ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ»: Μια Καινοτομική Πρακτική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ»: Μια Καινοτομική Πρακτική"

Transcript

1 ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ»: Μια Καινοτομική Πρακτική UTILIZATION Of ART In The POSTGRADUATE PROGRAM "ADULT EDUCATION": An Innovative Practice Αλέξης Κόκκος, Καθηγητής Εκπαίδευσης Ενηλίκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Νατάσσα Ράικου, Καθηγήτρια-Σύμβουλος ΣΕΠ στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Alexis Kokkos, Hellenic Open University, Natassa Raikou, Hellenic Open University, Abstract: This text refers to the implementation of a training programme in Transformative Learning through Aestetic Experience method, in the framework of the postgraduate program "Adult Education" of the Hellenic Open University. The structure of the programme included the training of students through the application process, filling out questionnaires before and after implementation, as well as the elaboration of relevant projects, in order to assess the degree of understanding of the specific method and to identify the most frequent difficulties encountered by students during their initial attempt to design modules with the use of the method. The research findings demonstrate a satisfactory level of understanding and concern for the method, while most of the difficulties identified in the formulation of critical questions and in the selection of appropriate works of art. Περίληψη: Το κείμενο αυτό αναφέρεται στην υλοποίηση ενός προγράμματος εκπαίδευσης στη μέθοδο «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την Αισθητική Εμπειρία», στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος «Εκπαίδευση Ενηλίκων» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Η δομή του προγράμματος περιελάμβανε την εκπαίδευση των φοιτητών μέσα από την εφαρμογή της μεθόδου, τη συμπλήρωση σχετικών ερωτηματολογίων πριν και μετά την εφαρμογή, καθώς και την εκπόνηση εργασιών, προκειμένου να αποτιμηθεί ο βαθμός κατανόησης της συγκεκριμένης μεθόδου και να εντοπιστούν οι συχνότερες δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι φοιτητές κατά την αρχική τους απόπειρα σχεδιασμού διδακτικών ενοτήτων με τη χρήση της μεθόδου. Τα ευρήματα της Σελίδα 9 από 163

2 έρευνας αναδεικνύουν έναν ικανοποιητικό βαθμό κατανόησης και ενδιαφέροντος για τη μέθοδο, ενώ οι περισσότερες δυσκολίες εντοπίζονται στη διατύπωση των κριτικών ερωτημάτων και στην επιλογή των κατάλληλων έργων τέχνης. Λέξεις κλειδιά: εκπαίδευση ενηλίκων, μετασχηματίζουσα μάθηση, τέχνη. Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια έχει ενταθεί η συζήτηση γύρω από την αξιοποίηση της αισθητικής εμπειρίας στην εκπαίδευση, με αποτέλεσμα η ανάγκη χρήσης μιας σχετικής συστηματικής μεθοδολογίας να αναδύεται έντονη. Η μέθοδος της «Μετασχηματίζουσας Μάθησης μέσα από την Αισθητική Εμπειρία» (βλ. Κόκκος και Συνεργάτες, 2011) αποτελεί μια μεθοδολογική προσέγγιση που παρουσιάζει αυξανόμενο ενδιαφέρον για εφαρμογή, ιδιαίτερα στο χώρο της εκπαίδευσης ενηλίκων. Πρόκειται για μια πρόταση συστηματικής επεξεργασίας έργων τέχνης με σκοπό την ανάπτυξη του κριτικού στοχασμού σχετικά με ένα διδασκόμενο θέμα. Η μέθοδος αυτή έχει εφαρμοσθεί σε διάφορους οργανισμούς στην Ελλάδα, όπως στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, σε Σχολεία, σε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας, στο ΚΕΘΕΑ και σε επιχειρήσεις. Παράλληλα, μέσα από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ARTiT, έχει εφαρμοσθεί στη Δανία, στη Ρουμανία και στη Σουηδία. Κατά το ακαδημαϊκό έτος υλοποιήθηκε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στη μέθοδο «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την Αισθητική Εμπειρία», στο πλαίσιο του μεταπτυχιακού προγράμματος «Εκπαίδευση Ενηλίκων» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Η δομή του προγράμματος περιελάμβανε την εκπαίδευση των φοιτητών μέσα από την εφαρμογή της μεθόδου κατά τη διάρκεια των ομαδικών συμβουλευτικών συναντήσεων (ΟΣΣ), τη συμπλήρωση σχετικών ερωτηματολογίων πριν και μετά την εφαρμογή, καθώς και την εκπόνηση εργασιών. Στο πλαίσιο των εργασιών τους, ζητήθηκε από τους φοιτητές να σχεδιάσουν μια διδακτική παρέμβαση στηριζόμενοι στη συγκεκριμένη μέθοδο. Η εργασία αυτή επεδίωκε την αποτίμηση του βαθμού κατανόησης της συγκεκριμένης μεθόδου και τον εντοπισμό των συχνότερων δυσκολιών που αντιμετώπισαν οι φοιτητές κατά την αρχική τους απόπειρα σχεδιασμού διδακτικών ενοτήτων με τη χρήση της μεθόδου. Στο κείμενο που ακολουθεί περιγράφεται ο σχεδιασμός μιας έρευνας αξιολόγησης των εργασιών των φοιτητών, η παρουσίαση ορισμένων ευρημάτων της έρευνας και μια συζήτηση σχετικά με τα σημαντικότερα ευρήματα. Σελίδα 10 από 163

3 1. Σχεδιασμός έρευνας αξιολόγησης Στόχος της έρευνας είναι η ποιοτική αξιολόγηση των εργασιών των φοιτητών που συμμετείχαν στην εφαρμογή της μεθόδου «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την Αισθητική Εμπειρία». Το θέμα της εργασίας ήταν: «Σχεδιάστε μία ενότητα- μέρος προγράμματος εκπαίδευσης εκπαιδευτικών, του οποίου το θέμα μπορεί να είναι: είτε η επιμόρφωσή τους στο πώς να διδάσκουν ένα μάθημα σε κάποια τάξη της Πρωτοβάθμιας ή της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (λ.χ. την Ιστορία), είτε η επιμόρφωσή τους σε ένα «οριζόντιο θέμα» (λ.χ. η σχολική βία, οι σχέσεις σχολείου - οικογένειας, ο χειρισμός της παραβατικότητας των μαθητών, η προστασία του περιβάλλοντος, κλπ), είτε η επιμόρφωσή τους στο πώς να διδάσκουν ένα μάθημα σε ένα Ι.Ε.Κ και το οποίο να περιλαμβάνει μια ενότητα διάρκειας 10 διδακτικών ωρών, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει την χρήση πέντε έργων τέχνης, συνδεδεμένων με κάποιο (ένα) κριτικό ερώτημα, που να δίνει εναύσματα για ανάπτυξη του προβληματισμού σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα. Τα πέντε έργα τέχνης μπορεί να είναι εικαστικά ή/και αποσπάσματα ταινιών ή/και αποσπάσματα λογοτεχνικών ή / και θεατρικών έργων ή/και ποιήματα. Ποιο θα ήταν το κριτικό ερώτημα και ποια θα ήταν τα πέντε έργα; Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έργα τέχνης από το αρχείο ARTiT (www.artit.eu) ή/και να βρείτε εσείς κάποια 1». Για την επιλογή του δείγματος της έρευνας επιλέχθηκε η στρωματοποίηση ως προς δύο κατηγορίες: το θέμα και την εξοικείωση των καθηγητών-συμβούλων με τη μέθοδο. 1.1 Θεματικές ενότητες εργασιών Όλες οι εργασίες (454 στο σύνολο) κατηγοριοποιήθηκαν ως προς το θέμα ανάλυσης. Από την ομαδοποίηση προέκυψαν δέκα κατηγορίες θεματικών ενοτήτων (Πίνακας 1). 1 Στην παρούσα μελέτη εστιάζουμε στο δεύτερο ερώτημα που αφορά στην εφαρμογή της μεθόδου «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την Αισθητική Εμπειρία». Σελίδα 11 από 163

4 Πίνακας 1. Ποσοστό εργασιών ανά θεματική ενότητα Α/α Θεματικές Ενότητες Ποσοστό % επί του συνόλου των εργασιών 1 Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός 24,1 2 Ρατσισμός - Διαφορετικότητα 19,7 3 Διδακτική μαθημάτων (κυρίως Ιστορίας) 12,4 4 Περιβάλλον 9,6 5 Διαδίκτυο υπολογιστές (κυρίως ασφάλεια χρήσης) 7,9 6 Σχέσεις/ρόλοι στην εκπαίδευση 7,3 7 Ομάδα επικοινωνία ηγεσία 6,7 8 Ανεργία Οικονομική κρίση 4,5 9 Ισότητα δύο φύλων Ρόλος γυναίκας 3,9 10 Πόλεμος (αίτια συνέπειες) 3,9 Σύνολο 100,0 1.2 Καθηγητές - σύμβουλοι (μέλη ΣΕΠ) Οι καθηγητές - σύμβουλοι (μέλη ΣΕΠ) που συμμετείχαν στην έρευνα διαχωρίστηκαν σε τρεις κατηγορίες (Πίνακας 2) ως προς το βαθμό εξοικείωσής τους με τη συγκεκριμένη μέθοδο (κατά πόσο έχουν εκπαιδευτεί σχετικά με αυτήν και την έχουν εφαρμόσει ξανά στο παρελθόν). Πίνακας 2. Βαθμός εξοικείωσης των μελών ΣΕΠ με τη μέθοδο Βαθμός εξοικείωσης με τη μέθοδο Αριθμός μελών ΣΕΠ Πάρα πολύ 6 Μέτρια 6 Καθόλου 8 Σύνολο 20 Για την επιλογή του δείγματος ακολουθήθηκε η μέθοδος της στρωματοποίησης. Διαμορφώθηκαν 30 στρώματα, καθένα από τα οποία συνδυάζει κάθε θεματική ενότητα με όλες τις κατηγορίες εξοικείωσης των εκπαιδευτών, δηλαδή, 10 (θέματα) Χ 3 (κατηγορίες εξοικείωσης) = 30 στρώματα (Θέμα 1 Χ εξοικειωμένο διδάσκοντα, Θέμα 1 Χ λίγο εξοικειωμένο, Θέμα 1 Χ μη εξοικειωμένο διδάσκοντα, Θέμα 2 Χ... κλπ). 1.3 Άξονες ανάλυσης Κατά την ανάλυση των εργασιών οι άξονες που μελετήθηκαν ήταν δύο: τα κριτικά ερωτήματα και τα έργα τέχνης. Σύμφωνα με τη μέθοδο, ως προς το πρώτο, το ζήτημα που τέθηκε ήταν κατά πόσο τα ερωτήματα είναι πράγματι κριτικά και όχι απλή αναπαραγωγή των επιμέρους διαστάσεων Σελίδα 12 από 163

5 του θέματος. Για την απάντηση στο ερώτημα αυτό χρησιμοποιήθηκε η τριπλή κλίμακα (3: πολύ - 2: μέτρια 1: καθόλου). Ως προς τα έργα τέχνης τα ερωτήματα που τέθηκαν ήταν τα εξής: 1. Πόσα έργα τέχνης αξιοποιήθηκαν; 2. Τι είδους τέχνη αξιοποιήθηκε; (είδος, αναπαραστατική ή όχι, ελληνική ή ξένη, γνωστή-πολυπαιγμένη ή όχι,.); 3. Ήταν πρωτότυπη η προσέγγιση: Τα έργα προέρχονταν από προσωπική αναζήτηση των φοιτητών ή από το υλικό του ARTiT 2 ; 4. Πρόκειται για σημαντικά έργα τέχνης, που δίνουν εναύσματα για κριτικό στοχασμό επάνω στο θέμα; [Όπως έχουν δείξει ο Dewey (1934/1980), o Perkins (1994) και η Σχολή της Φραγκφούρτης (λ.χ. Adorno, 2000) και ο Καστοριάδης (2008), τα σημαντικά έργα τέχνης, που έχουν αισθητική αξία υψηλής στάθμης, είναι δυνατόν να προσφέρουν εναύσματα για κριτικό στοχασμό. Αυτό συμβαίνει γιατί τα σημαντικά έργα τέχνης εμπεριέχουν πλήθος νοημάτων, είναι δεκτικά πολλαπλών ερμηνειών και έχουν μία στερεοτυπική, αντισυμβατική υφή.] 5. Είναι σχετικά με το θέμα και τα κριτικά ερωτήματα; Επιπλέον, καταγράφηκαν οι συχνότερες δυσκολίες των φοιτητών που παρατηρήθηκαν ως προς τους δύο άξονες (κριτικά ερωτήματα έργα τέχνης), ενώ επίσης επιχειρήθηκε ένας συσχετισμός των δύο αυτών αξόνων. 2. Παρουσίαση ευρημάτων 2.1 Κριτικά ερωτήματα Ως προς τη διατύπωση των κριτικών ερωτημάτων παρατηρούμε ότι τα δύο τρίτα περίπου των φοιτητών (22/30) διατύπωσαν ερωτήματα τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν για την 2 Το ARTiT είναι ευρωπαϊκό πρόγραμμα σκοπός του οποίου «είναι να προσφέρει στους εκπαιδευτές ενηλίκων μία μεθοδολογία αλλά και οδηγίες χρήσης και εργαλεία που θα τους καταστήσουν ικανούς να αναπτύξουν μοντέλα διδασκαλίας, τα οποία θα ενισχύουν τη δημιουργικότητα και την ικανότητα κριτικής σκέψης των ενηλίκων εκπαιδευομένων Τα εκπαιδευτικά υλικά που αναπτύχθηκαν για τις Θεματικές Ενότητες του ARTiT περιέχουν πληροφορίες για τα θέματα, τα προτεινόμενα έργα και τους καλλιτέχνες, καθώς και προτάσεις σχετικά με τα θέματα με τα οποία θα μπορούσε να διασυνδεθεί κάθε έργο» (ARTiT, σσ. 6-9). Κατά τη διάρκεια εκπόνησης των εργασιών, οι φοιτητές ήταν ενημερωμένοι και είχαν ήδη έρθει σε επαφή με τη μεθοδολογία και τα εργαλεία του ARTiT (Το υλικό του προγράμματος έχει αναρτηθεί και μπορεί να αντληθεί από την ιστοσελίδα: Σελίδα 13 από 163

6 ανάπτυξη του κριτικού στοχασμού επάνω σε ένα θέμα, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, ενώ το ένα τρίτο αντιμετώπισε δυσκολίες ως προς αυτό (Πίνακας 3). Στο σημείο αυτό οφείλουμε να διευκρινίσουμε ότι ως κριτικό στοχασμό νοούμε τη διεργασία που περιλαμβάνει, σύμφωνα με τον Brookfield (2012), μία πορεία που εκκινεί από την προσπάθεια εντοπισμού των παραδοχών εκείνων που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε και ενεργούμε. Στη συνέχεια, ελέγχουμε αν αυτές οι παραδοχές είναι τόσο ορθές όσο θεωρούμε ότι είναι, επιχειρώντας το μέσα από πολλαπλές και διαφορετικές οπτικές γωνίες. Όλη αυτή η διεργασία για να θεωρείται ολοκληρωμένη οφείλει να καταλήγει σε ανάληψη ενήμερης δράσης. Σύμφωνα με τον Brookfield (2012), σκεφτόμαστε κριτικά για να πραγματοποιούμε ενήμερες πράξεις. Ως κριτικά χαρακτηρίζονται τα ερωτήματα εκείνα που ενεργοποιούν και διευκολύνουν τη διεργασία του κριτικού στοχασμού. Πίνακας 3. Βαθμός στον οποίο το κριτικό ερώτημα αναπτύσσει τον κριτικό στοχασμό Βαθμός στον οποίο το κριτικό ερώτημα αναπτύσσει τον κριτικό στοχασμό Αριθμός εργασιών Πάρα πολύ 11 Μέτρια 11 Ελάχιστα 8 Παραδείγματα κριτικών ερωτημάτων Ρατσισμός: «Ποιοι παράγοντες γεννούν στερεότυπα και προκαταλήψεις και εδραιώνουν ρατσιστικές συμπεριφορές και στάσεις μέσα στην κοινωνία;» «Μπορεί κάποιος να είναι ξένος μέσα στην ίδια του τη χώρα;» Περιβάλλον: «Τι σκεφτόμαστε για τις παρεμβάσεις του ανθρώπου στα δάση;» Πόλεμος: «Ποιες οι συνέπειες της πείνας για τον άμαχο πληθυσμό;» Σύνολο 30 Σχόλιο: Παρατηρείται αρκετή δυσκολία στη διαμόρφωση κριτικών ερωτημάτων, παρόλο που είχε προηγηθεί, κατά τη διάρκεια των Ομαδικών Συμβουλευτικών Συναντήσεων, ο ορισμός και η ανάλυση της διεργασίας του κριτικού στοχασμού. Το αίτιο της δυσκολίας αυτής πιθανώς οφείλεται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει παράδοση ανάπτυξης και καλλιέργειας της κριτικής σκέψης στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. 2.2 Έργα τέχνης 1. Πόσα έργα τέχνης αξιοποιήθηκαν; Σελίδα 14 από 163

7 Η πλειοψηφία των φοιτητών πρότεινε πέντε έργα τέχνης, αριθμός που συμπίπτει με τις απαιτήσεις της εργασίας (Πίνακας 4). Πίνακας 4. Αριθμός έργων τέχνης που προτάθηκαν από τους φοιτητές Αριθμός έργων τέχνης Αριθμός εργασιών Σύνολο 30 Σχόλιο: Ο εντοπισμός πέντε έργων τέχνης σχετικών με το υπό εξέταση θέμα είναι ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα, δεδομένου ότι επρόκειτο για την πρώτη επαφή των φοιτητών με τη συγκεκριμένη μέθοδο. 2. Τι είδους τέχνη αξιοποιήθηκε; Το μεγαλύτερο μέρος των έργων τέχνης προέρχονται από το χώρο της ζωγραφικής. Ακολουθούν οι κινηματογραφικές ταινίες, η ποίηση και η λογοτεχνία, ενώ ελάχιστα είναι τα έργα από το χώρο της γλυπτικής, της μουσικής, του θεάτρου, της φωτογραφίας και της αρχιτεκτονικής (Πίνακας 5). Αξίζει να σημειώσουμε ότι όσον αφορά στους πίνακες ζωγραφικής στην πλειοψηφία τους είναι αναπαραστατικοί (58 από τους 64), ενώ οι υπόλοιποι δεν είναι αναπαραστατικοί αλλά πολύ γνωστοί (π.χ. Γκουέρνικα). Συνολικά, παρατηρούμε ότι στην πλειοψηφία πρόκειται για έργα δημοφιλή και γνωστά στο ευρύ κοινό (λ.χ. «Το κρυφό σχολειό» του Γύζη και «Η κραυγή» του Μουνκ από πίνακες ζωγραφικής, «Μοντέρνοι καιροί» του Tσάπλιν και «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο» του Γεωργιάδη από κινηματογραφικές ταινίες, «Ο εφιάλτης της Περσεφόνης» του Γκάτσου και «Σημείο Αναγνωρίσεως» της Δημουλά από ποίηση, «Αναφορά στον Γκρέκο» του Καζαντζάκη και «Η ζωή εν τάφω» του Μυριβήλη από λογοτεχνία), ενώ όσον αφορά στην προέλευση των έργων, με εξαίρεση την ποίηση και τη λογοτεχνία όπου επικρατούν τα έργα Ελλήνων δημιουργών, σε όλα τα άλλα είδη τέχνης η πλειοψηφία προέρχεται από ξένους δημιουργούς (Πίνακας 5). Πίνακας 5. Είδη έργων τέχνης που προτάθηκαν από τους φοιτητές 64 Πίνακες ζωγραφικής 42 ξένοι 22 Ελληνικοί 33 κινηματογραφικές ταινίες 24 ξένες 9 ελληνικές 22 ποιήματα Σελίδα 15 από 163

8 3 ξένα 19 ελληνικά 19 λογοτεχνικά κείμενα 9 ξένα 10 ελληνικά 4 γλυπτά 2 ξένα 2 ελληνικά 5 τραγούδια/μουσική 2 ξένα 3 ελληνικά 1 θεατρικό έργο 1 ξένο 0 ελληνικό 1 φωτογραφία 0 ξένη 1 ελληνική 1 αρχιτεκτονικό έργο 1 ξένο 0 ελληνικό Σχόλιο: Η μεγάλη προτίμηση σε αναπαραστατικά έργα τέχνης είναι προφανές ότι οφείλεται στην εξοικείωση των φοιτητών με τα έργα αυτού του είδους. Οι Bourdieu & Darbel (1991) επισημαίνουν ως προς αυτό το ζήτημα ότι μεγάλες κατηγορίες πολιτών δεν έχουν εξοικείωση με τα έργα τέχνης αφηρημένου χαρακτήρα, συνεπώς μπορεί να δυσκολεύονται να επιδιώξουν μια αναζήτηση και διερεύνηση των νοημάτων των έργων αυτών. Κατά συνέπεια, είναι πιθανό να στρέφονται προς έργα τέχνης τα οποία τους είναι οικεία και νιώθουν ότι είναι σε θέση να επεξεργαστούν και να διαχειριστούν. Για τον ίδιο λόγο επιλέγουν κυρίως έργα αναπαραστατικού χαρακτήρα, συνήθως δε ελληνικά έργα από την ποίηση και τη λογοτεχνία και ξένα έργα από τον κινηματογράφο. Ως προς την ποικιλία ειδών τέχνης που χρησιμοποίησε κάθε φοιτητής, παρατηρούμε ότι η πλειοψηφία πρότεινε από τρία έως πέντε διαφορετικά είδη τέχνης, γεγονός που σηματοδοτεί ότι ως προς αυτό το ζήτημα οι φοιτητές δεν συνάντησαν σημαντική δυσκολία. Ωστόσο, σε οκτώ εργασίες προτάθηκε μόνο ένα είδος τέχνης, από τις οποίες σε έξι μόνο πίνακες ζωγραφικής, σε μία μόνο ποιήματα και σε άλλη μία μόνο κινηματογραφικές ταινίες (Πίνακας 6). Πίνακας 6. Αριθμός διαφορετικών ειδών τέχνης ανά εργασία Αριθμός διαφορετικών ειδών τέχνης σε κάθε εργασία Αριθμός εργασιών Σύνολο 30 Σχόλιο: Η πλειοψηφία των φοιτητών φαίνεται να αντιλαμβάνεται τα οφέλη χρήσης ποικίλων ειδών τέχνης για τη βέλτιστη προσέγγιση ενός θέματος. 3. Ήταν πρωτότυπη η προσέγγιση; Σελίδα 16 από 163

9 Η πλειοψηφία των φοιτητών χρησιμοποίησε έργα εκτός του ARTIiT (24 φοιτητές), ενώ έξι φοιτητές χρησιμοποίησαν ένα-δύο έργα από το ARTiT και τα υπόλοιπα από προσωπική τους αναζήτηση. Σχόλιο: Όπως και παραπάνω, φαίνεται ότι οι φοιτητές τείνουν να επιλέγουν έργα τα οποία νοιώθουν οικεία και θεωρούν ότι μπορούν να τα διαχειριστούν. 4. Πρόκειται για σημαντικά έργα τέχνης (έχουν αισθητική αξία); Δίνουν εναύσματα για κριτικό στοχασμό επάνω στο θέμα; Η πλειοψηφία των έργων που προτάθηκαν έχουν υψηλή αισθητική αξία. Ωστόσο, υπήρξε ένας αριθμός εργασιών στις οποίες προτείνονται κάποια έργα που δεν είναι υψηλής στάθμης και δεν προσφέρουν εναύσματα για κριτικό στοχασμό σύμφωνα με τα κριτήρια, όπως είδαμε, τα οποία έχουν θέσει ο Dewey, o Adorno, ο Καστοριάδης κ.ά. Προκειμένου να αξιολογηθούν τα έργα τέχνης, διαμορφώσαμε σύμφωνα με αυτά τα κριτήρια μια κλίμακα (3-2-1) όπου ο υψηλότερος βαθμός (3) αφορούσε σε έργα υψηλής αισθητικής στάθμης, ο μεσαίος βαθμός (2) σε έργα αρκετά καλά ή μέτρια και ο χαμηλός βαθμός (1) σε έργα κοινότυπα ή χαμηλής αξίας. Συμβουλευόμενοι ειδικούς στο χώρο της τέχνης, αξιολογήσαμε τα έργα αυτά, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις γνώσεις και την εμπειρία των ειδικών όσο και τα κριτήρια που θέτει η βιβλιογραφία για τα σημαντικά έργα τέχνης. Από τα 134 έργα τέχνης που προτάθηκαν, τα 50 αξιολογούνται ως υψηλής στάθμης, τα 59 αρκετά καλά ή μέτρια και τα 20 ως κοινότυπα ή χαμηλής αξίας. Μελετώντας τα έργα τέχνης που προτάθηκαν σε κάθε εργασία και στηριζόμενοι στην παραπάνω τριπλή κλίμακα, βαθμολογήσαμε κάθε εργασία με βάση τους μέσους όρους της κλίμακας αυτής (Πίνακες 7 και 8). Πίνακας 7. Βαθμολογία ποιότητας έργων τέχνης ανά εργασία Μ. Ο. Βαθμολογίας Έργων ανά Αριθμός Εργασίας Εργασία ,2 3 1,6 4 2,4 5 2,4 6 2,8 7 2,4 8 1,7 9 1, , ,4 Σελίδα 17 από 163

10 14 2,2 15 2, ,4 18 1, ,3 21 2,6 22 2,4 23 2, ,8 26 2,2 27 2,4 28 2,2 29 1,5 30 2,4 Σύνολο 2,23 Σχόλιο: Όπως διαπιστώθηκε παραπάνω ότι οι φοιτητές έχουν αρκετή δυσκολία στη διαμόρφωση κριτικών ερωτημάτων, έτσι και εδώ παρατηρούμε ότι έχουν αρκετή δυσκολία να κατανοήσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των έργων υψηλής αισθητικής αξίας, και έτσι να εντοπίσουν τα κατάλληλα έργα για την ανάπτυξη του κριτικού στοχασμού. Πίνακας 8. Παραδείγματα βαθμολογίας έργων τέχνης ανά εργασία Παραδείγματα από εργασίες 1 ο Παράδειγμα: 1. The problem we all live with, Norman Rockwell 2. New kids in the Neighbourhood, Norman Rockwell 3. «Στην κοιλάδα με τους ροδώνες», Νίκος Εγγονόπουλος 4. Entre les murs, Laurent Cantet 5. «Το καναρινί ποδήλατο», Δημήτρης Σταύρακας 2ο Παράδειγμα: 1. «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο», Βασίλης Γεωργιάδης 2. Modern Times, Charles Chaplin 3. El Empleo, Santiago Bou Grasso 4. «Ζωοφόρος Παρθενώνα Βόρειο Τμήμα Λίθος VI», Φειδίας 5. Centre Georges Pompidou, Richard Rogers, Renzo Piano & Gianfranco Franchini Αισθητική αξία έργων Μ. Ο. Βαθμολογίας Έργων Τα έργα τέχνης είναι σχετικά με το θέμα και τα κριτικά ερωτήματα; Σελίδα 18 από 163

11 Η πλειοψηφία των έργων τέχνης που προτάθηκαν παρουσιάζουν υψηλό βαθμό σχέσης με το υπό εξέταση θέμα, όπως αυτό γίνεται αντικείμενο επεξεργασίας μέσα από τα κριτικά ερωτήματα (Πίνακας 9). Πίνακας 9. Βαθμός σχέσης των έργων τέχνης με τα κριτικά ερωτήματα Βαθμός σχέσης των έργων με τα κριτικά ερωτήματα Αριθμός εργασιών Παραδείγματα σχέσης έργων με κριτικά ερωτήματα Μεγάλος 24 Κριτικό ερώτημα: «Τι σκεφτόμαστε για τα παιδιά που δεν μιλούν πολύ;» Έργο τέχνης: πίνακας ζωγραφικής με τίτλο «Η δασκάλα» του Brown (http://bwomeninamericanhistory19.blogspot.gr/2013/07/paintin gs-of-life-in-city.html) Μέτριος 6 Κριτικό ερώτημα: «Διαπιστώνετε κρίση των ανθρωπίνων σχέσεων εξαιτίας της χρήσης ηλεκτρονικών υπολογιστών και γιατί;» Έργο τέχνης: πίνακας ζωγραφικής «Το κρυφό σχολειό» του Γύζη (http://el.wikipedia.org/wiki/κρυφό_σχολειό) Ελάχιστος 0 Σύνολο 30 Σχόλιο: Παρατηρούμε ότι οι φοιτητές αντιλαμβάνονται τη σχέση των έργων τέχνης με τα κριτικά ερωτήματα και είναι σε θέση να επιλέξουν σχετικά προς αυτά έργα τέχνης. 3. Περαιτέρω ανάλυση Ως προς τις δυσκολίες που χαρακτηρίζουν τις εργασίες των φοιτητών, οι περισσότερες εντοπίστηκαν στη διατύπωση των κριτικών ερωτημάτων και στην επιλογή των κατάλληλων έργων τέχνης. Σχετικά με τα κριτικά ερωτήματα, τα συχνότερα σφάλματα είναι τα εξής: 1. Ορισμένα από τα ερωτήματα που προτείνονται δεν προάγουν την κριτική σκέψη και δεν εμβαθύνουν στο θέμα. Οι δυνητικές απαντήσεις τους είναι μάλλον αυτονόητες και περιγραφικές. 2. Σε ορισμένες περιπτώσεις διατυπώνονται χωριστά κριτικά ερωτήματα για κάθε έργο τέχνης, με αποτέλεσμα να μη γίνεται συνθετική προσέγγιση του θέματος. Επιπλέον, σε κάποιες εργασίες τα κριτικά ερωτήματα είναι μεγάλα ή πολυάριθμα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την επεξεργασία τους. Σχετικά με τα έργα τέχνης, τα συχνότερα σφάλματα είναι τα εξής: Σελίδα 19 από 163

12 1. Αρκετά από τα προτεινόμενα έργα δεν προσφέρονται να λειτουργήσουν ως εναύσματα για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης. 2. Ορισμένα έργα σχετίζονται έμμεσα μόνο με το κριτικό ερώτημα. Σε άλλες περιπτώσεις δεν επιτρέπουν την εμβάθυνση στο θέμα, διότι δεν προσφέρουν πολλά στοιχεία για ανάλυση και πολλαπλές οπτικές ή προσεγγίζουν μια μόνο πτυχή του θέματος. 3. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα έργα τέχνης έχουν παρεμφερή χαρακτηριστικά (λ.χ. μόνο ποιήματα ή μόνο ταινίες ή μόνο παρεμφερείς πίνακες του ίδιου ζωγράφου) με αποτέλεσμα να μην προσφέρουν πολλές οπτικές, ώστε να αναπτυχθεί σφαιρικά το θέμα. Ως προς τη συσχέτιση του βαθμού των κριτικών ερωτημάτων με το επίπεδο της αισθητικής αξίας των έργων τέχνης και το βαθμό κάλυψης του θέματος, παρατηρούμε ότι 17 από τους 30 φοιτητές προτείνουν έργα υψηλής έως μέτριας αισθητικής αξίας τα οποία καλύπτουν επαρκώς το θέμα (Πίνακας 10), ενώ επίσης τα κριτικά ερωτήματα που θέτουν είναι κατάλληλα για την επεξεργασία και ανάλυση του θέματος (βαθμοί 2-3 σε όλες τις κατηγορίες). Από τους υπόλοιπους, ορισμένοι παρουσιάζουν δυσκολίες στη διατύπωση των κριτικών ερωτημάτων και άλλοι στην επιλογή έργων υψηλής αισθητικής αξίας. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και η επιλογή αξιόλογων έργων τέχνης δεν βοηθάει στην κάλυψη του θέματος, διότι τα έργα αυτά δεν προσφέρουν τα κατάλληλα για αυτό το σκοπό εναύσματα. Πίνακας 10. Συσχέτιση της αισθητικής αξίας των έργων τέχνης με τα κριτικά ερωτήματα Αισθητική αξία έργων τέχνης ανά εργασία* Βαθμός κριτικού ερωτήματος** Βαθμός σχέσης των έργων τέχνης με το κριτικό ερώτημα*** (κάλυψη του θέματος) Αριθμός εργασιών Σύνολο 30 Σημ.: Με σκίαση επισημαίνονται οι περιπτώσεις όπου παρατηρείται ίδιος βαθμός στα κριτικά ερωτήματα και στην κάλυψη του θέματος από το έργο τέχνης. Σελίδα 20 από 163

13 * Τριπλή κλίμακα (3: Μ.Ο. 2, : Μ.Ο. 2,1-2,5 1:Μ.Ο. έως 2) ** Τριπλή κλίμακα (3: όλα - 2: ορισμένα 1: κανένα) *** Τριπλή κλίμακα (3: πολύ - 2: μέτρια 1: καθόλου) Επιπλέον, μόνο στο ένα τρίτο των εργασιών παρατηρείται μια σχετική αναλογία ως προς το εύστοχο της διατύπωσης των κριτικών ερωτημάτων και του βαθμού σύνδεσής τους με τα έργα τέχνης (13 από τις 30 εργασίες έχουν τον ίδιο βαθμό στο κριτικό ερώτημα και στο βαθμό της σχέσης με τα έργα τέχνης), πράγμα που επιβεβαιώνει όσα προαναφέραμε σχετικά με τη δυσκολία στην κατανόηση και χρήση της κριτικής σκέψης. Η δυσκολία αυτή μπορεί να εξηγηθεί, εάν εξετάσουμε το ελληνικό εκπαιδευτικό πλαίσιο. Στη χώρα μας δεν υπάρχει παράδοση ανάπτυξης και καλλιέργειας της κριτικής σκέψης (Ράικου, 2013). Δεδομένου λοιπόν ότι ο κριτικός στοχασμός δεν αποτελεί μία από τις βασικές επιδιώξεις του εκπαιδευτικού συστήματος, είναι αναμενόμενο να μην εντάσσονται στο πρόγραμμα σπουδών μέθοδοι που προάγουν την ανάπτυξή του. Για το λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια επισημαίνεται συνεχώς η ανάγκη στροφής προς την ανάπτυξη του κριτικού στοχασμού. Ιδιαίτερα στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών υπογραμμίζεται η σημασία της διδασκαλίας τέτοιου είδους μεθόδων κατά τρόπο παιδαγωγικά επαρκή, έτσι που όποια γνώση και εμπειρία αποκτηθεί να μπορεί να ενσωματωθεί και να μεταδοθεί μέσα από την καθημερινή πρακτική στα σχολεία (Παπαϊωάννου, 2011). Ως προς τα έργα τέχνης, παρατηρούμε ότι κατά την επιλογή τους από τους φοιτητές σημαντικό παράγοντα παίζει η εξοικείωση των τελευταίων με τα έργα. Οι φοιτητές τείνουν να επιλέγουν έργα με τα οποία νοιώθουν οικεία και θεωρούν ότι μπορούν να τα διαχειριστούν. Αυτό διαπιστώνεται από την προτίμησή τους για γνωστά έργα τέχνης. Αποφεύγουν ακόμα και τις προτάσεις του ARTiT διότι τα έργα δεν τους είναι οικεία. Προτιμούν, δηλαδή, να μην ακολουθήσουν τις οδηγίες της εργασίας (βλ. εκφώνηση θέματος εργασίας: «Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έργα τέχνης από το αρχείο ARTiT (www.artit.eu) ή/και να βρείτε εσείς κάποια») και να αναζητήσουν μόνοι τους έργα τέχνης που θεωρούν ότι τα κατανοούν και τα αντιλαμβάνονται. Η διαπίστωση αυτή παραπέμπει στις ιδέες του Bourdieu, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι είναι πιθανό οι εκπαιδευόμενοι να μην είχαν τη δυνατότητα μέσα στο κοινωνικο-πολιτισμικό τους πλαίσιο να εξοικειωθούν με τα έργα τέχνης (Bourdieu, 1990). Συνεπώς, ενδέχεται να δυσκολεύονται στην επεξεργασία και αποκρυπτογράφηση των νοημάτων τους. Παρεμφερής είναι και ο ισχυρισμός του Mezirow (1997), ότι στην αρχή της μαθησιακής διεργασίας οι εκπαιδευόμενοι λόγω της συχνής δυσκολίας τους να αντιληφθούν την ανάγκη για κριτική εμβάθυνση στο υπό συζήτηση θέμα, επιθυμούν τον περιορισμό σε γνώριμα και πρακτικά πλαίσια. Ως προς τα είδη τέχνης που προτείνονται, παρατηρείται ποικιλία ειδών στις προτάσεις των φοιτητών. Η ποικιλία αυτή λειτουργεί ενισχυτικά στη μαθησιακή διεργασία, τόσο ως προς την επίδραση όσο και ως προς το αποτέλεσμα. Όπως διαπιστώνεται από τη βιβλιογραφία, τα πολλαπλά ερεθίσματα αυξάνουν την αντιληπτική γνώση. Παρατηρείται, δηλαδή, άμεση Σελίδα 21 από 163

14 σύνδεση ανάμεσα στην αντίληψη και στη διαμόρφωση σκέψεων και γεγονότων: «Όσο περισσότερο κάποιος βλέπει, τόσο περισσότερο μπορεί να κάνει τις καλύτερες διακρίσεις. Όσο περισσότερο κάποιος διαχωρίζει τόσο περισσότερα γνωρίζει» (Uhrmacher, 2009, σσ ). Επιπλέον, η χρήση διαφορετικών έργων τέχνης βοηθάει στη διατήρηση της επεισοδιακής μνήμης, η οποία ενεργοποιεί με πολλαπλούς τρόπους τις αισθήσεις. «Οι επεισοδιακές μνήμες μας επιτρέπουν να ανακαλούμε τα προσωπικά συμβάντα που ορίζουν με μοναδικό τρόπο τις ζωές μας. Ένα γεγονός που παράγει δυνατές αισθήσεις με εικόνες, ήχους, κιναισθητική και ανάγλυφη υφή, θα δημιουργήσει πιο μόνιμες συνδέσεις. Μερικά γεγονότα τα θυμόμαστε καλύτερα όταν έχουν μεγαλύτερη ένταση και ποικίλες εμπειρίες των αισθήσεων» (ό.π.). Αυτό σημαίνει ότι η εμπειρία της επαφής με διαφορετικά έργα τέχνης όχι μόνο ενισχύει και διευρύνει τη σκέψη αλλά και οδηγεί σε μονιμότερες αλλαγές. Σε αυτό συνηγορεί και ο Fowler (1996), ο οποίος αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη ενισχύει τη μαθησιακή διεργασία, διαπιστώνει ότι μέσα από την αισθητική εμπειρία η σκέψη γίνεται πιο δεκτική και ανοικτή, καθώς και πιο δημιουργική. Βιβλιογραφικές Αναφορές Adorno, Th. (2000). Αισθητική Θεωρία. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. ARTiT (2012). Η Μεθοδολογία και τα Εκπαιδευτικά Υλικά του ARTiT. Ανακτήθηκε 27 Νοεμβρίου 2013, από Bourdieu, P. & Darbel, A. (1991). The Love of Art. Cambridge: Polity. Bourdieu, P. (1999). Η διάκριση: Κοινωνική κριτική της καλαισθητικής κρίσης. Αθήνα: Εκδ. Πατάκη. Brookfield, S. D. (2012). Teaching for Critical Thinking. San Francisco, CA: Jossey-Bass. Dewey, J. (1933). How we think: A restatement of the relation of reflective thinking to the educative process. Chicago: Henry Regnery. Dewey, J. (1934/1980). Art as Experience. New York, N.Y.:The Penguin Group. Fowler, C. B. (1996). Strong Arts, Strong Schools: The Promising Potential and Shortsighted Disregard of the Arts in American Schooling. New York: Oxford University Press. Καστοριάδης, Κ. (2008). Παράθυρο στο Χάος. Αθήνα: Ύψιλον. Κόκκος A. & Συνεργάτες (2011). Εκπαίδευση μέσα από τις Τέχνες. Αθήνα: Μεταίχμιο. Mezirow, J. (1997). Transformative Learning: Theory to Practice. In P. Cranton (Ed.), Transformative Learning in Action: Insights form Practice. New Directions for Adult and Continuing Education, no 74. San Francisco, CA: Jossey-Bass. Παπαϊωάννου, K. (2011). Η κριτική σκέψη στην εκπαίδευση. Νέα Παιδεία, 139: Perkins, D. (1994). The Intelligent Eye. Los Angeles, CA: Harvard Graduate School of Education. Σελίδα 22 από 163

15 Ράικου, Α. (2013). Εκπαίδευση Ενηλίκων και Τριτοβάθμια Εκπαίδευση: Διερεύνηση Δυνατότητας για Ανάπτυξη Κριτικού Στοχασμού μέσα από την Αισθητική Εμπειρία σε Εκπαιδευόμενους Εκπαιδευτικούς. Διδακτορική Διατριβή. ΤΕΕΑΠΗ Πανεπιστημίου Πατρών. Uhrmacher, P. B. (2009). Toward a Theory of Aesthetic Learning Experiences. Curriculum Inquiry, 39: Σελίδα 23 από 163

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 2, 2014 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Περιοδικό «eκπ@ιδευτικός κύκλος» Τόμος 2, Τεύχος 2, 2014 eκπ@ιδευτικός κύκλος ISSN: 2241-4576 Περιεχόμενα Editorial Σπύρος Κιουλάνης 1. Αξιοποίηση της τέχνης στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Εκπαίδευση Ενηλίκων»: Μια Καινοτομική Πρακτική Κόκκος Αλέξης, Ράικου Νατάσσα 2. Διερεύνηση των απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

45 ευρώ για μη μέλη. Δηλώσεις συμμετοχής και πληροφορίες: Δήμητρα Ανδριτσάκου 210 3890123, dim.andritsakou@gmail.com ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

45 ευρώ για μη μέλη. Δηλώσεις συμμετοχής και πληροφορίες: Δήμητρα Ανδριτσάκου 210 3890123, dim.andritsakou@gmail.com ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ» Διοργάνωση: Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης Ενηλίκων 15 και 16 Μαΐου 2010 Πολυχώρος «Απόλλων» της Νομαρχίας Πειραιά Ερμουπόλεως & Πηλίου 1, Καμίνια (Πάροδος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Ατζέντα Ιστορικό πλαίσιο Εκπαίδευσης Ενηλίκων Η Εκπαίδευση Ενηλίκων στο κυπριακό συγκείμενο Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ Κέντρο Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ Κέντρο Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε.) ΚΑΣΤΡΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΤΟΧΑΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Γεωργία Μέγα (georgiamega@gmail.com)

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή

«Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή «Η ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Βασιλική Μπρίνια και Μαρία Καγιαβή ΤΙ ΣΥΝΕΙΣΦΕΡΕΙ Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ Υποκινεί τη σκέψη, το συναίσθημα, τη φαντασία. Έτσι το άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΘΕΛΟΥΜΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΘΕΛΟΥΜΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΘΕΛΟΥΜΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια : 200 ώρες (κατανέμονται σε διάστημα 4 μηνών από 19/10/2015 έως 26/02/2016)

Διάρκεια : 200 ώρες (κατανέμονται σε διάστημα 4 μηνών από 19/10/2015 έως 26/02/2016) Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Διοργανώνει το e-learning καινοτόμο Επιμορφωτικό Πρόγραμμα «ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΜΑΘΗΣΗ» Σχεδιασμός και υλοποίηση : Αλέξης Κόκκος με τη συνεργασία των εκπαιδευτικών Έφης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη

Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη Μέθοδος αξιοποίησης της Τέχνης στην εκπαιδευτική πράξη Αλέξης Κόκκος Καθηγητής Εκπαίδευσης Ενηλίκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Πευκακίων 13, Αγία Παρασκευή, 15342 email: a-kokkos@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στη χρήση Η/Υ για δημοσίους υπαλλήλους»: σχεδιάζοντας διδακτικά κατά Mezirow και κατά Freire

«Εισαγωγή στη χρήση Η/Υ για δημοσίους υπαλλήλους»: σχεδιάζοντας διδακτικά κατά Mezirow και κατά Freire «Εισαγωγή στη χρήση Η/Υ για δημοσίους υπαλλήλους»: σχεδιάζοντας διδακτικά κατά Mezirow και κατά Freire Civil-servants training on ICT use according to Freire and according to Mezirow Πανσεληνάς Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4, Λ ε μ ε σ ό ς Βασικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Καλαμαρτζή Ιστορικός Ελληνικού Πολιτισμού M.Sc. Σπουδές στην Εκπαίδευση k_kalamartzi@yahoo.com

Αικατερίνη Καλαμαρτζή Ιστορικός Ελληνικού Πολιτισμού M.Sc. Σπουδές στην Εκπαίδευση k_kalamartzi@yahoo.com Η Αξιοποίηση της Θεωρίας της Μετασχηματίζουσας Μάθησης στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη. Το Παράδειγμα «Ο Κύριος της Φτωχής Οικογένειας» του Cheri Samba Αικατερίνη Καλαμαρτζή Ιστορικός Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών

Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών - 0 - Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων & Επιστημόνων Πληροφόρησης Σεμινάρια Ιατρικών βιβλιοθηκών 10 Φεβρουαρίου 2012 Τσαλαπατάνη Ειρήνη: Μεθοδολογία εκπαίδευσης ενήλικων χρηστών ιατρικών βιβλιοθηκών Βιβλιοθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9: Διδακτικός Σχεδιασμός Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητική Παρουσίαση & Πρακτική Εφαρμογή της Μεθόδου «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσω της Αισθητικής Εμπειρίας» για το θέμα του Σχολικού Εκφοβισμού

Θεωρητική Παρουσίαση & Πρακτική Εφαρμογή της Μεθόδου «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσω της Αισθητικής Εμπειρίας» για το θέμα του Σχολικού Εκφοβισμού 2215 Θεωρητική Παρουσίαση & Πρακτική Εφαρμογή της Μεθόδου «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσω της Αισθητικής Εμπειρίας» για το θέμα του Σχολικού Εκφοβισμού Δαβράζος Γρηγόριος Καθηγητής Πληροφορικής gregory.davrazos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη

Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη Εκπαίδευση Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΓΑΠΑΕΙ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ Η Στέγη ταξιδεύει στη Θεσσαλονίκη 18, 19 & 20 Δεκεμβρίου 2015 Μουσικό εργαστήριο για παιδιά που βρίσκονται στο αυτιστικό φάσμα. Το εργαστήριο πραγματοποιείται για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας

ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ. Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας ΘΕΜΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ «ΚΑΛΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» Συντονιστές: Σοφία Καλογρίδη & Ιγνάτιος Καράμηνας Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$

()#µ*&+,-./ (0)1#2345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ !"µ#$%&#' ()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ 8"4&%2#' (&91-#5$!.µ"#5-"#/ (0)1#2":4: (;7$.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Νατάσσα Ράικου

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Νατάσσα Ράικου ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΣΤΟΧΑΣΜΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Νατάσσα Ράικου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο αυτό περιγράφει τη μελέτη της εφαρμογής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Κριτική αποτίμηση των διαδικασιών αξιολόγησης στο ελληνικό δημοτικό σχολείο

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Κριτική αποτίμηση των διαδικασιών αξιολόγησης στο ελληνικό δημοτικό σχολείο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Κριτική αποτίμηση των διαδικασιών αξιολόγησης στο ελληνικό δημοτικό σχολείο Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ- Ε.Ε.Ε.Ε.

H ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ- Ε.Ε.Ε.Ε. H ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ- Ε.Ε.Ε.Ε. διοργανώνει σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα Σεμινάριο με τίτλο «ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ» (διάρκεια 125 ώρες: Τρεις σεμιναριακές συναντήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία στο λύκειο

Ερευνητική εργασία στο λύκειο ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιβλιοθηκονομικές προσεγγίσεις για την ερευνητική εργασία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση 1 Ερευνητική εργασία στο λύκειο οδηγός πληροφοριακής παιδείας Χριστίνα Κανάκη Βιβλιοθηκονόμος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστημών της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ51 Εφαρμοσμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 10: Ο Κριτικός Στοχασμός στον Εργασιακό Χώρο Γιώργος Κ. Ζαρίφης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παιδαγωγική επάρκεια πτυχιούχων του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Τι ισχύει για τους εισακτέους μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Σύμφωνα με το Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση

Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum. Συνοπτική Έκθεση 3 Συμμετοχή των Νέων και Παγκόσμια Πολιτότητα: Προκλήσεις και Συστάσεις για το `Εργο Future Youth Schools Forum Συνοπτική Έκθεση Συνοπτική Έκθεση Η παρούσα έκθεση αναλύει και αξιολογεί τις τρέχουσες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Αnimation στη Διδακτική Ξένων Γλωσσών. Περιεχόμενο Προγράμματος

Εφαρμογές Αnimation στη Διδακτική Ξένων Γλωσσών. Περιεχόμενο Προγράμματος Εφαρμογές Αnimation στη Διδακτική Ξένων Γλωσσών Περιεχόμενο Προγράμματος Η σημασία του εκπαιδευτικού υλικού είναι κομβική σε μια εκπαιδευτική διαδικασία καθώς συμβάλλει τόσο στην κατανόηση των πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ. Νικολιδάκης Συμεών, Τσάνταλη Καλλιόπη,

ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ. Νικολιδάκης Συμεών, Τσάνταλη Καλλιόπη, ΕΠΑΝΕΓΓΡAΦΟΝΤΑΣ ΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr ta oo Εισαγωγή Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής «Διδακτική της Ιστορίας» Διδάσκουσα: Μαρία Ρεπούση Ακαδημαϊκό έτος:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση

Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση Διάταξη Προγράμματος Σπουδών SDM / Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών SDM Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΥΤΟΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Κωδικός Μαθήματος: MUS 624 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 7 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: Α) να ορίζουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ66Κ / Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ66Κ / Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ66Κ / Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ66Κ Επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Ορισμοί Ο διδάσκων δεν αρκεί να κάνει μάθημα, αλλά και να διασφαλίζει ότι πετυχαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα της μάθησης Η εκτίμηση της μάθησης αναφέρεται στην ανατροφοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 6: Η προσέγγιση των σχολείων του Reggio Emilia

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 6: Η προσέγγιση των σχολείων του Reggio Emilia Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 6: Η προσέγγιση των σχολείων του Reggio Emilia Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Πληροφορικής

Διδακτική Πληροφορικής Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διδακτική Πληροφορικής Ενότητα 9: Ενιαίο Πλαίσιο Σπουδών και νέα Αναλυτικά Προγράμματα Πληροφορικής Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 7 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: Α) να ορίζουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονίστριες: Μαρία Καγιαβή και Χρύσα Μάνθου

Θέμα Διαλόγου. Συντονίστριες: Μαρία Καγιαβή και Χρύσα Μάνθου Θέμα Διαλόγου «ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ» Συντονίστριες: Μαρία Καγιαβή και Χρύσα Μάνθου Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις, καλές πρακτικές που έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής

Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 Το αρχικό πρόβλημα o Πώς θα επιλέξω θέμα για την διπλωματική μου εργασία; o

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Επιμορφωτών για διδασκαλία στην Α Φάση της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών σχολικού έτους »

ΘΕΜΑ: «Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Επιμορφωτών για διδασκαλία στην Α Φάση της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών σχολικού έτους » EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π. & Δ. ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2 ο ΠΕΚ ΑΘΗΝΑΣ Φιλοθέη, 23-8-2011 Αριθ. Πρωτ. : 234 Ανδρέα Μεταξά 7 Τ.Κ. 15237 Φιλοθέη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής

Απευθύνεται σε: Μέθοδος Διεξαγωγής Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ Αθήνα, Λάρισα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα Η Επιστημονική Ένωση Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό

Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό Η υποχρεωτική εκπαίδευση νοείται ως ενιαίος κορμός, οπότε η διδασκαλία του μαθήματος στη Μ.Ε. αποτελεί συνέχεια και εμβάθυνση εκείνης στο Δημοτικό (συνάφεια θεματικών ενοτήτων και λογοτεχνικού παιχνιδιού/γραμματισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 0501130 Φιλήμονος 36-38 & Τσόχα, 11521 Αμπελόκηποι Ετήσια Έκθεση Αυτοαξιολόγησης του Σχολείου 1 / 21 Σχολικό Έτος : 2010-2011 Α. Διαδικασίες Υλοποίησης 1. Ανάπτυξη Διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα