν βοηθούν την ανάπτυξη, τότε ο τζίτζικας και ο μέρμηγκας πνίγονται και οι δύο στην ίδια μπόρα (με τη μόνη διαφορά, ίσως, ότι ο τζίτζικας τουλάχιστον πεθαίνει τραγουδώντας). Ηθικό δίδαγμα: καλό είναι να απαιτούμε από άλλους να αλλάξουν τους σπάταλους τρόπους τους, αλλά πρέπει κι εμείς να βλέπουμε τα σημάδια των καιρών ώστε να διασφαλίσουμε το μέλλον. Το εφιαλτικότερο από όλα είναι η αποθηρίωση του Ελλαδίτη, οι αντικοινωνικές συμπεριφορές: Ο,τι είναι δημόσιο, κοινωνική περιουσία, το λεηλατεί, το καταστρέφει. Κλέβει στα νοσοκομεία τις κουρτίνες από τα δωμάτια και τα σκεπάσματα της λεκάνης από τις τουαλέτες. Το ελληνόπουλο, με το σπρέι, τον μαρκαδόρο, τον σουγιά, καταστρέφει μανιασμένα το σχολειό του και το πανεπιστήμιο. Αχρηστευμένες οι πινακίδες της τροχαίας, τα «σήματα» κυκλοφορίας, μόνο για την πρωτόγονη ηδονή του βανδαλισμού. Το πολιτικό σύστημα έχει καταρρεύσει, είναι ανίκανο να δώσει κυβέρνηση που να μπορεί να καβαντζάρει τη συμφορά. Ποιος αφελέστατος είπε ότι «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα»; Καταλάβαινε τη δημοκρατία σαν συνταγή, ενώ η δημοκρατία είναι κατόρθωμα. Οταν σε μια συλλογικότητα κυριαρχεί ο πρωτογονισμός του ατομοκεντρισμού, όταν έχει χαθεί η αίσθηση του δημοσίου συμφέροντος, είναι απάτη ή αφέλεια να μιλάμε για δημοκρατία. Πηγαίνουμε ολοταχώς για εκλογές. Θα κληθούμε να επιλέξουμε τη μια από τις δυο όψεις του ίδιου ιστορικο-υλιστικού μηδενισμού. Και το ανόσιο ζευγάρωμα Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ και ο συνονθυλευματικός ΣΥΡΙΖΑ κινούνται στη λογική του μονοδρομικού οικονομισμού. Δεν λένε λέξη για κίνητρα παραγωγικότητας, για εξόντωση του πελατειακού κράτους (αιτίας κάθε κακού). Ούτε λέξη για δημιουργική άμιλλα, για αξιοκρατία, για πάταξη της κοινωνικής αδικίας, για καταξίωση της αριστείας. Ολος ο «αριστερισμός», και όλος ο «ριζοσπαστισμός» του ΣΥΡΙΖΑ εξαντλείται σε επαγγελίες «βελτίωσης» του εισοδήματος δεν ξέρουν άλλον στόχο του βίου, άλλη χαρά της ζωής. Θα έρθουν στην εξουσία, όποιο σχήμα κι αν επικρατήσει, άνθρωποι που επιμένουν να μας πείσουν, με κάθε τρόπο, ότι είναι αμύητοι στην κοινωνική ευαισθησία, στις προϋποθέσεις ποιότητας της ζωής. Τους αφήνει παγερά αδιάφορους η απόδοση δικαιοσύνης, αποκλείεται να στείλουν στο εδώλιο όσους υπέγραψαν τον κακουργηματικό υπερδανεισμό της χώρας για χάρη του πελατειακού κράτους, αποκλείεται να δημεύσουν περιουσίες λωποδυτών. Πράσινο, γαλάζιο, τώρα και κόκκινο το ΠΑΣΟΚ.

17 17-ELLADA_Master_cy 10/10/14 11:55 PM Page 17 Kυριακή 12 Oκτωβρίου 2014 ΕΛΛΑΔΑ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ l 17 ΦΑΛΗΡΕΥΣ / Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΙΜΑΤΗ Το σενάριο της απόσχισης των Λαφαζανιστών Η κρατούσα την περίοδο αυτή τάση, στο ευγενές σπορ της πρόβλεψης του πολιτικού μέλλοντος, είναι αυτή που θέλει τον ΣΥΡΙΖΑ «να έρχεται». Από τον τρόπο που ακούω να εκθέτουν τους φόβους τους όσοι το προβλέπουν, καταλαβαίνω ότι φαντάζονται την έλευση του ΣΥΡΙΖΑ σαν μια επανάληψη του 1981, ως προς τον ιδεοληπτικό φανατισμό της «επερχομένης ηγέτιδος τάξεως του τόπου», για να το πω με τον αρμόζοντα στόμφο εντούτοις, όχι ως προς την έκταση και το μέγεθος του φαινομένου στην κοινωνία. Ας συμφωνήσω κι εγώ, αφού το λένε όλοι. Αλλά μήπως κάτι ξεχνάμε; Εννοώ το προσδιοριστικό Τ-Λ, το οποίο συνηθίζω να προσθέτω, πάντα εντός παρενθέσεως, στον τίτλο του κόμματος. Παρά τις ασάφειες και τις παλινωδίες σε ζητήματα θέσεων, που ποτέ δεν έχουν πάψει, η κατάσταση στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ έχει αισθητά βελτιωθεί, τον τελευταίο καιρό, αφότου άρχισαν να διαισθάνονται και αυτοί ό,τι διαισθάνονται και όλοι οι άλλοι. Ενόψει σοβαρής πιθανότητας για εξουσία, τριβές και διαφωνίες έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα. (Οσο αυτό είναι δυνατόν, ασφαλώς, για ένα κόμμα της Αριστεράς...) Επικρατεί μια ελεγχόμενη γαλήνη, την οποία πότε πότε ταράζουν τίποτε «συνοριακά επεισόδια», που γίνονται για την τιμή των όπλων, χωρίς να απειλείται όμως η ανακωχή των δύο πλευρών. Κάπως έτσι, λοιπόν, ξεχνάμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα κόμμα με δύο διακριτές πτέρυγες: τους Τσιπριστές (ιδεολόγοι του γνήσιου ΠΑΣΟΚ, βασικά...) και τους Λαφαζανιστές, που είναι κομμουνιστές κανονικοί και ακομπλεξάριστοι. Υπάρχει μία βασική διαφορά μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ (Τ-Λ) σήμερα και του ΠΑΣΟΚ του Οι εν πολλοίς γραφικοί πασόκοι του 1981 έρχονταν να καταλάβουν τα ανάκτορα, με σκοπό να εγκατασταθούν μέσα σε αυτά οι ίδιοι. Δεν ήθελαν την «έφοδο προς τον ουρανό» να λιγδώσουν το άντερο ήθελαν και δεν ήταν κορόιδα να χαλάσουν μια ωραία μηχανή που είχε πέσει στα χέρια τους. Αντιθέτως, τη βελτίωσαν. Σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, ώστε να συγκλίνουν θέσεις, πολιτικές, ακόμη και συμπεριφορές μεταξύ Κεντροδεξιάς και Κεντροαριστεράς, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί η γαλαζοπράσινη σχεδόν τιρκουάζ πασοκαρία, με την οποία έκλεισε ο κύκλος της Μεταπολίτευσης. Το ΠΑΣΟΚ είχε τη μοίρα των Νορμανδών στην Αγγλία, των Βουργουνδών στη Γαλλία, των Αραγωνέζων στην Καταλωνία: αφομοιώθηκε, και από την αφομοίωση προέκυψε κάτι καινούργιο. (Και πραγματικά φρικτό, αλλά ας μη φεύγω από το θέμα...) Το ίδιο πράγμα ισχύει και σήμερα για τους Τσιπριστές του ΣΥΡΙΖΑ. Η ουσιώδης διαφορά όμως είναι ότι οι Λαφαζανιστές είναι πολλοί, βρίσκονται σε καίριες θέσεις του μηχανισμού, είναι ιδεολόγοι κομμουνιστές και έρχονται για «να αλλάξουν τον κόσμο» χωρίς, μάλιστα, να υπάρχει ηγεσία στον ΣΥ- ΡΙΖΑ για να τους επιβληθεί και να τους ελέγξει, όπως στο ΠΑΣΟΚ του Ας μην υποτιμούμε τον πρόσκαιρο καθωσπρεπισμό τους. Τον επιβάλλει η πολιτική σκοπιμότητα. Μπορούν να διασφαλίσουν τη ριζική στροφή της χώρας προς τα αριστερά, αν αποσχισθούν ως κοινοβουλευτική ομάδα, ώστε τυχόν κυβέρνηση Τσίπρα να εξαρτάται από τις ψήφους της στη Βουλή. (Μέχρι να την καταργήσουν, ασφαλώς...) Βαθύ ροζ, σχεδόν φούξια. Αναφέρομαι, φυσικά, στο χρώμα της γραβάτας του εικονιζόμενου Ν. Νικολόπουλου, το οποίο και παραπέμπει στον στίχο του ποιητή: «Με κάτι καλλιτεχνικό στο ντύσιμό του τίποτε χρώμα της κραβάτας»... Οσο για τη σχετική αυτοσυγκράτηση που δείχνουν οι Λαφαζανιστές απέναντι στις πολιτικές (ψηφοθηρικού χαρακτήρα) παρασπονδίες που κάνουν οι Τσιπριστές, μάλλον τους κάνει να υποφέρουν. Ισως για τον λόγο αυτόν, το τελευταίο διάστημα, οι επιφανείς Λαφαζανιστές συζητούν ανοικτά ακόμη και με συνομιλητές τους από άλλους χώρους το ενδεχόμενο απόσχισης, στη νέα Βουλή. Σημειωτέον ότι «ενδεχόμενο» το ονομάζω εγώ. Εκείνοι το λένε «σχέδιο»... Η Βαλαβάνη και το Κομπάνι Δεν είναι τυχαίο το μέτρο στον τίτλο. Η Νάντια Βαλαβάνη είναι ποιήτρια και δη της Αριστεράς και ως τέτοια, προφανώς, απηύθυνε την urbi et orbi έκκλησή της για τη σωτηρία της πόλης Κομπάνι της Συρίας από τους τζιχαντιστές. «Στο Κομπάνι», γράφει, «σήμερα διακυβεύεται κάτι πολύ περισσότερο απ την υπεράσπιση μιας ακόμη πόλης απ την προέλαση των τζιχαντιστών του ISIS. Διακυβεύεται αν θα χαθεί μέσα σε ένα λουτρό αίματος ή θα κρατήσει μια πόληπείραμα, που με την ύπαρξή της αποδεικνύει ότι στην περιοχή μπορεί να υπάρξει τοπική εξουσία μακριά από κάθε θρησκευτικό φανατισμό, με ισότιμη παρουσία ανδρών και γυναικών στα εκλεγμένα όργανά της και στην καθημερινή ζωή της, μ έντονα στοιχεία άμεσης δημοκρατίας. Κάθε δημοκρατικός και ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΖΑΡΤΖΗ προοδευτικός άνθρωπος πρέπει ν απαιτήσει απ τη διεθνή κοινότητα, ΟΗΕ και Ε.Ε., αλλά κι απ την Τουρκία, που περιμένει τη συντριβή των μαχητών και μαχητριών του YPG απ τους τζιχαντιστές: Κάθε απαραίτητη βοήθεια πρέπει να δοθεί μέσα στις επόμενες ώρες και μέρες, ώστε το Κομπάνι να κρατήσει, ώστε το Κομπάνι να μη χαθεί». Η κυνική στάση της Τουρκίας στο συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι κάτι το οποίο δεν έχουμε ξαναδεί στην ιστορία του σύγχρονου κόσμου. Να θυμίσω την περίπτωση των Σοβιετικών κατά την ηρωική εξέγερση των Πολωνών πατριωτών το 1944 στη Βαρσοβία: καθυστέρησαν σκοπίμως να προχωρήσουν στην κατάληψή της, ώστε οι ναζί να έχουν τον απαραίτητο χρόνο για να ξεμπερδεύουν με την εξέγερση του κρυφού «Εσωτερικού Στρατού» που ήταν πιστός στην εξόριστη πολωνική κυβέρνηση του Λονδίνου. Εντούτοις, πώς η δήλωση της ποιήτριας των Λαφαζανιστών αποκαλύπτει την έφεση της αφ υψηλού Αριστεράς στις ανούσιες πολυτέλειες της σκέψης! Μια βόμβα πέφτει στον κήπο, διαλύει τα πάντα, εμείς, ατενίζοντας το χάσμα που άφησε, αναρωτιόμαστε τι να απέγιναν τα ωραία μας τριαντάφυλλα. Παρομοίως, η Ν. Βαλαβάνη μάς εφιστά την προσοχή στο τι «αποδεικνύει» η ύπαρξη της πόλης Κομπάνι για την αντιμετώπιση του θρησκευτικού φανατισμού, όταν ο θρησκευτικός φανατισμός απειλεί να τη σαρώσει. Πώς είπατε; Αφησα κάποιες μέρες να περάσουν, γιατί με τον καιρό βελτιώνεται το εφέ της δήλωσης, που έγινε με αφορμή την επανεκλογή μπαρμπα-φώτη στη ΔΗΜΑΡ: «Η ΔΗΜΑΡ ενηλικιώνεται. Γίνεται θεσμικό κόμμα και βγαίνει ανασυγκροτημένη και με νέο πολιτικό λόγο από το 3ο Συνέδριο. Από την πλευρά των προοδευτικών, αριστερών δυνάμεων μπορεί και πρέπει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην κοινωνία. Μπορεί να έχει επόμενη μέρα ως δύναμη ευθύνης στη νέα προοδευτική διακυβέρνηση του τόπου». Σχεδόν κάθε λέξη χρειάζεται ένα «sic» εντός παρενθέσεως. Το πιο ιλαρό όμως είναι ότι ο άνθρωπος στον οποίο ανήκει η πατρότητα της δήλωσης, ο άνθρωπος που λέει τα λόγια αυτά καθώς η ΔΗΜΑΡ βυθίζεται στο σκοτάδι της ανυπαρξίας, ονομάζεται Θ. Φωτεινός... Βελτιώνω, λοιπόν, τον τρόπο με τον οποίο ορίζω τον σκεπτόμενο αριστερό: αριστερός διανοούμενος είναι ο άνθρωπος που επιλέγει να ζει στην πραγματικότητα που του αρέσει περισσότερο ένας καταναλωτής ουτοπίας, σε μια ούτως ή άλλως καταναλωτική εποχή... Κολ και Ντύλαν Τόμας Μια και η κουβέντα μάς έφερε στον χώρο της ποίησης, την οποία επαξίως διακονεί η Νάντια Βαλαβάνη, να επιστήσω την προσοχή σας στην πρόσφατη αποκάλυψη της πραγματικής γνώμης του γηραιού Γερμανού ηγέτη Χέλμουτ Κολ για την Αγκελα Μέρκελ. (Με μία λέξη: ηλίθια...) Δεν μένω στην ουσία του θέματος, αλλά στην ποιητική διάστασή του. Ακόμη και αν δεν το ξέρει, ο Κολ, στα 84 χρόνια του σήμερα, ακολουθεί την προτροπή του ποιητή: Do not go gently into that good night...

18 18-ELLADA_Master_cy 10/10/14 11:20 PM Page l Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΑΔΑ Κυριακή 12 Oκτωβρίου 2014 Τα βήματα για το «συναινετικό διαζύγιο» Από τη σημερινή συνάντηση της «ελληνικής τρόικας» με την Κριστίν Λαγκάρντ ώς τη συμφωνία για τη βιωσιμότητα του χρέους Των ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΕΡΖΗ, ΣΩΤΗΡΗ ΝΙΚΑ, ΕΛΕΝΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗ «Πήραμε τον ασθενή με 3 πακέτα τσιγάρα την ημέρα, 2 μπουκάλια ουίσκι, 8 χοτ ντογκ. Ηταν η πιο βαριά περίπτωση που μας έτυχε, και τώρα τρέχει... τζόκινγκ». Με τον τρόπο αυτό περιγράφει υψηλόβαθμο στέλεχος των Βρυξελλών την κατάσταση στην οποία ήταν η Ελλάδα πριν από τέσσερα χρόνια και τη διαδρομή που έχει διανύσει έως τώρα. Πλέον το ζητούμενο είναι ο «ασθενής» να φθάσει σε σημείο να μπορεί να «τρέξει» και μάλιστα μόνος του. Χωρίς τις οδηγίες, τις κατευθύνσεις και την επιτήρηση άλλων. Το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση θα επιχειρήσει σήμερα το απόγευμα η «ελληνική τρόικα» των Γκ. Χαρδούβελη, Γ. Στουρνάρα και Στ. Παπασταύρου κατά το προγραμματισμένο ραντεβού τους με την επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Παρά το γεγονός ότι, όπως λένε οι Βρυξέλλες, «το ΔΝΤ θα είναι πολύ χαρούμενο να ξεφορτωθεί την Ελλάδα καθώς είναι η πιο περίπλοκη κυβέρνηση που έχουν αναλάβει», τα μηνύματα που έστειλε προ διημέρου η κ. Λαγκάρντ σηματοδοτούν τη διάθεση του Ταμείου να διατηρήσει τα μάτια του πάνω στην Ελλάδα και το προσεχές διάστημα. Χαρδούβελης, Στουρνάρας και Παπασταύρου (οι δύο τελευταίοι είχαν τετ α τετ με την κ. Λαγκάρντ εντός του Ιουνίου στο Παρίσι, το οποίο και επιχειρήθηκε να μείνει κρυφό) θα επιδιώξουν να κωδικοποιήσουν με τη «σιδηρά κυρία» του IMF έναν βασικό οδικό χάρτη που θα έχει ως στόχο να διασφαλίσει προϋποθέσεις: διάλυση της τρόικας, κάτι που εκ των πραγμάτων μπορεί να συμβεί μόνον με την αποχώρηση του ΔΝΤ από το σχήμα εποπτείας της Ελλάδας, αποφυγή ενός νέου προγράμματος, έστω και «προληπτικού» τύπου, εφόσον προϋποθέτει υπογραφή μνημονίου συνεργασίας με συγκεκριμένους όρους, και εν τέλει έξοδο της Ελλάδας στις αγορές, υπό τις ευλογίες του ΔΝΤ και της Ευρωζώνης, καθώς σε διαφορετική περίπτωση το «άλμα πίστης» της Αθήνας στις αγορές μπορεί κάλλιστα να αποδειχθεί άλμα στο κενό. Το «συναινετικό διαζύγιο», όπως το χαρακτηρίζει η Αθήνα ή η «εξέλιξη της σχέσης» για την οποία μίλησε, την Πέμπτη, η κ. Λαγκάρντ προϋποθέτει ελάχιστες προστριβές μεταξύ Αθήνας και πιστωτών. Με άλλα λόγια, η έξοδος της Αθήνας πρέπει να γίνει με τρόπο συναινετικό, που παράλληλα, όμως, θα επιτρέπει στην ελληνική κυβέρνηση να δώσει πανηγυρικούς τόνους. Αντίστοιχες, βέβαια, είναι και οι επιδιώξεις των πιστωτών. Αν υπάρξει success story, όλοι θα θελήσουν ένα μερίδιο επιτυχίας. Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η ΕΚΤ, μέσω Μάριο Ντράγκι, το ΔΝΤ, μέσω Κριστίν Λαγκάρντ και Πόουλ Τόμσεν, κάποιοι στις Βρυξέλλες και, σίγουρα, οι αγορές που «έσπρωξαν» προς τα πάνω τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, εκτιμούν ότι ο ασθενής χρειάζεται έστω και... προληπτικού χαρακτήρα αγωγή, προκειμένου να μην... ξανακυλήσει. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, από σήμερα έως και την τελευταία ημέρα του έτους, υπάρχουν κάβοι που θα πρέπει να περάσει η κυβέρνηση για να φθάσει στον στόχο της απεμπλοκής από το Μνημόνιο. Αύριο, συνεδριάζει το Εurogroup στο Λουξεμβούργο. Αν και η συζήτηση δεν θα περιστραφεί γύρω από την Ελλάδα, είναι βέβαιο ότι στους διαδρόμους θα γίνουν συζητήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Οι εκπρόσωποι της τρόικας θα ενημερώσουν τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης για το τι είδαν στην Αθήνα τις προηγούμενες ημέρες και ποια θέματα είναι ανοικτά. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ξεκινήσει διεργασίες για συναντήσεις του κ. Σαμαρά στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής, που θα γίνει στις 23 Οκτωβρίου. Πολιτική διαπραγμάτευση Η συνάντηση της «ελληνικής τρόικας» με την Κριστίν Λαγκάρντ αλλά και η συνεδρίαση του Eurogroup ανοίγουν τη νέα φάση πολιτικών διαπραγματεύσεων, που εγκαινίασε ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς στις συναντήσεις του με Αγκελα Μέρκελ και Ζαν- Κλοντ Γιουνκέρ. Δεν αποκλείεται, δε, να τις επαναλάβει, καθώς στις 23 Οκτωβρίου έχει προγραμματιστεί Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες και ήδη υπάρχουν διεργασίες για συναντήσεις του Ελληνα πρωθυπουργού στο περιθώριο της Συνόδου. «Σε αυτή τη διαπραγμάτευση είναι σημαντικό να κρατηθούμε όλοι συγκεντρωμένοι στο τι πρέπει να γίνει και να μην αναλωθούμε στο να κρατάμε πάγιες θέσεις. Κάτι που έγινε τις προηγούμενες ημέρες στην Αθήνα» σημειώνουν με νόημα στελέχη των Βρυξελλών, δείχνοντας ότι, εκ των πραγμάτων, η διαπραγμάτευση εισέρχεται στην τελική της φάση όπου όλα θα μπουν στο τραπέζι προς αναζήτηση μιας τελικής συμφωνίας. Το ορόσημο του Οκτωβρίου, όμως, είναι η ανακοίνωση των τεστ αντοχής από την ΕΚΤ που αναμένεται να γίνει μεταξύ 24ης και 27ης Οκτωβρίου. Τα τεστ της ΕΚΤ θα δείξουν ποιες είναι οι πιθανές νέες κεφαλαιακές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών. Πληροφορίες θέλουν την κυβέρνηση να έχει ήδη μία πρώτη εικόνα (σ.σ. κάτι που, προφανώς, διαψεύδουν με ένταση οι συνεργάτες του κ. Σαμαρά) και η εκτίμηση είναι ότι οι όποιες, μικρές, ανάγκες θα καλυφθούν από ιδιωτικά κεφάλαια, εξέλιξη που θα αποδεσμεύσει τα 11 δισ. ευρώ του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για να αξιοποιηθούν είτε στη μείωση του χρέους, είτε στην κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας. Πρόκειται για το τυρί, διότι υπάρχει και «φάκα». Και αυτή είναι ότι προκειμένου να αξιοποιήσει η Ελλάδα τα κεφάλαια του ΤΧΣ σε σκοπούς που δεν έχουν να κάνουν με τις τράπεζες, πρέπει η απόφαση αυτή να λάβει το «πράσινο φως» μιας σειράς ευρωπαϊκών κοινοβουλίων. Γι αυτό και το ισχυρό σενάριο, μέχρι πρότινος, ήταν τα χρήματα αυτά να επιστραφούν, μειώνοντας το χρέος. Ο Νοέμβριος της κρίσης Με το «καλημέρα» του Νοεμβρίου, ξεκινάει και τυπικά να λειτουργεί η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό τον κ. Γιουνκέρ, στην ηγεσία του οποίου η Αθήνα έχει στηρίξει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία της πολιτικής διαπραγμάτευσης που είναι αποφασισμένη να διεξάγει. Βέβαια, η απόρριψη της Σλοβένας υποψήφιας ΑΠΕ-ΜΠΕ επιτρόπου δημιουργεί ενδεχομένως καθυστέρηση στην ανάληψη των καθηκόντων της νέας επιτροπής, κάτι που ως ντόμινο μπορεί να οδηγήσει σε νέα καθυστέρηση και την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων. Αλλωστε, ο ίδιος ο κ. Γιουνκέρ σε κατ ιδίαν συζητήσεις του αναδεικνύει ως μείζονα προτεραιότητα της νέας Κομισιόν τη γρήγορη οριστικοποίηση της «επόμενης ημέρας» της Ελλάδας. Εφόσον δεν ανατραπεί το πρόγραμμα, στο πρώτο 10ήμερο του Νοεμβρίου θα επιστρέψει το κλιμάκιο της τρόικας στην Αθήνα. Στελέχη της τρόικας έχουν ήδη στείλει το μήνυμα ότι «χρειάζεται ουσιαστική πρόοδος για να επιστρέψουμε». Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να έχει κλείσει ο προϋπολογισμός του 2015 (θα πρέπει να κατατεθεί στη Βουλή το αργότερο στο τελευταίο 10ήμερο του Νοεμβρίου και να ψηφιστεί μετά τα μέσα Δεκεμβρίου), να έχει οριστικοποιηθεί η ρύθμιση για τα «κόκκινα δάνεια» και κυρίως να έχουν προχωρήσει οι μεταρρυθμίσεις, όσες τέλος πάντων εξ αυτών μπορεί να «σηκώσει» σε αυτή τη φάση η κυβέρνηση. Εξοδος, αλλά τι έξοδος; Και σε αυτό το πλαίσιο παράγοντες των Βρυξελλών ξεκαθαρίζουν ότι «το σενάριο της καθαρής εξόδου δεν βοηθάει τη συζήτηση. Θα ήταν καταστροφικό να γίνει αυτή η καθαρή έξοδος και στη συνέχεια να επιστρέψει η χώρα ζητώντας χρήματα». Οπότε στα θέματα του ελέγχου εντάσσεται και η εξεύρεση της φόρμουλας, που θα επιτρέπει να συνεχιστεί ομαλά η συνεργασία των δύο πλευρών μετά την τρόικα. Κάτι, πάντως, που η τρόικα αναγνωρίζει ότι δεν θέλει η κυβέρνηση, αφού όπως επισημαίνουν στελέχη με γνώση των συζητήσεων, «αν κλείσει αυτή η αξιολόγηση θετικά, μπορεί να φέρει περισσότερες ψήφους τελικά». Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, στις 6 Νοεμβρίου συνεδριάζει το Eurogroup στις Βρυξέλλες. Από την Κομισιόν θεωρούν ότι το συγκεκριμένο Eurogroup θα είναι σημαντικό, αφού θα υπάρχει μία καθαρή εικόνα πού βρίσκεται το ελληνικό πρόγραμμα και των προοπτικών για την επόμενη ημέρα. Σύμφωνα με αξιωματούχους των Βρυξελλών, η Ελλάδα θα έχει να επιλέξει μεταξύ: 1. Να κάνει τις μεταρρυθμίσεις τελειώνοντας όλα τα προαπαιτούμενα άμεσα και στο ισχύον πλαίσιο, ώστε στο μελλοντικό πλαίσιο (όποιο και να είναι αυτό), οι προϋποθέσεις να είναι «πιο μαλακές». Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο αναμένεται και η τρόικα να κάνει «εκπτώσεις», αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να διαγράψει μία ολόκληρη μεταρρύθμιση από την ατζέντα της (π.χ. το ασφαλιστικό). 2. Να αποφασίσει ή προχωρήσει μονομερώς σε διάφορα θέματα η κυβέρνηση, όπως για παράδειγμα να μην υλοποιήσει τη μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού. Και σε αυτό το ενδεχόμενο η αξιολόγηση θα κλείσει, αλλά με σοβαρές εκκρ&ep