Employment and GDP in Greece: An Empirical Approach

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Employment and GDP in Greece: An Empirical Approach"

Transcript

1 Employment and GDP in Greece: An Empirical Approach Kyriazopoulos Georgios Applicant Professor of Financial Management in the Technological Institution of Education in Western Macedonia Kozani Greece Tselis Nikolaos Msc Information Systems Abstract The global financial crisis that began in 2007 and had a direct impact on our country and more specifically the impact of financial debt in the banking sector and of course the employment and the GDP has been the occasion to deal with the relationship of the latter two concepts. This paper deals with the change in the employment rate in Greece and the change in gross domestic product (GDP). The whole study is considering that the change in the employment rate in Greece is the independent variable and the change in the GDP (GDP) is the dependent variable. The data are annual for the period The purpose of this paper is to explore the relationship between the GDP and the employment rate in Greece and how and if the GDP is affected by the rate of employment. Essentially it is investigated whether the rate of employment has a positive contribution to GDP growth in the Greek economy. GDP growth is the greatest challenge for our country to tackle the recession and hence the crisis. All results and conclusions are drawn by means of using the program E-views. The present paper consists of the theoretical part and the research part. The theoretical part contains definitions and relationships that govern these variables. In the research part the variables involved in the model are described and outlined, an estimation of the model is done and, finally, conclusions are drawn. Keywords: Change in rate of employment, G.D.P. Jel Classification: G21 Απασχόληση και ΑΕΠ στην Ελλάδα: Μια Εμπειρική Προσέγγιση Κυριαζόπουλος Γεώργιος Καθηγητής Χρηματοοικονομικών Εφαρμογών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τσέλης Νικόλαος Msc Information Systems Περίληψη Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση που ξεκίνησε το 2007 και επηρέασε άμεσα και τη χώρα μας και πιο συγκεκριμένα το δημοσιονομικό χρέος με αντίκτυπο στον τραπεζικό τομέα και φυσικά την απασχόληση και το Α.Ε.Π., αποτέλεσε την αφορμή για να ασχοληθούμε με τη σχέση των δύο αυτών τελευταίων εννοιών. ΕΣΔΟ Μαϊου

2 Η εργασία αυτή ασχολείται µε την µεταβολή του ρυθµού απασχόλησης στην Ελλάδα και την µεταβολή του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (Α.Ε.Π.). Η όλη µελέτη γίνεται θεωρώντας ότι η µεταβολή του ρυθµού απασχόλησης στην Ελλάδα είναι η ανεξάρτητη µεταβλητή και η µεταβολή του ΑΕΠ (GDP) είναι η εξαρτηµένη μεταβλητή. Τα στοιχεία είναι ετήσια και για την περίοδο Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ του ΑΕΠ και του ρυθμού απασχόλησης στην Ελλάδα και πως και αν το ΑΕΠ επηρεάζεται από το ρυθμό απασχόλησης. Ουσιαστικά διερευνάται αν ο ρυθμός απασχόλησης έχει θετική συμβολή στην αύξηση του ΑΕΠ στην Ελληνική οικονοµία. Η αύξηση του ΑΕΠ αποτελεί και το μέγιστο ζητούμενο στη χώρα μας προκειμένου να αντιμετωπίσει την ύφεση και κατ' επέκταση την κρίση. Όλα τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα εξάγονται µε τη βοήθεια της χρήσης του προγράµµατος E-views. Η εργασία αποτελείται από θεωρητικό µέρος και από ερευνητικό µέρος. Το θεωρητικό µέρος περιέχει ορισµούς και σχέσεις που διέπουν τις παραπάνω µεταβλητές. Στο ερευνητικό κοµµάτι περιγράφονται και παρουσιάζονται οι µεταβλητές που συµµετέχουν στο υπόδειγµα, γίνεται εκτίµηση του υποδείγµατος και, εν τέλει, εξάγονται συµπεράσµατα. Λέξεις-Κλειδιά: µεταβολή του ρυθµού απασχόλησης, ακαθάριστο εγχώριο προϊόν Jel Ταξινόμηση: G21 Εισαγωγή Το κύριο οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ΕΕ σήμερα είναι η διατήρηση των υψηλών ποσοστών ανεργίας. Η ανεργία προέρχεται από μια αναντιστοιχία μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς του εργατικού δυναμικού Η ζήτηση για εργατικό δυναμικό εξαρτάται από την ισχύ της οικονομικής ανάπτυξης καθώς και το περιεχόμενο της εργασίας που συνδέεται με την ανάπτυξη. Υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ της καθαρής δημιουργίας θέσεων εργασίας και της ανάπτυξης. Υπάρχει όμως μια μεγάλη διαφορά μεταξύ των κρατών μελών ως προς τα ποσοστά ανεργίας. Ισπανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ιρλανδία και Πορτογαλία έχουν τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας και παράλληλα αρνητικούς ή πολύ χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Παρόλο που υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ ΑΕΠ και απασχόλησης, όμως η αύξηση της απασχόλησης δεν επιφέρει άμεση χρονικά αύξηση του ΑΕΠ, αλλά υπάρχει μια χρονική καθυστέρηση τουλάχιστον 4 χρονικών περιόδων. Αυτό βέβαια συμβαίνει εφόσον η απασχόληση είναι σταθερή και σε 8ωρη βάση. όταν η απασχόληση είναι ελαστικής μορφή τότε δεν έχουμε καμία άμεση επίδραση στην αύξηση του ΑΕΠ. Ο νόμος του Okun (1970) ορίζει ένα συντελεστή που αντιστοιχεί στο ρυθμό μεταβολής του πραγματικού προϊόντος συνδέονται με μια δεδομένη μεταβολή του ποσοστού της ανεργίας, με έμφαση στην εκτίμηση του δυνητικού ΑΕΠ. Σε πολλές εμπειρικές μελέτες εκτίμησης του συντελεστή Okun η αιτιότητα είναι ως επί το πλείστον προς την αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή οι αλλαγές στην παραγωγή μπορούν να εξηγήσουν τη διακύμανση της απασχόλησης ή της ανεργίας. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) Υπάρχουν αρκετοί ορισμοί που προσεγγίζουν το όρο του Α.Ε.Π. και για το λόγο αυτό παρατίθενται παρακάτω οι σπουδαιότεροι. Προκειµένου όμως να γίνει σύγκριση του Α.Ε.Π. σε διαφορετικές χρονικές περιόδους πρέπει να αφαιρεθεί η επίδραση των τιµών. Για παράδειγµα, εάν οι τιµές των αγαθών διπλασιαστούν ενώ η παραγωγή παραµένει σταθερή, η χρηµατική αξία του ΕΣΔΟ Μαϊου

3 Α.Ε.Π. θα εµφανιστεί διπλάσια παρόλο που το επίπεδο της παραγωγής παρέµεινε αµετάβλητο. Ορισμοί Ορισμός 1ος: Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή Α.Ε.Π. (ή Gross Domestic Product - GDP) είναι το σύνολο όλων των προϊόντων και αγαθών που παράγει η οικονοµία μιας χώρας εκφρασµένο σε χρηµατικές µονάδες. Δηλαδή είναι η συνολική αξία όλων των τελικών αγαθών (υλικών και άυλων) που παράχτηκαν εντός µιας χώρας σε διάστηµα ενός έτους, ακόµα και αν µέρος αυτού παράχθηκε από παραγωγικές µονάδες που ανήκουν σε κατοίκους του εξωτερικού αλλά λειτουργούν εντός της χώρας που μετράται το Α.Ε.Π. Ορισμός 2ος: Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν - Α.Ε.Π. (ή Gross National Product - GNP) είναι η συνολική αξία όλων των τελικών αγαθών (υλικών και άυλων) που αποκτούν οι κάτοικοι µιας χώρας σε διάστηµα ενός έτους. Διαφέρει από το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν κατά το ότι συµπεριλαµβάνει και το εισόδηµα που απέκτησαν οι κάτοικοι µιας χώρας στο εξωτερικό. Σύνθεση του ΑΕΠ Κατανάλωση (C): Είναι οι δαπάνες των ατόµων για αγορά καταναλωτικών αγαθών Επένδυση (Ι): Δαπάνες των επιχειρήσεων για αγορά κεφαλαιουχικών αγαθών Δαπάνες των ατόµων για αγορά κατοικιών, Μεταβολές στα αποθέµατα των επιχειρήσεων. Δηµόσιες Δαπάνες (G): Περιλαµβάνει τις δηµόσιες επενδύσεις και τη δηµόσια κατανάλωση. Καθαρές Εξαγωγές (ΝΧ) = Εξαγωγές (Χ) - Εισαγωγές (Μ): Οι εξαγωγές προστίθενται στο ΑΕΠ καθώς αποτελούν αγαθά και υπηρεσίες που έχουν παραχθεί µέσα στη χώρα, ενώ οι εισαγωγές αφαιρούνται από το ΑΕΠ καθώς αποτελούν παραγωγή άλλων χωρών. Α.Ε.Π. = C+I+G+X-M Εξαγωγές και ανάπτυξη Υπάρχει ένα µεγάλο τµήµα της οικονοµικής θεωρίας που αναλύει τη θεωρητική σχέση ανάµεσα στις εξαγωγές και την ανάπτυξη. Σύµφωνα µε τη θεωρία αυτή υπάρχουν και άλλες µεταβλητές που επηρεάζουν τη σχέση ανάµεσα στις εξαγωγές και την ανάπτυξη. Βέβαια, αφού οι εξαγωγές αποτελούν συστατικό της ανάπτυξης, η αύξηση των εξαγωγών συνεισφέρει στην αύξηση της οικονοµικής ανάπτυξης. Όµως, υπάρχουν σηµαντικοί έµµεσοι παράγοντες που επιδρούν στη σχέση µεταξύ των εξαγωγών και της ανάπτυξης. O λόγος του µέσου των εξαγωγών προς το Α.Ε.Π. µας δίνει πληροφορίες για τη σηµασία των εξαγωγών στην εθνική οικονοµία. Αφού ο λόγος των εξαγωγών προς Α.Ε.Π. είναι ένας δείκτης ανοικτής οικονοµίας, ένας µεγαλύτερος λόγος εξαγωγών προς το ΑΕΠ δείχνει µια περισσότερο ανοικτή οικονοµία. Από την άλλη πλευρά ο χαµηλός λόγος των εξαγωγών προς το Α.Ε.Π. µπορεί επίσης να αντανακλά µια περιοριστική εµπορική πολιτική. ΕΣΔΟ Μαϊου

4 Απασχόληση Πλήρης απασχόληση /µερική απασχόληση Η έννοια της πλήρους απασχόλησης αφορά στους εργαζόµενους µε εξαρτηµένη σχέση, δηλαδή τους µισθωτούς και όχι τους αυτοαπασχολούµενους. Η απασχόληση θεωρείται πλήρης όταν ο εργαζόµενος απασχολείται κάθε εβδοµάδα όσες ώρες προβλέπει το ωράριο που ισχύει στην εργασία αυτή, ενώ µερική θεωρείται η απασχόληση όταν ο εργαζόµενος απασχολείται λιγότερες ώρες κάθε εβδοµάδα από τις ώρες που προβλέπει το ωράριο στην εργασία του. Η διαχρονική εξέλιξη της απασχόλησης Η έννοια της απασχόλησης σχεδόν ταυτίζεται µε την έννοια της εργασίας. Η διάκριση ανάµεσα στην απασχόληση συνήθως αγνοείται, ιδιαίτερα στις οικονοµικές εργασίες. Η έκταση της µισθωτής εργασίας επέτρεψε την ταύτιση ανάµεσα στις έννοιες της απασχόλησης και της εργασίας. Η σύγχυση αυτή των εννοιών δεν διευκολύνει στην ανάλυση κοινωνικών σχηµατισµών µε περιορισµένο βαθµό µισθωτοποίησης και εργασιών που δεν απολήγουν στον προσπορισµό χρηµατικών εισοδηµάτων. Μία σηµαντική αιτία της σύγχυσης σχετικά µε το περιεχόµενο των δύο εννοιών είναι οι πολιτικοί στόχοι των συστηµάτων που χρησιµοποιούν τους δύο όρους. Έτσι, για παράδειγµα το περιεχόµενο των δύο εννοιών, η ταύτιση ή η διαφοροποίηση τους ποικίλει ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά των ψηφοφόρων των κοµµάτων που βρίσκονται στην εξουσία. Αριστερά κόµµατα, που αντλούν τους ψηφοφόρους τους από το οργανωµένο εργατικό κίνηµα αναφέρονται σχεδόν αποκλειστικά στην εργασία και µάλιστα αυτή που πραγµατοποιείται σε διακεκριµένους µεγάλους τόπους εργασίας ενώ αντίθετα τα Δεξιά κόµµατα χρησιµοποιούν την έννοια της απασχόλησης, που περιλαµβάνει πολύ ευρύτερο φάσµα δραστηριοτήτων. Θα µπορούσαµε λοιπόν να πούµε ότι η επικράτηση του ενός ή του άλλου όρου εξαρτάται από την πολιτική επιρροή του εργατικού κινήµατος αφού το εργατικό κίνηµα ενδιαφέρεται σηµαντικά για την καταπολέµηση της ανεργίας. Σύµφωνα µε αυτή τη λογική, η διαρκώς µειούµενη χρήση της έννοιας της εργασίας και η υποκατάσταση της από αυτή της απασχόλησης τις τελευταίες δεκαετίες, οφείλεται στη συνεχώς µειούµενη πολιτική δύναµη του εργατικού κινήµατος. Α.Ε.Π. - Απασχόληση: Σχέση απόλυτης εξάρτησης Στις Ευρωπαϊκές χώρες υπάρχει µια αλληλεπίδραση µεταξύ των τάσεων του Α.Ε.Π. και των ποσοστών ανεργίας των νέων. Όταν η οικονοµική ανάπτυξη επιβραδύνεται οι θέσεις νεοεισερχοµένων παγώνουν ή περικόπτονται, και το αντίστροφο. Κατά µέσο όρο, για κάθε 1% αύξηση ή πτώση του Α.Ε.Π., οι προοπτικές των νέων στην εργασία επηρεάζονται δυο φορές περισσότερο από τις προοπτικές όλου του εργατικού δυναµικού, καθιστώντας τους νέους διπλά ευπαθείς. Βέβαια, οι συσχετισµοί ποικίλουν αρκετά µεταξύ των χωρών, αποδεικνύοντας ότι δεν είναι µόνο οι δυνάµεις τις αγοράς αλλά και οι θεσµοί και οι πολιτικές που επηρεάζουν την µετάβαση των νέων στην εργασία. Το Adecco Institute, παγκόσµιο ινστιτούτο µελετών σχετικά µε τις µελλοντικές εξελίξεις στον εργασιακό χώρο, δηµοσίευσε µελέτη αναφορικά µε το πώς η µετάβαση από τις σπουδές στην εργασία επηρεάζει την απασχόληση και τις προοπτικές των νέων στην Ευρώπη. Τα βασικά ευρήµατα της έρευνας είναι: ΕΣΔΟ Μαϊου

