Ο ΗΓΙΑ 98/83/ΕΚ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ & ΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ---------



Σχετικά έγγραφα
«ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΚΟΣΤΟΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ Ο ΗΓΙΑΣ 98/83 ΣΕ.Ε.Υ.Α.»

ΗΟ ΗΓΙΑ98/83 «ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ» ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Διαπίστευση εργαστηρίου ελέγχου ποιότητας πόσιμου νερού κατά ISO 17025

Αγ. Τρύφωνα 14, Καβάλα, Τηλέφωνο: , Fax: , ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΙΣΧΥΟΝ ΚΑΙ ΝΕΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Γενικοί στόχοι και προγράμματα παρακολούθησης για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΟΔΗΓΙΕΣ

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 19 Μαΐου 2015 (OR. en)

Κεφάλαιο 4: Υδατικοί πόροι και ποιότητα υδρευτικού νερού

Αγ. Τρύφωνα 14, Καβάλα, Τηλέφωνο: , Fax: ,

ΜΕΛΕΤΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

Αγ. Τρύφωνα 14, Καβάλα, Τηλέφωνο: , Fax: , Ποιότητα του πόσιμου νερού στο Δήμο Καβάλας

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δηµοσίευση)

1. Αναθεώρηση αναλυτικών παραµέτρων

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ - ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΤΟΛΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ CERTIFICATE OF CHEMICAL ANALYSIS

ΕΚΘΕΣΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ ΙΚΤΥΟΥ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΗΜΟΥ ΤΑΝΑΓΡΑΣ ΕΤΟΥΣ 2013

Αστικά υδραυλικά έργα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ελεούσα A.Π

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ 1. Πληθυσµός οικισµού 3000

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1 ΠΛΑΓΙΑΡΙ. Πληθυσµός οικισµού Αριθµός πηγών υδροληψίας.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. Πληθυσµός οικισµού Αριθµός πηγών

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. ίκτυο ΑΝΩ ΣΧΟΛΑΡΙΟΥ. Πληθυσµός οικισµού 200. Αριθµός πηγών υδροληψίας Τρεις (3)

E. Coli 0 0. Εντερόκοκκοι 0 0. Ψευδομονάδες - 0

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. Περιοχή Τ.Κ. Ν. Ν. ΡΑΙ ΕΣΤΟΥ. Πληθυσµός οικισµού 2000 Αριθµός πηγών υδροληψίας υο (2)

Μυτιλήνη 18/01/2017 ΓΙ Α ΤΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ & ΟΡΓΑΝΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΥΣ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΗΚΑΝ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΑΒΕΤΕ ΥΠΟΨΙΝ:

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ CERTIFICATE OF CHEMICAL ANALYSIS

Ε ΟΜΕΝΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΙΚΤΥΟ Υ ΡΕΥΣΗΣ ΕΥ ΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2018

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. Περιοχή Τ.Κ. Ν. Ν. ΡΑΙ ΕΣΤΟΥ. Πληθυσµός οικισµού 2000 Αριθµός πηγών υδροληψίας Μια (1)

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. Πληθυσµός οικισµού Αριθµός πηγών. ΓΕΩΤΡΗΣΗ No 1=50m3/h), 2.ΓΕΩΤΡΗΣΗ No3=60m3/h).

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 19 Μαΐου 2015 (OR. en)

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1 ΑΓ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

2977/ ΗΜΟΣ ΤΑΝΑΓΡΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. ΑΠΟΦΑΣΗ: 23 Από το πρακτικό 3 ης /2011 συνεδρίασης της Οικονοµικής Επιτροπής του ήµου Τανάγρας.

14SYMV

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ. για το έργο. «ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΔΡΕΥΤΙΚΩΝ ΝΕΡΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΕΧΕΔΩΡΟΥ (Φυσικοχημικός και μικροβιολογικός εργαστηριακός έλεγχος)»

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. ίκτυο ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ. Πληθυσµός οικισµού 3600

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Παρανέστι ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤ. ΜΑΚ.& ΘΡΑΚΗΣ Τίτλος Υπηρεσίας :

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ - ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Αθήνα ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ &

ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Κ.Α.Ε.: ΔΗΜΟΣ ΤΑΝΑΓΡΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

Ο ΗΓΙΑ 98/83/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 3ης Νοεµβρίου 1998 σχετικά µε την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: ,00 λέον Φ.Π.Α. 23%

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1 ΣΧΟΛΑΡΙΟΥ. Πληθυσµός οικισµού Αριθµός πηγών υδροληψίας.

EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL A8-0288/178. Τροπολογία. Michel Dantin εξ ονόματος της Ομάδας PPE

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Κ.Δ.Π. 513/ Πεδίο εφαρμογής. Σκοπός. Παράρτημα Ι. Παράρτημα II. Απόρριψη ουσιών του. Παραρτήματος. Απόρριψη. Παράρτημα Π.

ΕΝ ISO Εµβαλωµατής Αντώνης ΑΕ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ 1. Πληθυσµός οικισµού 3000

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Μπαρμπούτης Κωνσταντίνος Χημικός MSc Τμήμα Εργαστηρίων Δ.Ε.Υ.Α. Λάρισας

ΥΨΗΛΗ ΚΑΛΗ ΜΕΤΡΙΑ ΕΛΛΙΠΗΣ ΚΑΚΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρ. Μελέτης: 16 ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ - ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV :

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. Πληθυσµός οικισµού Αριθµός πηγών υδροληψίας. Τρεις (3)

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας

Το παρόν έγγραφο αποτελεί απλώς βοήθημα τεκμηρίωσης και τα θεσμικά όργανα δεν αναλαμβάνουν καμία ευθύνη για το περιεχόμενό του

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ ΤΜΗΜΑ 1. Οικισµός ΘΕΡΜΗΣ Πληθυσµός οικισµού 4000 Αριθµός πηγών υδροληψίας Τρεις (4)

Γενικά Περιβαλλοντικά Θέµατα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ

Αξιολόγηση αποµάκρυνσης ρύπων

«Η Οδηγία Πλαίσιο Κοινοτικής Δράσης στον τομέα πολιτικής υδάτων»

Μέτρα και περιορισµοί για την προστασία των υπόγειων νερών από απορρίψεις ορισµένων επικίνδυνων ουσιών (ΦΕΚ 196/Β/6-4-88)

1. Το κείµενο των διατάξεων που αναφέρονται στο παράρτηµα ΙΙ αντικαθίσταται από

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΩΝ

ΠΡΟΣ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ

Watermicro Πρόγραμμα Κατάρτισης Εξ αποστάσεως (Distance Learning Course)

ΟΔΗΓΙΑ 98/83/ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 3ης Νοεμβρίου 1998 σχετικά με την ποιότητα του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων Χημικών Ελέγχων και Διορθωτικές Ενέργειες. Μαρίνα Χατζηνίκου Χημικός, MSc Τεχν. Υπεύθυνη ΠΕΔΥ Θεσσαλίας

«παραµετρική τιµή» σηµαίνει την παραµετρική τιµή κάθε µιας παραµέτρου, όπως αυτή αναφέρεται στο Παράρτηµα Ι του Νόµου

Υγιεινή τροφίμων. Πεδίο εφαρμογής. Εμφιαλωμένα νερά. Κανόνες Υγιεινής και ειδικές απαιτήσεις εφαρμόζονται στα παρακάτω στάδια:

ΟΙ ΠΕΡΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ (ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΠΩΛΗΣΗ) ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 1996 ΕΩΣ Κανονισμοί δυνάμει του άρθρου 29

Υ Γ Ε Ι Ο Ν Ο Μ Ι Κ Η Δ Ι Α Τ Α Ξ Η

Πίνακας ελάχιστης συχνότητας της Α5/288 /86 (όπως τροποποιήθηκε µε την εγκύκλιο του 2000) Αριθµός δειγµάτων

ΜΕΛΕΤΗ. Τίτλος: «Έλεγχος ποιότητας νερού ύδρευσης και επιστημονική υποστήριξη έτους 2016 Δήμου Δυτικής Μάνης»

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

Αγ. Τρύφωνα 14, Καβάλα, Τηλέφωνο: , Fax: ,

Transcript:

Ο ΗΓΙΑ 98/83/ΕΚ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ & ΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ --------- Αγγελική Τσάτσου ρίτσα, χηµικός ιευθύντρια, ιεύθυνση Περιβάλλοντος Γενικού Χηµείου του Κράτους Αθήνα 27-05-2003 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ! Το νερό αποτελεί προϋπόθεση για την ύπαρξη κάθε µορφής ζωής. Είναι ανανεώσιµος φυσικός πόρος. Η βιώσιµη διαχείριση του συµβάλλει στην αειφορία του Περιβάλλοντος και την προαγωγή της Υγείας. Η διαρκώς αυξανόµενη ζήτηση επαρκών ποσοτήτων νερού, καλής ποιότητας, για κάθε χρήση και ιδίως για πόσιµο, καθιστά αναγκαίες τις συντονισµένες δράσεις σε εθνικό, Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, για την προστασία, τη διατήρηση και την βελτίωσή του. Οι διατάξεις που ήδη βρίσκονται σε ισχύ ή καταρτίζονται, από τους αρµόδιους φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και της διεθνούς Κοινότητας, καλύπτουν ολόκληρο το φάσµα δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε το νερό, δηλαδή: # Την γενική πολιτική στον τοµέα της διαχείρισης των υδατικών πόρων, # Την προστασία και παρακολούθηση των υπόγειων νερών και των επιφανειακών νερών, τα οποία µετά από κατάλληλη επεξεργασία προορίζονται για πόσιµα, # Την ποιότητα του πόσιµου νερού που διατίθεται για ανθρώπινη κατανάλωση.! Το πόσιµο νερό αποτελεί το υπ αριθµόν ένα είδος διατροφής και είναι ύψιστης σηµασίας για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών του ανθρώπου. Ως «πόσιµο» νοείται το νερό που χρησιµοποιείται για ανθρώπινη κατανάλωση, είτε µετά από προηγούµενη επεξεργασία του, είτε όχι, ανεξαρτήτως προέλευσης και περιλαµβάνει: # Το νερό που διατίθεται για ανθρώπινη κατανάλωση, # Το νερό που χρησιµοποιείται στις βιοµηχανίες τροφίµων και ποτών για την παρασκευή, κατεργασία, συντήρηση ή διάθεση στην αγορά προϊόντων ή ουσιών που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση, # Το νερό που επηρεάζει τον τελικό βαθµό υγιεινής των τροφίµων και των ποτών. Η προστασία του πόσιµου νερού αποτελεί στόχο εθνικής και Κοινοτικής πολιτικής και υπόκειται σε συµφωνίες υποχρεωτικού χαρακτήρα, µε σκοπό τη διατήρηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών του, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία της ηµόσιας Υγείας. Β. ΠΟΣΙΜΑ ΝΕΡΑ I. Ισχύουσα Νοµοθεσία (Οδηγία 80/778/ΕΟΚ Ποιότητα του Πόσιµου Νερού, Υγειονοµική ιάταξη Α5/288/86, ΦΕΚ 53/Β/20.2.1986) Σύµφωνα µε την ως άνω νοµοθεσία, οι παράµετροι του πόσιµου νερού κατατάσσονται σε κατηγορίες, ανάλογα µε τα χαρακτηριστικά τους, τις ιδιότητες και την επικινδυνότητά τους και καθορίζονται «ενδεικτικά επίπεδα» και «ανώτατες επιτρεπτές τιµές». 1

Οι παράµετροι, έχουν ως εξής: # Οργανοληπτικές παράµετροι (χρώµα, θολερότητα, οσµή, γεύση), # Φυσικοχηµικές παράµετροι (π.χ. ph, χλώριο, θειικά, ασβέστιο, µαγνήσιο, κάλιο, νάτριο), # Παράµετροι που αφορούν ανεπιθύµητες ουσίες (π.χ. νιτρικά, νιτρώδη, αµµώνιο, σίδηρος, χαλκός, φθόριο, άργυρος), # Παράµετροι που αφορούν τοξικές ουσίες (π.χ. αρσενικό, κάδµιο, µόλυβδος, παρασιτοκτόνα, PCB s), # Μικροβιολογικές παράµετροι. ΙΙ. Νέα Οδηγία 98/83/ΕΚ (ΚΥΑ Υ2/2600/2001, ΦΕΚ 892/11.7.2001, Ποιότητα του Νερού Ανθρώπινης Κατανάλωσης ) H Οδηγία υιοθετήθηκε για την αναπροσαρµογή της Οδηγίας 80/778/EOK, στην επιστηµονική και τεχνολογική πρόοδο, µε βάση την εµπειρία που αποκτήθηκε από την εφαρµογή της και µε στόχο να καταστεί εφικτή η τήρηση των απαραίτητων βασικών ποιοτικών και υγειονοµικών παραµέτρων. Οι τιµές των ποιοτικών παραµέτρων επανεξετάσθηκαν και για τον καθορισµό των νέων ενδεικτικών τιµών και των ανωτάτων επιτρεποµένων ορίων, ελήφθησαν υπόψη, µεταξύ των άλλων, οι εξής παράγοντες: # Οι πρόσφατες κατευθυντήριες γραµµές του WHO, για κάθε παράµετρο. # Η γνώµη της συµβουλευτικής επιστηµονικής επιτροπής (CSTE) # Οι διαθέσιµες µέθοδοι ανάλυσης. # Η επιστηµονική γνώση, εξέλιξη και εµπειρία. # Οι διακυµάνσεις των περιβαλλοντικών συνθηκών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με βάση τα ανωτέρω, υιοθετήθηκαν τροποποιήσεις, σε σχέση µε την ισχύουσα Οδηγία: προσετέθησαν νέες παράµετροι, τροποποιήθηκαν τα ανώτατα επιτρεπτά όρια για ορισµένες παραµέτρους, καταργήθηκε σηµαντικός αριθµός παραµέτρων, άλλαξε ο τρόπος κατάταξης των παραµέτρων στις κατηγορίες που καθόριζε η παλαιά Οδηγία και δηµιουργήθηκαν πίνακες παραµέτρων, ως εξής: # Χηµικές παράµετροι, # Μικροβιολογικές παράµετροι, # Ενδεικτικές παράµετροι, και # Παράµετροι δοκιµαστικής παρακολούθησης. Στους πίνακες των χηµικών παραµέτρων της νέας οδηγίας συµπεριλαµβάνονται νέες και τροποποιούνται οι υπάρχουσες. Στον καθορισµό των παραµέτρων και των τιµών τους, ενσωµατώθηκαν η αρχή της πρόληψης και η αρχή της επικουρικότητας, σε ό,τι αφορά τη ρύπανση που σχετίζεται µε ανθρώπινη δραστηριότητα, τα προϊόντα που χρησιµοποιούνται για την επεξεργασία και τα υλικά µε τα οποία έρχεται σε επαφή το νερό, µέχρι να φτάσει τελικά στον καταναλωτή. Κατά περίπτωση, οι παραµετρικές τιµές βασίζονται σε επαρκή επιστηµονική γνώση του θέµατος ή όπου οι τιµές είναι µικρότερες από ό,τι είναι δυνατόν να επιτευχθεί µε τις 2

τρέχουσες µεθόδους ανάλυσης, αντικατοπτρίζουν την χαµηλότερη τιµή που είναι δυνατόν να επιτευχθεί στην πράξη. Όπου δεν υπήρχε επαρκής επιστηµονική εµπειρία, υιοθετήθηκε µια καθαρά προληπτική προσέγγιση. Πίνακας 1 νέες παράµετροι που προστίθενται Παράµετρος Οδηγία 98/83/ΕΚ 1. Ακρυλαµίδιο 0,1 µg/l 2. Βενζόλιο 1 µg/l 3. Βενζο-α-πυρένιο 0,010 µg/l 4. Βρωµικά 10 µg/l 5. 1,2διχλωροαιθάνιο 3 µg/l 6. Επιχλωρυδρίνη 0,10 µg/l 7. Τετραχλωροαιθένιο και τριχλωροαιθένιο 10 µg/l 8. Βινυλοχλωρίδιο 0,5 µg/l 9. Ολικά τριαλόµεθάνια 100 µg/l Πίνακας 2-Παράµετροι που τροποποιούνται Παράµετρος Οδηγία 98/83/ΕΚ Οδηγία 80/778/ΕΟΚ 1. Αντιµόνιο 5 µg/l 10 µg/l 2. Αρσενικό 10 µg/l 50 µg/l 3. Βόριο 1 mg/l Υπήρχε ενδεικτική τιµή 4. Χαλκός 2 mg/l Υπήρχε ενδεικτική τιµή 5. Μόλυβδος 10 µg/l 50 µg/l 6. Νικέλιο 20 µg/l 50 µg/l 7. Νιτρώδη 0,50 mg/l 0,10 mg/l Πίνακας 3- Παράµετροι που καταργούνται Πυρίτιο Ελεύθερο CO2 Φώσφορος Ασβέστιο Άζωτο κατά Kjeldahl Κοβάλτιο Μαγνήσιο Υδρόθειο Ύλες εν αιωρήσει Κάλιο Ύλες που εκχυλίζονται µε χλωροφόρµιο Ολική σκληρότητα Υδρογονάνθρακες εν διαλύσει Ορυκτέλαια Χλώριο υπολειµµατικό Βάριο Ξηρό υπόλειµµα Φαινόλες Άργυρος Ψευδάργυρος Θερµοκρασία Επιφανειοδραστικοί παράγοντες Βηρύλλιο Βανάδιο 3

Πίνακας 4- Ενδεικτικές παράµετροι Αργίλιο Σίδηρος Αριθµός αποικιών 22 C Αµµώνιο Μαγγάνιο Κολοβακτηριοειδή Χλωριούχα άλατα Οσµή Ολικός οργανικός άνθρακας Clostridium perfrigens Οξειδωσιµότητα Θολερότητα Χρώµα Θειικά άλατα Ραδιενέργεια Αγωγιµότητα Νάτριο Τρίτιο ph Γεύση Ολική ενδεικτική δόση ΙΙΙ. Αιτιoλόγηση των τροποποιήσεων των χηµικών και µικροβιολογικών παραµέτρων Για τις ανωτέρω τροποποιήσεις, ελήφθησαν υπόψη κατά κύριο λόγο οι επιπτώσεις των παραµέτρων στην υγεία του ανθρώπου και η συµµετοχή τους στην όλη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισµού. Χηµικές παράµετροι Το ακρυλαµίδιο προστέθηκε στην Οδηγία λόγω της καρκινογόνου δράσης του. Η συγκέντρωση 0,1 µg/l βρίσκεται κάτω από το όριο ανίχνευσης των συνήθων αναλυτικών µεθόδων, γι αυτό και η τιµή υπολογίζεται σύµφωνα µε τις προδιαγραφές περί µεγίστης απελευθέρωσης εκ του αντίστοιχου πολυµερούς όταν βρίσκεται σε επαφή µε το νερό. Το αντιµόνιο είναι τοξικό, βαρύ µέταλλο και η µείωση της τιµής του συµβαδίζει µε την αρχή της προληπτικής δράσης. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι η χρήση κραµάτων αντιµονίουκασσιτέρου για την αντικατάσταση κραµάτων µολύβδου-κασσιτέρου θα οδηγήσει µελλοντικά σε σηµαντική ελευθέρωση αντιµονίου στο νερό Το αρσενικό είναι γνωστό ως καρκινογόνο, που προκαλεί καρκίνο του δέρµατος και η µείωση της τιµής του συµβιβάζεται µε την αρχή της πρόληψης όσο και µε την ανάγκη θέσπισης µιας προδιαγραφής που να µπορεί να τηρηθεί. Το βενζόλιο και το βενζο-α-πυρένιο είναι γνωστά καρκινογόνα, γι αυτό και επεβλήθησαν οριακές τιµές και για τα δύο. Τα τοξικολογικά στοιχεία για το βόριο οδηγούν στο συµπέρασµα ότι µακράς διαρκείας έκθεση σ αυτό προκαλεί ατροφία των όρχεων, γι αυτό δόθηκε µία παραµετρική τιµή που αντικατέστησε την ενδεικτική τιµή της παλιάς οδηγίας. Τα βρωµικά άλατα περιλαµβάνονται στις χηµικές παραµέτρους λόγω της καρκινογόνου δράσης τους. Παράγονται κατά την χηµική επεξεργασία του νερού µε οξείδωση των βρωµιούχων που υπάρχουν σε αυτό. Η παραµετρική τιµή των 10 µg/l συµβιβάζεται µε αποτελεσµατική απολύµανση χλωρίου και µπορεί να µετρηθεί µε συνήθεις µεθόδους ανάλυσης. Τα διαθέσιµα επιστηµονικά στοιχεία σχετικά µε την τοξικότητα του χαλκού για το ήπαρ αναφέρουν ότι η παραµετρική τιµή των 2 mg/l είναι η ενδεδειγµένη. Ο χαλκός χρησιµοποιείται ευρύτατα στα υδραυλικά συστήµατα. Με τη νέα Οδηγία δεν αποσκοπείται να περιοριστεί η χρήση του, αλλά τα υλικά που χρησιµοποιούνται στις σωληνώσεις µεταφοράς του νερού να συµβιβάζονται µε την ζητούµενη ποιότητά του. Το 1,2 διχλωροαιθάνιο είναι καρκινογόνο και µπορεί να βρεθεί στο τρεχούµενο νερό. Η παραµετρική τιµή των 3 µg/l θεωρείται ασφαλής. Η επιχλωρυδρίνη συµπεριλαµβάνεται ως τοξική παράµετρος λόγω της τοξικής δράσης της. Η τιµή βρίσκεται κάτω από το όριο ανίχνευσης των συνήθων αναλυτικών µεθόδων, γι αυτό 4

και υπολογίζεται σύµφωνα µε τις προδιαγραφές περί µεγίστης απελευθέρωσης εκ του αντίστοιχου πολυµερούς, όταν βρίσκεται σε επαφή µε το νερό. Η σηµαντικότερη µεταβολή στην οδηγία είναι ελάττωση από 50 µg/l σε 10 µg/l του ανώτατου επιτρεπόµενου ορίου συγκέντρωσης του µολύβδου στο πόσιµο νερό. Η µεταβολή αυτή η οποία συµβαδίζει µε τις πρόσφατες συστάσεις της ΠΟΥ, εισάγεται αρχικά για την προστασία των βρεφών, των µικρών παιδιών και των εγκύων γυναικών από τις νευροτοξικές δράσεις του µολύβδου. Η συµµόρφωση µε την καινούργια παραµετρική τιµή µπορεί να εξασφαλισθεί µόνο µε την αποµάκρυνση όλων των µολυβδοσωλήνων των συστηµάτων παροχής και διάθεσης νερού γι αυτό και δίνεται περίοδος χάριτος 15 ετών για να επιτευχθεί η τήρηση της προδιαγραφής αυτής της παραµέτρου. Η προτεινόµενη µείωση της τιµής του νικελίου αφορά πρόσθετη προστασία σε άτοµα στα οποία το νικέλιο προκαλεί έκζεµα. Στις περισσότερες περιστάσεις η παρουσία νιτρωδών στο νερό αποτελεί ένδειξη χαµηλής ποιότητας. Οµως στις περιπτώσεις όπου εφαρµόζεται χλωραµίνωση µπορεί να εµφανισθούν στο νερό νιτρώδη ως παραπροϊόν αντίδρασης. Η παραµετρική τιµή των νιτρωδών γίνεται 0,5 mg/l εφόσον τηρείται η σχέση (νιτρικά)/50+(νιτρώδη)/3 < 1. Ετσι θα είναι δυνατόν να συνεχιστεί, στην πράξη, η εφαρµογή της χλωραµίνωσης, ενώ θα προστατεύεται ικανοποιητικά η υγεία των καταναλωτών. Το τετραχλωροαιθένιο και τριχλωροαιθένιο αποτελούν παραδείγµατα διαλυτών που µπορεί να βρεθούν στο τρεχούµενο νερό. Οι παραµετρικές τιµές που προτείνονται αντιστοιχούν στις κατευθυντήριες γραµµές της ΠΟΥ. Το βινυλοχλωρίδιο περιλαµβάνεται ως τοξική παράµετρος, λόγω της καρκινογόνου δράσης της. Μικροβιολογικές παράµετροι Η µικροβιολογική ποιότητα του νερού είναι µεγάλης σηµασίας σε σχέση µε τους κινδύνους που µπορεί να προκληθούν στην υγεία. Η νέα Οδηγία περιέχει πρόσθετες και γενικές απαιτήσεις σχετικά µε την ένδειξη παρουσίας παθογόνων µικροοργανισµών. Η παράµετρος για τα κολοβακτηρίδια κοπράνων αντικαθίσταται από αυτήν του Escherichia coli, ώστε να προσδιορίζεται καλύτερα. Για το νερό που πωλείται σε φιάλες ή δοχεία προσετέθη µία νέα παράµετρος, αυτή του Pseudomonas aeruginosa, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η άψογη ποιότητα του νερού, το οποίο παραµένει για αρκετό χρονικό διάστηµα στις φιάλες. Όλες οι µικροβιολογικές παραµετρικές τιµές βασίζονται σε όγκο δείγµατος 250 ml αντί των 100 ml που ήταν η συνήθης ποσότητα και εποµένως είναι κάπως αυστηρότερες, γεγονός που ικανοποιεί τις υψηλές απαιτήσεις των καταναλωτών για το εµφιαλωµένο νερό. ΙV. Αναθεωρηµένες υποχρεώσεις ελέγχου Σκοπός των ελέγχων είναι να εξασφαλίζεται ότι το νερό είναι για την δια βίου κατανάλωση, ασφαλές, υγιεινό, µε ευχάριστη γεύση. Στη νέα Οδηγία προτείνεται ένα αναθεωρηµένο φάσµα ελέγχου για το πόσιµο νερό. Στο Παράρτηµα ΙΙ περιέχεται ο όρος ζώνη παροχής των γεωγραφικά προσδιορισµένων περιοχών στις οποίες το νερό εµφανίζει ενιαία ποιότητα. Επίσης καθιερώνονται δύο επίπεδα ελέγχων, η δοκιµαστική παρακολούθηση (Check monitoring) και η ελεγκτική παρακολούθηση (Audit monitoring). Σκοπός της δοκιµαστικής παρακολούθησης είναι να παρέχεται η απαραίτητη πληροφορία για την συµµόρφωση µε τις παραµετρικές τιµές, µε βάση µερικές απλές δοκιµασίες. 5

Σκοπός της ελεγκτικής παρακολούθησης είναι να διατίθενται τα απαραίτητα πληροφοριακά στοιχεία ώστε, να µπορεί να διαπιστωθεί αν όλες οι παραµετρικές τιµές της οδηγίας τηρούνται ορθά. Όπου διαπιστώνεται υποβάθµιση του νερού, τα µέτρα που θα λαµβάνονται για να επιτευχθούν οι άµεσες σχετικά µε την υγεία παράµετροι θα πρέπει να συντονίζονται κατάλληλα µε την Οδηγία 91/414 /ΕΟΚ για την διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων και την Οδηγία 98/8/ΕΚ για την διάθεση στην αγορά βιοκτόνων προϊόντων. Προβλέπεται η ελάχιστη συχνότητα δειγµατοληψίας και αναλύσεων σε νερό που παρέχεται από δίκτυα διανοµής, ή από βυτίο ή τοποθετείται σε δοχεία/φιάλες προς πώληση. Επί πλέον σύµφωνα µε την οδηγία 90/313/ΕΟΚ για την ελεύθερη πληροφόρηση σε θέµατα περιβάλλοντος, κάθε Κ-Μ δηµοσιεύει ανά τριετία έκθεση για την ποιότητα του νερού προς ανθρώπινη κατανάλωση. V. Απαιτήσεις της νέας Οδηγίας για τα εργαστήρια έλεγχου του ποσίµου νερού Σύµφωνα µε τα προβλεπόµενα στην νέα Οδηγία, παράρτηµα ΙΙΙ «Οι συναρµόδιες Αρχές εξασφαλίζουν ότι κάθε εργαστήριο στο οποίο αναλύονται δείγµατα διαθέτει σύστηµα διασφάλισης ποιότητας, το οποίο υποβάλλεται σε έλεγχο περιοδικά από αρµοδίως εξουσιοδοτηµένο φορέα, µη ελεγχόµενο από το εργαστήριο». Όσον αφορά τις χηµικές παραµέτρους, γενικά δεν καθορίζονται συγκεκριµένες µέθοδοι προσδιορισµού, αλλά είναι αποδεκτές όλες οι µέθοδοι που αναφέρονται στην διεθνή βιβλιογραφία και πληρούν τους απαιτούµενους όρους αξιοπιστίας, όπως π.χ. # το επιθυµητό όριο ανίχνευσης, # η ακρίβεια της µέτρησης, # η επαναληψιµότητα, # η ορθότητα της παραµετρικής τιµής. Με τον τρόπο αυτό παρέχεται ευελιξία στα εργαστήρια ελέγχου, ώστε να χρησιµοποιούν διάφορες εναλλακτικές µεθόδους προσδιορισµού και να τις βελτιώνουν καθηµερινά, για την επίτευξη ακριβέστερων αποτελεσµάτων, καταγράφοντας τα αποτελέσµατα σε ταχύτερους χρόνους ανάλυσης, µε τον πλέον σύγχρονο εργαστηριακό εξοπλισµό. Στον πίνακα 5 αναφέρονται, ως παράδειγµα, ορισµένες από τις παραµέτρους, για τις οποίες καθορίζονται χαρακτηριστικά επιδόσεων Πίνακας 5 Παράµετροι Ορθότητα % της παραµετρικής τιµής Πιστότητα % της παραµετρικής τιµής Όριο ανίχνευσης % της παραµετρικής τιµής Αργίλιο 10 10 10 Αµµώνιο 10 10 10 Αντιµόνιο 25 25 25 Αρσενικό 10 10 10 Βένζο-α-πυρένιο 25 25 25 Βενζόλιο 25 25 25 6

Γ. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ Υ ΑΤΩΝ (Οδηγία πλαίσιο 2000/60/ΕΚ Water Framework Directive, WFD) Η Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, «για τη θέσπιση του πλαισίου Κοινοτικής δράσης στον τοµέα πολιτικής των υδάτων», βασίζεται στο άρθρο 175 της Συνθήκης, παρ. 1και συµβάλλει : στην αειφορία του περιβάλλοντος, στην ορθολογική χρησιµοποίηση των φυσικών πόρων, µε βάση τις αρχές: της προφύλαξης, της προληπτικής δράσης, της επανόρθωσης των καταστροφών, «ο ρυπαίνων πληρώνει». Η Οδηγία στοχεύει ιδιαίτερα στη διατήρηση και βελτίωση του υδάτινου περιβάλλοντος, κυρίως σε ότι αφορά την ποιότητα, η οποία διασφαλίζεται επικουρικά, µε τον έλεγχο της ποσότητας. Τελικός στόχος, είναι η εξάλειψη των χηµικών ουσιών προτεραιότητας, που προέρχονται από ανθρώπινες δραστηριότητες όπως, απορρίψεις, εκποµπές, διαρροές ή είναι φυσικά απαντώµενες στα εσωτερικά, επιφανειακά, µεταβατικά, παράκτια και υπόγεια νερά. Περαιτέρω η καλή ποιότητα των νερών εξασφαλίζει πόσιµο νερό στους πληθυσµούς. Προς τούτο καθορίζονται περιβαλλοντικοί στόχοι, µεταξύ των οποίων, είναι η επίτευξη του µέγιστου δυνατόν οικολογικού δυναµικού και η καλύτερη δυνατή χηµική κατάσταση. Για τη επίτευξη των στόχων αυτών απαιτούνται συντονισµένες προσπάθειες των Κρατών- Μελών, για: $ Τη βελτίωση της προστασίας των νερών και των υδάτινων και χερσαίων οικοσυστηµάτων των Κρατών-Μελών. $ Τη διασφάλιση της βιώσιµης, ισόρροπης και δίκαιας χρήσης των νερών. $ Τη συµβολή στον έλεγχο διασυνοριακών προβληµάτων των νερών. $ Τον µετριασµό των επιπτώσεων από πληµµύρες και ξηρασία ή από ατυχήµατα. Κοινοτική Στρατηγική Η Κοινοτική στρατηγική για την προσέγγιση της πρόληψης και του ελέγχου της ρύπανσης των υδάτων : α) συνδυάζει:! την µέγιστη δυνατή µείωση εκποµπών επικινδύνων ουσιών στο υδάτινο περιβάλλον,! το ελάχιστο όριο ποιότητας των νερών. Προς τούτο εκπονούνται «πρότυπα ποιότητας για το περιβάλλον» και ορίζεται «η καλή χηµική κατάσταση» 7

β) περιλαµβάνει:! εναρµονισµένες, ποιοτικές προδιαγραφές, ελέγχου ορισµένων ουσιών! καθορισµό καταλόγου χηµικών ουσιών προτεραιότητας, µεταξύ εκείνων που παρουσιάζουν σηµαντικό κίνδυνο για το υδατικό περιβάλλον ή «µέσω αυτού» και για τις οποίες απαιτείται ανάληψη δράσης. Μεθοδολογική βάση για τον χαρακτηρισµό της προτεραιότητας των ουσιών αποτελεί η αξιολόγηση κινδύνου (Risk Assessmnet), η οποία επικεντρώνεται στην υδατική οικοτοξικότητα και στην τοξικότητα για τον άνθρωπο, µέσω του υδάτινου περιβάλλοντος. Η διαδικασία αξιολόγησης των ουσιών στηρίζεται σε επιστηµονικές αρχές και συνεκτιµώνται ιδιαίτερα: $ Οι εγγενείς ιδιότητες της ουσίας για πιθανότητα ρύπανσης. $ Τα δεδοµένα από παρακολούθηση εκτεταµένης περιβαλλοντικής ρύπανσης. $ Άλλοι παράγοντες που στοιχειοθετούν πιθανότητα ρύπανσης, όπως ποσότητες και τρόποι χρήσης της ουσίας. Η όλη διαδικασία βασίζεται στις βέλτιστες διαθέσιµες γνώσεις, µε έµφαση κυρίως, στις διαθέσιµες αξιολογήσεις κινδύνων που διεξάγονται: α) σύµφωνα µε τα ακόλουθα Κοινοτικά νοµοθετήµατα και τον σχετικό Ενιαίο Τεχνικό Οδηγό (TGD) της Ε. Επιτροπής. $ Οδηγία 67/548/ΕΟΚ «Ταξινόµηση, επισήµανση, συσκευασία επικινδύνων ουσιών» $ Κανονισµός 793/93/ΕΟΚ «αξιολόγηση και έλεγχος των κινδύνων από τις υπάρχουσες ουσίες» $ Οδηγία 91/414/ΕΟΚ «έγκριση και διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά» $ Οδηγία 98/8/ΕΚ «διάθεση βιοκτόνων στην αγορά» β) στα πλαίσια εργασιών της σύµβασης OSPAR και του διεθνούς ναυτιλιακού οργανισµού ΙΜΟ γ) µε βάση το πρωτόκολλο ΡΟΡs (Persistant Organic Pollutants) της σύµβασης UN-ECE, για την «µακράς απόστασης διασυνοριακή ατµοσφαιρική ρύπανση, από ανθεκτικούς ρύπους.» Σύµφωνα µε τα συµπεράσµατα του Risk Assessmnet καταρτίζεται κατάλογος ουσιών προτεραιότητας που προκαλούν τις µεγαλύτερες ανησυχίες για τα Ευρωπαϊκά νερά και οι οποίες προσδιορίζονται λαµβάνοντας υπ όψιν την προαναφερόµενη Κοινοτική νοµοθεσία, ή τις σχετικές διεθνείς συµφωνίες. Στη συνέχεια προτείνονται ποιοτικά πρότυπα που αφορούν τις συγκεντρώσεις τους στα νερά, στα ιζήµατα και στο βιόκοσµο. Κατάλογος Ουσιών Προτεραιότητας Ο πρώτος κατάλογος ουσιών προτεραιότητος, υιοθετήθηκε µε την απόφαση 2455/2001/ΕΚ, δυνάµει της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ της Ε. Επιτροπής και περιλαµβάνει 33 ουσίες / οµάδες ουσιών (Πίνακας 6), οι οποίες οµαδοποιούνται ανάλογα µε το επίπεδο ανησυχιών που δηµιουργούν, λαµβάνοντας υπ όψιν το επίπεδο των κινδύνων ως εξής: 1. Ουσίες ή οµάδες ουσιών που ταυτίζονται ως επικίνδυνες ουσίες. Είναι τοξικές, σταθερές και επιρρεπείς σε βιοσυσσώρευση ή προκαλούν ισοδύναµο επίπεδο ανησυχιών. 2. Ουσίες που υπόκεινται σε επανεξέταση. Είναι ουσίες που εµφανίζουν παρεµφερείς όπως παραπάνω ιδιότητες, αλλά για τις οποίες πρέπει να συνεχισθεί ενδελεχής διερεύνηση και αφού ληφθούν υπ όψιν οι προβλεπόµενες τεχνικές επιστηµονικές και οικονοµικές ενδείξεις και οι συστάσεις των εµπειρογνωµόνων. 8

Τα κριτήρια για τον χαρακτηρισµό επικινδύνων ουσιών αφορούν, µεταξύ άλλων: % Μη εγγενώς βιοδιασπάσιµες και log K ow (συντελεστής οκτανόλης-νερού) > 5 ή BCF (συντελεστής βιοσυσσώρευσης) > 5000 και οξεία υδατική τοξικότητα < 0,1 mg/l ή έχουσες καρκινογόνες, µεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή επιδράσεις για τα θηλαστικά. % Μη εγγενώς βιοδιασπάσιµες και log K ow (συντελεστής οκτανόλης-νερού) > 4 ή BCF (συντελεστής βιοσυσσώρευσης) > 500 και οξεία υδατική τοξικότητα < 1 mg/l ή έχουσες καρκινογόνες, µεταλλαξιογόνες ή τοξικές για την αναπαραγωγή επιδράσεις για τα θηλαστικά. Για τη συµπλήρωση του καταλόγου στο µέλλον, επιβάλλεται να µην αποκλείεται συστηµατικά, καµία ουσία, να αξιοποιούνται οι βέλτιστες διαθέσιµες γνώσεις και να περιληφθούν στη διαδικασία επιλογής όλες οι χηµικές ουσίες, όλα τα ζιζανιοκτόνα στην αγορά της Ε.Ε. και όλες οι ουσίες που χαρακτηρίζονται από την OSPAR ως επικίνδυνες. 3. Ο κατάλογος είναι εν δυνάµει ανοικτός και µπορεί να συµπληρώνεται από οποιονδήποτε άλλο ρύπο (ή οµάδα ρύπων) µε προβλεπόµενες τις Κοινοτικές διαδικασίες. Όλες οι ουσίες προτεραιότητας υπόκεινται σε ποιοτικά πρότυπα για το Περιβάλλον, όπου ορίζεται η καλή χηµική κατάσταση και σε ελέγχους και παρακολούθηση των εκποµπών, διαρροών στα νερά επιφανείας, στα ρέοντα και παράκτια νερά, από χερσαίες πηγές. Η συχνότητα της παρακολούθησης και των ελέγχων επιλέγονται έτσι ώστε, να επιτυγχάνεται ένα αποδεκτό επίπεδο πιστότητας και ακρίβειας, λαµβανοµένων υπ όψιν των φυσικών και ανθρωπογενών συνθηκών. Πίνακας 6- Ουσίες προτεραιότητας Επικίνδυνες Υπό επανεξέταση Μη προτεινόµενες Βρωµιούχος διφαινυλαιθέρας Ανθρακένιο Αλακλόρ Κάδµιο και παράγωγα Ατραζίνη Βενζόλιο Χλωροαλκάνια, C10-13. Chlopyrifos Chlorfenvinphos Εξαχλωροβενζόλιο Φθαλικό δι(αιθυλεξύλιο) (DEHP) ιχλωροµεθάνιο Εξαχλωροβουταδιένιο Diuron 1,2- ιχλωροµεθάνιο Εξαχλωροκυκλοεξάνιο Ενδοσουλφάνιο Νικέλιο Υδράργυρος Μόλυβδος Τριχλωροµεθάνιο Εννεϋλοφαινόλες Ναφθαλένιο Πολυκυκλικοί αρωµατικοί Οκτυλφαινόλες υδρογονάνθρακες (ΡΑΗ) Πενταχλωροβενζόλιο Πενταχλωροφαινόλη Παράγωγα τριβουτυλοκασσιτέρου Σιµαζίνη Τριχλωροβενζόλια Τριφθοραλίνη Isoproturon 9

Οι έλεγχοι επικεντρώνονται, κατ αρχάς, στις «επικίνδυνες ουσίες προτεραιότητας» που παρουσιάζουν σηµαντικό κίνδυνο για το υδάτινο περιβάλλον η «µέσω αυτού», περιλαµβανοµένων των κινδύνων για τα ύδατα που χρησιµοποιούνται στην παραγωγή ποσίµου νερού. Τα µέτρα αφορούν προοδευτική µείωση των ουσιών προτεραιότητας και την παύση ή σταδιακή κατάργηση απορρίψεων, εκποµπών και διαρροών εντός των προσεχών 20 ετών. Εθνικές Πολιτικές Προκειµένου να επιτευχθούν οι περιβαλλοντικοί στόχοι της Οδηγίας «πλαίσιο για τα νερά», τα Κράτη-Μέλη καθιερώνουν προγράµµατα, εποπτικής, επιχειρησιακής ή διερευνητικής παρακολούθησης καθώς και λήψεις µέτρων στη χωρική αρµοδιότητά τους, σε ότι αφορά: $ Οικολογική και χηµική κατάσταση των επιφανειακών υδάτων. $ Ποσότητα και χηµική κατάσταση των υπογείων υδάτων Ο καθορισµός της χηµικής κατάστασης γίνεται µε τον προσδιορισµό της αγωγιµότητας και της συγκέντρωσης των ρύπων, µε επιλογές από τον κατάλογο των ουσιών προτεραιότητας, λαµβανοµένων υπόψη των πολύ χαµηλών ορίων που έχουν τεθεί ως στόχοι για την εξάλειψή τους στο υδατικό περιβάλλον. Τα συµπεράσµατα των ελέγχων και η σηµειούµενη πρόοδος, µε βάση τα λαµβανόµενα µέτρα, υποβάλλονται υπό µορφή εκθέσεων στην Ε. Επιτροπή, κατά συµφωνηµένα χρονικά διαστήµατα.. ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ-ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Για την επίτευξη των εθνικών και Κοινοτικών στόχων, όσον αφορά την νέα Οδηγία του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης και την Οδηγία «πλαίσιο για την πολιτική των υδάτων», για την προστασία της ηµόσιας Υγείας και του Περιβάλλοντος,, απαιτείται εθνικός σχεδιασµός και συντονισµένη δράση για εγκαθίδρυση εθνικού δικτύου παρακολούθησης και ελέγχων των νερών, µε κύριους άξονες: $ Την επιλογή κατάλληλων, επαρκών, σηµείων παρακολούθησης των φυσικοχηµικών παραµέτρων και των ουσιών προτεραιότητας. $ Τη συστηµατική δειγµατοληψία, τον χρόνο, τον τρόπο, την εγκυρότητα διεξαγωγής της, σύµφωνα µε τα διεθνή πρότυπα. $ Τη σύνδεση των εργαστηρίων ελέγχου µε τους Φορείς δειγµατοληψίας και σύναψη συµβολαίων / πρωτοκόλλων στα οποία θα καθορίζονται µε σαφήνεια οι όροι συνεργασίας µεταξύ τους. $ Επιλογή εργαστηρίων ελέγχου, που εφαρµόζουν σύστηµα ποιότητος, µε το οποίο διασφαλίζεται η εγκυρότητα και αξιοπιστία των αποτελεσµάτων, καθώς και η διαφάνεια. $ Εθνικό σχήµα αξιολόγησης και επεξεργασίας των στοιχείων ελέγχου. $ Κεντρικό Κρατικό εργαστήριο εποπτείας των περιφερειακών κρατικών ή άλλων εθνικών εργαστηρίων. Τα δεδοµένα / ευρήµατα των εργαστηριακών αναλύσεων δηµοσιοποιούνται σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, µε την υποβολή εκθέσεων, κατά τακτά χρονικά διαστήµατα. 10

Η εξασφάλιση του συστήµατος ποιότητας των εργαστηρίων αναφέρεται πολύ συγκεκριµένα στην Οδηγία του νερού ανθρώπινης κατανάλωσης και καταγράφεται στις απαιτήσεις για τεχνικές προδιαγραφές και τις τυποποιηµένες µεθόδους για την ανάλυση και την παρακολούθηση των υδάτων, στην Οδηγία πλαίσιο για την πολιτική των υδάτων. Η επικρατούσα διαδικασία για την απόδειξη της τεχνικής ικανότητας των εργαστηρίων είναι η διαπίστευσή τους σύµφωνα µε τα πρότυπα της σειράς ΕΝ 45000 (ή ISO Guide 25), η οποία πλέον σε διεθνές επίπεδο εναρµονίσθηκε µε τον οδηγό του ISO στο διεθνές πρότυπο EN ISO/IEC 17025 και τα αντίστοιχα της σειράς EN ISO/IEC 17000. Για την αποτελεσµατική λειτουργία των «συστηµάτων ποιότητας», βάσει των προτύπων αυτών απαιτούνται: Α. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΟΙΚΗΣΗ & Κατάλληλη οργάνωση. & Σύστηµα για την Ποιότητα (τεκµηρίωση της πολιτικής του, διαδικασιών, οδηγιών κλπ). & ιαδικασίες για τον έλεγχο των εγγράφων. & ιαδικασίες για την ανασκόπηση αιτήσεων, προσφορών και συµβάσεων. & ιαδικασίες υπεργολαβιών. & Κατάλληλη πολιτική για την αγορά υπηρεσιών και τις προµήθειες. & Συνεργασία και εξυπηρέτηση του πελάτη. & Πολιτική για επίλυση παραπόνων. & Έλεγχος µη συµµορφούµενης εργασίας δοκιµών. & ιαδικασίες για διορθωτικές αλλά και προληπτικές ενέργειες. & ιαδικασίες για τον έλεγχο των αρχείων. & Πρόγραµµα εσωτερικών επιθεωρήσεων και ανασκοπήσεων από τη ιοίκηση. Β. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ & Εκπαιδευµένο και εξουσιοδοτηµένο προσωπικό. & Κατάλληλοι χώροι εγκατάστασης & περιβαλλοντικές συνθήκες. & Κατάλληλοι µέθοδοι δοκιµών & µέθοδοι επικύρωσης. & Κατάλληλος εξοπλισµός. & Ιχνηλασιµότητα των µετρήσεων ( ιακριβώσεις, πρότυπα αναφοράς και υλικά αναφοράς). & Σχεδιασµός δειγµατοληψίας (όταν διεξάγεται από το εργαστήριο). & Χειρισµός αντικειµένων δοκιµής (διαδικασίες για τη παραλαβή, χειρισµό, αποθήκευση, τελική διάθεση). & ιασφάλιση της ποιότητας των αποτελεσµάτων (συµµετοχή σε διεργαστηριακά προγράµµατα, τακτική χρήση πιστοποιηµένων υλικών αναφοράς, επανάληψη δοκιµών, συσχέτιση αποτελεσµάτων). 11

Ε. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Στη χώρα µας το Γενικό Χηµείο του Κράτους, διαθέτει εργαστήρια τα οποία µπορούν να ανταποκριθούν στους προαναφερόµενους ρόλους, περιφερειακών ή κεντρικών εργαστηρίων ελέγχου, που έχουν αποφασιστεί από την Ε. Κοινότητα. Προβληµατισµοί που εύλογα αναπτύσσονται αφορούν: ' Το κόστος για την ανάπτυξη της κατάλληλης εργαστηριακής υποδοµής, µε εφαρµογή συστήµατος ποιότητας. ' Η ανάπτυξη, η διατήρηση και η τεκµηρίωση αξιόπιστης εργαστηριακής υποδοµής σε κάθε περιφερειακό / δηµοτικό επίπεδο. ' Η οργάνωση σχήµατος διαπίστευσης, για όλες τις παραµέτρους, σε µικρές εργαστηριακές µονάδες. ' Η εγκαθίδρυση εθνικού αξιόπιστου συστήµατος δειγµατοληψίας, που δεν θα ακυρώνει τα αποτελέσµατα της ανάλυσης. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται συνεργασία όλων των συναρµοδίων Φορέων, για την διατήρηση και βελτίωση της ποιότητας του παρεχόµενου πόσιµου νερού και τη βιώσιµη διαχείριση των υδάτων στη χώρα µας, αλλά και για την εθνική σοβαρότητα και αξιοπιστία της σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Συνεργάτες στην παρούσα εισήγηση στο Γενικό Χηµείο του Κράτους: Α. Κουφογιαννάκη, χηµικός /νση Περιβάλλοντος Β. Παναγιωτοπούλου, χηµικός /νση Περιβάλλοντος Ε. Απέργη, χηµικός /νση Περιβάλλοντος 12