Η Θεσσαλονίκη από τον Κάσσανδρο ως τον Γαλέριο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Θεσσαλονίκη από τον Κάσσανδρο ως τον Γαλέριο"

Transcript

1 1 Θεοδοσία Στεφανίδου-Τιβερίου Καθηγήτριας Κλασικής Αρχαιολογίας Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Η Θεσσαλονίκη από τον Κάσσανδρο ως τον Γαλέριο H αρχαία Θεσσαλονίκη ως πολεοδομικό συγκρότημα έχει συνεχή ιστορία πολλών αιώνων χωρίς διακοπές ή αξιοσημείωτες υλικές καταστροφές. Οι τομές που γίνονται μεταξύ των διαφόρων ιστορικών περιόδων της δεν αντιστοιχούν σε ριζικές αλλαγές στην ίδια τη μορφή της πόλης. Ορισμένα θεμελιώδη χαρακτηριστικά όπως το πολεοδομικό της σχέδιο διατηρούνται από την αρχή της στην πρώιμη ελληνιστική εποχή έως το τέλος της ύστερης αρχαιότητας, αλλά και πέρα από αυτήν, έως σήμερα. Η διαχρονικότητα λοιπόν της Θεσσαλονίκης είναι ένα από τα ουσιώδη γνωρίσματά της. Ο Κάσσανδρος ίδρυσε τη Θεσσαλονίκη στο Θερμαϊκό κόλπο στη θέση της σύγχρονης Θεσσαλονίκης καθαιρώντας, όπως γνωρίζουμε από τον Στράβωνα (VII απόσπ. 21), 26 μικρότερους οικισμούς της περιοχής. Ανάμεσα σε αυτά τα πολίσματα έτσι αναφέρονται από τον Στράβωνα το σημαντικότερο ήταν η Θέρμη, που επέζησε και μετά την ίδρυση της Θεσσαλονίκης, όπως συμπεραίνουμε από τη σύγχρονη μνεία της με τη Θεσσαλονίκη που γίνεται από τον Πλίνιο (NH IV 10). H Θέρμη, που διέθετε λιμάνι, είναι πολύ πιθανό ότι βρισκόταν στη μικρή χερσόνησο του Θερμαϊκού κόλπου που ονομάζεται Καραμπουρνάκι. Οι περισσότεροι μελετητές δέχονται σήμερα ότι η Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε λίγο μετά το γάμο του Κασσάνδρου με την κόρη του Φιλίππου Β Θεσσαλονίκη το 315 π.χ. Η ίδρυση μιας πόλης στο όνομα της κόρης του Φιλίππου Β ήταν μια πολιτική ενέργεια που αποσκοπούσε στην εδραίωση της θέσης του Κασσάνδρου στη Μακεδονία, είχε όμως και ευρύτερους στόχους, που απέβλεπαν στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής με την ίδρυση ενός νέου αστικού κέντρου σε μια πολύ σημαντική από γεωπολιτική άποψη θέση. Η Θεσσαλονίκη θα εξελιχτεί πράγματι σε μια από τις σημαντικότερες πόλεις του μακεδονικού βασιλείου και στο σημαντικότερο εμπορικό κέντρο της Μακεδονίας. Η οικονομική ανάπτυξή της ήταν γρήγορη, γιατί το λιμάνι τής έδωσε διέξοδο και επέτρεψε τη στενή επικοινωνία του Μακεδονικού κράτους με το Αιγαίο. Η ανάπτυξη αυτή προκάλεσε την αύξηση του πληθυσμού της και προσέλκυσε ξένους, που ασχολούνταν με το εμπόριο και τη βιοτεχνία. Πρόκειται λοιπόν για μια πόλη ανοιχτή σε ξένες επιδράσεις, πράγμα που μαρτυρεί και η διάδοση ξένων λατρειών, όπως είναι κυρίως οι αιγυπτιακές λατρείες.

2 Θεοδοσία Στεφανίδου-Τιβερίου 2 Η Θεσσαλονίκη δεν μπορεί να κατανοηθεί ως αστικό κέντρο της εποχής ανεξάρτητα από τις μεγάλες πόλεις που ιδρύθηκαν στην Ανατολή επί Αλεξάνδρου και των διαδόχων του συντελώντας στην ευρύτατη αστικοποίηση των κατακτημένων περιοχών. Η σχεδίαση της πόλης δεν μπορεί δηλαδή παρά να είχε ως πρότυπο τα μεγάλα αυτά κέντρα που άλλαξαν την όψη του απέραντου κράτους. Η ανασύνθεση όμως της εικόνας της ελληνιστικής Θεσσαλονίκης είναι εξαιρετικά δύσκολη, αφού τα αρχαιολογικά λείψανα είναι πολύ αποσπασματικά. Ένα σημαντικό ζήτημα της έρευνας αποτελεί η έκταση της τειχισμένης πόλης. Από την πρώτη οχύρωση της πόλης γνωρίζουμε ένα μικρό μόνο τμήμα στη βορειοανατολική πλευρά της μεταγενέστερης οχύρωσης. Το ανατολικό τείχος της ελληνιστικής εποχής ακολουθούσε επομένως την ίδια πορεία με το μεταγενέστερο, τουλάχιστον στο βορειότερο τμήμα του, ενώ νοτιότερα περνούσε από την περιοχή δυτικά της Ροτόντας. Το στοιχείο αυτό δεν λύνει συνολικά το πρόβλημα της έκτασης της ελληνιστικής πόλης, ωστόσο σε συνδυασμό με κάποια άλλα δεδομένα επιτρέπει ορισμένες υποθέσεις. Σύμφωνα με την επικρατέστερη και πιθανότερη μάλλον άποψη η έκταση της ελληνιστικής Θεσσαλονίκης ήταν γύρω στα 220 εκτάρια, επρόκειτο δηλαδή ήδη σε αυτή την περίοδο για μια μεγάλη πόλη σε άμεση σχέση με τη θάλασσα, όχι πολύ μικρότερη από την κατοπινή ρωμαϊκή πόλη θα μπορούσε έτσι να συγκριθεί με τις μακεδονικές πρωτεύουσες Πέλλα και Δημητριάδα. Σύμφωνα με μια άλλη άποψη επρόκειτο για μια πολύ μικρότερης έκτασης πόλη, που δεν θα ξεπερνούσε τα 90 εκτάρια και θα βρισκόταν υψηλότερα, χωρίς άμεση επαφή με τη θάλασσα, ενώ σταδιακά επεκτάθηκε στο πεδινό προς νότον τμήμα. Η θεωρία αυτή δεν υποστηρίζεται από τις μαρτυρίες των γραπτών πηγών για την ύπαρξη λιμανιού (βλ. παρακάτω), αλλά ούτε και από τα αρχαιολογικά ευρήματα (λ.χ. θέση νεκροταφείων). Εξάλλου μια τέτοια χωροθέτηση της πόλης δεν είναι αναμενόμενη για μια πόλη της ελληνιστικής εποχής με τα χαρακτηριστικά της Θεσσαλονίκης. Η νέα πόλη χαράχτηκε με ένα σύστημα που είχε εφαρμοστεί και στις μεγάλες κτίσεις της Ανατολής, δηλαδή με το λεγόμενο ιπποδάμειο σύστημα, το οποίο ανιχνεύεται με βάση τα σωζόμενα λείψανα της ρωμαϊκής περιόδου. Το σχέδιο αυτό βασίζεται σε έναν κάνναβο οριζοντίων και καθέτων δρόμων, που τεμνόμενοι δημιουργούν οικοδομικά τετράγωνα με διαστάσεις περίπου 102x58,5 μ. Διατηρήθηκε έως τα νεότερα χρόνια και διακρίνεται στο πολεοδομικό σχέδιο της Θεσσαλονίκης που είναι παλιότερο από την καταστροφική πυρκαγιά του 1917: υπάρχουν δρόμοι παράλληλοι με την κεντρική αρτηρία που συμπίπτει με τη σημερινή Εγνατία οδό και δρόμοι κάθετοι στους προηγούμενους, η πορεία των οποίων επιβεβαιώνεται από αρχαιολογικά ευρήματα (οδοστρώματα και οικοδομικές γραμμές κτιρίων). Μια επιτύμβια επιγραφή του 2ου αι. μ.χ. αναφέρει τους πορφυροβάφους της 18ης οδού, μας παραπέμπει λοιπόν σε ένα σύστημα αρίθμησης των κανονικά χαραγμένων δρόμων που είναι γνωστό και από σύγχρονες πόλεις. Στην εποχή του Γ μακεδονικού πολέμου το αργότερο η πόλη είχε οργανωμένες λιμενικές εγκαταστάσεις, αφού σύμφωνα με τον Τίτο Λίβιο (ΧLIV 10), ο Περσέας το 169, μόλις πληροφορήθηκε την άφιξη των Ρωμαίων στο Ηράκλειο της Πιερίας, διέταξε να καούν τα νεώριά της. To λιμάνι αυτό δεν μπορεί να νοηθεί ασύνδετο με την πόλη, η οποία θα έφτανε επομένως ως τη θάλασσα. Εξάλλου ευρήματα ανασκαφικά στο νοτιότερο μέρος της πόλης (μια στοά στην οδό Γρηγορίου Παλαμά και κάτω από το γαλεριανό συγκρότημα), καθώς και η ύπαρξη του ελληνιστικού Σαραπείου στο δυτικό τομέα της, μας επιτρέπουν να υποστηρίξουμε ότι η Θεσσαλονίκη ήταν σύμφωνα και με τα ανατολικά πρότυπα της εποχής αυτής μια σημαντικής έκτασης μητρόπολη.

3 Η ΘΕΣΣΑΛΟΝIΚΗ ΑΠO ΤΟΝ ΚAΣΣΑΝΔΡΟ ΩΣ ΤΟΝ ΓΑΛEΡΙΟ 3 Πενιχρές είναι οι ενδείξεις που έχουμε για άλλα δημόσια κτίρια της πόλης. Από ένα χωρίο του Διοδώρου Σικελιώτη (XXXII 15) συμπεραίνουμε ότι στη Θεσσαλονίκη υπήρχε τον 2ο αι. π.χ. παλάτι, που μπορούμε με πιθανότητα να το συνδέσουμε με τον Φίλιππο Ε και την παραμονή του στην πόλη. Ένα τιμητικό ψήφισμα εξάλλου των νέων για τον Γυμνασίαρχό τους, του 96/95 π.χ. (IG Χ 2.1 αρ. 4), που βρέθηκε βόρεια από τον Άγ. Δημήτριο, μαρτυρεί την ύπαρξη Γυμνασίου, αφού ορίζεται το ψήφισμα να στηθεί σε ξεχωριστή θέση μέσα στο Γυμνάσιο. Η ύπαρξη αγοράς, που δεν θα μπορούσε να απουσιάζει, μαρτυρείται επίσης από μια επιγραφή του 60 π.χ., που βρέθηκε στην οδό Ολύμπου (IG Χ 2.1 αρ. 5). Πρόκειται για ένα ψήφισμα με το οποίο η πόλη τιμά κάποιο πρόσωπο και θα είχε στηθεί, όπως αναγράφεται, σε κεντρικό σημείο της Αγοράς. Η ελληνιστική αυτή Αγορά που θα πρέπει να είχε μνημειακή μορφή, δεν εντοπίστηκε όμως ανασκαφικά στη θέση της μεταγενέστερης ρωμαϊκής Αγοράς. Εργαστηριακές δραστηριότητες στην περιοχή ήδη από τον 3ο αι. π.χ. δείχνουν ότι πιθανόν ο χώρος της παλιότερης Αγοράς δεν πρέπει να βρίσκεται πολύ μακριά από τη θέση αυτή. Εξάλλου κάτω από την πλακόστρωση της ρωμαϊκής Αγοράς βρέθηκε ένα αξιοπρόσεκτο γλυπτό του β μισού του 2ου αι. π.χ., ένας Άτλας. Προέρχεται από μια αρχιτεκτονική πρόσοψη την οποία στήριζε μαζί με άλλες όμοιες μορφές, και δηλώνει την παρουσία ενός σημαντικού δημόσιου μνημείου στην περιοχή ενταγμένου πιθανόν στην Αγορά. Εξαιρετικής σημασίας για την περίοδο της ίδρυσης της πόλης είναι οι πρόσφατες ανασκαφές στην πλατεία Κυπρίων Αγωνιστών. Κάτω από ένα συγκρότημα διοικητικού χαρακτήρα του 1ου αι. π.χ. βρέθηκαν παλιότερες φάσεις που ανάγονται στον 3ο αι. π.χ., ενώ τα παλιότερα λείψανα ανάγονται στην εποχή της ίδρυσης της πόλης. Πάνω σε ένα κεραμίδι από το στρώμα καταστροφής υπάρχει ένα σφράγισμα με την επιγραφή BΑΣΙΛΙΚΟΣ δηλώνει τη διοικητική εποπτεία του βασιλιά. Για τη θέση και τη μορφή των ιερών αυτής της εποχής έχουμε πενιχρές μόνον ενδείξεις. Το Σαραπείο, το ιερό των αιγυπτιακών θεοτήτων, είναι το μόνο γνωστό ανασκαφικά ιερό του οποίου η παλιότερη φάση ανάγεται στην ελληνιστική εποχή, βρίσκεται όμως σήμερα κάτω από πολυκατοικίες της οδού Διοικητηρίου. Μια σημαντική επιγραφή (IG Χ 2.1 αρ. 3) που βρέθηκε εδώ είναι ένα βασιλικό διάγραμμα, μια νομοθετική ρύθμιση, του βασιλιά Φιλίππου Ε, που εξεδόθη το 187 π.χ. και αφορά στη διαχείριση των πόρων του ιερού. Από άλλες ελληνιστικές επιγραφές μαθαίνουμε ότι την εποχή αυτή υπήρχε εδώ τέμενος, περιστύλιο, σηκός και βωμοί, επίσης γραμματοφυλάκιον, υδρήον και Οσιριήον. Ανάμεσα στα πολλά γλυπτά αναθήματα που βρέθηκαν ξεχωρίζει ένα πολύ ενδιαφέρον αναθηματικό ανάγλυφο του τέλους του 3ου αι. π.χ. στον μύστιν Όσιριν. Εικονίζει δύο ιερείς μπροστά σε βωμό και στο βάθος μάλλον τη μορφή του αναθέτη. Μετά τη μάχη της Πύδνας η Θεσσαλονίκη γίνεται πρωτεύουσα της δεύτερης διοικητικής περιφέρειας (μερίδας) της Μακεδονίας και μετά το 148 π.χ., με την ίδρυση της ρωμαϊκής επαρχίας της Μακεδονίας αποτέλεσε τη μόνιμη έδρα του Ρωμαίου διοικητή της. Ο Κικέρων που ήλθε στην πόλη εξόριστος το π.χ., αναφέρει το quaestorium (Pro Caneo Plancio XLI ), την έδρα του διοικητή. Μετά τη μάχη των Φιλίππων το 42 π.χ. οι Θεσσαλονικείς ανταμείφτηκαν για τη στάση που είχαν κρατήσει απέναντι στους νικητές Οκταβιανό και Μάρκο Αντώνιο είχαν αρνηθεί να δεχτούν τους δολοφόνους του Καίσαρα Βρούτο και Κάσσιο. Η Θεσσαλονίκη ανακηρύχτηκε τότε «ελεύθερη πόλη» (civitas libera) και απαλλάχτηκε από την πληρωμή φόρου στους Ρωμαίους. Ο νέος ρόλος της πόλης δεν επηρεάζει τους θεσμούς της αυτοδιοίκησής της, που δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά από την προηγούμενη περίοδο.

4 Θεοδοσία Στεφανίδου-Τιβερίου 4 Στη σημασία της Θεσσαλονίκης συνετέλεσε σημαντικά η κατασκευή της Εγνατίας οδού από τον Ρωμαίο ανθύπατο Γναίο Εγνάτιο, διοικητή της επαρχίας κατά τον 2ο αι. π.χ. Ξεκινούσε από την Απολλωνία και το Δυρράχιο της Αδριατικής και οδηγούσε στον Έβρο. Η Θεσσαλονίκη ήταν ο κυριότερος σταθμός και το μοναδικό λιμάνι στη διαδρομή του άξονα αυτού. Οι σωζόμενες επιγραφές δείχνουν τη ραγδαία μεταβολή στη δημογραφική φυσιογνωμία της πόλης, που δέχτηκε μεγάλο αριθμό ξένων και εξελίχτηκε σε κοσμοπολίτικο κέντρο. Συγκεντρώνει πρόσωπα που προέρχονται από άλλες μακεδονικές πόλεις αλλά και από τον ευρύτερο ελληνικό χώρο. Επιπλέον, ξένους καταγόμενους από τη Μικρά Ασία, κυρίως ναυτικούς και εμπόρους, που συγκροτούν έναν θίασο Ασιανών υπό την προστασία του Διονύσου, επίσης Θράκες και Εβραίους. Η σημαντικότερη κοινότητα ξένων είναι όμως εκείνη των Ιταλών. Εγκαθίστανται ήδη από τον 1ο αι. π.χ., αλλά ο αριθμός τους αυξάνει σημαντικά στον 1ο αι. μ.χ. και συγκροτούν την «ένωση των Ρωμαίων πολιτών» με δικά της οικονομικά συμφέροντα, καθώς επρόκειτο κυρίως για εμπόρους. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με την εγκατάσταση της ρωμαϊκής διοίκησης και των Ρωμαίων πολιτών διεισδύουν στον μακεδονικό χώρο ρωμαϊκά στοιχεία σε όλους τους τομείς του δημόσιου βίου. Ωστόσο το πολυπληθέστερο στοιχείο στην πόλη παραμένουν οι Έλληνες, όπως μαρτυρούν οι επιγραφές, που είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία ελληνικές. Tην περίοδο αυτή η Θεσσαλονίκη γίνεται λοιπόν πόλη πολυάνθρωπη, urbs celeberrima, κατά τον Τίτο Λίβιο, μήτηρ πάσης Μακεδονίας κατά τον ποιητή Αντίπατρο. Ο Λουκιανός θα εκφραστεί μάλιστα με κολακευτικά λόγια και για το πνευματικό επίπεδο της Θεσσαλονίκης, στην οποία σύχναζαν ρήτορες, συγγραφείς και διάσημοι σοφιστές. Αλλά και η όψη της πόλης θα ήταν ανάλογη της σημασίας της. Στα πρώτα χρόνια της ρωμαϊκής κυριαρχίας η ανάληψη οικοδομικών έργων ήταν σχετικά περιορισμένη. Τα τείχη της πόλης δεν συντηρούνταν πλέον, έτσι την εποχή του Κικέρωνα η αμυντική ικανότητά τους ήταν προβληματική. Η κατάσταση αλλάζει, όπως φαίνεται, στην πρώιμη αυτοκρατορική εποχή. Στο δυτικό τομέα της πόλης, βορείως του Σαραπείου, έγιναν τότε επεμβάσεις που συνδέονται πιθανόν με την εισαγωγή της αυτοκρατορικής λατρείας. Αγάλματα των αυτοκρατόρων, όπως αυτό του Αυγούστου και ενός ακόμη ακέφαλου σήμερα, είχαν ιδρυθεί σε ένα άγνωστο σε μας κτίριο στην οδό Στρατηγού Δουμπιώτη. Κυρίως όμως θα πρέπει να επισημάνουμε τη μεταφορά από κάποια θέση στο Θερμαϊκό κόλπο, ίσως την Αίνεια, του μεγάλου ιωνικού ναού του 5ου αι. π.χ., το θεμέλιο του οποίου βρέθηκε πρόσφατα για δεύτερη φορά στη συμβολή των οδών Κρυστάλλη και Διοικητηρίου. Η επανατοποθέτησή του επάνω σε νέα θεμελίωση κατά την αυτοκρατορική περίοδο έγινε πιθανόν για να εξυπηρετήσει τη λατρεία των αυτοκρατόρων μια λατρεία που αποτελούσε επίσημη έκφραση της νομιμοφροσύνης των πόλεων απέναντι στον αυτοκράτορα και τη Ρώμη. Ο αρχιερεύς των Σεβαστών, ένας διακεκριμένος πολίτης, αναλάμβανε την τέλεση θυσιών και αγώνων προς τιμήν τους. Μέσα και γύρω από αυτόν βρέθηκαν αγάλματα, δυστυχώς ακέφαλα, αυτοκρατόρων. Ο ακέφαλος σήμερα ανδριάντας του θωρακοφόρου αυτοκράτορα με μορφή βαρβάρου στα πόδια του εικονίζει πιθανόν τον Αδριανό, ενώ το ακέφαλο γυναικείο άγαλμα σε τύπο Αμαζόνας παριστάνει τη Ρώμη, θεά ελληνικής εμπνεύσεως που λατρεύεται μαζί με τον αυτοκράτορα. Ο πολεοδομικός ιστός της ελληνιστικής πόλης είναι αυτονόητο ότι διατηρείται. Τώρα οι δρόμοι είναι πλακόστρωτοι και πιθανόν πλατύτεροι, συχνά με κτιστούς αποχετευτικούς αγωγούς. Η Via Regia, o κυριότερος δρόμος, συνέδεε την πόλη από τη Χρυσή πύλη στα δυτικά (πλατεία Βαρδαρίου) έως την Κασσανδρεωτική πύλη στα ανατολικά (πλατεία Συντριβανίου). Ένας άλλος σημαντικός δρόμος της πόλης είναι αυτός μεταξύ της Λιταίας πύλης και της Νέας

5 Η ΘΕΣΣΑΛΟΝIΚΗ ΑΠO ΤΟΝ ΚAΣΣΑΝΔΡΟ ΩΣ ΤΟΝ ΓΑΛEΡΙΟ 5 Χρυσής πύλης, στον άξονα της σημερινής αγίου Δημητρίου. Ανάμεσα στους δύο προηγούμενους υπήρχαν άλλοι δύο, στη θέση των σημερινών οδών Ολύμπου και Φιλίππου. Μεταξύ αυτών εκτείνεται στο μέσο της πόλης το διοικητικό της κέντρο, η Αγορά. Στο χώρο της μετέπειτα (ρωμαϊκής) αγοράς υπήρχαν στην ελληνιστική εποχή και έως τον 1ο αι. μ.χ. εργαστήρια κατασκευής πήλινων και μεταλλικών προϊόντων σε εγκαταστάσεις προσωρινές που δεν άφησαν ίχνη. Στην περίοδο αυτή λειτουργούσε και ένα βαλανείο στη ΝΑ γωνία του αρχαιολογικού χώρου, ενώ στην ανατολική πλευρά υπάρχουν ιδιωτικές κατοικίες. Από την εποχή του Αυγούστου και εξής φαίνεται ότι αρχίζει ο εξωραϊσμός του χώρου, που αποκτά δημόσιο χαρακτήρα. Μεταξύ του 1ου και των αρχών του 2ου αι. μ.χ. διαμορφώνεται και λειτουργεί το πρώτο οικοδομικό συγκρότημα της αγοράς για το οποίο οι γνώσεις μας είναι πενιχρές. Στην ανατολική πλευρά δημιουργούνται μια σειρά ορθογώνιων χώρων εκατέρωθεν μιας μεγάλης αίθουσας που ερμηνεύεται ως βουλευτήριο. Όμως η μορφή της Αγοράς, όπως μας σώζεται σήμερα, ανήκει κυρίως στον ύστερο 2ο και τον πρώιμο 3ο αι. μ.χ. Στην εποχή των Αντωνίνων αρχίζει ένα μεγάλο οικοδομικό πρόγραμμα που ολοκληρώνεται στα πρώτα χρόνια της δυναστείας των Σεβήρων, δηλαδή γύρω στο 200 μ.χ. Η Αγορά καταλαμβάνει έκταση 20 στρεμμάτων και οργανώνεται σε σχήμα Π γύρω από μια ορθογώνια πλακοστρωμένη πλατεία διαστάσεων 146x75μ. που ανοίγει στη βόρεια πλευρά. Τις τρεις πλευρές της πλατείας περιβάλλουν διπλές στοές με κορινθιακές κιονοστοιχίες, πιθανόν διώροφες, και στο βάθος ανοίγονται σειρές δωματίων. Στη νότια πλευρά, που είχε μια φυσική κλίση, διαμορφώθηκε θολοσκέπαστη κρυπτή στοά και μπροστά από αυτήν σειρά 20 δωματίων σε δύο ορόφους, που λειτουργούσαν ως μαγαζιά. Ο επάνω όροφος ήταν προσιτός από τη νότια στοά της Αγοράς, ενώ ο κάτω, στο επίπεδο της κρυπτής στοάς, από το δρόμο που περνούσε νοτίως του συγκροτήματος. Ο δρόμος αυτός, που είχε πλάτος μόλις 2,5μ. και διέθετε αποχετευτικό αγωγό, δεν ήταν αμαξιτός. Μια μεγάλη κλίμακα ύψους 3,50 μ. οδηγούσε από αυτόν στην πλατεία της Αγοράς. Ο χώρος της Αγοράς ήταν ελεγχόμενος, έτσι τα μετακιόνια διαστήματα φράσσονταν από θωράκεια αφήνοντας προσβάσεις σε ορισμένα σημεία. Πρόσβαση θα υπήρχε και από τη βόρεια πλευρά, που βρίσκεται σήμερα κάτω από την οδό Ολύμπου. Η ανατολική πλευρά της Αγοράς ήταν η κυριότερη, αφού εδώ συγκεντρώνονταν διοικητικές λειτουργίες. Στο κέντρο της κτίστηκε γύρω στο 200 μ.χ. ένα ωδείο, ένα στεγασμένο κτίριο με καμπύλα έδρανα που χωρούσε 400 άτομα περίπου. Το κτίσμα αυτό, που ήταν καμπύλο και εξωτερικά (αντικατέστησε ένα μικρότερο κτίσμα εγγεγραμμένο σε ορθογώνιο), χαρακτηρίζεται ως Ωδείο από την κτητορική επιγραφή τμήμα της οποίας βρέθηκε στην ανασκαφή. Αποτελείται από κοίλο που στηρίζεται κατά το ρωμαϊκό σύστημα επάνω σε κτιστή υποδομή, από ορχήστρα ημικυκλική και από σκηνικό οικοδόμημα πολυτελώς διακοσμημένο. Από τη διακόσμησή του σώθηκαν τρία αγάλματα Μουσών και το άγαλμα μιας γυναίκας, που θα μπορούσε να είναι δωρήτρια του κτιρίου ή τμήματός του. Οι Μούσες και ο Απόλλων συνδέονται με τα δρώμενα του κτιρίου ως προστάτες της μουσικής και της ποίησης. Είναι όμως σχεδόν βέβαιο ότι το κτίριο αυτό, εκτός από συναυλίες και δραματικές παραστάσεις, θα φιλοξενούσε και πολιτικές συγκεντρώσεις λειτουργώντας ως βουλευτήριο. Τον 4ο αι. μ.χ. όμως μετατράπηκε σε ανοιχτό χώρο θεαμάτων μεγάλης χωρητικότητας. Στην ίδια πλευρά της Αγοράς το νοτιότερο δωμάτιο αναγνωρίστηκε ως χώρος αρχείου, φύλαξης δηλαδή εγγράφων της δημόσιας διοίκησης, ενώ στη βόρεια πλευρά της ίδιας πτέρυγας εντοπίστηκε το νομισματοκοπείο. Ανασκάφηκαν μεταλλευτικοί κλίβανοι και βρέθηκαν πήλινες μήτρες που χρησίμευαν για την κατασκευή χυτών πετάλων, δηλαδή άμορφων νομισμάτων.

6 Θεοδοσία Στεφανίδου-Τιβερίου 6 Βόρεια από την πλατεία της Αγοράς περνούσε μια από τις κύριες οδούς της πόλης και αμέσως υψηλότερα εκτεινόταν ένα άνδηρο σε αξονική σχέση με την πλατεία. Στο άνδηρο αυτό διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο κτιρίων, πιθανότατα ναών. Το μεγαλύτερο και πολυτελέστερο από αυτά είχε ερμηνευτεί παλιότερα ως βιβλιοθήκη, αλλά με βάση τη μορφή και τα ευρήματα από την περιοχή πιστεύω ότι επρόκειτο για ναό που φιλοξενούσε τη λατρεία των αυτοκρατόρων. Νότια της Αγοράς, κοντά στη σημερινή Εγνατία, σωζόταν ως τον 19ο αι. μέσα σε ένα εβραϊκό σπίτι (σχέδιο Cousinery), η στοά που ήταν γνωστή με την ισπανική ονομασία Las Incantadas ή «τα Είδωλα». Επρόκειτο για μια διώροφη κιονοστοιχία προερχόμενη από κάποιο μεγαλοπρεπές κτίριο των αρχών του 3ου αι. μ.χ., τμήματα της οποίας βρίσκονται σήμερα στο Λούβρο. Οι πεσσοί του ορόφου έφεραν ανάγλυφες παραστάσεις με μυθολογικές μορφές. Από τα ιερά της πόλης θα πρέπει και πάλι να μνημονεύσουμε το Σαραπείο στη δυτική πλευρά της πόλης που γνωρίζει περίοδο μεγάλης ακμής, όπως δείχνουν τα πολυάριθμα ευρήματα από την εποχή αυτή. Αν και δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια τα όριά του, φαίνεται ότι ήταν αρκετά εκτεταμένο. Το σημαντικότερο από τα κτίσματα που περιλάμβανε πρέπει να ήταν ένας ναός με προθάλαμο και κύρια αίθουσα με κόγχη για το λατρευτικό άγαλμα μια υπόγεια κρύπτη, που βρέθηκε σφραγισμένη, περιείχε τη λατρευτική ερμαϊκή στήλη ενός πωγονοφόρου θεού. Αξιοσημείωτο είναι ότι το ιερό στέγαζε τις λατρείες πολλών θεών, όπως μας πληροφορούν οι επιγραφές: Σάραπη, Ίσιδος, Άνουβι, Όσιρι, Αρποκράτη, Αφροδίτης Ομόνοιας, Διονύσου, Αθηνάς, Δία Διόνυσου Γογγύλου, κ.ά. Η περίοδος των Σεβήρων και η αμέσως επόμενη είναι για τη Θεσσαλονίκη μια περίοδος ακμής. Με τον φιλέλληνα αυτοκράτορα Γορδιανό Γ ( μ.χ.) η Θεσσαλονίκη αποκτά τον τίτλο της νεωκόρου, δηλαδή της πόλης που φιλοξενούσε τον επίσημο ναό της επαρχίας για την αυτοκρατορική λατρεία, που παλιότερα ασκούσε η Βέροια. Λίγο αργότερα, επί Δεκίου ( ), παίρνει και τους τιμητικούς τίτλους μητρόπολις και κολωνεία ως ανταμοιβή για τις επιτυχείς αποκρούσεις των Γότθων. Πράγματι, σταθμός στην ιστορία της πόλης αποτελούν οι βαρβαρικές επιδρομές των μέσων περίπου του 3ου αι. Η απειλή των βαρβάρων στη Βαλκανική αυξάνει τη στρατηγική σημασία της Θεσσαλονίκης, που γύρω στα μέσα του αιώνα τειχίζεται πάλι μετά από πολλούς αιώνες εγκατάλειψης της οχύρωσης. Το τείχος ενισχύεται από ορθογώνιους πύργους και σήμερα πολλά τμήματά του είναι ορατά σε μεγάλο ύψος. Ο περίβολος αυτός των μέσων του 3ου αι. μ.χ. μας δίνει και τα όρια του αστικού κέντρου. Γνωρίζουμε έτσι ότι η Θεσσαλονίκη των αυτοκρατορικών χρόνων είχε έκταση που ξεπερνούσε πιθανόν τα 300 εκτάρια. Χάρη στα τείχη η πόλη απέκρουσε το 254 μ.χ. με επιτυχία την πρώτη πολιορκία των Γότθων και το 268 μ.χ. μια δεύτερη. Οι κάτοικοι απέδωσαν την επιτυχία τους στην προστασία του Καβείρου, ενός θεού που στις επιγραφές του 3ου αι. αποκαλείται πάτριος θεός. H σημασία που είχε η πόλη κατά τον 3ο αι. καθόρισε και τη μεταγενέστερη τύχη της. Στο τέλος του αιώνα η Θεσσαλονίκη από επαρχιακή πρωτεύουσα γίνεται έδρα αυτοκρατορική. Με το νέο σύστημα της Τετραρχίας που εισήγαγε ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός το 293 μ.χ., ο Μαξιμιανός Γαλέριος διορίστηκε καίσαρας στο ανατολικό τμήμα της αυτοκρατορίας. Μετά τη σημαντική νίκη του εναντίον των Περσών το 297 μ.χ. έκανε έδρα του τη Θεσσαλονίκη, όπως γνωρίζουμε από την εγκατάσταση του αυτοκρατορικού νομισματοκοπείου στην πόλη. Από τις πηγές δεν έχουμε πληροφορίες για την απόφαση αυτή του Γαλερίου ούτε και για την ανοικοδόμηση ανακτόρου, με εξαίρεση μια όψιμη πηγή που αναφέρει ότι ο Γαλέριος ανήγειρε βασίλεια

7 Η ΘΕΣΣΑΛΟΝIΚΗ ΑΠO ΤΟΝ ΚAΣΣΑΝΔΡΟ ΩΣ ΤΟΝ ΓΑΛEΡΙΟ 7 στη Θεσσαλονίκη. Όπως δείχνουν όμως τα αρχαιολογικά ευρήματα, έχτισε ένα εκτεταμένο ανακτορικό συγκρότημα στο ανατολικό τμήμα της πόλης, που άλλαξε τη φυσιογνωμία της. Ο επισκέπτης της Θεσσαλονίκης διασχίζοντας σήμερα τον άξονα της οδού Δημητρίου Γούναρη αντιλαμβάνεται ότι υπάρχουν κατά μήκος της τμήματα ενός μεγάλου αρχιτεκτονικού συγκροτήματος της αρχαιότητας, που αρχίζει αμέσως πάνω από την οδό Τσιμισκή και κορυφώνεται στο μεγαλόπρεπο κυκλικό κτίριο, τη λεγόμενη Ροτόντα. Πρόκειται για το ανακτορικό συγκρότημα του Γαλερίου, το ανατολικό όριο του οποίου βρίσκεται στην οδό Φιλικής Εταιρείας σε επαφή με το τείχος, ενώ το δυτικό πιθανόν στην οδό Γρηγορίου Παλαμά σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα. Η σχεδίαση ενός τόσο φιλόδοξου οικοδομικού προγράμματος που περιλάμβανε επίσημους χώρους, ιδιωτικά ενδιαιτήματα, λουτρά, αλλά επιπλέον μνημεία προβολής της Τετραρχίας και ναούς δεν ήταν εύκολο εγχείρημα, επειδή το περίγραμμα της πόλης ήταν δεδομένο και ο αστικός χώρος ως επί το πλείστον δομημένος. Παρά ταύτα οι αρχιτέκτονες του Γαλερίου κατόρθωσαν να δημιουργήσουν μια μεγαλόπρεπη αρχιτεκτονική σύνθεση που βασίζεται σε έναν επιμήκη νοητό άξονα που διατρέχει ολόκληρο το συγκρότημα. Δημιουργήθηκαν δύο μεγάλα επιμέρους σύνολα στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, αρχιτεκτονικά και νοηματικά: το κυρίως ανάκτορο στα νότια και το μνημειακό σύνολο τόξου και Ροτόντας στα βόρεια, που βρίσκεται επιπλέον σε υψηλότερο τοπογραφικά και ιδεολογικά επίπεδο. Το κυρίως ανάκτορο που έχει αποκαλυφτεί ανάμεσα στις σύγχρονες οικοδομές κτίστηκε πάνω σε μια πολυτελώς διακοσμημένη ρωμαϊκή έπαυλη. Μια από τις κυριότερες εισόδους του ανακτόρου βρισκόταν στη νότια πλευρά, όπου πιθανόν ο επισκέπτης οδηγούνταν από ένα λιμάνι. Ένας μεγάλος υπαίθριος χώρος με περίστυλη αυτή έδινε τη δυνατότητα για κάποιες επίσημες τελετουργικού χαρακτήρα συγκεντρώσεις. Στην ανατολική του στοά βρισκόταν μια κόγχη με ένα άγαλμα χαμένο σήμερα και με κατάκοσμη τοξωτή επίστεψη. Στα δεξιά ο ιδιοκτήτης του ανακτόρου Μαξιμιανός Γαλέριος και αριστερά η σύζυγός του Γαλερία Βαλερία, η μορφή της οποίας μετατράπηκε αργότερα σε παράσταση της Τύχης της Θεσσαλονίκης. Η βόρεια στοά του περιστυλίου οδηγεί μέσω προπύλου και ενός μεγάλου προθαλάμου στο πολυτελέστερο ίσως τμήμα του ανακτόρου, το λεγόμενο Οκτάγωνο. Με εσωτερική διάμετρο 30 μ. ξεπερνούσε σε μέγεθος ακόμη και τη Ροτόντα. Απέναντι από την είσοδο ανοίγεται μια μεγάλη κόγχη και περιμετρικά άλλες έξι μικρότερες. Η λειτουργία του δεν είναι βεβαιωμένη, ο πλούσιος γλυπτός του διάκοσμος με μορφές θεών στα επίκρανα των παραστάδων μας κάνει να πιστεύουμε ότι επρόκειτο πιθανόν για αίθουσα θρόνου ή για ναό. Προς βορράν αναπτύσσεται μια μικρότερη περίστυλη αυλή που περιβάλλεται από δωμάτια και περιμετρικό διάδρομο με ψηφιδωτά δάπεδα. Εδώ πρέπει να βρίσκονταν τα προσωπικά ενδιαιτήματα του αυτοκράτορα, αφού μάλιστα δίπλα στην είσοδό του από τα νότια βρίσκονται πολυτελές λουτρό και χώροι υγιεινής. Προς ανατολάς, ακριβώς στον άξονα της Δημητρίου Γούναρη αναπτύσσεται η μεγάλη πολυτελής βασιλική, δηλαδή μια αίθουσα ακροάσεων και διεξαγωγής δικών με μήκος 67 μ., μεγάλη αψίδα στα νότια και είσοδο στα βόρεια. Πιο ανατολικά ακόμη, στη σημερινή πλατεία Ιπποδρομίου βρισκόταν ο ιππόδρομος, όπου ο αυτοκράτορας παρακολουθούσε τα θεάματα και ερχόταν σε επικοινωνία με το λαό. Συνεχίζοντας κανείς τον άξονα της Δ. Γούναρη προς βορράν συναντά μια ακόμη πολυτελή αίθουσα του ανακτόρου με μεγάλη αψιδωτή απόληξη στη βόρεια πλευρά. Είναι πιθανό ότι πρόκειται για την επίσημη αίθουσα συμποσίων, το triclinium. Βόρεια από αυτήν και ως τη σημερινή Εγνατία υπάρχει ένα κενό στις γνώσεις μας σε ό,τι αφορά τα κτίσματα του ανακτόρου, γιατί οι ανασκαφές στην περιοχή αυτή έδωσαν πενιχρά λείψανα, όπως ένα τμήμα ψηφιδωτού δαπέδου.

8 Θεοδοσία Στεφανίδου-Τιβερίου 8 Η σύνδεση των οικοδομημάτων που μόλις περιγράψαμε με το βόρειο τμήμα του συγκροτήματος έγινε δυνατή στο πλαίσιο μιας σημαντικής πολεοδομικής παρέμβασης. Η μεγάλη οριζόντια οδός της πόλης, η Via Regia, η οποία είχε έως τότε ευθεία πορεία από τα δυτικά προς τα ανατολικά καταλήγοντας στην Κασσανδρεωτική πύλη, άλλαξε πορεία. Με το νέο σχέδιο ακολούθησε μια θλαστή πορεία και πέρασε κάτω από τη θριαμβική αψίδα, τη λεγόμενη Καμάρα, που τοποθετήθηκε σε ένα χαμηλό ύψωμα στο ίδιο περίπου επίπεδο με τη Ροτόντα. Με αυτό τον τρόπο η οδός λειτούργησε ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο κυρίως ανάκτορο και το βόρειο μνημειακό σύνολο. Στην αμβλεία γωνία που δημιουργήθηκε αμέσως προς νότον του τόξου (εκεί όπου πριν περνούσε η οδός) τοποθετήθηκε ένα τεράστιο και πολυτελές πρόπυλο που οδηγούσε από το επίπεδο του τόξου στο κατώτερο επίπεδο του ανακτόρου (3 μ. περίπου χαμηλότερα) μέσω μιας μνημειώδους κλίμακας. Επομένως η αψίδα δεν σχεδιάστηκε ως μεμονωμένο κτίσμα, αλλά εντάχτηκε στον ευρύτερο σχεδιασμό του συγκροτήματος, άποψη που ενισχύθηκε και από πρόσφατες ανασκαφές στην περιοχή. Η θριαμβική αψίδα από την οποία μας σώζεται σήμερα μόνο το δυτικό σκέλος ιδρύθηκε μεταξύ 299 και 303 μ.χ. και είναι πιθανότατα το παλιότερο κτίσμα ολόκληρου του συγκροτήματος. Οι ανάγλυφες παραστάσεις της αποτελούν έναν πανηγυρικό που εξυμνούσε τα κατορθώματα του Γαλερίου στην Ανατολή εναντίον των Περσών. Η επισημότερη σκηνή δείχνει τους τέσσερις τετράρχες που εμφανίζονται ως κύριοι της Οικουμένης ανάμεσα στους προστάτες θεούς τους. Η κατενώπιον παράστασή τους εκφράζει ένα νέο μοντέλο εξουσίας που πηγάζει από τον θεό. Η θριαμβική αυτή αψίδα αποτελεί, όπως πιστεύω, ένα κρατικό μνημείο που λειτούργησε ως κομβικό σημείο ενός ευρύτερου σχεδιασμού στην περιοχή αυτή της Θεσσαλονίκης. Το συμπέρασμα αυτό είναι σύμφωνο με το ρόλο των νέων τετραρχικών εδρών να δημιουργήσουν ένα νέο μνημειακό πλαίσιο, ένα σκηνικό κατάλληλο να υποδεχτεί τον αυτοκράτορα και να τον προβάλλει με τη βοήθεια μεγαλόπρεπων μνημείων ισάξια των οποίων υπήρχαν ως τώρα μόνο στη Ρώμη. Κορύφωση του όλου οικοδομικού προγράμματος αποτελούσε το περίφημο κυκλικό κτίριο, η Ροτόντα, που θύμιζε το Πάνθεον του Αδριανού στη Ρώμη. Για την ερμηνεία του είχε επικρατήσει η άποψη ότι πρόκειται για το Μαυσωλείο του Γαλερίου. Χωρίς αμφιβολία όμως πρόκειται για το ναό των επίσημων θεών της Τετραρχίας, του Δία και του Ηρακλή, αλλά και για ναό αυτοκρατορικής λατρείας, δηλαδή Πάνθεον. Πρόσφατα ευρήματα στην ανατολική Σερβία (Gamzigrad), στην περιοχή της αρχαίας Δαρδανίας από όπου καταγόταν ο Γαλέριος, αποκάλυψαν ένα άλλο, τειχισμένο ανάκτορο, που ταυτίστηκε με τη Ρωμυλιανή, ονομασία που δόθηκε στη θέση προς τιμήν της μητέρας του Ρωμύλης. Σε μικρή απόσταση από το συγκρότημα αυτό βρέθηκαν και τα Μαυσωλεία του Γαλερίου και της μητέρας του. Έτσι η άποψη ότι η Ροτόντα αποτελούσε το Μαυσωλείο του αυτοκράτορα δεν μπορεί να είναι σωστή. Είναι εξάλλου γνωστό ότι ο Γαλέριος δεν πέθανε στη Θεσσαλονίκη. Το 311 μ.χ. βαριά άρρωστος εγκατέλειψε την πόλη. Πέθανε στη Σερδική (σημ. Σόφια) ή κοντά σε αυτήν και τάφηκε στην πατρίδα του, στη Ρωμυλιανή. Την Θεσσαλονίκη την ίδρυσε ο Κάσσανδρος, ένας διάδοχος του Αλεξάνδρου με δυναστικές αξιώσεις, που πήρε τον τίτλο του βασιλιά. Έκτισε μια μεγάλη και σημαντική πόλη που έγινε γρήγορα μητρόπολη της Μακεδονίας. Ο Γαλέριος Μαξιμιανός, ένας βουκόλος από τη Δαρδανία, γενναίος στρατιώτης και ικανός αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού, αναρριχήθηκε επί Διοκλητιανού στα ανώτατα αξιώματα, για να φορέσει, τέλος, τη βασιλική πορφύρα, πρώτα ως καίσαρας και κατόπιν ως αύγουστος. Όπως όλοι οι Βαλκάνιοι ένιωσε, προφανώς, τα θέλγητρα

9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 9 της Θεσσαλονίκης και σφράγισε με την παρουσία του την πόλη, μετατρέποντάς την σε αυτοκρατορική πρωτεύουσα. Λίγα χρόνια αργότερα, το 317, η Θεσσαλονίκη πέρασε στα χέρια του Κωνσταντίνου που την έκανε στρατηγείο του. Λίγο πριν από την τελική σύγκρουση του 324 με τον Λικίνιο που θα τον αναδείξει μονοκράτορα, διέμεινε επανειλημμένα στη Θεσσαλονίκη, όπου ασχολήθηκε με την κατασκευή του λιμανιού της (Ζώσιμος 2, 22, 1) και με άλλα έργα, όπως μαθαίνουμε από τον Κεδρηνό, 1,496: «Kαι δη τα κατά χώραν και τόπους ερευνών τη Θεσσαλονίκη επιβαίνει, και τω τόπωι αρεσθείς δυσί χρόνοις εκεί διατρίβει, ναούς τε θαυμασίους και λουτρά και υδάτων εισαγωγάς κατασκευασάμενος» Είναι λοιπόν εύστοχη η υπόθεση του A. Alföldi ότι η Θεσσαλονίκη ήταν μια από τις πόλεις που ο Κάσσανδρος προέκρινε ως πιθανή νέα έδρα του πριν αποφασίσει τελικά για την Κωνσταντινούπολη. Bιβλιογραφία Αδάμ-Βελένη, Π. (επιμ.), Αρχαία Αγορά Θεσσαλονίκης, Πρακτικά διημερίδας, εργασίες ετών , Θεσσαλονίκη Δεσπίνης, Γ. Στεφανίδου-Τιβερίου, Θ. Βουτυράς, Εμ. (επιμ.), Κατάλογος γλυπτών του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, I Θεσσαλονίκη 1997; II Θεσσαλονίκη Νίγδελης, Π. M. «Από τον Κάσσανδρο στον Γαλέριο: σχεδίασμα ιστορίας της αρχαίας Θεσσαλονίκης», Θεσσαλονικέων Πόλις 1 (1997), Στεφανίδου-Τιβερίου, Θ. Το μικρό τόξο του Γαλερίου στη Θεσσαλονίκη, Αθήνα «Το ανακτορικό συγκρότημα του Γαλερίου στη Θεσσαλονίκη. Σχεδιασμός και χρονολόγηση», Εγνατία 10 (2006), Σβέρκος, I. K. «H Θεσσαλονίκη υπό την κυριαρχία των Ρωμαίων», Θεσσαλονικέων πόλις 4 (2001), Τιβέριος, M. A. Τοπογραφία και τέχνη στην ελληνιστική Θεσσαλονίκη, στο Ι. Κ. Χασιώτης (επιμ.), Τοις αγαθοίς βασιλεύουσα Θεσσαλονίκη. Ιστορία και πολιτισμός Β, 8-31, Θεσσαλονίκη Βελένης, Γ. Τα τείχη της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη «Πολεοδομικά Θεσσαλονίκης», Το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη 10 Β (1996), Vitti, M. Η πολεοδομική εξέλιξη της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της έως τον Γαλέριο, Αθήνα 1996.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ON SALONICA SOCCER CUP ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΑΨΙΔΑ ΤΟΥ ΓΑΛΕΡΙΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΚΑΣΤΡΑ & ΤΕΙΧΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ ΒΕΡΓΙΝΑ Μπείτε στην Pentagon... ταξιδέψτε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο Ιερό τοπικής λατρείας αφιερωμένο στον θεό Κάβιρο (γενειοφόρο θεό με στεφάνι κισσού στο κεφάλι και κάνθαρο στο χέρι υπόσταση του Διονύσου) και το Θεό Παίδα (θεϊκό παιδί

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 Περιεχόμενα Αρχαία Δωδώνη γεωγραφικά στοιχεία Κοίλον Ορχήστρα Σκηνή Ρωμαϊκά χρόνια Παραστάσεις που φιλοξενήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας, εγκαταστημένη σε απόσταση 4 χλμ. νότια του σημερινού ιστορικού Κέντρου, εκτείνονταν περίπου στο κέντρο της σημερινής χερσονήσου του Κανονιού, που περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑρΧΑιολογικΑ εργα στη ΘεσσΑλονικη στισ ΑρΧεσ Τησ δεκαετιασ Του 1960.

ΤΑ ΑρΧΑιολογικΑ εργα στη ΘεσσΑλονικη στισ ΑρΧεσ Τησ δεκαετιασ Του 1960. 7 ΤΑ ΑρΧΑιολογικΑ εργα στη ΘεσσΑλονικη στισ ΑρΧεσ Τησ δεκαετιασ Του 1960. Με την έναρξη αυτής της εκδήλωσης για να τιμηθεί ένας παλιός συνάδελφος, ο Φώτιος Πέτσας, θα ήθελα να συγχαρώ τους νέους που προσπαθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 10. Ιωνικοί Ναοί της Μ. Ασίας στον 4 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ιστορία Κατασκευών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ιστορία Κατασκευών Ενότητα 2.3: Το Δομικό Σύστημα «ΔΟΚΟΣ ΕΠΙ ΣΤΥΛΩΝ» - Συμπληρωματικά στοιχεία για την εξέλιξη των κατασκευών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΒΕΡΓΙΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ Παρελθόν - Παρόν - Μέλλον Στ. Δρούγου Ομάδα εργασίας: καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας ΑΠΘ Ν. Χατζηδάκης αρχιτέκτων ΔΠΜΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΘΥΜΑΤΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ.

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΘΥΜΑΤΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ. Ένωση Θεσσαλονικέων Μελβούρνης και Βικτωρίας «Ο Λευκός Πύργος» 40 Χρόνια. ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΘΥΜΑΤΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΖΗΤΑ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΛΛΩΝ ΕΠΟΧΩΝ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ. Ο Λευκός Πύργος, έχει γίνει σύµβολο της πόλης λόγω της θέσης

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω.

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 2 η μέρα 5/3/12: ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Άφιξη το πρωί στο λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

Η ύδρευση της Θεσσαλονίκης σε ταχυδρομικά δελτάρια του 20 ου αι.

Η ύδρευση της Θεσσαλονίκης σε ταχυδρομικά δελτάρια του 20 ου αι. Η ύδρευση της Θεσσαλονίκης σε ταχυδρομικά δελτάρια του 20 ου αι. Η Θεσσαλονίκη υδρευόταν κυρίως από τις πηγές στο Χορτιάτη, το Ρετζίκι και τη Σταυρούπολη. Μέσα στην πόλη υπήρχαν επίσης πηγάδια, δεξαμενές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 2η στάση 3 ΒΕΡΟΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ Άφιξη περίπου... Στο Epirus Palace 5* 7ο χλμ. Ιωαννίνων-Αθηνών Τηλέφωνο: 2651 093555 0 λεπτά ΜΟΥΣΘΕΝΗ 1η στάση 15 λεπτά ΞΑΝΘΗ Αναχώρηση 07.00

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 Ανθηδών: είναι το μέρος που δίδει άνθη. Κατά τον Παυσανία πήρε το όνομα της από τον βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 86882 ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΤΩ ΠΑΦΟΥ 2 διαγραμμα 1 1. Εισαγωγή Ο αρχαιολογικός χώρος στην περιοχή του λόφου της Φάμπρικας και η σπηλιές που έχουν διαμορφωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ.

Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ. Πανεπιστήμιο Κύπρου Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής ΠΕΡΑ ΟΡΕΙΝΗΣ Βασιλένα Πετκόβα ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Το χωριό βρίσκεται σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος

ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ. Ανακτορούπολη - εξωτερικά της νότιας πλευράς του χώρου, Νέα Πέραμος ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης Αρχαιολογικός Χώρος Αβδήρων Αρχαιολογικός Χώρος Ζώνης, Έβρος Ιερό Μεγάλων θεών, Σαμοθράκη Αρχαίο

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΕ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Ομάδα εργασίας: ΒΑΝΝΑ ΝΙΝΙΟΥ ΚΙΝΔΕΛΗ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΚΕ ΕΠΚΑ-ΥΠΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΜΕ ΞΕΝΩΝΑ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΜΕ ΞΕΝΩΝΑ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΑ 21 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΜΕ ΞΕΝΩΝΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ GIFU KITAGATA ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 9 ΑΚΑΔΗΜΑÏΚΟ ΕΤΟΣ: 2010/2011 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Β.ΚΑΡΒΟΥΝΤΖΗ,Κ.ΣΕΡΡΑΟΣ, Δ.ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΙΔΗΣ (Μ/Σ) ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 27 ΚΣΤ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατά την περίοδο 2000-2009 πραγματοποιήθηκαν πολυάριθμες σωστικές ανασκαφές μέσα στην πόλη του Πειραιά, κατά τις οποίες αποκαλύφθηκαν τμήματα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

majestic insight in living

majestic insight in living Ψυχικό Πρεσβεία ή Ιδιωτική Κατοικία ή Συγκρότημα Κατοικιών (Υπό κατασκευή) Κτίσμα 1800 μ2 σε οικόπεδο 1300μ2 Μοναδική θέση στην καλύτερη περιοχή του Ψυχικού Κορυφαία Αρχιτεκτονική Σχεδίαση από τον Αλέξανδρο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΦΙΛΟΧΙΚΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Άσπρης Άμμου Αφήνοντας την πόλη της Καβάλας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΤΟΥΡΝΟΥΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΝΕΩΝ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΟΣ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΚΑΣΤΡΟ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ ΠΑΛΑΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝΑΣ ΛΟΥΛΟΥΔΙΕΣ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΕΙΡΑΤΙΚΗ ΚΡΟΥΑΖΙΕΡΑ ΒΕΡΓΙΝΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ www.pentagon.gr ΟΛΥΜΠΟΣ Ο Ολυμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

EL.VENIZELOU 38 ATHENS 106 79 ΤEL.0030.2103305215-6, www.kritsia.gr FAX 0030.2103305217, Email kritsia@kritsia.gr

EL.VENIZELOU 38 ATHENS 106 79 ΤEL.0030.2103305215-6, www.kritsia.gr FAX 0030.2103305217, Email kritsia@kritsia.gr EL.VENIZELOU 38 ATHENS 106 79 ΤEL.0030.2103305215-6, www.kritsia.gr FAX 0030.2103305217, Email kritsia@kritsia.gr Ρώμη, κάθε Παρασκευή 4 ή 5 μέρες Ρώμη και Βασιλική Αγίου Πέτρου. Διαμονή σε ξενοδοχεία

Διαβάστε περισσότερα

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175)

3.3. Η ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της 3.4 Η συγκρότηση της ρωμαϊκής πολιτείας Res publica (σελ.170-αρχή 175) Λατινική ορολογία για τις Ενότητες της Ρωμαϊκής Ιστορίας Plebes (171) = 1. οι πληβείοι (= αρχικά όσοι δεν ήταν πατρίκιοι, αργότερα όσοι δεν ήταν πατρίκιοι ούτε ιππείς). 2. το πλήθος, ο όχλος. Senatus (171,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ -Η κάθε αστική ή αγροτική τοποθεσία που µαρτυρεί πολιτισµό έχει µνηµειακή αξία -Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται µόνο στην υψηλή αρχιτεκτονική αλλά και στα

Διαβάστε περισσότερα