5 1 Οι αλλαγές στην αύξηση του ΑΕΠ έχουν διπλό αντίκτυπο - είτε θετικό είτε αρνητικό- στην απασχόληση των νέων από ότι στην απασχόληση γενικότερα. 2 Στις χώρες της Ε.Ε. στις ηλικίες ετών, το ποσοστό της ανεργίας διπλασιάζεται. 3 Η ανεργία στο ξεκίνηµα της καριέρας των νέων µπορεί να βλάψει ανεπανόρθωτα τις εργασιακές προοπτικές τους. 4 Η Ευρώπη έχει 3 αναγνωρίσιµα συστήµατα µετάβασης από τις σπουδές στην εργασία (education-to-work systems) αλλά η επιτυχία τους ποικίλει εξαιρετικά. 5 Η Δανία θα µπορούσε να αποτελεί ένα ιδανικό µοντέλο για την Ευρώπη, καθώς σηµειώνει µικρά ποσοστά ανεργίας στους νέους και στους ενήλικες, αλλά και διατηρεί την ισορροπία των φύλων στην απασχόληση (των νέων αλλά και γενικότερα). Τα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι νέοι Ευρωπαίοι κατά τη µετάβαση από τις σπουδές στην εργασία συµπίπτουν µε τη γήρανση του εργατικού δυναµικού µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται ταυτοχρόνως έλλειψη ταλέντου και δεξιοτήτων, παρόλο που τα ποσοστά ανεργίας στους νέους είναι στο 18%. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι υπάρχει ένα διαρκώς αυξανόµενο κενό µεταξύ των δεξιοτήτων που διασφαλίζουν την απασχολησιµότητα των νέων (και την κατανόηση του εργασιακού περιβάλλοντος) και των αναγκών των εταιριών. Καθώς οι µεγαλύτεροι σε ηλικία αποχωρούν από την εργασιακή αγορά, η ζήτηση για έµπειρα στελέχη που θα τους αντικαταστήσουν αυξάνεται. Έτσι, εφόσον δεν υπάρχουν σχολές που "παράγουν" επαρκώς ειδικευµένους νέους για να καλύψουν την έλλειψη, υπάρχει ένας συνεχής κίνδυνος υψηλής ανεργίας και ταυτόχρονα ελλείψεως δεξιοτήτων/ προσόντων. Η απασχόληση και η ανεργία Το 2009, σύµφωνα µε τα στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναµικού (Β τριµήνου), οι άνεργοι ανέρχονταν σε άτοµα, ενώ σήμερα τα επίσημα στοιχεία της ελληνική στατιστικής υπηρεσίας καταγράφουν ανέργους στη χώρα μας. Το εργατικό δυναµικό των 5,1 εκατοµµυρίων ατόµων αντιστοιχούσε στο 65,8% του πληθυσµού εργάσιµης ηλικίας (15-64 ετών) ενώ η απασχόληση, η οποία ανερχόταν σε 4,53 εκατοµµύρια άτοµα αντιστοιχούσε στο 59,6% του πληθυσµού εργάσιµης ηλικίας. Περίπου το 1/3 του παραγωγικού πληθυσµού δεν είναι ενταγµένο στην αγορά εργασίας, δύο από τους τρεις άεργους είναι γυναίκες, και τα υψηλότερα ποσοστά µη συµµετοχής στην αγορά εργασίας παρατηρούνται στις ηλικίες ετών και ετών. Μετά από την συνεχή πτώση εννέα συναπτών ετών ( ) από το 12% περίπου στο 7,6%, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε δραµατικά κατά το 2011 από το 7,6% στο 18%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αντίστοιχη αύξηση ήταν από 7,1% σε 8,9%. Η µείωση της ανεργίας στην διάρκεια των ετών , στην Ελλάδα, ανήλθε συνολικά σε 3 εκατοστιαίες µονάδες και προήλθε κυρίως από την µείωση του αριθµού των νέων ανέργων ετών, των µακροχρόνιων και των νεο-εισερχόµενων ανέργων. Η µεταστροφή του 2009 κινήθηκε στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, της αύξησης της ανεργίας των εν λόγω οµάδων. Το ποσοστό ανεργίας πρόκειται να παρουσιάσει άνοδο, σύµφωνα µε τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε περίπου 12% το 2010 και 18% το Εάν η πρόβλεψη αυτή επαληθευτεί, ήδη στο τέλος του τρέχοντος έτους το ποσοστό ανεργίας θα έχει προσεγγίσει στην Ελλάδα το υψηλότερο σηµείο της µεταπολιτευτικής περιόδου (12%, όσο δηλαδή το 1999), το δε ΕΣΔΟ Μαϊου

6 2011 θα φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα της πεντηκονταετίας. (επαληθεύτηκε!!) Η επιδείνωση του 2009 προήλθε από την µείωση της απασχόλησης κατά 1,2%. Αξίζει να σηµειωθεί ότι οι µεταβολές του αριθµού των απασχολουµένων στην Ελλάδα ακολουθούσαν ανοδική τάση από το 1992 µέχρι και το 2008, µε αποτέλεσµα για το σύνολο της περιόδου να ανέρχονται σωρευτικά σε 20%. Έτσι, ενώ ο αριθµός των απασχολουµένων κατά το 1991 ανερχόταν σε 3,63 εκατοµµύρια άτοµα, το 2008 είχε φθάσει σε 4,58 εκατοµµύρια. Η ελληνική οικονοµία δηµιούργησε, εποµένως, περίπου ένα εκατοµµύριο θέσεων εργασίας µέσα στα 17 χρόνια που ακολούθησαν την πτώση της απασχόλησης το 1991 (κατά 2,3%), εξαιτίας της τότε ασκηθείσας πολιτικής. Οι ρυθµοί αύξησης της απασχόλησης επιβραδύνθηκαν µετά τους Ολυµπιακούς Αγώνες του 2004, αλλά παρέµειναν θετικοί για τα επόµενα τέσσερα έτη. Η πτώση του 2009 συνεχίστηκε και κατά το , αθροιστικά κατά 6%. Έτσι, σύµφωνα µε τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην τριετία θα έχουν χαθεί σωρευτικά 175 χιλιάδες θέσεις εργασίας και ο αριθµός των απασχολουµένων θα έχει υποχωρήσει κατά µία πενταετία (θα έχει, δηλαδή, επανέλθει στο επίπεδο του 2006). Διάγραμμα 1: ΑΕΠ και απασχόληση Η µείωση της απασχόλησης κατά το 2009 (-1,2%) οφείλεται στο γεγονός ότι η µείωση της παραγωγής (-2,0%) συνοδεύτηκε από µια σχετικά µικρότερη µείωση της παραγωγικότητας της εργασίας (-0,8%). Το γεγονός αυτό, δηλαδή ότι το µεγαλύτερο µέρος της µείωσης του ΑΕΠ πραγµατοποιήθηκε µε παράλληλη µείωση της απασχόλησης, όπου η απόσταση µεταξύ των δύο καµπυλών, του προϊόντος και της απασχόλησης, ισούται µε την µεταβολή της παραγωγικότητας της εργασίας. ΕΣΔΟ Μαϊου

7 Τα βασικά χαρακτηριστικά της προσωρινής απασχόλησης Η προσωρινή απασχόληση στην Ελλάδα αποτελεί µια πραγµατικότητα που αφορά σε έναν αυξανόµενο αριθµό εργαζοµένων, και µε δεδοµένη την κατεύθυνση της ΕΕ και της κυβέρνησης για την επιβολή διαρθρωτικών αλλαγών στην αγορά εργασίας, είναι προβλεπόµενο ότι οι συµβάσεις ορισµένου χρόνου θα επεκταθούν περαιτέρω. Η επέκταση της προσωρινής εργασίας στην Ελλάδα ακολουθεί ανοδική τάση και ήδη στην διάρκεια των τριών τελευταίων ετών το ποσοστό της προσωρινής εργασίας στην συνολική απασχόληση έχει ανέλθει από το 10,5% κατά το πρώτο τρίµηνο του 2007 σε περίπου 12,5% στο τέταρτο τρίµηνο του Στο ίδιο Διάγραµµα φαίνεται η εποχικότητα της προσωρινής εργασίας: το ποσοστό της στην συνολική απασχόληση αυξάνεται κατά το δεύτερο και τρίτο τρίµηνο του έτους εξαιτίας της αύξησης της δραστηριότητας της τουριστικής βιοµηχανίας κατά τους θερινούς µήνες, και εν συνεχεία µειώνεται. Διάγραμμα 2: Προσωρινή εργασία επί της συνολικής απασχόλησης Παρουσίαση των Μεταβλητών της Έρευνας Η µεταβολή του ρυθµού απασχόλησης στην Ελλάδα (EMPL) και η µεταβολή του ΑΕΠ ή ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (GDP) για τα έτη που θα εξεταστούν εµφανίζονται στον πίνακα του παραρτήµατος. Σχηματικές παραστάσεις της σχέσης μεταξύ του ρυθμού μεταβολής Απασχόλησης και του Α.Ε.Π. Τα στοιχεία των µεταβλητών προκύπτουν από το χρονικό διάστηµα και αφορούν ετήσιες µεταβολές των προαναφερθέντων. Η πηγή των στοιχείων είναι η Ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία (Eurostat). Τα αποτελέσματά της έρευνας αναλύθηκαν µε τη βοήθεια του προγράµµατος e-views. ΕΣΔΟ Μαϊου

8 Σύμφωνα με τον πίνακα 1 και το σχήμα 3 η µεταβολή του ρυθµού απασχόλησης στην Ελλάδα παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις και απότοµη άνοδο έως το Έπειτα παρουσιάζει σταδιακή, και πάλι µε αµφιταλαντεύσεις, µείωση έως τα έτη που κατακρηµνίζεται. Η αύξηση του 2002 οφείλεται κυρίως στην µετατροπή του πλήρους ωραρίου σε µερικό και συνεπώς στην πρόσληψη από τους επιτηδευµατίες δυο ατόµων µερικής απασχόλησης αντί ενός µε πλήρες ωράριο, στην εφαρµογή πολλών συµβάσεων ορισµένου χρόνου τύπου stage (ειδικών προγραµµάτων κατά της ανεργίας που είχαν ως σκοπό την κατάρτιση ορισµένων ανέργων και που χρηµατοδοτούνταν αρχικά µόνο από την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη συνέχεια, παράνοµα, και από το Ελληνικό κράτος). Η απότοµη µείωση απο το (και προφανώς έκρηξη της ανεργίας), εξηγείται από την σταδιακή εµφάνιση των διοικητικών, οργανωτικών και οικονοµικών ελλείψεων του Ελληνικού κράτους µε αφορµή την παγκόσµια οικονοµική κρίση. Πίνακας 1: Η μεταβολή του ρυθµού απασχόλησης στην Ελλάδα και η μεταβολή του Α.Ε.Π. ΕΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΡΥΘΜΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΑΕΠ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ,1 3, ,9 3, ,1 3, ,6 3, ,2 4, ,2 3, ,2 5, ,7 4, ,5 2, ,9 5, , ,5-0, ,7-3, ,3-3,5 Πηγή Eurostat Πηγή Πίνακας 1 Διάγραμμα 3: Η μεταβολή του ρυθμού απασχόλησης κατά τα έτη Όπως φαίνεται από τον πίνακα 1 και από το σχήμα 4 η µεταβολή του Α.Ε.Π. στο ίδιο χρονικό διάστηµα παρουσιάζει μικρές διακυμάνσεις κυρίως από τα έτη 2002 έως και Το έτος 2007 σημειώνει απότομη πτώση που συνεχίζεται έως το έτος Η κατακόρυφη αυτή πτώση για την περίοδο ερµηνεύεται ως το αποτέλεσµα της έλλειψης ζήτησης των προϊόντων από την αγορά, λόγω μείωσης της απασχόλησης και επομένως μείωσης του εισοδήματος των εργαζομένων. Το γεγονός αυτό ανέδειξε την ανάγκη βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων τόσο ΕΣΔΟ Μαϊου

9 στην τοπική όσο και στη διεθνή αγορά, καθώς και της μείωσης των τελικών τιμών προκείμενου να αυξηθεί η αγοραστική αξία των μισθών. Πηγή Πίνακας 1 Διάγραμμα 4: Η μεταβολή του Α.Ε.Π. κατά το χρονικό διάστημα Πηγή Πίνακας 1 Διάγραμμα 5: Σύγκριση Μεταβολής Α.Ε.Π. και ρυθμού Απασχόλησης Στο παραπάνω ενοποιηµένο σχήµα 5 του ρυθµού απασχόλησης στην Ελλάδα και της µεταβολής του ΑΕΠ παρατηρείται η ανάλογη σχέση αυτών των δυο µεταβλητών. Πίνακας 2: Περιγραφικά στοιχεία GDP EMPL Mean Median Maximum Minimum Std. Dev Skewness Kurtosis Jarque-Bera Probability Sum Sum Sq. Dev Observations Πηγή Επεξεργασία Στοιχείων στο Ε-views ΕΣΔΟ Μαϊου

10 Πίνακας 3: Επεξήγηση των περιγραφικών στοιχείων του πίνακα 1 Δείκτες Mean: η μέση τιμή των τιμών των Std. Dev.: η τυπική απόκλιση 513 παρατηρήσεων Median: η διάμεσος Skewness: ο δείκτης ασυμμετρίας (όταν είναι 0 τότε η κατανομή είναι κανονική) Maximum: η μέγιστη τιμή για κάθε μεταβλητή Minimum: η ελάχιστη τιμή για κάθε μεταβλητή Πηγή Επεξεργασία Στοιχείων στο Ε-views Kurtosis: Κύρτωση (δείχνει κατά πόσο μαζεύονται οι παρατηρήσεις κοντά στον αριθμητικό μέσο) Η μεταβολή του ρυθµού απασχόλησης στην Ελλάδα Όπως φαίνεται από τον πίνακα για το EMPL, η τιµή της µέσης τιµής είναι 0,4 και η διάµεσος 0,5, τιµή κοντά στη µέση τιµή. Η τιµή του probability του δείκτη Jarque-Bera είναι 0,69 > 0.05 άρα ακολουθεί την κανονική κατανοµή (µε επίπεδο σηµαντικότητας 0,05). Ο δείκτης ασυµµετρίας (skewness) -0,34 < 0, δείχνει ότι η κατανοµή είναι ασύµµετρη αριστερά. Η τιµή του συντελεστή κύρτωσης υπολογίζεται ότι είναι 2,15 > 0 συνεπώς πρόκειται για µια λεπτόκυρτη κατανοµή. Η µεταβολή του ΑΕΠ ή ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (GDP) Όπως φαίνεται από τον πίνακα για το GDP, η τιµή της µέσης τιµής είναι 2,54 και η διάµεσος 3,4. Η τιµή του probability του δείκτη Jarque-Bera είναι 0,18 > 0.05 άρα ακολουθεί την κανονική κατανοµή (µε επίπεδο σηµαντικότητας 0,05). Ο δείκτης ασυµµετρίας (skewness) -1,19 < 0, δείχνει ότι η κατανοµή είναι ασύµµετρη αριστερά. Η τιµή του συντελεστή κύρτωσης υπολογίζεται ότι είναι 3,28 > 0 συνεπώς πρόκειται για µια λεπτόκυρτη κατανοµή. Εξειδίκευση του υποδείγµατος Έστω ότι η γενική µορφή του υποδείγµατος είναι η εξής: GDP (σχέση 1) = f (EMPL) Δεχόµαστε, κατά συνθήκη, πως το GDP είναι η εξαρτηµένη µεταβλητή και το EMPL η ανεξάρτητη κάτι που όµως δεν ισχύει απόλυτα στην πραγµατικότητα, αφού η µία επηρεάζει την άλλη (var υποδείγµατα). Όπου: EMPL: Ο ρυθµός απασχόλησης στην Ελλάδα GDP: Η µεταβολή του ΑΕΠ ή ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (GDP) Αν η µορφή του υποδείγµατος 1 είναι γραµµική, τότε γράφεται ως εξής: GDP = β 0 + β 1 EMPL+u t Όπου β 0 β 1 : ελαστικότητες και u t ο διαταρακτικός όρος Πλέον η µαθηµατική σχέση µεταβάλλεται σε στοχευµένο ερώτηµα. Μέθοδος Ελαχίστων Τετραγώνων Dependent Variable GDP Method: Least Squares Date: 11/03/12 Time: 17:46 Sample: Included observations: 14 ΕΣΔΟ Μαϊου

11 Πίνακας 4: Αποτελέσματα της Παλινδρόμησης Variable Coefficient Std. Error t- Prob. Statistic C EMPL R-squared Mean dependent var Adjusted R S.D. dependent squared var S.E. of Akaike info regression criterion Sum squared Schwarz resid criterion Log likelihood F-statistic Durbin-Watson Prob (Fstatistic) stat Πηγή Επεξεργασία Στοιχείων στο Ε-views Καταρχήν σηµειώνεται πως χρησιµοποιώντας την µέθοδο των ελαχίστων τετραγώνων ο διαταρακτικός όρος u t είναι µηδέν (0). Από τη στήλη coefficient βλέπουµε τους συντελεστές των µεταβλητών. β 0 = 1,16 και β 1 = 3,38 Έλεγχοι συντελεστών παλινδρόµησης Η συσχέτιση ασχολείται µε τον ποσοτικό προσδιορισµό του βαθµού εξαρτήσεως µεταξύ των µεταβλητών και µε την φύση της συσχετίσεως θετική η αρνητική. Η µέτρηση του βαθµού συσχετίσεως µεταξύ δυο η περισσοτέρων µεταβλητών γίνεται µε µια στατιστική παράµετρο η οποία ονοµάζεται (correlationcoefficient). H συσχέτιση διακρίνεται σε θετική και αρνητική. Θετική καλείται η συσχέτιση όταν κάθε αύξηση (ή µείωση) της µια µεταβλητής αντιστοιχεί αύξηση (ή µείωση) και της άλλης µεταβλητής Αρνητική καλείται η συσχέτιση όταν σε κάθε αύξηση (η µείωση) της µιας µεταβλητής αντιστοιχεί µείωση (η αύξηση) της άλλης µεταβλητής. Σύµφωνα µε τη θεωρία για να λειτουργεί σωστά το υπόδειγµα θα πρέπει το β1, που αντιστοιχεί στο ρυθµός απασχόλησης στην Ελλάδα, να είναι θετικό. Κάτι τέτοιο φαίνεται να ισχύει. Στατιστικά κριτήρια Έλεγχος των συντελεστών της παλινδρόµησης Για να ελέγξουµε τους συντελεστές παλινδρόµησης του πληθυσµού, δηλαδή να εξετάσουµε πόσο στατιστικά σηµαντικοί είναι, υπάρχουν 2 τρόποι: 1) Την t κατανοµή (student) και 2) Το probability F-statistic Στην παρούσα εργασία θα χρησιµοποιηθεί το probability, επειδή είναι πιο εύχρηστο και χρησιµοποιείται περισσότερο. Όταν το probability είναι < 0,05, τότε ο συντελεστής είναι στατιστικά σηµαντικός. Όταν το probability είναι > 0,05, τότε ο συντελεστής δεν είναι στατιστικά σηµαντικός. Στην περίπτωσή µας 0,0081 < 0,05 άρα ο συντελεστής είναι στατιστικά σηµαντικός. Συντελεστής προσδιορισµού R 2 (R-squared) ΕΣΔΟ Μαϊου

12 Με τη γραµµή παλινδρόµησης του δείγµατος προσπαθούµε να ερµηνεύσουµε τη µεταβλητότητα της εξαρτηµένης µεταβλητής που εξηγείται από τις µεταβολές στις τιµές της ανεξάρτητης µεταβλητής. Την αναλογία (ποσοστό) της µεταβλητότητας της εξαρτηµένης µεταβλητής που ερµηνεύεται από την παλινδρόµηση ονοµάζουµε συντελεστή προσδιορισµού (coefficient of determination) και παριστάνεται µε R 2 (ο συντελεστής προσδιορισµού δεν µπορεί να πάρει αρνητικές τιµές ή µεγαλύτερες από τη µονάδα) R 2 = 0,4549 (0 < R 2 < 1) Γενικά, όσο πιο κοντά στο 1 βρίσκεται τόσο καλύτερο είναι το υπόδειγµα. Αυτή η τιµή του R 2 µας δείχνει πως κατά 0,4549 ή 45,49% ερµηνεύεται το GDP από την EMPL και µένει ανερµήνευτο ένα ποσό της τάξης 54,51%, άρα πρέπει να βάλουµε κι άλλες µεταβλητές. Επίσης ένα µέρος από το ποσοστό αυτό ερµηνεύεται και από τα κατάλοιπα. Στατιστική Durbin-Watson (έλεγχος της αυτοσυσχέτισης 1ης τάξης) Σε αυτή την ανάλυση ελέγχουµε την αυτοσυσχέτιση 1ης τάξης. Αυτήν δε, κυµαίνεται από 0-4. Εάν είναι κοντά στο 2 τότε δεν υπάρχει αυτοσυσχέτιση. Durbin-Watson stat = 1,6 Στάδιο 1 H 0 : Δεν υπάρχει αυτοσυσχέτιση Ηa: Υπάρχει αυτοσυσχέτιση Στάδιο 2 Διάγραμμα 6: Durbin-Watson stat Στάδιο 3 d L = 1.08 d U = d L = = d U = = 2.64 Στάδιο 4 Όµως ισχύει d U < d άσκησης <4- d U Στάδιο 5 Άρα αποδέχοµαι την υπόθεση Η 0, δεν υπάρχει αυτοσυσχέτιση 1ης τάξης Όλη η οικονομετρική ανάλυση παρουσιάζεται στο παράρτημα μετά την βιβλιογραφία. ΕΣΔΟ Μαϊου

13 Συμπεράσματα Παραπάνω έγινε η ανάλυση του υποδείγµατος και παρουσιάστηκε η µαθηµατική εξειδίκευση των µεταβλητών που συµµετέχουν στην έρευνα. Κατά την εξειδίκευση του υποδείγµατος δεν παρουσιάστηκε πρόβληµα αυτοσυσχέτισης ούτε ετεροσκεδαστικότητας. Όταν εκτιµήσαµε τη συνάρτηση µε τη µέθοδο OLS, παρατηρήσαµε ότι ο συντελεστής προσδιορισµού R 2 δεν είναι πολύ υψηλός και η τιµή του στατιστικού Durbin-Watson είναι 1,6. Άρα το R 2 < Durbin-Watson (0,45 < 1,60). Αυτό σηµαίνει πως η συνάρτηση δεν παρουσιάζει κίβδηλη παλινδρόµηση και οι µεταβλητές είναι σταθερές. Παρακάτω παρουσιάζονται µερικές προτάσεις για βελτίωση της όλης κατάστασης. 1 Η εστίαση αποκλειστικά και µόνο στα ποσοστά απασχόλησης δε διασφαλίζει ότι η Ευρώπη είναι καταλλήλως εφοδιασµένη µε τα απαραίτητα προσόντα για ένα οικονοµικό µέλλον, το οποίο θα είναι βασισµένο στις υπηρεσίες, εξαρτηµένο από την πληροφόρηση και το οποίο θα στοχεύει στη γνώση. 2 Ποιοτική εκπαίδευση και επιµόρφωση πρέπει να προσφέρονται στους νέους σε οποιαδήποτε φάση βρίσκονται. Για να επιτευχθεί αυτό πρέπει να υπάρχει µια ποικιλία διαµεσολαβούντων οργανισµών, δηµόσιων και ιδιωτικών, που θα συνεργάζονται µε τα υπάρχοντα εκπαιδευτικά ιδρύµατα. 3 Η Ευρώπη πρέπει να αντιµετωπίσει το όλο ζήτηµα της εκπαίδευσης και αποκατάστασης δεξιοτήτων µέσα στο γενικότερο πλαίσιο µιας κοινής Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 4 Ένα πρώτο βήµα µπορεί να είναι η ύπαρξη ενός στελέχους "µετάβασης" σε κάθε σχολείο στην Ευρωπαϊκή Ένωση -χρηµατοδοτούµενο από δηµόσιο ή ιδιωτικό φορέα, ο οποίος θα είναι ο µεσολαβητής ανάµεσα στη σχολική και εργασιακή ζωή. Ο J.M. Barroso, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο, σε µια πρόσφατη παρουσίαση του µε τίτλο «Οι πηγές ανάπτυξης της Ευρώπης» πρότεινε, ανάµεσα σε άλλες µεταρρυθµίσεις για την ανάπτυξη και την επιχειρηµατικότητα την µείωση του χρόνου «έναρξης» µιας επιχείρησης. Σήµερα χρειάζονται 15 ηµέρες για να ιδρυθεί µια επιχείρηση στην Ευρώπη (στην Ελλάδα πολύ περισσότερο), ενώ στις ΗΠΑ µόνο 6 ηµέρες. Ο «νόµος για τις µικρές επιχειρήσεις» της ΕΕ έχει θέσει ως στόχο να χρειάζονται 3 ηµέρες για την ίδρυση µιας επιχείρησης ως το 2012 µε κόστος λιγότερο από 100 ευρώ. Ελπίζοντας ότι αυτό θα δώσει μια ώθηση στην ελληνική οικονομία περιμένουμε την εφαρμογή του και στη χώρα μας. Βιβλιογραφία Akkemik, K. Ali (2007), "The Response οf Employment τo GDP Growth ιn Turkey: An Econometric Estimation" Applied Econometrics and International Development, 7-1 (2007) Barroso, J.M. (2011), "Οι πηγές ανάπτυξης της Ευρώπης, Παρουσίαση Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συµβούλιο", _2011_el.pdf, Δριτσάκης Νίκος, Γιαλιτάκη Κατερίνα, Αδαµόπουλος, Αντώνης (2011), "Εξαγωγές, επενδύσεις και οικονοµική ανάπτυξη µια εµπειρική έρευνα για την Ελλάδα µε την ανάλυση της αιτιότητας", Θεσσαλονίκη mic_growth.pdf, ΕΣΔΟ Μαϊου

14 Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat 2011), "Στοιχεία Απασχόλησης ode=tsiem010&tablesele ction=1&footnotes=yes&labeling=labels&plugin=1 Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat 2011), "Στοιχεία Α.Ε.Π., " 1&language=en&pcode=ts ieb020 Ινστιτούτο εργασίας ΓΣΣΕ-ΑΔΕΔΥ, (2010), "Η ελληνική οικονοµία και η απασχόληση", Ινστιτούτο εργασίας ΓΣΣΕ-ΑΔΕΔΥ, (2011), "Η ελληνική οικονοµία και η απασχόληση", Kapsos Steven (2005), "The employment intensity of growth: Trends and macroeconomic determinants" International Labor Office Employment Trends Unit Employment Strategy Department 12/2005 Κοντέος Γεώργιος (2008), "Οικονοµετρικές µέθοδοι αξιολόγησης ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης στην Ελλάδα", Θεσσαλονίκη Λουκάς Γεώργιος (2005), "Τοπική ανάπτυξη: Διαδικασία για τη δηµιουργία απασχόλησης και την καταπολέµηση του κοινωνικού αποκλισµού", Αθήνα, OECD Potamianos Karolos (2002), "Employment & Economic Growth in Europe: Recent Trends" Solvay Business School Σαλούρου, Ρούλας (2007), "ΑΕΠ - Απασχόληση: Σχέση απόλυτης εξάρτησης", Capital news, Σαρτζετάκης Ευτύχιος (2011), "Σημειώσεις Μαθήματος Εισαγωγή στη Μακροοικονοµική, Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήµατος, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας, τµήµα Λογιστικής και Χρηµατοοικονοµικής, Θεσσαλονίκη", Signorelli Marcello (2005), "Growth and Employment: Comparative Performance, Convergences and Co-movements" Conference Europe Day 2005 organised by the Faculty of Political Sciences at the University of Perugia ΕΣΔΟ Μαϊου

15 Παράρτημα Οικονομετρικά Κριτήρια Στο εν λόγω παράρτημα παρουσιάζονται τα οικονομετρικά κριτήρια και ευρήματα της παρούσης εργασίας και παρατίθενται αναλυτικά παρακάτω. Πίνακας 1: Breusch-Gudfrey (Έλεγχος αυτοσυσχέτισης περισσότερων τάξεων) Θα επαληθεύσουµε αυτό που βρήκαµε στον έλεγχο Durbin-Watson. Probability Από τον παραπάνω πίνακα παρατηρούµε ότι το Probability της F-statistic ισούται με 0,83 > 0,05 που σηµαίνει ότι δεν υπάρχει πρόβληµα αυτοσυσχέτισης Α τάξης και περισσότερο αν συνεχιζόταν ο έλεγχος το αποτέλεσµα θα ήταν το ίδιο. Πίνακας 2: Έλεγχος της κανονικότητας των καταλοίπων (JB) Series: Residuals Sample: Observations: 14 Mean: 8.88E-16 Median: Maximum: Minimum: Std. Dev.: Skewness: Kurtosis: Jarque-Bera: Probability: Probability Παρατηρούµε από τον παραπάνω πίνακα ότι το Probability του Jarque-Bera είναι 0,40 > 0,05 άρα µπορούµε να συµπεράνουµε ότι τα κατάλοιπα κατανέµονται σύµφωνα µε την κανονική κατανοµή. Έλεγχος της ετεροσκεδαστικότητας των καταλοίπων. ΕΣΔΟ Μαϊου

16 Ο έλεγχος αυτός µπορεί να πραγµατοποιηθεί και µε τον έλεγχο του White. Η υπόθεση αυτή λέγεται υπόθεση της οµοιοσκεδαστικότητας (homoskedasticity). Όταν η διακύµανση δεν είναι σταθερή έχουµε την υπόθεση της ετεροσκεδαστικότητας (heteroskedasticity). Πίνακας 3: Η ετεροσκεδαστικότητα των καταλοίπων Probability Εφόσον ισχύει ότι η Probability της F = 0,07, εποµένως 0,07 > Δεν υπάρχει ετεροσκεδαστικότητα. Πίνακας 4: Αυτοσυσχέτιση µε υπό συνθήκη ετεροσκεδαστικότητας (ARCH) ΕΣΔΟ Μαϊου

17 Από τον παραπάνω πίνακα 4 παρατηρούµε ότι η τιµή του Probability είναι 0,65 > 0,05 οπότε δεν υπάρχει η υπόδειγµα ARCH A τάξης. Και περισσότερο αν συνεχιζόταν ο έλεγχος το αποτέλεσµα θα ήταν το ίδιο. Τέστ Σταθερότητας (Stabilities Tests) Chow Breakpoint test Με το τέστ αυτό σπάµε το υπόδειγµα σε δύο µικρότερα υποδείγµατα. Παίρνουµε δύο τυχαία υποδείγµατα, ένα πριν το 2003 και ένα µετά το 2003 (Στην πραγµατικότητα η επιλογή του έτους 2003 δεν έγινε και τόσο τυχαία, αφού το GDP σε εκείνη τη χρονική περίοδο είναι στο υψηλότερο σηµείο). Για να γίνει η πρόβλεψη θα πρέπει να ελέγξουµε αν οι συντελεστές είναι σταθεροί ή διαφέρουν. Πίνακας 5: Chow breakpoint test Chow Breakpoint Test: 2003 F-statistic Probability 0, Log likelihood ratio 21,12528 Probability 0, Probability Από τον παρακάτω πίνακα παρατηρούµε ότι το probability της F κατανοµής είναι 0,0005 < 0,05 και αυτό µας δείχνει ότι οι συντελεστές στα δύο υποδείγµατα δεν είναι σταθεροί. Chow Forecast test Probability Από τον παρακάτω πίνακα παρατηρούµε ότι το probability της F κατανοµής είναι 0,0002 < 0,05 και αυτό µας δείχνει ότι οι συντελεστές στο forecast υπόδειγµα δεν είναι σταθεροί. Πίνακας 6: Forecast Test ΕΣΔΟ Μαϊου

18 Probability Από τον παραπάνω πίνακα 6 παρατηρούµε ότι το probability της F κατανοµής είναι 0,0002 < 0,05 και αυτό µας δείχνει ότι οι συντελεστές στο forecast υπόδειγµα δεν είναι σταθεροί. Από τον παρακάτω πίνακα 7 εξηγούμε την probability. Probability Για να είναι σωστή η εξειδίκευση θα πρέπει το probability της F κατανοµής να είναι µεγαλύτερο του 5%. Στον παρακάτω πίνακα παρατηρούµε ότι το probability είναι 0,31 > 0,05 άρα συµπεραίνουµε ότι η εξειδίκευση του υποδείγµατός µας είναι σωστή Πίνακας 7: Ramsey reset test Επίσης το CUSUM test δείχνει πως το υπόδειγµα είναι καλό, αφού δεν εξέχει από τις διακεκομμένες κόκκινες γραµµές. ΕΣΔΟ Μαϊου

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεματική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδημαϊκό Έτος: 2013-2014

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεματική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδημαϊκό Έτος: 2013-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεματική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδημαϊκό Έτος: 2013-2014 Γενικές οδηγίες για την εργασία Τέταρτη Γραπτή Εργασία Όλες οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. 1. Απλή γραµµική παλινδρόµηση. 1.2 Παράδειγµα 6 (συνέχεια)

Στόχος µαθήµατος: ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. 1. Απλή γραµµική παλινδρόµηση. 1.2 Παράδειγµα 6 (συνέχεια) ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Απλή γραµµική παλινδρόµηση Παράδειγµα 6: Χρόνος παράδοσης φορτίου ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2 013 [Κεφάλαιο ] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 01-013 M.E. OE0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης [Οικονομετρία 01-013] Μαρί-Νοέλ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

Βήματα για την επίλυση ενός προβλήματος

Βήματα για την επίλυση ενός προβλήματος ΜΑΘΗΜΑ 2ο Βήματα για την επίλυση ενός προβλήματος 1. Κατανόηση του προβλήματος με τη σχετική επιστήμη (όπως οικονομία, διοίκηση, γενικές επιστήμες) π.χ το πρόβλημα της κατανάλωσης κάποιας περιοχής σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Ι. Ενότητα 2: Στατιστικά Μέτρα Διασποράς Ασυμμετρίας - Κυρτώσεως. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών

Στατιστική Ι. Ενότητα 2: Στατιστικά Μέτρα Διασποράς Ασυμμετρίας - Κυρτώσεως. Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Στατιστική Ι Ενότητα 2: Στατιστικά Μέτρα Διασποράς Ασυμμετρίας - Κυρτώσεως Δρ. Γεώργιος Κοντέος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Γρεβενών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Βασικές έννοιες

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Βασικές έννοιες ΜΑΘΗΜΑ 3ο Βασικές έννοιες Εισαγωγή Βασικές έννοιες Ένας από τους βασικότερους σκοπούς της ανάλυσης των χρονικών σειρών είναι η διενέργεια των προβλέψεων. Στα υποδείγματα αυτά η τρέχουσα τιμή μιας οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΙΑΣ-ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ PASW 18 Δρ. Κουνετάς Η Κωνσταντίνος Ακαδημαϊκό Έτος 2011 2012 ΕΠΙΧ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 4: ΔΙΑΛΕΞΗ 04 Μαρί-Νοέλ Ντυκέν Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική ΙΙΙ-Εφαρμογές Χρονολογικές Σειρές(Εφαρμογες Εξομάλυνσης-Τεχνική Ανάλυση)

Στατιστική ΙΙΙ-Εφαρμογές Χρονολογικές Σειρές(Εφαρμογες Εξομάλυνσης-Τεχνική Ανάλυση) Στατιστική ΙΙΙ-Εφαρμογές Χρονολογικές Σειρές(Εφαρμογες Εξομάλυνσης-Τεχνική Ανάλυση) Γεώργιος Τσιώτας Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Κρήτης Στατιστική ΙΙΙ(ΣΤΑΟ 230)

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Οικονομετρία Ι. Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov. Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Οικονομετρία Ι Ενότητα 3: Θεώρημα των Gauss Markov Δρ. Χαϊδώ Δριτσάκη Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ-13 Ποσοτικές Μέθοδοι Ακαδημαϊκό Έτος: 2010-11 Τρίτη Γραπτή Εργασία στη Στατιστική Γενικές οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ; ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ. Διπλωματική Εργασία.

ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ; ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ. Διπλωματική Εργασία. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ Η ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ; ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ Διπλωματική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Ενότητα 2: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ (2/4). Επίκ. Καθηγητής Κοντέος Γεώργιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Ενότητα 2: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ (2/4). Επίκ. Καθηγητής Κοντέος Γεώργιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ Ενότητα 2: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ (2/4). Επίκ. Καθηγητής Κοντέος Γεώργιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΗ ΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α εξεταστική περίοδος χειµερινού εξαµήνου 4-5 ιάρκεια εξέτασης ώρες και 45 λεπτά Θέµατα Θέµα (α) Τα υποδείγµατα που χρησιµοποιούνται στην οικονοµική θεωρία ονοµάζονται ντετερµινιστικά ενώ τα οικονοµετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Εργαστήριο «Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική» ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Περιεχόμενα 1. Συσχέτιση μεταξύ δύο ποσοτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝ ΡΟΜΗΣΗ ιαφάνειες για το µάθηµα Information Management ΑθανάσιοςΝ. Σταµούλης 1 ΠΗΓΗ Κονδύλης Ε. (1999) Στατιστικές τεχνικές διοίκησης επιχειρήσεων, Interbooks 2 1 Γραµµική παλινδρόµηση Είναι

Διαβάστε περισσότερα

2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ 2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Η χρησιμοποίηση των τεχνικών της παλινδρόμησης για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων έχει διευκολύνει εξαιρετικά από την χρήση διαφόρων στατιστικών

Διαβάστε περισσότερα

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής (Κεντρική Τράπεζα) Λούης Χριστοφίδης (Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004 ΑΡΧΕΣ ΟΙΟΝΟΜΙΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΛΥΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΗΣ ΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004 ΕΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ια τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδατικών Πόρων

Διαχείριση Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διαχείριση Υδατικών Πόρων Γ.. Τσακίρης Μάθημα 3 ο Λεκάνη απορροής Υπάρχουσα κατάσταση Σενάριο 1: Μέσες υδρολογικές συνθήκες Σενάριο : Δυσμενείς υδρολογικές συνθήκες Μελλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ SPATIAL ECONOMETRIC MODELS FOR VALUATION OF THE PROPERTY PRICES

ΧΩΡΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ SPATIAL ECONOMETRIC MODELS FOR VALUATION OF THE PROPERTY PRICES 1 ο Συνέδριο Χωρικής Ανάλυσης: Πρακτικά, Αθήνα, 013, Σ. Καλογήρου (Επ.) ISBN: 978-960-86818-6-6 ΧΩΡΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Μαριάνθη Στάμου 1*, Άγγελος Μιμής και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή 2013 [Πρόλογος] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Εισαγωγή Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 2012-2013 Μ.Επ. ΟΕ0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Μαρί-Νοέλ Ντυκέν, Επ. Καθηγητρία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων Ελλιπή δεδομένα Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 75 ατόμων Εδώ έχουμε δ 75,0 75 5 Ηλικία Συχνότητες f 5-4 70 5-34 50 35-44 30 45-54 465 55-64 335 Δεν δήλωσαν 5 Σύνολο 75 Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 10, σελ. 119. Για τη μεταβλητή x (άτυπος όγκος) έχουμε: x censored_x 1 F 3 F 3 F 4 F 10 F 13 F 13 F 16 F 16 F 24 F 26 F 27 F 28 F

Άσκηση 10, σελ. 119. Για τη μεταβλητή x (άτυπος όγκος) έχουμε: x censored_x 1 F 3 F 3 F 4 F 10 F 13 F 13 F 16 F 16 F 24 F 26 F 27 F 28 F Άσκηση 0, σελ. 9 από το βιβλίο «Μοντέλα Αξιοπιστίας και Επιβίωσης» της Χ. Καρώνη (i) Αρχικά, εισάγουμε τα δεδομένα στο minitab δημιουργώντας δύο μεταβλητές: τη x για τον άτυπο όγκο και την y για τον τυπικό

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα;

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Είναι ένα αρκετά απλό αλλά συνάµα θεωρητικά ισχυρό υπόδειγµα δοµηµένο γύρω από αγοραστές και πωλητές οι οποίοι επιδιώκουν τους δικούς

Διαβάστε περισσότερα

Λογαριθμικά Γραμμικά Μοντέλα Poisson Παλινδρόμηση Παράδειγμα στο SPSS

Λογαριθμικά Γραμμικά Μοντέλα Poisson Παλινδρόμηση Παράδειγμα στο SPSS Λογαριθμικά Γραμμικά Μοντέλα Poisson Παλινδρόμηση Παράδειγμα στο SPSS Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει θανάτους από καρδιακή ανεπάρκεια ανάμεσα σε άνδρες γιατρούς οι οποίοι έχουν κατηγοριοποιηθεί κατά ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΔΕΙΚΤΗ BOOK-TO-MARKET ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΔΕΙΚΤΗ BOOK-TO-MARKET ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΔΟΣΕΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ-ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ Ν. ΠΙΕΡΙΑΣ»

«ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ-ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ Ν. ΠΙΕΡΙΑΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ «ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ-ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ Ν. ΠΙΕΡΙΑΣ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας

Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας Η ελληνική αγορά εργασίας στα χρόνια της κρίσης: ανεργία, απασχόληση και συμμετοχή στην αγορά εργασίας Δημήτριος Μπάκας** και Ευαγγελία Παπαπέτρου*, ** 27 Νοεμβρίου 2012 Παρουσίαση στην Ημερίδα της Τράπεζας

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και A5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάµη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 15. Μέρος Ι: Απλό και πολλαπλό υπόδειγμα παλινδρόμησης... 19. 1 Αντικείμενο της οικονομετρίας... 21

Πρόλογος... 15. Μέρος Ι: Απλό και πολλαπλό υπόδειγμα παλινδρόμησης... 19. 1 Αντικείμενο της οικονομετρίας... 21 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι: Απλό και πολλαπλό υπόδειγμα παλινδρόμησης... 19 1 Αντικείμενο της οικονομετρίας... 21 1.1 Τι είναι η οικονομετρία... 21 1.2 Σκοποί της οικονομετρίας... 24 1.3 Οικονομετρική

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική Επιχειρήσεων Ι

Στατιστική Επιχειρήσεων Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Στατιστική Επιχειρήσεων Ι Ενότητα 7: Παρουσίαση δεδομένων-περιγραφική στατιστική Μιλτιάδης Χαλικιάς, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΔΥΟ ΚΡΙΤΗΡΙΑ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗΣ ΚΑΤΑ ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ (One-Way Analyss of Varance) Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήματος Κεφάλαιο 22 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μικροοικονομική Μικροοικονομική είναι η μελέτη του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Εαρινό εξάµηνο ακαδηµαϊκού έτους 2003-2004 ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ. Εργασία 4 - Ενδεικτική λύση

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Εαρινό εξάµηνο ακαδηµαϊκού έτους 2003-2004 ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ. Εργασία 4 - Ενδεικτική λύση ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Εαρινό εξάµηνο ακαδηµαϊκού έτους 34 ΑΝΑΛΥΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ 5 Μαΐου 4 Εργασία 4 - Ενδεικτική λύση Το κείµενο απευθύνεται στους φοιτητές και αιτιολογεί και περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ http://www.economics.edu.gr 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ( τρόποι επίλυσης παρατηρήσεις σχόλια ) ΑΣΚΗΣΗ 1 Έστω ο πίνακας παραγωγικών δυνατοτήτων µιας

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της διαχείρισης των μεταβλητών δαπανών αποτελεί αντικείμενο που χρήζει

Το πρόβλημα της διαχείρισης των μεταβλητών δαπανών αποτελεί αντικείμενο που χρήζει ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 95 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ- ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ Tου Μάριου Τσάκα 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το πρόβλημα της διαχείρισης των μεταβλητών δαπανών

Διαβάστε περισσότερα

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΙΙ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 1. ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ 2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ 3. ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΘΗΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΕ & ΕΠΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2004-2006

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΕ & ΕΠΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2004-2006 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΕ & ΕΠΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2004-2006 ΜΑΪΟΣ 2007 ICAP ΑΕ ΕΡΕΥΝΩΝ & ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Τοµέας Επιχειρηµατικής Πληροφόρησης Παπαδιαµαντοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των βασικών στοιχείων μιας στατιστικής έρευνας.

Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των βασικών στοιχείων μιας στατιστικής έρευνας. 7 ο ΜΑΘΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου είναι η κατανόηση των βασικών στοιχείων μιας στατιστικής έρευνας. Προσδοκώμενα αποτελέσματα Όταν θα έχετε ολοκληρώσει τη μελέτη αυτού του κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες

Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες Ορισμός Στατιστική είναι το σύνολο των μεθόδων και θεωριών που εφαρμόζονται σε αριθμητικά δεδομένα προκειμένου να ληφθεί κάποια απόφαση σε συνθήκες αβεβαιότητας. Βασικές έννοιες Η μελέτη ενός πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές Μέθοδοι., Εισηγητής: Ν.Κυρίτσης, MBA, Ph.D. Candidate,, e-mail: kyritsis@ist.edu.gr

Ποσοτικές Μέθοδοι., Εισηγητής: Ν.Κυρίτσης, MBA, Ph.D. Candidate,, e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ποσοτικές Μέθοδοι Εισηγητής: Ν.Κυρίτσης MBA Ph.D. Candidate e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Εισαγωγή στη Στατιστική Διδακτικοί Στόχοι Μέτρα Σχετικής Διασποράς Κατανομές Πιθανοτήτων Η Κανονική Κατανομή Η Τυποποιημένες

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, Σεπτεμβρίου 20 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρμοσμένο δείκτη ανεργίας για τον Ιούνιο 20.

Διαβάστε περισσότερα

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο 9.1 ηµιουργία µοντέλων πρόβλεψης 9.2 Απλή Γραµµική Παλινδρόµηση 9.3 Αναλυτικά για το ιάγραµµα ιασποράς

Διαβάστε περισσότερα

Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή

Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων. Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή Η βιτρίνα των καταστημάτων ως εργαλείο δημοσίων σχέσεων Ονοματεπώνυμο: Ειρήνη Πορτάλιου Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα: Αν. Καθηγήτρια : Βεντούρα Ζωή Δεκέμβριος 2011 Στόχος Έρευνας H βιτρίνα των καταστημάτων αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 16 Απλή Γραμμική Παλινδρόμηση και Συσχέτιση

Κεφάλαιο 16 Απλή Γραμμική Παλινδρόμηση και Συσχέτιση Κεφάλαιο 16 Απλή Γραμμική Παλινδρόμηση και Συσχέτιση Copyright 2009 Cengage Learning 16.1 Ανάλυση Παλινδρόμησης Σκοπός του προβλήματος είναι η ανάλυση της σχέσης μεταξύ συνεχών μεταβλητών. Η ανάλυση παλινδρόμησης

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ

3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ 3. ΣΕΙΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ Πρόβλημα: Ένας ραδιοφωνικός σταθμός ενδιαφέρεται να κάνει μια ανάλυση για τους πελάτες του που διαφημίζονται σ αυτόν για να εξετάσει την ποσοστιαία μεταβολή των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για δεύτερη χρονιά η ICAP Group εκπόνησε αναλυτική Μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ-ΕΞΑΓΩΓΕΣ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Έλεγχος οικονομετρικού υποδείγματος για την Πολωνία την περίοδο 1980-2016 και αξιολόγηση αποτελεσμάτων

ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ-ΕΞΑΓΩΓΕΣ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Έλεγχος οικονομετρικού υποδείγματος για την Πολωνία την περίοδο 1980-2016 και αξιολόγηση αποτελεσμάτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τίτλος Εργασίας ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ-ΕΞΑΓΩΓΕΣ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Έλεγχος οικονομετρικού υποδείγματος για την Πολωνία την

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΩΝ ΦΠΑ ΣΤΗ ΤΡΙΕΤΙΑ 2009-2011 ΩΣ ΕΠΕΙΓΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης. Σημειώσεις EViews. Παναγιώτης Λαζαρίδης Αναπληρωτής Καθηγητής. Y j.

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης. Σημειώσεις EViews. Παναγιώτης Λαζαρίδης Αναπληρωτής Καθηγητής. Y j. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Σημειώσεις EViews Παναγιώτης Λαζαρίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Υ Y j u j û j ( Y X j ) = β + β X j E 1 ˆ ˆ ˆ Yj = β X j Χ j Χ Το EViews

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη

Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Οικονομική κρίση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη Μάνος Ματσαγγάνης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 7 Μαΐου 2012 Η Μεγάλη Ύφεση στην Ευρώπη ΑΕΠ και απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ &ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ &ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ &ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ-ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙ-

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Κεφάλαιο 10. Εισαγωγή στην εκτιμητική ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΤΡΑΣ Εργαστήριο Λήψης Αποφάσεων & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Οι βραχυχρόνιες διακυµάνσεις στο προϊόν και στην απασχόληση καλούνται επιχειρηµατικός κύκλος (business cycle). Μέχρι τώρα αναπτύξαµε θεωρίες για να µελετήσουµε πως η

Διαβάστε περισσότερα