ιεύθυνση Ειδικής Αγωγής ΥΠΕΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιεύθυνση Ειδικής Αγωγής ΥΠΕΠΘ"

Transcript

1 ιεύθυνση Ειδικής Αγωγής ΥΠΕΠΘ 0

2 Μουσική και Ειδική Αγωγή: Ζητήµατα και προσεγγίσεις περιλήψεις πρακτικών 3 Μαρτίου ο Ειδικό Σχολείο Πειραιά ΠΕΙΡΑΙΑΣ

3 Επιστηµονικοί Σύµβουλοι Ιωάννης Σπετσιώτης, Αντώνης Σωτηρόπουλος Οργανωτική Επιτροπή Μαρία Αργυρίου, Γιάννης Βούρβουλης, Γιάννης Ζυµβρακάκης, Κώστας Κωνσταντής, Παναγιώτης Θωµόπουλος, ηµήτρης Σαρρής, Άννα Τσαγκαράκη, Νέλλη Μοσχονά, Γιάννης Μπουσδούνης, Ανδρέας Πριονάς, Κωνσταντίνος Ξάφης Συνεργαζόµενοι Φορείς ιεύθυνση Ειδικής Αγωγής ΥΠΕΠΘ Τµήµα Αγωγής Υγείας Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Πειραιά Πανελλήνιος Επιστηµονικός Σύλλογος Ειδικής Αγωγής (ΠΕΣΕΑ) Πανελλήνιος Σύλλογος Κινητικά Αναπήρων Ένωση Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Νοµαρχία Πειραιά ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Χαιρετισµός Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων 3 Χαιρετισµός Νοµάρχη Πειραιά 4 Προλογικό Σηµείωµα: Υπάρχει «ειδική µουσική»; Ο άνθρωπος, η µουσική και το «ειδικό» (special) 5 Το πρόγραµµα της Ηµερίδας 6 Οι Εισηγήσεις και τα Εργαστήρια - Περιλήψεις 7 Τα Βιογραφικά Σηµειώµατα 14 Το δεύτερο µουσικοπαιδαγωγικό συνέδριο 19 Επιστηµονική Ηµερίδα Μουσική και Ειδική Αγωγή: Ζητήµατα και Προσεγγίσεις Περιλήψεις εισηγήσεων Επιµέλεια Έκδοσης: Μαρία Αργυρίου, ηµήτρης Σαρρής Εξώφυλλο: «Ωδός»: Office Art σύνθεση (δηµιουργήθηκε µε κειµενογράφο) Πειραιάς, 2007, Ένωση Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης ISBN:

4 Η ευεργετική επίδραση της µουσικής στην επικοινωνία µεταξύ των ανθρώπων και στην νοητική, ψυχοκινητική και συναισθηµατική ανάπτυξη του παιδιού, αποτελούν κοινή πεποίθηση της σύγχρονης παιδαγωγικής. Με ιδιαίτερη χαρά, λοιπόν, χαιρετίζω την Επιστηµονική Ηµερίδα που διοργανώνει η Ένωση Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης και που αναφέρεται συνδυαστικά στη Μουσική και στην Ειδική Αγωγή. Και τα δύο θέµατα αποτελούν άξονες ευαισθητοποίησης και προαγωγής της εκπαίδευσης και του πολιτισµού, οι οποίοι µπορούν να αλληλοσυµπληρώνουν ο ένας τον άλλο, µε κοινό γνώµονα την ολόπλευρη υποστήριξη των µαθητών µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων, αφουγκραζόµενο τις ανησυχίες των εκπαιδευτικών µας για διαρκή ποιοτική παρέµβασή του σε θέµατα ιδιαίτερης ευαισθησίας, έχει καταβάλει τα τελευταία χρόνια σηµαντικό έργο για την ουσιαστική αντιµετώπιση των προβληµάτων στον χώρο των Α.Μ.Ε.Α. Και είναι βέβαιο ότι στα παιδιά που προσφέρεται η δυνατότητα να παιδαγωγούνται δια των µουσικών ερεθισµάτων, αλλά και ενθαρρύνονται να εκφράζουν τις µουσικές αντιλήψεις τους, ανοίγονται νέες δυνατότητες να παρατηρούν, να ακούν, να αισθάνονται και να αξιολογούν τον κόσµο µε βάση αυτή την εµπειρία τους. Για το λόγο αυτό, θεωρούµε υποχρέωσή µας να στηρίζουµε προσπάθειες οι οποίες υπερβαίνουν τα όρια και τους φραγµούς που θέτει η σύγχρονη κοινωνία, αναδεικνύοντας το σεβασµό στην διαφορετικότητα και την καινοτοµία στην εκπαίδευση. Με εκτίµηση Γεώργιος Καλός Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων 3

5 Φίλες και Φίλοι, Στη Νοµαρχία Πειραιά η αυτοδιοίκηση έχει πρόσωπο ανθρώπινο. Ο αγώνας µας για µια κοινωνία που θα προσφέρει ίσες ευκαιρίες σε όλους και θα διέπεται από αλληλέγγυο πνεύµα, είναι διαρκής και συστηµατικός. Στην προσπάθειά µας αυτή, έχουµε διευρύνει τη συνεργασία µας µε όλους τους τοπικούς φορείς και συλλόγους, δηµιουργώντας σταδιακά ένα ρεύµα εθελοντισµού και κοινωνικής εγρήγορσης των πολιτών. Άλλωστε, πέρα από θεσµικούς ρόλους, η δηµιουργία µιας κοινωνίας που θα προσφέρει ισότιµες ευκαιρίες, αποδεχόµενη όλους τους συνανθρώπους µας, απαιτεί τόσο συλλογική προσπάθεια όσο και ατοµική ευθύνη. Με επίκεντρο τον άνθρωπο και φιλοσοφία την κοινωνική προσφορά, στηρίζουµε την ηµερίδα µε θέµα «Μουσική και Ειδική Αγωγή: Ζητήµατα και Προσεγγίσεις», µε την πεποίθηση ότι θα αποφέρει χρήσιµα συµπεράσµατα για τη µουσική προσέγγιση στο χώρο της εκπαίδευσης και διαβίωσης των νέων µε αναπηρίες. Άλλωστε, οι θεραπευτικές δυνάµεις της µουσικοθεραπείας, από την εποχή των αρχαίων Ελλήνων έως και τις ηµέρες µας, θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσµατικές στην ίαση νόσων που επηρεάζουν το σώµα και τον ψυχικό κόσµο των ανθρώπων. Ειδικότερα, για τα άτοµα µε αναπηρίες, τους συνανθρώπους µας που η ζωή τους έδειξε το σκληρό της πρόσωπο, η µουσικοθεραπεία µπορεί να αποτελέσει έναν από τους πιο άµεσους, κατανοητούς και δηµιουργικούς τρόπους έκφρασης, αναβαθµίζοντας και οµορφαίνοντας την καθηµερινότητά τους. Στη Νοµαρχία Πειραιά, υποστηρίζουµε την περαιτέρω θεσµική ενίσχυση και ανάπτυξη της µουσικοθεραπείας στη δηµόσια εκπαίδευση, στην αγωγή ατόµων µε αναπηρία και σε ένα ευρύτερο φάσµα κοινωνικών δράσεων, αναγνωρίζοντας την µουσική ως έναν από τους πιο άµεσους, κατανοητούς και δηµιουργικούς τρόπους επικοινωνίας µεταξύ των ανθρώπων. Με την πίστη ότι η Τέχνη αντιµάχεται τον κοινωνικό αποκλεισµό αποτελώντας κοινή γλώσσα µεταξύ όλων των ανθρώπων, χαιρετίζω την Ηµερίδα, πιστεύοντας πως θα αποτελέσει µία επιπλέον κινητήριο δύναµη για νέες προσεγγίσεις στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόµων µε αναπηρία και στη διασφάλιση της πλήρους ένταξής τους στους κόλπους της κοινωνίας µας. Γιάννης Μίχας Νοµάρχης Πειραιά 4

6 Αν υπήρχε «ειδική µουσική» πως θα ήταν; Μια µουσική προορισµένη να συγκινήσει και να θεραπεύσει το σώµα, να κραυγάσει το συναίσθηµα της στιγµής, να παρασύρει την οµάδα στην οµορρυθµία; Μια µουσική της κίνησης, του παιχνιδιού, της αισθητικής απόλαυσης, της επικοινωνίας; Θεωρούµε κάποια είδη µουσικής «θεραπευτικά». ηµιουργούµε εξαιρέσεις, και δίνουµε χαρακτηρισµούς στις µουσικές που προορίζονται για «θεραπευτικούς σκοπούς». Για παράδειγµα αποδεχόµαστε το φάλτσο και την παραφωνία σε ένα οµαδικό τραγούδι, γιατί εκεί σηµασία έχει η συµµετοχή, όχι το «τέλειο» αποτέλεσµα. Όταν η µουσική δεν είναι «ειδική», το φάλτσο δεν είναι αποδεκτό. Αποτρέπουµε το άτοµο να τραγουδήσει. Επιλέγουµε τα παιδιά για την «σχολική χορωδία», χωρίς να τους ξεκαθαρίζουµε ότι απλά, ως παιδαγωγοί, διαλέξαµε το «αποκαρδιωτικό» παιχνίδι να «ορίσουµε το τέλειο» και - αναπόφευκτα - ότι «ορίζει», «αφ-ορίζει» Έτσι πολλοί ενήλικες - και παιδιά - παραδέχονται ότι «δεν τραγουδούν καλά» και σιωπούν. Ποιος ευθύνεται για αυτή την εµµονή τους στην «αλαλία»; εν µπορούµε πάντα να πούµε µε ακρίβεια. Κι όµως είναι παραδεκτό ότι για την «αναπηρία» τους αυτή δεν ευθύνεται κάποια παθολογία αλλά µια βαθιά ριζωµένη αναστολή, όπως και τόσες άλλες, που συνοδεύουν τα άτοµα στη ζωή τους. Άνθρωποι που δεν χορεύουν, δεν κινούνται έχοντας την «αποδοχή» και αυτοπεποίθηση για το σώµα και την κίνησή τους. Άνθρωποι που αρνούνται να πλάσουν ένα παραµύθι, να γράψουν ένα ποίηµα, να κάνουν µια ζωγραφιά. Αµέτρητες λανθάνουσες «πολιτισµικές αναπηρίες» πλανούνται στην καθηµερινότητά µας, αποκόπτοντας µας από την φαντασία, την δηµιουργικότητα, την οµορφιά, από µια ανθρώπινη πλευρά του βίου µας. Αν είναι έτσι, στερηθήκαµε τελικά πασχίζοντας για την µοντέρνα, «επιτυχηµένη» και αποδεκτή εικόνας µας, τη δική µας µουσική και την κίνηση, το δικό µας µύθο και την εικόνα; Αφεθήκαµε στην οθόνη, το ηχείο, την αφίσα, στην ατέλειωτη «µυθολογία των µαζικών µέσων», όπως λέγεται, και των προκατασκευασµένων εικόνων; Και τώρα που η επιστήµη κάνει το «άλµα»; Τώρα που συνειδητοποίησε τις αστοχίες της ως τεχνο-επιστήµη και ξαναγίνεται επιστήµη; τώρα που ξανάρχεται η µουσική, η κίνηση, ο µύθος, η εικόνα, ανθρώπινα, απλά, κατανοητά, ζωογόνα, µήπως τα βαφτίζουµε «παιδαγωγικά», «σοβαρά», «επιστηµονικά», «ειδικά»; Τα βγάζουµε πάλι «µε τρόπο» από την καθηµερινότητά µας; Αν ναι, γιατί; Ίσως για να µην παραδεχτούµε τις καθηµερινές µας «πολιτισµικές» αναπηρίες; Αυτό θα ήταν, κατ αρχάς καλό, γιατί έστω και αν «αγνοούσαµε» συνειδητά το ατόπηµα της µοντέρνας κουλτούρας µας, τουλάχιστο θα είχαµε την επίγνωσή του. Αν όµως δεν έχουµε ούτε αυτή; Φτιάχνουµε «ειδική µουσική», «ειδική ζωγραφική», «ειδικό µύθο». Όµως η Μουσική, η Ζωγραφική, ο Μύθος αδιαφορούν γι αυτό µέσα στην «αλήθεια» τους. Μειδιούν µπροστά στο σχηµατικό χώρισµα αυτό. Και ο πολιτισµός µας νοιώθει στο βάθος κάτι «ανεκπλήρωτο»: Μήπως χωρίσαµε την µουσική σε «γενική» και «ειδική», γιατί χωρίσαµε την εκπαίδευση σε γενική και ειδική, παρασυρόµενοι από τον, επίσης, «γενικό» και «ειδικό» Κόσµο µας; Με την ωριµότητα της επιστηµονικής και της ευρύτερης κοινότητας µπορούµε να αντλήσουµε από το «κεφάλαιο» της Ειδικής Εκπαίδευσης, τα ερεθίσµατα για συνολικά εύστοχη εκπαίδευση και αγωγή. Το κεφάλαιο αυτό διαχωρίζεται σχηµατικά, είναι η σύµβαση ανάµεσα σε τόσες άλλες σχηµατικές συµβάσεις της επιστήµης και της ζωής, που πραγµατικά µας διευκολύνουν, έτσι όπως δοµούµε τον πολιτισµό µας. Όµως η ωριµότητα αυτή πάντα µας οπλίζει µε την βαθιά επίγνωση πως από «εκεί» απλά ξεκινάµε για µια γνώση και ένα βίωµα που πραγµατικά βρίσκεται «αλλού». 5 Οι επιµελητές της έκδοσης

7 ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΙ ΑΣ Σάββατο 3 Μαρτίου :45-09:00 Προσέλευση - Εγγραφές 09:00-09:30 Χαιρετισµοί 09:30-10:30 1 η Συνεδρία: Μουσική Εκπαίδευση και Ειδική Αγωγή Προεδρεύων:Ιωάννης Σπετσιώτης Σπύρος Σταυριανόπουλος, Το δικαίωµα των ΑΜΕΑ στον Αθλητισµό και τον Πολιτισµό. Ιωάννα Τσαγκαράκη, Σκέψεις και προβληµατισµοί µε βάση τη διδακτική εµπειρία από τη Μουσική Αγωγή σε Ειδικά Σχολεία Ντόρα Ψαλτοπούλου-Καµίνη, Η αναγκαιότητα ένταξης της µουσικοθεραπείας σε θεραπευτικές και εκπαιδευτικές δοµές Μαρία Κοµισοπούλου, Η συµβολή της µουσικοθεραπευτικής εκπαίδευσης του Μουσικού στη διδασκαλία Μουσικής στη Γενική Παιδεία Ανθή Μαλούτα - Κωτίδου, ηµιουργικότητα και Έκφραση στη Μουσικοθεραπευτική ιαδικασία Ερωτήσεις - Συζήτηση 10:30-11:30 2 η Συνεδρία: Εφαρµογές της Μουσικοθεραπείας στην Ειδική Αγωγή Προεδρεύουσα : Ντόρα Ψαλτοπούλου - Καµίνη Ειρήνη Παναγιωτίδου, Η µουσικοθεραπεία στο νοσοκοµείο: η χρήση µιας µελωδίας ως container (ως περιέχον) σύµφωνα µε ορισµένα σηµεία της θεωρίας του ψυχαναλυτή Ζακ Λακάν Αδαµίδου Ευδοξία, Παρουσίαση της πορείας ενός βαρήκοου ενήλικα κατά τη διάρκεια µουσικοθεραπευτικών συναντήσεων ενός έτους Μαρία Βαρβέρη, Η Μουσικοθεραπευτική Πορεία ενός παιδιού µε Σύνδροµο Down Μακαρία Ψιλιτέλη, Όταν το µόνο µέσο επικοινωνίας είναι η µουσική. Μουσικοθεραπεία µε ασθενή, µε την οποία δεν υπήρχε λεκτική επικοινωνία Ερωτήσεις -Συζήτηση 11:30-12:00 ιάλειµµα 12:00-13:30 3η Συνεδρία: Εκπαιδευτικές και καλλιτεχνικές εφαρµογές στην Ειδική Αγωγή Προεδρεύων: Μηνάς Ευσταθίου Έφη Βήλλου, Η πειθαρχία του ελεύθερου συνειρµού στη µουσικοθεραπεία Ευαγγέλου Πελίνα, Aντιµέτωπος µε το φόβο της εγκατάλειψης - H δηµιουργία τραγουδιών ως µέσο αυτεπίγνωσης και ως πηγή δύναµης ενός νέου µε νοητική υστέρηση Όλγα Πεγιάδη, Ταξίδι στη µουσική-συναισθηµατική εµπειρία Ελένη Ναβροζίδου, Το τραγούδι σαν τεχνική στη µουσικοθεραπευτική διαδικασία. Τραγούδια των παιδιών του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ Κιλκίς ( σχολικό έτος ) Παναγιώτης Θωµόπουλος- Μαρία Αργυρίου, Η ένταξη των ΑΜΕΑ µέσα από το Μουσικό παιχνίδι Ερωτήσεις Συζήτηση 14:00-15:30 Παράλληλα βιωµατικά εργαστήρια διδακτικών εφαρµογών Αίθουσα 1: Ντόρα Ψαλτοπούλου - Καµίνη, Γέννηση και ανάπτυξη της δηµιουργικότητας Αίθουσα 2: Μακαρία Ψιλιτέλη, Ηχητικός και Φωνητικός συντονισµός σώµατος ως µέσο σύνδεσης µε τον εαυτό και τους άλλους Αίθουσα 3: Bohmig Anna, Kessler-Κακουλίδη Lucia, Τσίρης Γιώργος, Μουσική εκπαίδευση και µουσικοθεραπεία στην ειδική αγωγή: αναζητώντας κοινό νόηµα 15:30 Λήξη εργασιών - Παραλαβή βεβαιώσεων 6

8 ΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ - ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρουσίαση της πορείας ενός βαρήκοου ενήλικα κατά τη διάρκεια µουσικοθεραπευτικών συναντήσεων ενός έτους Αδαµίδου Ευδοξία Περιγράφεται η πορεία ενός βαρήκοου ενήλικα µέσα από µουσικοθεραπευτικές οµαδικές συναντήσεις ενός έτους, στην ΕΨΥΠΕ, έναν φορέα παράρτηµα του Νοσοκοµείου Παίδων «Αγία Σοφία». Οι µουσικές δραστηριότητες αποτελούσαν πρόκληση για το θεραπευόµενο, ο οποίος δε δίστασε να καλύψει τη φυσική του µειονεξία µε αυτές. Κατά τη διάρκεια των συνεδριών, χρησιµοποιήθηκε ο «κλινικός αυτοσχεδιασµός» και η «εκµάθηση τραγουδιών». Η θεραπεία πέρασε από διάφορα στάδια, από την πιο ασαφή και πρωτόγνωρη επαφή µε τα όργανα ως την πιο συνειδητή µουσική δηµιουργία. Στο τέλος του έτους φάνηκε πως ο θεραπευόµενος είχε κάποια οφέλη, όπως την αίσθηση της δοµής του τραγουδιού, την ευκολότερη διάκριση ήχων, την αποδοχή από τα µέλη της οµάδας, τη σιγουριά και αυτοπεποίθηση να εκφραστεί. Επίσης, απόλαυσε τη µουσική, εξέφρασε τα συναισθήµατά του µέσα από αυτήν και µπόρεσε να επικοινωνήσει µε άλλα άτοµα σε µία διαφορετική γλώσσα. Η Μουσικοθεραπευτική Πορεία ενός παιδιού µε Σύνδροµο Down Μαρία Βαρβέρη Η µουσικοθεραπεία είναι η σχέση µεταξύ µουσικοθεραπευτή- πελάτη- µουσικής. Αυτό που διαφοροποιεί τη µουσικοθεραπεία από άλλες µορφές θεραπείας είναι η κατεύθυνση. Στη µουσικοθεραπεία, η κατεύθυνση είναι «από µέσα προς τα έξω», αφού ο πελάτης «ανοίγει» µόνος του, στο ανάλογο ασφαλές πλαίσιο, µιας και η µουσική απευθύνεται κατευθείαν στα βαθύτερα κοµµάτια του ψυχισµού, δίνοντάς τους δίοδο να εκφραστούν συµβολικά. Το «µουσικό παιδί» είναι η εξατοµικευµένη µουσικότητα που είναι έµφυτη σε κάθε άνθρωπο. Ένας µουσικοθεραπευτής είναι απαραίτητο να έχει γνώσεις µουσικής (θεωρητικές και πρακτικές), ειδική εκπαίδευση στη µουσικοθεραπεία, καλή µουσική αντιληπτική ικανότητα, διαίσθηση, δηµιουργική ελευθερία, ελεγχόµενη πρόθεση, αίσθηση ευθύνης απέναντι στον πελάτη, προσωπική µουσικοθεραπευτική δουλειά, εχεµύθεια, δεκτικότητα, αµεσότητα, εµπάθεια, αυθεντικότητα. Ενδεικτικά, κάποιοι στόχοι της µουσικοθεραπευτικής διαδικασίας είναι: επαφή του ατόµου µε το συναισθηµατικό του κόσµο, αυτοέκφραση, κάλυψη συναισθηµατικών αναγκών, κοινωνικοποίηση, ενίσχυση της λεκτικής επικοινωνίας, άσκηση µελών του σώµατος µέσω χρήσης µουσικών οργάνων. Παρουσίαση της µουσικοθεραπευτικής πορείας ενός παιδιού µε Σύνδροµο Down: περιγράφεται πώς κάναµε επαφή και δηµιουργήσαµε σχέση εµπιστοσύνης µέσω της µουσικής, πώς µετουσιώθηκε η επιθετική διάθεση και συµπεριφορά του παιδιού σε χορό, πώς αυτό το βοήθησε να οργανωθεί συναισθηµατικά και συµπεριφορικά και οδηγήθηκε σε αλλαγή: στο να συνδεθεί, να απελευθερώσει και να εκφράσει µε δηµιουργικό τρόπο συναισθήµατα τρυφερότητας, χαράς και θλίψης. 7

9 Η πειθαρχία του ελεύθερου συνειρµού στη µουσικοθεραπεία Έφη Βήλλου Η παρουσίαση αφορά σε δύο περιπτώσεις: Ένα αγόρι οκτώ ετών που παραπέµφθηκε για µουσικοθεραπεία µε αίτηµα την θεραπεία του τραυλισµού, και µια έφηβη δεκατεσσάρων ετών µε σύνδροµο Down που παραπέµφθηκε για µουσικοθεραπεία µε αίτηµα την κοινωνικοποίηση. Ελεύθερο συνειρµό στην ψυχανάλυση, εννοούµε την ελευθερία του λέγειν, την αυθόρµητη λεκτική έκφραση του αναλυόµενου που σαν αφετηρία µπορεί να έχει µια σκέψη, µια λέξη, µια εικόνα ονείρου, µια παράσταση. Κατ αυτόν τον τρόπο γίνεται δυνατή η πρόσβαση στο ασυνείδητο και µέσω της τεχνικής αυτής επανέρχεται στο συνειδητό. Όταν αναφερόµαστε στην πειθαρχία του ελεύθερου συνειρµού στην µουσικοθεραπεία, εννοούµε τον ελεύθερο συνειρµό που αποκτά δοµή µέσα από τη µουσική ή την τεχνική song -writing (σύνθεσης τραγουδιού). Η πρώτη περίπτωση που αφορά στη χρήση ελεύθερου συνειρµού, είναι ο Πέτρος, ένα αγόρι 8 ετών, που παραπέµφθηκε στη µουσικοθεραπεία για τραυλισµό. Η µουσικοθεραπεία βοήθησε τον Πέτρο να ξεπεράσει τον τραυλισµό του και να εκφράσει τη συναισθηµατική του κατάσταση µέσα από τη διαδικασία δηµιουργίας τραγουδιών. Η δεύτερη περίπτωση είναι η Βάσω, µια έφηβη µε σύνδροµο Down. Μέσα από την µουσικοθεραπεία, κατάφερε να βγει σταδιακά από την αδράνεια και την παθητικότητα που τη διέκρινε και να γίνει πιο ενεργητική, επικοινωνιακή και κοινωνική χρησιµοποιώντας τη µουσική ως µέσο έκφρασης και κανάλι επικοινωνίας. Μουσική εκπαίδευση και µουσικοθεραπεία στην ειδική αγωγή: αναζητώντας κοινό νόηµα Böhmig Anna, Kessler-Κακουλίδη Lucia, Τσίρης Γιώργος Τρεις άνθρωποι µε διαφορετική επιστηµονική προέλευση, αλλά κοινό όραµα, ενώνονται σε µία οµάδα και ξεκινούν µία εκ νέου προσπάθεια αναζήτησης του δυνητικού ρόλου της µουσικής στον ευρύτερο χώρο της ειδικής αγωγής. Η µουσική στην ειδική αγωγή, η ρυθµική Dalcroze και η µουσικοθεραπεία αποτελούν τους τρεις θεµελιώδεις πιλώνες πάνω στους οποίους στηρίζεται αυτή η πρωτοποριακή προσπάθεια µέσα από την οποία προκύπτουν ενδιαφέρουσες ιδέες για την αξιοποίηση της µουσικής ως θεραπεία ή / και εκπαίδευση στην ειδική αγωγή. Ακριβώς αυτή η αναζήτηση παίρνει σάρκα και οστά στα πλαίσια αυτού του πολυδιάστατου εργαστηρίου µέσα από επιστηµονική τεκµηρίωση, προβολή παραδειγµάτων από την καθηµερινή πράξη µε χρήση οπτικο-ακουστικού υλικού, καθώς και µέσα από την ενεργή εµπλοκή των συµµετεχόντων σε βιωµατικές δραστηριότητες µουσικού αυτοσχεδιασµού. Πρόκειται για ένα ταξίδι όπου η διαφορετικότητα και διεπιστηµονικότητα αποτελεί κύριο γνώρισµα, ενώ προσφέρει στους «συνταξιδιώτες» απαραίτητες θεωρητικές γνώσεις, αλλά και πρακτικές ιδέες για την αξιοποίηση της µουσικής στον ευρύτερο χώρο της ειδικής αγωγής. Aντιµέτωπος µε το φόβο της εγκατάλειψης - H δηµιουργία τραγουδιών ως µέσο αυτεπίγνωσης και ως πηγή δύναµης ενός νέου µε νοητική υστέρηση Πελίνα Ευαγγέλου H Mουσικοθεραπεία µε τη δηµιουργία και την εξέλιξη µιας σχέσης εµπιστοσύνης ανάµεσα στον µουσικοθεραπευτή και το άτοµο µε αναπηρία, µια σχέση η οποία βασίζεται στην αποδοχή, µπορεί να βοηθήσει το άτοµο να ανακαλύψει και να 8

10 αξιοποιήσει τη δηµιουργική του ικανότητα, να αποκτήσει θετική εικόνα για τον εαυτό του, να αναπτύξει τις δυνατότητές του και να εξελιχθεί. Mέσα από µουσικές εµπειρίες, όπως ο κλινικός αυτοσχεδιασµός και η δηµιουργία τραγουδιών, το άτοµο µε νοητική υστέρηση ή/και άλλες µορφές αναπηρίας, εισπράττει χαρά και ικανοποίηση, εκφράζει, επεξεργάζεται και συνειδητοποιεί τα συναισθήµατα του, εµβαθύνει έτσι στην αυτεπίγνωσή του και ενισχύει την αυτοεκτίµησή του. Επίσης, αναπτύσσει την ικανότητα να επικεντρώνει την προσοχή του και να κάνει επιλογές, βελτιώνει τις επικοινωνιακές και κοινωνικές του δεξιότητες και προχωρεί σε επίπεδα αυτονοµίας και λειτουργικής συνεργασίας. Mε τη δηµιουργία τραγουδιών, το παιδί ή ο ενήλικας που συµµετέχει στη µουσικοθεραπεία µετουσιώνει δυσάρεστα συναισθήµατα, όπως η θλίψη, ο φόβος, και τα εκφράζει µε δηµιουργικό και θετικό τρόπο. Tα τραγούδια του αποτελούν τα έργα και την απόδειξη της δηµιουργικής του ικανότητας και της προσωπικής του επιτυχίας. Η Mουσικοθεραπεία υπόσχεται καλύτερη ποιότητα ζωής, αφυπνίζει την έµφυτη ικανότητα κάθε ανθρώπου για δηµιουργία, ενισχύει έτσι το υγιές κοµµάτι του και τον οδηγεί στην αυτοπραγµάτωση. H περίπτωση της µουσικοθεραπευτικής διαδικασίας της περίπτωσης του Στέλιου, ενός νέου 26 ετών αποτελεί σηµαντικό παράδειγµα για τη συµβολή της µουσικοθεραπείας σε άτοµα µε αναπηρία. Θα παρουσιαστούν αποσπάσµατα από βιντεοσκοπηµένες συνεδρίες. Η ένταξη των ΑΜΕΑ µέσα από το Μουσικό παιχνίδι Παναγιώτης Θωµόπουλος - Μαρία Αργυρίου Η ένταξη των ατόµων µε ειδικές ανάγκες, είναι πλέον πάγιο αίτηµα των καιρών. Κύριος µοχλός για την ένταξη αυτή είναι η µια εκπαίδευση, που στοχεύει στην προσαρµογή και την µετέπειτα προσφορά των ατόµων στο σύνολο. Για την εκπαίδευση αυτή, η παρούσα εισήγηση προτείνει κατ αρχάς το παιχνίδι, βασισµένο στη κίνηση, τη µουσική, και το παραµύθι. Κι αυτό γιατί το παιχνίδι έχει ισχυρούς δεσµούς µε την πραγµατικότητα και άρρητες συχνά εκδοχές της, που το καθιστούν όµως ισχυρό παιδαγωγικό εργαλείο. Στον όρο κίνηση θα εντάξουµε τις ψυχοκινητικές δραστηριότητες µε τις οποίες ο µαθητής θα γνωρίσει το σώµα του και θα διακρίνει τον εαυτό του από τους άλλους, δοµώντας µε αυτό τον τρόπο την προσωπικότητά του. Με οπτικοακουστικές διεργασίες, µε κιναισθητικούς και χειροτεχνικούς µηχανισµούς, που στοιχειοθετούν ένα συνειρµό λειτουργιών, το παιδί καλείται να οργανώσει το περιβάλλον του. Με το µουσικό-κινητικό παιχνίδι, ο εκπαιδευτικός θα προσεγγίσει το παιδί σφαιρικά στοχεύοντας στην ισότιµη προαγωγή του ψυχικού, πνευµατικού και κινητικού τοµέα. Με τη µουσική έχουµε την έκφραση της εµπιστοσύνης και της ισοτιµίας µέσα στην οµάδα, καθώς και την από κοινού αποδοχή όλων. Στα πλαίσια των µουσικών παιχνιδιών αξιοποιείται η µουσική ως µέσο ανάπτυξης κοινωνικοεπικοινωνιακών και ψυχοκινητικών δεξιοτήτων από τους µαθητές. Συνεπώς, η µουσική προσεγγίζεται στην ευρύτερή της σηµασία σύµφωνα µε την οποία αποτελεί ενότητα ήχου-κίνησης-λόγου-ρυθµού. Πρόκειται για ένα µέσο απολύτως διαθέσιµο σε κάθε άνθρωπο και το οποίο µπορεί να συµβάλλει στην αβίαστη εκµάθηση θεµελιωδών δεξιοτήτων για την εκπαιδευτική και κοινωνική ένταξη του ατόµου. Ενσωµατωµένο σε συνθήκες αγωγής, το παιχνίδι µπορεί να λειτουργήσει 9

11 σε δύο επίπεδα: αφενός, στο επίπεδο της παιδαγωγικής σχέσης ως όργανο επικοινωνίας και ως µέσου επίλυσης συγκρούσεων και αφετέρου,στο επίπεδο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ως µοχλός δραστηριοποίησης και ανάπτυξης της παιδικής δηµιουργικότητας και φαντασίας. Κατά αυτόν τον τρόπο, το µουσικό παιχνίδι θα µπορέσει να γίνει ένα χρήσιµο εργαλείο στα χέρια κάθε εκπαιδευτικού (ανεξαρτήτως µουσικών γνώσεων), καθώς µέσα από κατάλληλη επιµόρφωση θα διδαχθεί απλούς τρόπους χρήσης του ήχου, της φωνής και του σώµατος στην καθηµερινή εκπαιδευτική πράξη, µε απώτερο σκοπό την ένταξη των µαθητών µε ειδικές ανάγκες στο ευρύτερο εκπαιδευτικό και κοινωνικό πλαίσιο. Η συµβολή της µουσικοθεραπευτικής εκπαίδευσης του µουσικού στη διδασκαλία µουσικής στη γενική παιδεία Μαρία Κοµισοπούλου Σκοπός αυτής της παρουσίασης είναι να αναδειχθεί η πολύτιµη συνεισφορά της Μουσικοθεραπευτικής Εκπαίδευσης ενός Μουσικού, στα πλαίσια της διδασκαλίας της Μουσικής αγωγής στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ειδικότερα γίνεται αναφορά στον τρόπο µε τον οποίο επέδρασε η προσωπική εµπειρία του καθηγητή µουσικού από το χώρο της Μουσικοθεραπευτικής εκπαίδευσης, στην αναµόρφωση του µαθήµατος της µουσικής, στη σχέση των µαθητών µε τη µουσική καθώς και στην ενασχόληση και εµπλοκή τους στις διάφορες µουσικές δραστηριότητες που αφορούν στο συγκεκριµένο σχολικό περιβάλλον. Συγκεκριµένα οικοδοµώντας µια αυθεντική σχέση µε τους µαθητές µε κύρια χαρακτηριστικά την αποδοχή, την ενθάρρυνση, το σεβασµό απέναντι στο διαφορετικό,το µάθηµα της µουσικής λειτούργησε ως πλαίσιο µέσα στο οποίο οι µαθητές άρχισαν να επικοινωνούν και να εκφράζουν όλες τις δηµιουργικές τους δεξιότητες. Κατά συνέπεια: - Αυξήθηκε ο αριθµός των παιδιών της Χορωδίας και δηµιουργήθηκαν µουσικά σύνολα - Αυξήθηκε το ενδιαφέρον για το γνωστικό αντικείµενο του µαθήµατος, µέσα από την ενεργητική συµµετοχή των µαθητών(παρουσίαση προσωπικών τους εργασιών, µουσικός αυτοσχεδιασµός) - Αναπτύχθηκαν σχέσεις φιλίας µεταξύ των µαθητών - Ενισχύθηκε το πνεύµα συνεργασίας- οµαδικότητας-πειθαρχίας - Ενδυναµώθηκε η αυτοπεποίθηση των Μαθητών - Άρχισαν να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν τα συναισθήµατά τους. Ολοκληρώνοντας θα ήθελα να κλείσω µε µια φράση Μαθήτριας που φοιτά στη Γ γυµνασίου. «Το παράθυρο της αίθουσας της Μουσικής είναι πάντα ανοιχτό για εµάς. Τίποτα δε µε φοβίζει, γιατί έχω τη Μουσική. Αυτή δε µπορεί να µου την πάρει κανείς» ηµιουργικότητα και Έκφραση στη Μουσικοθεραπευτική ιαδικασία Ανθή Μαλούτα - Κωτίδου Η παρουσίαση αυτή περιγράφει την αξία της ηµιουργικότητας να δίνει νόηµα στη ζωή, αλλά και στις θεραπευτικές τέχνες να αποτελεί το µέσο ώστε να βρούµε την ουσία µας και να ανακαλύπτουµε τη σχέση µας και τη σύνδεση µε τον έξω κόσµο. Συγκεκριµένα, η ενασχόληση µε τη µουσική αποτελεί τρόπο επαναφοράς 10

12 και επανασύνδεσης µε τη χαρά που προσφέρει η δηµιουργική διαδικασία, καθώς και µε το συναισθηµατικό, κοινωνικό, σωµατικό και διανοητικό όφελος που τη συνοδεύουν. Η δηµιουργική πράξη σαν διαδικασία εξωτερίκευσης και µορφοποίησης βαθύτερων εσωτερικών συγκινησιακών καταστάσεων αποτελεί τον πυρήνα της Μουσικοθεραπευτικής διαδικασίας. Ανάµεσα στα συµπτώµατα σχιζοφρένειας είναι και η διαταραγµένη αίσθηση του εαυτού, που εκφράζεται µέσα από την διαστρεβλωµένη εικόνα του εαυτού, την απουσία ορίων στο εγώ και στην αυτοκατεύθυνση. Η µουσικοθεραπεία προσφέρει δυνατότητες για επανασύνδεση µε τον δηµιουργικό εαυτό. Η δοµή και οι µη απειλητικές µουσικές αλληλεπιδράσεις (χρήση στοιχείων µουσικής) «αγκαλιάζουν» και µεταµορφώνουν τα ψυχωσικά συµπτώµατα, οδηγώντας τον πελάτη στην αυτονοµία και την ανάπτυξη της εσωτερικής αξίας. Ο µουσικοθεραπευτικός αυτοσχεδιασµός προσφέρει εµπειρίες, που οδηγούν στην αύξηση της αυτοεκτίµησης και δίνουν ευκαιρίες σύνδεσης µε τον εαυτό. Τέλος, η χρήση γνωστών τραγουδιών προσφέρει προβλέψιµη δοµή, ευκαιρίες σύνδεσης µε γεγονότα της ζωής του πελάτη, αναµνήσεις και την αίσθηση της ασφάλειας (που δίνει η επανάληψη). Το τραγούδι σαν τεχνική στη µουσικοθεραπευτική διαδικασία. Τραγούδια των παιδιών του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ Κιλκίς ( σχολ. έτος ) Ελένη Ναβροζίδου Η οµιλία περιλαµβάνει παρουσίαση έξι τραγουδιών, των οποίων οι στίχοι γράφτηκαν από µαθητές του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Κιλκίς µέσα στα πλαίσια µουσικοθεραπευτικής διαδικασίας. Αναλύεται η µέθοδος και η τεχνική δηµιουργίας τραγουδιών προκειµένου να επιτευχθούν συγκεκριµένοι θεραπευτικοί στόχοι. Πρόκειται για στόχους που αποβλέπουν στην εκπλήρωση και επεξεργασία θεµελιωδών αναγκών των παιδιών όπως: ανάπτυξη αυτογνωσίας και δηµιουργικότητας, ενίσχυση αυτοπεποίθησης, βελτίωση λεκτικής και µη λεκτικής επικοινωνίας, αύξηση της διάρκειας συγκέντρωσης, προσωπική οριοθέτηση, ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας, ικανοποίηση και τέλος κοινωνικοποίηση. ιερευνάται επίσης, πόσο σηµαντικό ρόλο µπορεί να παίξει η ένταξη της µουσικοθεραπείας στην σχολική εµπειρία και την ποιότητα της καθηµερινότητας των µαθητών αλλά και των συναδέλφων καθηγητών στα Ειδικά Σχολεία. Η µουσικοθεραπεία στο νοσοκοµείο: η χρήση µιας µελωδίας ως container (ως περιέχον) σύµφωνα µε ορισµένα σηµεία της θεωρίας του ψυχαναλυτή Ζακ Λακάν Ειρήνη Παναγιωτίδου Σε αυτήν την εισήγηση θα γίνει αναφορά στη µουσικοθεραπευτική διαδικασία καθώς και πως αυτή µπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο σε µια ποιοτική, αναµορφωµένη ζωή µε τον πλέον δηµιουργικό τρόπο. Θεωρητικά η ψυχοθεραπευτική προσέγγιση πάνω στην οποία βασίζεται αυτή η εισήγηση είναι µέσα από σηµεία της θεωρίας του ψυχαναλυτή Ζακ Λακάν. Πρακτικά κατά την διάρκεια της µουσικοθεραπευτικής διαδικασίας η εφαρµογή αυτής της θεωρίας γίνεται µε την χρήση µιας µελωδίας ως Container (ως περιέχον) βασισµένη στη θεωρία της Image Shemata (Aigen, 2005). 11

13 Ταξίδι στη µουσική-συναισθηµατική εµπειρία Όλγα Πεγιάδη «Πίστεψα ότι οι µουσικές εµπειρίες θα βοηθούσαν το παιδί να ανακαλύψει την έµφυτη δηµιουργικότητά του, να εκφραστεί µε κάθε είδους ήχο, όµορφο, βίαιο, άγριο: Αυτό θα βοηθούσε να βγει από τη µοναξιά του µέσα από τον κόσµο της µουσικής»(alvin στο Priestley, 1975) Η µακρόχρονη θεραπεία µέσα από τη µουσική έχει θετική επίδραση στην ανάπτυξη των παιδιών µε αναπηρίες. Η µουσική είναι ένας δίαυλος επικοινωνίας και µια βάση αλληλόδρασης µέσα από την οποία τα ανάπηρα παιδιά απελευθερώνονται κάπως από τις δυσλειτουργίες που περιορίζουν τη ζωή τους. Σύµφωνα µε τους Nordoff-Robbins, στην ατοµική θεραπεία, η µουσική, παροτρύνοντας την κινητική άσκηση, αυξάνει την αποτελεσµατικότητά της. Επίσης, η χρήση του αυτοσχεδιασµού, διεγείρει πιο πολλά συναισθήµατα και διευκολύνει την επικοινωνία. Στα βιντεοσκοπηµένα αποσπάσµατα συνεδριών φαίνεται η αλλαγή που ενθαρρύνει η µουσικοθεραπευτική σχέση να προκύψει στο παιδί που παίζει, όπως επίσης φαίνονται και οι «κρυµµένοι θησαυροί»που έχουν έρθει στην επιφάνεια. Ειδικά σε αυτά τα παιδιά πρώιµης ηλικίας (8 χρονών σήµερα), η διαπροσωπική σχέση µεσ από την µουσική, δίνει ώθηση στο ξεδίπλωµα της αντίληψης και της νοηµοσύνης τους, πάντα σε συνάρτηση µε το σύµπτωµα, το οικογενειακό περιβάλλον, τη συναισθηµατική διαταραχή και το βαθµό κοινωνικοποίησης. Σκέψεις και προβληµατισµοί µε βάση τη διδακτική εµπειρία από τη Μουσική Αγωγή σε Ειδικά Σχολεία Ιωάννα Τσαγκαράκη Η µουσική αγωγή στο ειδικό σχολείο µπορεί να λειτουργήσει δηµιουργικά και παραγωγικά σε επίπεδο «οικογενειακό», που σηµαίνει συµµετοχή στις σχολικές εκδηλώσεις αφενός σε ποσοστό εκατό τοις εκατό, ανάλογα µε την ποιοτική διαβάθµιση των µελών του, και αφετέρου συµµετοχή µικρών και µεγάλων, δηλαδή παιδιών και προσωπικού συνολικά. Αυτές οι ευκαιρίες είναι αρκετές στη διάρκεια κάθε σχολικής χρονιάς και εναπόκειται στην ευρηµατικότητα των µελών του, στην καλή συνεργασία µε τον ή τους συντονιστές κάθε φορά και για κάθε επιµέρους δραστηριότητα έτσι ώστε η επανάληψη να µην είναι ρουτίνα, αλλά βελτιωµένη έκφραση. Η µουσική αγωγή στο ειδικό σχολείο τόσο στο σταθερό πρόγραµµα, όσο και σε κάθε εκδήλωση πρωταγωνιστεί, όπως ακριβώς η µουσική συνοδεύει κάθε δραστηριότητα της ζωής, ευχάριστη ή δυσάρεστη. Στο ειδικό σχολείο η µουσική αγωγή µε αυτή την έννοια µεταλλάσσεται σε µουσικοθεραπεία µε ευεργετικά αποτελέσµατα στο σύνολο του πληθυσµού, που επιβαρύνεται έτσι κι αλλιώς από την εγγενή νοσηρότητα - ειδική ή ιδιαίτερη ανάγκη, η οποία δηµιουργεί πρόσθετα προβλήµατα, αν δεν αντιµετωπιστεί. Στην αντιµετώπιση αυτή η µουσική αγωγή έχει πολλά να προσφέρει, αρκεί να γίνει µε τον κατάλληλο τρόπο. Η αναγκαιότητα ένταξης της µουσικοθεραπείας σε θεραπευτικές και εκπαιδευτικές δοµές Ντόρα Ψαλτοπούλου-Καµίνη Οι θεραπευτικές και εκπαιδευτικές δοµές ευαισθητοποιούνται ολοένα και περισσότερο στις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών για την όσο το δυνατόν πιο οµαλή και λειτουργική ψυχο-κοινωνική τους ανάπτυξη, παρέχοντας 12

14 εξειδικευµένα προγράµµατα θεραπειών µέσω τέχνης. Η µουσικοθεραπεία, µέσα από σχετικές επιστηµονικές έρευνες (ποιοτικής-φαινοµενολογικής ανάλυσης) και παραδείγµατα, αποδεικνύεται ότι είναι ιδιαίτερα σηµαντική προσέγγιση για παιδιά. Η δυσλειτουργική στάση ή / και συµπεριφορά του παιδιού στο σχολείο συχνά αποτελεί για το παιδί ένα περίβληµα προστασίας από έναν εξωτερικό απειλητικό κόσµο αλλά κι από έναν εσωτερικό οδυνηρό κόσµο, γεγονός το οποίο αντίστοιχα συµβάλλει σηµαντικά στις λειτουργίες εισδοχής πληροφοριών αλλά και στην αυτοέκφραση και αυτοπραγµάτωση. Το θέµα αναδεικνύεται µέσα από παρουσίαση περίπτωσης µε δυσλεξία και µαθησιακές δυσκολίες. Γέννηση και ανάπτυξη της δηµιουργικότητας Ντόρα Ψαλτοπούλου-Καµίνη Θέµατα εργαστηρίου: ηµιουργία µη απειλητικής ατµόσφαιρας / Αίσθηση εαυτού και αυτοαποδοχή / ηµιουργία σχέσης εµπιστοσύνης / Πρωτογενής φάση δηµιουργικότητας / Κορυφαίες εµπειρίες / Επικοινωνία (µη λεκτική και λεκτική): εξελικτικά στάδια / ηµιουργία λειτουργικών κοινωνικών δεσµών. Στο εργαστήρι θα γίνει βιωµατική επεξεργασία των θεµάτων που έχουν προαναφερθεί στην εισήγηση µέσω µουσικοθεραπευτικών τεχνικών, οι οποίες µπορούν να χρησιµοποιηθούν και από τον εκπαιδευτικό (µε ή χωρίς καθόλου γνώσεις µουσικής) µε σκοπό την αποκατάσταση της όσο το δυνατόν πιο κοντά στο δυναµικό του παιδιού επικοινωνία µε τον εαυτό του αλλά και µε τον περιβάλλοντα κόσµο του. Θα δοθεί ιδιαίτερη έµφαση στα εξελικτικά στάδια µουσικής επικοινωνίας µε παιδιά σε φάσµα αυτισµού. Το εργαστήρι στηρίζεται θεωρητικά από την κατανόηση της δοµής του υποκειµένου σύµφωνα µε σηµεία της αναλυτικής προσέγγισης του Λακάν και βασίζεται σε δραστηριότητες εµπνευσµένες από τις ουµανιστικές προσεγγίσεις σχετικά µε τη δηµιουργικότητα και τη διασύνδεση τεχνών: Ό,τι είναι δηµιουργικό είναι και θεραπευτικό Όταν ένα συναίσθηµα βιώνεται τότε αυτό µεταβάλλεται Σχέση µε ενσυναίσθηση, θετικό βλέµµα και αυθεντικότητα Τεχνικές αντανάκλασης, στήριξης, ενθάρρυνσης Κίνηση, χορός, ζωγραφική, ποίηση, παραµύθι, µουσική αυτοσχεδιαστική έκφραση και επικοινωνία, δηµιουργία στίχων και τραγουδιών µε προσωπικό µήνυµα: Η µία µορφή τέχνης εγείρει κάποια άλλη. Ηχητικός και Φωνητικός συντονισµός σώµατος ως µέσο σύνδεσης µε τον εαυτό και τους άλλους Μακαρία Ψιλιτέλη Ο ηχητικός συντονισµός σώµατος αναφέρεται στη φυσική τάση του ανθρώπου να παράγει ήχους ως έκφραση αισθήσεων (π.χ. Νόστιµο άνοστο, ωραίο άσχηµο), συναισθήµατα (π.χ. χαρά, λύπη, φόβο), κτλ. Οι ήχοι που δεν εκφράζονται, τείνουν να δηµιουργούν µπλοκαρίσµατα στο σώµα. Παράγοντας ήχους ή τόνους διευκολύνουµε τη ροή ενέργειας στο σώµα µας. Ο φωνητικός συντονισµός σώµατος αναφέρεται στη µέθοδο χρησιµοποίησης της φωνής ως µέσο συντονισµού σώµατος σε κυτταρικό επίπεδο (Keyes, 1973). Συντονίζοντας τη φωνή µε διάφορα 13

15 σηµεία του σώµατος, µπορούµε να ενεργοποιήσουµε τη ροή ενέργειας ενώ ταυτόχρονα χαλαρώνουµε την ένταση. Όταν παράγουµε ήχους, τόνους ή/και τραγουδάµε, η φωνή µας δονεί το σώµα µας και µας βοηθά να συνδεθούµε µε αυτό, ενώ την ίδια στιγµή δονεί το χώρο γύρω µας και µας βοηθά να συνδεθούµε µε τους άλλους. Όταν το µόνο µέσο επικοινωνίας είναι η µουσική. Μουσικοθεραπεία µε ασθενή, µε την οποία δεν υπήρχε λεκτική επικοινωνία Μακαρία Ψιλιτέλη ουλεύοντας µε ασθενή, µε την οποία δεν υπάρχει λεκτική επικοινωνία, δηµιουργούνται πολλά ερωτηµατικά. Μπορεί η µουσική να αγγίξει έναν άνθρωπο που δεν επικοινωνεί; Πως µπορούµε να ξέρουµε αν η διαπροσωπική σχέση είναι εφικτή όταν δεν υπάρχουν οι λέξεις για να την στηρίξουν; Αυτή η παρουσίαση θα επικεντρωθεί στην ανάλυση της µουσικής ως µέσο επικοινωνίας όταν οι λέξεις δεν είναι εφικτές. ΤΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ Η Αδαµίδου Ευδοξία αποφοίτησε από τα τµήµατα ΦΠΨ και Ψυχολογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Ειδικεύτηκε στη Γνωσιακή-Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία στο Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συµπεριφοράς, και στη Μουσικοθεραπεία, στο αντίστοιχο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα του κέντρου µουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το Μουσικό Κολέγιο Θες/νίκης και το New York University (Νέα Υόρκη ΗΠΑ). Έχει πάρει ίπλωµα Πιάνου και Αρµονίας από το ηµοτικό Ωδείο Βέροιας. Έχει εργαστεί στο Κέντρο Μέριµνας Οικογένειας και Παιδιού (Αθήνα), στην Ψυχιατρική Κλινική Ασκληπιός (Λαζοχώρι Βέροιας), στο ΚΕΚ PRACTICA (Θες/νίκη), στο Ωδείο Ριζοπούλου και στην ΕΨΥΠΕ (Παράρτηµα του Νοσοκοµείου Παίδων Αγία- Σοφία). Σήµερα, διαθέτει το Κέντρο Συµβουλευτικής και Θεραπείας στη Βέροια. Είναι µέλος του Πανελλήνιου Ψυχολογικού Συλλόγου (Α.Μ: 416) και ελεγκτικό Μέλος του Ελληνικού Συλλόγου Καταρτισµένων Επαγγελµατιών Μουσ/πευτών (ΕΣΚΕΜ). Η Μαρία Αργυρίου υπηρετεί στην πρωτοβάθµια εκπαίδευση κατά την τελευταία δωδεκαετία ως µουσικός. Παράλληλα είναι πτυχιούχος της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστηµίου Πατρών µε ειδίκευση στον Ελληνικό Πολιτισµό. Από το 2004 είναι αποσπασµένη στη θέση της υπευθύνου Αγωγής Υγείας ΠΕ Πειραιά µε έντονη δραστηριότητα στο χώρο των Καινοτόµων ράσεων. Είναι Πρόεδρος του ιεθνούς Εργαστηρίου Για Τη Μουσική Εκπαίδευση και Έρευνα (International culture federation 21st Century) καθώς και Πρόεδρος της Ένωσης Εκπ/κών Μουσικής Αγωγής Πρ. Εκπαίδευσης (ΕΕΜΑΠΕ). Έχει την ευθύνη και την επιµέλεια των παιδαγωγικών εκδόσεων της ΕΕΜΑΠΕ καθώς και περιοδικών εκδόσεων προγραµµάτων τοπικής και εθνικής εµβέλειας για την εκπαίδευση, τον πολιτισµό και τη υγεία. Συµµετέχει σε συνέδρια και συµπόσια στην Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και σε ερευνητικά προγράµµατα παρουσιάζοντας ποικίλο συγγραφικό έργο. Η Μαρία Βαρβέρη είναι Ψυχολόγος µε Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική και Κλινική Ψυχολογία του Α.Π.Θ. και απόφοιτος του Μεταπτυχιακού προγράµµατος του κέντρου Μουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το Μουσικό Κολέγιο Θεσσαλονίκης και το Τµήµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Μουσικοθεραπείας του New York University (Νέα Υόρκη-ΗΠΑ). Μεταξύ άλλων έχει εργαστεί στο Σύλλογο Γονέων για Παιδιά µε Σύνδροµο Down, στο 4ο Ειδικό Σχολείο Θεσσαλονίκης,στο Ίδρυµα Άγιος ηµήτριος", στο Κέντρο 14

16 ηµιουργικής Απασχόλησης ΑΜΕΑ του ήµου Αµπελοκήπων, στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας Βορειοδυτικού Τοµέα Θεσσαλονίκης, στο Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Βορείου Ελλάδος, στο Ψυχιατρικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης και στο Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Θεσσαλονίκης. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια εργάζεται ως ψυχολόγος και µουσικοθεραπεύτρια στο Κέντρο ηµιουργικής Απασχόλησης ΑΜΕΑ του ήµου Νεάπολης και ως ψυχοθεραπεύτρια σε Συµβουλευτικό Κέντρο στη Θεσσαλονίκη. Είναι µέλος του ιοικητικού Συµβουλίου του ΕΣΚΕΜ (Ελληνικός Σύλλογος Καταρτισµένων Επαγγελµατιών Μουσικοθεραπευτών). Η Έφη Βήλλου γεννήθηκε στην Αθήνα το Σπούδασε µουσική στο Κεντρικό Ωδείο Κώστα Κλάββα (πτυχίο αρµονίας και σπουδές πιάνου Α Ανωτέρας), µουσικοκινητική και θεατρικό παιχνίδι στο Εργαστήριο Εκφραστικής και ηµιουργικής Εκπαίδευσης ΑΝΙΜΑ. Έχει πτυχίο Μουσικοθεραπείας από το τριετές Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα Mουσικοθεραπείας του Kέντρου Mουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το αντίστοιχο Mεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών του New York University (U.S.A.) και το Mουσικό Kολέγιο Θεσσαλονίκης, υπό την επίβλεψη της κ. Ψαλτοπούλου. Έχει συµµετάσχει σε πολλά σεµινάρια σχετικά µε τη µουσικοθεραπεία και την ψυχανάλυση και εργάζεται ως µουσικοθεραπεύτρια µε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας µε αναπτυξιακές διαταραχές στο Ιατροπαιδαγωγικό Ινστιτούτο Καλλιθέας. Η Anna Böhmig αποφοίτησε από το τµήµα µουσικοθεραπείας του Fachhochschule Heidelberg/Γερµανία το 1992 µε ακαδηµαϊκό τίτλο Diplom Musiktherapeutin (FH). Εκπαιδεύτηκε επίσης στη Ρυθµιστική και στην Ενεργητική Οµαδική Μουσικοθεραπεία. Εργάστηκε µε άτοµα µε νοητικές και σωµατικές αναπηρίες, µε βλάβες στο ΚΝΣ, µε παιδιά µε ειδικές ανάγκες, µε ψυχιατρικούς και ψυχοσωµατικούς ασθενείς. ίδασκε σε πολλά και διάφορα σεµινάρια και εκπαιδευτικό πρόγραµµα µουσικοθεραπείας. Σπούδασε κόρνο, πιάνο και κρουστά. Συµµετείχε σε διάφορες ορχήστρες, µουσικά σύνολα και µε σολιστικές παρουσιάσεις. Από το 1995 ζει και εργάζεται στην Ελλάδα σαν µουσικοθεραπεύτρια και µουσικός. Από το 2005 εργάζεται στην Εταιρία Προστασίας Σπαστικών και παίζει επίσης στην Φιλαρµονική Ορχήστρα του ήµου Νίκαιας. Είναι αντιπρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Καταρτισµένων Επαγγελµατιών Μουσικοθεραπευτών (ΕΣΚΕΜ). H Πελίνα Eυαγγέλου, πτυχιούχος Ανωτέρων Θεωρητικών σπούδασε Πιάνο, Kιθάρα και Mουσική για Θέατρο και Kινηµατογράφο. Παρακολούθησε τον τοµέα της Mουσικής στο Deree College. Oλοκλήρωσε το τριετές Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα Mουσικοθεραπείας του Kέντρου Mουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το αντίστοιχο Mεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών του New York University (U.S.A.) και το Mουσικό Kολέγιο Θεσσαλονίκης, και συνέχισε τις σπουδές στο New York University (Nέα Yόρκη) ως Advanced Student in Music Therapy. Εργάστηκε ως µουσικοθεραπεύτρια στην κλινική αποκατάστασης Beth Abraham (Bronx-Nέα Yόρκη), στο Kέντρο Hµερίσιας Φροντίδας ΑµΕΑ Aργώ (Πειραιάς) και στο Iνστιτούτο Ψυχικής Yγείας Παίδων και Eνηλίκων (Kαλλιθέα). Σήµερα εργάζεται στο Kέντρο Hµέρας του Πανελλήνιου Συλλόγου Γονέων Aτόµων µε Προβλήµατα Όρασης και Πρόσθετες Eιδικές Aνάγκες Aµυµώνη στο Eλληνικό, και σε άλλες θεραπευτικές δοµές. Συµµετέχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια, ηµερίδες και παρουσιάζει τη δουλειά της σε εκπαιδευτικούς φορείς. Eίναι ιδρυτικό µέλος του Eλληνικού Συλλόγου Kαταρτισµένων Eπαγγελµατιών Mουσικοθεραπευτών (E.Σ.K.E.M.), µέλος της Aµερικανικής Ένωσης Mουσικοθεραπείας (AMTA) και µέλος της E.E.M.E. Ο Παναγιώτης Θωµόπουλος είναι δάσκαλος ειδικής αγωγής µε εξειδίκευση στις µαθησιακές δυσκολίες. Τα τελευταία έξι χρόνια εργάζεται σε τµήµα ένταξης (Τ.Ε.). Έχει εκπονήσει 15

17 Περιβαλλοντικά Αγωγής Υγείας- Πολιτιστικά προγράµµατα µε το τµήµα ένταξης. Είναι µέλος του.σ. του Πανελλήνιου Επιστηµονικού Συλλόγου Ειδικής Αγωγής (Π.Ε.Σ.Ε.Α.) και ειδικός γραµµατέας του Συλλόγου Εκπ/κών Α /θµιας Εκπαίδευσης Πειραιά «Πρόοδος». Η Lucia Kessler-Κακουλίδη απόφοιτος της Fachakademie für Musik, Richard-Strauss- Konservatorium και του Ινστιτούτου Ρυθµικής Jacques Dalcroze της A.Hoellering του Μονάχου µε ακαδηµαϊκό τίτλο Καθηγήτρια Ρυθµικής Dalcroze. Κατά την περίοδο ασκεί το επάγγελµα της καθηγήτριας ρυθµικής Dalcroze στο Μοντεσσοριανό ηµοτικό Σχολείο και Γυµνάσιο του Prof. Th. Hellbrügge και στο Ειδικό ηµοτικό Σχολείο του Μονάχου. Παράλληλα, διδάσκει από το 1978 τη «Μέθοδο Dalcroze ως θεραπευτικό µέσο» σε πρόγραµµα αποκατάστασης ανέργων του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας της Γερµανίας. Από το 1984 εφαρµόζει στην Ελλάδα τη Μέθοδο Dalcroze σε παιδιά µε νοητική υστέρηση και αυτισµό στο Ίδρυµα «Η Παµµακάριστος» και από το 2002 στη Μονάδα Αυτιστικών Παιδιών του Ελληνικού Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών. Παράλληλα, συµµετέχει ενεργά ως εισηγήτρια σε σύνεδρια και σεµινάρια µουσικοθεραπείας, ενώ είναι επίτιµο µέλος του Ελληνικού Συλλόγου Καταρτισµένων Επαγγελµατιών Μουσικοθεραπευτών (Ε.Σ.Κ.Ε.Μ.), της Ελληνικής Ένωσης για τη Μουσική Εκπαίδευση (Ε.Ε.Μ.Ε.), καθώς και ιδρυτικό µέλος του Ελληνικού Συλλόγου για το Σύνδροµο «Asperger». Η Μαρία Κοµισοπούλου είναι απόφοιτος του Konservatorium der Stadt Wien µε ακαδηµαϊκό τίτλο Padagogik fur Kindersingshullehrer,διπλωµατούχος Μονωδίας και κάτοχος Εδικού Αρµονίας. Παράλληλα πραγµατοποίησε µεταπτυχιακές σπουδές στην Ανωτάτη Μουσική Ακαδηµία Βιέννης µε κατεύθυνση Lied-Oratorio. Επίσης είναι πτυχιούχος του τµήµατος ιοίκησης Εκπαίδευσης και Ερευνας του Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Έχει εργαστεί ως τακτικό µέλος της Χορωδίας της Ε.Ρ.Τ ( ) και έχει συµµετάσχει σε πολλά σεµινάρια µουσικοπαιδαγωγικού περιεχοµένου. Επίσης δίδαξε ως αναπληρώτρια καθηγήτρια στο θερινό εξάµηνο του έτους 1997 τα µαθήµατος του προγράµµατος α, β, και γ τάξη της Kindersingscule στην Αυστρία. Φοιτά στο δεύτερο έτος του τριετούς Eκπαιδευτικού Προγράµµατος Mουσικοθεραπείας του Kέντρου Mουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το αντίστοιχο Mεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών του New York University (U.S.A.) και το Ωδείο Ριζοπούλου (Ν. Ηράκλειο, Αθήνα). Από το 1999 είναι Καθηγήτρια Μουσικής στο Ελληνοαµερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα (Κολλέγιο Αθηνών- Ψυχικού). Η Ανθή Μαλούτα-Κωτίδου είναι απόφοιτος του Τµήµατος Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Παρακολούθησε µαθήµατα Μουσικοθεραπείας στο Πανεπιστήµιο του Κάνσας των ΗΠΑ µε υποτροφία του Ινστιτούτου Ψυχοακουστικής του ΑΠΘ. Oλοκλήρωσε το τριετές Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα Mουσικοθεραπείας του Kέντρου Mουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το αντίστοιχο Mεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών του New York University (U.S.A.) και το Mουσικό Kολέγιο Θεσσαλονίκης, συνέχισε τις σπουδές της στο New York University στη Nέα Yόρκη ως Advanced Student in Music Therapy, και απέκτησε Master of Arts στη Μουσικοθεραπεία. Κατέχει επίσης ίπλωµα ιερµηνέα της Ελ. Νοηµατικής Γλώσσας από το Παν/µιο του Bristol της Αγγλίας. Είναι µέλος του ιοικητικού Συµβουλίου του Ελληνικού Συλλόγου Καταρτισµένων Επαγγελµατιών Μουσ/τών και µέλος της Οµάδας Μουσικοθεραπείας της Ελληνικής Ένωσης για τη Μουσική Εκπαίδευση. Η Ελένη Ναβροζίδου σπούδασε πιάνο στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης και στο Κονσερβατόριο «Leopold Mozart» στο Augsburg της Γερµανίας και Ανώτερα θεωρητικά της µουσικής στο Σύγχρονο Ωδείο Θεσσαλονίκης. Είναι Απόφοιτος του τριετούς Eκπαιδευτικού 16

18 Προγράµµατος Mουσικοθεραπείας του Kέντρου Mουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το αντίστοιχο Mεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών του New York University (Νέα Υόρκη, ΗΠΑ) και το Mουσικό Kολέγιο Θεσσαλονίκης. Από το 1998 µέχρι και σήµερα εργάζεται στο Σωµατείο Αποκατάστασης Α.Μ.Ε.Α. «Σωτήρ» και από το 2004 στο Σύλλογο Γονέων-παιδιών µε σύνδροµο Down της Θεσσαλονίκης ως µουσικοθεραπεύτρια. Το σχολικό έτος εργάστηκε στο Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Κιλκίς που ανήκει στη ευτεροβάθµια ιεύθυνση Εκπαίδευσης του νοµού Κιλκίς. Είναι µέλος του Ελληνικού Συλλόγου Καταρτισµένων Επαγγελµατιών Μουσικοθεραπευτών (Ε.Σ.Κ.Ε.Μ.) Η Ειρήνη Παναγιωτίδου, MA-MT, είναι παιδαγωγός, µουσικοπαιδαγωγός, απόφοιτος του ιετή Επαγγελµατικού Κύκλου Σπουδών του συστήµατος µουσικοκινητικής αγωγής Carl Orff. Σπούδασε κλασικό πιάνο, κιθάρα, κρουστά και κλασικό τραγούδι, καθώς και έχει παρακολουθήσει πλήθος παιδαγωγικών και µουσικοπαιδαγωγικών σεµιναρίων. Είναι απόφοιτος του µεταπτυχιακού εκπαιδευτικού προγράµµατος µουσικοθεραπείας του Κέντρου Μουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το Μουσικό Κολέγιο Θεσσαλονίκης και το αντίστοιχο τµήµα σπουδών του New York University. Απέκτησε το MASTER OF ARTS IN MUSIC THERAPY από το New York University. Έχει συµµετάσχει στην οργάνωση του ιεθνούς Συµποσίου Μουσικοθεραπείας σε συνεργασία µε την UNESCO. Παρακολουθεί και συµµετέχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια και ηµερίδες της Ελλάδας και του εξωτερικού. Είναι µέλος του Ελληνικού Συλλόγου Καταρτισµένων Μουσικοθεραπευτών (ΕΣΚΕΜ), είναι µέλος της οµάδας εργασίας µουσικοθεραπείας της ΕΕΜΕ και µέλος του Ελληνικού Συλλόγου Μουσικοκινητικής Αγωγής Karl Orff.. Υπήρξε µέλος της θεατρικής οµάδας του πνευµατικού κέντρου του ήµου Καλλιθέας Η Όλγα Πεγιάδη είναι µουσικοπαιδαγωγός, καθηγήτρια πιάνου και µουσικοθεραπεύτρια. Συµµετέχει σε συνέδρια ως εισηγήτρια. Οργανώνει και διδάσκει σε πολλά σεµινάρια σε συνεργασία µε κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς, και την ΕΚ., σχετικά µε την παιδαγωγική και την θεραπευτική προσέγγιση της µουσικής. Από το 1988 διδάσκει µουσική και πιάνο σε όλες της βαθµίδες της ιδιωτικής εκπαίδευσης. Έχει γράψει και παρουσιάσει πληθώρα πρωτότυπων θεατρικών έργων και µιούζικαλ για παιδιά και ενήλικες. Έχει παρακολουθήσει στην Ελλάδα και το εξωτερικό πολλά σεµινάρια για τη µουσική διδασκαλία, την παιδαγωγική του πιάνου, την κινητική έκφραση, τη µουσική τεχνολογία, τη µουσική στο θέατρο και τον κινηµατογράφο, τη σκηνοθεσία, το θεατρικό παιχνίδι κ.λ.π.. Το 2003 ολοκλήρωσε στη Αθήνα τον κύκλο σπουδών στη µουσικοθεραπεία µε τη συνεργασία του Κέντρου Μουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης κι εποπτεία του αντίστοιχου τµήµατος σπουδών του New York University. Από το 2001 έχει πάνω από 1000 ώρες ατοµικών εποπτευόµενων µουσικοθεραπευτικών συνεδριών µε παιδιά πρώιµης ηλικίας (3-9 χρονών)µε πολλαπλές αναπηρίες. Ο Γιώργος Τσίρης είναι ειδικός παιδαγωγός, απόφοιτος του Παιδαγωγικού Τµήµατος Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του συµµετείχε σε δύο διεθνή προγράµµατα ανταλλαγής: University of Örebro (Department of Education) / Sweden ως υπότροφος του προγράµµατος ERASMUS και University of Wisconsin-Oshkosh (College of Education and Human Services) / USA. Επίσης, είναι κάτοχος διπλώµατος Κλασσικών Κρουστών, Grade 5 στο Electone και πτυχίου Aνώτερων Θεωρητικών. Κατά καιρούς έχει αναλάβει τη µουσική επιµέλεια και συνοδεία θεατρικών έργων (1ο Πανελλήνιο Βραβείο στο σχολικό διαγωνισµό σύγχρονου θεάτρου, ), ενώ συµπράττει µε διάφορα µουσικά σχήµατα ως πιανίστας/keyboardist και κρουστός. Το επιστηµονικό του ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στη χρήση της µουσικής και του µουσικού αυτοσχεδιασµού ως µέσο ενίσχυσης επικοινωνιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων στον 17

19 ευρύτερο χώρο της ειδικής αγωγής, ενώ έχει παρακολουθήσει µουσικοθεραπευτικές συνεδρίες για παιδιά µε πολλαπλές αναπηρίες στο Ειδικό Παιδαγωγικό Ινστιτούτο της Σουηδίας.. Είναι µέλος της Ένωσης Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης (ΕΕΜΑΠΕ), καθώς και της συντακτικής οµάδας του επιστηµονικού περιοδικού «Μουσική σε Πρώτη Βαθµίδα». Η Ιωάννα Τσαγαράκη είναι διευθύντρια ειδικού σχολείου από το Είναι πτυχιούχος της Αρσακείου Παιδαγωγικής Ακαδηµίας Ψυχικού, της Παντείου Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστηµών, του Μαρασλείου ιδασκαλείου ηµοτικής Εκπαίδευσης και διδάκτωρ του Τοµέα Παιδαγωγικής του Τµήµατος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών µε υποτροφία του ΙΚΥ στην Ειδική Αγωγή. Έχει διδάξει σε προγράµµατα εξοµοίωσης των παιδαγωγικών τµηµάτων των Πανεπιστηµίου Αθηνών και Αιγαίου και σε άλλα σεµινάρια. Έχει δηµοσιεύσει πολλά άρθρα και µελέτες. Η Ντόρα Ψαλτοπούλου είναι διδάκτωρ του Α.Π.Θ. (Θέµα διατριβής: «Η µουσική δηµιουργική έκφραση ως θεραπευτικό µέσο σε παιδιά µε συναισθηµατικές διαταραχές»), απόφοιτη του µεταπτυχιακού προγράµµατος µουσικοθεραπείας του New York University (Master of Arts, Θέµα διπλωµατικής: «Ενθαρρύνοντας την αυτοέκφραση σε παιδιά µε πολλαπλές αναπηρίες»), διπλωµατούχος πιάνου του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης και απόφοιτος Γαλλικής Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Από το 1992 εργάζεται στη Θεσσαλονίκη ως µουσικοθεραπεύτρια. Σε συνεργασία µε το Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα σπουδών του New York University πραγµατοποιεί στην Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα εκπαιδευτικά προγράµµατα Μουσικοθεραπείας. Εποπτεύει εκπαιδευόµενους και επαγγελµατίες Μουσικοθεραπευτές. ιδάσκει µουσικοθεραπεία (Π /407) στο Τµήµα Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ., στο τµήµα Ειδικής Αγωγής του πανεπιστηµίου Θεσσαλίας και στο New York University (Επισκέπτρια ιδάσκουσα).συµµετέχει ως εισηγήτρια σε πανελλήνια και παγκόσµια συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Είναι: - επιστηµονική συνεργάτης του Φιλανθρωπικού Σωµατείου "Βοήθεια Ζωής" του Ψ. Κ. Β. Ε. - ιδρυτικό µέλος της Ελληνικής Ένωσης για τη Μουσική Εκπαίδευση (ΕΕΜΕ) και του Ελληνικού Συλλόγου Καταρτισµένων Επαγγελµατιών Μουσικοθεραπευτών ( ΕΣΚΕΜ). - εκπρόσωπος των Ελλήνων Μουσικοθεραπευτών της Παγκόσµιας ένωσης των "Music Therapists for Peace" στον ΟΗΕ. - professional member στην Αµερικανική Ένωση Μουσικοθεραπείας (AMTA), µε τον τίτλο: Certified Music Therapist (CMT). - µέλος της Φροϋδικής Εταιρίας Β.Ε. Η Μακαρία Ψιλιτέλη, MA-MT, ολοκλήρωσε το τριετές Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα Mουσικοθεραπείας του Kέντρου Mουσικοθεραπείας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία µε το αντίστοιχο Mεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών του New York University (U.S.A.) και το Mουσικό Kολέγιο Θεσσαλονίκης, συνέχισε τις σπουδές της στο New York University στη Nέα Yόρκη ως Advanced Student in Music Therapy, και απέκτησε Master of Arts στη Μουσικοθεραπεία. Οι πληθυσµοί, µε τους οποίους έχει δουλέψει είναι άτοµα µε ειδικές ανάγκες και αναπτυξιακές διαταραχές, άτοµα µε αυτισµό και µε σύνδροµο Down. Ολοκλήρωσε την πρακτική της στο Καρκινολογικό Κέντρο Memorial Sloan Kettering Cancer Center, όπου δούλεψε σε ατοµικές και οµαδικές συνεδρίες κυρίως µε ενήλικες και υπερήλικες καρκινοπαθείς. Αυτή τη στιγµή εργάζεται ως µουσικοθεραπεύτρια στο Cabrini Center of Nursing & Rehabilitation (Κέντρο Νοσηλείας & Αποκατάστασης) µε άτοµα ηλικιωµένα και µε πολλαπλές αναπηρίες, στη Νέα Υόρκη- Η.Π.Α. 18

20 2ο Συνέδριο της Ένωσης Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης «Μουσική Παιδαγωγική στον 21ο αιώνα: προκλήσεις, προβλήµατα, προοπτικές» Αθήνα, Απριλίου 2007, υπό την Αιγίδα του ΥΠΕΠΘ Αντικείµενο Συνεδρίου. Η µουσική παιδαγωγική στην Ελλάδα του 21ου αιώνα καλείται να επαναπροσδιοριστεί ώστε να αντιµετωπίσει τις προκλήσεις των νέων θεσµικών πλαισίων, των κοινωνικών αλλαγών, τις σύγχρονες ανάγκες του εκπαιδευτικού και του µαθητή. Το 2ο Συνέδριο της Ένωσης Εκπαιδευτικών Μουσικής Αγωγής Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης (ΕΕΜΑΠΕ) έχει στόχο να προσφέρει ένα βήµα διαλόγου, επικοινωνίας και γόνιµου προβληµατισµού για τη µουσική παιδαγωγική. Το συνέδριο απευθύνεται στους εκπαιδευτικούς της µουσικής αγωγής, της γενικής παιδείας κάθε βαθµίδας και ειδικότητας, στους φοιτητές της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης, στους σπουδαστές και καθηγητές ωδείων. Μέσα από τις νέες ερευνητικές και πρακτικές προσεγγίσεις που θα προκύψουν, επιδιώκεται να αναδειχθούν οι προκλήσεις, τα προβλήµατα και οι προοπτικές που αντιµετωπίζει ο εκπαιδευτικός στη διδασκαλία της µουσικής. Εκτός από την επιστηµονική συµµετοχή, στο συνέδριο δίνεται βήµα στους εκπαιδευτικούς, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη προβληµατισµών, την κριτική, τα ζητήµατα που αντιµετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί κατά τη διαδικασία της µουσικής διδασκαλίας - µάθησης, καθώς και τις λύσεις που αναζήτησαν ή έδωσαν. Το 2ο Συνέδριο της ΕΕΜΑΠΕ θα πραγµατοποιηθεί στις Απριλίου 2007, στην Αθήνα. Ο χώρος διεξαγωγής και άλλες σχετικές πληροφορίες και ανακοινώσεις θα αναρτούνται στον ιστοχώρο Θεµατικοί άξονες του συνεδρίου. Αναζητώντας το γόνιµο προβληµατισµό, τη διατύπωση προτάσεων και πιθανών λύσεων σε διάφορους τοµείς της µουσικής παιδαγωγικής, οι θεµατικοί άξονες του συνεδρίου αφορούν στη διδασκαλία της µουσικής σε σχέση µε σύγχρονα παιδαγωγικά ζητήµατα και διαστάσεις της µουσικής εκπαίδευσης όπως: 1. ιδακτικές µέθοδοι, τεχνικές, υλικά και µέσα 2. Αναλυτικά και ηµερήσια προγράµµατα: σχεδιασµός, υλοποίηση, αξιολόγηση 3. Θεσµικά πλαίσια διεξαγωγής του µαθήµατος της µουσικής (ολοήµερο σχολείο, µουσικά σχολεία, ευέλικτη ζώνη, καινοτόµες δράσεις, κλπ.)4. Ειδική αγωγή 5. Εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, δια βίου και εξ' αποστάσεως εκπαίδευση 6. Έρευνα και διδακτική πράξη 7. Αξιολόγηση του µαθητή και της µαθησιακής διαδικασίας 8. Πολυπολιτισµικότητα / ιαπολιτισµικότητα 9. ιαθεµατικότητα/ ιεπιστηµονικότητα 10. Κοινωνία της Πληροφορίας και Νέες Τεχνολογίες 11. Αγωγή των Μέσων και Πολιτισµός 12. Ο εκπαιδευτικός ως µέλος της σχολικής και της τοπικής κοινότητας Χρονοδιάγραµµα. Έως την 30 Νοεµβρίου 2006: Αποστολή της φόρµας υποβολής πρότασης ηλεκτρονικά στην διεύθυνση Έως τη 31 εκεµβρίου 2006: Ειδοποίηση ηλεκτρονικά, των συγγραφέων για την αποδοχή ή µη αποδοχή της πρότασής τους από την επιστηµονική επιτροπή. Έως την 1η Μαρτίου 2007: Αποστολή του πλήρους κειµένου των εισηγήσεων από τους συνέδρους ηλεκτρονικά Έως τη 1η Απριλίου 2007: Ειδοποίηση ηλεκτρονικά των συγγραφέων για πιθανά σχόλια, αλλαγές και διορθώσεις στις εισηγήσεις τους από την επιστηµονική επιτροπή. Έως την 15 Απριλίου 2007: Αποστολή των διορθωµένων τελικών κειµένων από τους συγγραφείς. Έως την 30 Μαΐου: Τελικές διορθώσεις, προσθήκες συνεδριακού φωτογραφικού υλικού, πιθανές τεχνικές προσαρµογές που θα ζητηθούν για τις έντυπες και ηλεκτρονικές εκδόσεις. Κόστη συµµετοχής. Μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2007: Γενική συµµετοχή συνέδρων: 65 Ευρώ. Μέλη της ΕΕΜΑΠΕ, φοιτητές, εισηγητές: 35 Ευρώ Μετά τις 28 Φεβρουαρίου 2007 Γενική συµµετοχή συνέδρων: 80 Ευρώ. Μέλη της ΕΕΜΑΠΕ, φοιτητές, εισηγητές: 50 Ευρώ Στο κόστος συµµετοχής περιλαµβάνονται: Ο Συνεδριακός Φάκελος, Η παραλαβή των πρακτικών από τις 6 προσυνεδριακές εκδηλώσεις σε DVD Tο έντυπο των µικρών πρακτικών του συνεδρίου Είσοδος στις δύο καλλιτεχνικές εκδηλωσεις του συνεδρίου 4 coffee brake Ελαφρύ γεύµα Τρόπος πληρωµής. Με κατάθεση του ποσού στον αρ. λογαριασµού: 053/01/020925/25 της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδας (ΑΤΕ). Την απόδειξη Τραπέζης θα πρέπει να την φυλάξετε και να την προσκοµίσετε στην Γραµµατεία την ηµέρα έναρξης του Συνεδρίου. 19

ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ- MUSIC THERAPY

ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ- MUSIC THERAPY ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ- MUSIC THERAPY Μουσικοθεραπεία είναι η κλινική και τεκμηριωμένη χρήση της μουσικής από ειδικευμένο θεραπευτή, ο οποίος με επιστημονικές μεθόδους αξιοποιεί τις ιδιαίτερες συναισθηματικές,

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης

Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης employ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΣΡΟΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Ψυχολογική προσέγγιση του ασθενή 26 Σεπτεµβρίου 2009,Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Επιστηµονική Επιµέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015 Διήμερο Πρακτικό Επιμορφωτικό Σεμινάριο ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ + ΔΕΠΥ & Συννοσηρότητα με Μαθησιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ- ART THERAPY Η θεραπεία μέσω των εικαστικών τεχνών, διεθνώς γνωστή ως Art Therapy, αξιοποιώντας τη θεραπευτική δύναμη της εικαστικής δημιουργικής πράξης σε χώρους θεραπευτικούς,

Διαβάστε περισσότερα

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ

8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη. Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ Βιωµατικό σεµινάριο: Δ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΓΧΟΥΣ 8 Μαϊου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική συνεργάτης Α.Π.Θ.! Δ ιοργάνωση: Χορηγός

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Τρόποι Αντιμετώπισης Αποθήκη 1 Λιμένος Θεσσαλονίκης 30 Μαΐου 2009 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Αξιολόγηση και Τρόποι Αντιμετώπισης Αποθήκη 1 Λιμένος Θεσσαλονίκης 30 Μαΐου 2009 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ επιστημονική ημερίδα: ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ: Αξιολόγηση και Τρόποι Αντιμετώπισης Αποθήκη 1 Λιμένος Θεσσαλονίκης 30 Μαΐου 2009 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ Επιστημονική Επιμέλεια: Δρ Τσιμπιδάκη Ασημίνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση

ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση Επιμορφωτικό Πρόγραμμα ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΔΕΠΥ & ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Διάγνωση & Παρέμβαση Προσκεκλημένη Ομιλήτρια Ζηκοπούλου Όλγα Ψυχολόγος Υπ. Διδ. Πανεπιστημίου Μακεδονίας Πιστοποιημένο Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

(*) βαθµίδες του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου αναφοράς

(*) βαθµίδες του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου αναφοράς Βιογραφικό σηµείωµα Europass Προσωπικές πληροφορίες Επώνυµο / Όνοµα Αθηνά ελλαπόρτα ιεύθυνση Λάσσης 18, Αργοστόλι, Κεφαλονιά Τηλέφωνα 2671022849 6979244774 Υπηκοότητα Ελληνική Ηµεροµηνία γέννησης 12/06/1978

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία:

Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: 22-23 Νοεμβρίου 2014 Αθήνα Δυσλεξία & Δυσαριθμησία: θεωρητική προσέγγιση, προγράμματα αξιολόγησης και αντιμετώπισης Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια

Διαβάστε περισσότερα

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925 1 ο Επιστημονικό Πεδίο Κοινά με άλλα Επιστημονικά Πεδία 1ο και 4ο - Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών (Αγρίνιο) -Πολιτισμικής Τεχ/γίας και Επικ/νίας (Μυτιλήνη) -Τεχνών Ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη

Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη Πρακτικό-βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς: ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ 5 Ιουνίου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επικοινωνιακών Ικανοτήτων σε παιδιά με αυτισμό

Ανάπτυξη Επικοινωνιακών Ικανοτήτων σε παιδιά με αυτισμό Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2014, Ιωάννινα Ανάπτυξη Επικοινωνιακών Ικανοτήτων σε παιδιά με αυτισμό Εισηγητής: Κωνσταντίνος Μ. Ντίνας PhD τ. Επιστημονικός συνεργάτης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ειδικός Παιδαγωγός

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής

ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Εισηγήτρια : Ζέρβα Ζ. Αντιγόνη καθηγήτρια φυσικής αγωγής ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η καταγραφή των απόψεων σχετικά µε το µάθηµα της φυσικής αγωγής σε δηµοτικά σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Ασπασία Τασίου και Τίνα Γκουντή

Εισηγήτρια: Ασπασία Τασίου και Τίνα Γκουντή Ινστιτούτο Έρευνας & Θεραπείας της Συµπεριφοράς ΤΜΗΜΑ Παιδιών και Εφήβων του ΙΕΘΣ Γλάδστωνος 10, (5 ος ορ.), Πλ. Κάνιγγος, 106 77 Αθήνα Τηλ. 210 3840129 Fax 210 3840803 http://www.ibrt.gr, e-mail: ibrt@ibrt.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Διδασκαλίας & Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες

Μοντέλα Διδασκαλίας & Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες επιστημονική ημερίδα Σάββατο 2 Μαρτίου 2013 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Μοντέλα Διδασκαλίας & Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες Προσκεκλημένη ομιλήτρια: Δρ Γιάννακα Νατάσσα Διδάκτορας Κλινικής Ψυχολογίας Ψυχοπαθολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία:

Διδακτική Μεθοδολογία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014, Αθήνα Διδακτική Μεθοδολογία: Σχεδιασμός - Διεξαγωγή και Αξιολόγηση της Διδασκαλίας Εισηγητής: Δρ. Ιγνάτιος Καράμηνας Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ Εκπαιδευτής Ενηλίκων Επιστ. Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ. ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού 1.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό. Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα

ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ. ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού 1.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό. Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΥΠΙΚΑ ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΘΕΣΕΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Α. Σχολή Χορού.Εκπαιδευτικό - καλλιτεχνικό προσωπικό Τίτλοι σπουδών. Δίπλωμα για αναγνωρισμένης Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης. Πρόγραμμα Κατάρτισης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης. Πρόγραμμα Κατάρτισης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης Πρόγραμμα Κατάρτισης Τεχνικές Μουσικοθεραπείας για παιδιά με Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ): Ανάπτυξη Λόγου, Κοινωνικές Δεξιότητες, Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία: Στοιχεία επικοινωνίας: ΣΠΟΥΔΕΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία: Στοιχεία επικοινωνίας: ΣΠΟΥΔΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία: ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑ ΣΟΦΙΑ ΗΜΕΡ. ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 07/09/1987 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ, ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ ΟΙΚΟΓ. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: ΑΓΑΜΗ Στοιχεία επικοινωνίας: E-mail: soph.papanikola@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Εισηγητές: Μαρία Καρκανιά Χριστίνα Καλλιώδη Δημήτρης Κουκουράκης Σπύρος Μοσχόπουλος Η μουσική συνιστά αναπόσπαστο μέρος του ανθρώπινου βιώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ:

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ: επιστηµονική ηµερίδα: ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ: Τρόποι Συνεργασίας Σχολείου & Οικογένειας Εγκαταστάσεις New York College 27 Φεβρουαρίου 2010 - ΑΘΗΝΑ ρ Τσιµπιδάκη Ασηµίνα ιδάσκουσα Ειδικής Αγωγής ΠΤ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα στη Θεσσαλονίκη: πολυαισθητηριακή αναπηρία

Ηµερίδα στη Θεσσαλονίκη: πολυαισθητηριακή αναπηρία Ηµερίδα στη Θεσσαλονίκη: πολυαισθητηριακή αναπηρία ΠΟΛΥΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚH ΑΝΑΠΗΡΙA: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 6-7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Θεµατολογία σεµιναρίου Τα άτοµα που παρουσιάζουν πολυαισθητηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου. Ψυχολόγος

Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου. Ψυχολόγος Βιογραφικό Σημείωμα Αρετή Κυπραίου Ψυχολόγος Προσωπικά Στοιχεία Διεύθυνση: Σίφνου 12, Αγία Παρασκευή και Γαμβέτα 4, Αθήνα Τηλέφωνα: 211 7507337, 210 6397236, 693 6740308 Ε-mail : aretikypreou@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

15 2010 - Προσκεκληµένη οµιλήτρια:

15 2010 - Προσκεκληµένη οµιλήτρια: µ µ : : µ - 15 2010 - Προσκεκληµένη οµιλήτρια:. µ Υπό την αιγίδα: Χορηγός επικοινωνίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διάλεξη θα αναφερθεί στα σωµατικά χαρακτηριστικά, το νευροψυχολογικό προφίλ, και στα χαρακτηριστικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους

Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους Επιμορφωτικό Σεμινάριο: Προσέγγιση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών σε παιδιά & εφήβους Εισηγήτρια: Δρ Φουστάνα Αγγελική Ειδική Παιδαγωγός, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ, Ερευνήτρια Katholieke Universiteit

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ THE USE OF ART THERAPY IN EDUCATION AND HEALTH

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ THE USE OF ART THERAPY IN EDUCATION AND HEALTH Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ THE USE OF ART THERAPY IN EDUCATION AND HEALTH Η θεραπεία μέσω των εικαστικών τεχνών, διεθνώς γνωστή ως Art Therapy, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα

Π α ι χ ν ι δ ο κ α µ ώ µ α τ α εργαστήρι παιχνιδιού ερβενίων 43, 106 81 Αθήνα τηλ.: 210-8259.289 www.paixnidokamomata. ερβενίων 43, Αθήνα Εκπαιδευτική εµψύχωση βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς ιοργάνωση: Παιχνιδοκαµώµατα για µικρούς & µεγάλους ερβενίων 43, Αθήνα 02-03 09-10 16-17 & 23-24 Νοεµβρίου 2013 ηλώσεις συµµετοχής: έως 29-10-2013

Διαβάστε περισσότερα

H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION

H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION H ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΓΝΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - THE USE OF PLAY THERAPY IN HEALTH AND EDUCATION H Παιγνιοθεραπεία ως μέθοδος θεραπείας χρησιμοποιεί το παιχνίδι ως βασικό επικοινωνιακό και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τηλέφωνα επικοινωνίας : 2421083930, 6908664695, 6982501266

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Τηλέφωνα επικοινωνίας : 2421083930, 6908664695, 6982501266 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Όνομα : Λέκκα Στυλιανή Ημερομηνία γέννησης : 24/6/1976 Τόπος γέννησης : Οικογενειακή κατάσταση : Βόλος έγγαμη Τέκνα: 2 Διεύθυνση κατοικίας Αναγνωστοπούλου 30β, Βόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ»

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 ΡΑΣΕΙΙΣ ΓΙΙΑ ΓΟΝΕΙΙΣ.. Αποδέκττεςς ~300 γονείίςς = 600 παιιδιιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ( ιάρκεια κάθε Οµάδας: 7-10 δίωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις).

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας. Μαρούσι 20-7 - 2010 Αριθ. Πρωτ. Βαθµός Προτερ. Φ. 12 / 879 / 88413 /Γ1 Α Π Ο Φ Α Σ Η

Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας. Μαρούσι 20-7 - 2010 Αριθ. Πρωτ. Βαθµός Προτερ. Φ. 12 / 879 / 88413 /Γ1 Α Π Ο Φ Α Σ Η Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

(4 συναντήσεις για την ολοκλήρωση της Οµάδας που ξεκίνησε το προηγούµενο

(4 συναντήσεις για την ολοκλήρωση της Οµάδας που ξεκίνησε το προηγούµενο ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «ΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ» ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ΡΑΣΕΙΙΣ ΓΙΙΑ ΓΟΝΕΙΙΣ.. Αποδέκττεςς ~500 γονείίςς = 1000 παιδιιά ΟΜΑ ΕΣ ΓΟΝΕΩΝ µε παιδιά προσχολικής, παιδικής και εφηβικής ηλικίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (ΔΕ.Π.Σ.ΣΥ.) Βασικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Αθήνα: Κονίτσης 33, 15125 Μαρούσι Τηλ. 210-8063665, 6129290, Fax 210-8062113, e-mail: info@ergastirio.eu Site: www.ergastirio.eu ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ Αθήνα, Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα Η Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΑΛΚΥΟΝΗ" Ο Σύλλογος ΑΛΚΥΟΝΗ, είναι φιλανθρωπικό σωματείο μη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΑΛΚΥΟΝΗ"

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΛΚΥΟΝΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΦΟΡΕΩΝ ΣΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΑΛΚΥΟΝΗ" Ο Σύλλογος ΑΛΚΥΟΝΗ, είναι φιλανθρωπικό σωματείο μη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Διδασκαλίας για Παιδιά & Εφήβους με Νοητική Καθυστέρηση

Στρατηγικές Διδασκαλίας για Παιδιά & Εφήβους με Νοητική Καθυστέρηση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Στρατηγικές Διδασκαλίας για Παιδιά & Εφήβους με Νοητική Καθυστέρηση Εισηγήτρια: Δήμητρα Β. Κατσαρού Φιλόλογος, Msc, Med, MAst, PhDst Ερευνήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα για τα γενετικά σύνδροµα στη

Ηµερίδα για τα γενετικά σύνδροµα στη Ηµερίδα για τα γενετικά σύνδροµα στη Θεσσαλονίκη Η εταιρεία συμβούλων εκπαίδευσης & σταδιοδρομίας EMPLOY σας κοινοποιεί την υλοποίηση της επιστημονικής ημερίδας: ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό σημείωμα Europass

Βιογραφικό σημείωμα Europass Βιογραφικό σημείωμα Europass Προσωπικές πληροφορίες πώνυμο (-α) / Όνομα (-τα) Διεύθυνση (-εις) ΨΑΡΡΑΚΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΡΑΚΗΣ 19, ΑΘΗΝΑ, 17121 Ν.ΣΜΥΡΝΗ Τηλέφωνο (-α) 2109329890, 6948595973 Διεύθυνση E-mail mpsarrakou@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΕΝΤΡΟ ΥΝΑΜΑΙ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΡΩΙΜΗΣ EΝΤΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Κύκλος σεµιναρίων στην Ανάλυσης της Συµπεριφοράς όπως αυτή εφαρµόζεται στις ιαταραχές Αυτιστικού Φάσµατος Το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ (Sigmund Freud, Carl G. Jung, Jacques Lacan) Εισηγητές: Μαρία Καρκανιά Ελένη Ρηγούτσου Δρ.

ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ (Sigmund Freud, Carl G. Jung, Jacques Lacan) Εισηγητές: Μαρία Καρκανιά Ελένη Ρηγούτσου Δρ. ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ (Sigmund Freud, Carl G. Jung, Jacques Lacan) Εισηγητές: Μαρία Καρκανιά Ελένη Ρηγούτσου Δρ. Μαρία Κατσιφαράκη ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Μέθοδοι Ψυχοθεραπείας Ψυχαναλυτική Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ: ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Επισπεύδον τμήμα: Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ (Sigmund Freud, Carl G. Jung, Jacques Lacan) Εισηγητές: Μαρία Καρκανιά Ελένη Ρηγούτσου Δρ. Μαρία Κατσιφαράκη Μαριάνθη Κιουρτσόγλου ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Μέθοδοι Ψυχοθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Gestalt Foundation Κέντρο Ψυχοθεραπείας και Εκπαίδευσης Ιδρύθηκε το 1998 και λειτουργεί στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Είναι πιστοποιημένο από την EAGT (European Association for Gestalt Therapy) και συνεργάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Κωφοί & Βαρήκοοι Μαθητές: Ψυχοπαιδαγωγική Προσέγγιση

Κωφοί & Βαρήκοοι Μαθητές: Ψυχοπαιδαγωγική Προσέγγιση επιµορφωτική ηµερίδα: Κωφοί & Βαρήκοοι Μαθητές: Ψυχοπαιδαγωγική Προσέγγιση Εγκαταστάσεις OTEACADEMY 24 Απριλίου 2010 - ΑΘΗΝΑ Προσκεκληµένη εισηγήτρια: ρ. Χατζοπούλου Μαριάννα Ειδική παιδαγωγός για κωφά

Διαβάστε περισσότερα

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων

Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων Ορόλοςκαιησηµασίατων οµάδων αυτογνωσίας στην εκπαίδευση και εξειδίκευση των ψυχολόγων 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου & Α. Καλαντζή -Αζίζι «ουλειά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟN ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 12 Μαΐου 2008 Ομιλία του Υφυπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Ανδρέα Λυκουρέντζου στην ημερίδα με θέμα «Η Αισθητική Αγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Εργαστήριο Ψυχολογικής Συµβουλευτικής Φοιτητών;

Τι είναι το Εργαστήριο Ψυχολογικής Συµβουλευτικής Φοιτητών; Τι είναι το Εργαστήριο Ψυχολογικής Συµβουλευτικής Φοιτητών; Το Εργαστήριο ιδρύθηκε µε Πρυτανική Πράξη το 1990 ως «Συµβουλευτικό Κέντρο Φοιτητών». Από το 2002 µετονοµάστηκε σε Εργαστήριο Ψυχολογικής Συµβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2007

ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2007 1 5ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Π.Ε.Σ.Ε.Α. «Παιδαγωγικές Πρακτικές και Εκπαιδευτικά Προγράμματα Ενταξιακής Υποστήριξης των Α.με.Ε.Ε.Α» ΠΕΙΡΑΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα