Σπήλαιο «Πηγών Αγγίτη» ή «Μααρά»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σπήλαιο «Πηγών Αγγίτη» ή «Μααρά»"

Transcript

1 Σπήλαιο «Πηγών Αγγίτη» ή «Μααρά» των Θεοδοσιάδη, Τζαβέλα, Κορύλλου Εισαγωγή / Ιστορία Το σπήλαιο «Πηγές Αγγίτη» ή «Μααρά» βρίσκεται στους νότιους πρόποδες του Φαλακρού Όρους (στο βουνό Άγιος Παύλος) και είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της φύσης του νομού Δράμας. Το συνολικό μήκος του υπολογίζεται σε 18 χλμ. περίπου και από το σπήλαιο εκβάλλει ο Αγγίτης ποταμός. Τα νερά προέρχονται από τα επιφανειακά ύδατα της κλειστής πεδιάδας του Κάτω Νευροκοπίου, τα οποία συγκεντρώνονται σε καταβόθρες και εξέρχονται από το σπήλαιο διαμέσου υπογείου καρστικού δικτύου. Η οριζόντια απόσταση της εισόδου του σπηλαίου από τις καταβόθρες είναι περίπου 12χλμ. Η ευρύτερη είσοδος του Σπηλαίου είναι γνωστή από τα προϊστορικά χρόνια. Ανασκαφές που έχουν γίνει, δείχνουν ότι υπήρχε ανθρώπινη δραστηριότητα από τότε. Τον περασμένο αιώνα οι κάτοικοι της περιοχής είχαν τοποθετήσει έναν τροχό στην πρώτη αίθουσα του σπηλαίου που χρησίμευε για την ύδρευση της περιοχής. Η πρώτη προσπάθεια περαιτέρω εξερεύνησης, η οποία σταμάτησε στα πρώτα μέτρα εξαιτίας ενός απροσπέλαστου σιφονιού, έγινε το 1952 από τον Πετρόχειλο. Το 1978, κατόπιν προσκλήσεως της ΕΣΕ [1], μια ομάδα διακεκριμένων γάλλων σπηλαιολόγων έκανε τις πρώτες εξερευνήσεις στο σπήλαιο αυτό μελετώντας και χαρτογραφώντας το χερσαίο τμήμα του. Μέχρι σήμερα έχουν εξερευνηθεί 10 χλμ. (8 χλμ. στην κεντρική αρτηρία και 2 χλμ. σε διακλαδώσεις) από τους Γάλλους, ενώ έχουν χαρτογραφηθεί λεπτομερειακά τα πρώτα 2,5 χλμ. από ελληνική επιστημονική ομάδα υπό την επίβλεψη του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Ο σημερινός επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί στα 500 πρώτα μέτρα του μοναδικού αυτού φυσικού μνημείου. Το Νοέμβριο του 2001 ο Στέφανος Νικολαΐδης, αντιπρόεδρος του ΣΠΕΛΕΟ [2] κατά την διάρκεια επίσκεψής του στο τουριστικό τμήμα του σπηλαίου, ενημερώθηκε από τον Νίκο Διάφα (ηλεκτρολόγο και ξεναγό του σπηλαίου) για το πλήρες ιστορικό των εξερευνήσεων. Κατόπιν τούτου, οργανώθηκε από τον ΣΠΕΛΕΟ τον Φεβρουάριο του 2002 μια αποστολή γνωριμίας, κατά τη διάρκεια της οποίας αποκαλύφθηκαν οι τεράστιες προοπτικές του σπηλαίου τόσο από εξερευνητική όσο και από επιστημονική πλευρά. 1

2 Είχαμε μολυνθεί με το μικρόβιο της επιστροφής! Η ανασκαφή που γίνεται εκεί από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας από το 1992, έφερε στο φως λίθινα εργαλεία και οστά ζώων (άλογα, ελάφια, δασύμαλλο ρινόκερο, μεγάκερο και μαμούθ). ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2002 Το κείμενο που ακολουθεί περιγράφει τη δεύτερη αποστολή του ΣΠΕΛΕΟ στον Μααρά τον Σεπτέμβριο του 2002, η οποία, σε συνεργασία με το ΙΝΑΛΕ και την Εφορία Παλαιοανθρωπολογίας- Σπηλαιολογίας, έφερε στο φως μια πληθώρα αξιοσημείωτων ευρημάτων και αποτελεσμάτων. Ο Πρόεδρος του ΣΠΕΛΕΟ, Θωμάς Θεοδοσιάδης, περιγράφει την οργάνωση της αποστολής: Ο ΣΠΕΛΕΟ, μετά την πρώτη προσπάθεια που έγινε τον Φεβρουάριο 2002, ξεκίνησε την οργάνωση μιας μεγάλης αποστολής με σκοπό την περαιτέρω εξερεύνηση του σπηλαίου και την προσπάθεια σύνδεσής του με τις καταβόθρες του οχυρού. Στους σκοπούς της αποστολής προστέθηκε και η έρευνα για τα ψάρια που είδαμε στην πρώτη αποστολή. Γι' αυτόν το λόγο, ήρθαμε σε επαφή με τον Δρ. Μάνο Κουτράκη που κατά σύμπτωση έκανε μελέτη για την ιχθυοπανίδα του σπηλαίου. Μετά από αλληλογραφία και τηλεφωνική επικοινωνία, συμφωνήσαμε να συμπεριληφθούν στην αποστολή και δύο ιχθυολόγοι από το ΙΝΑΛΕ [3]. Δυσκολίες στην οργάνωση υπήρχαν πολλές. Αρχηγός της αποστολής και συντονιστής της όλης προσπάθειας ήταν ο Περικλής Κατσάνος, ο οποίος είχε και την ευθύνη του όλου εγχειρήματος. Έπρεπε να σκεφτούμε και την παραμικρή λεπτομέρεια ώστε να προβλέψουμε κάθε πιθανό πρόβλημα. Η πρώτη δυσκολία στη φάση του σχεδιασμού ήταν στο να βρούμε χάρτες της περιοχής μικρής κλίμακας, αφού η περιοχή βρίσκονταν στην παραμεθόριο και υπήρχε απαγόρευση. Χρειαζόμασταν τους χάρτες και τις αεροφωτογραφίες για να τους μελετήσουμε και να βρούμε τυχόν άλλες καταβόθρες / βάραθρα που έχουν σχέση με το σπήλαιο. Επίσης, είχαμε οικονομικό πρόβλημα μιας και όλο το εγχείρημα θα το καλύπταμε εν μέρει με δικούς μας πόρους και εν μέρει με του συλλόγου. Έπρεπε να αγοράσουμε εξοπλισμό για τη συγκεκριμένη αποστολή, όπως ασετιλίνη (100kg), αποστασιόμετρο laser και μεγάλη ποσότητα μπαταριών. Ένα άλλο πρόβλημα ήταν ο καθορισμός της ημερομηνίας και των αδειών που έπρεπε να πάρει ο καθένας από την εργασία του. Ήρθαμε σε επαφή με το Δήμο Προσοτσάνης όπως επίσης και τη Νομαρχία Δράμας. Ζητήσαμε βοήθεια σχετικά με τη σίτιση και τη διαμονή μας. Ο Δήμος μάς προσέφερε δύο μεγάλες σκηνές, οι οποίες στήθηκαν έξω από το σπήλαιο και μας χρησίμευσαν η μία ως μαγειρείο και η άλλη ως γραμματεία και αποθήκη. Ένα επιπλέον θέμα που μας απασχόλησε ήταν ο καιρός που εκείνο το καλοκαίρι ήταν πολύ βροχερός με ιδιαίτερα μεγάλο ύψος βροχόπτωσης. Κάθε φορά που έβρεχε στην Αθήνα, εμείς σκεφτόμασταν την κατάσταση του Αγγίτη. Τελικά, αρχές Σεπτεμβρίου συγκεντρώθηκαν όλοι όσοι θα συμμετείχαν στην αποστολή (32 άτομα) για να συζητήσουμε για τα τυχόν προβλήματα που θα παρουσιάζονταν. Ουσιαστικά, αυτήν τη μέρα ξεκίνησε και η αποστολή. ΠΕΜΠΤΗ - ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2

3 Η μεγάλη μέρα έφτασε. Παρασκευή απόγευμα άρχισε η αναχώρηση των αυτοκινήτων για τη Δράμα. Για τον Περικλή, η μέρα αυτή είχε έρθει μια μέρα νωρίτερα. Είχε ξεκινήσει την Πέμπτη και αφού συνάντησε τον αδερφό του στην Ξυλούπολη Σερρών, φτάσανε στο σπήλαιο πριν από τους υπόλοιπους. Σκοπός του Περικλή ήταν να πάει στα 6.000μ και να προσπαθήσει να διανοίξει παράκαμψη στο σιφόνι 6 για να γλιτώσουμε τις καταδύσεις στο σιφόνι αυτό, πράγμα το οποίο δεν έγινε, αφού μετά από λίγο σκάψιμο εμφανίστηκε βράχος ο οποίος εμπόδιζε τη διάνοιξη. Όταν εμείς φτάσαμε αργά το βράδυ στο σπήλαιο, ο Περικλή μάς ενημέρωσε για τα αποτελέσματα την προσπάθειας αυτής. Η άφιξη των μελών συνεχίστηκε όλη τη νύχτα μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Την ημέρα αυτή σκοπός μας ήταν να προωθήσουμε κυρίως το υλικό της κατάδυσης μέχρι τη διασταύρωση των 6.000μ και να τοποθετήσουμε τα δοχεία επιβίωσης στα σιφόνια 3 και 4 καθώς και τις τηλεφωνικές γραμμές στα σιφόνια αυτά. Η πρώτη ομάδα, αποτελούμενη από δέκα άτομα, ξεκίνησε στις και κουβαλούσε 14 μπουκάλες. Από αυτούς μόνο ο Περικλής είχε ξαναμπεί στο σπήλαιο και ήξερε τις δυσκολίες του, για του υπόλοιπους θα ήτανε η πρώτη φορά. Πρώτη φορά στη ζωή τους θα βλέπανε ένα τόσο μεγάλο σπήλαιο. Ήλπιζα πως το σιφόνι 4, το οποίο είναι και το πιο δύσκολο σε αυτήν τη διαδρομή, δεν θα μας δημιουργούσε κανένα πρόβλημα. ΣΑΒΒΑΤΟ, 21 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Οκτώ το πρωί είχαν ξυπνήσει οι περισσότεροι. Αφού φάγαμε ένα ελαφρύ πρωινό, ξεκινήσαμε την οργάνωση της κατασκήνωσης, στήσαμε άλλη μια σκηνή για γραμματεία- αποθήκη υλικών (την πρώτη, στην οποία οργανώθηκε το μαγειρείο, την είχαν στήσει χθες οι αδελφοί Κατσάνου και ο Ν. Διάφας). Αρχίσαμε να ξεφορτώνουμε το φορτηγάκι που είχε τα υλικά του συλλόγου καθώς και τα αυτοκίνητά μας, από σκοινιά, κρίκους, σακίδια, κράνη, φαρμακεία, φορείο, υπολογιστή, εκτυπωτή, κλπ. Ο Γ. Τζαβέλας είχε στο αμάξι του όλες τις μπουκάλες (20 συνολικά), κάθε τι για την κατάδυση καθώς και το κομπρεσέρ για το γέμισμα των μπουκαλών. Όλος ο εξοπλισμός τοποθετήθηκε στη σκηνή όπου ήταν η γραμματεία και αφού στήσαμε τον υπολογιστή, ο Νίκος εγκατέστησε την ηλεκτρική γραμμή για το φωτισμό αλλά και το κομπρεσέρ. Επικρατούσε ένας οργασμός εργασιών στην κατασκήνωση! Μόλις τελειώσαμε, συγκεντρωθήκαμε στη γραμματεία (την οποία είχε αναλάβει να συντονίσει η Ελ. Κόνιαρη) για την ενημέρωση και τη συγκρότηση των ομάδων. Όλοι συμπλήρωσαν ένα έντυπο συμμετοχής στην αποστολή σχετικά με τη διάρκεια παραμονής τους καθώς και τις δουλειές που μπορούσαν να κάνουν. Επίσης υπήρχε ένα έντυπο εξαιρετικά σημαντικό για την ασφάλεια των μελών της αποστολής, με το οποίο η γραμματεία παρακολουθούσε την είσοδο και έξοδο των μελών στο σπηλαίο. Με τον τρόπο αυτό, η γραμματεία θα ήταν ενήμερη ανά πάσα στιγμή για το δυναμικό της αποστολής και τις εργασίες που εκτελούνταν. Οι ομάδες της πρώτης ημέρας συγκροτήθηκαν και ανέλαβαν επιμέρους εργασίες. Μετά το στήσιμο της κατασκήνωσης, ξεκινήσαμε τις ετοιμασίες για την είσοδό μας στο σπήλαιο. Σκοπός της πρώτης ημέρας ήταν να προωθήσουμε όλα τα υλικά σπηλαιοκατάδυσης μέχρι τη διασταύρωση των 6.000μ, να περάσουμε τηλεφωνικές γραμμές στα σιφόνια 4 και 5 και να τοποθετήσουμε τα πακέτα επιβίωσης στα σιφόνια αυτά. Να εξηγήσω γιατί χρειάζονται αυτά τα δύο τελευταία. Το σπήλαιο πραγματικά είναι τεραστίων διαστάσεων τόσο στο μήκος αλλά και στις άλλες διαστάσεις. Υπάρχουν, όμως, μερικά σημεία, στα οποία το σπήλαιο στενεύει δραματικά και σχηματίζει σιφόνια. Τα τρία πρώτα βρίσκονται στην αρχή του σπηλαίου, στα πρώτα 500μ και έχουν διανοιχτεί τεχνητά για την αξιοποίησή του. Στα σιφόνια 4 και 5 που βρίσκονται στα 2500 και 4500μ αντίστοιχα, παρόλο που δεν ήταν πνιγμένα, η παραμικρή άνοδος της στάθμης του νερού θα απέκλειε τους σπηλαιολόγους μέσα στο σπήλαιο όπως έγινε στην Κρήτη στις αρχές του Νοεμβρίου 2002, όπου τρεις σπηλαιολόγοι αποκλείσθηκαν μέσα στο σπήλαιο για 5 ημέρες. Για αυτόν 3

4 τον λόγο έπρεπε να περάσουμε από την μέσα μεριά των σιφονιών τον εξοπλισμό επιβίωσης. Τα πακέτα επιβίωσης περιέχουν τροφή για 5 μέρες, φαρμακείο, αλουμινοκουβέρτες, φακούς, μπαταρίες, ασετιλίνη και άλλα χρήσιμα υλικά. Το στήσιμο τηλεφωνικών γραμμών πριν και μετά από κάθε σιφόνι ήταν επίσης απαραίτητο για την ενδοσυνεννόηση σε περίπτωση αποκλεισμού. Επιπλέον, στο σημείο έπρεπε να υπάρχει και καταδυτικός εξοπλισμός ώστε οι σπηλαιοδύτες να μπορούν να βγουν για να φέρουν επιπλέον εξοπλισμό ή προμήθειες, εφόσον κάτι τέτοιο κρινόταν αναγκαίο. Η πρώτη ομάδα, αποτελούμενη από 10 σπηλαιολόγους, ξεκίνησε στις φορτωμένη με 14 μπουκάλες. Από αυτούς, μόνο ο Περικλής και ο Αντρέας είχαν ξαναμπεί στο σπήλαιο. Είχα μια ανησυχία για το αν θα περνούσαν όλοι το στένεμα, γιατί αν και δεν είχαν πρόβλημα με τα στενά, πολλοί δεν τα πήγαιναν καλά με τα νερά και ο συνδυασμός και των δύο μπορεί να δημιουργούσε δυσκολίες. Η δεύτερη ομάδα, αποτελούμενη από 6 άτομα μαζί με μένα, μπήκε στο σπήλαιο στις έχοντας άλλες 2 μπουκάλες, 8 κιλά βάρη με τις ζώνες τους καθώς και 3 ζεύγη τηλεφωνικών συσκευών και 150 μέτρα τηλεφωνικό καλώδιο. Μπήκαμε στο σπήλαιο από το τούνελ που έχει διανοιχτεί για τη εξυπηρέτηση των επισκεπτών. Μπαίνοντας μέσα αισθανθήκαμε κατευθείαν την διαφορά θερμοκρασίας που υπάρχει με το εξωτερικό περιβάλλον. Ο τεχνητός διάδρομος φθάνει σε μια πλατεία από όπου ξεκινάνε δύο ακόμη διάδρομοι. Εμείς ακολουθήσαμε τον αριστερό ο οποίος οδηγεί στη σπλάχνα του βουνού με πορεία αντίθετη προς τη ροή του ποταμού. Περπατώντας στο διάδρομο, φτάσαμε στην τελευταία πλατεία και στο τέλος του τουριστικά αξιοποιημένου σπηλαίου. Από εδώ και πέρα, ανάψαμε τα φωτιστικά μας και με αποφασιστικότητα περάσαμε στην άμμο και στη συνέχεια μπήκαμε στο νερό που σε πολλά σημεία μας έφθανε μέχρι το γόνατο. Αμέσως μετά φθάσαμε στην πρώτη αίθουσα. Το ποτάμι ήταν αριστερά μας και εμείς περπατούσαμε σε μια αμμουδιά. Στην μέση περίπου της αίθουσας κρεμόταν από το ταβάνι ένας περίεργος σταλακτίτης, πάρα πολύ λεπτός, τελείως ευθύς και κάθετος, γύρω στα 6 μέτρα μήκος. Με μια πιο προσεκτική ματιά, παρατηρήσαμε ότι επρόκειτο για σωλήνα μιας παλιάς γεώτρησης, πράγμα που κάνει μεγάλη εντύπωση σε όσους τον βλέπουν πρώτη φορά. Συνεχίζοντας την πορεία, φτάσαμε στο τρίτο σιφόνι του σπηλαίου, το οποίο έχει παρακαμφθεί με τεχνητή διάνοιξη, η οποία έγινε με σκοπό την περαιτέρω τουριστική αξιοποίηση του σπηλαίου. Αυτό μας διευκόλυνε πάρα πολύ γιατί σε άλλη περίπτωση θα χρειαζόταν κατάδυση από πολύ νωρίς. Κοντά σε αυτό το σημείο βάλαμε και ένα σημάδι ώστε να ελέγχουμε τη στάθμη του νερού. Συνεχίζοντας την πορεία μας αντίθετα προς τη ροή του ποταμού, μια μπαίναμε στο νερό και μια ανεβαίναμε στην αμμουδιά. Σταματήσαμε σε ένα σημείο και ζήτησα από τους υπόλοιπους να κοιτάξουν γύρω τους. Το φως δεν έφθανε στις άκρες. Ήμασταν στην αίθουσα της «Ακρόπολης», μία από τις μεγαλύτερες υπόγειες αίθουσες στην Ελλάδα με μήκος 150 μ, πλάτος 80 μ. και ύψος 40μ. Στη μια μεριά υπήρχε ένας όγκος από τεράστιους σταλαγμίτες με ύψος που σε μερικές φορές έφθανε τα 20 μέτρα. Βλέποντας αυτόν τον όγκο από μακριά, πραγματικά νόμιζε κανείς ότι είναι μια ακρόπολη, ένας Παρθενώνας της Φύσης. Αφού καθίσαμε λίγο και θαυμάσαμε αυτήν την ομορφιά, συνεχίσαμε την πορεία μας προς το σημείο των 6000 μέτρων. Τα βήματά μας ήταν γρήγορα και σταθερά και σε λίγο φθάσαμε στο σιφόνι 4, όπου βρήκαμε τον Μιχάλη και τον Δημήτρη να περιμένουν. Μας είπαν ότι αντιμετώπισαν κάποιο πρόβλημα στο πέρασμα του σιφονιού. Το νερό ήταν ανεβασμένο σε σχέση με την προηγούμενη φορά και η προσπέλασή του είχε δυσκολέψει. Βάλαμε το πάνω μέρος της καταδυτικής μας στολής (το κάτω το φορούσαμε ήδη) γιατί έπρεπε να βυθιστούμε τελείως στο νερό. Ξεκινώντας το πέρασμα του σιφονιού είχα μια μικρή ανησυχία. Ήξερα ότι είναι το πιο δύσκολο κομμάτι του σπηλαίου. Σκεφτόμουν τι θα γίνει αν αρχίσει να βρέχει έξω και ανέβει η στάθμη του νερού. Απομάκρυνα τις αρνητικές σκέψεις και επικεντρώθηκα στο πέρασμα. Το σιφόνι 4 έχει μήκος περίπου 20 μέτρα. Το βάθος του νερού δεν ξεπερνά το μισό μέτρο και το ύψος του στην είσοδο είναι γύρω στο 1.60μ. αλλά στην έξοδο χαμηλώνει και φθάνει τους 15 πόντους από το νερό. Παρατήρησα ότι στο στενότερο σημείο δημιουργείται ένα ρεύμα αέρα από μέσα προς τα έξω. Το ρεύμα αυτό παρέσυρε το νερό και το ψέκαζε υπό μορφή σπρέι. Δεν μας έφτανε 4

5 δηλαδή το στριμωξίδι, είχαμε και το νερό να μας πιτσιλάει στο πρόσωπο! Αφού εκτίμησα την κατάσταση, έκρινα λογικότερο να βγάλω το κράνος μου, μιας και δεν χώραγε το κεφάλι μου μαζί με αυτό και να κάνω μια μικρή βουτιά ώστε να περάσω το δύσκολο σημείο. Για λίγα δευτερόλεπτα δεν έβλεπα που πήγαινα αλλά μόλις σήκωσα το κεφάλι κατάλαβα ότι είχα περάσει. Βγήκα στην αμμουδιά που έχει από την άλλη μεριά και περίμενα τα υπόλοιπα παιδιά, οι οποίοι πέρασαν το κομμάτι αυτό ο καθένας με το δικό του τρόπο. Μόλις περάσαμε όλοι, ανασυνταχθήκαμε και ξεκινήσαμε πάλι με βήμα γοργό και σταθερό προχωρώντας και παρατηρώντας το σπήλαιο. Η ομορφιά του σε μερικά σημεία είναι ασύλληπτη. Η ροή του νερού και η άμμος δεν έχουν αφήσει να δημιουργηθούν σταλαγμίτες, αλλά στα σημεία που έχουν δημιουργηθεί, είναι πραγματικά τεράστιοι. Συναντήσαμε μπροστά μας μια μεγάλη αίθουσα με περίπου τις ίδιες διαστάσεις με αυτήν της «Ακρόπολης». Στη μια άκρη η οροφή σχημάτιζε με τους σταλαγμίτες κάτι σαν μια τεράστια πύλη. Ακόμα και τα τοιχώματα ήταν πραγματικά εντυπωσιακά. Δεξιά και αριστερά βλέπαμε μια ευθεία γραμμή καφέ χρώματος σε ύψος 3 μέτρων. Ήταν προφανές ότι είναι το σημείο που φτάνει το νερό τις εποχές με μεγάλη ροή. Ελπίζαμε ότι δεν θα μας τύχαινε να συναντήσουμε τόσο νερό μέσα εκεί. Με αυτές τις σκέψεις φτάσαμε στο σιφόνι 5, ένα αρκετά στενό σημείο, αλλά όχι τόσο όσο το προηγούμενο. Συνεχίσαμε την πορεία μας για την διασταύρωση των μέτρων. Κοίταξα το ρολόι μου. Είχαμε κάνει μέχρι εδώ μιάμιση ώρα και δεν ήμασταν καθόλου κουρασμένοι. Το κόψιμο του τσιγάρου, το χάσιμο κιλών και λίγη προπόνηση φαίνεται ότι απέδωσαν! Μετά από λίγα λεπτά φτάσαμε σε άλλη μια μεγάλη αίθουσα παρόμοια με τις προηγούμενες. Το χαρακτηριστικό της είναι ότι σε ένα σημείο περάσαμε κάτω από έναν τεραστίων διαστάσεων σταλαγμίτη με ύψος πάνω από 17 μέτρα και περίμετρο άλλο τόσο. Προχωρώντας και σκεπτόμενος τη φωτογράφησή του, είδαμε στο βάθος και σε απόσταση περίπου 100 μέτρων κάτι φώτα. Φτάνοντας τα, χαιρετηθήκαμε με χαρά με τα άλλα μέλη της αποστολής που είχαν προπορευθεί. Στο σημείο αυτό το σπήλαιο χωρίζεται σε δύο αγωγούς. Ο ένας συνεχίζει ΒΔ και ο άλλος Β για 200 μέτρα περίπου όπου σταματάει στο σιφόνι 6. Σε αυτό το σημείο θα πραγματοποιούσαμε κατάδυση την επόμενη μέρα. Ένα μέρος του εξοπλισμού είχε ήδη μεταφερθεί στο σημείο αυτό. Η διαμόρφωση του αγωγού σε αυτά τα 200 μέτρα ήταν διαφορετική από το υπόλοιπο σπήλαιο. Ο αγωγός ήταν γεμάτος νερό και το πρανές του πολύ απότομο και λασπώδες. Στο τέλος του, όπου βρίσκονταν το σιφόνι, σχημάτιζε ένα μικρό αμμώδες νησάκι όπου ήταν και το καταλληλότερο σημείο να τοποθετηθούν τα υλικά για την κατάδυση. Αφού τακτοποιήσαμε τα πράγματα ξεκινήσαμε για την έξοδο. Η επομένη μέρα θα ήταν μεγάλη. Μετά το σιφόνι είχαν περάσει μόνο δύο Γάλλοι των οποίων οι αναφορές είναι συγκεχυμένες. Υποστήριζαν ότι το σπήλαιο συνέχιζε για δύο χιλιόμετρα ακόμη και ότι είχε τεράστιες αίθουσες προς εξερεύνηση. Τα λεγόμενά τους μας είχαν συνεπάρει και είχαν ξεσηκώσει την φαντασία μας. Γυρνώντας πίσω, σκεφτόμασταν την επόμενη μέρα. Ο γυρισμός ήταν εύκολος καθώς δεν είχαμε εξοπλισμό να μεταφέρουμε. Το μόνο που έπρεπε να κάνουμε ήταν να τοποθετήσουμε τις τηλεφωνικές γραμμές στα σιφώνια 4 και 5, πράγμα που έγινε αρκετά γρήγορα και μεθοδικά. Στο σιφόνι 4 μας περίμεναν και τα άλλα μέλη της αποστολής για να μας βοηθήσουν. Φτάνοντας στο τουριστικό τμήμα η ώρα ήταν 20.30, το σπήλαιο είχε κλείσει τις πόρτες του προ πολλού. Έτσι αναγκαστήκαμε να βγούμε από την φυσική έξοδο του νερού. Ένας-ένας βγαίναμε και ανεβαίναμε πάνω στον διάδρομο που υπάρχει έξω από το σπήλαιο. Φτάσαμε στην κατασκήνωση όπου μας περίμεναν τα υπόλοιπα παιδιά για την καθιερωμένη αναφορά. Ήταν η πρώτη μέρα της αποστολής και όλα πήγαν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που είχαμε θέσει. Μέσα στο σπήλαιο μπήκαν 18 άτομα, από τα οποία τα 12 έφτασαν στα μέτρα. Οι αναφορές από τους επικεφαλείς των ομάδων συγκεντρώθηκαν στη γραμματεία και αποφασίστηκαν οι εργασίες της επόμενης μέρας. ΚΥΡΙΑΚΗ, 22 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 5

6 Αυτή ήταν σημαντική μέρα. Μετά το πρωινό και την οργάνωση των ομάδων, στις 10 το πρωί ξεκίνησαν 5 άτομα για μέσα. Σκοπός τους ήταν να πάνε τον υπόλοιπο εξοπλισμό (ρυθμιστές, φακούς, βατραχοπέδιλα, κλπ.) για την κατάδυση στο σιφόνι 6. Στις μπήκαν 2 άτομα για κινηματογράφηση και στις 12 μπήκε η ομάδα των δυτών. Κύριος στόχος της ομάδας των δυτών ήταν το πέρασμα του σιφονιού 6 και η προώθηση υλικών σπηλαιοκατάδυσης πίσω από αυτό. Επιπλέον, η ομάδα ήταν επιφορτισμένη να αιχμαλωτίσει δείγμα ψαριών που θα εντόπιζε στο σημείο αυτό. Φτάνοντας στο νησάκι που ήταν το σιφόνι 6 αντικρίσαμε πάλι τον μεγάλο όγκο του εξοπλισμού που είχε συγκεντρωθεί: 10 ρυθμιστές, 18 μπουκάλες, μίτοι, φακοί, καταδυτικά βάρη (τουλάχιστον 20 κιλά!), φωτογραφικός εξοπλισμός, υποβρύχιες βιντεοκάμερες, ασετιλίνη, εξοπλισμός επιβίωσης. Όλος αυτός ο εξοπλισμός είχε μεταφερθεί στις τρεις πρώτες ημέρες χάρη στις μεγάλες προσπάθειες όλων των μελών της αποστολής. Πέντε άτομα ετοιμάστηκαν να περάσουν το σιφόνι αυτό, ώστε να μεταφέρουν εξοπλισμό στο επόμενο σιφόνι που ως ανεξερεύνητο αποτελούσε και το στόχο μας. Ετοιμαστήκαμε όλοι, ελέγχοντας τον απαραίτητο εξοπλισμό που πρέπει να έχει κάθε σπηλαιοδύτης: δύο μπουκάλες με δύο ρυθμιστές, 3 φακούς, εφεδρικό μίτο. Επιπλέον, θα μεταφέραμε και στεγανά κουτιά με υλικά που θα χρειαζόμασταν μετά το σιφόνι: ασετιλίνη, φαγητό, νερό, εξοπλισμό ασφαλείας καθώς και τον εξοπλισμό για να μαζέψουμε τα δείγματα ψαριών (απόχες και δοχεία). Αμέσως ξεκινήσαμε τις ετοιμασίες. Ως πιο έμπειροι, ο Κωνσταντίνος και ο Γιώργος μάς έδιναν συνέχεια οδηγίες και συμβουλές. Πρώτος ξεκίνησε ο Γιώργος για να δέσει και τον μίτο. Μας χαιρέτησε και χάθηκε με θόρυβο στα μαύρα νερά. Εγώ και ο Περικλής είχαμε συνεννοηθεί να ξεκινήσουμε μετά από 5 λεπτά. Όταν έφτασε η στιγμή, άναψα όλα μου τα φωτιστικά και βούτηξα. Έπιασα το μίτο με το δεξί μου χέρι και άρχισα να τον ακολουθώ. Αμέσως συνειδητοποίησα ότι τα φώτα δεν χρησίμευαν σε τίποτα. Η ορατότητα ήταν μηδενική και με οδηγούσε μόνο ο μίτος. Δεν έπρεπε να τον αφήσω για κανένα λόγο. Σε λίγο έφτασα στο βυθό και άρχισα να ακολουθώ ανηφορική πορεία. Σε αυτό το σημείο η ορατότητα είχε βελτιωθεί. Ξαφνικά στα δεξιά μου είδα κάτι φώτα. Ήταν ο Γιώργος που προσπαθούσε να τραβήξει βίντεο, αλλά η χαμηλή ορατότητα του χάλασε τα σχέδια. Βγήκα στην επιφάνεια του νερού και συνέχιζα να ακολουθώ τον μίτο, ο οποίος τελείωνε σε ένα πασαλάκι που ήταν καρφωμένο στην λάσπη. Έβγαλα τα πέδιλα και τις μπουκάλες και άρχισα να παρατηρώ αυτήν την μεριά του σπηλαίου. Ήμουν ο πέμπτος άνθρωπος που έβλεπε αυτή τη μεριά του σιφονιού και ένοιωθα ένα δέος. Επάνω στο λασπώδες πρανές φαίνονταν τα βήματα των πρωτοπόρων που πέρασαν πριν από 3 χρόνια. Σε λίγο εμφανίστηκε και ο Περικλής με τον Κωνσταντίνο. Εδώ αφήσαμε όλο τον καταδυτικό εξοπλισμό, πλην των υλικών που θα χρειαζόταν ο Γιώργος για την επόμενη κατάδυση. Το βάρος και ο όγκος των υλικών δεν μας επέτρεπε παρά να κουβαλήσουμε υλικά μόνο για ένα άτομο. Εκτός από τον εξοπλισμό της κατάδυσης είχαμε μαζί μας και μια απόχη, την οποία θα χειριζόταν ο Περικλής (ως ο πιο έμπειρος ψαράς της ομάδος!). Πραγματικά, μετά από λίγο είδαμε το πρώτο ψάρι, το οποίο όμως μας ξέφυγε. Το δεύτερο, λίγο πιο κάτω, δεν ήταν τόσο τυχερό. Ο Περικλής το εγκλώβισε και το βάλαμε στο δοχείο που είχαμε για αυτό το σκοπό. Η απόσταση από την έξοδο του σπηλαίου ήταν περίπου μέτρα. Τι έκανε αυτό το ψάρι τόσο μακριά; Ήμασταν ικανοποιημένοι που πιάσαμε ένα ζωντανό δείγμα σε τέτοιο βάθος. Σε λίγο, όμως, η διαμόρφωση του σπηλαίου άρχισε να αλλάζει. Από έναν αγωγό με απότομο λασπώδες πρανές με νερό βάθους ενός μέτρου σε βραχώδες δύσβατο οροπέδιο! Οι βράχοι ήταν αιχμηροί και κοφτεροί και σε πολλά σημεία αναγκαζόμασταν να τους σκαρφαλώσουμε. Μετά από λίγο Βρεθήκαμε σε μια τεράστια αίθουσα της οποία η οροφή φαινόταν με δυσκολία. Το ύψος της πρέπει να ήταν πάνω από 60 μέτρα. Όλη αυτή η αίθουσα ήταν γεμάτη κατακρημνίσεις. Τα βράχια που πατούσαμε ήταν κοφτερά, γλιστερά και ασταθή. Όταν πατούσαμε πάνω τους αυτά άλλαζαν θέση λες και ήθελαν να μας ρίξουν κάτω. Εκτός των άλλων, ορισμένοι από εμάς είχαν κάνει την απερισκεψία να μην φορέσουν παπούτσια και παρέμειναν με τις καταδυτικές κάλτσες. Οι οδυνηρές πτώσεις που υπομείναμε, μάς έκαναν να αποφασίσουμε να αφήσουμε κάθε τι που μας έκανε τη ζωή δύσκολη. 6

7 Αυτή η κίνηση μάς διευκόλυνε κάπως, αλλά όχι όσο θα θέλαμε. Μετά από δύο επίπονες ώρες νομίζαμε ότι είχαμε καλύψει χιλιόμετρα ενώ στην ουσία είχαμε προχωρήσει περίπου 800 μέτρα, όπως αποκάλυψε αργότερα η χαρτογράφηση. Εγώ ήδη σκεφτόμουν το γυρισμό. Τα πόδια μου είχαν ματώσει, όπου βρίσκαμε λίμνη με νερό πέφταμε μέσα, και προτιμούσαμε το κολύμπι από το περπάτημα. Ευτυχώς, προς το τέλος του αγωγού το έδαφος ήτανε ελαφρώς πιο φιλόξενο και οι βράχοι τουλάχιστον δεν μετακινούνταν. Μετά από λίγο ο Γιώργος, που ήταν πιο μπροστά μας, φώναξε ότι φτάσαμε στο σιφόνι. Σε λίγο πατούσαμε δεξιά του σιφονιού όπου υπήρχε ένας αγωγός λάσπης. Επιτέλους μαλακό έδαφος! Από εδώ ξεκίνησε και η εξερεύνηση, αφού ήταν η πρώτη φορά που έγινε κατάδυση στο σημείο αυτό. Στη συνέχεια ο Γιώργος Τζαβέλας περιγράφει: Ο ενθουσιασμός και η αγωνία είναι μεγάλη καθώς θα προχωρήσουμε σε μέρη που δεν έχει ξανάπαει ποτέ κανείς. Σιγά-σιγά, όμως, όπως προετοιμάζομαι για την σπηλαιοκατάδυση και κάνω τους τελικούς ελέγχους του εξοπλισμού, ο ενθουσιασμός δίνει τη θέση του στην ηρεμία και στην αυτοσυγκέντρωση που είναι απαραίτητες για την ασφάλεια. Το σιφόνι είναι ευρύχωρο με πολλά σημεία για το δέσιμο του μίτου και ικανοποιητική ορατότητα (3-4 μέτρα). Συνεχίζοντας την κάθοδο, φτάνω στα 6 μέτρα μόλις και βλέπω την συνέχεια να ανηφορίζει! Επιτυχία! Νέα τμήματα της σπηλιάς μας περιμένουν μπροστά. Πράγματι, μετά από συνολικά 50 μέτρα, αναδύομαι σε μια αίθουσα. Αυτή είναι ίσως η καλύτερη στιγμή της εξερεύνησης. Ξέρεις ότι βλέπεις κάτι που δεν έχει ξαναδεί κανείς, είσαι σε μια αίθουσα που δεν έχει φωτιστεί ποτέ. Και η αίθουσα είναι πράγματι εντυπωσιακή, είναι ένα στενόμακρο και ψηλό ρήγμα (3 μέτρα πλάτος και 15 μέτρα ύψος), το οποίο είναι γεμάτο με νερό μέχρι τα τρία μέτρα περίπου. Κολυμπώντας στην επιφάνεια, διένυσα περίπου 140 μέτρα, όπου η οροφή χαμηλώνει ξαφνικά και σχηματίζεται άλλο ένα σιφόνι, το σιφόνι 9. Ετοιμάζομαι για την 3η κατάδυση, έχοντας πάντα στο νου μου ότι με την έξοδο του σπηλαίου με χωρίζουν περίπου μέτρα πορείας και άλλα δύο σιφόνια. Ο κανόνας των τρίτων [4] εδώ βέβαια δεν είναι επαρκής, αφού πρέπει να υπολογίζεις και τον αέρα που απαιτείται για τα δύο σιφόνια της επιστροφής. Αυτό το σιφόνι είναι σχετικά ευρύχωρο αλλά βαθαίνει γρήγορα και θολώνει πολύ, αφού τα τοιχώματα και η οροφή έχουν επικάλυψη ίλης, η οποία αποκολλάται από τις φυσαλίδες του δύτη μειώνοντας την ορατότητα. Γρήγορα, φτάνω τα 17 μέτρα βάθος (περίπου 50 μέτρα διείσδυσης) και είναι εμφανές ότι οι μικρές μπουκάλες που έχω δεν επαρκούν. Ψάχνω ένα σημείο για να δέσω τον μίτο και να επιστρέψω. Η ορατότητα μειώνεται πολύ από την ίλη που πέφτει από το ταβάνι και με γρήγορες κινήσεις κάνω ένα διπλό κόμπο σε ένα βράχο που προεξέχει, κόβω τον μίτο και επιστρέφω με μηδενική σχεδόν ορατότητα. Όταν βγω πια στην επιφάνεια, αρχίζω να σκέπτομαι πώς θα οργανωθεί η επόμενη κατάδυση με μεγαλύτερες μπουκάλες, ώστε να έχουμε περισσότερο διαθέσιμο αέρα. Μετά από την ενημέρωση των συντρόφων μου που με περίμεναν, ξεκινήσαμε την έξοδό μας από το σπήλαιο. Η έξοδος ήταν σαφώς πιο ξεκούραστη, αφού δεν μεταφέραμε εξοπλισμό, αλλά η κούραση είχε κάνει ήδη αισθητή την παρουσία της. Για άλλη μια φορά, συνειδητοποιήσαμε το μέγεθος και την σοβαρότητα του σπηλαίου, αφού απαιτείται περπάτημα 8 χμ, μία σπηλαιοκατάδυση και πέρασμα από τα δύο δύσκολα σιφόνια. Προς μεγάλη μας έκπληξη και χαρά μόλις βγαίνουμε, στις 2 το πρωί, βρίσκουμε τους συντρόφους μας να μας περιμένουν με ζεστό φαγητό και ζεστό νερό (των οποίων επιμελήθηκε η Γεωργία), πράγμα καταπληκτικό μετά από 12 ώρες μέσα στη βρεγμένη στολή. Οι ομάδες υποστήριξης έχουν βγει νωρίτερα από την ομάδα των δυτών, που με την έξοδό τους ολοκληρώνεται και η ενημέρωση της γραμματείας για τις εργασίες της ημέρας. Η ομάδα των δυτών φέρει στις αποσκευές της και το δοχείο περισυλλογής με δείγματα των ψαριών και καραβίδας που αιχμαλώτισαν. Η επιτυχία μάς ενθαρρύνει όλους να συνεχίσουμε. 7

8 Αργά το βράδυ της Κυριακής έχουμε και τις τελευταίες αφίξεις μελών στην αποστολή (Αποστολόπουλος, Τρέμου) αλλά και αναχωρήσεις για επιστροφή, μια και κάποια μέλη της αποστολής θα έπρεπε να επιστρέψουν στην Αθήνα και να επανέλθουν στο τέλος της εβδομάδας. ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Ημέρα ξεκούρασης! Η καταπόνηση όλων των ομάδων μετά την προώθηση όλου αυτού του υλικού βαθιά μέσα στο σπήλαιο και των καταδύσεων στο δεξιό τμήμα επιβάλουν την ξεκούραση όλων και την ανασύνταξή μας μετά τα νέα δεδομένα. Μετά την πρωινή ενημέρωση και το πρωινό, οι περισσότεροι ασχολούνται με την φροντίδα του ατομικού τους εξοπλισμού και τις εργασίες στην κατασκήνωση. Σε επικοινωνία με το ΙΝΑΛΕ τους ενημερώνουμε για την περισυλλογή των ψαριών. Το ενδιαφέρον είναι έντονο. Αποφασίζεται να γίνει νέα προσπάθεια προκειμένου τα ψάρια να αιχμαλωτιστούν και να μεταφερθούν ζωντανά στην έξοδο όπου και οι μελετητές του ΙΝΑΛΕ θα μεταβούν για να τα παραλάβουν. Ακολουθεί μελέτη των γεωλογικών χαρτών και των παλαιότερων χαρτογραφήσεων από τους επικεφαλείς των ομάδων. Το μεσημέρι εισέρχεται στο σπήλαιο ομάδα τεσσάρων ατόμων για φωτογράφηση και βιντεοσκόπηση στην αίθουσα της «Ακρόπολης». ΤΡΙΤΗ 24 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Μετά το πρωινό και κατά την προετοιμασία των μελών, στην κατασκήνωση φτάνουν τρεις επιστήμονες από το ΙΝΑΛΕ για την παραλαβή των ψαριών καθώς και τηλεοπτικό συνεργείο της ΕΤ3 για ρεπορτάζ. Ακολουθεί η ενημέρωση από τη γραμματεία: στο σπήλαιο θα εισέλθουν 2 ομάδες. Η πρώτη, με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Κορύλλο και υποστήριξη τεσσάρων ατόμων, θα επιχειρήσει κατάδυση στο σιφόνι 7 στο αριστερό τμήμα του σπηλαίου και παράλληλα θα μεταφέρει νερό και τρόφιμα μέχρι τη διασταύρωση στα 6000 μέτρα για τη δεύτερη ομάδα, που σίγουρα θα τα χρειαστεί κατά την έξοδό της. Κατά την επιστροφή της, η ομάδα αυτή θα μεταφέρει υλικό (άδειες μπουκάλες για γέμισμα) στην έξοδο του σπηλαίου από τον ενδιάμεσο σταθμό στα 6000 μέτρα. Η δεύτερη ομάδα, με συντονιστή τον Γιώργο Τζαβέλα και την κύρια ομάδα των δυτών, θα συνεχίσει την εξερεύνηση στο δεξιό τμήμα και θα το χαρτογραφήσει. Παράλληλα, θα προσπαθήσει εκ νέου να αιχμαλωτίσει ζωντανά ψάρια και να τα μεταφέρει στην έξοδο....συνέχεια της περιγραφής από τον Γιώργο Τζαβέλα... Δύο μέρες μετά και αρκετά χιλιόμετρα περπάτημα και κουβάλημα είμαστε ξανά στο ίδιο σημείο. Μόλις έχουμε προωθήσει τις νέες μπουκάλες και έχουμε ολοκληρώσει τη χαρτογράφηση αυτού του τμήματος του σπηλαίου, έχοντας μάλιστα χρησιμοποιήσει και ένα αποστασιόμετρο Laser για μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτητα. Ο Θωμάς και ο Περικλής με βοηθούν να ετοιμαστώ, είμαστε όλοι λιγομίλητοι ξέροντας ότι οι πιθανότητες συνέχειας είναι μικρές, αφού το σιφόνι βαθαίνει πολύ. Κάνω έναν τελικό έλεγχο στον εξοπλισμό μου (που περιλαμβάνει δύο μεγαλύτερες μπουκάλες 7 και 10 λίτρων και μία μικρή για να περάσω και να επιστρέψω από το σιφόνι 8) και ξεκινάω. Σήμερα είμαι επιπλέον επιφορτισμένος με τη χαρτογράφηση του τμήματος που εξερευνήθηκε στην προηγούμενη κατάδυση. Ξεκινάω, λοιπόν, τη χαρτογράφηση, αλλά πολύ γρήγορα αντιμετωπίζω το πρώτο πρόβλημα: στα 4 μόλις μέτρα κολλάει το κουμπί που φουσκώνει το ρυθμιστή πλευστότητας. Μέχρι να ασφαλίσω τον εξοπλισμό της χαρτογράφησης και να προλάβω να αποσυνδέσω το σωλήνα πλήρωσης του ρυθμιστή πλευστότητας, αυτός έχει γεμίσει και βρίσκομαι κολλημένος στην οροφή. Η οροφή είναι βέβαια επικαλυμμένη με ίλη, οπότε με την επαφή, η λάσπη αποκολλάται και βρίσκομαι αμέσως σε μηδενική ορατότητα έχοντας χάσει 8

9 τον μίτο, ο οποίος θα πρέπει να βρίσκεται ακριβώς από κάτω μου. Με ήρεμες κινήσεις, ανακτώντας τον αργό ρυθμό αναπνοής, ξεφουσκώνω τον ρυθμιστή πλευστότητας και κατεβαίνοντας, ψηλαφώντας, εντοπίζω τον μίτο και συνεχίζω. Συνεχίζω γρήγορα τη χαρτογράφηση του σιφονιού 8 και, λίγο πριν αναδυθώ, βλέπω ότι η μικρή μπουκάλα έχει σχεδόν αδειάσει επειδή η καθυστέρηση με το πρόβλημα ανέβασε την κατανάλωση μου σε αέρα. Αφήνω την μπουκάλα και συνεχίζω κολυμπώντας μέχρι το επόμενο σιφόνι, όπου χωρίς καθυστέρηση καταδύομαι πάλι. Ακολουθώ τον μίτο που έβαλα προχτές και γρήγορα φτάνω στο τέλος της προχτεσινής εξερεύνησης. Δένω ξανά τον μίτο και συνεχίζω την εξερεύνηση. Το σπήλαιο εξακολουθεί να κατηφορίζει και όσο προχωράω το βάθος μεγαλώνει. Σιγά-σιγά, όμως, οι διαστάσεις του μικραίνουν και η οροφή χαμηλώνει σχηματίζοντας έτσι ένα φαρδύ αλλά χαμηλοτάβανο πέρασμα. Τα τοιχώματα και η οροφή είναι επικαλυμμένα με λάσπη, η οποία με τις φυσαλίδες ξεκολλάει, πέφτοντας σαν βροχή και μειώνοντας την ορατότητα. Το σπήλαιο συνεχίζει να βαθαίνει. Σταματάω για λίγο να ελέγξω πάλι τα όργανα μου: έχω πια περάσει τα τριάντα μέτρα βάθος και έχω σχεδόν καταναλώσει το ένα τρίτο του διαθέσιμου αέρα, το τελευταίο ταμπελάκι [5] στο μίτο μου δείχνει ότι έχω προχωρήσει περίπου 90 μέτρα μέσα. Κάτι μου θυμίζει αυτή η κατάσταση: είμαι 8 χιλιόμετρα μέσα στο σπήλαιο, 30 μέτρα βάθος νερού και 2 ακόμα σιφόνια με χωρίζουν από την έξοδο και ο αέρας μου πλησιάζει τα τρίτα. Αποφασίζω ότι έχω προχωρήσει αρκετά. Ψάχνω να βρω ένα σημείο για να δέσω τον μίτο. Εντοπίζω μια διαμπερή τρύπα και πλησιάζω για να δέσω. Καθώς η οροφή είναι χαμηλά, γρήγορα η ορατότητα μηδενίζεται. Ψηλαφιστά βρίσκω την τρύπα, και κάνω ένα διπλό κόμπο στα τυφλά. Στη συνέχεια, πρέπει να κόψω τον μίτο ώστε να πάρω μαζί μου το καρούλι με τον υπόλοιπο μίτο. Στα τυφλά, ελέγχω τρεις φορές ποιος είναι ο μίτος που οδηγεί στην έξοδο και ποιος που οδηγεί στο καρούλι, ένα λάθος κόψιμο θα είχε πολύ άσχημες συνέπειες αφού θα έμενα με το καρούλι στο χέρι και τον μίτο που οδηγεί έξω κομμένο. Η επιστροφή γίνεται με πολύ χαμηλή ορατότητα, μηδενική σε ορισμένα σημεία. Σε βάθος 3 μέτρων περιμένω για 3 λεπτά ώστε το σώμα μου να αποφορτιστεί από το άζωτο. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή γιατί συνολικά θα γίνουν 5 καταδύσεις (2 για να φτάσω μέχρι εδώ και άλλες δύο για την επιστροφή) και η μεγάλη σωματική προσπάθεια (περπάτημα και κουβάλημα εξοπλισμού) μπορούν να οδηγήσουν σε πιθανά προβλήματα νόσου αποσυμπιέσης [6]. Αφού αναδύθηκα, περίμενα πάλι δέκα λεπτά πριν καταδυθώ στο επόμενο σιφόνι για να υπάρχει αρκετός χρόνος παραμονής στην επιφάνεια μεταξύ των δύο καταδύσεων. Περιμένω με σβηστά τα φώτα αναλογίζοντας τι πετύχαμε τις τελευταίες αυτές μέρες. Η σκέψη μου, βέβαια, είναι και στους συντρόφους μας που προχωράνε την εξερεύνηση στην αριστερή διασταύρωση και στον Κωνσταντίνο που θα έκανε κατάδυση στο δύσκολο σιφόνι 7. Με σβηστά τα φώτα, μέσα σε απόλυτο σκοτάδι και απόλυτη ησυχία αναλογίζομαι πόσο αποκομμένος είμαι από τον έξω κόσμο, πόσο μακριά, κυριολεκτικά και μεταφορικά, είμαι. Σίγα σιγά αυτοσυγκεντρώνομαι και αφήνω αυτές τις σκέψεις γιατί έχω άλλο ένα σιφόνι μπροστά μου, μια κατάδυση ακόμα που θα με φέρει κοντά στους συντρόφους μου, που με περιμένουν για να ξεκινήσουμε για την έξοδο. Έξι ωρών περπάτημα και μια ακόμα κατάδυση μας φέρνουν πολύ κουρασμένους στην έξοδο στις 4 το πρωί. Τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής μάς περιμένουν με το καλύτερο δώρο που θα μπορούσαν να έχουν: ζεστό νερό για πλύσιμο και κανονικό φαγητό είναι απολαυστικά μετά από 14 ώρες μέσα στο σπήλαιο φορώντας τις μόνιμα βρεγμένες καταδυτικές στολές. Την ίδια μέρα που έγιναν τα παραπάνω, η δεύτερη ομάδα υποστήριξε τον Κωνσταντίνο Κορύλλο στην εξερεύνηση και σπηλαιοκατάδυση του αριστερού κλάδου του σπηλαίου. Ο ίδιος περιγράφει: Το Αριστερό Τμήμα Κατά την πορεία μας από τη διασταύρωση μέχρι το σιφόνι 7 (βλ. χάρτη), παρατηρήσαμε ότι η μορφολογία του σπηλαίου αλλάζει δραματικά. Η οροφή χαμηλώνει, το σπήλαιο στενεύει και ο πλούσιος διάκοσμος δίνει την θέση του σε ένα αποκρουστικό συνονθύλευμα από στοιβαγμένες κατακρημνίσεις ογκόλιθων. Η πορεία συνεχίζει για πάνω 9

10 από ενάμιση χιλιόμετρο για να καταλήξει σε μια μεγάλη αίθουσα χαλασμάτων. Μέσα στην αίθουσα υπάρχει ένας λόφος από ογκόλιθους που πρέπει κανείς να ανέβει για να του δοθεί πρόσβαση στο σιφόνι. Τον Φεβρουάριο του 2002 φτάσαμε στο σιφόνι 7 με σκοπό να κάνουμε μια πρώτη εκτίμηση για τις προοπτικές συνέχισης των εξερευνήσεων σε αυτή τη διακλάδωση. Η κατάδυση απεδείχθη επιεικώς δυσάρεστη, καθώς η ορατότητα ήταν μηδενική εξ' αρχής, η υγρού τύπου στολή ανεπαρκής για τα θερμοκρασιακά δεδομένα και η έλλειψη σημείων πρόσδεσης του μίτου ανησυχητική. Η δυνατότητα παρακολούθησης των ενδείξεων των φιαλών δεν υπήρχε (ούτε από απόσταση 5 εκατοστών!), οπότε ουσιαστικά ήταν μια κατάδυση στα τυφλά. Διόλου ευχάριστο. Οι ελπίδες για συνέχεια είχαν μειωθεί αλλά έπρεπε να ξαναπροσπαθήσουμε στο μέλλον. Ένας σπηλαιοδύτης από τη γαλλική ομάδα πραγματοποίησε μια κατάδυση μερικούς μήνες μετά (γύρω στον Αύγουστο του 2002) αλλά στα 15 μέτρα διείσδυσης αποφάσισε να επιστρέψει καθώς η άμμος του πυθμένα κυλούσε προς το βαθύτερο τμήμα του σπηλαίου, γεγονός που τον θορύβησε ιδιαιτέρως. Μήπως τελικά είναι όντως κακή ιδέα να συνεχίσει κανείς; Φτάνοντας στο σημείο όπου φαινομενικά το σπήλαιο τελειώνει, συνειδητοποιώ ότι ουσιαστικά τώρα αρχίζει η εξερεύνηση. Τα μέρη που θα αποκαλυφθούν, θα τα επισκεφθούν λιγότεροι άνθρωποι από όσους έχουν πάει στη Σελήνη! Όλος ο κόπος και η προσπάθεια τόσων ανθρώπων ετοιμάζεται να καρποφορήσει. Βρισκόμαστε 7.800μ από την είσοδο του σπηλαίου, πράγμα πρωτοφανές για τα Ελληνικά δεδομένα, και ετοιμαζόμαστε να συνεχίσουμε την εξερεύνηση υποβρυχίως! Χαμογελάω, σε μια προσπάθεια να κρύψω το δέος που αισθάνομαι και ξεκινάω τις προετοιμασίες για την κατάδυση. Η σπηλαιοκατάδυση αποτελεί την πιο εξειδικευμένη μορφή κατάδυσης, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στον εξοπλισμό που χρειάζεται κανείς για την ασφαλή διεξαγωγή της. Μία στεγανή στολή (μετά από σοφή προτροπή του Γιώργου), δύο μάσκες, δύο καρούλια με μίτο, δύο μπουκάλες με τους αντίστοιχους ρυθμιστές, δύο κόφτες, τρεις φακοί, βαρίδια, γάντια και βατραχοπέδιλα. Η θερμοκρασία του νερού (120 C) καθιστά αναγκαία τη χρήση στεγανής στολής. Γυρίζω την πλάτη μου στους συντρόφους μου και πολύ αργά αρχίζω να βυθίζομαι μοναχός μου. Η ορατότητα είναι καλύτερη από την προηγούμενη φορά και βλέπω τουλάχιστον ενάμιση μέτρο μακριά. Αυτό με ανακουφίζει. Προσπαθώ να χαλαρώσω και να επεξεργαστώ λίγο τον περιβάλλοντα χώρο. 1.5x2.5 μέτρα φρεάτιο με αμμώδη, κεκλιμένο βυθό, συμπαγή οροφή επικαλυμμένη με λεπτό στρώμα πυλού. Η ελαφριά ροή προς την έξοδο μου παγώνει το πρόσωπο. Δέκα μέτρα από την είσοδο καρφώνω έναν πάσσαλο στην άμμο και στερεώνω τον μίτο πάνω του. Είναι σημαντικό ο μίτος να είναι πάντα τεντωμένος. Εκεί συναντώ τον πρώτο κάτοικο του σιφονιού. Ήταν μια καραβίδα, άσπρου και φαιού χρώματος, σε μέγεθος παλάμης. Τι γύρευε οκτώ χιλιόμετρα μέσα σε ένα σπήλαιο; Σίγουρα την ίδια απορία θα είχε και αυτή αντικρίζοντας το δίποδο τέρας που είχε το θράσος να της διαταράξει την ησυχία. Η παρουσία της (δεν ήταν και η μόνη) μας κάνει να υποθέτουμε (μετά από συζήτηση με ειδικούς) ότι πρέπει να υπάρχει κάποια λίμνη αρκετά κοντά, καθώς αυτές οι καραβίδες δεν ζούν σε μέρη με ροή όπως το σιφόνι αυτό. Στην επόμενη επίσκεψη μας πρέπει να βρούμε μια απάντηση. Συνεχίζοντας κατηφορικά στο αμμώδες πρανές για περίπου 25 μέτρα από την είσοδο, συναντώ ένα απότομο στένεμα. Η οροφή του σπηλαίου έχει σχεδόν συναντήσει το πρανές, αφήνοντας μόλις μισό μέτρο κενό με ένα περίπου μέτρο πλάτος. Ασφαλίζω τον μίτο σε μια εύκαιρη προεξοχή βράχου και προσπαθώ να χωρέσω στην τρύπα. Η πρώτη προσπάθεια είναι μεγαλοπρεπώς αποτυχημένη, καθώς σκάλωσαν με τη σειρά η αριστερή φιάλη, ο σωλήνας του δεξιού ρυθμιστή και το καλώδιο του φακού. Όλα δηλαδή. Οπισθοχώρησα αργά και τακτοποίησα τον εξοπλισμό μου, διερωτώμενος για τη σοφία της απόφασής μου να προχωρήσω. Μετά το στένεμα, το σπήλαιο διευρύνεται και η συνέχεια είναι αρκετά εύκολη. Στα 45 μέτρα από την είσοδο και σε 25 μέτρα βάθος το σπήλαιο σταματάει να βαθαίνει. Το μίγμα ηλίου - αζώτου - οξυγόνου (trimix) μέσα στις φιάλες θα μου επέτρεπε μια κατάδυση σε πολύ μεγαλύτερο βάθος, αλλά 10

11 αυτό θα αύξανε παράλληλα και την πολυπλοκότητα της κατάδυσης. Ο μίτος μου τελειώνει στα 50 μέτρα και τον ασφαλίζω σε έναν πάσαλο. Εκείνη την στιγμή ακούω ένα δυνατό συνεχές βουητό να με περικυκλώνει. Σεισμός; "Αποκλείεται να είμαι τόσο άτυχος" σκέφτηκα, καθώς το αίμα πάγωνε στις φλέβες μου. Κοιτώντας την οροφή συνειδητοποίησα ότι επρόκειτο για τις φυσαλίδες μου οι οποίες σχημάτισαν μια μεγάλη μάζα αέρα από πάνω μου, που στην συνέχεια «σερνόταν» στην οροφή του σπηλαίου παρασυρόμενη από την ροή και κατευθυνόμενη προς την έξοδο! Παράλληλα με την εμφανή ανακούφισή μου, αποφάσισα ότι αυτή ήταν η καταλληλότερη στιγμή να επιστρέψω, ακολουθώντας την θορυβώδη οδό που χαράζουν οι φυσαλίδες μου. Σε μια σπηλαιοκατάδυση η επιστροφή έχει πάντα μεγαλύτερο ενδιαφέρον, λόγω της χαμηλότερης ορατότητας που πρέπει να αντιμετωπίσει κανείς. Αυτή δεν ήταν εξαίρεση. Οι φυσαλίδες μου αποκολλούσαν πηλώδη κομμάτια από την οροφή, τα οποία διαλύονταν στην καθοδική τους πορεία και σχημάτιζαν γύρω μου ένα αδιαπέραστο ομιχλώδες πέπλο. Η ορατότητα είχε μειωθεί σε τέτοιο βαθμό που δεν έβλεπα τις ενδείξεις του υπολογιστή χειρός. Ο μόνος τρόπος να επιστρέψω βλέποντας ήταν να προσπεράσω τον πηλό-σύννεφο, κάτι που όμως δεν το επέτρεπε το όριο του ρυθμού ανάδυσης που έπρεπε να διατηρήσω (ο υπολογιστής χειρός έχει ευτυχώς και ηχητική ειδοποίηση). Ακολουθώντας τον μίτο στα τυφλά είναι μια εμπειρία σχεδόν θρησκευτικής φύσεως, που απαιτεί ευλάβεια, προσοχή και προπάντων πίστη ότι στην άλλη άκρη του νήματος βρίσκεται η έξοδος. Αναδυόμενος αντικρίζω τα αγωνιώδη βλέμματα των συντρόφων μου. Ο Κατσιαβός κοιμάται, ο Στέλιος βιντεοσκοπεί, ενώ ο Γιάννης με τον Κώστα συζητάνε κάπου στο βάθος, όλοι εναγωνίως αναμένοντας την επιστροφή μου. Αφού τους περιέγραψα σύντομα την εμπειρία μου, πήραμε το δρόμο της επιστροφής. Οδεύοντας αργά προς τη διασταύρωση, η σκέψη μου είχε καρφωθεί στον Γιώργο που πραγματοποιούσε κατάδυση στο σιφόνι 8, γύρω στα δύο χιλιόμετρα από το σημείο που βρισκόμασταν. Άραγε να έχουν πάει όλα σύμφωνα με το πρόγραμμα ή να προέκυψε κάτι απρόβλεπτο. Μια αρνητική σκέψη μου έσφιξε την καρδιά και άρχισα να επιταχύνω προς το σιφόνι 6. Ήμουν σίγουρος ότι αν, ο μη γένοιτο, κάτι είχε πάει στραβά, θα ερχόταν ο Περικλής ή ο Θωμάς να με ειδοποιήσουν και θα συναντιόμασταν από την άλλη μεριά του σιφονιού 6. Φτάνοντας εκεί, είδα με ανακούφιση ότι ήμουν μόνος. Τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας, μετά από ξεκούραση μιας περίπου ώρας, ξεκίνησαν το μακρύ δρόμο για την έξοδο και εγώ παρέμεινα στο σιφόνι 6 με σκοπό να αλλάξω το μίτο και κατόπιν να πάω να βρω τους άλλους στο τέρμα του σπηλαίου, στο σιφόνι 8. Στην κατασκήνωση αργά το βράδυ (11:30) επιστρέφουν πρώτα τα μέλη της πρώτης ομάδας, κουβαλώντας μπουκάλες για γέμισμα και άλλα υλικά έξω, όπου και ενημερώνουν για τα αποτελέσματα της κατάδυσης στα μέτρα. Η καθυστέρηση της δεύτερης ομάδας μάς έχει ανησυχήσει αρκετά και πολλοί, παρ όλη την κούραση, παραμένουν ξύπνιοι μέχρι τα ξημερώματα, όπου και κάνουν την εμφάνισή τους από την έξοδο τα μέλη της δεύτερης ομάδας. Σε μια σακούλα με νερό ένα μικρό ψάρι ζωντανό, που έφεραν μαζί τους τα μέλη της ομάδας, βρίσκει προσωρινό κατάλυμα σε ένα βαρέλι με νερό στην σκηνή της γραμματείας. Είναι όλοι ασφαλείς αλλά κατάκοποι. ΤΕΤΑΡΤΗ 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Ημέρα ξεκούρασης και αναδιοργάνωσης. Μια αναπάντεχη πρωινή μπόρα μάς αναγκάζει να ξυπνήσουμε πρωί και να συγκεντρωθούμε για πρωινό στη σκηνή του μαγειρείου. Για παραπάνω από μισή ώρα βρέχει καταρρακτωδώς, εμποδίζοντας κάθε δραστηριότητα. Μετά την ενημέρωση από τη γραμματεία, οι περισσότεροι ασχολούνται με τον καθαρισμό και την τακτοποίηση υλικών. Κατά τις 10:00 μια μικρή ομάδα επισκέπτεται τον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο έξω από το σπήλαιο. Δύο άτομα μεταβαίνουν στην Προσοτσάνη για εφοδιασμό του μαγειρείου με τρόφιμα. Στις 11:00 περίπου μια ομάδα 8 ατόμων αποφασίζουμε να πραγματοποιήσουμε έρευνα πεδίου 11

12 στην περιοχή του Οχυρού, όπου και οι καταβόθρες περισυλλογής των υπόγειων υδάτων. Μεταβαίνουμε με δύο τζιπ και ένα επιβατικό, όπου και το εγκαταλείπουμε στην αρχή του χωματόδρομου. Κατά την επίσκεψή μας φωτογραφίζουμε τις καταβόθρες και συλλέγουμε πληροφορίες από τους κατοίκους της περιοχής σε σχέση με αυτές. Το βράδυ η ομάδα επιστρέφει στην κατασκήνωση, μετά από μια γευστική στάση σε ταβέρνα της περιοχής. ΠΕΜΠΤΗ 26 ΣΕΠΤΕΜΒΙΟΥ Μετά την πρωινή ενηµέρωση οι οµάδες αναλαµβάνουν δράση: Μια ομάδα με τους Νικολαϊδη, Θεοδοσιάδη και Κατσάνο αναλαμβάνει το έργο της χαρτογράφησης από τη διασταύρωση στα 6000 μέτρα μέχρι το σιφόνι 4 στα 2500 μέτρα. Για το δύσκολο αυτό έργο έγινε χρήση του αποστασιόμετρου Laser. Αυτό βοήθησε πολύ στις μετρήσεις ύψους της οροφής σε αρκετά σημεία, στα οποία σχεδιάστηκαν τομές του καρστικού αγωγού. Επιπλέον, έγιναν αρκετές διορθώσεις στη γαλλική χαρτογράφηση με βάση τα στοιχεία αυτά. Η δεύτερη ομάδα, αποτελούμενη από σχεδόν όλους τους υπόλοιπους διαθέσιμους σπηλαιολόγους, ξεκίνησε για τη διασταύρωση στα 6000 μέτρα με κύριο στόχο το κουβάλημα υλικών προς την έξοδο. Φτάνοντας εκεί, διαπιστώσαμε τον τεράστιο όγκο των υλικών που είχαν συγκεντρωθεί και τότε συνειδητοποιήσαμε για άλλη μια φορά το μέγεθος της προσπάθειας. Τα περισσότερα υλικά είχαν προωθηθεί εκεί σε δύο φάσεις με ενδιάμεσο σταθμό στα 2500 μέτρα. Η ομάδα αυτή θα έπρεπε να τα βγάλει μέχρι έξω. Αρκετοί υπερεκτίμησαν τις δυνάμεις τους και επωμίστηκαν περισσότερα από όσα μπορούσαν να μεταφέρουν. Τελικά, κάποια υλικά παρέμειναν στα 2500 μέτρα. Τα περισσότερα, όμως, επέστρεψαν στην είσοδο, ανάμεσά τους και ο περισσότερος καταδυτικός εξοπλισμός, μιας και αρκετοί σπηλαιοδύτες αναχωρούσαν την επόμενη μέρα. Μια δυσάρεστη έκπληξη μάς επεφύλαξε η έξοδος αργά το απόγευμα από το σπήλαιο, αφού μια ξαφνική καταιγίδα κατά τη διάρκεια της απουσίας μας είχε προκαλέσει αρκετές ζημιές και αναστάτωση στην κατασκήνωση. Οι παραμένοντες σε αυτήν κατέβαλαν υπεράνθρωπες προσπάθειες για να προστατέψουν τις σκηνές, τα υλικά και κάθε τι ευαίσθητο που θα μπορούσε να καταστραφεί. Ο βραδινός συνολικός απολογισμός μάς γέμισε ενθουσιασμό. Μέχρι εκείνη την στιγμή είχαμε επιτύχει όλους τους στόχους της αποστολής, είχαμε ανακαλύψει, εξερευνήσει και χαρτογραφήσει νέα τμήματα του σπηλαίου και επιπλέον είχαμε παραδώσει ζωντανά δείγματα από ψάρια και καραβίδες από τα βάθη του σπηλαίου στην ομάδα από το ΙΝΑΛΕ. Το υπόλοιπο βράδυ αρκετά μέλη της αποστολής βοήθησαν στην επεξεργασία των νέων στοιχείων και προετοιμάστηκαν για την αυριανή παρουσίαση στο Δήμο Προσοτσάνης και τη Νομαρχία Δράμας. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Συνεντεύξεις στη Νοµαρχία ράµας. Ανακοίνωση, µε την ευκαιρία, της ίδρυσης Βαλκανικής Συνομοσπονδίας Σπηλαιολογικών Ομοσπονδιών με έδρα την Αθήνα, από τον Κ. Ζούπη, Πρόεδρο της Σ.Ο.Ε. και Αντιπρόεδρο της Βαλκανικής Συνομοσπονδίας. Άφιξη αποστολής από την Βουλγαρία για επίσκεψη στο σπήλαιο. Μετά τις προβολές και το μεσημεριανό γεύμα, ομάδα βουλγάρων σπηλαιολόγων και μελών του ΣΠΕΛΕΟ μπήκαν στο σπήλαιο μέχρι τη διασταύρωση στα 6000 μέτρα για κουβάληµα υλικών. Οι γείτονές µας εντυπωσιάστηκαν από τις διαστάσεις του σπηλαίου και µάς παρείχαν σηµαντική βοήθεια στη µεταφορά των υλικών προς την έξοδο. 12

13 ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Το πρωί τα αδέρφια Περικλής και Ανδρέας Κατσάνος μπήκαν στο σπήλαιο, προκειμένου να χαρτογραφήσουν τμήματα από τα 2500 μέτρα ως την έξοδο. Με τη βοήθεια του αποστασιόμετρου, επικεντρώθηκαν κυρίως στις μετρήσεις ύψους της οροφής καθώς και σε μετρήσεις αποτύπωσης τομών σε συγκεκριμένα σημεία του σπηλαίου. Μια δεύτερη ομάδα, με επικεφαλής τον Στέφανο Νικολαϊδη, θα επιχειρούσε την εύρεση πιθανής συνέχειας σε έναν καταρράκτη εντός του σπηλαίου, σε βάθος 7 χιλιομέτρων. Ο Στέφανος περιγράφει... ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗ ΝΕΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ Παράλληλα με τις εξερευνήσεις στους δύο παραπάνω κλάδους του σπηλαίου, ένας επιπλέον στόχος της αποστολής είναι η πρόσβαση και η εξερεύνηση σε ένα ακόμη τμήμα του, το οποίο είχαμε εντοπίσει στην αναγνωριστική αποστολή του Φεβρουαρίου. Ήταν ένας καταρράκτης που βρίσκεται στον αριστερό κλάδο, σε απόσταση περίπου 7 χλμ. από την είσοδο και σε ύψος 10 μέτρα περίπου από το ποτάμι. Από τη χαρτογράφηση της γαλλικής ομάδας είχαμε δει ότι το τμήμα αυτό δεν είχε εξερευνηθεί, αφού στη θέση αυτή υπάρχει ένα ερωτηματικό στο χάρτη. Για την εξερεύνηση αυτού του κομματιού χρειάστηκε τεχνική αναρρίχησης και όλος ο σχετικός εξοπλισμός: σχοινιά, τρυπάνια, πλακέτες και όλα τα απαραίτητα για την εξερεύνηση. Το πρωί του Σαββάτου (28/09/2002), μετά από ένα καλό πρωινό, ετοιμασμένο από την ακούραστη Γεωργία, περάσαμε την είσοδο του σπηλαίου στις οι Μartin (από τη βουλγαρική ομάδα), Νικολαϊδης Στέφανος και Zέππος Δημήτρης, μεταφέροντας τα υλικά σε τρεις στεγανούς σάκους. Στη μεγάλη αίθουσα της "Ακρόπολης" συναντήσαμε τον Κ. Ζούπη, ο οποίος μπήκε στο σπηλαίο νωρίτερα για να συνοδεύσει τον Peron στα ψαξίματα της πανίδας καθώς και για φωτογράφηση. Αμέσως εντάχθηκε στην ομάδα, αφού είχε προχωρήσει πια τόσο μέσα. Το πέρασμα των σιφονιών, αν και πάντα κρύο, σήμερα φάνηκε πιο εύκολο αφού είχαμε μάθει πια τη διαδρομή τους. Στην πορεία για το σημείο που είχαμε βάλει σαν στόχο ερευνήσαμε και άλλη μεγάλη αίθουσα μετά τη διασταύρωση, χωρίς όμως να βρεθεί κάποια πιθανή συνέχεια. Βρέθηκαν, όμως, πανέμορφοι κρυσταλλικοί σχηματισμοί. Επίσης, σε απόσταση περίπου 500 μέτρων από την «αίθουσα της διασταύρωσης» υπάρχει είσοδος σημαντικής ποσότητας νερού από τη δεξιά πλευρά. Η είσοδος σε αυτό το τμήμα δεν είναι δυνατή λόγω στενότητας 20-30εκ. Φθάνοντας στο σημείο της έρευνάς μας, ο Martin προσπάθησε να ανέβει με ελεύθερη αναρρίχηση αλλά τα τοιχώματα ήταν πολύ γλιστερά και σαθρά και έτσι άρχισα την διαδικασία της τεχνητής αναρρίχησης [7]. Τοποθέτησα με το ηλεκτρικό τρυπάνι περίπου 10 βίδες με πλακέτες μέχρι να καταφέρω να πατήσω επάνω. Αυτή τη φορά δεν υπήρχε σχεδόν καθόλου ροή νερού σε αντίθεση με την προηγούμενη που είχαμε επισκεφτεί το σπήλαιο. Στο πάνω σημείο της εισόδου στερεώθηκε η ανεμόσκαλα για να ανέβουν και οι υπόλοιποι γρήγορα και με ασφάλεια. 13

14 Η υψομετρική διαφορά από το δάπεδο του σπηλαίου ήταν περίπου 8 μ. Οι διαστάσεις του διαδρόμου ήταν περίπου 2 μέτρα ύψος και μέτρο πλάτος. Συνεχίζοντας με μικρές αναβάσεις φτάσαμε μετά από 15 μέτρα σε μια μικρή λίμνη, η οποία γεμίζει από τα νερά που κυλάνε από τα τοιχώματα και στη συνέχεια αδειάζει, μάλλον από ρωγμές, στο κυρίως σπήλαιο. Η διαδρομή τελείωσε ανηφορίζοντας καθώς χαμηλώνει η οροφή. Καθώς στενεύουν τα τοιχώματα, δεν περνάει πια ανθρώπινο σώμα. Τελειώνοντας τη χαρτογράφηση του τμήματος, αρχίζουμε την επιστροφή και το ξαρμάτωμα. Κατέβηκα τελευταίος ξεβιδώνοντας τις πλακέτες. Ήδη βρισκόμασταν μέσα στο σπήλαιο 7 ώρες. Στην επιστροφή είχαμε να βγάλουμε έξω και κάποια υλικά που έμειναν από την τελευταία κατάδυση, καταδυτικές μπουκάλες καθώς και τα κουτιά επιβίωσης από τα σιφόνια. Στην πορεία για την έξοδο και αρκετά πριν την διασταύρωση συναντήσαμε τους 3 βούλγαρους συντρόφους, οι οποίοι ερχόντουσαν να δουν το σπήλαιο αλλά και να βοηθήσουν στη μεταφορά των υλικών. Ευτυχώς, γιατί τελικά τα υλικά και οι σάκοι ήταν πολύ περισσότεροι από τις δυνατότητές μας για κουβάλημα. Από τα σιφόνια περάσαμε τα πράγματα χέρι-χέρι, προσπαθώντας όσο το δυνατό να αποφύγουμε να γεμίσουν οι σάκοι νερά και να αυξηθεί το βάρος τους. Επιπλέον, είχαμε να ξαρματώσουμε τα σχοινιά που είχαμε βάλει για οδηγό. Από το σπήλαιο η ομάδα βγήκε περίπου στις 10 το βράδυ, ενώ μείναμε για να βοηθήσουμε τον Γιάννη Κασιμάτη στη φωτογράφηση που έκανε, τον οποίο και συναντήσαμε μετά την έξοδο του πρώτου σιφονιού. Είναι αξιοσημείωτο ότι παρά την κούραση, όταν αλλάζει το αντικείμενο, πάντα βρίσκει κανείς ενέργεια για να παραμείνει στο σπήλαιο λίγο ακόμα. Μετά από μερικά φιλμ είδαμε τη φυσική έξοδο στις Οι νυκτερίδες, που κανονικά βρισκόντουσαν εκεί, είχαν βγει όλες σχεδόν εκτός της σπηλιάς και άδικα τις ψάχναμε για να ποζάρουν με βλέμμα απορίας, όπως συνηθίζουν. Φυσικά, η κατάληξη της ημέρας ήταν στην ταβέρνα δίπλα από την κατασκήνωση, βλέποντας σκηνές από το video που είχε τραβήξει η άλλη ομάδα. Ελπίζω να συμπληρώσαμε ένα κομμάτι από το παζλ που λέγεται "Πήγες Μααρά" και να είμαστε οι ενδιάμεσοι κρίκοι της πλήρους καταγραφής και εξερεύνησης του σπηλαίου. ΚΥΡΙΑΚΗ 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ Στην τελευταία μέρα της παραμονής μας στην κατασκήνωση έξω από το σπήλαιο προετοιμαστήκαμε για την επιστροφή με ανάμικτα συναισθήματα. Η κατασκήνωση διαλύθηκε, τα υλικά συγκεντρώθηκαν και ολοκληρώθηκε η αποχώρηση των σπηλαιολόγων. Σε κάθε στόµα και σκέψη υπήρχαν σχέδια για τη µελλοντική µας επιστροφή. Προκαταρκτικά Αποτελέσματα Αναλύσεων Η αποστολή αυτή, πέραν της εξερευνητικής πλευράς της, παρουσίασε και έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω των δειγμάτων ζωντανών οργανισμών που ευρέθησαν και περισυλλέγησαν. 14

15 Σύμφωνα με τους ειδικούς επιστήμονες, με τους οποίους συνεργάστηκε ο ΣΠΕΛΕΟ, η ιχθυοπανίδα του σπηλαίου είναι μοναδική. Για τον εγκλωβισμό και την περισυλλογή των οργανισμών αυτών χρησιμοποιήθηκαν διάφορες μέθοδοι όπως η απόχη, η ηλεκτραλιεία και ο γρίπος. Επίσης κατασκευάστηκαν ειδικές παγίδες, προσαρμοσμένες στο περιβάλλον του σπηλαίου. Στο σπήλαιο συναντήσαμε δύο είδη ιχθυοπανίδας, ψάρια και καραβίδες. Οι καραβίδες ανήκαν στα είδη Astacusastacus και Austropotamobius spp. Το τελευταίο παρατηρείται για πρώτη φορά μέσα στο σπήλαιο αυτό. Τα ψάρια ανήκουν στα είδη Barbus cyclolepis και Leuciscus cephalus. Ορισμένα από τα συλληφθέντα είδη βρίσκονται εν ζωή στο ΙΝΑΛΕ για περαιτέρω μελέτη. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι κάποια από αυτά τα είδη βρέθηκαν σε απόσταση άνω των επτά χιλιομέτρων από την είσοδο του σπηλαίου. Μέλη αποστολής Τα µέλη του ΣΠΕΛΕΟ που έλαβαν µέρος στην αποστολή ήταν τα εξής: 1. ΚΑΤΣΑΝΟΣ ΠΕΡΙΚΛΗΣ 2. ΖΕΠΟΣ ΗΜΗΤΡΗΣ 3. ΝΙΚΟΛΑΪ ΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ 4. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 5. ΖΟΥΠΗΣ ΚΩΣΤΑΣ 6. ΤΖΑΒΕΛΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 7. ΚΟΡΥΛΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 8. ΣΑΚΚΑΡΗΣ ΠΕΡΙΚΛΗΣ 9. ΤΑΡΤΑΡΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 10. ΚΟΝΤΟ ΗΜΟΣ ΗΜΗΤΡΗΣ 11. ΕΣΠΟΙΝΙΑ ΗΣ ΝΙΚΟΣ 12. ΚΟΛΙΣΟΓΛΟΥ ΣΤΕΛΙΟΣ 13. ΚΑΛΛΙΤΣΟΥΝΑΚΗ ΜΑΡΙΑ 14. ΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 15. ΚΟΝΤΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ 16. ΕΜΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 17. ΠΕΤΡΟΥΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ 18. ΦΑΛΑΓΚΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 19. ΤΡΕΜΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ 20. ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Κ 21. ΙΑΦΑΣ ΝΙΚΟΣ 22. ΚΟΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ 23. ΖΟΥΠΗΣ ΗΜΗΤΡΗΣ 24. ΚΑΤΣΙΑΒΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ 25. ΘΕΟ ΟΣΙΑ ΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ 26. ΚΑΤΣΑΝΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ 27. ΤΡΙΖΩΝΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ 28. ΘΕΟ ΟΣΙΑ ΗΣ ΘΩΜΑΣ 29. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ ΗΛΙΑΣ 30. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ ΑΧΙΛΛΕΑΣ 31. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΑΣΟΣ Ευχαριστίες Μια αποστολή τέτοιου μεγέθους είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί δίχως την πολύτιμη συμβολή πολλών ανθρώπων διαφόρων ειδικοτήτων. Σε αυτήν την παράγραφο επιχειρούμε να ευχαριστήσουμε (με τυχαία σειρά) όλους όσους συνέβαλλαν στην επιτυχία της. 15

16 Στην προσπάθειά μας να τους συμπεριλάβουμε όλους είναι πιθανό μερικοί να έχουν διαφύγει της προσοχής μας. Σε όλους αυτούς θα θέλαμε να εκφράσουμε την ειλικρινή συγγνώμη μας και να τους διαβεβαιώσουμε ότι έγινε εξ' αμελείας και ουχί εκ προθέσεως. Κατόπιν τούτου, ευχαριστούμε: Τον Νίκο Διάφα, ηλεκτρολόγο και ξεναγό του σπηλαίου και μέλος του ΣΠΕΛΕΟ, για όλη τη βοήθεια, την υποστήριξη και το συντονισμό με τους άλλους φορείς. Την ομάδα των γάλλων σπηλαιολόγων για την αρχική χαρτογράφηση. Την Εφορία Σπηλαιολογίας & Παλαιοανθρωπολογίας και, ιδιαιτέρως, τον κ. Βασίλη Γιαννόπουλο για την επιστημονική συμβολή του στην εξερεύνηση και στο άρθρο αυτό. Όλα τα μέλη της αποστολής και κυρίως τα μέλη της υποστήριξης, χωρίς τους οποίους η εξερεύνηση δεν θα είχε επιτευχθεί. Τον Δήμο Προσοτσάνης για τις σκηνές που μας διέθεσε. Τα αδέλφια του Περικλή για τη βοήθεια και την παρέα τους. Τα μέλη του ΣΠΕΛΕΟ από τη Λακωνία που έκαναν τόσο δρόμο για να βοηθήσουν. Την ομάδα των βούλγαρων σπηλαιολόγων για τη βοήθειά τους. Τον Δρ. Μάνο Κουτράκη από το ΙΝΑΛΕ για την συνεργασία και το πολύτιμο έργο που προσφέρει. Τον Κο Ευάγγελο Χατζηιωάννου της «Χατζηιωάννου ΑΕΕ» για τις 700 μπαταρίες που μας διέθεσε σε τιμή κόστους. Επίλογος Με τις τελευταίες αυτές γραμμές της έκθεσης και τη χαρτογράφηση τελειώνει η αποστολή στον Μααρά. Πολλά ερωτήματα απαντήθηκαν και άλλα τόσα γεννήθηκαν. Ο Μααράς όμως δεν τελειώνει εδώ, μας περιμένει για τη συνέχεια της εξερεύνησης. Ελπίζουμε να βρεθούμε σύντομα ξανά εκεί σε μια νέα αποστολή... Αναφορές [1] Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρία [2] Σπηλαιολογικός Ελληνικός Εξερευνητικός Όµιλος [3] Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας [4] Ο κανόνας των τρίτων επιτρέπει στον σπηλαιοδύτη να χρησιµοποιεί το ένα τρίτο του διαθέσιµου αερίου του για την είσοδο κρατώντας άλλο ένα τρίτο για την έξοδο και ένα τρίτο για ασφάλεια. [5] Ο µίτος έχει κάθε 10 µέτρα µια ταµπέλα µε το συνολικό µήκος ώστε να γνωρίζουµε πόσο µέσα στο σπήλαιο είµαστε αλλά και για να κάνουµε µετρήσεις για τη χαρτογράφηση. [6] Σε κάθε κατάδυση ο σπηλαιοδύτης «φορτώνει» τον οργανισµό του µε άζωτο, το οποίο διαλύεται µέσα στο αίµα και τους ιστούς του. Όσο βαθύτερα και όσο µεγαλύτερη είναι η παραµονή σε βάθος, τόσο περισσότερο άζωτο διαλύεται στο σώµα µας. Κατά την ανάδυση χρειάζεται προσοχή, γιατί το άζωτο απελευθερώνεται πάλι από το σώµα µας και είναι δυνατό να µας προκαλέσει προβλήµατα που είναι γνωστά ως «νόσος από αποσυµπίεση» ή «νόσος των δυτών». Γι αυτό και η ανάδυση πρέπει να γίνεται µε αργό ρυθµό και, αν απαιτείται, να γίνονται στάσεις αποσυµπιέσης. Παράγοντες όπως η κούραση, το κρύο νερό και η υποθερµία και οι επαναληπτικές καταδύσεις µπορούν να δράσουν επιβαρυντικά στη νόσο από αποσυµπίεση. [7] Στην τεχνητή αναρρίχηση ο αναρριχητής χρησιµοποιεί καρφιά, βίδες και άλλο τεχνικό εξοπλισµό που έχει τοποθετήσει για να προωθηθεί, σε αντίθεση µε την ελεύθερη αναρρίχηση κατά την οποία ο αναρριχητής ανεβαίνει χρησιµοποιώντας τις φυσικές προεξοχές του βράχου για να 16

17 πιάνεται και να πατάει. 17

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013 Έκθεση αποστολής Χ. Νικολαΐδου 1 Περιεχόμενα Ιστορικό... 3 Χελιδορέα Σεπτέμβριος 2013... 3 Συνοπτικό ημερολόγιο αποστολής... 3 Ευρήματα αποστολής... 4 Υλικά... 4 Οι συντελεστές...

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου : Χ. Νικολαΐδου 16-3-2011 Χανιά εκέµβριος 2010 Το εκέµβριο του 2010, λάβαµε πρόσκληση από το Γρηγόρη Αναστασόπουλο (ΣΠ.Ο.Κ), για να συµµετάσχουµε στην αποστολή που θα οργάνωνε στα Χανιά τις ηµέρες των

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ Η ιστορία της Σ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ξεκινά από την δεκαετία του 70,

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Ιταλία Τι είδαμε, τι κάναμε και πώς περάσαμε στην Ιταλία? Ημερολόγιο Comenius Ιταλία Για να δείξω πως περάσαμε στην Ιταλία θα φτιάξω ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο θα έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas

Οι εντυπώσεις μας από την επίσκεψη της SAPT Hellas Την Πέμπτη 26/3/15 η SAPT Hellas επισκέφτηκε το σχολείο μας. Η Sapt είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση η οποία μαζεύει αδέσποτα σκυλιά και τα φροντίζει. H φιλοζωική ομάδα του σχολείου μας, που οργάνωσε

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ.

Τάξη: Γ. Τμήμα: 2ο. Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Τάξη: Γ Τμήμα: 2ο Υπεύθυνη τμήματος : ΑΝΕΣΤΗ ΑΣΗΜΙΝΑ. Εκθέσεις μαθητών.. ΜΑΘΗΤΗΣ: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Θέμα :Τι θέλω να αλλάξει στον κόσμο το 2011. Το έτος 2010 έγιναν πολλές καταστροφές στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Εάν έχεις έρθει µε ΚΤΕΛ ΚΤΕΛ Λιοσίων ή στο ΚΤΕΛ Κηφισού. Πεδίο του Άρεως ΚΤΕΛ Αττικής Μαυροµµαταίων στην Αθήνα Από ΚΤΕΛ Λιοσίων προς Οµόνοια.

Εάν έχεις έρθει µε ΚΤΕΛ ΚΤΕΛ Λιοσίων ή στο ΚΤΕΛ Κηφισού. Πεδίο του Άρεως ΚΤΕΛ Αττικής Μαυροµµαταίων στην Αθήνα Από ΚΤΕΛ Λιοσίων προς Οµόνοια. Στόχος σου, είναι να φτάσεις στον Κατασκηνωτικό και εκπαιδευτικό Κέντρο «Τα Κονάκια», του Σώµατος Ελληνικού Οδηγισµού στην Αγία Μαρίνα Νέας Μάκρης Αττικής Εάν έχεις έρθει µε ΚΤΕΛ από τον τόπο σου, θα βρίσκεσαι

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Α1 Κατανόηση προφορικού λόγου Διάρκεια: 25 λεπτά (25 μονάδες) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Ο Δημήτρης και ο φίλος του ο Πέτρος αυτό το σαββατοκύριακο θα πάνε εκδρομή στο βουνό. Θα ακούσετε δύο (2) φορές το Δημήτρη

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός κατασκευής φ/β πάνελ

Οδηγός κατασκευής φ/β πάνελ Οδηγός κατασκευής φ/β πάνελ Η κατασκευή του φωτοβολταικου πάνελ βήμα προς βήμα Η κατασκευή αυτή προϋποθέτει κάποιες βασικές γνώσεις ηλεκτρολογίας και χρήση ενός ηλεκτρικού κολλητηριού οπωσδήποτε 40 ή 60

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ 1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ Πρώτη ημέρα Αναχώρηση από Κόρινθο και άφιξη στο Βόλο με δύο ενδιάμεσες στάσεις για ξεκούραση. Εκεί καταλύσαμε στο ξενοδοχείο «Νεφέλη»,

Διαβάστε περισσότερα

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410 28588 FAX: 27410 25073 e mail: moraitis.kor@hotmail.com 4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Εργασία από τα παιδιά της Στ 1 2014-2015 Να που φτάσαμε πάλι στο τέλος μιας ακόμα χρονιάς. Μιας χρονιάς που καθορίζει πολλές στιγμές που θα γίνουν στο μέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης.

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης. Οι ποντικοί και το τυρί Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Οργάνωση: Εργασία σε ζευγάρια. Τα δυο παιδιά είναι οι ποντικοί και η μπάλα το τυρί. Ο ένας ποντικός κρατά το τυρί Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΣΠΗΛΑΙΙΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΑΝΟΦΥΤΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΟΡΕΣΤΙΙΔΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2005 Μετά από πρόσκληση του Δημάρχου κ. Τοτονίδη Νίκο προς το Τοπικό Τμήμα Βόρειας Ελλάδας (ΤΟ.Τ.Β.Ε.) της Ελληνικής Σπηλαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα...

Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Μια μέρα καθώς πήγαινα στο σπίτι είδα έναν κλέφτη να μπαίνει από το παράθυρο και να είναι έτοιμος να αρπάξει τα πάντα... Αμέσως έβγαλα το κινητό από τη θήκη και έστειλα μήνυμα στο κινητό της μαμάς πού

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Ρόμπερτ Μανσκ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Κάποτε υπήρχε μια όμορφη πριγκίπισσα που ονομαζόταν Ελισάβετ Ζούσε σε ένα κάστρο και είχε ακριβά ρούχα πριγκίπισσας Επρόκειτο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ. Πως βλέπει ένας ΑΟΠ η ΑΚΑ το θέμα μεγάλη κατασκευή ;

ΜΕΓΑΛΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ. Πως βλέπει ένας ΑΟΠ η ΑΚΑ το θέμα μεγάλη κατασκευή ; ΜΕΓΑΛΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Αν θέλαμε να δώσουμε ορισμό τι εννοούμε Μεγάλη Κατασκευή αυτόματα θα σκεφτόμαστε ότι είναι η κατασκευή που χρειάζεται λεπτομερή σχεδιασμό και μελέτη όχι μόνο στην δημιουργία της, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει

ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει ΜΑΡΚΟΣ ΜΠΟΛΑΡΗΣ (Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης): Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε. Αγαπητέ συνάδελφε, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ αρχάς θα πρέπει να σας πω ότι στο αρχείο μου έχω έγγραφη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

50+ στην Ευρώπη. Η Έρευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη

50+ στην Ευρώπη. Η Έρευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη Νοικοκυριό-ID 1 9 0 4 2 0 0 Ατομικό-ID Ημερομηνία Συνέντευξης: ID Ερευνητή: Αρχικά Ερευνώμενου: 50+ στην Ευρώπη Η Έρευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη Ερωτηματολόγιο για Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας

Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας Σπήλαια Μια εργασία της μαθήτριας του Γ2 Μαραντίδου Μαρίας Σπηλαιόβιοι οργανισμοί Ο σκοτεινός και ήσυχος κόσμος των σπηλαίων φιλοξενεί οργανισμούς, που έζησαν, εξελίχθηκαν και προσαρμόστηκαν μέσα στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Κλάδος Λυκοπούλων Γενικής Εφορείας Σ.Ε.Π.

Κλάδος Λυκοπούλων Γενικής Εφορείας Σ.Ε.Π. ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ : Μια λέξη περίεργη Προ, προ,προ, προετοιµάζω, προγραµµατίζω, προϋπολογίζω, προσδιορίζω, προβλέπω, προϋποθέτω, προσπαθώ, προκαλώ, Πρόσκοποι.. Και δεν είναι τυχαίες οι λέξεις γιατί όλα αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο μας διοργανώνει μια εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο της Ακρόπολης. Οι ηλικίες είναι από 6-11 και το κόστος της εκδρομής θα είναι 15$

Το σχολείο μας διοργανώνει μια εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο της Ακρόπολης. Οι ηλικίες είναι από 6-11 και το κόστος της εκδρομής θα είναι 15$ Το σχολείο μας διοργανώνει μια εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο της Ακρόπολης. Οι ηλικίες είναι από 6-11 και το κόστος της εκδρομής θα είναι 15$ Θα χρειαστείτε νερό,τσάντα,φαγητό και αθλητικά παπούτσια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (Εκδρομές - Περίπατοι)

ΔΡΑΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (Εκδρομές - Περίπατοι) 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΡΑΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (Εκδρομές - Περίπατοι) Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Η ζωή της υπαίθρου αποτελεί μια τις τρεις βασικές μεθόδους που χρησιμοποιεί ο Προσκοπισμός.

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ

Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Σενάριο 13: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Προγραμματίζοντας ένα Ρομπότ Γνωστικό Αντικείμενο: Πληροφορική Διδακτική Ενότητα: Ελέγχω-Προγραμματίζω τον Υπολογιστή Τάξη: Γ Γυμνασίου Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια: 2 ώρες Υπογραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΑΡΑΜΥΘΙ Κέλλυ Παντελίδη Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου:

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ Η ιστορία της ΟΜΑΔΑΣ ΣΠΗΛΑΙΟΔΙΑΣΩΣΗΣ της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ξεκινά από την δεκαετία του 70, όταν τα πρώτα μέλη της εκπαιδεύτηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ Τεχνική Διαπραγματεύσεων Καθηγητής Δημήτριος Σουμπενιώτης Θα αναφερθώ σε μια εμπορική διαπραγμάτευση από την εργασιακή μου πείρα. Πρόκειται για μία τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 0-0 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 0 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής). THE G

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ Απόσταση: 19 km Διάρκεια: 7 8 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1 ΠΡΟΣΟΧΗ: Μεγάλο τμήμα της διαδρομής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα