O ΙΟΙΚΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "O ΙΟΙΚΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ"

Transcript

1 1 O ΙΟΙΚΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ Του Χρυσόστοµου Μποµπαρίδη, Πτυχίο (Ιστ.) Παν/µιο Σιένας, Ιταλία Ο διοικισµός στον Αρχαίο Ελληνικό κόσµο Ο όρος διοικισµός προέρχεται από την αντίστοιχη από την αντίστοιχη αρχαία Ελληνική λέξη που σηµαίνει αρχικά «διασκόρπιση του πληθυσµού µιας πόλης» και γενικότερα µπορεί να ερµηνευθεί και ως διαµέλιση ή πιο απλά ως διαίρεση. Η λέξη διοκισµός προέρχεται από το ρήµα «διοκίζω» του οποίου η πρωταρχική του σηµασία είναι «αναγκάζω κάποιους να ζουν χωριστά», δηλαδή διασκορπίζω και, πιο γενικά διαιρώ. Το ουσιαστικό και το ρήµα από το οποίο προέρχεται, είναι όροι που χρησιµοποιήθηκαν για να περιγράψουν µια συγκεκριµένη πολιτική διαδικασία. Αυτή η διαδικασία είναι η ακριβώς αντίθετη του «συνοικισµού» (ο όρος που στην αρχαιότητα περιέγραφε µε ακρίβεια την δηµιουργία της πόλης-κράτους). Με τον διοικισµό όµως περιγράφεται η πολιτική διαδικασία που ωθεί τους κατοίκους µιας πόλης να την εγκαταλείψουν µε προορισµό εγκατάστασης τους, τους οικισµούς που κατοικούσαν πριν την δηµιουργία της πόλης. Το φαινόµενο του διοκισµού εµφανίστηκε σε διάφορες στιγµές της αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας. Ο παλαιότερος, χρονολογικά γνωστός διοκισµός πραγµατοποιήθηκε το 385π.Χ στην Μαντινεία, όταν οι κάτοικοι της Αρκαδικής πόλης υποχρεώθηκαν από τους Σπαρτιάτες να την εγκαταλείψουν 1. Σύµφωνα µε την µαρτυρία του Ξενοφώντα, οι Σπαρτιάτες µετά την νικηφόρο εκστρατεία τους κατά της Μαντινείας αποφάσισαν να γκρεµίσουν αρχικά τα τείχη της πόλης. Στην συνέχεια, υποχρέωσαν το πληθυσµό να εγκατασταθεί και να κατοικήσει τους τέσσερις οικισµούς της χώρας της Μαντινείας από τους οποίους δηµιουργήθηκε η πόλη. Για να περιγράψει αυτή την διεργασία, ο Ξενοφώντας χρησιµοποιεί το επίρρηµα τετραχῇ 2. Αποφάσισαν, επίσης, κατά τον Ξενοφώντα, οι Σπαρτιάτες πως οι κάτοικοι της Μαντινείας θα συµµετείχαν σε πολεµικές επιχειρήσεις της Σπάρτης σε ξεχωριστά σώµατα των τεσσάρων οικισµών κάτω από τις διαταγές αξιωµατικών από την Σπάρτη που στάλθηκαν στους τέσσερις οικισµούς µετά τον διοικισµό 3. Η σκληρή συµπεριφορά των Σπαρτιατών απέναντι στους κατοίκους της Μαντινείας οφείλεται σε µεγάλο βαθµό στην εχθρική στάση που κρατούσε η Αρκαδική πόλη µετά τον συνοικισµό της 1 Στον διοκισµό της Μαντινείας αναφέρονται διεξοδικότερα ο Ξενοφώντας στα Ελληνικά (5, 2, 5-20) και ο ιόδωρος Σικουλός (15,12,1) και συντόµως αναφέρονται ο Ισοκράτης στον Περί Ειρήνης λόγο του (8, 100) και ο Πολύβιος (38,2,11) 2 Ξεν. Ελλην, 5.2,10...διωκίσθη δ' ἡ Μαντινεία τετραχῇ, καθάπερ τό ἀρχαῖον ᾤκουν... 3 Ξεν. Ελλην,, 5, 2, καί ἔπεµπον µέν αὐτοῖς οἱ Λακεδαιµόνιοι οὐ καθ' ἔν, ἀλλά κατά κώµην ἑκάστην ξεναγόν. Συνεστρατεύοντο δ' ἐκ τῶν κωµῶν...

2 2 απέναντι στην Σπάρτη. Η εχθρική αυτή στάση σε συνδυασµό µε την οικονοµική και πολιτική ανάπτυξη της Μαντινείας δικαιολογεί την σκληρότητα των µέτρων από µέρους της Σπάρτης, καθώς η Μαντινεία φάνταζε µια σηµαντική απειλή για την ασφάλεια της, πολύ κοντινή στα σύνορα της. Μη αγνοούµε πως αυτή την χρονική εποχή η κυριαρχία της Σπάρτης σταδιακά αµφισβητείται και στην Πελοπόννησο και η υιοθέτηση τόσο σκληρών µέτρων στην Μαντινεία θα λειτουργούσε, κατά την Σπάρτη, αποτρεπτικά για τους αµφισβητίες της εξουσίας της. Η επιβολή του διοικισµού της Μαντινείας από τους Σπαρτιάτες, τους δίνει την δυνατότητα, όπως έχει υποστηριχθεί, να ακυρώσουν µε µια σειρά διαταγµάτων τα θετικά αποτελέσµατα, έστω και προσωρινά, που επιτεύχθηκαν µε τον προηγούµενο συνοικισµό 4. Κάτω από αυτό το πρίσµα, είναι ενδιαφέρουσα µια δήλωση του Ξενοφώντα σύµφωνα µε την οποία οι Μαντινείς επέστρεψαν στο τρόπο εγκατάστασης και κατοικίας που χρησιµοποιούσαν στο παρελθόν. Από αυτή την διαπίστωση, αντιλαµβανόµαστε πως ο διοικισµός θεωρείτο από τους Έλληνες µια µορφή εγκατάστασης στενά ταυτισµένη και συνδεδεµένη µε µορφές εγκατάστασης προγενέστερες του συνοικισµού. Ο Ξενοφώντας, τονίζει, τα πλεονεκτήµατα αυτού του γεγονότος για τους Μαντινείς καθιστώντας σοφότερους 5. Από το σύνολο της µαρτυρίας του Ξενοφώντα γίνεται ολοφάνερα σαφές πως ο διοικισµός της Μαντινείας είναι µια πολιτική πράξη που επιβλήθηκε από µια ξένη δύναµη στην Αρκαδική πόλη και σε καµία περίπτωση δεν αποτελεί µια πολιτική απόφαση που εξέφραζε την αυθόρµητη πολιτική της βούληση. Ένας άλλος διοικισµός είναι αυτός που πραγµατοποιήθηκε στο τέλος του Τρίτου Ιερού πολέµου το 346π.Χ., όταν ο Φίλιππος Β ο Μακεδόνας υποχρέωσε τους κατοίκους των Φωκικών πόλεων να εγκαταλείψουν τις πόλεις τους, τιµωρώντας µε αυτό τον τρόπο την συµπεριφορά τους κατά την διάρκεια του πολέµου 6. Η απόφαση αυτή θεσµοθετήθηκε από την συνέλευση του Αµφικτιονικού συνεδρίου 7. Η σκληρότητα αυτής της απόφασης πρέπει να θεωρηθεί και ερµηνευτεί µέσα στο γενικότερο κλίµα της πολιτικής του Φιλίππου σε σχέση µε τον Ιερό πόλεµο. Η διάσταση ανάµεσα στους Φωκιείς και τα υπόλοιπά µέλη της Αµφικτιονίας για τον έλεγχο του µαντείου των ελφών, φαίνεται πως 4 M.MOGGI, I sinecismi interstatali greci: Dalle origini al 338 a. C., Πίζα 1981, σελ Ξεν. Ελλην 5,2,20... οὕτω διεπέπρακτο, σοφοτέρων γενοµένων ταύτην γέ τῶν ἀνρώπων τό µή διά τειχῶν ποιεῖσθαι... Σ' αυτή την αναφορά του Ξενοφώντα είναι ορατή η ειρωνική του διάθεση απέναντι στους κατοίκους της Αρκαδικής πόλης, καθώς υποστηρίζει πως η εξέλιξη των γεγονότων τους έκανε πιο σοφούς. 6 Στο διοικισµό των Φωκικών πόλεων αναφέρονται οι ιοδ.σικ, 16, 59, 4-60 και Παυσ. 10,3, 1-3 και 33, 9. 7 Οι Αµφικτίονες ή Ιεροµνήµονες- συνολικά είκοσι τέσσερις- ήταν οι αντιπρόσωποι των Ελληνικών φύλων που συµµετείχαν σ' αυτή την θρησκευτική οργάνωση που είχε ως κέντρο της το ναό του Απόλλωνα στους ελφούς. Αυτοί αποτελούσαν το Αµφικτιονικό συνέδριο και ασκούσαν τα καθήκοντα τους ως διαχειριστές της περιουσίας του ναού και ως δικαστές για εγκλήµατα κατά του ναού είτε επίσης σε περιπτώσεις αντιδικιών είτε διαφορών ανάµεσα στα µέλη της Αµφικτιονίας.

3 3 εµφανίστηκε στο Φίλιππο σαν µια ευκαιρία µίας πολιτικό-στρατιωτικής εµπλοκής του στις υποθέσεις της Κεντρικής Ελλάδος. Η εµπλοκή του βασιλιά της Μακεδονίας στον Ιερό πόλεµο πραγµατοποιήθηκε σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγµές. Η πρώτη χρονολογείται το 354π.Χ. 8, όταν ο Φίλιππος κατατρόπωσε τα στρατεύµατα των Φωκιέων που είχαν ως επικεφαλή τον Ονόµαρχο. Η µάχη διαδραµατίστηκε κοντά στην πόλη της Μαγνησίας Παγασσαί, και η έκβαση της ήταν νικηφόρος για τον Φίλιππο. Το µέγεθος της νίκης εκδηλώθηκε από την σύλληψη περίπου µισθοφόρων που ανήκαν στις δυνάµεις των Φωκέων. Η τύχη αυτών υπήρξε τραγική και υπερβολικά σκληρή. Μετά από διαταγή του Φιλίππου, πνίγηκαν στην θάλασσα και ο επικεφαλής τους απαγχονίστηκε 9. Η απόφαση αυτή του Φίλιππου ήταν τόσο αυστηρή γιατί, σύµφωνα µε την µαρτυρία του ιόδωρου, οι µισθοφόροι κρίθηκαν ένοχοι ιεροσυλίας απέναντι στην περιουσία του ελφικού θεού. Η υιοθέτηση από την πλευρά του Φιλίππου, µιας τέτοιας συµπεριφοράς εξυπηρετούσε ένα συγκεκριµένο πολιτικό στόχο. Ο Φίλιππος, πράγµατι, εκδήλωσε µε αυτή την εκστρατεία την πολιτική και κυρίως την στρατιωτική του ισχύ στην κεντρική Ελλάδα και επιπλέον παρουσιάστηκε ως ο σωτήρας και ο εγγυητής της ελφικής υπόθεσης. Παράλληλα µε την νίκη του αυτή εδραίωσε την εξουσία του στην Θεσσαλία. Μετά το 354π.Χ. πρέπει να περιµένουµε περίπου οκτώ χρόνια για να παρατηρήσουµε µια δεύτερη εµπλοκή του Φιλίππου στην κεντρική Έλλαδα. Αυτή πραγµατοποιήθηκε το 346π.Χ δίνοντας τέλος στους Ιερούς πολέµους και είχε ως µία από τις τελικές συνέπειες της, τον διοικισµό των πόλεων της Φωκίδας. Σ αυτά τα οκτώ χρόνια κατόρθωσε να σταθεροποιήσει τα σύνορα του βασιλείου στον Βορρά και να το επεκτείνει µέχρι την Ευρωπαϊκή ακτή της Θράκης. Η φιλιππική εµπλοκή το 346 π.χ στον Ιερό πόλεµο ήταν διαφορετικού χαρακτήρα σε σχέση µε αυτή του 354π.Χ., καθώς η επιτυχία της έγινε εφικτή κατά κύριο λόγο µε την χρήση διπλωµατικών µέσων και όχι στρατιωτικών. Ο Φίλιππος κατόρθωσε να θέσει τέρµα στον Ιερό πόλεµο και στην εξουσία των ελφών από Φωκιείς, γιατί µε µια σειρά από διπλωµατικές συµφωνίες µε την Αθήνα και την Σπάρτη αποµόνωσε τους Φωκιείς στερώντας τους από τους συµµάχους τους 10. Ολοκληρώνοντας, παρατηρούµε όπως και στην περίπτωση της Μαντινείας, πως ο διοικισµός και στις δύο περιπτώσεις είναι το αποτέλεσµα µια εξωτερικής επιβολής µετά από µια καταστροφή παρά 8 Το χρονικό των παρεµβάσεων του Φιλίππου στον Ιερό πόλεµο επανεξετάζεται µε ακρίβεια µαζί µε την παράλληλη χρήση τοπογραφικών αναφορών από το βιβλίο του J. BUCKLER, Philip and the Sacred War, Leiden ιοδ.σικ. 16, 35, 6... τέλος δέ τῶν Φωκέων καί µισθοφόρους ἀνηρέθησαν µέν ὑπέρ τούς εξακισχιλίους, ἐν οἶς ἦν καί αὐτός ὁ στρατηγός, ἥλωσαν δέ οὐκ ἐλάττους τῶν τρισχιλίων. Ὁ µέν Φίλιππος τόν µέν Ὀνόµαρχον ἐκρέµασε, τούς δ' ἄλλους ὡς ἱερόσυλους κατεπόντισεν Βλέπε υποσηµ 8, BUCKLER, σελ

4 4 µιας πολιτικής απόφασης στηριγµένης πάνω στην αυθόρµητη και αυτόβουλη θέληση που ωρίµασε στο εσωτερικό της πόλης. Ο ιοικισµός των Πατρών µέσα από τα κείµενα της Αρχαίας Ελληνικής Γραµµατείας α. Παυσανίας Σύµφωνα µε την µαρτυρία του Παυσανία, πραγµατοποιήθηκε και στην Πάτρα ένας διοικισµός. Η είδηση αυτού του γεγονότος µας είναι γνωστή µόνο από τον Παυσανία. Κατά την µαρτυρία του συγγραφέα της Ελλάδος Περιήγησις, οι κάτοικοι των Πατρών εγκατέλειψαν την πόλη τους το 279π.Χ., µετά από την ατυχή εκστρατείας τους στην Αιτωλία. Η εκστρατείας αυτή πραγµατοποιήθηκε για να υποστηρίξουν τις δυνάµεις του πληθυσµού της περιοχής κατά των εισβολέων Γαλατών. Ο Παυσανίας αναφέρει πως οι κάτοικοι των Πατρών εξαιτίας των σηµαντικών απωλειών τους, και την ίδια στιγµή η πλειοψηφία ήταν πιεσµένη από οικονοµικά προβλήµατα, εγκατέλειψαν την πόλη τους εκτός από λίγους. Οι περισσότεροι σκορπίστηκαν στην γύρω περιοχή ασχολούµενοι µε την γεωργία και, εκτός από την ίδια την Πάτρα εγκαταστάθηκαν στους ακόλουθους οικισµούς: Μεσάτις, Άνθεια, Βολίνη Αργύρα και Άρβα 11. Τα ονόµατα αυτά ανήκουν σε κάποιες από τις κώµες από τις οποίες προήλθε ο πληθυσµός της Πάτρας κατά τον συνοικισµό της. Μια πιο λεπτοµερή περιγραφή της Γαλατικής εισβολής στον Ελλαδικό χώρο πραγµατοποιεί ο Παυσανίας στο βιβλίο της Ελλάδος Περιήγησις αφιερωµένο στην Φωκίδα 12. Εκεί αναφέρεται στην βοήθεια που πρόσφερε η Πάτρα στους Αιτωλείς στον πόλεµο κατά των Γαλατών. Θυµίζει επίσης; πως η έκβαση του πολέµου ήταν νικηφόρος για τους Αιτωλείς και πως έφερε στον νικητές µια σηµαντική ποσότητα λαφύρων. Από αυτό το ποσό, οι κάτοικοι των Πατρών ανήγειραν ένα άγαλµα στον Απόλλωνα. Αυτό βρισκόταν στην αγορά της πόλης κοντά στο Ωδείο, και ο Παυσανίας το θεωρεί ένα από τα αξιόλογα µνηµεία της πόλης 13. Όπως γίνεται αντιληπτό, οι πληροφορίες του διοικισµού των Πατρών, από τον Παυσανία, παρουσιάζουν κατά κάποιο τρόπο µια αντιφατικότητα ανάµεσα τους 14. Φαίνεται λογικά παράδοξο πως µια πόλη που αυτοκαταλύθηκε για πολιτικούς-οικονοµικούς και δηµογραφικούς λόγους θα ανέγειρε ένα άγαλµα στον Απόλλωνα χρηµατοδοτούµενο από τα λάφυρα του πολέµου. Αυτό το ποσό θα µπορούσε, εύλογα, να δοθεί µια ανάσα στην οικονοµική κρίση της πόλης µετά την εκστρατεία στην Αιτωλία. Θεωρούµε, λοιπόν, πως η νικηφόρος 11 Παυσ. 7, 18, Παυσ. 10, 22, Παυσ.7, 20, Ν. ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ, Παυσανίου Περιήγησις (Αχαϊκά- Αρκαδικά), Αθήνα 1980, σελ. 91 και 111.

5 5 έκβαση της εκστρατείας στην Αιτωλία ήταν για τους Πατρινούς µια Πύρρειος νίκη. Φαντάζει, ωστόσο, τουλάχιστον περίεργη η έλλειψη κάθε αναφοράς σε ένα τέτοιο γεγονός από την πλευρά του Πολύβιου, ενός ιστορικού σύγχρονου σ' αυτά τα γεγονότα. Ο Πολύβιος δεν αναφέρεται καθόλου στον διοικισµό των Πατρών το 279π.Χ., αλλά πιστοποιεί την ενεργό συµµετοχή των Πατρών στην ίδρυσης της περίφηµης Αχαϊκής Συµπολιτείας το 280π.Χ 15. Αυτή η µαρτυρία µπορεί να βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση µε αυτή του Παυσανία, αλλά δεν µπορούµε να τη θεωρήσουµε µη αξιόπιστη. Το αδιάψευστο αυτής της µαρτυρίας µας οδηγεί στην επανεξέταση ενός στοιχείου της Κλασσικής εποχής: αν µια πόλη δεν είναι οργανωµένη σε µια πόλη- κράτος, µετά από ένα συνοικισµό, αυτό δεν σηµαίνει πως δεν είναι σε θέση να παίρνει σηµαντικές αποφάσεις. Σ' αυτό το θέµα, η πιο γνωστή περίπτωση στον Αρχαίο Ελληνικό κόσµο είναι σίγουρα η Σπάρτη. Σύµφωνα µε την µαρτυρία του Θουκυδίδη, στην αρχή του Πελοποννησιακού πολέµου οι Σπαρτιάτες ζούσαν κατά κώµας, δηλαδή σε ένα χώρο εγκατάστασης που δεν ήταν οργανωµένος µε την µορφή της πόλης-κράτους 16. Η έλλειψη ωστόσο ενός οργανωµένου αστικού κέντρου στην Σπάρτη δεν ήταν εµπόδιο για τους Σπαρτιάτες από το να έχουν ένα πρωταγωνιστικό ρόλο στα δρώµενα της Κλασσικής εποχής. εν θα ήταν, συνεπώς, λανθασµένο να θεωρήσουµε πως, αν πραγµατοποιήθηκε διοικισµός στην Πάτρα το 279π.Χ, η πόλη κατά κώµας των Πατρών θα µπορούσε και µε αυτή την κρατική υπόσταση να συµµετέχει ενεργώς στην ίδρυση και στα πρώτα βήµατα της Αχαϊκής Συµπολιτείας. β. Πολύβιος Οι πληροφορίες που προέρχονται από το έργο του Πολύβιου, σχετικά µε την πρώτη περίοδο ζωής της Αχαικής Συµπολιτείας, είναι λίγες και οι αναφορές στην Πάτρα είναι κατά κύριο λόγο σύντοµες σαν επιγραφές 17. Αυτό το γεγονός δεν µας προσφέρει σαφή στοιχεία για την πολιτική κατάσταση των Πατρών. Από το κείµενο του Πολύβιου πληροφορούµαστε µόνο πως στην περιοχή των Πατρών διαδραµατίστηκαν διάφορες πολεµικές επιχειρήσεις, αρχίζοντας από την εποχή του Φίλιππου Ε, βασιλιά της Μακεδονίας, µέχρι την τελική επέµβαση των Ρωµαίων στην Ελλάδα 18. Υπάρχει όµως µια πληροφορία στην διήγηση του Πολύβιου, που µας προσφέρει µια εναλλακτική δυνατότητα χρονολόγησης του διοικισµού των Πατρών. 15 Πολυβ. 2, 41, Θουκ. 1, 10, Πολυβ. 4, 6, 7-10: 10, 1-10: 25,1-4: 7, Πολυβ. 5, 2, 11: 28,1-3: 30, 4.

6 6 Ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός, όταν διηγείται τα γεγονότα του πολέµου των Αχαιών κατά των Ρωµαίων αναφέρει, πέρα από την αποστολή στρατεύµατος της Αχαϊκής συµπολιτείας µε επικεφαλή τον Κριτόλαο (το τέλος του οποίου περιγράφει λεπτοµερώς ο Παυσανίας στο έβδοµο βιβλίο της Ελλάδος Περιήγησις), την ύπαρξη ενός άλλου εκστρατευτικού σώµατος που δηµιουργήθηκε από την συντέλεια 19 των Πατρών. Αµφότερα τα Αχαϊκά στρατεύµατα που στάλθηκαν στην Φωκίδα κατά των Ρωµαίων, εξολοθρεύτηκαν από τις λεγεώνες του Μέτελλου. Η είδηση της εξολόθρευσης των αχαικών στρατευµάτων στην Φωκίδα και η παράλληλη άφιξη στην Πελοπόννησο των Ρωµαϊκών λεγεώνων µε επικεφαλή τον Μούµµιο, δηµιούργησαν ένα τέτοιο κλίµα σύγχυσης και πανικού έτσι ώστε να ωθήσει, σύµφωνα µε τον Πολύβιο, τους κατοίκους των Πατρών να εγκαταλείψουν την πόλη και να εγκατασταθούν στην εξοχή. Με αυτά τα λόγια ο Πολύβιος περιγράφει τις τελευταίες στιγµές της Αχαϊκής Συµπολιτεία. «... Πατρεῖς δέ καί τό µετά τούτων συντελικόν βραχεῖ χρόνῳ πρότερον ἐπταίκει κατά τήν Φωκίδαν, καί τό συµβαῖνον ἦν πολλῷ τῶν κατά Πελοπόννησον ἐλεινότερον οἱ µέν γάρ ἐκ τοῦ ζῆν παραλόγως αὐτούς ἐξῆγον, οἱ δέ ἔφευγον ἐκ τῶν πόλεων ἀνοδίαις, πρός οὐδέν ὡρισµένον ποιούµενη τήν ἀναχώρησιν...» Με βάση την µαρτυρία του Πολύβιου, διαφαίνεται λοιπόν πολύ πιθανόν πως ένας υποτιθέµενος διοικισµός των Πατρών συνέβη λίγο µετά τα δραµατικά γεγονότα του 146π.Χ.. Η συντριβή και εξολόθρευση των Αχαϊκών στρατευµάτων στην Φωκίδα και η µετέπειτα καταστροφή της Κορίνθου από τις λεγεώνες του Μούµµιου φαντάζουν ως οι ιδανικές προΰποθέσεις που σου συνείργησαν στην δηµιουργία ενός κλίµατος πανικού και τέτοιου φόβου ώστε να ωθήσουν τον πληθυσµό των Πατρών να εγκαταλείψει την πόλη και να αποσυρθεί στην περιφέρεια της. Η µαζική αυτή εγκατάλειψη θεωρείται από τον Πολύβιο υπερβολική (...ἔφευγον ἐκ τῶν πόλεων ἀνοδίαις...), ερµηνεύοντας την ως το αποτέλεσµα της ασάφειας των πληροφοριών (... ὡρισµένον ποιούµενη τήν ἀναχώρησιν...). Η περιγραφή από τον Πολύβιο των γεγονότων του 146π.Χ. Είναι το πορτραίτο, µε ζωηρά χρώµατα, της ψυχολογίας του Ελληνικού πληθυσµού, κοντινού πλέον στην απώλεια της πιο σηµαντικής αξίας 19 Με τον όρο συντέλεια ο Πολύβιος αναφέρεται στην δηµιουργία στρατιωτικού σώµατος στα πλαίσια της Αχαϊκής Συµπολιτείας το οποίο χρηµατοδοτείται µόνο από την Πάτρα. Παρόµοια κίνηση από την Πάτρα αναφέρει ο Πολύβιος και σε άλλες χρονικές στιγµές προσθέτοντας πως το συγκεκριµένο στρατιωτικό σώµα είχε ως διοικητή του ένα υποστράτηγο, παρ. Πολυβ 4, 59, 1 κτλ: 5, 94, 1: 38, 16, 4-9 και 18, 2.

7 7 αυτού του κόσµου, αυτή της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας. Η εγκατάλειψη των πόλεων και η επιστροφή των πληθυσµών στην περιφέρεια είναι δείγµατα του φόβου των αντιποίνων που ενδεχοµένως δροµολογούσε η άµεση Ρωµαϊκή κυριαρχία. Η εγκατάλειψη της πόλης των Πατρών φαίνεται πως ήταν σύντοµης διάρκειας. Πράγµατι, περίπου πενήντα χρόνια µετά την δηµιουργίας της Ρωµαϊκής επαρχίας της Αχαΐας, οι λογοτεχνικές µαρτυρίες αναφέρουν πως οι λεγεώνες του Σύλλα 20 αποβιβάστηκαν στην Ελληνική χερσόνησο στο λιµάνι των Πατρών, όταν στάλθηκαν από την Σύγκλητο για να αντιµετωπίσουν την εισβολή στο Ελλαδικό χώρο του στρατού του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη 21. Λίγα χρόνια αργότερα, επισκέφτηκε την Πάτρα και είχε και φίλους εκεί ο Κικέρωνας 22. Αυτό φαίνεται µέσα από τις επιστολές του. Μια τρίτη χρονολογικά στιγµή που µπορεί να στηριχθεί η υπόθεση πραγµατοποίησης ενός διοικισµού στην Πάτρα είναι το χειµώνα πριν την ναυµαχία του Ακτίου. Το 31 π.χ. και ενώ βρισκόµαστε στην περίοδο των εµφυλίων πολέµων, οι δυνάµεις του Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας παρέµειναν στην περιοχή των Πατρών. Το γεγονός από τον ιστορικό ίωνα Κάσσιο 23 και από την ανακάλυψη νοµισµάτων της πόλης που χαράχθηκαν προς τιµή της βασίλισσας της Αιγύπτου 24. Κατά την διάρκεια της παραµονής του στην Πάτρα ο Μάρκος Αντώνιος, κατά τον Πλούταρχο, από ένα τυχαίο περιστατικό προγεύτηκε την επερχόµενη µοίρα του 25. Αναµφισβήτητα η παραµονή και η ανάγκη συντήρησης αυτού του πολυάριθµου στρατεύµατος του Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας προκάλεσε στην οικονοµία της πόλης τόσο σηµαντικές ζηµιές που πιθανόν ώθησαν τους κατοίκους να εγκαταλείψουν την πόλη. Σ' αυτή την πιθανή χρονολόγηση του διοικισµού συνηγορεί και το γεγονός πως µια από τις άµεσες προτεραιότητες του νικητή Αυγούστου στην επαρχία της Αχαΐας ήταν η ίδρυση της Ρωµαϊκής αποικίας των Πατρών. 20 Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από την ανεύρεση στο Poggio Picenze κοντά στην Ιταλική πόλη Aquila ενός νοµισµατικού θησαυρού που περιείχε νοµίσµατα των Πατρών χρονολογούµενα µε το 146π.Χ. Ο θησαυρός ανήκε πιθανότατα σε κάποιο βετεράνο των λεγεώνων του Σύλλα. Η πιο πρόσφατη µελέτη σχετική µε αυτό τον νοµισµατικό θησαυρό είναι αυτή του A. CAMPANELLI, Il ripostiglio monetale di Poggio Picenze, στο Achaia und Elis in der Antike, Αθήνα 1991, σελ Αππιαν. Β. C, 1, Cic. Ad Fam, 13, 17, 1: 19, 1-3: 24, 1-3: και Ad Att, 16, 1, 1-3. Σ' αυτές τις επιστολές ο Κικέρων αναφέρεται στην παραµονή του στην Πάτρα το 50 π.χ όταν αρρώστησε ο αγαπηµένος του δούλος Τίτο. Σε κάποιες από τις επιστολές του αναφέρεται ονοµαστικά σε Ρωµαίους και Έλληνες φίλους του κατοίκους της πόλης, όπως τον Ρωµαίο τραπεζίτη Μάνιο Κούριο και τον Έλληνα γαιοκτήµονα Λύκωνα µε τους οποίους συνδέεται µε δεσµούς αληθινής φιλίας. 23. Κασσ., 1, 9, Σ. ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ, Ιστορία των Πατρών, υπό την επιµέλεια του Κ. Τριανταφύλλου, Πάτρα 1950, σελ και Ο Πλούταρχος (Αντ, 60, 2-6) αναφέρει ότι κατά την παραµονή του Μάρκου Αντώνιου στην Πάτρα καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά ο ναός του Ηρακλή. Ερµηνεύεται αυτό το γεγονός ως σηµάδι της µοίρας που προανήγγειλε την κατοπινή τύχη του Αντώνιου.

8 8 Τα αρχαιολογικά ευρήµατα των Πατρών προγενέστερα της ίδρυσης της Ρωµαϊκής αποικίας Οι ανασκαφές στην Αχαία και ειδικότερα στην Πάτρα έχουν περιστασιακό χαρακτήρα. Χαρακτηρίζονται συνεπώς σωστικές δεδοµένο που είναι άµεσα συνδεδεµένο στην περίπτωση των Πατρών, όπως και σε αυτές του Αιγίου και της ύµης, µε την δηµογραφική ανάπτυξη των σύγχρονων αστικών κέντρων που χτίστηκαν πάνω στα ερείπια των αρχαίων πόλεων. Παρόλο τον αποσπασµατικό χαρακτήρα των αρχαιολογικών ευρηµάτων των Πατρών, είµαστε σε θέση να διανύσουµε µερικώς διάφορες φάσεις εξέλιξης και ανάπτυξης της πόλης κατά την αρχαιότητα. Μπορούµε να διατυπώσουµε χρήσιµα συµπεράσµατα για θέµατα που αναφέρουν οι λογοτεχνικές πηγές, όπως αυτό του διοικισµού. Από τα ευρήµατα των ανασκαφών είναι βέβαιο πως η πόλη των Πατρών από την Κλασική έως την Ελληνιστική εποχή, εκτεινόταν Νοτιο- Ανατολικά του σηµερινού κάστρου µέχρι το χαµηλό λόφο των Ψηλαλωνίων σχηµατίζοντας ένα αρκετά ευρύ κατοικήσιµο άξονα. Σχετικά µε την Ελληνιστική εποχή, τα αρχαιολογικά ευρήµατα, που προέρχονται κυρίως από τάφους, χρονολογούνται το δεύτερο µισό του ΙΙ αιώνα π.χ.. Εκφράζεται επίσης η υπόθεση ύπαρξης και λειτουργίας στην πόλη ικανότατων εργαστηρίων χρυσοχοΐας ειδικευµένα στο στόλισµα των νεκρών 26. Η πλειοψηφία των ανασκαφών στην Πάτρα έφερε στην επιφάνεια την ύπαρξη στα χαµηλότερα στρώµατα των Ρωµαϊκών κτιρίων από ίχνη αναλόγων κτιρίων της Ελληνιστικής εποχής 27. Πέρα από τις λογοτεχνικές µαρτυρίες, η εύρεση επιγραφών που σχετίζονται µε υποθέσεις προξενείας και διαιτησίας 28, στις οποίες αναφέρονται ως συµµετέχοντα άτοµα προερχόµενα από την Πάτρα, επιβεβαιώνει για µια ακόµη φορά την ενεργό συµµετοχή της πόλης στα γεγονότα του πρώτου µισού του ΙΙ αιώνα π.χ.. Μια περαιτέρω επιβεβαίωση της οικονοµικής και πολιτικής δραστηριότητας των Πατρών παρέχεται από την µαρτυρία του Τίτου Λίβιου 29. Ο µεγάλος Ρωµαίος ιστορικός αναφέρει την Πάτρα σαν ένα από τα σηµαντικότερα λιµάνια επικοινωνίας µε την Ιταλία. Η πόλη φαίνεται πως παρουσιάζει ιδιαίτερη άνθηση την χρονική περίοδο από το 196π.Χ (διακήρυξη της αυτονοµίας των Ελλήνων από τον Φλαµίνιο) µέχρι το 146π.Χ 30. (τέλος του πολέµου της Αχαϊκής Συµπολιτείας µε τους Ρωµαίους). Οι αρχαιολόγοι, µε άξονα τα ευρήµατα, τείνουν να αµφισβητούν την ύπαρξη ενός διοικισµού στην Πάτρα αλλά κυρίως να αµφισβητούν την χρονική διάρκεια του 31, όπως αυτή 26 Ι. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, Ελληνιστικοί τάφοι της Πάτρα, Α. 32, Μελέτες, Αθήνα 1977, υποσηµ Ι. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, Θέµατα τοπογραφίας και πολεοδοµίας των Πατρών κατά την Ρωµαιοκρατία, Achaia und Elis in der Antike, Αθήνα 1991, σελ Ι ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ 1977, σελ 284, υποσηµ Τιτ. Λιβ. 36, 21, S. ACCAME, Il dominio romano in Grecia dalla guerra Acaica ad Augusto, Ρώµη 1948, σελ Ι. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ 1977, σελ

9 9 παρατίθεται στο έργο του Παυσανία. Υπογραµµίζουν επίσης πως η πόλη δεν άργησε να βρει ξανά την οικονοµική της ζωντάνια. Κατά τα φαινόµενα, µετά την καταστροφή της Κορίνθου από τον Μούµµιο, η Πάτρα έγινε η πιο σηµαντική πόλη της παλαιάς Αχαϊκής Συµπολιτείας. Η Πάτρα, πράγµατι, είναι η µόνη Ελληνική πόλη που συνεχίζει να χαράσσει δικά της νοµίσµατα µετά το 146π.Χ.. Η συνέχιση χάραξης νοµισµάτων φαίνεται πως αποτελούσε µια µορφή προνοµίου στην πόλη από τους Ρωµαίους. Η πιθανότερη αιτιολόγηση αυτού του γεγονότος είναι πως η οικονοµική αυτονοµία των Πατρών ήταν απαραίτητη για την διασφάλιση των οικονοµικών συµφερόντων των Ρωµαίων στον ελλαδικό χώρο. Αυτό διαφαίνεται, κατά την ύστερη ρεπουµπλικανική περίοδο, µέσα από τις επιστολές του Κικέρωνα όπου αναφέρεται η παρουσία και δραστηριοποίηση στην Πάτρα Ρωµαίων εµπόρων. Η µαρτυρία του Κικέρωνα παρουσιάζει µια κατάσταση στην πόλη που δηµιουργήθηκε στην πόλη µετά την βίαιη αποµάκρυνση των Ρωµαίων εµπόρων και την διάλυση της παροικίας που είχαν δηµιουργήσει στην ήλο στο πλαίσιο της εκστρατείας του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη στο Ελλαδικό χώρο. Συµπεράσµατα Στον Αρχαίο Ελληνικό κόσµο, ο διοικισµός είναι µια πολιτικόκοινωνική διαδικασία που περιγράφεται και χαρακτηρίζεται µε µελανά χρώµατα. Η συγκεκριµένη θέση σχετίζεται µε το γεγονός πως µια τέτοια πολιτική κυρίως διεργασία και απόφαση αποτελεί µια παλινδρόµηση, µια οπισθοχώρηση που προσφέρει µια εικόνα µακρινή από το ιδεώδες της Κλασικής εποχής που είναι αναµφίβολα η δηµιουργία της πόλης-κράτους µετά από ένα συνοικισµό. Στην αναφορά µας στους διοικισµούς της Κλασικής εποχής, τους ερµηνεύσατε ως το αποτέλεσµα της επιβολής της συγκεκριµένης πολιτικής πρακτικής από την πλευρά µιας εξωτερικής δύναµης. Στην περίπτωση της Μαντινείας ήταν η Σπάρτη και σε αυτή των Φωκικών πόλεων ήταν ο Φίλιππος. Και στις δύο περιπτώσεις ο διοικισµός είναι το τίµηµα το οποίο πληρώνουν οι ηττηµένοι ενός πολέµου και από την άλλη πλευρά είναι η εξοντωτική ποινή που επιβάλλουν οι νικητές. Ο διοικισµός όµως των Πατρών, σύµφωνα µε τις λογοτεχνικές µαρτυρίες, έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Το σηµαντικότερο από αυτά συνίσταται στο γεγονός πως, πέρα από ζήτηµα χρονολόγησης του, ο διοικισµός των Πατρών δεν προκλήθηκε κατόπιν µιας άµεσης επιβολής αυτής της διεργασίας από µια εξωγενή δύναµη. Και στις τρεις πιθανές χρονολογίες του διοικισµού, οι κάτοικοι των Πατρών ανατρέχουν σ' αυτή την πολιτική λύση µε δική τους θέληση χωρίς καµία άµεση επιβολή της από µια εξωτερική δύναµη. Από την άλλη πλευρά, οι εξωτερικές δυνάµεις, οι Γαλάτες ή οι Ρωµαίοι, επηρεάζουν µε έµµεσο τρόπο τον διοικισµό των Πατρών και όχι άµεσα όπως στις περιπτώσεις της

10 10 Μαντινείας και των Φωκικών πόλεων, καθώς δηµιούργησαν τις κατάλληλες προΰποθέσεις και έδωσαν τους απαραίτητους λόγους στους κατοίκους της πόλης για να προχωρήσουν προς σ' αυτή την κατεύθυνση. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του διοικισµού των Πατρών έχει σχέση µε την διάρκεια του. Οποιαδήποτε και αν είναι η χρονική στιγµή που µπορεί να πραγµατοποιήθηκε, πρέπει να υπογραµµίσουµε πως η αναφορά γίνεται για ένα πολιτικό-κοινωνικό φαινόµενο µικρής διάρκειας. Αν ο διοικισµός θεωρήσουµε πως πραγµατοποιήθηκε το 279π.Χ., η πόλη εµφανίζεται από τον Πολύβιο ως ένα από τα ιδρυτικά µέλη της Αχαϊκής Συµπολιτείας µε ενεργό συµµετοχή κατοίκων στις πολιτικές της δραστηριότητες 32. Στην περίπτωση που χρονολογηθεί ο διοικισµός το 146π.Χ. Σύντοµα η πόλη ξαναεµφανίζεται δραστήρια στο προσκήνιο, πράγµα που φαίνεται από τις επιστολές κυρίως του Κικέρωνα. Τέλος, θεωρώ, πιο πιθανότερη χρονολογία του διοκισµού το 31 π.χ. µετά την παραµονή του στρατού του Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας, καθώς η πόλη εγκαταλείφθηκε για µια µόνο δεκαετία µια και ιδρύθηκε η Ρωµαϊκή αποικία. Σ' αυτό συνηγορεί και η µαρτυρία του Στράβωνα 33, σύγχρονου του Αυγούστου, που επιβεβαιώνει την πυκνότητα του πληθυσµού των Πατρών. Στην σύντοµη διάρκεια του πιθανού διοικισµού των Πατρών πιστεύω πως µπορούµε να βρούµε την εξήγηση έλλειψης αποδείξεων από τα αρχαιολογικά ευρήµατα. Εφόσον ο διοκισµός είχε µια πιο εκτενή χρονική διάρκεια, όπως µαρτυρεί Παυσανίας (από το 279π.Χ. Μέχρι την επανίδρυση της πόλης από τον Αύγουστο) η στρωµατογραφία των ανασκαφών θα επιβεβαιώνει σε κάποιο σηµείο αυτή την εγκατάλειψη της πόλης. Αυτό όµως δεν παρατηρείται πουθενά. Θεωρώ εξίσου πιθανό πως η µαρτυρία του Παυσανία αποτελεί τον απόηχο ενός µακρινού τοπικού παρελθόντος. Παρουσιάζει λοιπόν την άποψη των κατοίκων της Ρωµαϊκής αποικίας, σύµφωνα µε την οποία η επανίδρυση της πόλης πραγµατοποιήθηκε µετά από µεγάλη περίοδο εγκατάλειψη της. Γι' αυτό λοιπόν χρονολογείται τόσο µακρινά µε την 32 Αν και η Πάτρα είχε πρωταρχικό ρόλο στην ίδρυση της Αχαϊκής Συµπολιτείας, δεν διαθέτουµε όµως πληροφορίες που να πιστοποιούν την ενεργό συµµετοχή Πατρινών πολιτικών στα δρώµενα της Συµπολιτείας. Αυτό θα πρέπει να συσχετιστεί µε την θέση του Πολύβιου, σύµφωνα µε την οποία η δύναµη της Συµπολιτείας ήταν συνδεδεµένη µε την ικανότητα να αποδέχεται στις τάξεις και πόλεις που δεν ανήκαν στα στενά γεωγραφικά όρια που φανερώνει το όνοµα της. Σ' αυτό το πλαίσιο άλλωστε δικαιολογείται η προσάρτηση στη συµπολιτεία πολυπληθών πόλεων όπως η Σικυώνα και η Μεγαλόπολη και δικαιολογεί την µη Αχαϊκή καταγωγή των σηµαντικότερων προσωπικοτήτων της Συµπολιτείας (Άρατος, Φιλοποίµην, Λυκόρτας, Πολύβιος). Μοναδική εξαίρεση σ' αυτό είναι η περήφανη στάση του Πατρινού Ξένονα στις κατηγορίες µετά την µάχη της Πύδνας, από την φιλό-ρωµαϊκή πτέρυγα της Συµπολιτείας, για προδοσία και εύνοια στο Περσέα. Η αντίδραση του Ξένονα έδωσε την αφορµή να απαιτήσουν και επιτύχουν την εξορία και την οµηρεία στην Ιταλία των σηµαντικότερων πολιτικών της αντί-ρωµαϊκής πτέρυγας. Τα συγκεκριµένα γεγονότα περιγράφονται διεξοδικότερα από το Παυσανία (7, 10, 6-12), ενώ µια σύγχρονή µελέτη επί του θέµατος είναι αυτή του I. DIDOU, La fine della confederazione Achea, Κάλλιαρι, Στραβ. 8, 7, 5.

11 11 διάθεση επιπλέον σύνδεσης του µε το ένδοξο παρελθόν της ελεύθερης Ελλάδος. Σ' αυτό το πλαίσιο, η παροδική και σύντοµη χρονικά, σε ένα κλίµα πανικού και φόβου, εγκατάλειψη της πόλης από τους κατοίκους της µεταλαµπαδεύεται στην τοπική παράδοση, όπως την παραθέτει ο Παυσανίας, µε τα χαρακτηριστικά µιας πολιτικής διεργασίας που εµφανίστηκε στην Κλασική εποχή. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ S. ACCAME, Il dominio romano in Grecia dalla guerra Acaica ad Augusto, Ρώµη J. BUCKLER, Philip and the Sacred War, Leiden 1991 A. CAMPANELLI, Il ripostiglio monetale di Poggio Picenze, Achaia und Elis in der Antike Αθήνα 1991, σελ I. DIDOU, La fine della confederazione Achea, Κάλλιαρι, Σ. ΩΜΟΠΟΥΛΟΣ, Ιστορία των Πατρών, υπό την επιµέλεια του Κ. Τριανταφύλλου, Πάτρα 1950, σελ και 241 M.MOGGI, I sinecismi interstatali greci: Dalle origini al 338 a. C., Πίζα 1981, σελ ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, Ελληνιστικοί τάφοι της Πάτρα, Α. 32, Μελέτες, Αθήνα Ι. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, Θέµατα τοπογραφίας και πολεοδοµίας των Πατρών κατά την Ρωµαιοκρατία, Achaia und Elis in der Antike, Αθήνα 1991, σελ Ν. ΠΑΠΑΧΑΤΖΗΣ, Παυσανίου Περιήγησις (Αχαϊκά- Αρκαδικά), Αθήνα 1980.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία

Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία Πολιτιστική διαδρομή στην Κάτω Ιταλία 11 ο Γυμνάσιο Αχαρνών Το εξώφυλλο του βιβλίου μας Αχαρναί 2010 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος Αρχαίες αποικίες Πυθαγόρας ο Σάμιος Η διάλεκτος των Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2 Ιουνίου 2009 ΩΡΑ: 07:45 10:15 Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από τρία μέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΦΙΛΟΧΙΚΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας.

3. Να αναλύσετε τον τρόπο µε τον οποίο η στωική φιλοσοφία και ο νεοπλατωνισµός επηρέασαν τους Απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας. 2.2.2. Η Ανατολική Λεκάνη της Μεσογείου κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Το Ελληνικό Πνεύµα κατά τους τρεις πρώτους µ.χ. αιώνες - Η Παλαιοχριστιανική τέχνης - Μια Τέχνη Ελληνική Eρωτήσεις ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ.

ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. ΚΛΑΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 479 323 π.χ. Α. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΛΟΥ Ή Α ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ (478 431 π.χ.) ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1. Οι ελληνικές πόλεις παραμέρισαν τις διαφορές τους και συμμάχησαν για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ON SALONICA SOCCER CUP ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΑΨΙΔΑ ΤΟΥ ΓΑΛΕΡΙΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΚΑΣΤΡΑ & ΤΕΙΧΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ ΒΕΡΓΙΝΑ Μπείτε στην Pentagon... ταξιδέψτε

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη

Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη Θέματα Ιστορίας Α Λυκείου από όλη την ύλη 1. Σημασία του Νείλου για την οικονομία της Αιγύπτου. Σελ. 21. Προσοχή στο παράθεμα της ίδιας σελίδας. 2. Κοινωνική οργάνωση στην αρχαία Αίγυπτο. Σελ. 22 3. Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Πυραμίδες στην Ελλάδα Oι πυραμίδες που έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα, αποτελούν μοναδικά δείγματα πυραμιδικής αρχιτεκτονικής στον ευρωπαϊκό χώρο. Η μορφή τους, η αρχιτεκτονική τους, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα

1. Να συσχετίσεις τους όρους της Στήλης Α με αυτούς της Στήλης Β, γράφοντας στα φύλλα ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: Ιστορία ΤΑΞΗ: Α ΒΑΘΜΟΣ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 5. 6. 2013 ΥΠΟΓΡ. ΚΑΘ/ΤΗ:... ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 2 ώρες ΕΠΩΝΥΜΟ ΚΑΙ ΟΝΟΜΑ...Τμήμα...Αρ...

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ.

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΚΥΝΕΙΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων

Θεσσαλονίκη πάνω - κάτω ένταξη κεντρικών αρχαιολογικών χώρων Οµάδα εργασίας Ξενοφών Γιαννάκης Πρόδροµος Νικηφορίδης Κυριακή Πετρίδου Παρασκευή Ταράνη Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζεται απόέντονηοικιστικήπυκνότητα, η οποία καθιστά εξαιρετικά πολύτιµη

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Πρόγραµµα επίσκεψης Μόρνος (Φράγµα, Υδροληψία, Έξοδος σήραγγας Ευήνου) Σάββατο 16:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας, εγκαταστημένη σε απόσταση 4 χλμ. νότια του σημερινού ιστορικού Κέντρου, εκτείνονταν περίπου στο κέντρο της σημερινής χερσονήσου του Κανονιού, που περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΤΤΙΚΗΣ ΧΩΡΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ - ΤΟΠΟΣΗΜΑ Η αφετηρία και ο τερματισμός: Στρατόπεδο Χαϊδαρίου (μπλοκ 15) - Σκοπευτήριο Καισαριανής. Μνημεία της Εθνικής μας Αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης

1.ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ. Μουσείο της Ακρόπολης ΠΡΟΤΥΠΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΙΩΝΙ ΕΙΟΥ ΙΩΝΙ ΕΙΟΥΣΧΟΛΗΣ ΟΜΙΛΟΣ: Πάµε Μουσείο ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: : 2013-14 14 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Παραράς Ι. ΗΜΙΟΥΡΓΟΙ: Καπιζιώνη Σπυριδούλα Χατζηφούντα Μαριάννα Χιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ (460-395 π.χ.)

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ (460-395 π.χ.) ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ (460-395 π.χ.) Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ο Μεγάλος επιστήμων, ιστορικός, πολιτικός και στρατηγός, γεννήθηκε στον Δήμο Αλλιμούντα (Άλιμος) της Αττικής. Ήταν γιος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ

Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ Η ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΗΣ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΜΕΛΧΙΣΕΔΕΚ 1. Ιστορία της έρευνας 2. Ο Μελχισεδέκ στην Παλαιά Διαθήκη 3. Ο Μελχισεδέκ στην απόκρυφη γραμματεία 4. Ο Μελχισεδέκ στα χειρόγραφα του Κουμράν 5. Ο Μελχισεδέκ στους Φίλωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου

Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου Αγία Αναστασία η Μεγαλομάρτυς η Φαρμακολύτρια 22 Δεκεμβρίου http://www.google.com.cy/imgres?imgurl=http://www.pigizois.net/sinaxaristis/12/22.jpg&imgrefurl=http://www.saint.gr/3239/saint.aspx&usg= 3Fna2LMd87t9UxeDDztnUV4LuDo=&h=835&w=586&sz=63&hl=en&start=1&zoom=1&tbnid=bpzYaMtyqRnVnM:&t

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα

Κεφάλαιο 7. Kλασική Εποχή. Οι Τέχνες και τα Γράμματα Κεφάλαιο 7 Kλασική Εποχή Οι Τέχνες και τα Γράμματα Στόχοι: Mε το τέλος της ενότητας οι μαθητές να είναι σε θέση να διαπιστώσουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ελληνικής τέχνης σε συνδυασμό με τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων

Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Το λήμμα αποτελείται από τα εξής μέρη: Οδηγίες για Λήμματα Τοπωνυμίων Τίτλος λήμματος Δελτίο λήμματος Κυρίως λήμμα Χρονολόγιο Προτεινόμενη βιβλιογραφία (βλ. Γενικές Οδηγίες Σύνταξης Λημμάτων) Γλωσσάρι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες

6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες 6. Μοναρχίες, Κοινά / Συµ πολιτείες Τα µοναρχικά καθεστώτα στη µητροπολιτική Ελλάδα Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. ΠΗΓΗ 1 Παραδοσιακά στοιχεία συναντά κανείς και στην πολιτική οργάνωση των Ηπειρωτών, γιατί µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Εισαγωγή - Η πιο παραμελημένη περίοδος της ιστορίας της Ελληνικής είναι η μεσαιωνική. Για λόγους καθαρά ιδεολογικούς και πολιτικούς, το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ»

9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΝΕΟΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΣΤΟ 9 ο ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΠΕΖΙΚΟΥ «ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ» ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΚΤΟΥ 9 ΟΥ ΣΠ Αγαπητέ Κύριε-α Συνάδελφε. Με διαταγή του ΓΕΣ μετατίθεστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων

ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων ΔΕ3. Η Καινή Διαθήκη Α: Τα Ευαγγέλια και οι Πράξεις των Αποστόλων 1. Ποια είναι τα βιβλία της Καινής Διαθήκης 1. Ιστορικά Ευαγγέλια 1. κατά Ματθαίον 2. κατά Μάρκον 3. κατά Λουκάν 4. κατά Ιωάννην 5.Πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ----- ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: ΤΜΗΜΑ Ανδρέα Παπανδρέου Α 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180

Διαβάστε περισσότερα

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο

John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο John C. Carr: «Θωρηκτό Αβέρωφ, κεραυνός στο Αιγαίο Γιώργος Κιούσης TOP NEWS Δεκεμβρίου 23, 2015 Tου ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ Ναυπηγημένο στο Λιβόρνο της Ιταλίας το 1910, το θωρηκτό Αβέρωφ, εκτοπίσματος 10.000 τόνων,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr)

Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Εισαγωγή στη Ρωμαϊκή Ιστορία (55 ΒΥ1) Διδάσκων: Andrew Farrington (eduserv@otenet.gr) Ενότητα 2: H ρωμαϊκή αυτοκρατορία: Εξάπλωση της κυριαρχίας της Ρώμης μέχρι το τέλος της Δημοκρατίας 1.). Η γεωγραφία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ

Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΟΛΗ-ΚΡΑΤΟΣ Ένα μεγάλο τμήμα του ελληνικού κόσμου ήταν κατά τη μυκηναϊκή εποχή οργανωμένο με ένα συγκεντρωτικό σύστημα, στο οποίο ο μονάρχης (αναξ) κυβερνούσε έχοντας την ανώτατη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20 ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Άρθρο : 2001. Γενικές διατάξεις. 1. Οι διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου παρατίθενται διά συστηµατικούς λόγους και δεν τροποποιούν κειµένη νοµοθεσία. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα