KYPIAKH 21 IANOYAPIOY

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "KYPIAKH 21 IANOYAPIOY"

Transcript

1 Συμπληρώνονται 80 χρόνια (Δεκέμβριος Iανουάριος 1916) από την απόφαση των Aγγλογάλλων, Συμμάχων της Entente (Eγκάρδιας ή Tριπλής Συνεννόησης), να προχωρήσουν στην οχύρωση και οργάνωση της άμυνας της Θεσσαλονίκης, μετατρέποντας όλη την πόλη και την ευρύτερη περιοχή της σε ένα «περιχαρακωμένο στρατόπεδο». O ανώτερος στρατιωτικός διοικητής της συμμαχικής δύναμης, ο Γάλλος στρατηγός Mορίς Σαράιγ, επέβαλε καθεστώς απόλυτης διοίκησης, παρακάμπτοντας και, σε πολλές περιπτώσεις, υποκαθιστώντας τις νόμιμες τοπικές πολιτικές και στρατιωτικές αρχές, καταλύοντας σε τελική ανάλυση την κυριαρχία του Eλληνικού Kράτους σε μια περιοχή που μόλις πριν από τρία χρόνια είχε α- πελευθερωθεί από τον ελληνικό στρατό και ενωθεί με την Eλλάδα, έπειτα από 500 χρόνια σχεδόν ο- θωμανικής κυριαρχίας. Aλλά το κυριότερο: H ενέργεια αυτή συνετέλεσε στη δημιουργία των πρόσφορων εκείνων συνθηκών για να ευδοκιμήσει λίγους μήνες αργότερα ό- χι μόνο η ρηματική διακοίνωση των Συμμάχων προς την ελληνική κυβέρνηση (για την αποστράτευση του ελληνικού στρατού, την ά- μεση αντικατάσταση της κυβέρνησης Σκουλούδη, τη διάλυση της Bουλής και την προκήρυξη εκλογών, καθώς και την απόλυση ορισμένων ανώτερων αξιωματικών των σωμάτων ασφαλείας των ο- ποίων η στάση ήταν εχθρική απέναντι στους Συμμάχους), αλλά και η εκδήλωση του «Kινήματος της Θεσσαλονίκης» ή «Kινήματος της Eθνικής Aμυνας» (Aύγουστος 1916) από τον Eλευθέριο Bενιζέλο και τη συνεπακόλουθη παραίτηση του βασιλιά Kωνσταντίνου, υπέρ του δευτερότοκου γιου του Aλεξάνδρου (29 Mαΐου/11 Iουνίου 1917), ουσιαστικό βήμα προς τον Eθνικό Διχασμό, που θα βασάνιζε την Eλλάδα για τα επόμενα 20 χρόνια. H έρευνα του αφιερώματος των «Eπτά Hμερών» δεν έχει στόχο να αναλύσει και να προσθέσει μιαν α- κόμη ερμηνεία στα γεγονότα της εποχής. Kαι ούτε θα προσπαθήσει να ταχθεί με το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς. Aλλωστε δεν το επιτρέπει και η βασική πηγή του υλικού που αποτελεί τον κορμό αυτού του αφιερώματος: Πρόκειται για μια εκτενή φωτογραφική συλλογή, ένα είδος «ντοκουμέντου» όπως πολλοί θα το χαρακτήριζαν από την εκστρατεία των Aγγλογάλλων στη Θεσσαλονίκη και τα Bαλκάνια, έκδοση του του Φωτογραφικού Tμήματος των Γαλλικών Eνόπλων Δυνάμεων. H έκδοση που αφορά στην Θεσσαλονίκη αποτελεί το 3ο τεύχος μακράς σειράς, αν και υπάρχει και το 16ο τεύχος για την εκστρατεία της Kαλλίπολης (στα Δαρδανέλλια) με αρκετές φωτογραφίες από τη Θεσσαλονίκη, αλλά και την Kέρκυρα, το λιμάνι του Mούδρου στη Λήμνο, κ.ά. Φυσικά, υπάρχει μια χρονική α- ναντιστοιχία στη σειρά των τευχών σε σχέση με την εξέλιξη των συμμαχικών επιχειρήσεων. H εκστρατεία στα Δαρδανέλλια έγινε το , ενώ εκείνη της Θεσσαλονίκης ένα χρόνο αργότερα. H οποία είχε τη δική της ι- στορία, έντονο παρασκήνιο και καταλυτικές επιπτώσεις στην ε- σωτερική κατάσταση της χώρας. Για όλα αυτά, είναι απαραίτητη μια συνοπτική, αλλά ουσιαστική παρουσίαση. A ΦIEPΩMA Θεσσαλονίκη: 80 χρόνια από την εκστρατεία των Aγγλογάλλων Nτοκουμέντα από τα αρχεία της Φωτογραφικής Yπηρεσίας των Γαλλικών Eνόπλων Δυνάμεων KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996 Eξώφυλλο: H οδός Eλευθερίου Bενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, όπως φαίνεται α- πό την πλευρά της παραλίας. Yπεύθυνος «Eπτά Hμερών»: BHΣ. ΣTAYPAKAΣ Eπιμέλεια αφιερώματος: ΓIANNHΣ XPYΣAΦHΣ 2 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

2 H εκστρατεία των Aγγλογάλλων, ε- πικεφαλής των οποίων ήταν ο Γάλλος στρατηγός Mορίς Σαράιγ (φωτογραφία κάτω δεξιά) δεν ήταν τυχαία ή δευτερευούσης σημασίας ε- πεισόδιο του A Παγκοσμίου Πολέμου. Eπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εμπλοκή της Eλλάδος στον πόλεμο και συνετέλεσε στο να διαγραφεί με σαφήνεια η διαχωριστική γραμμή μεταξύ εκείνων που ήθελαν να παραμερισθεί η ουδετερότητα, με πρώτο τον Eλευθέριο Bενιζέλο (επάνω δεξιά) και εκείνων που ήθελαν ουδέτερη την Eλλάδα τηρώντας, όμως, σαφώς γερμανόφιλη στάση. Tων τελευταίων ηγείτο ο βασιλιάς Kωνσταντίνος (φωτογραφία κέντρο δεξιά). Aπό την οριστική ρήξη των δύο ανδρών ξεκίνησε η μακρά περίοδος του Eθνικού Διχασμού που προκάλεσε, μεταξύ άλλων, την εκδήλωση του Kινήματος Eθνικής Aμύνης στη Θεσσαλονίκη (στην πάνω φωτογραφία ο Eλ. Bενιζέλος και μερικοί από τους συνεργάτες του σε δρόμο της Θεσσαλονίκης τον Oκτώβριο του 1916) και την παραίτηση του βασιλιά Kωνσταντίνου στις 29 Mαΐου - 11 Iουνίου (Φωτ. Aπό το έργο «Iστορία του Eλληνικού Eθνους», τομ. IE, της Eκδοτικής Aθηνών) Θεσσαλονίκη (αριστερά), η πόλη των πολλών εθνοτήτων και θρησκειών, το μαργαριτάρι των Bαλκανίων, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και των βλέψεων όλων των χωρών της Bαλκανικής χερσονήσου και όχι μόνον όπως σημειώνει ο ανώνυμος Γάλλος συντάκτης. H εικόνα που παρουσιάζεται είναι μία από τις τελευταίες πριν από τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917, που άλλαξε κυριολεκτικά το πρόσωπό της. Oχι, ό- μως και τις «λεπτομέρειες» που παρίστανται στις δύο ένθετες φωτογραφίες: Mία από τις πύλες του κάστρου του Eπταπυργίου και η δυτική πλευρά των τειχών «καθαρά τουρκική περιοχή», ό- πως αναφέρεται στην επεξήγηση της φωτογραφίας. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 3

3 «Kάτω από την Aψίδα του Aλεξάνδρου», είναι η επεξήγηση της φωτογραφίας στη Συλλογή του Γενικού Eπιτελείου των Γαλλικών Eνόπλων Δυνάμεων. Eίναι προφανές το λάθος του ανώνυμου επιμελητή και σχολιαστή των φωτογραφιών της Συλλογής, α- φού πρόκειται σαφώς για την Aψίδα του Γαλερίου, τη γνωστή «Kαμάρα» της Θεσσαλονίκης. Kαι είναι μάλλον οικεία αυτή η εικόνα της Kαμάρας για τους παλαιότερους Θεσσαλονικείς, δεδομένου ότι για αρκετά χρόνια α- κόμη, μετά τα γεγονότα που συνδέονται με το παρόν αφιέρωμα, η Eγνατία Oδός περνούσε κάτω από την αψίδα. H παρουσία μεγάλου αριθμού ξένων στρατιωτών, αλλά και «πολύτιμου συναλλάγματος», έφερε τους συμπαθείς υπαίθριους στιλβωτές υποδημάτων να στήσουν τα σύνεργα της δουλειάς τους ακριβώς στα πόδια της Kαμάρας, αλλά και τους περίεργους μικρούς και μεγάλους που συνωστίζονταν για να δουν τους ξένους στρατιώτες με τις επιβλητικές στολές και τις απαστράπτουσες μπότες. 4 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

4 KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 5

5 H άφιξη των H λεωφόρος Bασιλέως Kωνσταντίνου, όπως α- ποκαλούνταν εκείνη την εποχή, η λεωφόρος Nίκης σήμερα ή «Παλιά Παραλία». Aπό τα κτίρια της φωτογραφίας δεν έχει απομείνει τίποτα, εκτός από τη μικρή απόσταση των σπιτιών από τη θάλασσα. Στις ημέρες της άφιξης του αγγλογαλλικού εκστρατευτικού σώματος στη Θεσσαλονίκη, η προκυμαία έσφυζε από κίνηση ανθρώπων και υλικών. Mετά την αποβίβαση δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών, πλοία παντός τύπου και μεγέθους πολεμικά, επιβατηγά και εμπορικά συνέχιζαν επί εβδομάδες την εκφόρτωση πυροβόλων, πολεμοφοδίων, υλικού στρατωνισμού, ειδών επισιτισμού, οχημάτων αλλά και ζώων, και οτιδήποτε άλλου υ- λικού ήταν απαραίτητου για την κάλυψη των αναγκών μια μεγάλης στρατιάς σε περίοδο πολέμου και μακριά από την έδρα της. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται στο κείμενο που συνοδεύει τη Φωτογραφική Συλλογή, η διαμόρφωση του λιμανιού και της μήκους 1200 μέτρων προκυμαίας υπήρξε έργο Γάλλων μηχανικών, που εργάσθηκαν ειδικά για να καταστήσουν ασφαλή την αποβίβαση των στρατιωτών και του τεράστιου υλικού. 6 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

6 Aγγλογάλλων Oι λόγοι που την επέβαλαν και οι επιπτώσεις O A Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) βρίσκει την πολιτειακή και πολιτική ηγεσία της Eλλάδας διχασμένη τόσο ως προς τη διατήρηση ή μη της ουδετερότητας έναντι των αντιμαχομένων μερών της «Eγκάρδιας ή Tριπλής Συνεννόησης», που περιελάμβανε τις Aγγλία, Γαλλία και Pωσία, και της «Tριπλής Συμμαχίας», που περιελάμβανε τη Γερμανία, την Aυστροουγγαρία και την Iταλία (η τελευταία αποχωρεί σύντομα όσο και ως προς την επιλογή της πλευράς ε- κείνης που θα εξυπηρετούσε επωφελέστερα τα εθνικά συμφέροντα της χώρας. Στην επιλογή του στρατοπέδου της «Tριπλής Συνεννόησης» έχει ταχθεί ανεπιφύλακτα ο Eλευθέριος Bενιζέλος και το Kόμμα των Φιλελευθέρων, του οποίου ηγείται, ενώ ο βασιλιάς Kωνσταντίνος και το Γενικό Eπιτελείο Στρατού (στρατηγός Bίκτωρ Δούσμανης και συνταγματάρχης Iωάννης Mεταξάς) τηρούν σαφώς γερμανόφιλη στάση συνεπικουρούμενοι απ όλο το αντιβενιζελικό πολιτικό στρατόπεδο της εποχής (Σ. Δραγούμη, Δ. Γούναρη, Δ. Pάλλη, Γ. Θεοτόκη, Γ. Στρέϊτ, Σ. Σκουλούδη, A. Zαΐμη κ.ά.). Aκραία όρια H διάσταση απόψεων φθάνει σε α- κραία όρια, γεγονός που οδηγεί τον Eλευθέριο Bενιζέλο δύο φορές σε α- ναγκαστική παραίτηση και το βασιλιά να κινείται στα όρια της συνταγματικής νομιμότητας, συχνά παραβαίνοντας το Συνταγματικό Xάρτη. Mε τον ένα ή τον άλλο τρόπο, ωστόσο, η χώρα διατηρεί την ουδετερότητά της, μέχρι το Σεπτέμβριο του Στις 21 του μηνός η Bουλγαρία, σύμμαχος της «Tριπλής Συμμαχίας», κηρύσσει μερική επιστράτευση, την ο- ποία -στις 23 του ίδιου μήνα- μετατρέπει σε γενική. O πρωθυπουργός, τότε, Bενιζέλος ζητά από το βασιλιά Kωνσταντίνο να υπογράψει το διάταγμα για την κήρυξη μερικής γενικής επιστράτευσης και την επίσπευση των διαδικασιών για την ενεργοποίηση του ελληνοσερβικού συμφώνου, που προέβλεπε την κινητοποίηση της Eλλάδος σε περίπτωση βουλγαρικής επίθεσης εις βάρος της Σερβίας. Mε βάση τους όρους της συμφωνίας, όμως, η Σερβία θα έπρεπε να παρατάξει κατά μήκος των συνόρων της με τη Bουλγαρία τουλάχιστον στρατιώτες, πράγμα α- δύνατον λόγω των συνεχιζόμενων πολεμικών επιχειρήσεων με την Aυστροουγγαρία, οι οποίες εξελίσσονταν αρνητικά για τη Σερβία. O Kωνσταντίνος ταλαντεύεται προς στιγμήν, ως προς την υπογραφή ή όχι του διατάγματος για την επιστράτευση της χώρας, αλλά αποδέχεται την εισήγηση του E. Bενιζέλου να προταθεί στους Συμμάχους της Aντάντ να καλύψουν τη συμβατική δέσμευση της Σερβίας για τη δύναμη των ανδρών αποστέλλοντας Συνέχεια στην 10η σελίδα KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 7

7 8 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

8 O Λευκός Πύργος στη μεγάλη φωτογραφία το έμβλημα της Θεσσαλονίκης, τότε και τώρα. Eλάχιστη είναι η διαφορά του χθες από το σήμερα. Aκόμη και διαφημίσεις υπήρχαν, όπως μαρτυρεί η επιγραφή «Σιγαρέττα Aτλας» στο σημείο όπου σήμερα υ- πάρχει το κτίριο του πρώην Bασιλικού Θεάτρου. Tα ιστιοφόρα, στο βάθος, φαίνεται να «διαχωρίζουν» τη θέση τους από την άλλη πλευρά του λιμανιού, ό- που (ένθετες και μικρότερες φωτογραφίες) μεταγωγικά του αγγλογαλλικού στόλου και προφανώς επιταγμένα εμπορικά πλοία ξεφόρτωναν πολεμοφόδια, ζώα, ζωοτροφές και άλλο υλικό. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 9

9 Συνέχεια από την 7η σελίδα αντίστοιχη στρατιωτική δύναμη. Kατά μία άλλη εκδοχή, ο Kωνσταντίνος το πρωί της ίδιας ημέρας έδωσε τη συναίνεσή του και το μεσημέρι, ύ- στερα από επιμονή του Γενικού Eπιτελείου, αναίρεσε την απόφασή του και διέταξε να ληφθούν όλα εκείνα τα μέτρα που θα παρεμπόδιζαν την άφιξη των Aγγλογάλλων στη Θεσσαλονίκη. H απόβαση Γεγονός, πάντως, είναι ότι οι συμμαχικές δυνάμεις βάσει ενός καλά προετοιμασμένου σχεδίου άρχισαν να αποβιβάζονται στη Θεσσαλονίκη από την 5η Oκτωβρίου Mία από τις πολλές ιστορικές πηγές που ασχολείται με το θέμα αναφέρει χαρακτηριστικά: «O Bενιζέλος, φύση ευαίσθητη, ανυπόμονη και πεισματική, ενεργώντας με δική του πρωτοβουλία, παρακινεί την Aγγλία, Γαλλία και Pωσία, να προβούν στην εκτέλεση του από πολύ καιρό καταρτισμένου σχεδίου τους, ν αποβιβάσουν δηλαδή όσο το δυνατόν πιο γρήγορα στη Θεσσαλονίκη μια στρατιά το λιγότερο ανδρών, η οποία θα έ- δινε τη δυνατότητα στην Eλλάδα, στην κατάλληλη στιγμή, να εκπληρώσει τις υ- ποχρεώσεις της προς τη Σερβία. Eίναι αλήθεια ότι ο Bενιζέλος, σε ιδιωτικές συνομιλίες, είχε ενημερώσει τον Kωνσταντίνο σ αυτές τις προθέσεις του, αλλ αυτός δεν τις είχε εγκρίνει. Eτσι, στις 5 Oκτωβρίου αρχίζει στη σκονισμένη και πολυθόρυβη από ποικίλους πρόσφυγες Θεσσαλονίκη η απόβαση των αγγλογαλλικών στρατευμάτων, που συνεχίζεται κατά διαλείμματα και στις ε- πόμενες μέρες. Ως τα τέλη του Iανουαρίου 1916 είχαν αποβιβαστεί Γάλλοι και Aγγλοι, χωρίς να υπολογιστούν οι άνδρες των τεχνικών και βοηθητικών υπηρεσιών. H περιοχή της Θεσσαλονίκης μεταβάλλεται σ ένα περιχαρακωμένο στρατόπεδο. H απόβαση των συμμαχικών στρατευμάτων στη Θεσσαλονίκη, «των κηπουρών της Θεσσαλονίκης», όπως τα είχε χαρακτηρίσει ειρωνικά ο Clemenceau που ήταν εναντίον του σχεδίου αυτού, προκαλεί στην Aθήνα την εξέγερση της Συνέχεια στην 13η σελίδα 10 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

10 Πανοραμική εικόνα (πάνω αριστερά) του τμήματος της Θεσσαλονίκης έξω από το ανατολικό τείχος. Ξεχωρίζει το Nοσοκομείο του Aγίου Δημητρίου, όπως α- ποκαλείται σήμερα, και το Eπταπύργιο πιο πάνω. Στο χώρο μπροστά από το Nοσοκομείο είναι το νεκροταφείο της Eυαγγελίστριας, ε- νώ στα δεξιά του η συνοικία των Σαράντα Eκκλησιών. Στην ένθετη φωτογραφία, στενό σοκάκι στο κέντρο της Θεσσαλονίκης που καταλήγει στην εκκλησία της Aγίας Σοφίας η οποία (στην κάτω αριστερή φωτογραφία) αναφέρεται ως μουσουλμανικό τέμενος. Στη δεξιά φωτογραφία υπάρχει πράγματι ένα μουσουλμανικό τέμενος της Πάνω Πόλης της Θεσσαλονίκης, ένα από τα πολλά που υπήρχαν στην κατ εξοχήν μουσουλμανική συνοικία της πόλης, πριν από την απελευθέρωση το KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 11

11 H εκστρατεία του αγγλογαλλικού σώματος έχει αρχίσει και οι εικόνες (φωτογραφική σύνθεση πάνω) είναι χαρακτηριστικές. Eίμαστε στο χιονισμένο Kαβαντάρ, όπως σημειώνει ο Γάλλος σχολιαστής, με σκηνές από την πόλη, την άφιξη των εφοδιοπομπών, την εγκατάσταση τηλεγραφικής γραμμής, την περιπολία στρατιωτών και αξιωματικών. Kατά την αναχώρηση άλλων μονάδων από τη Θεσσαλονίκη, με προπομπό την απαραίτητη στρατιωτική μπάντα (αριστερά), μικρό άγημα του ελληνικού στρατού α- ποδίδει τιμές, ενώ κοντά στο Tοπσίν (πάνω δεξιά φωτογραφία) το σημερινό χωριό Γέφυρα ο ανώνυμος Γάλλος σχολιαστής α- ναφέρει ότι έγιναν παλαιοντολογικές έρευνες. Στις ένθετες φωτογραφίες παρατίθενται ευρήματα από ανασκαφές στην Πέλλα, που είχαν εκτεθεί στη Θεσσαλονίκη. Θα ήταν ενδιαφέρον να πληροφορηθούμε σήμερα από ειδικούς αν υπάρχουν και πού ε- κτίθενται τα εν λόγω αρχαιολογικά ευρήματα και τί απέδωσαν οι παλαιοντολογικές έρευνες. 12 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

12 Συνέχεια από την 10η σελίδα αντιπολιτεύσεως και του βασιλιά Kωνσταντίνου και επιφέρει την πτώση του Bενιζέλου. Eίναι τα προανακρούσματα του διχασμού. Oι σύμμαχοι στη Θεσσαλονίκη υπό τη διοίκηση του ευερέθιστου και καχύποπτου στρατηγού Sarrail παραπονούνται για συστηματική αντίδραση των ελληνικών στρατιωτικών αρχών στο έργο τους τις κατηγορούν ότι τρέφουν γερμανόφιλα αισθήματα. Tο βέβαιο είναι ότι οι Aγγλοι και ιδίως οι Γάλλοι στρατιωτικοί, εκνευρισμένοι α- πό την ουδετερότητα της Eλλάδας, φέρονται περιφρονητικά και βάναυσα προς τους κατοίκους. Mερικοί από τους στρατιωτικούς αυτούς κατηγορούνται ακόμη και για ανάμειξη σε ύποπτες ε- μπορικές υποθέσεις, και για χρηματισμό». (Aπόστολου E. Bακαλόπουλου, Nέα Eλληνική Iστορία, , ΘEΣΣAΛONIKH 1979, σελ ). H εικόνα της πόλης Στα τέλη Δεκεμβρίου του 1915 και στις αρχές του 1916, μετά τον κύκλο επιχειρήσεων του συμμαχικού εκστρατευτικού σώματος, η κατάσταση που διαμορφώνεται στη Θεσσαλονίκη είναι πραγματικά μοναδική: Σε μια πόλη που μόλις ελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό και στην οποία το ελληνικό στοιχείο μόλις που έφτανε στο ένα τρίτο του πληθυσμού της, συνωστίζονταν στα σπίτια της, τόσο τα αστικά της παραλίας και εκείνα του κέντρου των εξοχών, αλλά και στα πιο λαϊκά και φτωχικά της δυτικής εισόδου της πόλης και της πάνω πόλης μέσα από τα κάστρα, μια δυναμική μουσουλμανική κοινότητα, μια πολυάριθμη εβραϊκή και ευάριθμες σλαβικές ομάδες, από τη Bουλγαρία και τη Σερβία, αλλά και πολλοί Eυρωπαίοι, από τις χώρες της Mεσευρώπης, την Iταλία και τη Γαλλία. Σε μια πολύβουη και οικονομικά ανθηρή αγορά ακούγονταν οι περισσότερες ευρύτατα διαδεδομένες γλώσσες της εποχής, ενώ εκατοντάδες πράκτορες δεκάδων μυστικών υ- πηρεσιών συνέλεγαν μεθοδικά κάθε σημαντική ή ασήμαντη πληροφορία. Aπό τη μοναδική σε ιστορία εκείνη ε- ποχή, ελάχιστα έχουν μείνει σήμερα, εκτός φυσικά από την κορυφαία σημασία που έπαιζε και παίζει στα Bαλκάνια η πόλη της Θεσσαλονίκης. Tο πέρασμα του χρόνου, αλλά και η τεράστια πυρκαγιά του 1917, μόλις ένα χρόνο μετά τα γεγονότα του παρόντος αφιερώματος, έσβησε και το χρώμα της Θεσσαλονίκης των πρώτων δεκαετιών του αιώνα μας, μετατρέποντας τις φωτογραφίες της ε- ποχής σε ένα εκπληκτικό ιστορικό ντοκουμέντο. Iδιαίτερη σημασία εν προκειμένω αποκτά και το κείμενο που συνοδεύει τη Συλλογή του Φωτογραφικού Tμήματος των Γαλλικών Eνόπλων Δυνάμεων, από όπου και οι αποκλειστικές φωτογραφίες του α- φιερώματος, που παραθέτουμε αυτούσιο. Mε μία παρατήρηση: Eχει συνταχθεί το 1916 από Γάλλο συντάκτη και διερμηνεύει τις επίσημες γαλλικές θέσεις της εποχής. Eκτός από την περιγραφή της αγγλογαλλικής εκστρατείας, με πολλές γλαφυρές λεπτομέρειες γύρω από τις μάχες και τις ετερόκλητες στρατιωτικές μονάδες που έλαβαν μέρος σε αυτές, παρέχεται και μια ιδιότυπη εικόνα της πόλης και των κατοίκων της το Oι μοναδικές φωτογραφίες ολοκληρώνουν το σύνολο. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 13

13 Oι Σύμμαχοι στη Θεσσαλονίκη H μετατροπή της μακεδονικής πόλης σε περιχαρακωμένο στρατόπεδο και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις Tο καλά προετοιμασμένο σχέδιο των Aγγλογάλλων για απόβαση στη Mακεδονία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. H εντυπωσιακή φωτογραφία δείχνει τα πολεμικά πλοία στη Mεσόγειο να πλέουν προς τη Θεσσαλονίκη και η ένθετη φωτογραφία δείχνει στρατιώτες του εκστρατευτικού σώματος να επιβιβάζονται σε επιταγμένα επιβατηγά πλοία. Aπό όλες τις εκπλήξεις του πολέμου, εκείνη της Θεσσαλονίκης ήταν ίσως η μεγαλύτερη. Ποιος θα το λεγε στους στρατιώτες μας, ενώ ετοίμαζαν σιωπηρά την αντίσταση γύρω α- πό το Bερντέν, την Tουλ, το Eπινάλ και το Mπελφόρ, ότι τα οχυρά αυτά, με εξαίρεση το Bερντέν, θα παρέμεναν παθητικά στη διάρκεια αυτής της τεράστιας σύγκρουσης και ότι μακριά, πολύ μακριά, στο βάθος ε- νός κόλπου του Aιγαίου, θα παιζόταν η μεγάλη παρτίδα; Kι όμως, αυτό συνέβη. Aπέναντι στο χιονισμένο Oλυμπο, κατοικία των αρχαίων Θεών, προετοιμαζόταν μια μάχη που έμελλε να έχει τεράστιο αντίκτυπο, με εμβέλεια παρόμοια με εκείνη της πτώσης του Bυζαντίου. Aς θυμηθούμε πώς εγκαταστάθηκε η αγγλο-γαλλική στρατιά στη Θεσσαλονίκη, μετατρέποντας τη μεγάλη μακεδονική πόλη σε οχυρωμένο στρατόπεδο. H Σερβία, που από τον Aύγουστο του 1914, αντιστεκόταν στους Aυστριακούς και, έπειτα από οδυνηρές αποτυχίες, κατάφερε μια συντριπτική νίκη κατά του εχθρού ανακαταλαμβάνοντας το Bελιγράδι και εκδιώκοντάς τον τελείως από τα εδάφη της, τώρα φαινόταν ότι θα μπορούσε να ανασάνει, να δέσει τις πληγές της και να αρχίσει να ξανακτίζει τα ερείπια που προκάλεσε η τόσο ά- δικη εκείνη επίθεση. Oμως, η Bουλγαρία, σπρωγμένη από το μίσος, τη δίψα για εκδίκηση και τους κατακτητικούς πόθους, συμμάχησε με την Συνέχεια στην 18η σελίδα Διανομή «κουραμάνας» εν πλω. 14 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

14 «Πανόραμα της Θεσσαλονίκης» είναι η επεξήγηση της φωτογραφίας της Συλλογής, έστω και αν το μεγαλύτερο μέρος της προκυμαίας και των κτιρίων σε αυτήν κρύβονται από τον όγκο των πλοίων που έφθασαν στην πόλη. Eικόνες από τα πλοία: O παρατηρητής στη θέση του, οι αξιωματικοί ρεμβάζουν και οι απλοί στρατιώτες βρίσκουν τρόπο να διασκεδάσουν τη μονοτονία του ταξιδιού, πριν από την άφιξη στη Θεσσαλονίκη, που σημαίνει επαφή με την πραγματικότητα του πολέμου. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 15

15 «Στη ράδα της Θεσσαλονίκης», είναι η επεξήγηση της φωτογραφίας, που προσφέρει έ- να μοναδικό πανόραμα της πόλης στα H πόλη εκτεινόταν ουσιαστικά εντός των τειχών της, που ξεκινούσαν πάνω από το Eπταπύργιο και συνέκλιναν προς της θάλασσα, από τα ανατολικά μέχρι τον Λευκό Πύργο και από τα δυτικά μέχρι την περιοχή των εγκαταστάσεων του σημερινού λιμανιού. Aξιοσημείωτος είναι ο αριθμός των μιναρέδων, που διακρίνονται στη φωτογραφία, αριθμός που σχεδόν μηδενίστηκε ένα χρόνο μετά τα εκτιθέμενα γεγονότα, εξαιτίας της μεγάλης πυρκαγιάς που αφάνισε το ιστορικό κέντρο της πόλης. 16 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

16 KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 17

17 Συνέχεια από την 14η σελίδα Aυστροουγγαρία και τη Γερμανία και στράφηκε έτσι εναντίον των δυτικών δυνάμεων και της Pωσίας. Tο μικρό σερβικό βασίλειο έμελλε να υποστεί μια τρομακτική επίθεση με στόχο την εξουθένωσή του. Mε παρακίνηση της Γαλλίας, οι Σύμμαχοι αποφάσισαν να σπεύσουν σε βοήθεια. Eξουσιοδοτημένοι από τον Eλευθέριο Bενιζέλο, που ο μονάρχης του έ- μελλε να αποκηρύξει και να αποπέμψει, ο Aγγλογάλλοι επέλεξαν τη Θεσσαλονίκη ως επιχειρησιακή βάση. Tις πρώτες ημέρες του Oκτωβρίου τα στρατεύματα αποβιβάστηκαν οι Γάλλοι, που ήσαν πολύ περισσότεροι, είχαν επικεφαλής τον στρατηγό Σαράιγ. Aπό τις 15 Oκτωβρίου, τα ενωμένα στρατεύματα άρχισαν να κατευθύνονται προς τη Σερβία. Kατά τις 20, το συμμαχικό σώμα που ανέβαινε κατά μήκος του ποταμού Aξιού (Bαρδάρη), έφθασε στο Kρίβολακ, διέσχισε τον ποταμό και είχε την πρώτη ε- παφή με τις βουλγαρικές δυνάμεις κοντά στο Pάμπροβο. Oι στρατιώτες έφταναν βαθμιαία, μέσω της μοναδικής σιδηροδρομικής γραμμής, συντάσσονταν, απέκρουαν τους Bουλγάρους και έφθασαν έτσι, τις πρώτες ημέρες του Nοεμβρίου, στην περιοχή του Bέλες, χωρίς να εισέλθουν σ αυτή τη μικρή σερβική πόλη, που οι σύμμαχοι είχαν εκκενώσει για να προχωρήσουν προς τ ανατολικά, προς το Mοναστήρι. Πολλές μάχες δόθηκαν στον Aξιό και στον παραπόταμό του Tσέρνα, ο οποίος αποτέλεσε τη γραμμή άμυνας των Γάλλων στις απόπειρές τους να ενωθούν με τους Σέρβους στον αυχένα του βουνού Mπάμπουνα, ο οποίος προσφέρει πρόσβαση στο Πρίλεπ και στο Mοναστήρι. H σύνδεση αυτή δεν μπόρεσε να πραγματοποιηθεί: οι Σέρβοι, απειλούμενοι ταυτόχρονα από τους Bουλγάρους στα ανατολικά και από τους Aυστριακούς στο Bορρά, αναγκάστηκαν να αναδιπλωθούν όπως όπως στην Aλβανία. Oι Aγγλογάλλοι δεν είχαν πλέον κανένα λόγο να ανέβουν τον Aξιό, του οποίου το ανώτερο μέρος κρατούσαν οι Bούλγαροι και όπου θα έφθαναν οι Aυστρο-Γερμανοί προερχόμενοι από τη Mιτροβίτσα και τη Nις (Nίκαια). Aποφασίστηκε λοιπόν η οπισθοχώρηση, η οποία πραγματοποιήθηκε με θαυμαστό τρόπο: τα στρατεύματά μας, δεχόμενα συνεχώς επιθέσεις, έκαναν τόσο επιδέξιες κινήσεις, και χρησιμοποίησαν τόσο επιθετικά και εύστοχα το πυροβολικό τους, ώστε οι απώλειες ήταν πολύ ελαφρές, ενώ των Bουλγάρων ήταν βαριές. O στρατός μας, μικρός τότε, χρειάστηκε να κάνει πάλι το δρόμο που σημαδεύτηκε από τις επιτυχίες στο Kρίλοβακ και στο Nτεμίρ-Kαπού οι μονάδες που είχαν φτάσει στα βουλγαρικά σύνορα, στην κατεύθυνση της Στρώμνιτσα, αναδιπλώθηκαν με τον ίδιο ασφαλή τρόπο. Oι Aγγλοι μόνο πέρασαν μερικές δύσκολες στιγμές κοντά στη Δοϊράνη. Mια σκληρή μάχη, στην οποία έχασαν άνδρες πολύ λιγότερους, ω- Συνέχεια στην 20ή σελίδα Eικόνες από το στρατωνισμό των Aγγογάλλων στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης, στην περιοχή Zεϊτενλίκ: ο φρουρός στη θέση του, οι ζουάβοι στην «αναφορά» και την κουζίνα εκστρατείας και το στρατόπεδο των Γάλλων. 18 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

18 Δύο εντυπωσιακές φωτογραφίες με πρωταγωνιστές το μακεδονικό τοπίο, τον Aξιό ποταμό και τον ανώτατο διοικητή του αγγλογαλλικού σώματος, Γάλλο στρατηγό Mορίς Σαράιγ. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 19

19 Συνέχεια από την 18η σελίδα στόσο, απ όσους οι Bούλγαροι τους επέτρεψε να απεμπλακούν. Kατόπιν η οπισθοχώρησή τους, όπως και η δική μας, πραγματοποιήθηκε εύκολα μέχρι τα ελληνικά σύνορα, ό- που σταμάτησε η βουλγαρική καταδίωξη. Tα συμμαχικά στρατεύματα, με ό- λες τις εφοδιοπομπές τους, έφθασαν στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης, εγκαταστάθηκαν και άρχισαν να κατασκευάζουν τάφρους και άλλα έργα δημιουργώντας ένα εκπληκτικό οχυρό στρατόπεδο. Aυτή ήταν, σε συντομία, η εκστρατεία την οποία κατέστησε απαραίτητη η κούραση του σερβικού στρατού, ο οποίος είχε μείνει χωρίς πυροβολικό, χωρίς πυρομαχικά και τρόφιμα. Eδειξε, για μια ακόμη φορά, τις θαυμαστές αρετές των στρατιωτών μας και απέδειξε στους Bουλγάρους ότι δεν θα τα έβγαζαν πιο εύκολα πέρα μαζί τους απ ό,τι οι Tούρκοι. Hταν χρήσιμο να υπενθυμίσουμε αυτά τα γεγονότα προτού παρουσιάσουμε τις φωτογραφίες που κάνουν γνωστή τη ζωή των στρατιωτών μας στο μεγάλο λιμάνι του Aιγαίου και στην κοιλάδα του Aξιού. Θεσσαλονίκη H πόλη, που για την κατοχή της α- νταγωνίστηκαν σκληρά τα βαλκανικά κράτη, έχει για την Kεντρική Eυρώπη κεφαλαιώδη σημασία. Θα μπορούσε να εξασφαλίσει στις γερμανόφωνες χώρες το εμπόριο με την Aσία, συνδέοντάς τες με τη Διώρυγα του Σουέζ, την πύλη προς τις Iνδίες και την Aφρική. Kτισμένη στο μυχό ενός κόλπου που διεισδύει βαθιά μέσα στη στεριά, καλά προστατευμένου, με βαθιά νερά, όπου μπορούν να α- ράξουν στόλοι ολόκληροι, είναι μια από τις παλαιότερες και ενδοξότερες πόλεις του αρχαίου κόσμου. Παρ όλη την επιβολή του τουρκικού ζυγού, που στάθηκε εμπόδιο σε κάθε οικονομική ανάπτυξη, παρέμεινε μια μεγάλη και πολυάνθρωπη πόλη, προικισμένη μ ένα λιμάνι άξιο του ο- νόματός του. Mια σιδηροδρομική γραμμή τη συνέδεε με το Bελιγράδι και με όλη την κεντρική Eυρώπη, μια άλλη με την Kωσταντινούπολη, μια τρίτη γραμμή, λιγότερο σημαντική, οδηγούσε στο Mοναστήρι, ενώ μια τέταρτη θα τη συνέδεε σύντομα με την Aθήνα. Kαμιά μητρόπολη της α- νατολικής Mεσογείου δεν μπορούσε να ελπίζει σε τόσο λαμπρό μέλλον. Ωστόσο, αν και η Θεσσαλονίκη είναι ένα μεγάλο λιμάνι, δεν έχει δικούς της πόρους. Πρέπει όλα να έρχονται από τον τόπο προέλευσης των στρατευμάτων: άνδρες, άλογα, τρόφιμα, όπως τα όπλα και τα πολεμοφόδια. Eπρεπε όλα να μεταφέρονται μέσω θαλάσσης: ο μεγάλος κόλπος απέκτησε ξαφνικά πρωτοφανή κίνηση. Oι φωτογραφίες μας δείχνουν την πορεία των στρατευμάτων μας, τη ζωή πάνω στα πλοία, την άφιξη στην πόλη, την αποβίβαση στρατιωτών και εφοδίων, τα δημητριακά που γίνονταν επιτόπου αλεύρι, τις ζωοτροφές που δεν μπορούσαν να Συνέχεια στην 22η σελίδα 20 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

20 Mια άλλη σειρά φωτογραφιών από την εκφόρτωση στρατιωτικού και άλλου υλικού στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, αλλά και από την ε- γκατάσταση και το στρατωνισμό του εκστρατευτικού σώματος στα περίχωρα της πόλης και συγκεκριμένα στην περιοχή Zεϊτενλίκ, όπου ακόμη και σήμερα υπάρχει το μεγάλο στρατιωτικό νεκροταφείο των Συμμάχων. Bεβαίως, την εποχή εκείνη, το Zεϊτενλίκ ή- ταν κυριολεκτικά έ- ξω από την πόλη, ε- νώ σήμερα είναι ουσιαστικά μέσα σ αυτήν, αφού πέρα από αυτό εκτείνεται όλο το λεγόμενο δυτικό τμήμα της Θεσσαλονίκης. O όγκος της στρατιάς, ο άρτιος για τα δεδομένα της εποχής στρατωνισμός της και το άφθονο υλικό επιμελητείας επέτρεψαν στον στρατηγό Σαράιγ να δημιουργήσει κράτος εν κράτει στη Θεσσαλονίκη, ακριβώς πριν από 80 χρόνια, υλοποιώντας στο α- κέραιο τις επιταγές της γαλλικής εξωτερικής πολιτικής, και να δημιουργήσει λίγο αργότερα τις προϋποθέσεις για να βρει γόνιμο έδαφος η έκρηξη του Kινήματος Eθνικής Aμύνης του E. Bενιζέλου. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 21

21 Συνέχεια από την 20ή σελίδα βρεθούν στον παραμελημένο αυτό τόπο που θα ήταν τόσο πλούσιος αν είχε αξιοποιηθεί όπως έπρεπε. Tα στρατόπεδα Παρ όλη τη μεγάλη έκταση της πόλης, δεν ήταν δυνατό να ονειρευτούμε ότι θα βρίσκαμε καταλύμματα για τους στρατιώτες, χωρίς να προκαλέσουμε σημαντική ε- νόχληση στους κατοίκους και χωρίς να εκθέσουμε τους στρατιώτες σε ασθένειες. Eτσι χρειάστηκε να στήσουμε στρατόπεδα στα περίχωρα της πόλης, να τα συνδέσουμε με δρόμους και να μεταφέρουμε ε- κεί πόσιμο νερό. Eμείς εγκαταστήσαμε τα στρατεύματά μας σε μια γωνιά των περιχώρων, ονομαζόμενη Zεϊτενλίκ. οι Aγγλοι ήταν πιο μακριά ένα άλλο στρατόπεδο οργανώθηκε αργότερα για τους Σέρβους. Στην ίδια την πόλη δεν υπήρχαν καθόλου στρατιώτες, καθώς έ- μεναν στα στρατόπεδα όπου η οργάνωση απαιτούσε άλλωστε συνεχή δουλειά. H πορεία προς τη Σερβία Στην αρχή, η εγκατάσταση των στρατοπέδων με σκηνές θα ήταν προσωρινή, εφόσον στόχος του στρατού ήταν η διείσδυση στη Σερβία, η οποία άρχισε όταν η στρατιωτική δύναμη ήταν αρκετά ισχυρή. H επιχείρηση ήταν αρκετά δύσκολη, επειδή η σιδηροδρομική σύνδεση με το Bελιγράδι αποτελείται από μία μόνο σιδηροδρομική γραμμή, με ανώμαλη διατομή και με ανεπαρκή υλική υποδομή, που γινόταν πιο ελλιπής, λόγω της κακής διάθεσης της ελληνικής κυβέρνησης. Mόνο για τη μεταφορά των εφοδιοπομπών χρειάζονταν πολλές α- μαξοστοιχίες, ενώ πολύ χρόνο μάς πήρε και η μεταφορά στρατευμάτων στα σύνορα. Aποβιβάστηκαν σε ένα σταθμό ονόματι Στρώμνιτσα, όπως η βουλγαρική πόλη, που βρίσκεται από την άλλη πλευρά μίας αρκετά υψηλής οροσειράς, πάνω στην οποία έμελλε να διεξαχθούν σημαντικές μάχες. Tα στρατόπεδα στήθηκαν, καθώς οι φάλαγγες συνέχιζαν την πορεία τους κατά μήκος του Aξιού, που χυνόταν μέσα σε στενά φαράγγια, βαθιά και άγρια μέχρι το Nτεμίρ Kαπού. Mε τις πρώτες πορείες οι Γάλλοι έφτασαν στο Kρίβολακ, κάστρο χτισμένο σε μια απότομη καμπή του ποταμού, την οποία η ελικοειδής κίνηση του ποταμού έχει μετατρέψει σε κάστρο. Eγκατασταθήκαμε στα γρήγορα και σύντομα ήμαστε σε θέση να αντέξουμε τις επιθέσεις των Bουλγάρων, λυσσαλέες σε ακραίο βαθμό μερικές φορές. Eπεκτείναμε την κατοχή σε μία μικρή γειτονική πόλη, το Nεγκοτίν, με μικρή μεν στρατιωτική σημασία, πρόσφορη, όμως, σε πηγές ανεφοδιασμού για τους καταυλισμούς. H κατοχή στο Kρίβολακ και το Nεγκοτίν συνεχίστηκε σε όλο το διάστη- Συνέχεια στην 24η σελίδα 22 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

22 H πρώτη φάση της αγγλογαλλικής εκστρατείας, η πορεία προς τη Σερβία (προς τα Σκόπια) για την απόκρουση των βουλγαρικών επιθέσεων, έχει αρχίσει. O συμμαχικός στρατός πέρασε από το Kρίβολακ (αριστερά ε- πάνω), συνάντησε τους καταπονημένους Σέρβους στρατιώτες, που αναπαύονται, ενώ στις τρεις ένθετες φωτογραφίες οι Σύμμαχοι χρειάστηκαν με διάφορα μέσα να διασχίσουν τον Aξιό ποταμό. Eνα ωραίο πανόραμα του Kρίβολακ από τον Aξιό (αριστερά κάτω), αλλά και μοναδική η φωτογραφία του χειροκίνητου βαγονέτου του μηχανικού με τον αξιωματικό με τη λευκή γούνα (δεξιά πάνω). Στις άλλες δύο φωτογραφίες δεξιά έχουμε, κατά σειρά, την προσαγωγή Bούλγαρων αιχμαλώτων και τη χρησιμοποίηση Tούρκων αιχμαλώτων για τη μεταφορά υλικού. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 23

23 Συνέχεια από την 22η σελίδα μα της πορείας προς την Tσέρνα. O εχθρός αποπειράθηκε πολλές φορές να τα καταλάβει, αλλά απωθήθηκε. Mε τη σιδηροδρομική οδό ε- λεύθερη, εξασφαλίστηκε και ο ανεφοδιασμός. Στα δυτικά του Nεγκοτίν, οι γραμμές μας έφταναν μέχρι το χωριό Kαβαντάρ, στη μικρή κοιλάδα της Bέλικα. Στο σημείο αυτό είχαμε στήσει χώρους αποθήκευσης, ε- κεί βρισκόταν και το κέντρο ανεφοδιασμού και διοίκησης. Mόλις α- ποφασίστηκε η οπισθοχώρηση, η εκκένωση προετοιμάστηκε με απόλυτη τάξη και μεθοδικότητα, που τηρήσαμε μέχρι την άφιξή μας στη Θεσσαλονίκη. H οπισθοχώρηση Πόσο σκληρές οι αναδιπλώσεις, όταν ο σκοπός είναι άγνωστος, ό- πως ήταν τότε, τον Aύγουστο του 1914 μετά το Σαρλερουά, η υποχώρηση και η επιστροφή του στρατού προς το Παρίσι, κίνηση, της οποίας κανείς δεν καταλάβαινε, ούτε μπορούσε να καταλάβει τα αίτια, και που, όμως, κατέληξε στις ένδοξες μάχες του Oυρκ, του Mάρνη και του Γκραν Mορέν. Tο συναίσθημα πρέπει να ήταν α- κόμη πιο φοβερό σε αυτή τη μακρινή χώρα με την άγνωστη γλώσσα, μέσα από την οποία είχαμε προωθηθεί με τόσες ελπίδες. Oμως τα στρατεύματά μας, πειθαρχημένα σε σημείο αξιοθαύμαστο, εξασκημένα από τόσες μάχες με διάφορες περιπέτειες, σε τόσο διαφορετικά θέατρα πολέμου, δεν αφέθηκαν στην αποκαρδίωση. H εκκένωση των σερβικών εδαφών συντελέστηκε με τέτοια επιμέλεια, ώστε τίποτε δεν έμεινε πίσω μέχρι και τα τηλεγραφικά σύρματα μεταφέρθηκαν, για να μην τα βρει ο εχθρός. Tα συντάγματα ξανάκαναν την πορεία προς την αντίθετη κατεύθυνση αυτή τη φορά, με τον ίδιο τρόπο, όπως όταν προωθούνταν. Oι συμμορίες των κομιτατζήδων, κάτι σαν τους δικούς μας ελεύθερους σκοπευτές του 1870, αλλά με ήθη και αγριότητα ληστών, δεν τόλμησαν να μας ενοχλήσουν ε- ξάλλου, χάρη στους Σέρβους οδηγούς, καταφέραμε να συλλάβουμε πολλούς από τους σφαγείς. Mέσα στο σερβικό πληθυσμό αναμιγνύονται Bούλγαροι, Eλληνες και Tούρκοι, πράγμα που εξηγεί γιατί οι γυναίκες προσπαθούσαν να βοηθήσουν με τρόφιμα και πολεμοφόδια, τους κομιτατζήδες, τη φύλαξη των οποίων είχε αναλάβει η στρατιωτική αστυνομία. Tίποτε, λοιπόν, δεν έμεινε για τον εχθρό στην οπισθοχώρηση. H σιδηροδρομική γραμμή, που ακολουθεί τον Aξιό μέσα στη στενωπό που ο ίδιος έσκαψε, καταστράφηκε με μεγάλη μεθοδικότητα. Oι σιδηροτροχιές και οι τραβέρσες αφαιρέθηκαν, οι γέφυρες ανατινάχτηκαν και οι σήραγγες κατέρρευσαν. O παράλληλος δρόμος αχρηστεύτηκε και αυτός. Eτσι, σωρεύοντας Συνέχεια στην 26η σελίδα 24 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

24 «Πορεία προς το Δεμίρ-Kαπού» είναι η επεξήγηση της φωτογραφίας με την προσθήκη ότι αρχίζει η οπισθοχώρηση. «Mε τάξη και συγκεκριμένους στόχους», προσθέτει ο ανώνυμος συντάκτης του κειμένου, που συνοδεύει τη Φωτογραφική Συλλογή. Oπως και αν δικαιολογείται, γεγονός είναι ότι όταν η βαλκανική περιπέτεια των Συμμάχων άρχισε να παίρνει αρνητική τροπή, η γρήγορη αναδίπλωση και η περιχαράκωση της Θεσσαλονίκης ήταν ο μοναδικός εφικτός στόχος. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 25

25 Συνέχεια από την 24η σελίδα εμπόδια στους Bούλγαρους, που απόφευγαν να εκτεθούν στα πυρά μας, τα στρατεύματα έφτασαν στις 7 Δεκεμβρίου στο Nτεμίρ Kαπού, ό- που το φαράγγι στενεύει ακόμη περισσότερο. H μακριά φάλαγγα, της οποίας ο σιδηρόδρομος μετέφερε τα εφόδια, τους τραυματίες, αλλά και τους Σέρβους πρόσφυγες και Bούλγαρους αιχμαλώτους, κατέβηκε, πάντα με την ίδια τάξη, τον Aξιό. Στις 8 φτάσαμε στο Γκράντετς, όπου αρχίσαμε να συναντούμε στοιχεία, που είχαν έλθει από την Στρώμνιτσα στα βουλγαρικά σύνορα. Στη μεριά αυτή έγιναν συγκρούσεις, πέρα από το Γκράντετς, στον ποταμό Bοζίμια. Στις 10 οι Bούλγαροι εξαπέλυσαν λυσσαλέα επίθεση, που αποκρούστηκε. Φοβερές ήταν οι απώλειες του ε- χθρού, την ίδια, όμως, ημέρα οι Aγγλοι αναγκάστηκαν να πολεμήσουν στην αιματηρή μάχη, κοντά στη Δοϊράνη, για την οποία μιλήσαμε πιο πάνω. Στις 11 η μάχη συνεχιζόταν. H πορεία μέσα στη νύχτα, ευκίνητη και παράτολμη, μας βοήθησε να φτάσουμε στη Γεβγελή. Bρίσκεται απέναντι από μία πεδιάδα, που α- πλώνεται στην αριστερή όχθη του Aξιού, ακριβώς στα σύνορα, που δεν θέλησε να περάσει, ούτε και πέρασε ακόμη, ο εχθρός, αν και η Γεβγελή, σερβική πόλη, καταλήφθηκε μόλις φύγαμε. Eκεί έφταναν μπουλούκια οι Σέρβοι, που έφευγαν για να γλιτώσουν από τους κομιτατζήδες και το βουλγαρικό τακτικό στρατό, ο ο- ποίος σε τίποτε δεν διέφερε από τις συμμορίες, έκανε το ίδιο πλιάτσικο, δολοφονούσε και βασάνιζε. Για τους άμοιρους αυτούς Σέρβους η Γεβγελή σήμαινε τη λύτρωση, το τέλος στα πιο φριχτά βάσανα. Στην άλλη μεριά των συνόρων έβρισκαν την ασφάλεια και μαζί τη βοήθεια, που αδελφικά τούς πρόσφεραν Γάλλοι και Aγγλοι στρατιώτες. Στο εξής οι μόνοι Bούλγαροι που συναντούσαν ήταν αιχμάλωτοι δικοί μας από τις μάχες. Tο στρατόπεδο της Θεσσαλονίκης Tα σύνορα εγκαταλείφτηκαν κι αυτά. Δεν χάσαμε καθόλου χρόνο και μόλις αποφασίστηκε η οπισθοχώρηση, δόθηκε μεγάλη ώθηση στα αμυντικά έργα. Tα υψώματα που εκτείνονται βορείως της Θεσσαλονίκης από τον Aξιό και μετά, μία αλυσσίδα από λίμνες και βάλτους, που καταλήγουν στα ανατολικά προς τον Kόλπο του Oρφανού, χρησίμεψαν σαν βάση για μία ενισχυμένη γραμμή χαρακωμάτων, πολυβολείων και δικτύων από συρματοπλέγματα, που προστάτευαν από μακριά την πόλη, η οποία είχε γίνει το τελευταίο οχυρό. Eίναι προστατευμένη από τα κανόνια, αλλά και στα αεροπλάνα και τα ζέπελιν. Tα σημαντικά στρατόπεδα Συνέχεια στην 28η σελίδα H υποχώρηση συνεχίζεται, πάντα με την ίδια τάξη που θέλει να παρουσιάσει ο Γάλλος σχολιαστής. Σε σημείο ώστε να θέλει και τη στρατιωτική μπάντα να προηγείται των συντεταγμένων μονάδων (πάνω φωτογραφία), παρά το δριμύ ψύχος και το χιόνι, όσο η στρατιά πλησιάζει στα ελληνοσερβικά σύνορα, στη Γευγελή. Δεν παραλείπει, βεβαίως, να μας δείξει και τις στιγμές ανάπαυσης και σίτισης των μονάδων (κάτω φωτογραφία), τους τρομαγμένους Σέρβους χωρικούς, που εκκενώνουν τα χωριά τους (κάτω, στο κέντρο) για να αποφύγουν την εκδικητική μανία των Bουλγάρων, οι οποίοι για μία ακόμη φορά παρουσιάζονται υπό την ιδιότητά τους ως αιχμαλώτων στα χέρια των Γάλλων (κάτω δεξιά). Aλλά η φωτογραφία πάνω δεξιά είναι πραγματικά μοναδική για την ομορφιά και το περιεχόμενό της: γυναίκες Bούλγαρων κομιτατζήδων έρχονται στο αγγλογαλλικό στρατόπεδο φέρνοντας τρόφιμα στους αιχμαλώτους συζύγους τους. 26 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

26 KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 27

27 Συνέχεια από την 26η σελίδα των Συμμάχων, των Aγγλων, των Γάλλων και των Σέρβων, βρίσκονται στις παρυφές της πόλης, κάτω από τα παλιά τείχη, πάνω στα οποία οι αιώνες και οι κατακτητές έχουν αφήσει τα ίχνη τους. H Θεσσαλονίκη ήταν η Θέρμη, έ- να λιμάνι του Φίλιππου και του Aλέξανδρου του Mακεδόνα μετονομάστηκε σε Θεσσαλονίκη από το ό- νομα της αδελφής του μεγάλου κατακτητή. Yπήρξε ρωμαϊκή, έπειτα βυζαντινή, φράγκικη και ενετική, τέλος τον 15ο αιώνα περιήλθε στους Oθωμανούς. Πόλη έντονα ε- βραϊκή, αφού οι Iσραηλίτες που διώχτηκαν από την Iσπανία ρίζωσαν εκεί και σήμερα αντιστοιχούν στο μισό πληθυσμό, που φτάνει περίπου τις ψυχές. H Θεσσαλονίκη είναι ελληνική μόνο από το 1912, ύστερα από τον πόλεμο ανάμεσα σε Bουλγάρους και Eλληνες, που διεκδικούσαν το πλούσιο αυτό απομεινάρι της Tουρκίας. Θα γινόταν βουλγάρικη χωρίς την παρουσία των συμμάχων, ή γερμανική, αφού οι Γερμανοί ορέγονται πάντα με την ίδια ζέση αυτό το θαλάσσιο μαργαριτάρι της Aνατολής. Mαργαριτάρι από οικονομική σκοπιά, γιατί, όπως οι περισσότερες πόλεις της Aνατολής, η Θεσσαλονίκη είναι τόσο γραφική όσο υ- στερεί σε κοινοτική και υγειονομική οργάνωση. Mε τους μιναρέδες, τη θάλασσα από σκεπές και τα παλιά τείχη της δημιουργεί από μακριά μία δυνατή, έντονη εντύπωση. Oι φωτογραφίες μας δίνουν μία ι- δέα της κοσμοπολίτικης αυτής μυρμηγκοφωλιάς, όπου ο πληθυσμός -αμάλγαμα από Eβραίους, Eλληνες, Σλάβους και Kουτσόβλαχους- ενώθηκε, με τρόπο που εκπλήσσει, με τα τόσο ετερόκλητα στοιχεία των γαλλο-αγγλικών στρατευμάτων. Oι Γάλλοι, εκτός από το μητροπολιτικό στρατό, έφεραν Aραβες και Kαβύλους από την Aλγερία και την Tυνησία, Mαροκινούς, μαύρους του Σουδάν, κρεολούς από τις Aντίλλες. Oι Aγγλοι έφεραν Σκώτους, ντυμένους με κιλτ, Aυστραλούς, Nεοζηλανδούς, στρατιώτες από τις τόσο διαφορετικές φυλές της Iνδίας. Oι Σέρβοι, που σιγά σιγά ενώνονται με τους συμμάχους, όπως και οι Mαυροβούνιοι, αυξάνουν το σλαβικό πληθυσμό. Στην πόλη αυτή, όπου συνωστίζονται τόσα δείγματα της ανθρωπότητας, το περιβάλλον είναι εξίσου περίεργο με το πλήθος. H αρχαία πύλη, που ονομάζεται αψίδα του Aλεξάνδρου (Σ.Σ. αναφέρεται μάλλον, στην Aψίδα του Γαλερίου), ο Λευκός Πύργος, μεσαιωνικός α- κρόπυργος στεφανωμένος με ε- πάλξεις, τζαμιά, βυζαντινές εκκλησίες και συναγωγές, σουκ και παζάρια, χάρμα οφθαλμών, αν όχι και της όσφρησης. H Aνατολή στις μεγάλες δόξες της και μαζί ο κραυγαλέος μοντερνισμός των αναρίθμητων κινηματογράφων. Συνέχεια στην 30ή σελίδα Mε την επιστροφή του εκστρατευτικού σώματος στη Θεσσαλονίκη, αμέσως οργανώθηκαν και τα στρατόπεδα, όπως αυτό του πυροβολικού και της ασφαλούς αποθήκευσης των πυρομαχικών και πολεμοφοδίων. 28 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

28 Δύο από τις εικόνες που συνάντησαν οπωσδήποτε οι Γάλλοι στρατιώτες κατά τις εξόδους τους στην πόλη της Θεσσαλονίκης: H εκκλησία του Aϊ-Γιώργη, η γνωστή Pοτόντα, και τα «σουκ», τα γραφικά παζάρια της πόλης. Δύο ακόμη φωτογραφίες από τον στρατωνισμό των συμμαχικών μονάδων στην ευρύτερη περιοχή της πόλης της Θεσσαλονίκης. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 29

29 O γαλλικός στρατός, όπως κάθε αξιοπρεπής μεγάλη δύναμη της εποχής είχε επιστρατεύσει όλες τις αποικίες της στον πόλεμο εκτός των συνόρων της. Στη Θεσσαλονίκη είχαν αφιχθεί πολλές μονάδες της γαλλικής Aφρικής, οι οποίες οργάνωσαν και τις γιορτές τους. Oπως αυτή της φωτογραφίας, με τα ξυλοπόδαρα, τη χελώνα, αλλά και την κλασική παρέλαση της «φυλής του Bατιλούκ». Tο Bατιλούκ, όμως, δεν είναι χώρα της Aφρικής, αλλά τοπωνύμιο έξω από το σημερινό χωριό Γέφυρα της Θεσσαλονίκης. Συνέχεια από την 28η σελίδα Tο λιμάνι κατέχει σημαντική θέση σε αυτή τη φωτογραφική συλλογή. Tην αξίζει, γιατί είναι εύνοια της τύχης, αλλά και λόγος ύπαρξης της πόλης αυτής. Eίναι έργο Γάλλων μηχανικών, που διασκεύασαν τη μικρή μαρίνα, προσιτή μόνο σε μικρά πλεούμενα, σε προκυμαία μήκους μέτρων. Tο βάθος είναι 8 έως 10 μέτρα, επιτρέπει σε μεγάλα υπερωκεάνεια να αράξουν. Γερανοί και σιδηροδρομικές γραμμές είναι η τεχνική υποδομή, που βελτιώθηκε σε μεγάλο βαθμό από τους Συμμάχους. Xάρη σ αυτές τις εγκαταστάσεις, τα στρατεύματα, τα κανόνια, τα αυτοκίνητα, τα άλογα, τα πουλερικά, το τεράστιο αυτό υλικό, που χρειάζεται ο στρατός, α- ποβιβάστηκαν γρήγορα. Oλα αυτά δημιουργούν ένα αίσθημα ασφάλειας στις δυνάμεις κατοχής, α- σφάλειας που ενισχύεται από τα πολεμικά πλοία, που, συγκεντρωμένα στον ευρύχωρο κόλπο, επιτηρούν με τα κανόνια τους την πιο ευάλωτη πλευρά του φρουρίου, το δυτικό τομέα, όπου καταλήγουν ο δρόμος και οι σιδηροδρομικές γραμμές του Mοναστηρίου. Mαζί με τους μαύρους της Aφρικής, τη χρωματική πολυφυλετική νότα του γαλλικού στρατού και της πόλης της Θεσσαλονίκης συμπλήρωναν οι Iνδονήσιοι. Στη φωτογραφία είναι η ώρα του φαγητού, που γίνεται με τον δικό τους παραδοσιακό τρόπο. 30 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IANOYAPIOY 1996

30 Kαι σερβικές μονάδες όσες κατάφεραν έφθασαν στη Θεσσαλονίκη. Πάνω αριστερά, η ώρα της σούπας. Oι κουζίνες του 23ου σερβικού συντάγματος πεζικού (πάνω δεξιά) σε πλήρη λειτουργία, «ανταλλακτήριο νομισμάτων» (κάτω αριστερά) και η απαραίτητη στρατιωτική μπάντα (κάτω δεξιά). Aλλα δύο στιγμιότυπα από την παρουσία των Iνδονησίων στη Θεσσαλονίκη. Στο στρατόπεδό τους και σε περιπολία κάπου έξω από την πόλη, παντού και πάντα με τα χαρακτηριστικά καπέλα τους. KYPIAKH 21 IANOYAPIOY H KAΘHMEPINH 31

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

43378.JPG. Παλαιά παραλία. 43380.JPG 43379.JPG 43382.JPG. Πορτρέτο στρατιωτικού. Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG 43386.JPG 43384.

43378.JPG. Παλαιά παραλία. 43380.JPG 43379.JPG 43382.JPG. Πορτρέτο στρατιωτικού. Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG 43386.JPG 43384. 43375.JPG Παλαιά παραλία. 43377.JPG Παλαιά παραλία. 43378.JPG Παλαιά παραλία. 43379.JPG 43380.JPG Πορτρέτο στρατιωτικού. 43382.JPG Στιγμιότυπο σεπεριοχή της Θεσσαλονίκης. 43383.JPG Άποψη του Λευκού Πύργου.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κείμενο της Δρ. Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη... Προλικό Σημείωμα...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Κείμενο της Δρ. Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη... Προλικό Σημείωμα... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κείμενο της Δρ. Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη..... Προλικό Σημείωμα...... ΙΧ ΧΙ I. Δημιουργία του αλβανικού κράτους - Bαλκανικοί πόλεμοι. 1 1. Συνθήκη Λονδίνου της 17.5/30.5/1913... 4 2. Πρωτόκολλο

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

MEP0002.jpg. Ο Λευκός Πύργος, χτισμένος από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή.

MEP0002.jpg. Ο Λευκός Πύργος, χτισμένος από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή. MEP0001.jpg Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας πρίν την αναστήλωσή της το 1910. Είχε καταστραφεί από την πυρκαγιά του 1891. MEP0002.jpg Ο Λευκός Πύργος, χτισμένος από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή. MEP0003.jpg

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr

Ιστορία ζώσα 2. 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944. www.axion.edu.gr Ιστορία ζώσα 2 28 η Οκτωβρίου Ξάνθη 1940-1944 www.axion.edu.gr Όποιος την ιστορία του τόπου του αγνοεί ορφανός νιώθει και ευάλωτος είναι. Επιμέλεια και οργάνωση του projectστ. Λίτσας Μαθηματικός Πρ. Εκπ/κου

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22

Η απελευθέρωση του Διδυμοτείχου απο τους Γερμανούς. Σάββατο, 25 Αύγουστος 2012 09:22 29 Αυγούστου! Μια σημαντική επέτειος.μιλάμε για την απελευθέρωση της πόλης του Διδυμοτείχου από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής τη μέρα αυτή του 1944. Ήταν η πρώτη πόλη στην κατεχόμενη Ευρώπη, που απελευθέρωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Η ύδρευση της Θεσσαλονίκης σε ταχυδρομικά δελτάρια του 20 ου αι.

Η ύδρευση της Θεσσαλονίκης σε ταχυδρομικά δελτάρια του 20 ου αι. Η ύδρευση της Θεσσαλονίκης σε ταχυδρομικά δελτάρια του 20 ου αι. Η Θεσσαλονίκη υδρευόταν κυρίως από τις πηγές στο Χορτιάτη, το Ρετζίκι και τη Σταυρούπολη. Μέσα στην πόλη υπήρχαν επίσης πηγάδια, δεξαμενές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012

Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πολιτιστική Εταιρεία Πανόραμα Οκτώβριος 2012 Πέντε διαλέξεις για τα Βαλκάνια των δύο πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα Κώστας Καραμαλής 1912 2012 Εκατό Χρόνια Ελλαδικής Θεσσαλονίκης ( ἤ εκατό χρόνια μοναξιάς;

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη σκοπιμότητας «Διεύρυνση του αυτοκινητόδρομου A4 σε 2x3 λωρίδες» στην περιοχή του Eisenach, (Γερμανία)

Μελέτη σκοπιμότητας «Διεύρυνση του αυτοκινητόδρομου A4 σε 2x3 λωρίδες» στην περιοχή του Eisenach, (Γερμανία) Ηλίας Τζιµογιάννης ιπλωµατούχος Πολιτικός Μηχανικός Technische Universität Darmstadt ΟΙΚΟ ΟΜΙΚΕΣ Α ΕΙΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ Συνοπτική περίληψη έργου στα πλαίσια επαγγελµατικής δραστηριότητας Μελέτη σκοπιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός;

Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; ΟΡΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Τι είναι ο κατακόρυφος διαμελισμός; Διαμελισμός Κατακόρυφος είναι: Τα βουνά, οι πεδιάδες, οι λόφοι, οι κοιλάδες, τα φαράγγια και γενικά το ανάγλυφο μιας περιοχής. Άλπεις Οι Άλπεις είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Να ποια είναι τα υλικά που θα χρειαστείς: γκρι χαρτόνι (100 γραμμαρίων)

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 20 Μαΐου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 141: «Ισχυρότερο όργανο να αδρανοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2013-14 «ΚΩΝ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ» ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2013-14 «ΚΩΝ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ» ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ Ο βασιλιάς του σκάκι είμαι εγώ με ανεκτίμητη αξία θεωρώ μόνο με ΜΑΤ μπορείς να με εγκλωβίσεις κι έτσι την παρτίδα να κερδίσεις. Βήματα πολλά δεν κάνω είμαι από όλους υπεράνω. Τη μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 Σε αυτό το τεύχος: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η Διαπραγμάτευση ως Τρόπος Ειρηνικής Επίλυσης Συγκρούσεων. Συμφωνία Μυρόφυλλου - Πλάκας (29 Φεβ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η μέση αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών δανείων της τράπεζάς σας σε σχέση με το 2013; (A.Αμετάβλητη / B.0%-50%

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 Ανθηδών: είναι το μέρος που δίδει άνθη. Κατά τον Παυσανία πήρε το όνομα της από τον βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Με την πρώτη ημέρα από την άναδρη επίθεση της Τουρκίας να έχει περάσει, οι δυο χώρες έχουν εμπλακέι τόσο στην στεριά, όσο στην θάλασσα και στον αέρα. Στην

Διαβάστε περισσότερα

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων

.Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων .Σ. Ναυστάθµου Σούδα (XANIA) ΛΕΟΝΤΕΙΟ.Σ. Πατησίων 1 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ 26/4/2007 Μέρος Α (α) Οι µαθητές του Ναυστάθµου παρουσιάζουν διάφορες εικόνες από τα Χανιά, αξιοθέατα, το κλίµα των Χανίων, παραδοσιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συνήγορος του Πολίτη στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του κατά το άρθρο 103 παρ.

Ο Συνήγορος του Πολίτη στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του κατά το άρθρο 103 παρ. Αθήνα 7 Σεπτεμβρίου 2006 Αριθμ. πρωτ. 1016.2.3 Ειδική Επιστήμονας: Κ. Πρεβεζάνου Ο Συνήγορος του Πολίτη στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του κατά το άρθρο 103 παρ. 9 του Συντάγματος και τον Ν.3094/2003 εξέτασε

Διαβάστε περισσότερα

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία

Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου. Παραλία Στάδιο Στρατόπεδο Aσηµακοπούλου Παραλία Λιµανάκι Σφαγείων Καρνάγιο Το Περιγιάλι όπως είναι σήμερα. Η γραμμή περιγράφει τη περιοχή που διαμορφώνεται σε μια νέα, πρότυπη πόλη στα ανατολικά της Καβάλας. Η

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Έκδοσης 5.5

Σημειώσεις Έκδοσης 5.5 Σημειώσεις Έκδοσης 5.5 I. Νέες Προσθήκες gameplay 1. Ορυχεία Χάρτη Οι παίκτες θα μπορούν να κατακτήσουν και να αξιοποιήσουν ορυχεία χάρτη. Αυτό προσθέτουν πόρους και νομίσματα. Οι παίκτες πρέπει να τα

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Εάν έχεις έρθει µε ΚΤΕΛ ΚΤΕΛ Λιοσίων ή στο ΚΤΕΛ Κηφισού. Πεδίο του Άρεως ΚΤΕΛ Αττικής Μαυροµµαταίων στην Αθήνα Από ΚΤΕΛ Λιοσίων προς Οµόνοια.

Εάν έχεις έρθει µε ΚΤΕΛ ΚΤΕΛ Λιοσίων ή στο ΚΤΕΛ Κηφισού. Πεδίο του Άρεως ΚΤΕΛ Αττικής Μαυροµµαταίων στην Αθήνα Από ΚΤΕΛ Λιοσίων προς Οµόνοια. Στόχος σου, είναι να φτάσεις στον Κατασκηνωτικό και εκπαιδευτικό Κέντρο «Τα Κονάκια», του Σώµατος Ελληνικού Οδηγισµού στην Αγία Μαρίνα Νέας Μάκρης Αττικής Εάν έχεις έρθει µε ΚΤΕΛ από τον τόπο σου, θα βρίσκεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου

Ζούρβα Χανιά, 22-26/12/2010: Συµµετοχή στην αποστολή του ΣΠ.Ο.Κ. Χ. Νικολαΐδου : Χ. Νικολαΐδου 16-3-2011 Χανιά εκέµβριος 2010 Το εκέµβριο του 2010, λάβαµε πρόσκληση από το Γρηγόρη Αναστασόπουλο (ΣΠ.Ο.Κ), για να συµµετάσχουµε στην αποστολή που θα οργάνωνε στα Χανιά τις ηµέρες των

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013 Έκθεση αποστολής Χ. Νικολαΐδου 1 Περιεχόμενα Ιστορικό... 3 Χελιδορέα Σεπτέμβριος 2013... 3 Συνοπτικό ημερολόγιο αποστολής... 3 Ευρήματα αποστολής... 4 Υλικά... 4 Οι συντελεστές...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ 4 ΠΑΙΚΤΕΣ: 1. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ ΓΙΑ 4 ΠΑΙΚΤΕΣ: 1. ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Προετοιμασία νησιών για 2 παίκτες: Προετοιμασία νησιών για 3 παίκτες: Η περιοχή των νησιών αποτελείται από 9 πλακίδια νησιών (επιλεγμένα τυχαία) και 4 κομμάτια πλαισίου. Η περιοχή των νησιών

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω.

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 2 η μέρα 5/3/12: ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Άφιξη το πρωί στο λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11

Γ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Ομάδα Εργασίας: εωγραφία Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΩ1_Κ07Δ.2.11 - Αναπτυγμένες Δραστηριότητες: Δραστηριότητα 11 Μάθημα Τίτλος Δραστηριότητας Τάξη εωγραφία ΕΛΛΑΔΑ: ΕΩΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ Δ Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Ε Υ Θ Υ Γ Ρ Α Μ Μ Η Κ Ι Ν Η Σ Η - Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ

Ε Υ Θ Υ Γ Ρ Α Μ Μ Η Κ Ι Ν Η Σ Η - Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ 0 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ε Υ Θ Υ Γ Ρ Α Μ Μ Η Κ Ι Ν Η Σ Η - Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ 0 1 Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων Α. Κάνε κατάλληλο σχήμα,τοποθέτησε τα δεδομένα στο σχήμα και ονόμασε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ενότητα 1: Οι διωγμοί στην Ανατολική Θράκη Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι,

1966, σ.233. 1 Η. Βενέζη, Εμμανουήλ Τσουδερός, ο πρωθυπουργός της Μάχης της Κρήτης και η Εποχή του. Αθήναι, 3 H ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΞΟΡΙΑ Η Ελληνική Κυβέρνηση συνεχίζει τη δραστηριότητα της από το Κάιρο, πρώτο σταθμό της εξορίας της όπου έχει μεταφερθεί στα τέλη Μαΐου 1941 όταν αρχίζει η μάχη της Κρήτης. Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ Dr. NABIL DMAIDI MINISTER OF TRANSPORTATION, PALESTINE TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business and investment

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα