Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης"

Transcript

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ EN ISO ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

2 ΕΣΥ ΚΟ-ΚΝΙΝΕΡΓ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία Έκδοσης: Ηµεροµηνία Αναθεώρησης: Υπεύθυνος Έκδοσης: Ο Υπεύθυνος ιαχείρισης της Ποιότητας Υπεύθυνος Έγκρισης: Ο Πρόεδρος του Ε.ΣΥ.. Ο Υπεύθυνος ιαχείρισης Ποιότητας Ο Πρόεδρος του Ε.ΣΥ.. ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Οδηγία αυτή αφορά στις απαιτούµενες διαδικασίες για τη ιαπίστευση των Ιατρικών/Κλινικών Εργαστηρίων που εφαρµόζουν, είτε εγκεκριµένες προτυποποιηµένες µεθόδους (CE IVD), οπότε και απαιτείται η επαλήθευσή τους από το Εργαστήριο, είτε εσωτερικά ανεπτυγµένες ή τροποποιηµένες εγκεκριµένες (in house ή modified methods), οπότε και απαιτείται η αναλυτική επικύρωσή τους και η κλινική επαλήθευση. Η επαλήθευση των εφαρµοζόµενων µεθόδων για κάθε υπό διαπίστευση παράµετρο, συνίσταται στην αξιολόγηση συγκεκριµένων αναλυτικών χαρακτηριστικών ως προς την καταλληλότητα της µεθόδου. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΟΚΙΜΕΣ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΕΣ 1.1 Ποσοτικές δοκιµές Επαλήθευση Εκτίµηση της αβεβαιότητας ιασφάλιση Ποιότητας 1.2 Ποιοτικές µέθοδοι Επαλήθευση Εκτίµηση της αβεβαιότητας ιασφάλιση Ποιότητας 2. ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΚΙΜΕΣ 2.1 Ποσοτικές και ηµιποσοτικές δοκιµές Επαλήθευση Εκτίµηση της αβεβαιότητας 2.2 Ποιοτικές δοκιµές Επαλήθευση ιασφάλιση Ποιότητας 3. ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΟΚΙΜΕΣ 3.1 Επαλήθευση ποιοτικών CE IVD δοκιµών 3.2 Επαλήθευση ποσοτικών CE IVD δοκιµών 3.3 Επικύρωση εσωτερικών (in-house) δοκιµών 3.4 Εκτίµηση της αβεβαιότητας 3.5 ιασφάλιση Ποιότητας 4. ΟΚΙΜΕΣ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΡΟΗΣ 4.1 Ποσοτικές δοκιµές Επαλήθευση Εκτίµηση Αβεβαιότητας ιασφάλιση Ποιότητας 4.2 Ποιοτικές δοκιµές 5. ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΟΚΙΜΕΣ 5.1 Επαλήθευση 5.2 Εκτίµηση Αβεβαιότητας 5.3 ιασφάλιση Ποιότητας 6. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 7. ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΕΣ ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

4 1. ΟΚΙΜΕΣ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΕΣ 1.1 Ποσοτικές δοκιµές Στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται ενδεικτικά: βιοχηµικές, ανοσοχηµικές, ανοσολογικές, νεφελοµετρικές, αιµατολογικές δοκιµές κ.α Επαλήθευση Η επαλήθευση πραγµατοποιείται, είτε µε τη χρήση εµπορικών δειγµάτων ελέγχου (control samples), είτε µε τη χρήση υλικών αναφοράς CRM (Certified Reference Materials), ή µειγµάτων που προκύπτουν από την ανάµιξη δειγµάτων ασθενών (pooled samples), σε δύο τουλάχιστον επίπεδα συγκέντρωσης, εντός και πάνω από τα όρια αναφοράς (normal abnormal) και εντός και κάτω από τα όρια αναφοράς (normal subnormal), ανάλογα µε τα κρίσιµα για τη λήψη ιατρικών αποφάσεων όρια της µετρούµενης παραµέτρου: Ορθότητα (trueness): Υπολογίζεται µε πειράµατα ανάκτησης (ανάµιξη δείγµατος ελέγχου ή βαθµονοµητή δείγµατος ρουτίνας διαφορετικών συγκεντρώσεων) και µέτρηση δείγµατος γνωστής συγκέντρωσης έξι (6) φορές τουλάχιστον, εντός της ίδιας ηµέρας. Υπολογίζεται η % ανάκτηση (%R) και το %σφάλµα (bias), αντίστοιχα. Συµπληρώνεται και παρακολουθείται µε τη συµµετοχή σε σχήµατα δοκιµών ικανότητας. Επαναληψιµότητα (repeatability): Τουλάχιστον έξι (6) µετρήσεις του ίδιου δείγµατος ελέγχου, χωρισµένου σε µερίδια ή συνενωµένου δείγµατος (pooled sample), χωρισµένου σε µερίδια. Οι µετρήσεις πρέπει να καλύπτουν όλη τη χρονική διάρκεια της ηµερήσιας λειτουργίας του εργαστηρίου. Μεταξύ των έξι µετρήσεων, απαιτείται η ύπαρξη χρόνου αναµονής, τουλάχιστον 15 min. Υπολογίζεται το CV r % των µετρήσεων. Ενδιάµεση πιστότητα (intermediate precision)/ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιµότητα (reproducibility): Τουλάχιστον έξι (6) µετρήσεις του ίδιου δείγµατος ελέγχου υπό διαφορετικές συνθήκες, π.χ. διαφορετικές ηµέρες και µε χρήση τουλάχιστον δύο διαφορετικών παρτίδων αντιδραστηρίων του αναλύτη. Επίσης, µπορεί να γίνει χρήση των αποτελεσµάτων από τα διαγράµµατα εσωτερικού ελέγχου ποιότητας (QC). Υπολογίζεται το CV R % των µετρήσεων. Υπολογισµός του Ορίου Ανίχνευσης (LOD) και του Ορίου Ποσοτικοποίησης (LOQ), όταν είναι κρίσιµα για την εξαγωγή συµπερασµάτων από την εξεταζόµενη παράµετρο. Τα χαρακτηριστικά υπολογίζονται µε εξαπλή µέτρηση αραιωµένου δείγµατος κοντά στο δηλωµένο από τον κατασκευαστή όριο ποσοτικοποίησης εντός της ίδιας ηµέρας. Ιδιαίτερα, στην περίπτωση ανοσοχηµικών τεχνικών µπορούν να χρησιµοποιηθούν διαγράµµατα ανακρίβειας (διάγραµµα SD συναρτήσει συγκέντρωσης) Εκτίµηση της Αβεβαιότητας Εκτιµώνται οι συνιστώσες της αβεβαιότητας, ως: Τύπου Α: Από την τυπική απόκλιση έξι (6) τουλάχιστον µετρήσεων υπό συνθήκες ενδοεργαστηριακής αναπαραγωγιµότητας, σε όλα τα επίπεδα συγκέντρωσης που εξετάσθηκαν κατά την επαλήθευση και από την τυπική απόκλιση έξι (6) µετρήσεων κάθε παραµέτρου από τα πειράµατα ανάκτησης (βλέπε Ορθότητα). ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

5 Τύπου Β: Εκτιµώνται οι πηγές αβεβαιότητας από τους χρησιµοποιούµενους βαθµονοµητές του αυτόµατου αναλυτή. Εφόσον πραγµατοποιείται ανασύσταση του βαθµονοµητή, µπορεί να εκτιµηθεί και η συνεισφορά από την αβεβαιότητα του χρησιµοποιούµενου ογκοµετρικού εξοπλισµού. Εν γένει όλες οι πηγές της αβεβαιότητας τύπου Β καταγράφονται και δίνονται οδηγίες για τον περιορισµό της συνεισφοράς τους στο τελικό αποτέλεσµα (εξοπλισµός, δειγµατοληψία, µεταφορά δειγµάτων, προαναλυτική ετοιµασία του δείγµατος κ.α.). Η συνδυασµένη αβεβαιότητα υπολογίζεται από το νόµο διάδοσης των αβεβαιοτήτων. Για την εκτίµηση της καταλληλότητας εφαρµογής της µεθόδου από το εργαστήριο, η διευρυµένη αβεβαιότητα συγκρίνεται µε τις τιµές που δίνονται από τον κατασκευαστή της συσκευής ή/και από τις τιµές που δίνονται από τη βιβλιογραφία. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Η διαδικασία της ανάµιξης και υπολογισµού της ανάκτησης δεν µπορεί να εφαρµοσθεί στις περιπτώσεις των ελεύθερων µορφών παραµέτρων, όπως των ft3 και ft4. Για τον υπολογισµό της ορθότητας των παραµέτρων αυτών, κατά την επαλήθευση, χρησιµοποιούνται µόνο η ανάλυση ορών ελέγχου και τα αποτελέσµατα από συµµετοχές σε διεργαστηριακά σχήµατα ελέγχου ικανότητας (εξωτερικός έλεγχος ποιότητας) ιασφάλιση Ποιότητας Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Εσωτερικός έλεγχος ποιότητας πραγµατοποιείται πάντα για τις παραµέτρους για τις οποίες εκτελούνται εξετάσεις σε δείγµατα εξεταζοµένων και βασίζεται στις οδηγίες του κατασκευαστή, τη µεθοδολογία, τη βιολογική και αναλυτική διακύµανση. Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Απαιτείται ετήσια συµµετοχή για όλες τις δοκιµές του πεδίου σε κατάλληλα διεργαστηριακά σχήµατα. Για τις κλινικές δοκιµές που εφαρµόζονται και σε υποστρώµατα εκτός του περιφερικού αίµατος (π.χ. ούρα ή ΕΝΥ) απαιτείται µία τουλάχιστον συµµετοχή σε κατάλληλο διεργαστηριακό σχήµα και για τα υπόλοιπα υποστρώµατα, εντός της τετραετίας. Στην περίπτωση υπολογιστικών παραµέτρων (π.χ. LDL) δεν απαιτείται συµµετοχή σε διεργαστηριακό σχήµα υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει συµµετοχή για τις παραµέτρους που χρησιµοποιούνται κατά τον υπολογισµό, έχοντας ορίσει ως αποδεκτή τιµή z-score το εύρος -2 έως +2 και εντός του εύρους συγκεντρώσεων που ισχύει η σχετική εξίσωση. 1.2 Ποιοτικές µέθοδοι Στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται µέθοδοι µε ποιοτικό αποτέλεσµα θετικό π.χ. ανιχνεύσιµο ή µη ανιχνεύσιµο, θετικό ή αρνητικό Επαλήθευση Η επαλήθευση των ποιοτικών µεθόδων πραγµατοποιείται, είτε µε τη χρήση εµπορικών δειγµάτων ελέγχου (control samples), είτε µε τη χρήση υλικών αναφοράς CRM (Certified Reference Materials), ή µειγµάτων που προκύπτουν από την ανάµιξη δειγµάτων ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

6 ασθενών (pooled samples), σε διαφορετικά επίπεδα συγκέντρωσης, ανάλογα µε τα κρίσιµα, για τη λήψη ιατρικών αποφάσεων, όρια της µετρούµενης παραµέτρου. Η επαλήθευση συνίσταται στην αξιολόγηση των κάτωθι αναλυτικών χαρακτηριστικών: Ορθότητα (trueness): Ανάλυση τουλάχιστον έξι (6) αρνητικών και 6 (έξι) θετικών γνωστών δειγµάτων. Από το λόγο [ορθά θετικά + ορθά αρνητικά] / [συνολικός αριθµός δειγµάτων] υπολογίζεται η %ορθότητα της µεθόδου. Εάν το kit περιέχει ένα αρνητικό και ένα θετικό δείγµα ελέγχου, µπορούν να αναλυθούν εις διπλούν επί έξι (6) ηµέρες. Στην περίπτωση ηµι-ποσοτικών µεθόδων µε ποιοτική τελική έκφραση θα πρέπει να µετρηθούν γνωστά πρότυπα δείγµατα (σε διάφορα επίπεδα συγκέντρωσης) µε γνωστό µέγεθος µετρούµενης παραµέτρου και να υπολογισθεί το %σφάλµα (bias) ή η %ανάκτηση (recovery). Επαναληψιµότητα (repeatability) Τουλάχιστον έξι (6) µετρήσεις του ίδιου δείγµατος ελέγχου (θετικού και αρνητικού) χωρισµένου σε µερίδια ή συνενωµένου δείγµατος (pooled sample, θετικού και αρνητικού), χωρισµένου σε µερίδια. Οι µετρήσεις πρέπει να καλύπτουν όλη τη χρονική διάρκεια της ηµερήσιας λειτουργίας του εργαστηρίου. Μεταξύ των µετρήσεων, απαιτείται η ύπαρξη χρόνου αναµονής, τουλάχιστον 15 min. Ενδιάµεση πιστότητα (intermediate precision)/ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιµότητα (reproducibility): Για καθαρά ποιοτικές δοκιµές απαιτείται ανάλυση των αρνητικών και θετικών δειγµάτων από διαφορετικούς αναλυτές και σε έξι (6) διαφορετικές ηµέρες. Στην περίπτωση ηµι-ποσοτικών µεθόδων µε ποιοτική τελική έκφραση απαιτείται ανάλυση δειγµάτων (γνωστών ή αγνώστων) µεταξύ ηµερών και υπολογισµός του συντελεστή µεταβλητότητας (%CV) των µετρήσεων. Οι µετρήσεις πρέπει να γίνουν σε επίπεδα συγκέντρωσης της παραµέτρου µε κλινική σηµασία. Μπορούν να χρησιµοποιηθούν και τα πειράµατα της ορθότητας. Όριο ανίχνευσης (LOD): Για καθαρά ποιοτικές δοκιµές απαιτείται σειρά αραιώσεων γνωστού πρότυπου δείγµατος, µέτρηση σε κάθε αραίωση και προσδιορισµός του επιπέδου συγκέντρωσης πάνω από το οποίο το δείγµα χαρακτηρίζεται ως θετικό µε αξιοπιστία (επαναλαµβανόµενες µετρήσεις). Στην περίπτωση ηµι-ποσοτικών µεθόδων µε ποιοτική τελική έκφραση απαιτείται η ανάλυση πρότυπων ή άγνωστων θετικών δειγµάτων χαµηλής συγκέντρωσης και υπολογισµός της τυπικής απόκλισης SD πολλαπλών µετρήσεων (π.χ. 6). Το όριο ανίχνευσης είναι 3,3 φορές την τυπική απόκλιση (SD). Επίσης, είναι δυνατό να απαιτηθεί ο προσδιορισµός της CUT OFF VALUE (COV) και µιας περιοχής γύρω από αυτή για την οποία το αποτέλεσµα είναι αµφίβολο (Unreliability Region, από το επίπεδο µε False Positive Rate έως το επίπεδο µε False Negative Rate) Εκτίµηση της Αβεβαιότητας Οι ποιοτικές δοκιµές ανήκουν στην κατηγορία εκείνων των δοκιµών, που δεν µπορούν να συµπεριλάβουν αυστηρούς µετρολογικούς και στατιστικούς υπολογισµούς της αβεβαιότητας. Για τις ηµιποσοτικές µεθόδους που καταλήγουν σε ποιοτικό αποτέλεσµα, απαιτείται ο υπολογισµός αβεβαιότητας (όπως 1.1.2) ιασφάλιση Ποιότητας Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Ο εσωτερικός έλεγχος ποιότητας για τις ποιοτικές δοκιµές πραγµατοποιείται µε ανάλυση θετικών και αρνητικών δειγµάτων ελέγχου (controls), πριν την ανάλυση δειγµάτων ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

7 ασθενών. Επιπλέον, σύµφωνα µε τα πρότυπα ποιότητας που χρησιµοποιούνται (π.χ. CLSΙ), οι διαδικασίες αυτές πρέπει, όπου απαιτείται, να ενσωµατώνονται στο καθηµερινό πρόγραµµα εκτέλεσης των εξετάσεων. Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Ισχύουν οι απαιτήσεις της ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σε περίπτωση χρήσεως περισσοτέρων του ενός αναλυτών για την εκτέλεση των ίδιων δοκιµών απαιτείται τεκµηρίωση ισοδυναµίας αποτελεσµάτων µε ανάλυση δειγµάτων ελέγχου ή πραγµατικών δειγµάτων σε ευρεία περιοχή συγκεντρώσεων και στατιστική επεξεργασία τους (δοκιµασίες t-test και συσχέτιση). Επίσης, µε ανάλυση των διεργαστηριακών δειγµάτων αποδεικνύεται η ισοδυναµία των αναλυτών. 2. ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΚΙΜΕΣ Η επικύρωση / επαλήθευση των µικροβιολογικών δοκιµών πρέπει να γίνεται για κάθε «κύριο» µικροοργανισµό που προσδιορίζεται, µέσω της συγκεκριµένης εξέτασης και για κάθε υπόστρωµα, στο οποίο διενεργείται η συγκεκριµένη εξέταση. Επιπρόσθετα, πρέπει να περιλαµβάνει όλα τα στάδια της εξέτασης µε τη χρήση φυσικών ή τεχνητά µολυσµένων βιολογικών υλικών. Οι χρησιµοποιούµενες µέθοδοι πρέπει να είναι κατάλληλες για τις εξετάσεις τις οποίες διενεργεί το εργαστήριο, ανάλογα µε τις απαιτήσεις κλινικής αξιολόγησης (ασθενείς κοινότητας, νοσοκοµειακοί ασθενείς κ.τ.λ.), οι οποίες υποδεικνύονται από τους κατασκευαστές των αναλυτών ή / και βασίζονται σε µεθόδους που έχουν καθοριστεί από διεθνείς επιστηµονικούς οργανισµούς. Πέραν της αρχικής επιβεβαίωσης της ορθής εφαρµογής της µεθόδου, διενεργείται τουλάχιστο µία φορά ανά έτος, εκ νέου αξιολόγηση της ικανότητας του Εργαστηρίου να εκτελεί ορθά τις συγκεκριµένες µεθόδους. Η ετήσια ανασκόπηση της ικανότητας του Εργαστηρίου διενεργείται µέσω της ανάλυσης και συστηµατικής αξιολόγησης του συνόλου των δεδοµένων από τους εσωτερικούς και εξωτερικούς ελέγχους ποιότητας. 2.1 Ποσοτικές και ηµιποσοτικές δοκιµές Επαλήθευση Ορθότητα (trueness): Η εκτίµηση της ορθότητας γίνεται µε τη χρήση υλικών αναφοράς και από αποτελέσµατα της συµµετοχής σε σχήµατα εξωτερικού ελέγχου ποιότητας. Επαναληψιµότητα (repeatability): Για τον έλεγχο της επαναληψιµότητας απαιτούνται τουλάχιστον έξι (6) µετρήσεις ανά µικροοργανισµό, ανάλογα µε τη δυσκολία και την επικινδυνότητα του µικροοργανισµού και το υπόστρωµα σε δύο έως τρία επίπεδα εµβολιασµένων δειγµάτων. Εκτιµάται η τυπική απόκλιση και ο συντελεστής µεταβλητότητας (% CV r ) των µετρήσεων. Ενδιάµεση πιστότητα (intermediate precision)/ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιµότητα (reproducibility): Α µέθοδος: Χρησιµοποιούνται δύο έως τρία επίπεδα εµβολιασµένων δειγµάτων (spiked samples). Γίνονται τουλάχιστον δέκα µετρήσεις για κάθε δείγµα σε διαφορετικές ηµέρες (αν είναι σταθερό το δείγµα) ή µε διαφορετικούς χειριστές ή µε διαφορετικά αντιδραστήρια. ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

8 Β µέθοδος: Από διαγράµµατα ελέγχου ποιότητας (control charts) σε διάστηµα ενός χρόνου. Γ µέθοδος: Από παραγοντικό πειραµατικό σχεδιασµό πολλαπλών µετρήσεων του ιδίου δείγµατος σε διαφορετικές πειραµατικές συνθήκες. Εφαρµογή one way anova για τον υπολογισµό της SD R. Η Πιστότητα µιας µεθόδου είναι ικανοποιητική, όταν η σχετική τυπική απόκλιση (% CV) είναι µικρότερη από 10% ή από το αποδεκτό όριο που καθορίζεται από τη σχετική βιβλιογραφία. Όριο ανίχνευσης (LOD): Το όριο ανίχνευσης της µεθόδου προσδιορίζεται µε την εξέταση τεχνητά επιµολυσµένων δειγµάτων, που αποτελούν προϊόν διαδοχικών δεκαδικών αραιώσεων του υπό εξέταση µικροοργανισµού. Ο αρχικός αριθµός cfu θα πρέπει να είναι γνωστός. Τα δείγµατα που αναλύονται είναι τουλάχιστον έξι (6), από τους αναλυτές του Εργαστηρίου σε συνθήκες ενδοεργαστηριακής αναπαραγωγιµότητας. Ο µικρότερος αριθµός µικροοργανισµών που είναι δυνατό να ανιχνευθεί αποτελεί το όριο ανίχνευσης της µεθόδου. Ο αριθµός των δειγµάτων που θα αναλυθεί εξαρτάται από τον µικροοργανισµό και τα υποστρώµατα µε αιτιολόγηση του αριθµού από το εργαστήριο Αβεβαιότητα Η εκτίµηση της αβεβαιότητας βασίζεται σε στοιχεία αναπαραγωγιµότητας και σε στοιχεία συστηµατικών σφαλµάτων (Bias), όπως αυτά προσδιορίζονται από τα αποτελέσµατα σχηµάτων δοκιµών ικανότητας. Για την εκτίµηση της αβεβαιότητας απαιτείται η εξέταση τουλάχιστον δέκα (10) δειγµάτων. Ειδικό στοιχείο αξιολόγησης, πρέπει να είναι η επιθυµητή οµοιογένεια του δείγµατος, ανάλογα µε το βιολογικό υλικό, σε σχέση και µε το είδος και τον αριθµό των µικροοργανισµών που περιέχει. Η παράµετρος αυτή πρέπει να αντιµετωπίζεται µε σαφές πρωτόκολλο για το µέγεθος του δείγµατος και την επεξεργασία του (κατάλληλο / µη κατάλληλο δείγµα). Ανάλυση 10 διαφορετικών δειγµάτων (i) (πραγµατικών ή εµβολιασµένων) σε διάφορα επίπεδα, σε δύο συνθήκες, αναπαραγωγιµότητα Α και Β (π.χ. δύο αναλυτές, διαφορετικές παρτίδες αντιδραστηρίων κ.λπ.) Εύρεση του αριθµού µικροβίων /cfuxia και XiB Υπολογισµός log10(xia) και log10(xib) 2.2. Ποιοτικές δοκιµές Επαλήθευση Επαναληψιµότητα (repeatability) / Ενδιάµεση πιστότητα (intermediate precision)/ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιµότητα (reproducibility): απαιτείται ανάλυση τουλάχιστον 6 θετικών και αρνητικών δειγµάτων ανά µικροοργανισµό και υπόστρωµα από τους αναλυτές του εργαστηρίου. Ο αριθµός των δειγµάτων που θα αναλυθεί, εξαρτάται από τον µικροοργανισµό και τα υποστρώµατα µε αιτιολόγηση του αριθµού από το εργαστήριο. Ευαισθησία (Sensitivity) και Ειδικότητα (Specificity): Η ευαισθησία υπολογίζεται από τον λόγο: ορθά θετικά αποτελέσµατα / σύνολο θετικών αποτελεσµάτων και η ειδικότητα από τον λόγο: ορθά αρνητικά αποτελέσµατα / σύνολο αρνητικών αποτελεσµάτων. ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

9 Όριο ανίχνευσης (LOD): Το όριο ανίχνευσης της µεθόδου προσδιορίζεται µε την εξέταση τεχνητά επιµολυσµένων δειγµάτων, που αποτελούν προϊόν διαδοχικών δεκαδικών αραιώσεων του υπό εξέταση µικροοργανισµού. Τα δείγµατα που αναλύονται είναι τουλάχιστον έξι (6), από τους αναλυτές του Εργαστηρίου, σε συνθήκες ενδοεργαστηριακής αναπαραγωγιµότητας. Ο µικρότερος αριθµός µικροοργανισµών που είναι δυνατό να ανιχνευθεί αποτελεί το όριο ανίχνευσης της µεθόδου. Ο αριθµός των δειγµάτων που θα αναλυθεί εξαρτάται από τον µικροοργανισµό και τα υποστρώµατα µε αιτιολόγηση του αριθµού από το εργαστήριο. Το ποσοστό των «θετικών» αποτελεσµάτων δεν θα πρέπει να αποκλίνει από το αναγνωρισµένο ποσοστό ευαισθησίας της µεθόδου, που προκύπτει από τις µελέτες επικύρωσης της µεθόδου ή από τη σχετική βιβλιογραφία ιασφάλιση Ποιότητας Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Για τις µικροβιολογικές δοκιµές, πρέπει να περιλαµβάνει ειδικά υλικά αναφοράς, φυσικά ή τεχνητά µολυσµένα δείγµατα. Η συχνότητα εκτέλεσης αυτών των δοκιµών προσδιορίζεται σύµφωνα µε το είδος των εξετάσεων, τη συχνότητα εκτέλεσής τους και το καθηµερινό πρόγραµµα του Εργαστηρίου. Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Απαιτείται τουλάχιστον ετήσια συµµετοχή ή συχνότερα, σύµφωνα µε το πρόγραµµα του διοργανωτή του διεργαστηριακού και για όλες τις δοκιµές, σε αναγνωρισµένο διεργαστηριακό πρόγραµµα (Proficiency Testing) και σε περίπτωση απουσίας αυτού σε σχήµα διεργαστηριακών συγκρίσεων του οποίου ο πάροχος συµµορφώνεται µε συγκεκριµένες απαιτήσεις και αξιολογείται βάσει αυτών από τους συµµετέχοντες (ΕΣΥ Π Ι). ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Για τις µικροσκοπικές δοκιµές η επαλήθευση, η εκτίµηση της αβεβαιότητας και ο έλεγχος ποιότητας των µικροσκοπικών δοκιµών στη µικροβιολογία (νωπά δείγµατα βιολογικών υγρών και εκκριµάτων, κεχρωσµένα παρασκευάσµατα) γίνονται όπως αναφέρεται στο εδάφιο ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΟΚΙΜΕΣ 3.1 Επαλήθευση CE IVD ποιοτικών δοκιµών Ορθότητα (Truness): Ο έλεγχος της Ορθότητας γίνεται µε τη χρήση δειγµάτων ελέγχου (controls) που παρέχονται από εταιρείες, υλικών αναφοράς (reference materials), µε αποτελέσµατα από διεργαστηριακά σχήµατα και πειραµάτων ανάκτησης. Στις πολυπαραµετρικές µεθοδολογίες, όπου µε µία τεχνική ανιχνεύονται περισσότερα του ενός µικροοργανισµοί/γονίδια/µεταλλάξεις/πολυµορφισµοί, δεν είναι πάντα εύκολο να ελεγχθούν όλα (π.χ. οι 32 µεταλλάξεις στην CFTR), ιδιαίτερα, εάν είναι πολλά. Ωστόσο, το εργαστήριο πρέπει να διαθέτει ένα ικανοποιητικό πάνελ control δειγµάτων µε π.χ. τουλάχιστον τις πιο συχνές µεταλλάξεις/πολυµορφισµούς στον Ελληνικό χώρο ώστε να επαληθεύσει την ορθότητα του kit που χρησιµοποιεί. Επαναληψιµότητα/Αναπαραγωγιµότητα: Σε ποιοτικές µοριακές µεθόδους απαιτείται ο έλεγχος της επαναληψιµότητας µε 3 µετρήσεις control δειγµάτων (όπως τα ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

10 προαναφερόµενα) και της αναπαραγωγιµότητας µε έξι (6) µετρήσεις σε διαφορετικές συνθήκες. Όριο Ανίχνευσης (LOD): Σε περιπτώσεις προσδιορισµού παραµέτρων µε κλινική σηµασία, απαιτείται η επιβεβαίωση του Ορίου Ανίχνευσης (Limit of Detection) η οποία γίνεται µε ανάλυση 5 δειγµάτων (υλικό αναφοράς ή control που παρέχει ο κατασκευαστής) αραιωµένο στην περιοχή του Ορίου Ανίχνευσης (έως και +20% LOD). 3.2 Επαλήθευση CE IVD ποσοτικών δοκιµών Επιπλέον των απαιτήσεων της 3.1, απαιτείται έλεγχος γραµµικότητας της καµπύλης βαθµονόµησης 3 φορές µε χρήση 4 τουλάχιστον σηµείων (εις διπλούν) εφόσον είναι διαθέσιµα τα πρότυπα. 3.3 Επικύρωση εσωτερικών (in-house) δοκιµών Οι in-house µεθοδολογίες επικυρώνονται κατ αντιστοιχία όπως επικυρώνει τις CE-IVD µεθοδολογίες ο κατασκευαστής τους. Στην περίπτωση διαπίστευσης σύµφωνα µε το ISO 15189, επιπλέον της αναλυτικής επικύρωσης, απαιτείται και κλινική επικύρωση (διαγνωστική ευαισθησία και ειδικότητα, NPV, PPV, ενδείξεις κλινικής χρησιµότητας). Για ερευνητική χρήση δοκιµών (Research Use Only) το Εργαστήριο µπορεί να διαπιστευθεί σύµφωνα µε το ISO 17025, χωρίς να απαιτείται κλινική επικύρωση. Απαιτήσεις όσον αφορά στην επικύρωση των εσωτερικών µεθόδων αποτελούν: Ορθότητα (Truness): Ο έλεγχος της Ορθότητας γίνεται µε τη χρήση δειγµάτων ελέγχου (controls) που παρέχονται από εταιρείες, υλικών αναφοράς (reference materials), µε αποτελέσµατα από διεργαστηριακά σχήµατα και πειραµάτων ανάκτησης. Επιπλέον, ο έλεγχος ορθότητας γίνεται: - Με σύγκριση µεθόδου: Για in-house µεθοδολογία, απαιτείται η σύγκριση της µεθόδου µε CE-IVD kit (ή όταν δεν υπάρχει, µε άλλο εµπορικό kit ή άλλη εγκατεστηµένη µεθοδολογία) σε 40 δείγµατα (π.χ. 20 αρνητικά και 20 θετικά για ποιοτικές παραµέτρους, 10 αρνητικά και 30 θετικά µε µεγάλο εύρος τιµών σε ποσοτικές παραµέτρους) και κατάλληλη στατιστική επεξεργασία. Στις πολυπαραµετρικές µεθοδολογίες, όπου µε µία τεχνική ανιχνεύονται περισσότερα του ενός: µικροοργανισµοί/γονίδια/µεταλλάξεις/πολυµορφισµοί, το εργαστήριο οφείλει να διαθέτει πλήρες πάνελ control δειγµάτων ώστε να επικυρώσει την ορθότητα της µεθόδου που χρησιµοποιεί. Επαναληψιµότητα (repeatability)/ Ενδιάµεση πιστότητα (intermediate precision)/ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιµότητα (reproducibility):: Τουλάχιστον δέκα (10) µετρήσεις δειγµάτων ελέγχου σε τουλάχιστον 2 επίπεδα (αρνητικό/ασθενώς θετικό 2-3 Χ LOD) σε διαφορετικές ηµέρες και µε χρήση διαφορετικών παρτίδων αντιδραστηρίων. Υπολογίζεται το CV% των µετρήσεων (µπορεί να εξαχθεί και από τα αποτελέσµατα των control charts εντός 3µήνου ή 6µήνου). Όριο Ανίχνευσης (Limit of Detection): Απαιτείται επικύρωση ανίχνευσης LOD µε probit ανάλυση σε 5 επίπεδα συγκεντρώσεων του υλικού αναφοράς περί του LOD (έκαστο επίπεδο µε 8-10 δείγµατα) και επαλήθευση στη συνέχεια µε δείγµατα -20% LOD και ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

11 +20% LOD (5 φορές). Στις πολυπαραµετρικές µεθοδολογίες η διαδικασία επαναλαµβάνεται για κάθε αναλύτη που ανιχνεύει η µέθοδος. Όριο Ποσοτικοποίησης (LOQ) στις ποσοτικές µεθόδους: το σηµείο όπου ξεκινάει να υπάρχει ικανοποιητικό CV% (π.χ. 20%). Έλεγχος Γραµµικότητας και προσδιορισµός εύρους µετρήσεων (Measuring Range) στις ποσοτικές µεθόδους: Για in-house Q-PCR µεθοδολογία καθώς δύναται να µετρήσει σε εύρος 10 log, η χρήση 7 τουλάχιστον σηµείων (εις τριπλούν) µε αραίωση κατάλληλου υλικού αναφοράς είναι απαραίτητη για κατασκευή καµπύλης αναφοράς (n=5) και έλεγχο γραµµικότητας (οι αραιώσεις να καλύπτουν τουλάχιστον 5 log). Έλεγχος Αναλυτικής Ειδικότητας: έλεγχος µε ηλεκτροφόρηση και µε DNA Sequencing του PCR προϊόντος που λαµβάνεται (και Tm σε Q-PCR), έλεγχος για ουσίες που παρεµποδίζουν ή αναστέλλουν τη µέτρηση (π.χ. αιµοσφαιρίνη, ηπαρίνη κλπ), στη Μοριακή Μικροβιολογία έλεγχος µε παρουσία παρόµοιων γενετικά οργανισµών ή οργανισµών που ανευρίσκονται συχνά στα δείγµατα που αναλύει το εργαστήριο, στην Μοριακή Βιολογία/Γενετική επιπλέον έλεγχος ψευδογονιδίων ή οµόλογων περιοχών. 3.4 Εκτίµηση Αβεβαιότητας Όπως ιασφάλιση Ποιότητας Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας - Σε συµβατική/q-pcr: χρησιµοποιείται πάντα λευκό (no DNA), αρνητικό και θετικό control (στη Μοριακή µικροβιολογία και ανίχνευση σωµατικών µεταλλάξεων πρέπει να χρησιµοποιείται weak positive στη θέση του θετικού π.χ. 2-3 x LOD), στη Μοριακή Γενετική πρέπει να χρησιµοποιούνται τουλάχιστον δύο δείγµατα ελέγχου (controls): λευκό και µεταλλαγµένο. - Σε high complexity testing (π.χ. microarrays) τα οποία εµπεριέχουν αρκετούς τρόπους ελέγχου (controls) της µεθόδου ή της αποµόνωσης DNA: χρησιµοποιείται 1 θετικός ή αρνητικός µάρτυρας ανά kit δειγµάτων και τουλάχιστον ανά µήνα στις περιπτώσεις Εργαστηρίων µε µικρό αριθµό δειγµάτων. Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Ειδικά για τις δοκιµές Μοριακής ιαγνωστικής, κατά τη συµµετοχή του Εργαστηρίου σε Εξωτερικό Έλεγχο Ποιότητας για µια κατηγορία δοκιµών: - Στην αρχική αξιολόγηση και σε κάθε επέκταση του πεδίου διαπίστευσης, το εργαστήριο πρέπει να έχει επιτυχηµένα αποτελέσµατα διεργαστηριακών από όλες τις δοκιµές στις οποίες αιτείται διαπίστευση. Στη συνέχεια, µπορεί να οµαδοποιήσει µε βάση την παράµετρο και την τεχνική/εξοπλισµό και να εναλλάσσει σε ετήσια βάση. Εντός της τετραετίας πρέπει να καλύπτεται όλο το πεδίο διαπίστευσης (υπόστρωµα/δοκιµή/τεχνική). - Στη µοριακή ανίχνευση παθογόνων µικροοργανισµών ή σωµατικών µεταλλάξεων επιβάλλεται να είναι πιο απαιτητικός ο εξωτερικός έλεγχος ποιότητας ώστε να ελέγχει την ευαισθησία της µεθόδου (να περιλαµβάνει σπάνια στελέχη ή πολύ αραιά δείγµατα). Στη µοριακή ανίχνευση κληρονοµούµενων µεταλλάξεων σε γονίδια µε πλειάδα ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

12 µεταλλάξεων συνιστάται ο εξωτερικός έλεγχος ποιότητας να περιλαµβάνει το εύρος αυτών των µεταλλάξεων που αναγράφονται στο ΕΠΕ (και όχι µόνο συγκεκριµένες) ή συνδυασµούς αυτών. - Μετά τον 1 ο κύκλο διαπίστευσης (4ετία) και εφόσον το εργαστήριο επιδείξει άριστα αποτελέσµατα στον εξωτερικό έλεγχο ποιότητας, η συχνότητα διεργαστηριακού µπορεί να µειωθεί στη 2ετία, ανά οµάδα παραµέτρων και τεχνικών/εξοπλισµού, κατόπιν σχετικής αξιολόγησης των επιδόσεων του εργαστηρίου από την Υπηρεσία του Ε.ΣΥ.. και της σύµφωνης γνώµης της οµάδος αξιολόγησης. 4. ΟΚΙΜΕΣ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΡΟΗΣ 4.1 Ποσοτικές οκιµές ύο είναι οι τυποποιηµένες µέθοδοι Κυτταροµετρίας Ροής: 1. υπολογισµός υποπληθυσµών λεµφοκυττάρων 2. υπολογισµός των CD34+ αιµοποιητικών προγονικών κυττάρων και οι δύο ανήκουν στον υπολογισµό ανοσολογικά προσδιοριζόµενων κυτταρικών πληθυσµών µε Κυτταροµετρία Ροής (CLSI former NCCLS H42-A2 (vol 27 No 16) Επαλήθευση Όλες οι εφαρµοζόµενες µέθοδοι πρέπει να επαληθεύονται στα υπάρχοντα µηχανήµατα στο χώρο του εργαστηρίου. Η επαλήθευση πραγµατοποιείται µε τη χρήση εµπορικών δειγµάτων ελέγχου µονιµοποιηµένου πλήρους αίµατος (control samples) σε δύο τουλάχιστον επίπεδα συγκέντρωσης, όπου είναι διαθέσιµα. Η επαλήθευση των εφαρµοζόµενων µεθόδων για κάθε υπό διαπίστευση παράµετρο, συνίσταται στην αξιολόγηση των κάτωθι αναλυτικών χαρακτηριστικών: Ορθότητα (trueness): Παρακολουθείται µε τη συµµετοχή σε διεργαστηριακά προγράµµατα. Επαναληψιµότητα (repeatability): Τουλάχιστον έξι (6) µετρήσεις του ίδιου δείγµατος ελέγχου. Υπολογίζεται το % CVr των µετρήσεων. Εναλλακτικά, µπορεί να αναλυθούν 3 δείγµατα, 3 φορές έκαστο, στα αντίστοιχα χρονικά διαστήµατα. Ενδιάµεση πιστότητα (intermediate precision)/ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιµότητα (reproducibility): Τουλάχιστον έξι (6) µετρήσεις του ίδιου δείγµατος ελέγχου σε διαφορετικές ηµέρες. Υπολογίζεται το CV R % των µετρήσεων (µπορεί να εξαχθεί και από τα αποτελέσµατα των control charts εντός 3µήνου ή 6µήνου). Όριο Ανίχνευσης (LOD) και Όριο Ποσοτικοποίησης (LOQ), όταν είναι κρίσιµα για την εξαγωγή συµπερασµάτων από την εξεταζόµενη παράµετρο. Οι παράµετροι υπολογίζονται µε εξαπλή µέτρηση αραιωµένου δείγµατος σε συγκέντρωση παραπλήσια µε το δηλωµένο από τον κατασκευαστή όριο ανίχνευσης, εντός της ίδιας ηµέρας. Καθορισµός των τιµών αναφοράς: Κατ αρχήν γίνονται αποδεκτές αυτές που δίδονται από την κατασκευάστρια εταιρεία, αλλά συνιστάται ο έλεγχός τους µε τον υπάρχοντα υγιή πληθυσµό (αριθµός δειγµάτων 20). Σε περίπτωση που υπάρχουν διαφορές, πρέπει να χρησιµοποιούνται οι ευρεθείσες τιµές από το εργαστήριο. ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

13 4.1.2 Εκτίµηση Αβεβαιότητας Όπως ιασφάλιση Ποιότητας Απαιτείται εβδοµαδιαία χρήση δείγµατος εσωτερικού ελέγχου ποιότητας (µονιµοποιηµένο δείγµα αίµατος για τη µέθοδο 1, κατάλληλο δείγµα παρεχόµενο από τους κατασκευαστές για τη µέθοδο 2). Στην περίπτωση της µεθόδου 1 πρέπει να προσδιορίζονται όλοι οι κύριοι υποπληθυσµοί των λεµφοκυττάρων (CD3+, CD3+CD4+, CD3+CD8+, CD19+, CD3-CD16/56+). Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Ο εσωτερικός έλεγχος ποιότητας περιλαµβάνει τον έλεγχο των µηχανηµάτων και τον έλεγχο των µεθόδων. Συγκεκριµένα απαιτείται: Α. Καθηµερινή χρήση (ή µε κάθε άνοιγµα του µηχανήµατος) σφαιριδίων ευθυγράµµισης (τύπου Ι), σύµφωνα µε τις οδηγίες του κατασκευαστή. Ο τεχνικός έχει ορίσει κατά την αρχική ρύθµιση παραµέτρων του µηχανήµατος τα επιτρεπτά όρια, συνήθως για την ευθυγράµµιση CV < 2.5%. Απαιτείται η φύλαξη των αντίστοιχων διαγραµµάτων Levy Jennings µέσα στον κυτταροµετρητή. Β. Εβδοµαδιαία χρήση σφαιριδίων επιβεβαίωσης της επαναλήψιµης µέτρησης του κάθε φθορισµού (τύπου 2), σύµφωνα µε τις οδηγίες του κατασκευαστή. Απαιτείται η φύλαξη των αντίστοιχων διαγραµµάτων Levy Jennings µέσα στον κυτταροµετρητή. Γ. Ετήσια (ή µετά από κάθε σηµαντική επισκευή) χρήση σφαιριδίων επικύρωσης της ευθυγράµµισης του οργάνου και υπολογισµού της ανταπόκρισης του οργάνου στα σήµατα φθορισµού µε ειδικά σφαιρίδια µε διαφορετικές εντάσεις φθορισµού (παραγωγή γραµµικής καµπύλης αναφοράς για κάθε ανιχνευτή φθορισµού).. Έλεγχος αντιστάθµισης φθορισµού (compensation) µε κατάλληλα σφαιρίδια ή µε κατάλληλα κύτταρα. Προτείνεται ο έλεγχος να γίνεται όποτε προκύπτει σηµαντική αλλαγή των PMTs και γενικότερα των ρυθµίσεων του οργάνου. Ε. Τουλάχιστον σε εβδοµαδιαία βάση ή για κάθε 20 δείγµατα ασθενών χρήση εµπορικού δείγµατος µονιµοποιηµένου αίµατος ή αντιστοίχου εµπορικού δείγµατος ελέγχου για τη µέτρηση των CD34+ κυττάρων ως δείγµατος εσωτερικού ελέγχου ποιότητας. Απαιτείται η κατασκευή διαγραµµάτων Levy Jennings. Εξωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Απαιτείται η συµµετοχή σε κατάλληλο Φορέα ιεργαστηριακών Σχηµάτων µε τουλάχιστον 4 δείγµατα, κατά έτος και για τις δύο ανωτέρω δοκιµές. 4.2 Ποιοτικές δοκιµές Οι δοκιµές που αφορούν τα panels τυποποίησης οξείας λευχαιµίας και λεµφοϋπερπλαστικών συνδρόµων µπορούν να θεωρηθούν ποιοτικές δοκιµές, αφού ο κάθε δείκτης απαιτείται να χαρακτηρίζεται ως θετικός ή αρνητικός. Εφαρµόζονται οι απαιτήσεις της 1.2. ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

14 5. ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΕΣ ΟΚΙΜΕΣ Στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι µικροσκοπικές αιµατολογικές, µικροβιολογικές, κυτταρολογικές και Παθολογοανατοµικές δοκιµές. 5.1 Επαλήθευση H επαλήθευση των ανωτέρω δοκιµών γίνεται µε προσδιορισµό της διαγνωστικής ακρίβειας και της διαγνωστικής αναπαραγωγιµότητας-επαναληψιµότητας. ιαγνωστική ακρίβεια: προσδιορίζεται µε τη βοήθεια ειδικών στατιστικών παραµέτρων όπως η ειδικότητα, η ευαισθησία, η θετική και η αρνητική προγνωστική αξία. Οι παράµετροι αυτοί αποτελούν µέτρο της αξιοπιστίας της διάγνωσης και µπορεί να διαφέρουν ανά υλικό και ανά εργαστήριο, ωστόσο πρέπει να κυµαίνονται σε επίπεδα αποδεκτά από τη διεθνή βιβλιογραφία. Η µέθοδος του υπολογισµού της ευαισθησίας, της ειδικότητας και της αναλογίας των ψευδώς αρνητικών αποτελεσµάτων της κυτταρολογικής εξέτασης γίνεται µε χρήση της Ιστολογικής εξέτασης ως σταθερό πρότυπο (the gold standard). Η µέθοδος του υπολογισµού της Προγνωστικής Αξίας των Θετικών αποτελεσµάτων (PPV), και της Προγνωστικής Αξίας των Αρνητικών αποτελεσµάτων της κυτταρολογικής εξέτασης (NPV) γίνεται µε χρήση της Ιστολογικής εξέτασης ως σταθερό πρότυπο (the gold standard). ιαγνωστική αναπαραγωγιµότητα-επαναληψιµότητα: εκτιµάται µε τυχαίο επανέλεγχο από τον ίδιο ή από διαφορετικούς διαγνώστες ιατρούς ενός αντιπροσωπευτικού ποσοστού δειγµάτων, ανάλογου του φόρτου εργασίας του εργαστηρίου (µέτρηση διαπαρατηρητικής και ενδοπαρατηρητικής συµφωνίας κ στατιστική παράµετρος). Επίσης, λαµβάνονται υπ όψιν και οι κατευθυντήριες οδηγίες των εγκύρων διεθνών επιστηµονικών εταιρειών. 5.2 Εκτίµηση της Αβεβαιότητας Οι µικροσκοπικές δοκιµές ανήκουν στην κατηγορία εκείνων των δοκιµών, που δεν µπορούν να συµπεριλάβουν αυστηρούς µετρολογικούς και στατιστικούς υπολογισµούς της αβεβαιότητας. H εκτίµηση της αβεβαιότητας βασίζεται σε στοιχεία επαναληψιµότητας και αναπαραγωγιµότητας και κυρίως σε στοιχεία συστηµατικών σφαλµάτων (Bias), όπως αυτά προσδιορίζονται από τα αποτελέσµατα συγκριτικών σχηµάτων δοκιµών ικανότητας. Επίσης, λαµβάνονται υπ όψιν και οι κατευθυντήριες οδηγίες των εγκύρων διεθνών επιστηµονικών εταιρειών. 5.3 ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας Ως µέτρα εσωτερικού ελέγχου ποιότητας απαιτούνται τα παρακάτω: ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

15 α) Εφαρµογή τακτικών κλινικοπαθολογοανατοµικών συζητήσεων (C. P. Conference). Συνιστάται η περιοδική συνάντηση των κλινικών ιατρών και παθολογοανατόµωνκυτταρολόγων-αιµατολόγων, αλλά και εργαστηριακών ιατρών άλλων ειδικοτήτων, εάν απαιτείται, όλων των βαθµίδων όπου παρουσιάζονται, συζητούνται και αναλύονται κριτικά και συσχετίζονται όλα τα κλινικά, εργαστηριακά, απεικονιστικά, κυτταρολογικά, παθολογοανατοµικά και άλλα µικροσκοπικά δεδοµένα. β) Τυχαίο επανέλεγχο: Το προσωπικό του εργαστηρίου ανασκοπεί ένα αντιπροσωπευτικό ποσοστό δειγµάτων, ανάλογο του φόρτου εργασίας του εργαστηρίου (µέτρηση διαπαρατηρητικής και ενδοπαρατηρητικής συµφωνίας κ στατιστική παράµετρος). γ) Σύγκριση της βιοψίας µε την κυτταρολογική εξέταση (υπολογισµός ευαισθησίας, ειδικότητας, θετικής και αρνητικής προγνωστικής αξίας- χρήση ROC curve) δ) σύγκριση της ιστολογικής- κυτταρολογικής διάγνωσης µε τα αποτελέσµατα λοιπών βοηθητικών διαγνωστικών τεχνικών, όπως ηλεκτρονική µικροσκόπηση, ανοσοκυτταροχηµεία, µοριακή κυτταρολογία, ανάλυση εικόνας, κυτταροµετρία ροής κυτταρογενετικές εξετάσεις) Επίσης, σε κάθε περίπτωση λαµβάνονται υπ όψιν και οι κατευθυντήριες οδηγίες των εγκύρων διεθνών επιστηµονικών εταιρειών. Η συµµετοχή του Εργαστηρίου σε προγράµµατα συγκριτικών δοκιµών ικανότητας θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ετήσια, διασφαλίζοντας τη συµµετοχή όλων των µελών του Εργαστηρίου. Για αρχική αξιολόγηση και επέκταση απαιτείται η συµµετοχή για τις υπό διαπίστευση δοκιµές, ενώ για τη διατήρηση της διαπίστευσης του Εργαστηρίου πρέπει να καλύπτει όλο το Πεδίο δοκιµών (ΕΠΕ ) εντός της 4ετίας, Επίσης, λαµβάνονται υπ όψιν και οι κατευθυντήριες οδηγίες των εγκύρων διεθνών επιστηµονικών εταιρειών. ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

16 6. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Rabenau HF, Kessler HH, Kortenbusch M, Steinhorst A, Raggam RB, Berger A. Verification and validation of diagnostic laboratory tests in clinical virology. J Clin Virol 2007;40:93-8. Mattocks CJ, Morris MA, Matthijs G, Swinnen E, Corveleyn A, Dequeker E, et al. A standardized framework for the validation and verification of clinical molecular genetic tests. Eur J Hum Genet 2010;18: Kessler HH, Raggam RB. Quality assurance and quality control in the routine molecular diagnostic laboratory for infectious diseases. Clin Chem Lab Med. 2012;50: Burnett D, Blair C, Haeney MR, Jeffcoate SL, Scott KWM, Williams DL. Clinical pathology accreditation: standards for the medical laboratory. J Clin Pathol : Prence E.M. Genetic Testing, 1999; Vol 3, Requirements for a Pathology Laboratory. Discussion paper for European Society of Pathology Executive Committee, Lynnette Savaloja, George Birdsong. Validating and verifying molecular tests in cytopathology., CAP, Requirements for Pathology Laboratories, NPAAC, William B. Hamlin. Requirements for Accreditation by the College of American Pathologists Laboratory Accreditation Program. Arch Pathol Lab Med.1999;123: Raymaekers M. et al. Reflections and proposals to assure quality in molecular diagnostics. Acta Clinica Belgica, 2011; Essential Procedures for Clinical Microbiology. ISENBERG H.D. ASM Press ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΕΣ ΕΛΟΤ: EPTIS: ISO: Eurogentest: IFCC: CLSI: CAP: ΕΣΥ ΚΟ-ΚΛΙΝΕΡΓ 01/02/ /16

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

" ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα"

 ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ National Member of Eurolab " ιαπίστευση εξειδικευµένων διαδικασιών µη υπαγόµενων σε πρότυπα" Dr. Περικλής Αγάθωνος ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΣ HELLASLAB Ποια είναι η HELLASLAB ; - Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Νικ. Σ. Θωμαΐδης Eργ. Αναλυτικής Χημείας Τμ. Χημείας, Παν. Αθηνών Ορθότητα: Υλικά αναφοράς: Σύγκριση της πειραματικής τιμής με την «αληθή» τιμή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ιαχείριση Κινδύνων & Λαθών στις Υπηρεσίες ΥΓΕΙΑΣ Υπηρεσίες ΥΓΕΙΑΣ - Risk Management- ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ. Θεοδώρου Χημικός Μηχ/κός, MSc, MBA Αθήνα, 13 Μαρτίου 2009 Οι ιατρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Αλεξάνδρα Φλέβα Ph.D Βιολόγος Τμήμα Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. Αλεξάνδρα Φλέβα Ph.D Βιολόγος Τμήμα Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αλεξάνδρα Φλέβα Ph.D Βιολόγος Τμήμα Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» Έλεγχος ποιότητας Το σημαντικότερο εργαλείο στην εργαστηριακή διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΚΙΜΕΣ ΣΕ ΕΙΓΜΑΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΣΥ ΚΟ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛ/01/01/09-07-2008 1/6 ΕΣΥ ΚΟ-ΜΙΚΡΟΒΙΟΛ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 01 Ηµεροµηνία Έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ E. Λαμπή, Χ. Αλεξόπουλος, Η. Κακουλίδης ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΊΟ ΤΟΥ ΚΡΆΤΟΥΣ Ε X.Y. ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008 8. ιακρίβωση 8.1 Εισαγωγή Η ανάγκη µιας διαδικασίας προκειµένου να ελέγχεται η µέτρηση για την αξιοπιστία της είναι, θα µπορούσαµε να πούµε προφανής. Και την απαντάµε ως πράξη και στις καθηµερινές µας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 15189: 2012

ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 15189: 2012 ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 15189: 2012 Διαπίστευση Κλινικού Εργαστηρίου Η διαπίστευση ενός κλινικού εργαστηρίου αποτελεί την επίσημη αναγνώριση ότι το εργαστήριο αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ, ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ, ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ, ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ Χρήστος Κρούπης, MSc, PhD EurClinChem Επίκουρος Καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας-Μοριακής Διαγνωστικής Αττικόν Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ

ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΜΕ ΝΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΧΝΗΘΕΤΕΣ Οι απαντήσεις σε όλα τα πεδία οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη και να είναι σύμφωνες με τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες και τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς. Για κάθε πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Έλεγχοι Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Το ρυθμό απελευθέρωσης του φαρμάκου από το σκεύασμα Έλεγχο ταυτότητας και καθαρότητας της πρώτης ύλης και των εκδόχων( βάση προδιαγραφών)

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. 761/2001 (EMAS)

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. 761/2001 (EMAS) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ 1. ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΤΑ ISO/IEC GUIDE 66 2. ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ/01/06/19-12-2013 1/7 ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 06 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 14-3-1997

Διαβάστε περισσότερα

testing Donor selection Collection Blood sample Transport to the patient Medical decision to transfuse Pre transfusion testing Administration

testing Donor selection Collection Blood sample Transport to the patient Medical decision to transfuse Pre transfusion testing Administration Ε.Ζερβού ΠΓΝΙ Donor selection αιμοληψία testing Medical decision to transfuse Blood sample Pre transfusion testing Collection Administration Transport to the patient Administration Monitor evaluation Το

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ /01/02/10-5-2006 1/7 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία Έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Οι Ενόργανες Μέθοδοι Ανάλυσης είναι σχετικές μέθοδοι και σχεδόν στο σύνολο τους παρέχουν την αριθμητική τιμή μιας φυσικής ή φυσικοχημικής ιδιότητας, η

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

«Διεργαστηριακά σχήματα»

«Διεργαστηριακά σχήματα» Εργαστήριο Υγιεινής Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Πατρών «Διεργαστηριακά σχήματα» Κατερίνα Φράγκου, M.Sc Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών Τηλ/fax 2610969876 email: fragou@med.upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και Διακρίβωση εξοπλισμού μικροβιολογικού εργαστηρίου νερού-μέρος 2

Έλεγχος και Διακρίβωση εξοπλισμού μικροβιολογικού εργαστηρίου νερού-μέρος 2 Έλεγχος και Διακρίβωση εξοπλισμού μικροβιολογικού εργαστηρίου νερού-μέρος 2 Διήμερο Πρακτικό Σεμινάριο WATERMICRO WORKSHOP 5&6 Νοεμβρίου 2014 Εργαστήριο Μικροβιολογίας- Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Ν.

Διαβάστε περισσότερα

9.1 Ορισµοί και έννοιες

9.1 Ορισµοί και έννοιες 9. Εργαστήρια Ο ρόλος των εργαστηρίων στα πλαίσια του οικοδοµήµατος της ποιότητας είναι ιδιαίτερα σηµαντικός, γιατί η αξιόπιστη µέτρηση είναι το µόνο διαθέσιµο αντικειµενικό κριτήριο αξιολόγησης της συµµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΛΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΣΧΕ ΙΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ Οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την εύρυθµη λειτουργία ενός παθολογοανατοµικού εργαστηρίου καλύπτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΙΜΟΙ ΧΑΛΥΒΕΣ ΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΡΑΒ ΟΙ, ΡΟΛΛΟΙ, ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΣΜΕΝΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Έκδοση/ Τροποποίηση : 02/00

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ Νίκη Βγόντζα Διευθύντρια Αιμοδοσίας Κωνσταντοπούλειο Γ.Ν.Ν. Ιωνίας Σημαίνει : ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία μετάγγιση σωστού και ασφαλούς αίματος στο σωστό ασθενή τη κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΟΛΙΤΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΞΑΜΗΝΟ: ΠΤΥΧΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Νο 1

Εισαγωγή. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΟΛΙΤΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΞΑΜΗΝΟ: ΠΤΥΧΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Νο 1 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΟΛΙΤΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΞΑΜΗΝΟ: ΠΤΥΧΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Νο 1 ΘΕΜΑ : Γράψτε αναλυτικά τις διαδικασίες ελέγχου ποιότητας ενός αναλυτή. Μέσα στην εργασία εκτός από κείμενο να συμπεριλάβετε διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

ISO 17025-Γενικές απαιτήσεις για την ικανότητα των εργαστηρίων δοκιμών και διακριβώσεων

ISO 17025-Γενικές απαιτήσεις για την ικανότητα των εργαστηρίων δοκιμών και διακριβώσεων ISO 17025-Γενικές απαιτήσεις για την ικανότητα των εργαστηρίων δοκιμών και διακριβώσεων Απόστολος Βανταράκης Επικ. Καθηγητής Υγιεινής, Μον. Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, (διαπίστευση κατά 17025) Εργ.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 22000:2005) ΕΣΥ KO-22000/01/01/11-06-2008 1/6 ΕΣΥ ΚΟ-22000 Έκδοση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Συστήματος αναλυτή για τον Μοριακό έλεγχο Γονιδίων για την στοχευμένη θεραπεία ογκολογικών ασθενών.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Συστήματος αναλυτή για τον Μοριακό έλεγχο Γονιδίων για την στοχευμένη θεραπεία ογκολογικών ασθενών. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Συστήματος αναλυτή για τον Μοριακό έλεγχο Γονιδίων για την στοχευμένη θεραπεία ογκολογικών ασθενών. ΓΕΝΙΚΑ Αγορά για το Παθολογοανατομικό Τμήμα αντιδραστηρίων για την ανίχνευση μεταλλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΥ KO-ΑΙΟΛΙΚΟ/02/01/08-11-2011 1/6 ΕΣΥ ΚΟ-ΑΙΟΛΙΚΟ Έκδοση: 02 Αναθεώρηση: 01 Ηµεροµηνία αρχικής έκδοσης: 01-02-2008 Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Η μέτρηση των CD4 Τ λεμφοκυττάρων στο περιφερικό αίμα

Η μέτρηση των CD4 Τ λεμφοκυττάρων στο περιφερικό αίμα Η μέτρηση των CD4 Τ λεμφοκυττάρων στο περιφερικό αίμα Συστάσεις και πρακτικές στην διαχείριση της ποιότητας (quality management) Καλλιρόη Τσαλιμαλμά Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «ΛΑΪΚΟ», Τμήμα Ανοσολογίας-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΣΚΥΡΟ ΕΜΑΤΟΣ Έκδοση/ Τροποποίηση : 01/01 Συντάχθηκε από/ Υπογραφή : Μ. Πιτσίκα/ Ξ. Παπαϊωάννου Εγκρίθηκε από/ Υπογραφή Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

O έλεγχος ποιότητας του αναλυτή Cobas Mira

O έλεγχος ποιότητας του αναλυτή Cobas Mira O έλεγχος ποιότητας του αναλυτή Cobas Mira Επιμέλεια: Πέτρος Καρκαλούσος Εισαγωγή Ο αναλυτής Cobas Mira είναι βιοχημικός αναλυτής που εκτελεί φωτομετρικές αναλύσεις (σάκχαρο, ουρία κτλ), μετρήσεις φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Βλάχος Σ. Ιωάννης Λέκτορας 407/80, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Εργαστήριο Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Σ Χρηστέας» Στάδια Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Ποιότητας, Νοέμβριος 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 η Διαδικασίες Διαπίστευσης ΕΝΟΤΗΤΑ 2 η Νέα Τεχνικά Πεδία και Νέες Ανάγκες Αξιολόγησης ΕΝΟΤΗΤΑ 3 η Προτάσεις για

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηρίων οκιµών και ιακριβώσεων

Εργαστηρίων οκιµών και ιακριβώσεων ιαπίστευσηεργαστηρίων Εργαστηρίων οκιµών και ιακριβώσεων ιακριβώσεωντωνενόπλων υνάµεων Κονδυλία Σωτηρίου Τµηµατάρχης Τµήµατος ιαπίστευσης Μετρολογικών Υπηρεσιών Ε.Σ.Υ.Π/Ε.ΣΥ. Ιωάννης Σιταράς ντης ιεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μ. Κωστάκης, Ν. Θωμαϊδης, Μ. Κουππάρης Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας, Τμ.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μ. Κωστάκης, Ν. Θωμαϊδης, Μ. Κουππάρης Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας, Τμ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μ. Κωστάκης, Ν. Θωμαϊδης, Μ. Κουππάρης Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας, Τμ. Χημείας, ΕΚΠΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα αποτέλεσμα μιας μέτρησης αποτελεί μια κρίσιμη παράμετρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΚΩ ΙΚΟΣ ΕAC-LAB-01

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΚΩ ΙΚΟΣ ΕAC-LAB-01 Σελίδα 1 από 5 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΚΩ ΙΚΟΣ ΕAC-LAB-01 Σχεδιασµός, Εφαρµογή & Επιθεώρηση Συστήµατος ISO 17025 Ηµέρα 1 η Ώρα 09:00 Ώρα 09:15 Εισαγωγή Παρουσίαση Εισηγητών & Συµµετεχόντων Εισαγωγή στη ιαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ISO 17025 5.4. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΟΚΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ

ISO 17025 5.4. ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΟΚΙΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ (1) 5.4.1. Γενικά Το Εργαστήριο πρέπεινα χρησιμοποιεί κατάλληλες μεθόδους καιδιαδικασίες για όλες τις δοκιμές πουεμπίπτουνστο αντικείμενό του. ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΤΩΝΜΕΘΟΔΩΝ (2) Αυτές περιλαμβάνουνδειγματοληψία,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ/01/04/8-1-2009 1/11 ΕΣΥ ΚΟ2-ΚΡΙΤΕ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 04 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 14-3-1997

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ

ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΛΕΥΚΟΘΕΑ Σ. ΝΤΟΒΑ Βιοχημικός, Msc, PhD Επιστημονικός συνεργάτης Μονάδας Μοριακής Βιολογίας- Αιματολογικό Εργαστηρίο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015

www.tuvaustriahellas.gr Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 m Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 1 Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2 Διαδικασία Διαπίστευσης

Διαβάστε περισσότερα

Kruskal-Wallis H... 176

Kruskal-Wallis H... 176 Περιεχόμενα KΕΦΑΛΑΙΟ 1: Περιγραφή, παρουσίαση και σύνοψη δεδομένων................. 15 1.1 Τύποι μεταβλητών..................................................... 16 1.2 Κλίμακες μέτρησης....................................................

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015

Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015 Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015 Η Ελληνική Εταιρεία για την Ποιότητα στην Υγεία (ΕΛ.Ε.Π.Υ.), μέλος της European Society for Quality in Healthcare (ESQH), θα ήθελε να σας ενημερώσει ότι διοργανώνει εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή συχνοτήτων. Μέτρα κεντρικής τάσης. Μέτρα διασποράς. Σφάλματα μέτρησης. Εγκυρότητα. Ακρίβεια

Κατανομή συχνοτήτων. Μέτρα κεντρικής τάσης. Μέτρα διασποράς. Σφάλματα μέτρησης. Εγκυρότητα. Ακρίβεια Ενότητα 2α: Τρόποι παρουσίασης επιδημιολογικών δεδομένων Εγκυρότητα, ακρίβεια Ροβίθης Μιχαήλ 2006 Τρόποι παρουσίασης επιδημιολογικών δεδομένων Κατανομή συχνοτήτων Μέτρα κεντρικής τάσης Μέτρα διασποράς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Ψ.Ν.Α. «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ» ΝΠΔΔ ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΚ 12461 ΧΑΙΔΑΡΙ 19/11/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Ψ.Ν.Α. «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ» ΝΠΔΔ ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΚ 12461 ΧΑΙΔΑΡΙ 19/11/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Ψ.Ν.Α. «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ» ΝΠΔΔ ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΚ 12461 ΧΑΙΔΑΡΙ 19/11/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Σφάλµατα και στατιστική επεξεργασία πειραµατικών µετρήσεων

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Σφάλµατα και στατιστική επεξεργασία πειραµατικών µετρήσεων ΘΕ1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Σφάλµατα και στατιστική επεξεργασία πειραµατικών µετρήσεων 1. Σκοπός Πρόκειται για θεωρητική άσκηση που σκοπό έχει την περιληπτική αναφορά σε θεµατολογίες όπως : σφάλµατα, στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας- Εγχειρίδιο χηµικών εργαστηρίων Περίληψη

Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας- Εγχειρίδιο χηµικών εργαστηρίων Περίληψη ii Εσωτερικός Έλεγχος Ποιότητας- Εγχειρίδιο χηµικών εργαστηρίων Περίληψη: Σύµφωνα µε το ISO/IEC 17025 (3): Το εργαστήριο πρέπει να διαθέτει διαδικασίες ελέγχου ποιότητας για τον έλεγχο της εγκυρότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ 11 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας, Βόλος 11-12 Οκτωβρίου 2013 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ Οθων Παναγιωτάκης, ρ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαπίστευση εργαστηρίου ελέγχου ποιότητας πόσιμου νερού κατά ISO 17025

Διαπίστευση εργαστηρίου ελέγχου ποιότητας πόσιμου νερού κατά ISO 17025 Διαπίστευση εργαστηρίου ελέγχου ποιότητας πόσιμου νερού κατά ISO 17025 Φανή Μισκάκη Δρ. Χημικός Υπεύθυνη Ελέγχου Ποιότητας Νερού, ΕΥΔΑΠ Επικεφαλής αξιολογήτρια Ε.ΣΥ.Δ. 1 ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΔIAΠIΣTEYΣH είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΣΥ ΕΛ /01/04/3-6-2013 1/10 ΕΣΥ ΕΛ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 04 Ηµεροµηνία αρχικής έκδοσης: 06-03-2008 Ηµεροµηνία αναθεώρησης: 3-6-2013 Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων

Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων Ολοκληρωμένο Σύστημα Διασφάλισης Ποιότητας Εργαστηρίων Δοκιμών & Διακριβώσεων totalab Edit.1 Rev 0/ 06-03-2012 Τι είναι το totalab ; To totalab : είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα διασφάλισης ποιότητας μετρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χ. Αλεξανδρίδου Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26504 Πάτρα

Χ. Αλεξανδρίδου Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 26504 Πάτρα Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΜΕΝΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ISO 17025 Χ. Αλεξανδρίδου Τμήμα Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΣΕ ΕΥΕΛΙΚΤΟ ΠΕ ΙΟ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΣΕ ΕΥΕΛΙΚΤΟ ΠΕ ΙΟ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΣΕ ΕΥΕΛΙΚΤΟ ΠΕ ΙΟ ΕΣΥ ΚΟ-ΕΥΕΛ/01/00/28-07-2011 1/18 ΕΣΥ ΚΟ-ΕΥΕΛ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 00 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 28-07-2011 Ηµεροµηνία Αναθεώρησης: Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΥ KO- ΙΑΚΡΙΒ/01/00/28-11-2007 1/5

ΕΣΥ KO- ΙΑΚΡΙΒ/01/00/28-11-2007 1/5 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗN ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΙΑΚΡΙΒΩΣΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΥ KO- ΙΑΚΡΙΒ/01/00/28-11-2007 1/5 ΕΣΥ ΚΟ- ΙΑΚΡΙΒ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 00 Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομές κυτταρικού φθορισμού Cell Fluorescence Distributions

Κατανομές κυτταρικού φθορισμού Cell Fluorescence Distributions Κατανομές κυτταρικού φθορισμού Cell Fluorescence Distributions Κατερίνα Ψαρρά Βασική κυτταρομετρία (μέρος 2 ο ) Σκοπός της απεικόνισης δεδομένων στην Κ.Ρ Προσδιορισμός της πραγματικής συχνότητας της παραμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009, ΤΕΥΧΟΣ 52 Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική Μετάφραση-Προσαρμογή: Ευγενία Κώνστα, Χημικός PhD Πρωτότυπος τίτλος: Traceability in Laboratory Medicine Clinical

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΕΣΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ/02/06/21.11.2013 1/7 ΕΣΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ Έκδοση: 02 Αναθεώρηση: 06 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 30-04-2002 Ηµεροµηνία Αναθεώρησης: 21-11-2013 Υπεύθυνος Έκδοσης: Ο Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

15PROC002790681 2015-05-20

15PROC002790681 2015-05-20 INFORMATICS DEVELOPMEN T AGENCY ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Digitally signed by INFORMATICS DEVELOPMENT AGENCY Date: 2015.05.20 15:42:07

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΛΟΓΟΤΥΠΟΥ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΣΥ ΕΛ /01/01/08-01-09 1/9 ΕΣΥ ΕΛ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία αρχικής έκδοσης: 06-03-2008 Ηµεροµηνία αναθεώρησης: 08.01.2009 Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Δρ. Αγγ. Σταθάκη- Φερδερίγου

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Δρ. Αγγ. Σταθάκη- Φερδερίγου ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ ΣΕ ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Δρ. Αγγ. Σταθάκη- Φερδερίγου ΑΘΗΝΑ,, 21 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 Η ικανοποίηση της ολοένα αυξανόμενης ανάγκης τεκμηρίωσης και αμοιβαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΛΑΣ ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣ:

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΛΑΣ ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 2 ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΜΠΟΤΑΣΗ 51-18537 ΠΕΙΡΑΙΑΣ Τηλ: 213 2079100 ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Πληρ. Δ.Καφιέρη Πειραιάς 18661/2-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα 11. Παρουσία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών σε τρόφιμα και συστατικά. τροφίμων

Παράρτημα 11. Παρουσία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών σε τρόφιμα και συστατικά. τροφίμων Παράρτημα 11 Παρουσία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών σε τρόφιμα και συστατικά τροφίμων 1. Αντικείμενο της συνεργασίας Αντικείμενο της συνεργασίας είναι ο έλεγχος παρουσίας γενετικά τροποποιημένων οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ

Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ. Φιλίππου Εμμανουήλ, 18/6/2014 9:03 πμ. 18/6/2014 9:03 πμ 1 Αρχή 1η: Ανάλυση των πιθανών κινδύνων Αναλυτικός προσδιορισμός των πιθανών κίνδυνων που σχετίζονται με όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας των τροφίμων από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωση της-συγκομιδή

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Νικόλαος Σ. Θωµαΐδης Εργαστήριο Αναλυτικής Χηµείας Τµήµα Χηµείας, Παν. Αθηνών 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Oι χηµικές µετρήσεις χρησιµοποιούνται ως πηγή πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Τεχνικές προδιαγραφές για την προμήθεια αντιδραστηρίων για την εξακρίβωση ομάδας αίματος

Θέμα : Τεχνικές προδιαγραφές για την προμήθεια αντιδραστηρίων για την εξακρίβωση ομάδας αίματος Προς Γενικό Νοσοκομείο Μαμάτσειο Μποδοσάκειο Φορέας Νοσοκομείο Κοζάνης Αριθ. Πρωτ. 8219 Θέμα : Τεχνικές προδιαγραφές για την προμήθεια αντιδραστηρίων για την εξακρίβωση ομάδας αίματος Στις εξετάσεις αιμοδοσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (CALIBRATION CURVE TECHNIQUE)

ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (CALIBRATION CURVE TECHNIQUE) ΓΕΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Σχεδόν στο σύνολό τους οι ενόργανες τεχνικές παρέχουν τη μέτρηση μιας φυσικής ή φυσικοχημικής παραμέτρου Ρ η οποία συνδέεται άμεσα η έμμεσα με την

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Διοίκηση Ολικής Ποιότητας και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών Ακαδημαϊκό Έτος 2006-07 2η ΟΣΣ Ευτύχιος Σαρτζετάκης, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

25.6.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 166/9

25.6.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 166/9 25.6.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 166/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 619/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Ιουνίου 2011 για τον καθορισμό μεθόδων δειγματοληψίας και ανάλυσης για τον επίσημο έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

1.α ιαγνωστικοί Έλεγχοι. 2.α Ευαισθησία και Ειδικότητα (εισαγωγικές έννοιες) ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Πολύ σηµαντικό το θεώρηµα του Bayes:

1.α ιαγνωστικοί Έλεγχοι. 2.α Ευαισθησία και Ειδικότητα (εισαγωγικές έννοιες) ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Πολύ σηµαντικό το θεώρηµα του Bayes: ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ 6 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 1.β ιαγνωστικοί Έλεγχοι Πολύ σηµαντικό το θεώρηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΑΝΟΣΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΑΝΟΣΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ Α ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΓΙΑ ΑΝΟΣΟΧΗΜΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ Τεχνικές προδιαγραφές Αυτόματου Ανοσοχημικού αναλυτή με την μέθοδο της χημειοφωταύγειας 1. Ο Αναλυτής να είναι τυχαίας (random),

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί Διαπίστευση; Ε.ΣΥ.Δ.-Ο Εθνικός Φορέας Διαπίστευσης

Γιατί Διαπίστευση; Ε.ΣΥ.Δ.-Ο Εθνικός Φορέας Διαπίστευσης edipo2.indd 1 11/25/08 3:56:45 PM Γιατί Διαπίστευση; Στη σύγχρονη ιατρική πρακτική, ο ρόλος του κλινικού εργαστηρίου γίνεται ολοένα και πιο σημαντικός για τη διάγνωση, πρόγνωση, παρακολούθηση και θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΜΕΝΟΥ ΟΜΙΚΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ

ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΜΕΝΟΥ ΟΜΙΚΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΕΛΟΤ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΜΕΝΟΥ ΟΜΙΚΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ Έκδοση/ Τροποποίηση : 01/00 Συντάχθηκε από/ Υπογραφή : Κ.Παναγιωτόπουλος Εγκρίθηκε από/ Υπογραφή Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ

ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ 1. Οι προμηθευτές υποχρεούνται με την υπογραφή της σύμβασης να προσφέρουν (πιστοποιημένα δύο νέους (μη χρησιμοποιημένους) αιματολογικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΟΤ Α.Ε. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΕΛΟΤ Α.Ε. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΟΤ Α.Ε. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΙ ΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΩΝ ΠΑΙΧΝΙ ΟΤΟΠΩΝ (Παιδότοποι εσωτερικού χώρου & Παιδικές χαρές) Έκδοση/ Τροποποίηση : 01/00 Συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ HACCP

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ HACCP ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ HACCP ΕΣΥ ΚΟ-HACCP/01/03/14-11-2005 1/6 ΕΣΥ ΚΟ-HACCP Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 03 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 21-05-2002 Ηµεροµηνία Αναθεώρησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Εξάμηνο Υ/Ε Ώρες Θεωρίας Ώρες Ασκήσης Διδακτικές μονάδες ECTS A Υ 3 3 4 6 Διδάσκουσα Μ. Αλεξίου Χατζάκη, Επίκ. Καθηγήτρια Γεν. Βιολογίας. Aντικειμενικοί στόχοι του μαθήματος Οι στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

3/12/2014 ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ " ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ (ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ)ΣΕ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΟΥΡΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ GC/MS " AΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ-ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ

3/12/2014 ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ  ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ (ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ)ΣΕ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΟΥΡΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ GC/MS  AΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ-ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΔΗΜΟΚΡIΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤHΜΙΟ ΘΡAΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» " ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΝΕΥΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ (ΑΜΙΣΟΥΛΠΡΙΔΗ)ΣΕ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΟΥΡΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ GC/MS

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008

Τυποποίηση και ποιότητα στη σύγχρονη κοινωνία ΜΕ-ΤΠ Π ΤΕΕ, 2008 10. Επιθεώρηση και Έλεγχος 10.1 Γενικά Στα χρόνια που ακολούθησαν µετά το τέλος του Β Παγκοσµίου Πολέµου, κυρίως λόγω των καταστροφών που ο πόλεµος είχε επιφέρει στις υποδοµές και τη βιοµηχανία των αναπτυγµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Ι. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ Αρ. Μελέτης: 2 / 2015 ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Υπηρεσίες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και ελέγχου του ανενεργού ΧΥΤΑ και του αποκαταστημένου ΧΔΑ Δήμου Σερρών έτους

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακά δεδομένα και

Εργαστηριακά δεδομένα και Εργαστηριακά δεδομένα και βιολογικοί ίδί δείκτες Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Δομή μαθήματος Ορισμοί Παραδείγματα Μεγέθη και αριθμοί Σημασία Τιμές μςαναφοράς Προβλήματα Υποκαταστάτες δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θεωρία - Πείραμα Μετρήσεις - Σφάλματα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Θεωρία - Πείραμα Μετρήσεις - Σφάλματα ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θεωρία - Πείραμα Μετρήσεις - Σφάλματα ΟΜΑΔΑ:RADIOACTIVITY Τα μέλη της ομάδας μας: Γιώργος Παπαδόγιαννης Γεράσιμος Κουτσοτόλης Νώντας Καμαρίδης Κωνσταντίνος Πούτος Παναγιώτης Ξανθάκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ICP-MS ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΙΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΔΟΚΙΜΩΝ Θ.Λυμπεροπούλου 1, Κ.Μπαλτά-Μπρούμα 1, Λ.Α. Τσακανίκα 1,, Μ.Όξενκιουν-Πετροπούλου 1,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος.Χ.Τσαµατσούλης, ΧΑΛΥΨ ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε, Τµήµα Ποιότητας Ν. Γ. Παπαγιαννάκος Καθηγητής ΕΜΠ, Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ (TRADING)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ (TRADING) ΙΙ. ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ 2. Συστήµατα και έλεγχος ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII: ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ (TRADING) ΜΕΡΟΣ Β: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΙ 1. Οι τράπεζες συγκροτούν και διατηρούν σε ισχύ συστήµατα και ελέγχους που να είναι

Διαβάστε περισσότερα