13oς -- 15oς αιώνας. Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "13oς -- 15oς αιώνας. Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας)"

Transcript

1 13oς -- 15oς αιώνας Κεφάλαιο 7 Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13oς -- 15oς αιώνας

2 Κεφάλαιο 7 Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) Αρχείο του δούκα της Κρήτης Το Αρχείο του δούκα της Κρήτης είναι το μόνο αρχείο που σώζεται από τις περιοχές που κατέλαβαν οι Λατίνοι μετά την Δ Σταυροφορία. Όταν έφυγαν οι Βενετοί από την Κρήτη (1669), πήραν μαζί τους στη Βενετία όλο το αρχείο του Βενετού διοικητή του νησιού. Το αρχείο αυτό είναι πολύ σημαντική ιστορική πηγή, με πολλές χιλιάδες έγγραφα, κρατικά και ιδιωτικά. Α. Μετά την Δ Σταυροφορία -- Τα λατινικά και τα ορθόδοξα κράτη Ασυνήθιστη πολιτική Στο παρακάτω απόσπασμα από το Χρονικό του Μορέως βλέπουμε ότι οι Φράγκοι δέχονται να κρατήσουν οι κατακτημένοι την πίστη και τις συνήθειές τους. Π 7.1 Αυτό ζητάμε, λέγουμε, μ όρκο να μας το κάνεις,γραπτά να το έχουμε κι εμείς και τα παιδιά μας. Από δώ και πέρα πια Φράγκος να μη μας πιέσει ν αλλάξουμε την πίστη μας για των Φράγκων την πίστη, κι ούτε και τις συνήθειες μας, το νόμο των Ρωμαίων [το βυζαντινορωμαϊκό δίκαιο]. Χρονικό του Μορέως, 14ος αιώνας Π 7.2 Χάρτης με τους ταρσανάδες (ναυπηγεία) που έχτισαν οι Βενετοί στο λιμάνι του Χάνδακα. Αρχές 17ου αιώνα. Πάντοβα (Ιταλία), Μουσείο της πόλης. Μακροχρόνια πολιορκία Π 7.3 Ο πόλεμος ανάμεσα στη Βενετία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία για την κατάκτηση της Κρήτης κράτησε από το 1645 μέχρι το Οι Οθωμανοί πήραν γρήγορα τα Χανιά και το Ρέθυμνο, αλλά η πολιορκία του Χάνδακα κράτησε 21 χρόνια ( ). Ο Μαρίνος Τζάνε Μπουνιαλής στο ποίημά του Κρητικός Πόλεμος περιγράφει με λεπτομέρειες την πολιορκία. Στο παρακάτω απόσπασμα ο οθωμανικός στρατός έχει καταλάβει την πόλη και οι αρχηγοί του το αναγγέλλουν στον Οθωμανό σουλτάνο. Π 7.4 Σου γράφω, βασιλιά μου [ο Οθωμανός σουλτάνος], για να πάρεις μεγάλη χαρά πως σήμερα, με τη χάρη του Θεού, μας παραδώσανε [το Χάνδακα] και έχει [ο στρατός σου] τα τρία κάστρα. Έτσι μπορώ πια να τα ορίζω. Μαρίνος Τζάνε Μπουνιαλής, Κρητικός Πόλεμος, δεύτερο μισό 17ου αιώνα Το ποίημα του Μαρίνου Τζάνε Μπουνιαλή «Κρητικός Πόλεμος» εκδόθηκε για πρώτη φορά στη Βενετία το Στην εικόνα η πρώτη σελίδα από την έκδοση αυτή.

3 Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως Π 7.5 Μέχρι τα μέσα του 16ου αιώνα οι Βενετοί πίστευαν ότι το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως ήταν πολιτικός τους αντίπαλος. Σύμφωνα με ένα βενετσιάνικο έγγραφο: Οι αντιπρόσωποι του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως έρχονται στο νησί της Κρήτης για να σκορπίσουν το σχίσμα και την αίρεση και αναστατώσεις [...]. Όλα αυτά είναι ενάντια στα συμφέροντά μας. Βενετσιάνικο έγγραφο, έτος 1466 Ακόμη, οι Βενετοί δεν άφηναν το Πατριαρχείο να εκμεταλλεύεται την περιουσία του στην Κρήτη. Ο πατριάρχης Μάξιμος Γ παραπονιέται με επιστολή του στο δόγη της Βενετίας με τα ακόλουθα λόγια: Π 7.6 Αν λοιπόν ο μεγάλος και υψηλότατος αφέντης [ο Οθωμανός σουλτάνος] που έχει άλλη πίστη αφήνει τους χριστιανούς και άλλους να είναι ελεύθεροι στην πίστη τους, πολύ περισσότερο είναι δίκαιο και σεις [οι Βενετοί] να κάνετε το ίδιο. Επιστολή του ορθόδοξου πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Μάξιμου Γ, έτος 1480 Δεσπότες Οι ιστορικοί σήμερα ονομάζουν δεσπότες τους ορθόδοξους ηγεμόνες. Αυτοί κυβερνούσαν ανεξάρτητα κράτη, αλλά δεν είχαν τον τίτλο του βασιλιά ή του αυτοκράτορα. Οι περιοχές που κυβερνούσαν οι δεσπότες συχνά ονομάζονταν δεσποτάτα. Π 7.7 Τραπεζούντα Για το Βασίλειο της Γεωργίας μιλήσαμε στη σ. 67 του βιβλίου. Η Τραπεζούντα ήταν εμπορικός σταθμός στο δρόμο για την Περσία και το Βασίλειο της Γεωργίας, αλλά και σημαντικό λιμάνι για το εμπόριο στη Μαύρη Θάλασσα. Οι αυτοκράτορες της Τραπεζούντας έδωσαν εμπορικά προνόμια στη Γένοβα και στη Βενετία. Η Τραπεζούντα (Τουρκία) σήμερα. Διακρίνουμε το τείχος της πόλης. Π 7.8 Π 7.9 Π 7.10 Στο δεύτερο μισό του 13ου αιώνα χτίστηκε στην Τραπεζούντα (Τουρκία) η εκκλησία της Αγίας Σοφίας. Η εκκλησία, όπως βλέπουμε στην εικόνα Π 7.8, είναι σταυροειδής με τρούλο και έχει τρεις πύλες. Στην εικόνα Π 7.9, ανάγλυφο μιας από τις πύλες με τον Αδάμ και την Εύα. Στην εικόνα Π 7.10 τοιχογραφία με το θαύμα στην Κανά. Μεταξύ των ετών

4 Β. Οικονομία και κοινωνία στα λατινικά κράτη Π 7.11 Ιωαννίτες ιππότες Μετά την Δ Σταυροφορία πέρασαν από τα Δωδεκάνησα πολλοί κατακτητές. Το 1309 τα κατέλαβαν οι Ιωαννίτες ιππότες, ένα στρατιωτικό μοναχικό τάγμα που ίδρυσε η Καθολική Εκκλησία. Οι Ιωαννίτες ιππότες κυβέρνησαν τα Δωδεκάνησα, με έδρα τη Ρόδο, μέχρι το Τότε τα κατέλαβαν οι Οθωμανοί. Οι Ιωαννίτες ιππότες μετέφεραν την έδρα τους στη Μάλτα, την οποία κυβέρνησαν μέχρι το τέλος του 18ου αιώνα. Π 7.12 Η οδός των Ιπποτών στην παλιά πόλη της Ρόδου (Δωδεκάνησα), όπως είναι σήμερα. Στην οδό των Ιπποτών σώζονται κτίρια από την εποχή που κυβερνούσαν το νησί οι Ιωαννίτες ιππότες. Χαρακτικό με την πολιορκία της Ρόδου (1522) από τα στρατεύματα του Οθωμανού σουλτάνου. 1582, Παρίσι (Γαλλία), Μουσείο του Λούβρου. Την εποχή που κυβερνούν τα Δωδεκάνησα οι Ιωαννίτες ιππότες, το νησί αναπτύσσεται οικονομικά και πνευματικά. Στο παρακάτω απόσπασμα ο Εμμανουήλ Γεωργιλάς περιγράφει με λεπτομέρεια πώς ντύνονταν κάποιες γυναίκες στη Ρόδο την εποχή εκείνη. Π 7.14 Γενική άποψη της πόλης της Ρόδου (Δωδεκάνησα). Η πόλη της Ρόδου έμοιαζε πολύ με τις πόλεις στη δυτική Ευρώπη την ίδια εποχή. Π 7.13 Ντυμένα ήταν τα αγγελικά εκείνα κορμιά με φράγκικα υφάσματα που ήταν τα καλύτερα απ όλα. Και μ όλα τ άλλα που είδα κι έγραψα, πρέπει να γράψω και για την ασημένια αλυσίδα, που την έβαζαν στη μέση σαν καδένα [ ]. Είδα και κάποιες απ αυτές που φορούσαν παπούτσια που κόστιζαν 30 φλουριά [...], γιατί ήταν πολύ καλά φτιαγμένα και χρυσοκεντημένα και γύρω γύρω στολισμένα με μαργαριτάρια. Εμμανουήλ Γεωργιλάς, Θανατικό της Ρόδου, 15ος αιώνας Νόμοι Οι νόμοι αυτοί έγιναν γνωστοί με το όνομα Ασίζες της Ρωμανίας. Οι Ασίζες αφορούσαν τους φεουδάρχες και τα συμφέροντά τους. Οι ντόπιοι συνέχιζαν να ρυθμίζουν τις σχέσεις τους με βάση τις τοπικές συνήθειες και το δίκαιο που ίσχυε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Αργότερα οι Ασίζες διαδόθηκαν έξω από την Πελοπόννησο. Οι Βενετοί τις μετέφρασαν στα ιταλικά και τις εφάρμοσαν στις δικές τους κτήσεις.

5 Συνύπαρξη και αλληλεπιδράσεις «Βάρβαροι» Στο παρακάτω απόσπασμα ο βυζαντινός λόγιος Δημήτριος Κυδώνης περιγράφει πώς έβλεπαν οι περισσότεροι ντόπιοι ορθόδοξοι τους Λατίνους. Π 7.15 Eπέμεναν στην παλιά διάκριση και χώριζαν ολόκληρη την ανθρωπότητα σε δύο ομάδες: Έλληνες και βαρβάρους. Έτσι πίστευαν στην ανόητη [...] άποψη ότι οι τελευταίοι δεν είναι πολύ καλύτεροι από τα γαϊδούρια και τα βόδια. Στους βαρβάρους έβαζαν και τους Λατίνους, τους οποίους δε θεωρούσαν άξιους για τίποτα ανθρώπινο. Δημήτριος Κυδώνης, Απολογία, 14ος αιώνας Ιταλικά Ακόμη και σήμερα συναντάμε σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας λέξεις που προέρχονται από τα ιταλικά. Κρήτη φιλιότσος/-α (βαφτισιμιός/ά) ντρέτα (ευθεία, ίσια) μπούκα (στόμα) καλιμέντο (προκοπή) κ.ά. Επτάνησα καντούνι (στενός δρόμος) φρατέλος (αδερφός) νόνα (γιαγιά) καντάδα (τραγούδι με συνοδεία κιθάρας) μαστέλο (σκάφη) κ.ά. Ντόπιοι γαιοκτήμονες Την εποχή που η Κρήτη ανήκε ακόμη στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, υπήρχαν ντόπιοι ορθόδοξοι γαιοκτήμονες με μεγάλες περιουσίες, δύναμη και επιρροή. Στη βενετοκρατία, και ύστερα από πολλές εξεγέρσεις, αυτοί οι ντόπιοι άρχοντες κατάφεραν να διατηρήσουν τη δύναμή τους, αλλά δεν ήταν ίσοι με τους Βενετούς. Αγρότες Η ζωή των αγροτών ήταν δύσκολη. Το παρακάτω απόσπασμα είναι από έκθεση που έγραψε ο Φίλιππος Πασκουαλίγκο, Βενετός αξιωματούχος στην Κρήτη. Π 7.16 Μα επειδή θεωρώ επίσης απαραίτητο να πληροφορηθεί [...] [ο δόγης της Βενετίας] για την κατάσταση και τις συνθήκες ζωής των χωρικών εκείνων, δεν παραλείπω να σας αναφέρω ότι οι περισσότεροι είναι φτωχοί και ζητιάνοι και κοιμούνται τον περισσότερο καιρό πάνω στο χώμα. Ζουν από την καλλιέργεια των χωραφιών που παίρνουν από τους ιππότες [τους φεουδάρχες], οι οποίοι έχουν υποχρέωση να τους δίνουν το ένα τρίτο της σοδειάς και το σπίτι που θα μένουν. Πρέπει όμως να σας πληροφορήσω ότι αυτή η ονομασία τριτιάρικο δεν είναι το πραγματικό [ένα] τρίτο από τη σοδειά, αλλά εκείνο που δηλώνει ο ιππότης ως [ένα] τρίτο. Έτσι, επειδή είναι υποχρεωμένοι οι αγρότες να συμφωνούν τόσο όσο θέλουν οι ιππότες, τους μένει τόσο λίγο, που μόλις κατορθώνουν να ζουν. Και γι αυτό βρίσκονται σε διαρκή φτώχεια και στενοχώρια. Φίλιππος Πασκουαλίγκο, Έκθεση, έτος 1594 Μετάφραση: Στ. Σπανάκης

6 Π 7.17 Γεώργιος Χορτάτζης Τα δύο πιο σημαντικά έργα του Γεώργιου Χορτάτζη είναι η τραγωδία Ερωφίλη και η κωμωδία Κατζούρμπος. Στον Κατζούρμπο δύο νέοι, ο Νικολός και η Κασσάντρα, αγαπιούνται. Όμως η ψυχομάνα της Κασσάντρας, για να κερδίσει χρήματα, θέλει να τη δώσει στο γερο-αρμένη. Στο τέλος φανερώνεται πως η Κασσάντρα είναι η χαμένη κόρη του Αρμένη, την οποία είχαν αρπάξει οι Οθωμανοί. Το έργο τελειώνει με το γάμο του Νικολού και της Κασσάντρας. Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το τέλος του έργου, όπου ο υπηρέτης Μούστρουχος φανερώνει στον αφέντη του Αρμένη ότι η Κασσάντρα είναι η χαμένη του κόρη. Ας δούμε λοιπόν τι συμβαίνει: Π 7.18 ΜΟΥΣΤΡΟΥΧΟΣ: Μάθε το πως σας έχω βρει σήμερα το παιδί σας κι ας είναι από δω και μπρος χαρούμεν η ζωή σας. ΑΡΜΕΝΗΣ: Πώς; Έχεις βρει το παιδί μας; Kαι πού να είναι τώρα; ΜΟΥ.: Δεν είναι πολύ μακριά από εδώ και είναι στην πόλη. ΑΡΜ.: Μέσα στο Κάστρο; [το Χάνδακα] ΜΟΥ.: Ναι εδώ, σου λέω, πίστεψέ με! ΑΡΜ.: Να μου το δείξεις, τρέξε πια, να ζήσεις, Μούστρουχέ μου! Αλίμονο, κορίτσι μου, και πότε να σε δούνε τα μάτια μου, που το επιθυμούν, κι ύστερ ας τυφλωθούνε! Μα πες μου πού βρίσκεται; Eίν τάχα τίμια; ΜΟΥ.: Και τίμια είναι και καλά τακτοποιημένη σ όλα. [ ] ΑΡΜ.: Έτσι και δω βρε Μούστρουχε όλη αυτή τη χαρά θα σε θυμάμαι όσο ζω. Σελίδα από χειρόγραφο της κωμωδίας «Κατζούρμπος». 17ος -- αρχές 18ου αιώνα, Αθήνα, Εθνική Βιβλιοθήκη. Π 7.19 Γεώργιος Χορτάτζης, Κατζούρμπος, μεταξύ των ετών Βιτσέντζος Κορνάρος Καταγόταν από αριστοκρατική βενετσιάνικη οικογένεια της Κρήτης. Το πιο σημαντικό του έργο είναι ο Ερωτόκριτος, ένα αφηγηματικό ποίημα, πολύ αγαπητό σε όλο τον ελληνόφωνο μεσογειακό κόσμο. Κεντρικό θέμα του είναι οι περιπέτειες που περνούν δύο ερωτευμένοι νέοι, η Αρετούσα και ο Ερωτόκριτος, μέχρι να φτάσουν στο ευτυχισμένο τέλος, στο γάμο. Στους παρακάτω στίχους ο ποιητής παρουσιάζει τους δύο ήρωές του, την Αρετούσα και τον Ερωτόκριτο. Π 7.21 Κι άρχισε και μεγάλωνε το δροσερό κλωνάρι [η Αρετούσα] και μεγάλωνε η ομορφιά, η γνώση και η χάρη της [ ] και το όνομά της το γλυκό ήταν Αρετούσα οι ομορφιές της ήταν πολλές και πλούσια τα κάλλη της [...]. Είχε και εκείνος έναν γιο πολύ χαϊδεμένο, υπάκουο και άξιο και νόστιμο σαν να ταν από ζάχαρη ήταν δεκαοχτώ χρονών μα είχε τα μυαλά γέρου [ ] και τ όνομα του νεαρού ήταν Ρωτόκριτος [...]. Πήγαινε το πρωί, πήγαινε το βράδυ κι έβλεπε την Αρετούσα, και μέσα η καρδιά του καιγότανε και τα σωθικά του έπαιρναν φωτιά σιγά σιγά έπεσε σε έρωτα και μεγάλο πόθο, και τα λογικά του είχαν πειραχτεί κι ούτε έτρωγε ούτε κοιμόταν. Βιτσέντζος Κορνάρος, Ερωτόκριτος, πρώτο μισό 17ου αιώνα Π 7.20 Μικρογραφίες από χειρόγραφο του «Ερωτόκριτου». Στην εικόνα Π 7.19 ο Ερωτόκριτος με την Αρετούσα και στην Π 7.20 ο Ερωτόκριτος μονομαχεί. 1787, Βουκουρέστι (Ρουμανία), Βιβλιοθήκη Ακαδημίας Βουκουρεστίου.

7 Γ. Το Σουλτανάτο του Ρουμ διαλύεται -- Η δημιουργία των εμιράτων Μογγόλοι Π 7.22 Το 13ο αιώνα οι μογγολικές φυλές ενώνονται για πρώτη φορά με αρχηγό τον Τζέγκις Χαν ( ) και μέχρι τα μέσα του αιώνα κυριαρχούν σε μια τεράστια έκταση (από την Κίνα και την Κορέα στα ανατολικά μέχρι τη Μικρά Ασία και τη Ρωσία στα δυτικά). Δημιουργούν τέσσερα κράτη, που λέγονται χανάτα. Ο πιο σημαντικός από τους τέσσερις χάνους ήταν ο χάνος της Κίνας, γι αυτό και ονομαζόταν «μεγάλος χάνος». Οι Μογγόλοι επέτρεπαν στους υπηκόους τους (χριστιανούς, μουσουλμάνους, βουδιστές κτλ.) να κρατούν τη θρησκεία τους. Μικρογραφία με τη λεηλασία της Βαγδάτης από τους Μογγόλους. Αρχές 14ου αιώνα, Βερολίνο Η Κίνα ανήκε στο μεγάλο χάνο των Μογγόλων. Στην Κίνα υπήρχαν μεγάλες βιοτεχνίες πορσελάνης και οι Μογγόλοι χάνοι ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για το εμπόριο με την Ευρώπη και τις Ινδίες. Οι Κινέζοι αγρότες πλήρωναν πολλούς φόρους στους Μογγόλους κατακτητές. Η ζωή τους ήταν πολύ δύσκολη. Η πείνα, οι αρρώστιες και οι πλημμύρες μείωναν τον αγροτικό πληθυσμό. Η κατάσταση αυτή προκάλεσε πολλές εξεγέρσεις. Μια από αυτές (1368) πέτυχε να διώξει τους Μογγόλους από την Κίνα. (Γερμανία), Κρατική Βιβλιοθήκη. Π 7.23 Σελίδα από χειρόγραφο με την Αυλή των Μογγόλων χάνων στην Περσία. Δεξιά πάνω ο Μογγόλος χάνος και η σύζυγός του σε θρόνο και γύρω τους άντρες και γυναίκες. Αρχές 14ου αιώνα, Βερολίνο (Γερμανία), Κρατική Βιβλιοθήκη. Το μαυσωλείο του Ολτζαϊτού, Μογγόλου σουλτάνου στην Περσία. Το 14ο αιώνα οι Μογγόλοι στην κεντρική Ασία, στη Μέση Ανατολή και στην ανατολική Ευρώπη έγιναν μουσουλμάνοι και οι περισσότεροι άρχισαν να μιλούν τουρκικές γλώσσες. Οι μουσουλμάνοι χάνοι πήραν τον τίτλο «σουλτάνος». Μεταξύ των ετών Σολτανιγιέ (Ιράν). Π 7.24 Τις μογγολικές κατακτήσεις ακολούθησε ειρήνη που κράτησε πολλά χρόνια. Οι ιστορικοί την ονομάζουν «μογγολική ειρήνη». Οι διεθνείς δρόμοι άνοιξαν και πάλι και αναπτύχθηκε το εμπόριο. Έμποροι, ταξιδιώτες και διπλωματικοί απεσταλμένοι από τη δυτική Ευρώπη έφτασαν μέχρι την Κίνα και τη σημερινή Μογγολία. Ο Μάρκο Πόλο ( περίπου) ήταν βενετός έμπορος και ταξίδεψε μέχρι την Κίνα την εποχή που μεγάλος χάνος ήταν ο Κουμπιλάι Χαν ( ). Ο Μάρκο Πόλο έγραψε ένα βιβλίο για το ταξίδι του αυτό. Αν και πολλά απ όσα λέει είναι φανταστικά, δίνει πολλές πληροφορίες για την Κίνα την εποχή εκείνη. Μιλάει πάντα

8 με καλά λόγια για τους Μογγόλους, γιατί ο μεγάλος χάνος τον προστάτευε. Για παράδειγμα δε γράφει τίποτε για το πόσο άσχημα περνούσαν οι αγρότες. Στο παρακάτω απόσπασμα ο Μάρκο Πόλο περιγράφει το εμπόριο στο λιμάνι Καντόνα, στη νότια Κίνα. Π 7.25 Στο λιμάνι της [Καντόνα] φτάνουν όλα τα καράβια που έρχονται από τις Ινδίες φορτωμένα με πανάκριβα εμπορεύματα, με πολύτιμες πέτρες μεγάλης αξίας και με μεγάλα μαργαριτάρια εξαιρετικής ποιότητας [...]. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω πως, αν ένα καράβι πηγαίνει στην Αλεξάνδρεια ή οπουδήποτε αλλού για να φορτώσει πιπέρι για τα χριστιανικά κράτη, στην Καντόνα πηγαίνουν εκατό. Είναι ένα από τα δύο λιμάνια του κόσμου με τη μεγαλύτερη εμπορική κίνηση. Μπορώ να σας πω πως τα έσοδα του Μεγάλου Χάνου απ αυτή την πόλη και το λιμάνι της είναι κάτι το κολοσσιαίο, γιατί θα πρέπει να πληροφορηθείτε πως όλα τα πλοία που έρχονται από τις Ινδίες, πληρώνουν 10% δασμό [φόρο] πάνω σ όλα τα εμπορεύματα [...]. Οι έμποροι κάνουν τέτοια κέρδη που δε ζητούν τίποτε καλύτερο παρά να ξαναγυρίσουν μ ένα ακόμα φορτίο. Μάρκο Πόλο, Τα ταξίδια, δεύτερο μισό 13ου αιώνα Μετάφραση: Θ. Σακκέτας Ένας άλλος ταξιδιώτης της εποχής ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη (1253) και έφτασε στην πρωτεύουσα των Μογγόλων Καρακορούμ ως απεσταλμένος του βασιλιά της Γαλλίας. Στο παρακάτω απόσπασμα από το ταξιδιωτικό κείμενο που έγραψε, περιγράφει τον τρόπο ζωής των Μογγόλων. Π 7.27 Π 7.26 Δεν έχουν σταθερό τόπο διαμονής και δεν ξέρουν ποτέ πού θα βρίσκονται την επόμενη μέρα [ ]. Κάθε αρχηγός, ανάλογα με το αν έχει περισσότερους ή λιγότερους άντρες κάτω από τις διαταγές του, ξέρει πολύ καλά τα όρια των λιβαδιών του. Ξέρει επίσης πού πρέπει να βοσκήσουν [τα ζώα] το χειμώνα και το καλοκαίρι, την άνοιξη και το φθινόπωρο. Το χειμώνα κατεβαίνουν στις πιο ζεστές περιοχές [...]. Το καλοκαίρι ανηφορίζουν στις πιο δροσερές περιοχές. Γουλιέλμος ντε Ρουμπρούκ, Ταξίδι στην Αυτοκρατορία των Μογγόλων, δεύτερο μισό 13ου αιώνα Μετάφραση: Ματίνα Μαυρονικόλα Μεταξωτό ύφασμα από την κεντρική Ασία, την εποχή που κυριαρχούσαν εκεί οι Μογγόλοι περίπου, Κλίβελαντ (ΗΠΑ), Μουσείο Τέχνης. Π 7.28 (1) (2) (3) Μια μογγολική σκηνή (γιουρτ) εξωτερικά (1) και ο τρόπος που στήνεται (2, 3). Μέσα στις γιουρτ καθένας έχει τη θέση του: ο αρχηγός και τα μέλη της οικογένειάς του, οι επισκέπτες, οι υπηρέτες, τα ζώα, οι προμήθειες και τα κουζινικά.

9 Π 7.29 Π 7.30 Δ. Η εποχή των Παλαιολόγων -- Οι τελευταίοι αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας Αυτοκρατορικές και άλλες δωρεές Στο παρακάτω απόσπασμα ο βυζαντινός αυτοκράτορας Μιχαήλ Η Παλαιολόγος παραχωρεί γη, χωριά και παροίκους στο μοναστήρι του Εσφιγμένου στο Άγιο Όρος. Και άλλοι ορθόδοξοι ηγεμόνες έκαναν δωρεές στα μοναστήρια του Αγίου Όρους. Στην εικόνα έγγραφο του Σέρβου ηγεμόνα Γεώργιου (Τζούρατζ) Μπράνκοβιτς περίπου, Άγιο Όρος, Μονή Αγίου Παύλου. Δωρεές στα μοναστήρια του Αγίου Όρους έκαναν και οι αυτοκράτορες της Τραπεζούντας. Στην εικόνα χρυσόβουλο του αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Αλέξιου Γ Μεγάλου Κομνηνού ( ). Σεπτέμβριος 1374, Π 7.31 Γι αυτό η βασιλεία μου στο σεβαστό μοναστήρι του Σωτήρα Χριστού, που έχει ιδρυθεί στο Άγιο Όρος [και] ονομάζεται επίσης [...] του Εσφιγμένου, δίπλα σε όσα έχει ήδη, με αυτό το χρυσόβουλο [ ] προσθέτει και άλλα έσοδα, τα οποία είναι: το μετόχι του Αγίου Γεωργίου, το οποίο βρίσκεται στην τοποθεσία του Πρόβλακα, μαζί με όλα τα δικαιώματα και προνόμια που έχει, δηλαδή χωράφια, αμπέλια και νερόμυλο [επίσης] [...] άλλο μετόχι, του Αγίου Νικολάου, αυτό που ονομάζεται και του Σκουταρά, μαζί μ όλα όσα ανήκουν σ αυτό, δηλαδή παροίκους, χωράφια και νερόμυλο. Άγιο Όρος, Αρχείο Μονής Διονυσίου. Χρυσόβουλο του Μιχαήλ Η Παλαιολόγου, έτος Δυναστικοί πόλεμοι Οι δυναστικοί πόλεμοι Πόλεμος Διάρκεια Αντίπαλοι Α δυναστικός πόλεμος Ο βυζαντινός αυτοκράτορας Aνδρόνικος B Παλαιολόγος ( ) και ο εγγονός του Aνδρόνικος Γ ( ) Β δυναστικός πόλεμος Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες Ιωάννης Ε Παλαιολόγος ( ) και Ιωάννης ΣT Καντακουζηνός ( ) Π 7.32 Π 7.33 Tο φρούριο του Πυθίου (ή «του Eμπυθίου», όπως ονομάζεται στις πηγές) είναι ένα μεγάλο κάστρο που έχτισε ο Iωάννης Kαντακουζηνός, για να ελέγχει την πεδιάδα του Έβρου. Σήμερα σώζονται δύο πύργοι του: ο ένας έχει τρεις ορόφους και ο άλλος δύο. Μεταξύ των ετών , Πύθιο (Θράκη, Νομός Έβρου).

10 Π 7.34 Δεσποτάτο του Μορέως Το 1347 ο Ιωάννης Καντακουζηνός νίκησε το βυζαντινό αυτοκράτορα Ιωάννη Ε Παλαιολόγο κι έγινε αυτός αυτοκράτορας. Tο 1349 ως βυζαντινός αυτοκράτορας έκανε το γιο του, Mανουήλ, δεσπότη στη νοτιονατολική Πελοπόννησο. Έτσι γεννήθηκε το Δεσποτάτο του Μορέως. Στα τέλη του 14ου αιώνα η περιοχή έγινε ημιανεξάρτητη ηγεμονία. Ο Οθωμανός σουλτάνος Μωάμεθ Β το κατέλαβε το Πρωτεύουσα του Δεσποτάτου του Mορέως ήταν ο Μυστράς. O Mυστράς χτίστηκε το 13ο αιώνα. Τα ερείπιά του σώζονται μέχρι σήμερα και δείχνουν πώς ήταν τότε μια πόλη στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ελαιοτριβείο στο Μυστρά. Π 7.35 Η εκκλησία της Περιβλέπτου στο Μυστρά (Πελοπόννησος, Νομός Λακωνίας). Στις εκκλησίες αυτές μπορούμε να δούμε τα χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής και της ζωγραφικής στην εποχή των Παλαιολόγων. Δεύτερο μισό 14ου αιώνα. Στέφανος Δ Ντουσάν ( ) Π 7.36 Η «Οικία Λάσκαρη» στο Μυστρά (Πελοπόννησος, Νομός Λακωνίας). Τα ερείπια στο Μυστρά δείχνουν πώς ήταν χτισμένα τα σπίτια των αριστοκρατών: στο ισόγειο ήταν οι βοηθητικοί χώροι και στους ορόφους ζούσαν οι ιδιοκτήτες του σπιτιού. Πολλά σπίτια είχαν στον πρώτο όροφο μπαλκόνια. 14ος 15ος αιώνας. Π 7.37 Στο Σερβικό Βασίλειο ζούσαν πολλοί λαοί που μιλούσαν διαφορετικές γλώσσες (σλαβικές γλώσσες, ελληνικά, αλβανικά, βλάχικα κτλ.). Ο Στέφανος Δ Ντουσάν ήθελε να καταλάβει την Κωνσταντινούπολη. Γι αυτό συγκρούστηκε με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Μετά το θάνατό του (1355) η αυτοκρατορία του χωρίστηκε σε πολλά μικρά κράτη. Οι Οθωμανοί κατέκτησαν όλα αυτά τα κράτη μέχρι τα τέλη του 15ου αιώνα. Έγγραφο του Στέφανου Δ Ντουσάν. Το έγγραφο είναι γραμμένο στα ελληνικά και ο Ντουσάν υπογράφει ως «Στέφανος, πιστός στο Χριστό, το Θεό, βασιλιάς Σερβίας και Ρωμανίας». 1349, Άγιο Όρος, Αρχείο Μονής Δοχειαρίου.

11 Π 7.38 Π 7.39 Το Σερβικό Βασίλειο το 1355 Δούναβης π. Μαύ Ράσκα ΣΙΛ Ε ΙΟ Κωνσταντινούπολη Θεσσαλονίκη ιο π ς γο Ιό ν έλα π αίο Αιγ λασσα ΣΕΡΒΙ ΚΟ ά τική Θ ΒΑ ια Αδρ Σκόπια ρ έλ α γος Τοιχογραφία με το μεγάλο γαιοκτήμονα Ιβάν Όλιβερ. Στο Σερβικό Βασίλειο, εκτός από τους βασιλιάδες, έχτιζαν εκκλησίες και μοναστήρια και πολλοί αριστοκράτες. Συχνά φρόντιζαν να απεικονίζονται ως δωρητές ή ιδρυτές στις εκκλησίες που έχτιζαν , καθολικό της Μονής Λέσνοβο, Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Αλβανοί Μεσόγειος Θάλασσα Οι κάτοικοι της σημερινής Αλβανίας ονομάζονται Αλβανοί ή Αλβανίτες στις βυζαντινές πηγές από τον 11ο αιώνα. Η περιοχή ανήκε στη Ρωμαϊκή και αργότερα στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Από το 13ο αιώνα και μετά γνώρισε πολλούς κυρίαρχους. Το 14ο αιώνα την κατέλαβε ο Σέρβος βασιλιάς Στέφανος Δ Ντουσάν. Μετά το θάνατό του σχηματίζονται ανεξάρτητα κράτη, στα οποία την εξουσία έχουν ντόπιοι Αλβανοί γαιοκτήμονες (καθολικοί και ορθόδοξοι). Την ίδια εποχή οι αγρότες κάνουν πολλές εξεγέρσεις ενάντια στους γαιοκτήμονες. Τότε πολλοί Αλβανοί μεταναστεύουν σε άλλες περιοχές. Αρκετοί από αυτούς πηγαίνουν στο νότιο ελλαδικό χώρο (Αττική, Εύβοια, Πελοπόννησος, Ύδρα, Σπέτσες, Πόρος, μερικές από τις Κυκλάδες). Η γλώσσα που μιλούσαν ονομάζεται (μέχρι και σήμερα) αρβανίτικα. Γύρω στα μέσα του 15ου αιώνα ο Γεώργιος Καστριώτης ή Σκεντέρμπεης ( ) είναι ο πιο ισχυρός ηγεμόνας στη σημερινή Αλβανία. Ο Σκεντέρμπεης κατόρθωσε να αντιμετωπίσει τις οθωμανικές επιθέσεις για πολλά χρόνια. Λίγο μετά το θάνατό του οι Οθωμανοί κατέκτησαν ολόκληρη τη σημερινή Αλβανία. Από το Οθωμανικό Εμιράτο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία Προύσα Ο μουσουλμάνος περιηγητής Ιμπν Μπατούτα επισκέφθηκε την Προύσα και γράφει: Π 7.40 Ταξιδέψαμε για την Προύσα, μια μεγάλη πόλη με ωραία παζάρια και φαρδείς δρόμους [...]. Ο σουλτάνος της Προύσας είναι ο Ορχάν μπέης, γιος του Οσμάν [...]. Είναι ο πιο σπουδαίος από τους [ ] εμίρηδες. Αυτός έχει τα περισσότερα πλούτη, τις περισσότερες χώρες και [το μεγαλύτερο] στρατό. Έχει στην κατοχή του εκατό φρούρια [...]. Πολεμά τους άπιστους [χριστιανούς] και τους πολιορκεί. Ιμπν Μπατούτα, Ταξίδια, 14ος αιώνας Μετάφραση: Σίσσυ Σιαφάκα 10

12 Λατίνοι Στο παρακάτω απόσπασμα από το Χρονικό του Γαλαξειδίου διαβάζουμε πώς παραδόθηκε η Άμφισσα (Σάλωνα) στους Οθωμανούς το Π 7.41 Ο ορθόδοξος επίσκοπος [ ] ξεσήκωσε με τα λόγια του τους κατοίκους των Σαλώνων [της Άμφισσας] ενάντια στο Φράγκο ηγεμόνα στην πόλη. Και έγραψε στους Οθωμανούς να έρθουν να παραδώσουν στα χέρια τους τα Σάλωνα, λέγοντας πως είναι καλύτερο να υποταχτούμε στους Τούρκους παρά στους Φράγκους. Χρονικό του Γαλαξειδίου, έτος 1703 Συμφωνίες με τους ντόπιους Σύμφωνα με το οθωμανικό χρονικό του Γιαχσί Φακίχ, πολλοί βυζαντινοί διοικητές και γαιοκτήμονες στη βορειοδυτική Μικρά Ασία και τη Θράκη έδιναν χωρίς αντίσταση στους Οθωμανούς τα κάστρα και τις πόλεις που διοικούσαν. Εκεί, οι κάτοικοι που δεν αντιστέκονταν στους Οθωμανούς κρατούσαν συνήθως τα σπίτια τους και τη θρησκεία τους. Στο παρακάτω απόσπασμα ο Γιαχσί Φακίχ γράφει για το πώς πήρε ο Οθωμανός ηγεμόνας Ορχάν τη Νίκαια (1331). Π 7.42 [Οι χριστιανοί της Νίκαιας] είχαν ταλαιπωρηθεί πολύ από την πείνα. Και [οι Οθωμανοί] δεν έκαναν καθόλου κακό στους άπιστους [τους χριστιανούς] [...] των χωριών, για να μη δίνουν τρόφιμα στους ανθρώπους που ήταν στα κάστρα. Ήρθαν στιγμές που [οι χριστιανοί αγρότες] πήγαν στον πόλεμο μαζί με τους μουσουλμάνους. [Οι χριστιανοί αγρότες] έστειλαν μήνυμα στους [χριστιανούς] κατοίκους της Νίκαιας: «Ελάτε κακομοίρηδες! Να βρείτε την ησυχία σας, όπως βρήκαμε και μεις την ησυχία μας». [...]. Ειδοποίησαν τον Ορχάν [ ] σχετικά με την κατάσταση των απίστων. Ήρθε και αυτός στη Νίκαια. Και οι άπιστοι έστειλαν έναν άπιστο, στον οποίο είχαν εμπιστοσύνη, για να του πει: «Κάντε συνθήκη μαζί μας πως δε θα μας σκοτώσετε! Ας φύγουν αυτοί που θα φύγουν και ας μείνουν αυτοί που θα μείνουν. Ας σας παραδώσουμε το κάστρο». Ο Ορχάν [ ] το δέχτηκε, επειδή, καθώς λένε, η φιλανθρωπία είναι ο τελειότερος ιερός πόλεμος. Έβγαλαν το [βυζαντινό] άρχοντα από την πύλη [ ] και μαζί του έφυγαν και οι άνθρωποί του. Οι κάτοικοι της πόλης [ ] δεν έφυγαν. Και οι άπιστοι της πόλης παρουσιάστηκαν μπροστά του [στον Ορχάν]. Και ήταν σαν να είχε πεθάνει ο μονάρχης τους και να ανέβαζαν στο θρόνο το γιο του. Γιαχσί Φακίχ, Χρονικό, 14ος αιώνας Μετάφραση: Ελισάβετ Ζαχαριάδου Το αντίθετο συνέβαινε αν κάποια πόλη ή κάστρο αντιστεκόταν: οι κάτοικοι σφάζονταν ή γίνονταν δούλοι. Ας δούμε ένα άλλο απόσπασμα από το ίδιο χρονικό, που μιλάει για το πώς πήρε ο σουλτάνος Μουράτ Α το κάστρο της Τυρολόης (Τζορλού, στη σημερινή ανατολική Θράκη). Π 7.43 [Ο Μουράτ Α ] [...] έφτασε ίσια στο κάστρο του Τζορλού. Οι άπιστοι αυτού του κάστρου δε δήλωσαν υποταγή. [Ο Μουράτ] κάλεσε τα στρατεύματά του σε λεηλασία. Οι άπιστοι άρχισαν να πολεμούν, αλλά κατόπιν [ ] έχασαν τη δύναμή τους. Οι πολεμιστές του ισλάμ εισέβαλαν στο κάστρο και συγκέντρωσαν πάρα πολλά λάφυρα. Κατόπιν γκρέμισαν το κάστρο. Γιαχσί Φακίχ, Χρονικό, 14ος αιώνας Μετάφραση: Ελισάβετ Ζαχαριάδου 11

13 E. Το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης Βοήθεια από τον πάπα Το 1452 ο βυζαντινός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ Παλαιολόγος αποφάσισε να κάνουν μαζί μια λειτουργία στην Αγία Σοφία οι ορθόδοξοι και οι καθολικοί. Στόχος του ήταν να έρθει στρατιωτική βοήθεια από τη δυτική Ευρώπη. Αρχηγός στους ανθενωτικούς ήταν ο Γεώργιος Σχολάριος ή Γεννάδιος. Σύμφωνα με τον ιστορικό Δούκα, ο Γεννάδιος είπε: Π 7.44 Για το Γεώργιο Σχολάριο, που έγινε πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, θα μιλήσουμε στη σ. 136 του βιβλίου. Άθλιοι Ρωμαίοι, γιατί κάνατε λάθος και, αντί να ελπίζετε στο Θεό, ελπίζετε στη δύναμη των Φράγκων; Μαζί με την Πόλη που θα καταστραφεί χάσατε και την ευσέβειά σας; [...] Ξέρετε δυστυχισμένοι Κωνσταντινουπολίτες, τι κάνετε; Μαζί με τη σκλαβιά που θα πέσει πάνω σας [την Άλωση που θα γίνει] [...], γίνατε και ασεβείς. Δούκας, Ιστορία, δεύτερο μισό 15ου αιώνα Λεηλάτησαν Η λεηλασία της Κωνσταντινούπολης περιγράφεται σε πολλές πηγές της εποχής. Σύμφωνα με το βυζαντινό ιστορικό Κριτόβουλο: Π 7.45 Τρέχουν [οι Οθωμανοί στρατιώτες], άλλοι στα σπίτια των πλούσιων [...] για να αρπάξουν [...], άλλοι για να λεηλατήσουν τις εκκλησίες και άλλοι στα σπίτια των απλών ανθρώπων [...] λεηλατώντας [...], σκοτώνοντας, βρίζοντας, παίρνοντας αιχμαλώτους άντρες, γυναίκες, παιδιά, γέρους, νέους, ιερείς, μοναχούς, με απλά λόγια ανθρώπους κάθε κατηγορίας και κάθε ηλικίας [...]. Και πώς να μην αναφέρει κανείς την αρπαγή και τη λεηλασία που έγινε στις εκκλησίες; Έριχναν κάτω εικόνες [...], έπαιρναν τα στολίδια τους και άλλες τις έκαιγαν, ενώ άλλες τις έριχναν στους δρόμους, αφού τις έσπαγαν σε μικρά κομμάτια [...]. Και από τα ιερά βιβλία [...] αλλά και από τα βιβλία που δεν ήταν θρησκευτικά, [...], άλλα τα έκαιγαν, άλλα τα ποδοπατούσαν [...], αλλά τα περισσότερα [...] τα πουλούσαν [...]. Και ακόμη γκρέμιζαν από τη βάση τους τις Άγιες Τράπεζες και [...] έσκαβαν στα δάπεδα των εκκλησιών για να βρουν χρυσάφι [...]. Έτσι, όλος ο [οθωμανικός] στρατός [...] άδειασε και ερήμωσε ολόκληρη την πόλη [...]. Έμειναν μόνο άδεια σπίτια, που προκαλούσαν μεγάλο φόβο σ όσους τα έβλεπαν, γιατί υπήρχε ερημιά. Κριτόβουλος, Ιστορία, δεύτερο μισό 15ου αιώνα Σύμφωνα πάλι με τον Οθωμανό χρονογράφο Ασίκ πασαζαντέ: Π 7.46 Προχώρησε [ο Μωάμεθ Β ] ενάντια στην πόλη των Ρωμαίων, την οποία πολιόρκησε από στεριά και θάλασσα. [ ]. Πολέμησαν για πενήντα μέρες και νύχτες. Τότε ο [ ] σουλτάνος μας υποσχέθηκε στους πολεμιστές του λεηλασία και έτσι την πεντηκοστή πρώτη μέρα κατέλαβαν το κάστρο και κυρίευσαν τη σπουδαία Κωνσταντινούπολη. Έγινε άφθονη λεηλασία, και οι πολεμιστές, που ήταν πάνω από , πήραν πάρα πολλά λάφυρα. Βρέθηκε στην πόλη άφθονο χρυσάφι, αρκετό ασήμι και πάρα πολλοί πολύτιμοι λίθοι, κοσμήματα, και άλλα πολύτιμα αντικείμενα. Αιχμαλωτίστηκαν οι κάτοικοι της πόλης και σκοτώθηκε ο αυτοκράτοράς της με τους αξιωματούχους του. Ασίκ πασαζαντέ, Ιστορία της δυναστείας του Οσμάν, αρχές 16ου αιώνα Μετάφραση: Α. Παπάζογλου 12

14 Ο Κριτόβουλος περιγράφει με τα παρακάτω λόγια την αντίδραση του Οθωμανού σουλτάνου όταν μπήκε στην Κωνσταντινούπολη μετά τη λεηλασία: Π 7.47 [O σουλτάνος] μπήκε στην Πόλη και πρόσεξε πόσο μεγάλη ήταν και τη θέση της. [Είδε ακόμη] πόσο λαμπρά ωραία, πολλά και μεγάλα ήταν [...] τα δημόσια κτίρια, οι εκκλησίες και τα [...] σπίτια, τόσο τα απλά όσο και αυτά που ανήκαν σ αυτούς που είχαν εξουσία. [Επίσης είδε] τη θέση του λιμανιού και των ταρσανάδων [...]. Είδε όμως και πόσο πολλοί ήταν οι νεκροί και τα σπίτια έρημα και όλη την καταστροφή. Και αμέσως λυπήθηκε και μετάνιωσε για την [...] αρπαγή και δάκρυσε και είπε αναστενάζοντας [...]: «Τι πόλη αφήσαμε στην αρπαγή και την ερήμωση». Κριτόβουλος, Ιστορία, δεύτερο μισό 15ου αιώνα Δημοτικά τραγούδια Πολλά δημοτικά τραγούδια θρηνούν για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς και για το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το Ας δούμε ένα παράδειγμα: Π 7.48 Πάψτε παπάδες τα χαρτιά και κλείστε τα βαγγέλια πήραν την Πόλη, πήρανε, πήραν τη Σαλονίκη πήραν και τη Αγια-Σοφιά, το μέγα μοναστήρι. Δημοτικό τραγούδι, δεύτερο μισό 15ου 16ος αιώνας Θρήνοι για την Άλωση Το 15ο--17ο αιώνα γράφτηκαν πολλά ποιήματα για την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Π 7.49 [ ] Εσείς βουνά θρηνήστε και πέτρες ραγίσετε, και ποταμοί φέρτε λίγο νερό και βρύσες ξεραθείτε, διότι χάθηκε το κλειδί όλου του κόσμου το μάτι της Ανατολής και της χριστιανοσύνης [...]. Και συ σελήνη του ουρανού μη φωτίσεις τη γη και σεις νερά τρεχούμενα σταθείτε, μην κινείσθε και θάλασσα κλάψε με φωνές και στεναγμούς τη συμφορά της Πόλης. Ανώνυμος, Θρήνος της Κωνσταντινούπολης, μεταξύ των ετών 1453 και

15 Δραστηριότητες 1 Με μολύβια διαφορετικών χρωμάτων σκιάστε στον παρακάτω χάρτη: α) τις περιοχές όπου εκτείνονταν η Αυτοκρατορία της Νίκαιας, το «Δεσποτάτο της Ηπείρου», η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας, το Βουλγαρικό Βασίλειο και το Σερβικό Βασίλειο, β) σημειώστε τις πρωτεύουσες των κρατών, γ) σημειώστε τις βασικές περιοχές ή πόλεις που πήραν οι Βενετοί μετά την Δ Σταυροφορία. Μαύ Α δρ ιατ ι κή [Κεφάλαιο 7] ρη θάλασσα α ασσ άλ θ αίο Αιγ ς γο λα πέ Μεσόγειος Θάλασσα 2 Βρίσκεστε στη βενετοκρατούμενη Κρήτη το Ποια από τα πρόσωπα μπορεί να είπαν τις φράσεις; Δεν μπορώ να έρθω σήμερα. Έχω να κατέβω στο λιμάνι, να παραλάβω τα εμπορεύματα που έφτασαν. Ορθόδοξος παπάς 14 Εδώ οι Οθωμανοί και μας αφήνουν ελεύθερους στην πίστη μας! Ντόπιος ορθόδοξος γαιοκτήμονας Τελειώσαμε για φέτος. Τρεις ημέρες πήγα στον τρύγο. Βενετός γαιοκτήμονας Πάρε αυτό το γράμμα και πήγαινε στο Χάνδακα, στον κύριο Βιτσέντζο Κονταρίνι. Αστός Να ρθεις την άλλη Τρίτη με τα βόδια σου για όργωμα. Αγρότης

16 [13ος 15ος αιώνας ] Δραστηριότητες 3 Ο Θεόδωρος Καντακουζηνός και ο Ματθαίος Ταρχανειώτης είναι ξαδέλφια. Και οι δύο είναι αριστοκράτες και κατέχουν πολλά κτήματα. Το 1203 ο Θεόδωρος ζει στα κτήματά του στην περιοχή της Θεσσαλονίκης και ο Ματθαίος στα δικά του στην Πελοπόννησο. Έξι χρόνια αργότερα, το 1209, ο Θεόδωρος ζει στο Δεσποτάτο της Ηπείρου και έχει χάσει όλα του τα κτήματα. Ο Ματθαίος συνεχίζει να ζει στην Πελοπόννησο και έχει όλη τη γη του. Τι μπορεί να έγινε στη ζωή των δύο; 4 α) Διαβάστε την πηγή Π Πότε γράφτηκε η πηγή; Είναι σύγχρονη με τα γεγονότα που αναφέρει ή μεταγενέστερη; β) Δύο Βενετοί, ο Ερρίκο Κονταρίνι, που είναι έμπορος, και ο αδελφός τους Τζόρτζο, που είναι μουσικός, επισκέπτονται το 1589 τον ξάδερφό τους Θωμά Φόσκαρι, ένα μεγάλο γαιοκτήμονα στην Κρήτη. Εκεί βλέπουν πώς ζουν οι αγρότες. Στα γράμματα που στέλνουν στη Βενετία ο Ερρίκο περιγράφει τα πράγματα «ουδέτερα», ενώ ο Τζόρτζο δε συμφωνεί με όσα βλέπει. Χωριστείτε σε ομάδες των 5--6 ατόμων και με στοιχεία από την πηγή Π 7.16 γράψτε δύο γράμματα (με λέξεις το καθένα), ένα όπως θα το έγραφε ο Ερρίκο και ένα όπως θα το έγραφε ο Τζόρτζο. Παρουσιάστε τη δουλειά σας στην τάξη! 5 Διαβάστε την πηγή Π α) Ποιος έγραψε την πηγή και πότε; Είναι μια πηγή σύγχρονη με τα γεγονότα που αναφέρει ή μεταγενέστερη; β) Ποιες από τις παρακάτω φράσεις δεν αποδίδουν το περιεχόμενο της πηγής; Δικαιολογήστε την απάντησή σας. Ο συγγραφέας συμφωνεί με την άποψη που είχαν οι υπήκοοι του βυζαντινού αυτοκράτορα ότι όσοι δεν είναι Έλληνες, εκτός από τους Λατίνους, είναι βάρβαροι. Ο συγγραφέας δε συμφωνεί με την άποψη που είχαν οι υπήκοοι του βυζαντινού αυτοκράτορα ότι όσοι δεν είναι Έλληνες, εκτός από τους Λατίνους, είναι βάρβαροι. Ο συγγραφέας δε συμφωνεί με την άποψη που είχαν οι υπήκοοι του βυζαντινού αυτοκράτορα ότι είναι βάρβαροι όσοι δεν είναι Έλληνες. Ο συγγραφέας συμφωνεί με την άποψη που είχαν οι υπήκοοι του βυζαντινού αυτοκράτορα ότι είναι βάρβαροι όσοι δεν είναι Έλληνες. 6 Μπορείτε να βρείτε ποιες πόλεις της Κρήτης εικονίζονται στις εικόνες; Ποιοι είχαν τις πόλεις αυτές το 1650; 15

17 Δραστηριότητες 7 Διαβάστε από το βιβλίο την ενότητα 7 Β, «Οικονομία και κοινωνία στα λατινικά κράτη». Μπορείτε να φτιάξετε τους ορισμούς στην ακροστιχίδα που ακολουθεί; 1 Θ Ε Ο 2 3 Π 4 Χ 5 Ζ Ω Γ Ρ 6 Λ 7 Ε 8 9 Α Μ 10 Α 11 Α Λ 12 Δ 8 [Κεφάλαιο 7] Τ Κ Ο Ο Α Ε Λ Μ Μ Γ Λ Ο Ο Ο Ι Ρ Φ Υ Λ Α Ο Ρ Η Μ Κ Ρ Η Τ Ι Κ Η Σ Χ Ο Λ Η Ο Ν Τ Α Κ Ω Ν Τ Ω Τ Ε Ν Π Α Ι Τ Η Σ Ι Ι Σ Ε Π Ι Ο Ρ Κ Ζ Υ Λ Ο Σ Ο Σ Α Η Σ Ι Κ Χ Τ Σ Ι Κ Α Α Α Ο Σ Δ Ρ Α Σ Ε Ι Σ Ο Σ Συμπληρώστε τα κενά στο παρακάτω κείμενο. Το όνομά μου είναι Γρηγόριος Κυδώνης, είμαι 42 χρόνων, και είμαι... στη Θεσσαλονίκη. Μαζί με δυο άλλους εμπόρους, το Μιχαήλ Συναδινό και το Συμεών Λάσκαρη, αποφασίσαμε να φτιάξουμε μια.... Μόνο που για να κάνουμε εμπόριο έπρεπε να ναυλώσουμε ένα... και τα... που είχαμε μας δεν έφταναν. Ο Συμεών ήταν που έριξε την ιδέα να... χρήματα από το θείο του, τον κυρ Νικόλαο Παλαμά στην Κωνσταντινούπολη. Το ανέλαβε ο Συμεών. Πήγε εκεί, βρήκε το θείο του και δυο μήνες μετά γύρισε με τα λεφτά που θέλαμε. Βρήκαμε σχετικά γρήγορα καράβι και οργανώσαμε το εμπόριό μας. Είμαστε πια... και η δουλειά πάει καλά. Συμφωνήσαμε... και... να τα μοιράζουμε στα ίσα, στα.... Συνήθως πηγαίνουμε από τη Θεσσαλονίκη στη Σμύρνη και μεταφέρουμε στάρι, βαμβάκι και μαλλί. Τα πράγματα μέχρι στιγμής πηγαίνουν καλά και μπορέσαμε να ξεπληρώσουμε το... που πήραμε από τον κυρ Νικόλαο Παλαμά. 9 Διαβάστε τις πηγές Π 7.41, Π α) Ποιοι και πότε έγραψαν τις πηγές; Είναι σύγχρονες με τα γεγονότα που αναφέρουν ή μεταγενέστερες; Δικαιολογήστε την απάντησή σας. β) Ποιες από τις παρακάτω φράσεις συμφωνούν με τις πληροφορίες που δίνουν οι πηγές; Βρείτε στις πηγές τα σημεία που επιβεβαιώνουν την επιλογή σας. Η ορθόδοξη εκκλησία αντιδρούσε σε κάθε συνεργασία με τους Οθωμανούς γιατί δεν ήταν χριστιανοί. 16 Όλοι οι ορθόδοξοι πληθυσμοί έβλεπαν πάντοτε εχθρικά τους Οθωμανούς. Οι Οθωμανοί, όταν έπαιρναν μια πόλη με τη βία, τη λεηλατούσαν και την καταστρέφανε. Οι Οθωμανοί προσπαθούσαν να εκμεταλλευτούν την έχθρα που αισθάνονταν οι ορθόδοξοι για τους Λατίνους. Καθολικοί και ορθόδοξοι, αν και είχαν διαφορές, συνεργάζονταν για να αντιμετωπίσουν τους Οθωμανούς. Οι Οθωμανοί προσπαθούσαν να έρθουν σε συμφωνία με πολλούς ορθόδοξους μεγάλους γαιοκτήμονες. Οι Οθωμανοί, πριν πολιορκήσουν μια πόλη, συνήθιζαν να λεηλατούν πάντοτε την ύπαιθρο γύρω της. Οι Οθωμανοί όταν έπαιρναν μια πόλη με συμφωνία άφηναν όποιους ήθελαν από τους κατοίκους της να φύγουν.

18 Δραστηριότητες [13ος 15ος αιώνας ] 10 Διαβάστε την πηγή Π α) Ποιος και πότε την έγραψε; Είναι μια πηγή σύγχρονη με τα γεγονότα που αναφέρει ή μεταγενέστερη; β) Βρίσκεστε στην Κωνσταντινούπολη το Ποιες από τις παρακάτω φράσεις μπορεί να είπε ένας ενωτικός και ποιες ένας ανθενωτικός; Άθλιοι, τρισάθλιοι και ελεεινοί, πουλήσατε την ψυχή σας στο διάβολο. Ενωθείτε, ενωθείτε και στον πάπα αφεθείτε! Γιατί αντιδράτε, χριστιανοί δεν είναι κι αυτοί; Δε θέλω καμιά συζήτηση. Εγώ την πίστη μου δεν την ξεπουλάω. Θέλω να δω τον Εμένα με λεν Γεννάδιο! πάπα. Τον πάπα μέσα στην Αγιά Ορθόδοξος γεννήθηκα, ορθόδοξος Σοφιά θέλω να τον δω! και θα πεθάνω! Καλύτερα να δω μέσα στην Πόλη φακιόλι μουσουλμάνου παρά καπέλο Φράγκου. Με την Ορθοδοξία και με το Χριστό, ενάντια στον πάπα τον αιρετικό! Τι θέλετε να γεμίσει τζαμιά η όμορφη πόλη μας; 11 Παρατηρήστε προσεκτικά την εικόνα με το Χριστό και το Θεόδωρο Μετοχίτη, τον ιδρυτή της Μονής της Χώρας. Τι είδους πηγή είναι; Μπορείτε να γράψετε μια λεζάντα περιγράφοντάς την; 17

19 Δραστηριότητες [Κεφάλαιο 7] 12 Διαβάστε τις πηγές Π 7.45, Π 7.46, Π 7.47, Π 7.48 και Π α) Ποιοι έγραψαν τις πηγές και πότε; Τι είδους πηγές είναι; Είναι σύγχρονες με τα γεγονότα που αναφέρουν ή μεταγενέστερες; Τι πληροφορίες μας δίνει η καθεμιά για την άλωση; β) Παρουσιάστε τις πληροφορίες από τις πηγές σε ένα άρθρο με λέξεις για τη σχολική εφημερίδα με θέμα την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το Για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να είναι γραμμένο το άρθρο σας δείτε τις οδηγίες στη δραστηριότητα αρ. 8 στο κεφάλαιο 6. Ποιες από τις εικόνες των κεφαλαίων 1--7 θα διαλέγατε για να εικονογραφήσετε το κείμενό σας; 13 Σε ποιες από τις πηγές αντιστοιχούν οι παρακάτω φράσεις; Η Καντόνα ήταν από τα πιο μεγάλα λιμάνια στην Κίνα το 13ο αιώνα. Το 14ο αιώνα η Προύσα ήταν μια μεγάλη πόλη. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αναγνώρισε την ορθόδοξη εκκλησία. Η Ρόδος, την εποχή της Φραγκοκρατίας γνώρισε οικονομική ανάπτυξη και υπήρχαν εκεί αρκετοί πλούσιοι. Οι Ρωμαίοι ζήτησαν από τους Φράγκους που κατέλαβαν την Πελοπόννησο να σεβαστούν το ορθόδοξο δόγμα. Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες έδωσαν προνόμια σε πολλά μοναστήρια στο Άγιο Όρος. Στην Κρήτη η Βενετία θεωρούσε την ορθόδοξη εκκλησία αντίπαλό της. Οι Μογγόλοι ήταν νομαδικός λαός. Οι ανθενωτικοί θεωρούσαν τη συνεργασία με τους Λατίνους ασέβεια. Οι Ρωμαίοι ζήτησαν από τους Φράγκους που κατέλαβαν την Πελοπόννησο να σεβαστούν το δίκαιο που επικρατούσε εκεί. Π 7.1 Π 7.5 Π 7.6 Π 7.13 Π 7.25 Π 7.26 Π 7.31 Π 7.40 Π Σε ποιες κατηγορίες ανήκουν οι πηγές Π 7.1, Π 7.4, Π 7.5, Π 7.6, Π 7.13, Π 7.18, Π 7.21, Π 7.25, Π 7.26, Π 7.31, Π 7.40, Π 7.41, Π 7.43, Π 7.44, Π 7.45, Π 7.46, Π 7.48, Π 7.49; Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα με τους αριθμούς των πηγών σε κάθε κατηγορία. Ποια ιστορικά έργα είναι βυζαντινά και ποια γράφτηκαν από μουσουλμάνους συγγραφείς; Ιστορικά έργα Επιστολές Έγγραφα Λογοτεχνικά κείμενα Ταξιδιωτικά κείμενα 18

20 ΕΠΕAΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 1.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ/ΕΛΚΕ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΕΡΓΟΥ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΑΝΝΑ ΦΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΘΑΛΕΙΑ ΔΡΑΓΩΝΑ Η ΠΡΑΞΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ) ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΚΑΤΑ 80% ΚΑΙ 20% ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ, ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας

Κεφάλαιο 7. Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (13ος -- 15ος αιώνας) 13ος -- 15ος αιώνας Κεφάλαιο 7 Η ανατολική Μεσόγειος τους τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας () Με τη Δ Σταυροφορία (1204) η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διαλύθηκε και διαιρέθηκε. Κάποια από τα εδάφη της πήραν οι Βενετοί,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 15 Ο Δωδέκατος Αιώνας (β μέρος): Δυναστεία Αγγέλων: Ισαάκιος Β Άγγελος (1185-1195) - Αλέξιος Γ Άγγελος (1195-1203) - Ισαάκιος Β και Αλέξιος Δ Άγγελοι (1203-1204) - Αλέξιος Ε Μούρτζουφλος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας)

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Λίγη ακόμη ιστορία... 4oς -- 5oς αιώνας Κεφάλαιο 1 Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αλλάζει Η αρχή μιας νέας εποχής (4ος -- 5ος αιώνας) Κεφάλαιο 2 Από τη Ρωμαϊκή στη Βυζαντινή Aυτοκρατορία Η δημιουργία του Αραβοϊσλαμικού

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

Γενικά. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος Γενικά α. Τα Λατινικά κράτη Στη θέση της βυζαντινής αυτοκρατορίας που καταλύθηκε εγκαθίστανται οι Φράγκοι: ένα μωσαικό κρατιδίων και ηγεμονιών. Αυτό σημαίνει ότι η εξουσία τους είναι δύναμη λόγω των πολλών

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα)

Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή (11ος -- αρχές 13ου αιώνα) Κεφάλαιο 6 Η εποχή των Κομνηνών Η βυζαντινή κοινωνία σε καμπή () Μετά την πολιτική αστάθεια στα τέλη του 11ου αιώνα, την εξουσία στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία πήρε η δυναστεία των Κομνηνών (1081--1185). Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript

Modern Greek Stage 6 Part 2 Transcript 1. Announcement Καλημέρα, παιδιά. Θα ήθελα να δώσετε μεγάλη προσοχή σε ό,τι πω σήμερα, γιατί όλες οι ανακοινώσεις είναι πραγματικά πολύ σημαντικές. Λοιπόν ξεκινάμε: Θέμα πρώτο: Αύριο η βιβλιοθήκη του σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του»

«Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» 6/θ Δημοτικό Σχολείο Πολυδενδρίου Τάξη Γ «Ο Ντίνο Ελεφαντίνο και η παρέα του» Ζνα παραμφθι για το δικαίωμα των παιδιών ςτη φιλία, ςτο παιχνίδι και ςτο ςεβαςμό τησ προςωπικότητάσ τουσ. 6/Θ Δθμοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563

S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563 S-63 1573: ΑΝΕΓΕΙΡΕΤΑΙ ΤΟ ΒΑΡΩΣΙ. ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΤΟ 1563 Αμμόχωστος 2011 Στα 1573, δυο χρόνια μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου από τους Οθωμανούς, κτίστηκε το Βαρώσι. Η ανέγερση του Βαρωσιού είναι

Διαβάστε περισσότερα

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα μακρινό ψαροχώρι, ένας ψαράς πήγαινε κάθε βράδυ στη θάλασσα και έριχνε τα δίχτυα του στο νερό. Όταν ο άνεμος φυσούσε από τη στεριά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη

4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 4. Η Καινή Διαθήκη Β : Οι Επιστολές και η Αποκάλυψη 1. Τι ήταν και γιατί γράφτηκαν οι επιστολές του αποστόλου Παύλου; Ήταν γράμματα που έστελνε ο απόστολος στις χριστιανικές κοινότητες που είχε ιδρύσει.

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας.

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Κατά τον Παυσανία, ήταν γιος και διάδοχος του Νύκτιμου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας Το πιο τρελό ταξίδι! Γιατί όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά (λίγοι όμως το θυμούνται) Χρόνια πολλά! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας [Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα