ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΣΤΙΒΑΧΤΑΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΘΕΜΑ ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV-HUMAN PAPILLOMA VIRUS) ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΠΟΠΤΕΥΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΡ. ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΗΡ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013

2 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΣΤΙΒΑΧΤΑΡΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΘΕΜΑ ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV-HUMAN PAPILLOMA VIRUS) ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΠΟΠΤΕΥΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΡ. ΗΛΙΑΣ Κ. ΚΑΤΣΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΗΡ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Περίληψη...8 Abstract...9 Πρόλογος...10 Εισαγωγή Ανατομία του γυναικείου έσω γεννητικού συστήματος Ωοθήκες...13 Σάλπιγγες...13 Μήτρα...14 Κόλπος...14 Τράχηλος της μήτρας Η λειτουργία του τραχήλου της μήτρας Ιστολογική δομή ή Το τραχηλικό επιθήλιο Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων Ιστορική αναδρομή του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων Ορισμός του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων Χαρακτηριστικά και γενετικοί τύποι του ιού Δομή των ιών HPV Επιδημιολογία των λοιμώξεων με HPV Κλινικά χαρακτηριστικά των λοιμώξεων με HPV Κύκλος της HPV λοίμωξης Προδιαθεσικοί παράγοντες για λοίμωξη από HPV Μετάδοση του ιού Μετάδοση του ιού και στους άνδρες Πρώιμη διάγνωση του HPV Τεστ Παπανικολάου Ιστορική αναδρομή του τεστ Παπανικολαόυ

4 3.1.2 Τρόπος λήψης και προετοιμασία για το τεστ Παπανικολάου Τα σημαντικότερα βήματα για τη διασφάλιση της σωστής εκτέλεσης του τεστ Παπανικολάου Ταξινόμηση των κυτταρολογικών ευρημάτων στο τεστ Παπανικολάου Αξιολόγηση του τεστ Παπανικολάου Τεκμηριωμένη εφαρμογή του ελέγχου του HPVστην καθημερινή κλινική πράξη Το HPV test ως μέθοδος πληθυσμιακού ελέγχου ασυμπτωματικών γυναικών (primary screening) To HPV test ως διαφοροδιαγνωστική μέθοδος σε γυναίκες με άτυπα ή αμφίβολα κυτταρολογικά ευρήματα Aυτο-λήψη (self-sampling) του κολπικού εκκρίματος Κολποσκόπηση HPV και κονδυλώματα Συστηματική ανασκόπηση της εμφάνισης και της συχνότητας των γεννητικών κονδυλωμάτων Θεραπεία των κονδυλωμάτων Η συσχέτιση των ιών του ανθρωπίνου θηλώματος με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας Επιδημιολογικά στοιχεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας Διαδικασία καρκινογένεσης στον τράχηλο Ιστολογική κατάταξη των προκαρκινικών αλλοιώσεων τραχήλου μήτρας (τραχηλική ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία) Σταδιοποίηση και ιστολογικοί τύποι του καρκίνου τραχήλου της μήτρας Θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας Χειρουργική εξαίρεση της βλάβης Ακτινοθεραπεία Παρενέργειες της ακτινοθεραπείας Χημειοθεραπεία

5 Παρενέργειες της χημειοθεραπείας Η συσχέτιση του HPV με την δημιουργία πρωκτογεννητικών και στοματοφαρυγγικών καρκίνων Αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και στους άνδρες Πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας Πρωτογενής πρόληψη, Δευτερογενής πρόληψη,τριτογενής πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρα Πρωτογενής πρόληψη Σκοπός του εμβολίου κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων Η ανοσολογική ανταπόκριση στην λοίμωξη HPV Η απάντηση με αντισώματα έναντι στο HPV εμβόλιο Κατηγορίες ένδειξης της εφαρμογής του HPV εμβολίου Κατηγορίες αντένδειξης της χορήγησης του HPV εμβολίου Η ασφάλεια του εμβολίου- Παρενέργειες Οδός χορήγησης των προφυλακτικών εμβολίων Δοσολογία του εμβολίου Η διάρκεια προστασίας του εμβολίου Εμβολιασμός τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών Εμβολιασμός εγκύων γυναικών και θηλάζουσων μητέρων Εμβολιασμός και των ανδρών Το τετραδύναμο εμβόλιο ως πρόληψη και άλλων στελέχων κατά του ιού HPV Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου σε γυναίκες χωρίς στοιχεία προηγούμενης ή τρέχουσας λοίμωξης σχετιζόμενη με τους τύπους που περιλαμβάνονται στο εμβόλιο (16,18,6,11) Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου σε γυναίκες με ιστορικό μόλυνσης του ιού HPV Αποδοχή του εμβολίου Αποδοχή του εμβολίου από τις γυναίκες

6 Στατιστικά στοιχεία για την πρόσληψη του εμβολίου έναντι στον ιό HPV Δευτερογενής πρόληψη Τριτογενής πρόληψη Κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της HPVλοίμωξης Σχεδιασμός και εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης και προαγωγής της υγείας στην κοινότητα...72 Συμπεράσματα 73 Επίλογος...74 Βιβλιογραφία

7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η λοίμωξη από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις παγκόσμια, ειδικότερα σε νεαρές ηλικίες. Έχουν αναγνωριστεί συγκεκριμένοι τύποι του HPV που είναι υπεύθυνοι ( αλλοί περισσότερο και άλλοι λιγότερο) για την πρόκληση των διαφόρων μορφών τραχηλικής δυσπλασίας. Διάφοροι τύποι του HPV κατατάσσονται ως χαμηλού κινδύνου και άλλοι ως υψηλού κινδύνου, οι οποίοι συνδέονται με την εμφάνιση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Από την πρώτη στιγμή που αναγνωρίστηκε η βασική αιτία των αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας, έγινε προσπάθεια για εξεύρεση τεχνικών έγκαιρης και έγκυρης ανίχνευσης τους με σκοπό τον αποτελεσματικότερο προληπτικό πληθυσμιακό έλεγχο της νόσου. Το 1943, ο Γεώργιος Παπανικολάου ανέπτυξε το γνωστό PapTest που αποτελεί ακόμα και σήμερα το πιο διαδεδόμενο και αποδοτικό τεστ για την διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η πρόληψη αποσκοπεί στην ελάττωση του κινδύνου εμφάνισης ή εξελικτικής επειδείνωσης νόσου, τραυματισμού και ανικανότητας. Διακρίνεται σε πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή πρόληψη. Πολύ σημαντικό κομμάτι στην πρόληψη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων και κατεπέκταση από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας,είναι τα εμβόλια τα οποία μπορούν να προσφέρουν πλήρης κάλυψη από κάποιους ογκογόνους τύπους, τους 16, 18 αλλά και κάποιους τύπους του HPV, τους 6,11 που συνδέονται με την εμφάνιση των κονδυλωμάτων. Αυτά είναι το διδύναμο και το τετραδύναμο, τα οποία προσφέρουν κάλυψη έως και 5 έτη σε κορίτσια, έφηβες και νεαρές γυναίκες. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ενημέρωση του πληθυσμού γύρω από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων, δίνοντας ιδιαίτερη βάση στο κομμάτι της πρόληψης. 8

8 ABSTRACT Lately a growing number of people appear to be affected by hpv infection especially those of younger age. Certain types of hpv have been indentified and are considered to be responsible for certain types of cervical dysplasia although not all of them share the same degree of maliciousness. Various types of hpv virus are classified in terms of low risk and high risk concerning their ability to enduce cervix cancer. Right from the beginning the original cause of cellular differantation in cervix had been isolated and scientists were focused in their later attempts for early and valid detection techniques in order to achieve affective preventative screening. In 1943 George Papanikolaou developed the well known pap test which still constitutes by far the most popular and widely spread effective test to diagnose cervix cancer. Prevention aims in reducing the risk of developing the disease or of its further deterioration, which can cause trauma or even disability. Prevention can be primal, secondary and tertiary. Vacinations for hpv viruses predominate prevention against infections and as a result against cervix cancer caused by the same viruses. Vacinations can provide full coverage from certain oncogenic types of hpv such as types 16, 18 and some others like 6, 11 which are related to the occurence of warts. These vaccines are the bivalent and the the quatrivalent which can offer immunity for up to 5 years in girls, teenagers and young adult women. We can t stress enough the importance of informing the concerned populations for hpv viruses while focusing in preventative measures. 9

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα πτυχιακή εργασία αφορά την εκτενέστερη περιγραφή του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων καθώς επίσης και το σημαντικό κομμάτι της πρόληψης από τον ιό αυτόν. Η πτυχιακή εργασία διεκπαιρεώθηκε στη Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνειας ( Σ.Ε.Υ.Π) στο τμήμα μαιευτικής, υπό την επίβλεψη του μαιευτήρα χειρούργου γυναικολόγου και διδάκτωρ ιατρικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Κατσίκη Ηλία. Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στον επιβλέποντα καθηγητή μου κ. Κατσίκη Ηλία, για την καθοδήγηση και την εμπιστοσύνη που μου έδειξε αναθέτοντας μου την παρούσα πτυχιακή εργασία. Επίσης θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους εκείνους που συνέβαλαν έστω και λίγο, με τον δικό τους τρόπο ο καθένας, για την περάτωση της συγκεκριμένης εργασίας. Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις σε όλο τον κόσμο, επηρεάζοντας κυρίως τις νεαρές ηλικίες. Δυστυχώς υπάρχει ανεπαρκής ενημέρωση γύρω από τον ιό HPV καθώς και ότι αυτός είναι υπεύθυνος και για την ανάπτυξη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, που έρχεται δεύτερος ως πιο θανατηφόρος γυναικολογικός καρκίνος, μετά από τον καρκίνο του μαστού. Ενώ έχουν εγκατασταθεί γερά θεμέλια γύρω από την πρόληψη του ιού αυτού, δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση του πληθυσμού γύρω από το συγκεκριμένο θέμα και εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πεθαίνουν ενώ θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος επιλογής του συγκεκριμένου θέματος αυτής της εργασίας. Η πραγματοποίηση αυτής της εργασίας έγινε με σκοπό την ενημέρωση αλλά πάνω από όλα την προφύλαξη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η ανατομία του γυναικείου έσω γεννητικού συστήματος και κυρίως δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον τράχηλο της μήτρας. Στο δεύτερο κεφάλαιο περιγράφεται εκτενή ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), δηλαδή δίνεται ο ορισμός, τα χαρακτηριστικά και οι γεννητικοί τύποι, η δομή, η επιδημιολογία των λοιμώξεων, τα κλινικά χαρακτηριστικά, ο κύκλος της λοίμωξης, οι προδιαθεσικοί παράγοντες για λοίμωξη και η μετάδοση του ιού. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύεται η πρώιμη διάγνωση του HPV, δίνοντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον γύρω από το Τεστ Παπανικολάου, το HPV test αλλά και την κολποσκόπηση ως μέθοδοι διάγνωσης του ιού HPV αλλά και ως μέθοδοι πρόληψης. Στο επόμενο κεφάλαιο παρουσιάζεται η συσχέτιση του HPV με τα κονδυλώματα, η συστηματική ανασκόπηση της εμφάνισης και της συχνότητας των γεννητικών κονδυλωμάτων και η θεραπεία αυτών. Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύεται η συσχέτιση των ιών του ανθρωπίνου θηλώματος με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τα επιδημιολογικά στοιχεία, οι παράγοντες κινδύνου, η ιστολογική κατάταξη της τραχηλικής ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας, η σταδιοποίηση και οι ιστολογικοί τύποι αλλά και η θεραπεία του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η συσχέτιση του ιού HPV με τη δημιουργία πρωκτογεννητικών και στοματοφαρυγγικών καρκίνων, παρουσιάζεται 10

10 στο έκτο κεφάλαιο. Στο έβδομο κεφάλαιο αναλύεται λεπτομερή η πρωτογενής, δευτερογενής και τριτογενής πρόληψη καθώς και γίνεται λόγος για το επίκαιρο θέμα του εμβολιασμού ενάντια στον καρκίνο του τραχήλού της μήτρας. Στο επόμενο κεφάλαιο παρατίθονται οι κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της HPV λοίμωξης. Τέλος στο ένατο κεφάλαιο γίνεται αναφορά του σχεδιασμού και της εφαρμογής προγραμμάτων πρόληψης και προαγωγής της υγείας στην κοινότητα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ιός των ανθρωπίνων ϑηλωµάτων ( HPV ), είναι ένας διπλής έλικας DNA ιός, µεγέθους περίπου 8 kb ( 8000 bp (base pairs, ζεύγη ϐάσεων ). Ο HPV µεταδίδεται µε απλή δερµατική επαφή, µε σεξουαλική επαφή αλλά και πιθανόν κατά τη διάρκεια του τοκετού από τη µητέρα στο παιδί. Ο ιός µολύνει τα κύτταρα του δέρµατος και των ϐλεννογόνων. Τα ποσοστά µόλυνσης από τον ιό είναι πολύ µεγάλα. Από έρευνες που έχουν γίνει, ϑεωρείται ότι το 25% των γυναικών ηλικίας από 14 έως 59 έχουν µολυνθεί από τουλάχιστον µία µορφή HPV. Ωστόσο τα µεγαλύτερα ποσοστά αφορούν τον HPV των γεννητικών οργάνων, όπου τα ποσοστά µόλυνσης από κάποιο τύπο του ιού που είναι σεξουαλικά µεταδιδόµενος, αυξάνονται δραµατικά.υπάρχουν πάνω από 100 τύποι αυτού του ιού, ωστόσο χωρίζονται σε κατηγορίες καθώς δεν προκαλούν όλοι ϐλάβες της ίδιας ϐαρύτητας. Υπάρχει η οµάδα χαµηλού κινδύνου, η οποία περιλαµβάνει τύπους που προκαλούν τα κονδυλώµατα, τα οποία είναι επάρµατα του δέρµατος ή του επιθηλίου και είναι καλοήθη. Οι τύποι 6,11, 40,42,43,44,55,61,70,72,81,83,84,89 ϑεωρούνται χαµηλού κινδύνου. Υπάρχει όµως και η οµάδα υψηλού κινδύνου, η οποία περιλαµβάνει περίπου 15 τύπους (όπως οι 16,18,31,33,35,39,45,51,52,53,56,58,59,66,68,70,73,82,85), οι οποίοι ϑεωρούνται καρκινογόνοι, καθώς προκαλούν κυτταρικές αλλοιώσεις οι οποίες µπορεί να οδηγήσουν σε προ-καρκινικές δυσπλασίες που µπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο, κυρίως του τραχήλου της µήτρας. Καθίσταται λοιπόν αναγκαίο να γίνεται έγκαιρα η διάγνωση του ιού αλλά και των τύπων του, ώστε να γίνεται η αφαίρεση των κονδυλωµάτων και των κυτταρικών δυσπλασιών προτού µετεξελιχθούν σε καρκίνο.αξίζει να σηµειωθεί, πως ενώ τα κονδυλώµατα δεν προκαλούν κάποιας µορφής καρκίνο, ωστόσο η εµφανισή τους δεν αποκλείει το γεγονός (αντιθέτως το ενισχύει) ασθενής που έχει εµφανίσει µια τέτοιου είδους µόλυνση, να έχει µολυνθεί και µε κάποιον από τους τύπους του ιού που ανήκουν στην οµάδα υψηλού κινδύνου. 11

11 Τέλος, µεγίστης σηµασίας είναι το γεγονός ότι για να αναπτυχθεί σε µία γυναίκα ο καρκίνος του τραχήλου της µήτρας, αναγκαία συνθήκη είναι να προϋπάρχει µόλυνση από τον ιό HPV. Ωστόσο σημαντικό κομμάτι γύρω από την λοίμωξη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων είναι η πρόληψη. Το τραχηλικό τεστ Παπανικολάου (Pap-test) είναι η μέθοδος με την οποία μπορούν να εντοπιστούν κυτταρικές ανωμαλίες και η ύπαρξη του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων. Με αυτόν τον τρόπο προλαμβάνονται πολλές προκαρκινικές αλλοιώσεις οι οποίες μπορεί να οδηγούσαν σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Παρόλο που η χρήση του τεστ Παπανικολάου έχει μειώσει την θνησιμότητα και την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου στις ανεπτυγμένες χώρες, αυτή η ασθένεια εξακολουθεί να αποτελεί αιτία θανάτου για χιλιάδες γυναίκες κάθε χρόνο ανά τον κόσμο. Πρόσφατα εγκρίθηκε η χρήση δύο εμβολίων (Gardasil και Cervarix) τα οποία αποτρέπουν την μόλυνση από κάποιους τύπους του ιού HPV. Τα εμβόλια περιέχουν προστατευτικά αντισώματα προφυλάσσοντας έτσι από τους τύπους 16 και 18 κατά 100%, δηλαδή τους δυο πιο επικίνδυνους για πρόκληση καρκίνου τύπους HPV που ευθύνονται συνολικά για το 71% των περιπτώσεων καρκίνου. Το Gardasil, ενώ περιλαμβάνει, εκτός από τους 16 και 18, και τους μη ογκογόνους τύπους 6 και 11 (αυτούς που προκαλούν κονδυλώματα) και φαίνεται πως προστατεύει ικανοποιητικά για χρονικό διάστημα μέχρι 3 χρόνια, ενώ το Cervarix, που περιλαμβάνει τους τύπους 16 και 18 φαίνεται πως προστατεύει ικανοποιητικά τουλάχιστον για 6,5 τουλάχιστον χρόνια. Μελέτες έχουν καταδείξει ότι ο συνδυασμός εμβολιασμού και τακτικού προληπτικού ελέγχου με το Τεστ Παπ μπορούν να μειώσουν την εμφάνιση καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας κατά 94%. Στην Ελλάδα η εισαγωγή του εμβολίου στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών έγινε τον Ιανουάριο του 2008 και το ΙΚΑ, όπως τα περισσότερα ασφαλιστικά ταμεία, καλύπτουν από τον Σεπτέμβριο του 2008 τον δωρεάν εμβολιασμό για τα κορίτσια ετών. Από τον Ιανουάριο του 2009 γίνεται δωρεάν κάλυψη και των νεαρών γυναικών ηλικίας ετών. (ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ, 2013) 12

12 1. Η ανατομία του γυναικείου έσω γεννητικού συστήματος Ωοθήκες Οι ωοθήκες είναι ένα ζεύγος μικρών οργάνων που βρίσκεται κάτω στα πλάγια της μήτρας προσκείμενες στα πλάγια πυελικά τοιχώματα. Είναι υπεύθυνη για την παραγωγή και μηνιαία απελευθέρωση των ωαρίων προς τις σάλπιγγες. Τα ενδοκρινικά αυτά όργανα παράγουν σημαντικές ορμόνες που ρυθμίζουν τον κύκλο της γυναίκας ελέγχοντας με την βοήθεια της προγεστερόνης την ωρίμανση των ωοθυλακίων και την προετοιμασία του ενδομητρίου για την υποδοχή του γονιμοποιημένου ωαρίου. Τέλος,για την παραγωγή των οιστρογόνων και προγεσταγόνων ευθύνονται οι γοναδοτρόπες ορμόνες, την θυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH) και την ωχρινοτρόπο ορμόνη (LH) που παράγονται από την υπόφυση. Σάλπιγγες ( Χατζημπούγιας, Ι., 2007) Οι σάλπιγγες αποτελούν δύο λεπτεπίλεπτους αγωγούς, οι οποίοι έχουν μήκος εκ., που εξορμούνται από τα δύο κέρατα της μήτρας και διανοίγονται προς την περιτοναϊκή κοιλότητα στο σημείο το κροσσωτού πέρατος ή το έξω στόμιο της σάλπιγγας, το οποίο είναι κοντά στον άνω πόλο των ωοθηκών. Το ελεύθερο άκρο των σαλπίγγων προς την περιτοναϊκή κοιλότητα συγκρατείται κοντά και σε άμεση συνάφεια προς τον άνω πόλο της σύστοιχης ωοθήκης με ένα επιμηκή κροσσό, ο οποίος είναι μέρος του κροσσωτού πέρατος της σάλπιγγας, για να είναι δυνατή η σύλληψη του ελευθερούμενου ωαρίου κατά την ωοθηλακιορρηξία. Οι σάλπιγγες εμφανίζουν τρία τμήματα, από τον ισθμό, ο οποιός αποτελεί τη στενότερη μοίρα της σάλπιγγας και βρίσκεται εντός του άνω χείλους του πλατέος συνδέσμου, από την λήκυθο, που αποτελεί την ευρύτερη μοίρα του ωαγωγού και από τον κώδων, που είναι το τελικό άκρο της σάλπιγγας και διαιρείται σε επιμήκεις κροσσούς που καλύπτουν ένα μέρος της ωοθήκης. ( Καλογερόπουλος, Α., 2004) 13

13 Μήτρα Η μήτρα είναι ένα κοίλο όργανο που εντοπίζεται στο εσωτερικό της ελάσσονος πυέλου και είναι σχήματος αχλαδιού χρησιμεύοντας κατά την κύηση και τον τοκετό. Αποτελείται από τον πυθμένα, το σώμα της μήτρας και τον τράχηλο. Έχει μήκος 7,5 εκ., πλάτος 5,5εκ. και πάχος 2,5-3 εκ.. Προς τα πάνω και πλάγια εμφανίζει 2 διόδους που καταλήγουν στις σάλπιγγες και προς τα κάτω μέσω μίας οπής ενώνεται με τον τράχηλο της μήτρας. ( Χατζημπούγιας, Ι., 2007) Κόλπος Ο κόλπος ή αλλιώς κολεός αποτελείται από ινομυώδη ινοελαστικό ιστό που υποδέχεται κατά την συνουσία το εν στύσει πέος και έχει μήκος 9-12 εκ. περίπου. Ο κόλπος εκτείνεται από τον πρόδομο μέχρι την μήτρα, τα οποία και ενώνει. Έχει κατεύθυνση προς τα πίσω και άνω (όταν η γυναίκα είναι όρθια), με γωνία 45 μοιρών προς το οριζόντιο επίπεδο και 90 μοιρών με τη μήτρα. Διακρίνεται στον θόλο του κόλπου, στο σώμα και το κάτω άκρο ή το στόμιο του. ( Καλογερόπουλος, Α., 2004 ; Χατζημπούγιας, Ι., 2007) Τράχηλος της μήτρας Ο τράχηλος ουσιαστικά αποτελεί το κάτω τριτημόριο της μήτρας και συντίθεται από πυκνό ινομυώδη ιστό. Έχει μήκος 3 και διάμετρο 2,5 εκατοστά περίπου. Διαθέτει δύο είδη επιθηλίων.το κατώτερο τμήμα του τραχήλου ονομάζεται εξωτράχηλος ο οποίος εισέρχεται στο εσωτερικό και ανώτερο τμήμα του κόλπου και είναι ορατός με το κολποσκόπιο. Το ανώτερο τμήμα του τραχήλου που ονομάζεται ενδοτράχηλος βρίσκεται πάνω από τον κόλπο. Το έσω και το έξω τραχηλικό στόμιο επικοινωνούν μεταξύ τους με ένα κανάλι το οποίο προς τα πάνω οδηγεί στην ενδομήτρια κοιλότητα και προς τα κάτω στον κόλπο. 14

14 Κοιτώντας τον εξωτράχηλο με ένα κολποσκόπιο παρατηρείται στο κέντρο του τραχήλου το τραχηλικό στόμιο το οποίο σε άτοκες γυναίκες έχει στρογγυλό σχήμα, ενώ σε γυναίκες που έχουν τεκνοποιήσει ακανόνιστο και πιο ευρύ άνοιγμα. (World Health Organization, WHO 2006 ;Scott, W., Scott,C., Rinaldi, A. 2010) 1.1 Η λειτουργία του τραχήλου της μήτρας Κατά την διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, ο τράχηλος ανοίγει ελαφρώς ώστε να γίνει η απόπτωση του ενδομητρίου, για αυτό το λόγω πολλές γυναίκες νιώθουν κράμπες και πόνο. Αυτό αποδεικνύεται με την υποχώρηση των συμπτωμάτων σε ορισμένες γυναίκες μετά από έναν κολπικό τοκετό, επειδή το άνοιγμα του τραχήλου της μήτρας έχει διερευνηθεί. Επίσης λόγω της επίδρασης των οιστρογόνων, ο τράχηλος κατά την ωοθυλακιορρηξία είναι αυτός ο οποίος μαλακώνει, ανοίγει ελαφρώς και αλλάζει θέση για να επιτρέψει την δίοδο των σπερματοζωαρίων από τον κόλπο στην ενδομήτρια κοιλότητα και στη συνέχεια στη σάλπιγγα όπου θα γίνει η γονιμοποίηση. Αυτό γίνεται και με τη βοήθεια της τραχηλικής βλέννης η οποία γίνεται πιο ρευστή, λιγότερο όξινη και δεκτική για την κίνηση και την ζωτικότητα των σπερματοζωαρίων. Παράλληλα κατά την εγκυμοσύνη, ο τράχηλος είναι αποκλεισμένος από μία ειδική αντιβακτηριδιακή βλέννη που λειτουργεί σαν πώμα, προφυλάσσοντας από λοιμώξεις, παρόμοια με τις άγονες ημέρες του έμμηνου κύκλου. Το πώμα αυτό αποπίπτει κατά τη διάρκεια της διαστολής του τραχήλου ή λίγο πιο πριν. Τέλος, άλλη μία λειτουργία του τραχήλου της μήτρας είναι η διαστολή του κατά τον τοκετό που μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 10 εκατοστά ώστε να γίνει η διέλευση του εμβρύου μέσα από αυτόν. Μετά τον τοκετό επανέρχεται σύντομα στο πρωταρχικό του σχήμα εκτός από την είσοδο του που αντί για στρογγυλό σχηματίζεται ένα πιο ευρύ και ακανόνιστο άνοιγμα. 1.2 Ιστολογική δομή του τραχήλου (Wikipedia, 2012) Ο τράχηλος αποτελείται από δύο ειδών επιθήλια, το πλακώδες το οποίο βρίσκεται στον εξωτράχηλο και το κυλινδρικό επιθήλιο το οποίο καλύπτει τον ενδοτράχηλο. (εικ.1.2) Το 15

15 πλακώδες επιθήλιο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του εξωτραχήλου και του κόλπου το οποίο σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες έχει την εικόνα ενός ροζ και αδιαφανούς στρώματος. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες το πλακώδες επιθήλιο αποτελείται από λιγότερα στρώματα,χρώματος πιο ανοιχτό ροζ και είναι επιρρεπές σε τραυματισμούς το οποίο γίνεται αντιληπτό σαν μικρές αιμορραγίες ή πετέχιες. Η περιοχή στην οποία το πλακώδες επιθήλιο μεταβαίνει σε κυλινδρικό ονομάζεται ζώνη μετάπτωσης. Ενώ το πρώτο αποτελείται από πολλά στρώματα το κυλινδρικό επιθήλιο αποτελείται μόνο από ένα και καλύπτει όλη την επιφάνεια του ενδοτραχήλου. Εάν παρατηρηθεί με το μητροσκόπιο θα έχει την εικόνα έντονου κόκκινου. Συνήθως η ζώνη μετάπτωσης έχει καθορισμένο σημείο και εμφανίζεται ξεκάθαρα σχηματίζοντας μία γραμμή. Σε αντίθετη περίπτωση εξαρτάται από το στάδιο του κύκλου της γυναίκας, από την ορμονική της κατάσταση, από την λήψη από του στόματος αντισυλληπτικών δισκίων, από το ιστορικό τραυματισμού του τραχήλου κατά τον τοκετό και τέλος από την κατάσταση της εγκυμοσύνης. Εικ.1.2 (World Health Organization, 2006) (Κέντρο Υγείας Μοιρών,2013) 16

16 2. Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων 2.1 Ιστορική αναδρομή του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων Ο Ιπποκράτης από την Κω ήταν ο πρώτος που αναφέρθηκε στις κλινικές εκδηλώσεις της λοίμωξης από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Περιέγραψε τους ακροχόρδωνες του γεννητικού συστήματος και χρησιμοποίησε τον όρο κονδυλώματα. Σημαντική αναφορά όμως είναι πως το 1842 ο Rigoni-Stern παρατήρησε μετά από ανασκόπηση των πιστοποιητικών θανάτου ασθενών με καρκίνο στη Βερόνα πως ήταν σπάνιος ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας σε μοναχές και παρθένες, σε σχέση με παντρεμένες γυναίκες και χήρες. Στη συνέχεια αναγνωρίστηκε η αιτία του ιού των θηλωμάτων του δέρματος (Ciuffo 1907). Το 1965 ολοκληρώθηκε η δομή και ο χαρακτηρισμός του DNA του HPV από θηλώματα του δέρματος ( Crawford 1965). Έπειτα, το διατυπώθηκε για πρώτη φορά δημόσια από τον καθηγητή ZurHauser από τη Χαιδελβέργη ότι η λοίμωξη από τον ιό HPV μπορεί να είναι ο αιτιολογικός παράγοντας για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Λίγο αργότερα οι Gissmann και ZurHauser αναγνώρισαν την πολυπλοκότητα των τύπων του ιού HPV και στη συνέχεια ταυτοποίησαν τον HPV 16 και άλλους τύπους το ιού. Το 1983 επιβεβαιώθηκε η παρουσία του HPV 16 στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και έπειτα του HPV 18 το Τέλος, στην τελική μελέτη των Walboomers και συνεργάτες (1999) το 99,7% των δειγμάτων του καρκίνου τραχήλου μήτρας περιείχε HPV. Ως αποτέλεσμα αυτού του έργου έχει υποθεί ότι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι η πρώτη μορφή καρκίνου στον άνθρωπο για την οποία έχει ταυτοποιηθεί η απαραίτητη αιτία της. (Αγοραστός, Θ., Βαβίλης, Δ. & Μπόντης Ι. 2006) 2.2 Ορισμός του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων O HPV είναι μικρός DNA-ιός, η μόλυνση από τoν oπoίo μπoρεί είτε να μην πρoκαλέσει καμία αλλoίωση (άτoμα-φoρείς) ή να πρoκαλέσει εμφάνιση καλoήθων θηλωματωδών αλλoιώσεων (κoνδυλωμάτων) ή πρoκαρκινικών αλλoιώσεων (δυσπλασιών), oι oπoίες αν δεν αντιμετωπισθoύν, μπoρoύν να εξελιχθoύν σε καρκίνo, ιδιαίτερα στην πρωκτoγεννητική περιoχή. 17

17 Μέχρι σήμερα έχoυν περιγραφεί περί τα 100 διαφoρετικά στελέχη τoυ HPV, τα oπoία διαφέρoυν ελαφρώς μεταξύ τoυς (>10%) ως πρoς την γενετική τoυς δoμή. Τα 30 στελέχη έχoυν εντoπισθεί στα επιθήλια ή τo δέρμα της πρωκτoγεννητικής περιoχής σε άνδρα και γυναίκα, ενώ τα άλλα στελέχη πρoσβάλλoυν συνήθως τo δέρμα σε άλλες περιoχές τoυ σώματoς, τα επιθήλια στην στoματική κoιλότητα και τo ανώτερo αναπνευστικό και σπάνια άλλoυς ιστoύς. Oρισμένα στελέχη του ιού (π.χ. 6, 11, 42, 43, 44) πρoκαλoύν συνήθως τα γνωστά κoνδυλώματα, τα oπoία είναι καλoήθεις αλλoιώσεις. Παράλληλα, τα στελέχη αυτά συσχετίζoνται σχετικά σπάνια με εμφάνιση νεoπλασματικών αλλoιώσεων και γι αυτό αναφέρoνται ως στελέχη «χαμηλoύ κινδύνoυ». Αντίθετα, άλλα στελέχη (π.χ. 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 56, 57) θεωρoύνται υπεύθυνα για την εκδήλωση πρoκαρκινικών και καρκινικών αλλoιώσεων, και γι αυτό αναφέρoνται ως «υψηλoύ κινδύνoυ». 2.3 Χαρακτηριστικά και γεννητικοί τύποι του ιού (Ελληνική HPV Εταιρεία, 2012) Η λοίμωξη της κατώτερης γεννητικής οδού από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HumanPapillomaVirus HPV) είναι σήμερα, η συχνότερη λοίμωξη (Κiviat και συνεργάτες, 1992) που περιλαμβάνει μία σειρά από παθολογικές εκδηλώσεις όπως εξωφυτικές βλάβες, υποκλινικές λοιμώξεις εμφανείς μόνο κολποσκοπικά ή μικροσκοπικά σε κυτταρολογικό ή ιστολογικό υλικό και λανθάνουσα λοίμωξη όπου η μόνη ένδειξη ύπαρξης του ιού είναι η απομόνωση του HPV DNA σε κυτταρολογικό ή ιστολογικό δείγμα ( Woodman 1994). Σύμφωνα με το Pubmed (2010 May 25;401(1):70-9. Epub 2010 Mar 5) μέχρι στιγμής έχουν αναγνωρισθεί 189 υπότυποι του ιού των θηλωμάτων από τους οποίους οι 120 προσβάλλουν τον άνθρωπο, και περίπου οι 40 είναι σεξουαλικά μεταδιδόμενοι. Μία ομάδα περίπου 40 μορφών του HPV μεταδίδονται μέσω σεξουαλικής επαφής και μολύνουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων. Οι τύποι του ιού αριθμούνται με βάση την ανακάλυψη τους και ταξινομούνται με βάση τη σειρά των νουκλεοτιδίων στο γονιδίωμα. Μερικές μορφές του HPV και πιο συγκεκριμένα οι τύποι 6,11,40,42,43,44,55,61,70,72,81,83,84,89 μπορούν να προκαλέσουν κονδυλώματα που δεν είναι καρκινογόνα. Ωστόσο, άλλες μορφές του ιού που επίσης επηρεάζουν τα γεννητικά όργανα, δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα. Η εμμένουσα λοίμωξη με των υψηλής επικινδυνότητας υπότυπων του ιού HPV και πιο συγκεκριμένα τους τύπους 16,18,31,33,35,39,45,51,52,53,56,58,59,66,68,70,73,82,85 έχουν την τάση να μην υποστρέφουν και να ενσωματώνονται στο ανθρώπινο γονιδίωμα (DNA) με αποτέλεσμα να οδηγούν αρχικά σε προκαρκινικές αλλοιώσεις, ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία τραχήλου (CIN), ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία του αιδοίου (VIN), ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία του 18

18 πεόυς (PIN) και ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία του πρωκτού (AIN).Αυτές έιναι οι προκαρκινικές δυσπλασίες και ενδέχεται να εξελιχθούν σε καρκίνο. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας για να δημιουργηθεί πρέπει πρώτα να υπάρχει μόλυνση από τον HPV. (Tαμπακούδης, Π.,2002) Οι τύποι του ιού που απομονώνονται συχνότερα από προκαρκινωματώδεις και καρκινωματώδεις εστίες είναι οι HPV 16,18,31,33,35, ενώ τα στελέχη 6 και 11 απαντούν συνήθως στις καλοήθεις εξωφυτικές εκδηλώσεις. Περίπου ένα 10-15% των γυναικών κατά την αναπαραγωγική ηλικία υπολογίζεται ότι φέρουν τα στελέχη του ιού HPV 16,18,31,35,39,45,51,52,56,58,66 (Lorincz,1992). Το σημαντικότερο βέβαια είναι ότι έχει πλέον διαπιστωθεί ότι τα υψηλής δυνητικής κακοήθειας στελέχη του ιού βρίσκονται σε ποσοστό % σε HGSIL και καρκίνο του τραχήλου. (Munoz et al 1992, Bosch et al 1995, Roberts 1998 όπως αναφέρεται στους Αγοραστός, Θ., Βαβίλης, Δ. & Μπόντης Ι. 1999). Η ηλικία στην οποία παρατηρείται το μεγαλύτερο ποσοστό λοίμωξης είναι μεταξύ ετών, ενώ αντίθετα η μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης CIN και διηθητικού καρκινώματος παρατηρείται σε μεγαλύτερη ηλικία ( DeVilliers και συνεργ. 1992, Mugika-VanHerckensode και συνεργ. 1992). Φαίνεται λοιπόν ότι υπάρχει ένα ποσοστό αυτομάτου υποχώρησης της φλεγμονής. ( Hildesheim et al 1994, Monsonego 1998 όπως αναφέρεται στους Αγοραστός, Θ., et al 1999). Έτσι έχει διατυπωθεί η άποψη ότι λοίμωξη από HPV παραμένουσα για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε μεγαλύτερες ηλικίες προδιαθέτει περισσότερο για δημιουργία HGSIL και διηθητικού καρκινώματος. (Dey&Woodman 1996 όπως αναφέρεται στους Αγοραστός, Θ., et al 1999). 19

19 Ο Αλέξανδρος Μορτάκης αναφέρει ότι οι HR-HPV (HighRisk- HumanPapillomaVirus) προκαλούν καρκινογένεση διότι προκαλούν μεταλλάξεις στα κύτταρα και παράλληλα αδρανοποιούν τους ογκοπροστατευτικούς μηχανισμούς, τους οποίους διαθέτει ο ανθρώπινος οργανισμός έναντι των λοιμώξεων. Η διαφορά των HPV χαμηλού κινδύνου και των HPV υψηλού κινδύνου είναι ότι μόνο οι HPV υψηλού κινδύνου αρχικά ενσωματώνονται στο DNA του ανθρώπινου κυττάρου, στη συνέχεια παράγουν πρωτεΐνες που συνδέονται και αδρανοποιούν τις PRb ( ογκοπροστατευτικούς μηχανισμούς ) και p53, προκαλούν τετρασωμίες και τέλος, αθανατοποιούν τα κερατινοκύτταρα που σημαίνει ότι παραδίνουν τον οργανισμό στην καρκινογένεση. ( μαγνητοσκοπημένη διάλεξη στο μαιευτήριο Λητώ, 14 Μαΐου, 2013) <<Όπως ακριβώς συμβαίνει με τους ιούς Polyoma αλλά και τους HSV (ερπητοϊούς), φαίνεται ότι οι HPV έχουν προσαρμοστεί καλά στον ξενιστή τους. Υπολογίζεται ότι με τους HPV συζούμε πολλές χιλιάδες χρόνια. Έχουν τη δυνατότητα λοιπόν αυτοί οι θηλωματοϊοί να παραμένουν στα επιθήλια μας επί μακρόν, πιθανώς ισοβίως (σε αρκετές περιπτώσεις). Συνήθως παρασιτούν και πολλαπλασιάζονται αποτελεσματικά χωρίς να μας προκαλούν ιδιαίτερα προβλήματα. Κατά την διάρκεια της συνύπαρξης μας με τους HPV, ο ανθρώπινος οργανισμός ανέπτυξε αμυντικούς μηχανισμούς που περιορίζουν τις παθογενετικές δραστηριότητες των συγκεκριμένων ιών. Αυτοί οι μηχανισμοί είναι επιτυχείς στην πλειοψηφία των περιπτώσεων όπου και υπάρχει μία ισορροπία μεταξύ της ιογόνου δράσης και των αμυντικών μας μηχανισμών. Συμβαίνουν όμως και ατυχήματα...>> (HerbertPfister, Monographs invirology, 2012, όπως αναφέρεται στην μαγνητοσκοπημένη διάλεξη του Αλέξανδρου Μορτάκη στο μαιευτήριο Λητώ, 14 Μαΐου, 2013) Παρακάτω ακολουθεί μία μελέτη η οποία έγινε με σκοπό να διερευνηθούν ποιοι ορότυποι του HPV ανήκουν στην υψηλού βαθμού δυσπλασία και ποιοι στην χαμηλού βαθμού δυσπλασία. Η λοίμωξη από τον ιό HPV έχει συνδεθεί έντονα με το καρκίνωμα του τραχήλου της μήτρας και με τις προδιηθητικές αλλοιώσεις του καλυπτικού επιθηλίου του τραχηλικού βλεννογόνου, LGSIL (Low Grade Squamous Intraepithelial Lesion) και HGSIL ( High Grade Squamous Intraepithelial Lesion). Ερευνήθηκε λοιπόν, ο κίνδυνος εμφάνισης SIL συνδυαστικά με την ύπαρξη HPV λοίμωξης στον τράχηλο της μήτρας μέσω PCR (βλ.κεφ.3, σελ.34) σε ιστοτεμάχια του τραχήλου της μήτρας σε γυναίκες με παθολογικό τεστ Παπανικολάου (HPV λοίμωξη) για την διερεύνηση του ρόλου ύπαρξης διαφορετικών τύπων HPV σε διαφορετικού βαθμού 20

20 προδιηθητικές αλλοιώσεις του καλυπτικού επιθηλίου του τραχηλικού βλεννογόνου (LGSIL and HGSIL) της μήτρας. Έτσι λοιπόν τον Ιανουάριο του 2007 μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2010, 151 γυναίκες υποβλήθηκαν ταυτοχρόνως σε κατευθυνόμενες βιοψίες κατά την κολποσκόπηση και την ανίχνευση HPV DNA με την μέθοδο PCR microarrays, μετά από παθολογικό αποτέλεσμα του τεστ Παπανικολάου. Δόθηκε ένας κωδικός σε κάθε γυναίκα. Ελήφθησαν 1-3 βιοψίες από κάθε γυναίκα κατά την κολποσκόπηση και εστάλησαν για ταυτόχρονη παθολογοανατομική εκτίμηση και PCR ανίχνευση. Μελετήθηκαν 37 HPV τύπους με τη μέθοδο του PCR microarrays (6, 11, 16, 18, 26,31, 33, 35, 39, 40,42, 43, 44, 45, 51, 52, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 62, 66, 68, 70, 71, 72, 73, 81, 82, 83, 84,85, 88, 89 και 119). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο ιός HPV ανιχνεύθηκε στο 98.67% του πληθυσμού της μελέτης. Ο μέσος όρος ηλικίας των γυναικών υπό διερεύνηση, κατά την εξέτασή τους με βάση το έτος γέννησης, είναι τα έτη.σε όλο το δείγμα υπό διερεύνηση, ο τύπος HPV -53 (μέτριας ογκογενετικής ικανότητας) ήταν ο συχνότερος, ανιχνεύθηκε στο 29.8% των βιοψιών του τραχήλου της μήτρας, δεύτερος ήταν ο τύπος HPV-16 (υψηλής ογκογενετικής ικανότητας) που ανιχνεύθηκε στο 27.81% και τρίτος έρχεται ο τύπος HPV-51 (υψηλής ογκογενετικής ικανότητας) στο 16.55%.Ο HPV-53 ήταν ο πιο συνηθισμένος τύπος ο οποίος εντόπισε η PCR microarrays σε χαμηλόβαθμες βλάβες τραχήλου της μήτρας στο σύνολο των θετικών δειγμάτων για HPV (148), συγκεκριμένα σε CIN I (βλ.κεφ.5, σελ.45) ανιχνεύθηκε σε ποσοστό 31.34% και δεύτερος έρχεται ο HPV-16 με ποσοστό 26.1%. Ο τύπος HPV-16 ήταν ο συχνότερος στις γυναίκες με HGSIL. Συγκεκριμένα, σε εκείνες με CIN II ανιχνεύθηκε στο 50% και με CIN III στο 100% των περιπτώσεων του δείγματος προς μελέτη.παρατηρήθηκε ότι 52.31% του συνόλου των γυναικών της μελέτης, είχε δύο ή περισσότερους οροτύπους HPV, συγκεκριμένα το ποσοστό αυτό στις γυναίκες που ιστολογικά εμφάνισαν CIN Ι ανερχόταν στο 49.67%, σε αυτές με CIN II στο 58.33% και σε όσες διαγνώστηκαν ιστολογικά ως CIN ΙΙΙ, στο 50%. Τα συμπεράσματα αυτής της μελέτης είναι ότι βρέθηκε σε μεγάλο ποσοστό η ύπαρξη HPV σχετίζεται με LGSIL (κοιλοκυττάρωση, CIN Ι) και HGSIL (CIN II, CIN ΙΙΙ).Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αναφορικά με τη μόλυνση με HPV, ειδικά οι ορότυποι HPV-53 και HPV-16 επικρατούν στη δυσπλασία του τραχήλου μήτρας. Όπως και στις άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες, χρειάζεται συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση της λοίμωξης HPV σε όλο τον κόσμο, προκειμένου να διερευνηθούν όλοι οι τύποι HPV και να αναπτυχθεί περισσότερο το εμβόλιο έναντι HPV ιών προκειμένου να προληφθεί η δυσπλασία του τραχήλου της μήτρας η οποία οφείλεται στην HPV λοίμωξη.η παρουσία επίσης του ορότυπου 51, σε αυξημένη συχνότητα (33.33%), στις HGSIL δυσπλασίες της μελέτης, καθιστά αναγκαία την προσοχή των ερευνητών στο μέλλον σε αυτόν τον αυξημένης ογκογενετικής ικανότητας ορότυπο του HPV, τη στιγμή μάλιστα που τα δύο κυκλοφορούντα εμβόλια προφύλαξης από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, δεν είναι δραστικά έναντι αυτού.ο μέσος όρος ηλικίας των γυναικών 21

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων HPV Human Papilloma Virus Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Υψηλή θνησιμότητα Ο δεύτερος σε συχνότητα που αφορά τις γυναίκες παγκόσμια 500.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας H.M. Παράγοντες κινδύνου καρκινώματος τραχήλου Ηλικία κατά την πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV)

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗΝ 1 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΣΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΣΤΙΣ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΜΕ ΓΕΝΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ ΟΜΗ ΙΩΝ HPV Κυκλικό δίκλωνο DNA µήκους 8Kb Εικοσαεδρικό πρωτεϊνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων(

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( HPV Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( 1. Ερωτήσεις απαντήσεις για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) Τι είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV: Human Papillomavirus

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Συγκριτική διερεύνηση των γνώσεων, στάσεων και αντιλήψεων του γενικού πληθυσμού για το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καρκίνος στόµατος ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καθηγήτρια Διευθύντρια Εργαστηρίου Στοµατολογίας Οδοντιατρικής Σχολής Παν/µiου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΜΑΤΟΦΑΡΥΓΓΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4

Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών. Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Συνήθεις νεοπλασματικές βλάβες τραχήλου / σώματοςμήτραςκαι ωοθηκών Στ Εξάμηνο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ #4 Βασιλική Κωτούλα Δημητριάδου, επίκ. καθ. ΕΓΠΠΑ Σωτήρης Μπαρμπάνης, άμ. επιστ. συν. ΕΓΠΠΑ διαφορές? όγκοι από

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ

16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ 16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ Οι οδηγίες για την αντιμετώπιση των γυναικών με κυτταρολογικές ή/και ιστολογικές ανωμαλίες είναι αυτές της Αμερικανικής Εταιρίας ς και Παθολογίας

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΗPV ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥΣ ΜΕΣΩ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ

ΜΟΛΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΗPV ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥΣ ΜΕΣΩ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Κ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΛΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΗPV ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥΣ ΜΕΣΩ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ (ΙΟΙ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ) Στο κατώτερο Γεννητικό Σύστημα της Γυναίκας ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη.

Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη. KΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Όγκοι - Γυναικολογικός Καρκίνος Με τον όρο καρκίνο περιγράφονται ομάδες νοσημάτων που η αιτία τους βρίσκεται σε κυτταρικό επίπεδο. Ο όρος αναφέρεται σε υπερβολική

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα Τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα είναι νοσήµατα που µεταδίδονται από άτοµο σε άτοµο κατά την σεξουαλική επαφή. Μερικά απ αυτά µπορούν να µεταδοθούν µε απλή σωµατική

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Σύφιλη, βλεννόρροια (γονόρροια), HPV κονδυλώματα, γεννητικός Έρπης, χλαμύδια, το AIDS, οι ηπατίτιδες Β-C Η συνεχής αλλαγή ερωτικών συντρόφων, το σεξ χωρίς προφύλαξη ξύπνησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Είναι ασθένειες που μεταδίδονται κυρίως με τη σεξουαλική επαφή. Τα κυριότερα σεξουαλικά νοσήματα: Κονδυλώματα Γονόρροια Σύφιλη Χλαμύδια HIV/ AIDS, ηπατίτιδα β Ψείρες,

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα)

Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) ΣΧΟΙΝΑ ΧΑΡΑ Α4 Φυσικές Μέθοδοι (α) Αποχή (μόνιμη ή περιοδική) (β) Διακεκομμένη συνουσία (αποτράβηγμα) II. Τεχνικές Μέθοδοι (α) Μέθοδοι Φραγμού (β) Ενδομήτριο Σπείραμα (γ) Ορμονική Αντισύλληψη (δ) Στείρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ

Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Θ. Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ. Δ Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ: Η μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Dr. Γιώργος ΜΙΧΑΗΛ BSCCP/RCOG DT Diploma in Colposcopy Ο Ο τραχηλικός καρκίνος αποτελεί μια πολύ σπάνια συνέπεια μιας ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Σεξουαλικής Διαπαιδαγώγησης Θωμάς Γεωργ. Γκίκας Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αθήνα 188 Μαρτίου 2009 Σιβιτανίδειος Σχολή Αναπαραγωγικό Σύστημα Γυναίκας Έξω Γεννητικά Όργανα Αναπαραγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ

12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ Η αναπαραγωγή είναι μία χαρακτηριστική λειτουργία, η μόνη που δεν είναι απαραίτητη για την επιβίωση του ίδιου του οργανισμού αλλά για τη διαιώνιση του είδους. Η αναπαραγωγή στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος δεν υπάρχει σύγκρουση συµφερόντων Ø Ποιό HPV τεστ είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

2006 διαθεσιμότητα HPV εμβολίων 1

2006 διαθεσιμότητα HPV εμβολίων 1 HPV και καρκίνος του τραχήλου της μήτρας Η φυσική ιστορία της λοίμωξης βάσει επιδημιολογικών και κλινικών δεδομένων Δρ. Ε. ΠΑΝΟΤΟΠΟΥΛΟΥ- ΦΛΑΜΠΟΥΡΑΡΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΙΟΛΟΓΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΟΕΠΧ «Γ.

Διαβάστε περισσότερα

HPV-ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΤΡΑΧΗΛΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Β ΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΑΧΗΛΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

HPV-ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΤΡΑΧΗΛΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Β ΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΑΧΗΛΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ HPV-ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΤΡΑΧΗΛΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ Β ΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΡΑΧΗΛΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Dr. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦ.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Αρχές αντισύλληψης 1 1.2. Ιστορία της αντισύλληψης 3 1.3. Δημογραφικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ενηµέρωση για την πρόληψη του καρκίνου της γεννητικής περιοχής της γυναίκας και προώθηση του HPV εµβολιασµού ως αντικείµενα δραστηριοτήτων της µαίας

Ενηµέρωση για την πρόληψη του καρκίνου της γεννητικής περιοχής της γυναίκας και προώθηση του HPV εµβολιασµού ως αντικείµενα δραστηριοτήτων της µαίας Ενηµέρωση για την πρόληψη του καρκίνου της γεννητικής περιοχής της γυναίκας και προώθηση του HPV εµβολιασµού ως αντικείµενα δραστηριοτήτων της µαίας ΜΟΣΧΑΚΗ ΒΙΚΤΩΡΙΑ Μsc ΜΑΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΑΙΑΣ Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12. ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Δομή και λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος 1. Να ονομάσετε τις αριθμημένες δομές του παρακάτω σχήματος. Βλέπε εικ. 12.1 της σ. 219 του βιβλίου του μαθητή. 2. Να ενώσετε

Διαβάστε περισσότερα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα Δρ Βασίλειος Νικολαΐδης Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Β Πανεπιστηµιακή ΩΡΛ κλινική Γ.Ν. Παπαγεωργίου ü HPV Καρκίνος του Οροφάρυγγα Αίτιο Πρόγνωση Ανταπόκριση στη θεραπεία ü HPV?????? Άλλοι Καρκίνοι Κεφαλής και

Διαβάστε περισσότερα

Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012

Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012 Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012 Εφηβεία: Ηλικία Κλειδί στην Πρόληψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας Έδρα UNESCO Εφηβικής Ιατρικής UNESCO Chair in Adolescent Medicine and Health Care Ειδικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 Σεπτεμβρίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΩΡΑ 12.00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας

Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας Ας μιλήσουμε για τις σχέσεις μας Επιμέλεια-Παρουσίαση: Άρτεμις Κ.Τσίτσικα Παιδίατρος Εφηβική Ιατρική Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

26-28 ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ [ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)] Α ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

26-28 ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ [ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)] Α ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 7 της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ [ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)] 3ο HPV ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ 6ο ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΟΛΠΟΣΚΟΠΗΣΗΣ 1ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «HPV ΣΤΗΝ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Στατιστική Ανάλυση Ιατρικών Δεδομένων για τη Μέτρηση της

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ Κοίλο μυώδες όργανο που υποδέχεται, αποθηκεύει και αποβάλλει τα ούρα Μέρη της κύστης Κορυφή Σώμα Πυθμένας Ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση;

Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση; Τι αλλάζει στην εµµηνόπαυση; Θ. Μίκος Λέκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Εµµηνόπαυση Το χρονικό σηµείο στη ζωή της γυναίκας που σταµατά η περίοδος της. Εµµηνόπαυση Γιατί συµβαίνει Οι ωοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα Human Papilloma Virus (HPV) στη Κύπρο

Συχνότητα Human Papilloma Virus (HPV) στη Κύπρο E M E D N L C SCIENCES BIOMEDICAL E N T E R Kέντρο Μέντελ για Βιοιατρικές Επιστήμες Συχνότητα Human Papilloma Virus (HPV) στη Κύπρο Βασίλειος Τάνος MD PhD www.mendelcenter.org Picture taken from leaflet

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις των γεννητικών οργάνων στις γυναίκες

Παθήσεις των γεννητικών οργάνων στις γυναίκες Παθήσεις των γεννητικών οργάνων στις γυναίκες Θ..Μίκος Λέκτορας Μαιευτικής Γυναικολογίας Ανατοµία Έξω γεννητικά όργανα Έσω γεννητικά όργανα Πυελικό έδαφος Ι.Μπόντης. Βασικές γνώσεις Μαιευτικής & Γυναικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΞΥ PΑΡ TEST ΚΑΙ HPV DNA TEST ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΞΥ PΑΡ TEST ΚΑΙ HPV DNA TEST ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΞΥ PΑΡ TEST ΚΑΙ HPV DNA TEST ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΑΧΙΑΡΧΗΣ ΚΑΤΣΑΜΑΓΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ στρογγυλή τράπεζa: HPV λοίµωξη:µια νέα παράµετρος στην καθηµερινή ζωή 6η Σύνοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Εξόρυξη δεδομένων και αναγνώριση προτύπων με χρήση γενετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου

Παγκόσμια Ημέρα. Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! κατά του. Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου Παγκόσμια Ημέρα κατά του Τα 5 λεπτά που μπορούν να σώσουν τη ζωή σου! Δωρεάν εξέταση για καρκίνο Κεφαλής και Τραχήλου http://www.ifhnos.org/world- cancer- day Σύλλογος Καρκινοπαθών Μακεδονίας- Θράκης 27η

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα

Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα Θ.Γ. Κωνσταντινίδης, Χ. Τσίγαλου, Ι. Αλεξανδροπούλου, Χ. Νικολαΐδης, Θ. Παρασίδης, Θ. Γκιόκα, Γ. Καµπουροµύτη, Θ.Κ. Κωνσταντινίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) [ΕΛΛΗΝΙΚΗ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑ]

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) [ΕΛΛΗΝΙΚΗ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑ] ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) [ΕΛΛΗΝΙΚΗ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑ] ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: ΑΓΟΡΑΣΤOΣ Θ. Αντιπρόεδρος: ΛΑΜΠΡOΠΟΥΛΟΣ Α. Γραμματέας: ΓΑΛΛH Α. Ταμίας: ΧΑΤΖΗΣΤΑΜΑΤIΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Κων/νος Χατζημουρατίδης Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Δήλωση συμφερόντων Ṵ Ṧ ά Ṧ Ṵ, έ π Ṵ Ά π Ṵ έ Ṵ - Ί έ π ή Ṵ

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

HPV λοίµωξη στα παιδιά Πώς έγινε η µόλυνση; Τι επιπτώσεις µπορεί να έχει; Μαρία Χατζηστυλιανού Καθηγήτρια Παιδιατρικής - Ανοσολογίας

HPV λοίµωξη στα παιδιά Πώς έγινε η µόλυνση; Τι επιπτώσεις µπορεί να έχει; Μαρία Χατζηστυλιανού Καθηγήτρια Παιδιατρικής - Ανοσολογίας HPV λοίµωξη στα παιδιά Πώς έγινε η µόλυνση; Τι επιπτώσεις µπορεί να έχει; Μαρία Χατζηστυλιανού Καθηγήτρια Παιδιατρικής - Ανοσολογίας Λοίµωξη από τον ιό HPV β λ ά β ε ς βλάβες βλάβες δέρµα βλεννογόνους

Διαβάστε περισσότερα

6η Σύνοδος. Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού. της Ελληνικής HPV Εταιρείας

6η Σύνοδος. Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού. της Ελληνικής HPV Εταιρείας Τρόπος διενέργειας του τοκετού ως παράµετρος αύξησης ή ελάττωσης του κινδύνου µόλυνσης του νεογνού 6η Σύνοδος της Ελληνικής HPV Εταιρείας Αλέξανδρος Ι. Σωτηριάδης Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Ο καρκίνος του προστάτη εμφανίζεται όταν αναπτύσσονται στον προστάτη αφύσικα κύτταρα. Αυτά τα αφύσικα κύτταρα μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα