7 Λόης Λαμπριανίδης Το ελληνικό πανεπιστήμιο, ο μεγάλος χαμένος από την πολιτική ίδρυσης περιφερειακών πανεπιστημίων.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "7 Λόης Λαμπριανίδης Το ελληνικό πανεπιστήμιο, ο μεγάλος χαμένος από την πολιτική ίδρυσης περιφερειακών πανεπιστημίων."

Transcript

1

2 n Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΓΕΟ-ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΕΣ 3 Κωστής Χατζημιχάλης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΑΡθΡΑ 7 Λόης Λαμπριανίδης Το ελληνικό πανεπιστήμιο, ο μεγάλος χαμένος από την πολιτική ίδρυσης περιφερειακών πανεπιστημίων 32 Πάρις Τσάρτας, Θεόδωρος Σταυρινούδης Ευρωπαϊκή διεύρυνση, ευκαιρίες και απειλές για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις 52 Σοφία Σκορδίλη Η επιλεκτική και ασταθής γεωγραφική επέκταση των διεθνικών εταιρειών 76 'Ολγα Ιακωβίδου, Σταυριανή Κουτσού, Μαρία Παρταλίδου, Μαρία Αλεμπάκη Τυπολογίες γυναικείας επιχειρηματικότητας στην ύπαιθρο της Βόρειας Ελλάδας..,,"0. 97 Χρήστος Βακουφάρης, Θανάσης Κίζος Υπάρχουν εναλλακτικές αγρο-διατροφικές γεωγραφίες; Μία πρώτη προσέγγιση των προϊόντων ονομασίας προέλευσης και γεωγραφικής ένδειξης στην Ελλάδα 120 Σταμάτης Καλογήρου Η εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων χωρικής ανάλυσης στην εσωτερική μετανάστευση: η περίπτωση της Σουηδίας 147 Λάζαρος Μαυροματίδης Goutte dόr: στη σκιά της μητρόπολη ς - Διαδρομές σε μια γειτονιά στο Βόρειο Παρίσι 166 Γεωργία Γεμενετζή Οι Λειτουργικές Αστικές Περιοχές στην ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας: προς μια αναδυόμενη πολυκεντρικότητα ΕΡΓΑΣΙΟΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΙΒΟΝ 190 Βενετία Χατζή Μητροπολιτική διακυβέρνηση στην Ευρώπη: Αστική ανάπτυξη και κοινωνικός έλεγχος στη σημερινή Βαρκελώνη 197 Γιώργος Μελισσουργός Τοπική-περιφερειακή ανάπτυξη, τουρισμός και γκολφ 207 Αλίκη Σπυροπούλου Η λογοτεχνική ανάγνωση της Αθήνας στο τέλος του 190υ αιώνα ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ 21 3 Δήμητρα Σπανού Κιάτο: ο αστικός χώρος από τη θάλασσα μέχρι το αγροτικό τοπίο 217 Ειρήνη Καλαθέρη Αστικοί μετασχηματισμοί: πολιτικές, οικονομικές αντιπαραθέσεις και μνήμη. Η Δημοτική Αγορά Χαλκίδας

3 32 ΓEorPA(D/EΣ, N 16, ΕΥΡΟΠΑϊΚΗ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ, ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΜΗΝΙΚΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ] Πάρις Τσάρτας, * Θεόδωρος Σταυρινούδης** ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός του άρθρου είναι η διερεύνηση των νέων συνθηκών που διαμορφωνονται για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς ως απόρροια της ευρωπαϊκή; διεύρυνσης, και ειδικότερα ο προσδιορισμός των ευκαιριών και των απειλών που παρουσιάζονται για την Ελλάδα ως διεθνή τουριστικό προορισμό και τ~~ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις. Για το σκοπό αυτόν διερευνήθηκαν οι επιδόσεις των χωρών της διεύρυνσης και της Ελλάδας ως τουριστικών προορισμών και ως χωρών α- ποστολής τουριστών. Τα τουριστικά δεδομένα που συγκεντρώθηκαν συνδυάστηκαν με πληροφόρηση προερχόμενη από το World Economic Forum του 2007 σχετικά με την αποτελεσματικότητα των χωρών αυτών σε σχέση με συγκεκριμένες παραμέτρους, πάντοτε υπό το πρίσμα της διαμορφωμένης τουριστικής πολιτικής σε επίπεδο Ε.Ε. Από τη διερεύνηση που πραγματοποιήθηκε έγινε σαφές ότι η ευρωπαϊκή διεύρυνση επιδρά δραστικά στην όξυνση του τουριστικού ανταγωνισμού σε ευρωπα'ίκό επίπεδο, επιβάλλοντας στους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς και τις τουριστικές επιχειρήσεις της χώρας τον επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής τους και την αξιοποίηση των έστω περιορισμένων ευκαιριών που παρουσιάζονται. European Enlargement/ Opportunities and Threats for the Greek Τourist Destinations and the Greek Τourist Enterprises Paris Tsartas, Theodoros Stavrinoudis ABSTRACΤ The present paper aims at examining the new conditions which will emerge ίη Greek tourism as a result of the E.u. enlargement and, more specifically, at pinpointing the opportunities offered to as well as the threats to be faced ίη the future by Greece as a tourist destination, as well as by Greek tourist ετιτεηπίεεε. Το achieve this goal, we studied the performance of the new Ε.υ member countries and that of Greece, as tourist destinations and also as countries of origin of tourists. The οοίlected data were combined with information from World Economic Forum 2007 that referred to the effectiveness of these countries according to certain factors, always \vithin the scope of formulated tourist policy at E.u. level. The study made it clear that the European eniargement is having strong effects οη tourist competition at European Ievel, obliging Greek tourist destinations and tourist enterprises to change their strategy and to take advantage of the opportunities that appear, however limited. Ι. Οι συγγραφείς του άρθρου ευχαριστούν την Ευσταθία Ραmοδήμου (MSc) για την επιμέλεια των χαρτών στο «Σχεδιασμό, διοίκηση και πολιτική του τουρισμού". Καθηγητής Τουριστικής Ανάπτυξης, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Επίκ. καθηγητής ΠΔ 407, Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων, Πανεπιστήμιο Αιγαίου,

4 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ Εισαγωγή: σύντομη αναφορά στο ιστορικό της διεύρυνσης Μέσα σε διάστημα δυόμισι ετών η Ευρωπαϊκή Ένωση πραγματοποίησε και επίσημα τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα διεύρυνσή της, εντάσσοντας 12 νέες χώρες-μέλη. Τα οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των 12 νέων χωρών διαφέρουν σημαντικά τόσο σε σχέση με αυτά των υπαρχόντων μελών της Ε.Ε. όσο και μεταξύ τους. Από γεωγραφική άποψη η διεύρυνση περιέλαβε δύο χώρες-νησιά της Μεσογείου (Κύπρο και Μάλτα), τη Σλοβενία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στα Βαλκάνια, την Ουγγαρία, την Τσεχία, την Πολωνία και τη Σλοβακία στην Κεντρική Ευρώπη και την Εσθονία, τη Λιθουανία και τη Λετονία στη Βαλτική. Στον Πίν. 1 παρουσιάζονται τα επτά ιστορικά στάδια της ίδρυσης και διεύρυνσης της Ε.Ε. Οι πρόσφατες διευρύνσεις αποτελούν κρίσιμο σημείο καμπής για την Ε.Ε., η οποία πρέπει να προσαρμοστεί και να ενσωματώσει τα νέα μέλη στις δομές (οικονομικές, πολιτικές) και τα δεδομένα της, υιοθετώντας ταυτόχρονα τις απαραίτητες αλλαγές. Οι νέες χώρες-μέλη πρέπει να καταβάλουν σημαντικές προσπάθειες προκειμένου να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, και κυρίως να προσαρμοστούν στα κοινωνικά και οικονομικά δεδομένα της Ένωσης. Για τις χώρες που εδώ και χρόνια είναι μέλη της Ε.Ε., η διεύρυνση δημιουργεί, όπως είναι φυσικό, νέα δεδομένα και απαιτήσεις σε οικονομικό-επιχειρηματικό επίπεδο, καθώς πρέπει να αντιμετωπίσουν τις νέες συνθήκες ανταγωνισμού, που σε ορισμένους παραγωγικούς κλάδους θα ενταθούν σημαντικά, και να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σχετικές με τον τουρισμό επιχειρηματικές δραστηριότητες, κυρίως οι ενδοευρωπαϊκέτ, οι οποίες αναμένεται να επηρεαστούν καθοριστικά από τη διεύρυνση. Σε αυτό το πεδίο καταγράφεται σημαντική έλλειψη επιστημονικής διερεύνησης των επιπτώσεων, καθώς η Ε.Ε. δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις αναμενόμενες επιπτώσεις σε άλλους κλάδους (π.χ. γεωργία), οι οποίοι θα επηρεαστούν άμεσα (European Communities 2003). Σε αυτό το πλαίσιο, το παρόν άρθρο επιδ,!-,.ώκεινα καταδείξει τις νέες και ιδιαίτερα ανταγωνιστικές συνθήκες που διαμορφώνονται για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς και τις τουριστικές επιχειρήσεις της χώρας ως απόρροια της ευρωπαϊκή; διεύρυνσης και, ειδικότερα, να προσδιορίσει τις ευκαιρίες και τις απειλές που παρουσιάζονται για την Ελλάδα ως διεθνή τουριστικό προορισμό και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις. Πίνακας 1. Ιστορικά στάδια ίδρυσης και διεύρυνσης της Ε.Ε. "::'Ετος Νέες χώρες-μέλη 1958 Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία 1973 Δανία, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο Ελλάδα ::-0-- Πορτογαλία, Ισπανία 1995 Φινλανδία, Αυστρία, Σουηδία ~ Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία, Τσεχία, Ουγγαρία, Κύπρος ~ Βουλγαρία, Ρουμανία II1JYή: KeUer 2003, Demyanyk & YoIosoνych 2008.

5 34 ΓΕΩΓΡΑ([)/ΕΣ, N 16, 2010, Οι βασικοί τουριστικοί δείκτες των νέων χωρών-μελών Στην ενότητα αυτήν εξετάζονται οι χώρες της διεύρυνσης ως προς τα τουριστι_ κά τους μεγέθη-δείκτες, προκειμένου να αναδειχθούν αφενός τα χαρακτηρι_ στικά τους ως χωρών υποδοχής τουριστών/τουριστικών προορισμών και αφετε, ρου ως εν δυνάμει χώρες αποστολής/προέλευσης τουριστών. Πηγή των στατιστι_ κών στοιχείων που παρουσιάζονται εδώ είναι κυρίως ο UNWTO, παρ' όλα αυτά η πραγματοποίηση συγκρίσεων δεν παύει να ενέχει τους κινδύνους που σχετίζονται με την υιοθέτηση διαφορετικής μεθοδολογίας συγκέντρωσής τους από κάποιες χώρες. 2,1. Οι νέες χώρες-μέλη ως τουριστικοί προορισμοί Οι περισσότερες νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε. δεν επιδίωξαν κατά το παρελθόν, για διάφορους λόγους (πολιτικούς, οικονομικούς κ.ά.), την τουριστική τους ανάπτυξη, αλλά έστρεψαν τις επενδυτικές τους επιλογές προς άλλους κλάδους/παραγωγικούς τομείς. Ο τουδισμώ; άρχισε εδώ και λίγα χρόνια να αποτελεί α- νερχόμενη επιχειρηματική επιλογή γι' αυτές. Εξαίρεση αποτελούν εδώ η Κύπρος, η Ουγγαρία, η Μάλτα και η Τσεχία. Ο Πίν. 2 παρουσιάζει συνοπτικά του; βασικούς τουριστικούς δείκτες των νέων χωρών-μελών, την υπάρχουσα υποδομή σε τουριστικές κλίνες, όπως επίσης και τις τρεις βασικές χώρες αποστολής τουριστών προς κάθε χώρα. Από την εξέταση των τουριστικών μεγεθών των χωρών της διεύρυνσης μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για το τουριστικό τους προφίλ ως τουριστικών προορισμών. Είναι εμφανές ότι η πλειοψηφϊα των χωρών δεν αποτελεί σημαντικούς διεθνείς τουριστικούς προορισμούς, καθώς δεν προσελκύουν αξιόλογο αριθμό τουριστών και δεν επιτυγχάνουν σημαντικά έσοδα από τον τουρισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι με κριτήριο τα έσοδα ανά τουρίστα, έ- ξι από τις 12 χώρες δεν υπερβαίνουν τα 600 δολάρια ΗΠΑ Ωστόσο αρκετές α- πό τις νέες χώρες-μέλη προσελκύουν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό επισκεπτών-εκδρομέων, προερχόμενων είτε από ομογενείς που ζουν και εργάζονται σε γειτονικές χώρες, είτε από κατοίκους γειτονικών χωρών που τις επισκέπτονται για α- γορές ή για σύντομης διάρκειας ψυχαγωγία, Δεν λείπουν βέβαια και οι χώρες, όπως η Κύπρος, η.μάλτα και η Τσεχία, οι οποίες εμφανίζουν υψηλότερη τουριστική δυναμική άπό τις υπόλοιπες και διεκδικούν δυναμικά τη θέση τους στην παγκόσμια τουριστική αγορά, Ενδεικτικός αυτής της τουριστικής δυναμικής είναι ο δείκτης «κλίνες/κάτοικο», που παρουσιάζει με αναλυτικό τρόπο την ποσοτική τουλάχιστον αναλογία των τουριστικών κλινών σε σχέση με τον πληθυσμό κάθε χώρας. Στην περίπτωση της Κύπρου ο δείκτης αυτός είναι 0,122, σαφώς μεγαλύτερος από τις υπόλοιπες χώρες της διεύρυνσης και την Ελλάδα, Υψηλό; είναι ο δείκτης και στην περίπτωση της Μάλτας (0,100). Από την εξέταση των κύριων χωρών αποστολή; τουριστών προς τα νέα μέλη της Ε.Ε. προκύπτει ότι αυτές προσελκύουν τουρίστες αφενός από τις κύριες ευοωπαϊκό; χώρες αποστολή; τουριστών (π.χ. Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο) και αφετέρου, αλλά σε μικρότερο βαθμό, από τις γειτονικές τους χώρες. Αυτό αποτελεί φυσικό επακόλουθο της γεωγραφικής τους θέσης, αν και για κάποιες χώρες (Εσθονία, Κύπρος, Μάλτα, Πολωνία) αυξάνει την εξάρτησή τους από περιορισμένο αριθμό χωρών. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Κύπρου, η

6 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ ΔΗΣ 35 Πίνακας 2. Τουριστικοί δείκτες και χώρες αποστολής τουριστών προς τις νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε. Χώρα Αφίξεις Αφίξεις Έσοδα Έσοδα/ Αριθμός κλινών Κλίνες / Κύριες χώρες αποστολής τουριστών (2006) τουριστών επισκεπτών (εκατ. δολ.) τουρίστα ($) σε εγκαταστάσεις κάτοικο (000) (000) φιλοξενίας (000) η χώρα 2η χώρα 3η χώρα Βουλγαρία 5.] ,033 30,7% 15,0% 3,8% Γερμανία Ην. Βασίλειο Σουηδία Εσθονία ' ,029 49,7% 7,8% 6,1% Φινλανδία Σουηδία Γερμανία Κύπρος ,122 55,4% 8,9% 5,5% Ην. Βασίλειο Γερμανία Σουηδία Λετονία ,010 12,7% 10,0% 9,2% Γερμανία Φινλανδία Ην. Βασίλειο Λιθουανία ,008 15,7% 13,4% 5,8% Γερμανία Πολωνία Ην. Βασίλειο Μάλτα ,100 42,4% 11,6% 7,4% Ην. Βασίλειο Γερμανία Ιταλία Ουγγαρία ,031 28,0% 7,3% 7,1% Γερμανία Ην. Βασίλειο Αυστρία Πολωνία ,014 41,7% 7,2% 4,4% Γερμανία Ην. Βασίλειο ΗΠΑ Ρουμανία ,013 15,6% 12,5% 7,8% Γερμανία Ιταλία Γαλλία Στοιχεία Πηγές Eurostat 2008, European Commission 2007, wγo 2006, European Communities 2005, Mintel 2oo5b, WΓO 2004, WΓO 2003, ΕΣΥΕ, ΚΟΤ. Πίνακας 3. Εξερχόμενος τουρισμός, τουριστικές δαπάνες και κύριες χώρες επίσκεψης των τουριστών από τις νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε. Χώρα Πληθυσμός Εξερχόμενος Ανά 100 Δαπάνες Δαπάνες / Κύριες χώρες επίσκεψης (2002) (εκατ.) τουρισμός κατοίκους (εκατ. ε»~ ταξίδι ( ) (000» (2003) η χώρα 2η χώρα 3η χώρα Βουλγαρία 7, α Τουρκία? Ρουμανία Σερβία-Μαυροβούνιο Εσθονία 1, β 129Ύ Ρωσία Φινλανδϊα Λετονία Κύπρος 0, α β 695 Ελλάδα Τουρκία Ην. Βασίλειο Λετονία 2, β 105 Ρωσία Εσθονία Λιθουανία Λιθουανία 3, β 101 Ρωσία Πολωνία Λετονία Μάλτα 0, α Ουγγαρίαδ 10, ,2(S ΗΠΑ 140 Ρουμανία? Σλοβακία Αυστρία Πολωνία 38, β 75 Ρωσία Γαλλία Ιταλία Ρουμανία 21, Βουλγαρία Τουρκία Ιταλία Σλοβακία 5, β Τσεχία Κροατία Βουλγαρία Σλοβενία 1, β 287 Κροατία Ιταλία Αυστρία!σεχίαε 10, β 49 Κροατία Σλοβακία Γαλλία ΕΛΛΑΔΑ '--- 10, δ - Ιταλία Γερμανία Τουρκία Σημειώσεις:α Στοιχεία β Στοιχεία γ Στοιχεία δ Οι προερχόμενοι από την Ουγγαρία τουρίστες επισκέπτονται την Ελλάδα ως έκτο στησειρά προορισμό ( τουρίστες το 2001). ε Οι προερχόμενοι από την Τσεχία τουρίστες επισκέπτονται την Ελλάδα ως πέμπτο στη σειρά ~o~ρισμό ( τουρίστες το 2001).. ' ηγη.wro 2006,European Communities 2005, Mintel 2005b, WΓO 2004, MIntel 2004, WΓO 2003.

7 36 ΓEorPACDIEΣ,N 16, 2010, οποία, παρά την απόστασή της από τις υπόλοιπες χώρες της διεύρυνσης, πρ σελκύει και εκείνη τουρίστες από τις ίδιες αγορές, ενώ η ζήτηση για διακοπι στο νησί προέρχεται στη μεγάλη της πλειοψηφϊα (55,4%) από το Ηνωμένο Β( σίλειο. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι από τις 12 υπό εξέτα χώρες οι επτά δέχονται τουρίστες πρωτίστως από τη Γερμανία. Ο Χάρτης 1 π ρουσιάζει τις ροές τουριστών και τα τουριστικά έσοδα στις υπό εξέταση χώρ 2.2. Οι νέες χώρες-μέλη ως πηγές αποστολής τουριστών Στον Πίν. 3 παρουσιάζονται οι χώρες της διεύρυνσης ως προς τις δυνατότητ και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που διαθέτουν προκειμένου να λειτουργήσ ως πηγές αποστολής τουριστών. Έμφαση δίνεται στον εξερχόμενο τουρισμ και στις πραγματοποιούμενες τουριστικές δαπάνες, ενώ ενδιαφέρον παρουσι Ό ζουν και οι χώρες που επισκέπτονται συχνότερα. Οι περισσότερες νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε. είναι μικρές πληθυσμιακά κα γεωγραφικά, με εξαίρεση την Πολωνία και τη Ρουμανία και σε μικρότερο βαθμό την Τσεχία και την Ουγγαρία. Το γεγονός αυτό περιορίζει σημαντικά τις δυ νατότητές τους ως χωρών αποστολής τουριστών και τις καθιστά δευτερεύουσα σημασίας αγορές εκδήλωσης τουριστικής ζήτησης. Επιπλέον, οι πραγματο ποιούμενες ανά ταξίδι δαπάνες των τουριστών που προέρχονται από τις χώρε της διεύρυνσης είναι για την πλειοψηφϊα των χωρών αυτών εξαιρετικά χαμηλές Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Τσεχίας ( 49), της Ρουμανίας ( 73 και της Πολωνίας ( 75), ενώ εξαίρεση αποτελούν η Μάλτα ( 1.087), η Σλοβα κία ( 1.070) και η Κύπρος ( 695). Όπως ήταν αναμενόμενο, ο εξερχόμενος τουρισμός από τις νέες χώρεςμέλη της Ε.Ε. κατευθύνεται κατά κύριο λόγο στις γειτονικές χώρες, γεγονός που σχετίζεται άμεσα με τις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες των κατοίκων των χωρών αυτών και τη μικρή ταξιδιωτική τους εμπειρία. Η προερχόμενη από τις χώρες της διεύρυνσης τουριστική ζήτηση αναπτύσσεται σε περιφερειακό επίπεδο, στις γειτονικές χώρες, με κάποιες από τις οποίες υπάρχουν ι- σχυροί οικονομικοί και πολιτισμικοί δεσμοί (π.χ. Ρωσία). Χαρακτηριστικός είναι ο Χάρτης 2, στον οποίο παρουσιάζονται οι πραγματοποιούμενες δαπάνες και οι κύριες χώρες επίσκεψης των προερχόμενων από τις νέες χώρες-μέλη τουριστών. Η Ελλάδα αποτελεί τον δημοφιλέστερο τουριστικό προορισμό για τους Κύπριους, ενώ σε μικρό βαθμό προσελκύει τουρίστες από την Τσεχία και την Ουγγαρία. 3. Σύγκριση επιλεγμένων τουριστικών μεγεθών των νέων χωρών-μελών με τα αντίστοιχα τουριστικά μεγέθη της Ελλάδας Για τον καλύτερο προσδιορισμό των νέων συνθηκών που δημιουργούνται για τον ελληνικό τουρισμό ως συνέπεια της ευρωπαϊκή; διεύρυνσης είναι απαραίτητο να εξεταστεί η τουριστική δυναμική της Ελλάδας και οι γενικότερες τουριστικές επιδόσεις της, σε σχέση με αυτές των νέων χωρών-μελών. Υιοθετώντας μια ανάλογη προσέγγιση με αυτή που χρησιμοποιήθηκε προηγουμένως για τις 12 χώρες της διεύρυνσης, μπορούμε να εξαγάγουμε χρήσιμα συμπεράσμα- R

8 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑ ΥΡΙΝΟΥ ΔΗΣ 37 Χάρτης 1. Κύριες χώρες αποστολής τουριστών προς τις νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε. και τουριστικά έσοδα (2006) Εισερχόμενοι τουριστες %1η ΕπιλσΥή 2η Επιλογή Ν 3ηΕπιλσΥή ΔΝ Χάρτης 2. Κύριες χώρες επίσκεψης τουριστών προερχόμενων από τις νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε. και τουριστικές δαπάνες (2005) Russla Χώρες ΕπΙσκεψης Ν1η Επιλογή Ν2ηΕπιλογή Ν3η Επιλογή

9 38 ΓΕΩΓΡΑ(])/ΕΣ, Ν Ο 16,201 Ο Διάγραμμα 1. Αφίξεις τουριστών και επισκεπτών στις χώρες της διεύρυνσης ; Ι Ι &:.~ ~ ~.~ g -σ ~ j ::;; 1.~.~.~.2 ~ g ~ ~ ~ ~ ο Ι- W '" c:: ιr. " ν" Χώρα i Διάγραμμα 2. Εξερχόμενος τουρισμός από χώρες της διεύρυνσης ανά 100 κατοίκους Ο Τουρίστες ~ιc:...κtπτες ο <= <= F <= F F JL UΙ ~ V' J2 J2 ~ J2 g ο J2-8 ο ο, J2 > ο σ, > -< Ci > ο ο ε ο -σ ο ο ~ ~ ~ χ > ::Ι. <Ω. ~ 5 ο ~ < " ::;; > ο " "'- ο f- ω φ ο -σ -< ο '" <: ο ο, ω '"' '"' ΧώΡΕς τα για τη θέση της Ελλάδας ως τουριστικού προορισμού σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες. Η Ελλάδα ως καθιερωμένη χώρα υποδοχής τουριστών επιτυγχάνει σημαντικά υψηλότερες αφίξεις σε σχέση με τις νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όπως προκύπτει από τον Πίν. 2, η Ελλάδα το 2006 κατέγραψε περισσότερες αφίξεις αλλοδαπών τουριστών από ό,τι οι υπόλοιπες υπό σύγκριση χώρες, συνεπεία και του γεγονότος ότι θεωρείται εδώ και χρόνια κλασικός τουριστικός προορισμός. Κατ' αντιστοιχία, και τα προερχόμενα από τον τουρισμό έσοδα της Ελλάδας είναι σαφώς υψηλότερα σε απόλυτους αριθμούς από ό,τι αυτά των υπολοίπων χωρών. Ενδιαφέροντα συμπεράσματα προκύπτουν όμως και από την εξέταση των ανά τουρίστα εσόδων, με στοιχεία του 2006, όπου η Ελλάδα (889 $ ΗΠΑ) επιτυγχάνει καλύτερες επιδόσεις από τις περισσότερες υπό εξέταση χώρες, αν και υστερεί έναντι τεσσάρων άλλων χωρών, με χαοακτηριοτικοτεοε; περιπτώσεις αυτές της Σλοβενίας και της Κύπρου.

10 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ ΔΗΣ 39 Όσον αφορά στην υποδομή φιλοξενίας (αριθμός κλινών σε εγκαταστάσεις φιλοξενίας), είναι περισσότερο από εμφανής η μεγαλύτερη προσφορά της Ελλάδας, γεγονός που σχετίζεται άμεσα με την αυξημένη τουριστική ζήτηση που παρουσιάζει η χώρα σε σύγκριση με τις χώρες της διεύρυνσης. Σημαντική είναι η προσφορά σε επίπεδο υποδομών φιλοξενίας και από άλλες χώρες, όπως η Τσεχία και η Πολωνία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πραγματοποίηση συγκρίσεων και η εξαγωγή συμπερασμάτων με κριτήριο τις χώρες προέλευσης των τουριστών. Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι η Ελλάδα, λόγω γεωγραφικής θέσης κυρίως, στηρίζει σε μικρότερο βαθμό την εκδήλωση της τουριστικής της ζήτησης σε γειτονικές της χώρες, ταυτόχρονα όμως, όπως και οι περισσότερες από τις υπό εξέταση χώρες, εξαρτά σε σημαντικό βαθμό την αλλοδαπή τουριστική της ζήτηση από τη γερμανική αγορά και δευτερευόντως α- πό αυτήν του Ηνωμένου Βασιλείου. Το γεγονός αυτό βρcσκεται σε συνάρτηση με την αυξημένη ζήτηση για ταξίδια από τις δύο αυτές χώρες και την κυρίαρχη θέση τους διεθνώς ως χωρών αποστολής τουριστών. Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό είναι η έντονη εξάρτηση της τουριστικής ζήτησης προς την Ελλάδα από δύο μόνο αγορές (Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο). Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2006 οι προερχόμενοι από τις συγκεκριμένες χώρες τουρίστες πραγματοποίησαν το 37,9% των συνολικών α- φίξεων αλλοδαπών τουριστών στην Ελλάδα. Αυτό δείχνει ένα δείκτη εξάρτησης από τις αγορές αυτές που είναι υψηλότερος από αρκετές χώρες της διεύρυνσης, αν και υπάρχουν άλλες χώρες, όπως η Κύπρος (64,3%), η Εσθονία (57,5%), η Μάλτα (54%), η Πολωνία (48,9%) και η Σλοβακία (46,9%), που παρουσιάζουν μεγαλύτερη συγκέντρωση της προερχόμενης από δύο μόνο χώρες-προορισμούς ζήτησης. Αντίθετα, χώρες όπως η Λετονία και η Λιθουανία, παρότι βρίσκονται σε σαφώς πρωιμότερα στάδια τουριστικής ανάπτυξης, καταγράφουν σημαντικές αφίξεις από μεγαλύτερο αριθμό χωρών. Εξετάζοντας τις νέες χώρες-μέλη ως δυνητικές πηγές αποστολής τουριστών προς την Ελλάδα, προκύπτει ότι λίγες χώρες αποστέλλουν αξιόλογο αριθμότουριστών, με σημαντικότερη την Κύπρο, γι~ την οποία η Ελλάδα αποτελεί τον δημοφιλέστερο προορισμό διακοπών ( Κύπριοι τουρίστες το 2003). Σε μικρότερο βαθμό εκδηλώνουν ενδιαφέρον για διακοπές στην Ελλάδα οι Τσέχοι ( τουρίστες το 2001), οι Ούγγροι ( τουρίστες το 2001) και οι Πολωνοί ( τουρίστες το 2003). Οι υπόλοιπες χώρες, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν αποτελούν πηγές από τις οποίες το ελληνικό τουριστικό προ ίόν δέχεται τουρίστες-πελάτες (WΤO 2003, 2004, European Communities 2005, WΠC 2006). 4. Η τουριστική πολιτική Καιστρατηγική των νέων χωρών-μελών.- $ ς ΟΙ ιστορικές και πολιτικές συνθήκες των προηγούμενων δεκαετιών στην Ευ- Ρώπη επηρέασαν καθοριστικά την οικονομική και κοινωνική πορεία των νέων χωρών-μελών και προσδιόρισαν, όπως είναι φυσικό, την τουριστική τους ανάπτυξη. Με εξαίρεση την Κύπρο, την Ουγγαρία και τη Μάλτα, που εδώ και χρόνια αποτελούν καθιερωμένους και γνωστούς τουριστικούς προορισμούς, οι υπόλοιπεςχώρες πολύ πρόσφατα άρχισαν να προσβλέπουν στην ανάπτυξη του τουρισμού και των διεθνών ταξιδιών. Στη συνέχεια επιχειρείται η συνοπτική πα-

11 40 ΓΕΩΓΡΑ(])/ΕΣ, N o ρουσίαση της τουριστικής πολιτικής των χωρών της διεύρυνσης, με παράλληλη αξιοποίηση πρόσφατης έκθεσης του World Economic Forum The Travel αtzd ToLlrism Competitiveness Report Furthering the Process ο! Econornic Development. Από την έκθεση αξιοποιούνται ιδιαίτερα επιλεγμένοι τουριo'tι_ κοί-ταξιδιωτικοί δείκτες των νέων χωρών-μελών της Ε.Ε., οι οποίοι με κλίμακα από 1 (ελάχιστο) έως 7 (μέγιστο) παρουσιάζουν την επίδοση της συγκεκριμένης χώρας σε μια συγκεκριμένη παράμετρο-δείκτη, σε σχέση πάντοτε και με τη γενικότερη αποτελεσματικότητα της οικονομίας της (βλ. Πίν. 4). Οι δείκτες εντάσ, σονται στο ρέον κείμενο μέσα σε παρένθεση.,ι Πίνακας 4. ι Επιλεγμένοι τουριστικοί και ταξιδιωτικοί δείκτες των χωρών της διεύρυνσης,~ \.11 Ι='. tj\ 'ι=" 'ς) χ 'ω Q 1="'1=" :! Qι Ι=' tj\ ::ι - Qι χ Q.. 'C> 'ω Ι:> 'ς) - ω Β- χ Ι=' ;;> Q Ι:> ~ Ι=" χ - Q, ΧΙ=' ψι μ 9 ~ ~,~ ;;>,~? ~ ~ Ι:> 'ω ο ;;> Ξ1 'Ξ _ Ι=" Q ~ οι,_ tj\w χ tj\ 'ς) ::ι Q,;;> - ;;> ::'C> S Ι=" χ :::1. c:ι c:> :! t:s μ \.1\ μ 'ω ::ι Q cιl="w~ ::ισ Ι=' ",.g '1 $ Χ, [ - μ ~ ~,1="7 '- Q.. Ι:> ω cι Χ,.} Q cι Ι=' - Q?- Ι=" g cι '$ ::ι μμ-r.q oq ω χ~ χ - cι oq cι Ι=' '$ ::ι CΙI=' φ Ι=' cι Ι=' -.. σc:ι~~ Q Ι=' ;;> Q ::ι Q φ Ι='. Φ. ~ '~ ;;>-< Ι:> - '$ cιωxi=' ~ ω Q ~ ;;> ~ Ι='. ;;> φ ~ == eo g Ι:> Ι:> >ο ::ι Ε-< ;;>. ==- <oq -σ χ Ι=' oq ~ Ι=' Βουλγαρία 4,1 2,8 4,4 4,6 5,1 4,0 5,6 4,7 Εσθονία 4,7 3,2 4,8 4,9 5,4 4,4 5,5 4,5 Κύπρος 5,5 3,8 6,1 4,5 5,2 3,7 6,5 5,1 Λετονία 3,2 3,2 4,1 4,7 5,3 4,5 4,3 4,3 Λιθουανία 3,2 3,1 3,8 4,3 5,1 3,8 4,4 4,8 Μάλτα 5,4 3,6 5,6 3,7 5,3 3,9 6,0 4,7 Ουγγαρία 4,2 3,0 4,1 4,1 5,3 4,3 4,4 5,2 Πολωνία 4,2 2,6 3,6 4,2 5,3 4,0 3,6 5,5 Ρουμανία 3,4 2,4 3,5 4,2 5,0 3,9 4,4 4,6 Σλοβακία 3,1 2,3 4,3 4,7 5,8 5,5 4,7 5,6 Σλοβενία 3,5 2,7 5,2 3,9 5,2 3,6 5,0 4,4 Τσεχία 4,0 3,4 4,5 4,0 5,5 4,1 4,6 5,8 ΕΛΛΑΔΑ 4,9 3,7 6,0 4,0 5,2 3,8 5,7 5,3, Πηγή: World Economic Forum Η Βουλγαρία έχει επιτύχει τα τελευταία χρόνια τη διαρκή ενδυνάμωση της θέσης της ως νέου-ανερχόμενου τουριστικού προορισμού, ενισχυμένη σημαντικά και από την ένταξη της χώρας στους καταλόγους των σημαντικότερων ιουτ operators. Η τουριστική προοπτική της Βουλγαρίας ως χώρας υποδοχής τουριστών εκτιμάται ως θετική, ωστόσο ο εξερχόμενος τουρισμός και η τάση των κατοίκων της για διακοπές στο εξωτερικό εμφανίζονται ιδιαίτερα περιορισμένοι. Οι σχετικές με τα ταξίδια και τον τουρισμό πολιτικές τυγχάνουν σχετικά ικανοποιητικής προτεραιότητας (συντελεστής 4,1) ενώ ιδιαίτερα θετική εϊναι η γενικότερη αντίληψη περί της σημασίας του τουρισμού (5,6) και η ύπαρξη ανθρώπινου δυναμικού (5,1), το οποίο όμως δεν είναι επαρκώς καταρτισμένο. Οι τουριστικές υποδομές της εμφανίζονται μέτρια ανταγωνιστικές (4,4), ε- νώ σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο βρίσκονται οι υποδομές που σχετίζονται με τις αερομεταφορές (2,8) (World EconomicForum 2007).

12 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, θεοδωροσ ΣΤΑ ΥΡΙΝΟΥ ΔΗΣ 41 Η Εσθονία δεν έχει να επιδείξει ιδιαίτερα ανεπτυγμένους τουριστικούς προορισμούς, αν και διαθέτει αξιόλογους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους (4,5). Εξαίρεση αποτελεί η πρωτεύουσα Ταλίν, η οποία αναπτύσσεται ως προορισμός για μικρής διάρκειας διακοπές, προσελκύοντας ταυτόχρονα και κρουαζιέρες. Προσδοκίες υπάρχουν για τη μελλοντική ανάπτυξη του οικοτουρισμού και του ιαματικού τουρισμού, γεγονός που υποβοηθείται από τη θετική αντίληψη περί της σημασίας-αξίας του τουρισμού (5,5) που υπάρχει στη χώρα και την υψηλή διαθεσιμότητα ανθρώπινου δυναμικού, όχι όμως ιδιαίτερα καταρτισμένου. Εξίσου θετικά λειτουργεί η ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προ"ίόντος σε επίπεδο τιμών (4,9), ενώ σταδιακά αυξάνεται η προτεραιότητα που δίνεται στις σχετικές με τον τουρισμό στρατηγικές (4,7). Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη των υποδομών που σχετίζονται με τις αερομεταφορές (3,2) (World Economic Forum 2007). Ο εξερχόμενος τουρισμό; της χώρας είναι α- ναμενόμενα περιορισμένος. Η Κύπρος θεωρείται κατεξοχήν τουριστικός προορισμός, ωστόσο, παρά την τουριστική ανάπτυξη που έχει γνωρίσει τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα σχετιζόμενα εν μέρει με την τουρκική κατοχή τμήματος του νησιού. Η γεωγραφική της θέση την καθιστά ευάλωτη σε ανεξάρτητους, μη ελεγχόμενους εξωγενείς παράγοντες (π.χ. πόλεμος στο Ιράκ), ενώ οι τουριστικές υποδομές της είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες (6,1), αν και σχετίζονται κυρίως με την ικανοποίηση της ζήτησης για μαζικό τουρισμό. Η αντίληψη περί της σημασίας του τουρισμού είναι πάρα πολύ ανεπτυγμένη (6,5), γεγονός που δικαιολογεί και τη μεγάλη αναπτυξιακή προτεραιότητα που απολαμβάνουν οι τουριστικές στρατηγικές (5,5). Αδυναμία παρατηρείται σε επίπεδο διαθεσιμότητας καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού (3,7) (World Economic Forum 2007). Με αυτά τα δεδομένα, ο Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού έχει στραφεί τα τελευταία χρόνια στην ανάπτυξη των εναλλακτικών μορφών τουρισμού (αγροτουρισμός, τουρισμός ευεξίας κ.ά.), ενώ επιδιώκει τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντοξ της νήσου, την αύξηση των επαναλαμβανόμενων τουριστών και της διάρκειας διαμονής καθώς κ:~ι τη μείωση της εποχικότητας. Εξετάζοντας την Κύπρο ως χώρα αποστολής τουριστών, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι Κύπριοι, παρά τον μικρό αριθμό τους, εκδηλώνουν αυξημένη τάση για ταξίδια (90%). Στη Λετονία οι βασικές υποδομές παρουσιάζουν σημαντικά προβλήματα, ιδιαίτερα οι σχετιζόμενες με τις αερομεταφορές (3,2), γεγονός που επιβάλλει την πραγματοποίηση μεγάλων επενδύσεων ώστε να βελτιωθούν και να εκσυγχρονιστούν. Ανάλογες ανάγκες υπάρχουν και στην ανάδειξη-αξιοποίηση των βασικών τουριστικών πόλων έλξης της χώρας. Η κατάσταση αυτή σχετίζεται ά- μεσα με τη χαμηλή τουριστική αντίληψη (4,3) των Λετονών και τη χαμηλή προτεραιότητα που δίνεται στις σχετικές με τα ταξίδια στρατηγικές (3,2). Οι Λετονοϊ εκδηλώνουν ιδιαίτερα υψηλή προδιάθεση για ταξίδια στο εξωτερικό, που φτάνει το 100%. Η Λιθουανία παρουσιάζει τους μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης μεταξύ των νέων χωρών-μελών, γεγονός που την καθιστά σημαντικό πόλο προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. Η χώρα διαθέτει σημαντικές περιοχές αναγνωρισμένες από την υκεεοο, πάρκα και ιαματικές πόλεις, ενώ από τον Οκτώβριο του 2003 είναι πλήρες μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (Minte12004). Η ζήτηση για διακοπές στη Λιθουανία προέρχεται από ευρωπαϊκό; χώρες, όπου επικεντρώνεται και η προσπάθεια προσέλκυσης τουριστών μέσω της ίδρυσης γρα-

13 42 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, N 16, φείων πληροφόρησης, αν και η προτεραιότητα που δίνεται στις στρατηγικές που σχετίζονται με τα ταξίδια και τον τουρισμό (3,2) και η γενικότερη τουριστική α- ντίληψη (4,4) είναι περιορισμένες. Βασικός στόχος της Λιθουανίας είναι η ανά_ πτυξη του τουρισμού κρουαζιέρας, ενώ επιδιώκεται η ενίσχυση της παρουσίας των διεθνών αλυσίδων ξενοδοχείων και η προσέλκυση αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους, πιθανότατα ως αποτέλεσμα της συνειδητοποίησης του χαμη_ λού επιπέδου των τουριστικών υποδομών. Η Λιθουανία αποτελεί τη σημαντικό_ τερη χώρα της Βαλτικής σε αριθμό εξερχόμενων τουριστών, αν και οι τουριση, κές τους δαπάνες βρίσκονται ακόμη σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Η Μάλτα θεωρείται σήμερα χώρα κυρίως υποδοχής τουριστών και σε μικρό βαθμό χώρα αποστολής. Η τουριστική ανάπτυξη του νησιού έχει περιθώρι βελτίωσης, αν και οι αμιγώς τουριστικές υποδομές είναι ικανοποιητικά ανε πτυγμένες (5,6), σε αντίθεση με τις σχετιζόμενες με τις αερομεταφορές (3,6). Προσελκύει περιηγητές για επίσκεψη στα προστατευόμενα από την UNESCQ μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς της, την τειχισμένη πόλη της Βαλέτας κα τουρίστες που ενδιαφέρονται για τον καταδυτικό τουρισμό. Στόχος της Malt Tourist Authority είναι η επανατοποθέτηση του τουριστικού της προϊόντοξ, διαφοροποίησή του σε σχέση με την προσφορά διακοπών με κίνητρο τον ήλιο και τη θάλασσα και η καλύτερη δυνατή διασπορά της ζήτησης μέσα στο έτος. Σ αυτό το πλαίσιο επιδιώκεται η ανάπτυξη νέων τουριστικών προϊόντων, όπως ο περιπατητικός τουρισμός, ο πολιτιστικός τουρισμός και οι σύντομες επισκέψει (short breaks). Ταυτόχρονα καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια για την εξασφάλιση ευρωπα"ίκών χρηματοδοτήσεων για τη συντήρηση των πολιτισμυαέν μνημείων και τον εντοπισμό και την ικανοποίηση των αναγκών εκπαίδευση και κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού που απασχολείται στον τουρισμό καθώς καταγράφεται μειωμένη επίδοση (3,9) σε αυτό τον τομέα. Ιδιαίτερα θετικές είναι οι επιδόσεις της Μάλτας σε σχέση με την προτεραιότητα που δίνεται στις τουριστικές αναπτυξιακές στρατηγικές (5,4) και τη γενικότερη αντίληψη περί της σημασίας του τουρισμού (6,0) (World Economic Forum 2007). Στην Ουγγαρία βασικός τουριστικός πόλος έλξης είναι η πρωτεύουσα Βουδαπέστη. Κύρια επιδίωξη του Hungarian Tourist Board είναι να καταστήσει τη χώρα γνωστό και οικείο προορισμό σε πολίτες προερχόμενους από δυτικοευοωπαϊκά; χώρες. Σε αυτό το πλαίσιο επιδιώκεται και η προσέλκυση αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους, ενώ το 2003 η Ουγγαρία ξεκίνησε οργανωμένη διαφημιστική-εκστρατεία για την ενίσχυση της ζήτησης για τουρισμό υ- γείας και ευεξίας, εκμεταλλευόμενη και τα φυσικά της πλεονεκτήματα, αφού διαθέτει την πέμπτη μεγαλύτερη προσφορά σε ιαματικά νερά παγκοσμίως, ενώ η Βουδαπέστη θεωρείται η μεγαλύτερη ιαματική πόλη της Ευρώπης (Minte! 2004), γεγονός που συνδέεται και με την υψηλή της επίδοση (5,2) στο πεδίο των διαθέσιμων φυσικών και πολιτιστικών πόρων. Η χώρα δίνει ικανοποιητική προτεραιότητα στις τουριστικές στρατηγικές που αφορούν στην ανάπτυξη του τουρισμού (4,2), ενώ διαθέτει καλό ανθρώπινο δυναμικό (5,3), μέρος του οποίου είναι ικανά καταρτισμένο (4,3). Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά και ο αριθμός των ξένων επενδύσεων που υλοποιούνται στη χώρα, γεγονός που α- ναμένεται να ενταθεί στο μέλλον με αφορμή την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε. Ο εξερχόμενος τουρισμός από την Ουγγαρία παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη, εν μέρει εξαιτίας του μεγάλου αριθμού Ούγγρων ομογενών. Η Πολωνία προσελκύει υπολογίσιμο αριθμό τουριστών και μεγάλο αριθμό ημερήσιων επισκεπτών" Παρά τη χαμηλή τουριστική αντίληψη (3,6) που κα-

14 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑ ΥΡΙΝΟΥ ΔΗΣ 43.ι.- ) ν 1- ταγράφεται, σημαντικές δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης παρουσιάζουν οι πόλεις της Βαρσοβίας και της Κρακοβίας, οι οποίες μπορούν να εξελιχθούν α- κόμη περισσότερο σε προορισμούς τουρισμού πόλεων. Η τουριστική στρατηγική marketing της Πολωνίας περιορίζεται σημαντικά από την έλλειψη πόρων, με αποτέλεσμα να αρκείται σε κλασικές μεθόδους προώθησης του τουριστικού της προϊόντοξ. Η αναβάθμιση των τουριστικών υποδομών που έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια (3,6) αναμένεται να συνοδευτεί από τη διοχέτευση σημαντικών πόρων (εν μέρει κοινοτικών) για την ενίσχυση των οδικών αρτηριών της χώρας και των σχετικών με τις αερομεταφορές υποδομών (2,6), οι οποίες παρουσιάζουν σημαντικά προβλήματα και ελλείψεις. Αντίθετα, θετικά για την τουριστική δυναμική της χώρας λειτουργούν οι πλούσιοι φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι (5,5) και το ανθρώπινο δυναμικό (5,3) (World Economic Forum 2007). Ο μεγάλος πληθυσμός της χώρας σε συνδυασμό με τη μεγάλη προδιάθεση για εκδήλωση ταξιδιών καθιστούν την Πολωνία δυνητική χώρα αποστολής τουριστών. Η Ρουμανία, μία από τις μεγαλύτερες πληθυσμιακά χώρες της διεύρυνσης, δεν συνιστά σημαντική χώρα προσέλκυσης διεθνών τουριστών, γεγονός που συνδέεται και με τη χαμηλή της προτεραιότητα στις σχετικές με τα ταξίδια και τον τουρισμό στρατηγικές (3,4). Οι τουριστικές προσδοκίες της Ρουμανίας από την ένταξή της στην Ε.Ε. είναι μεγάλες. Στοχεύει κυρίως σε καθιερωμένες τουριστικά χώρες αποστολής τουριστών, όπως οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο κ.ά. Σε αυτό το πλαίσιο επιδιώκεται η δημιουργία εξειδικευμένων τουριστικών περιοχών και η ενίσχυση των τουριστικών της υποδομών (3,5) και αυτών που σχετίζονται με τις αερομεταφορές (2,4), καθώς υστερούν σημαντικά. Με αφορμή την ένταξή της στην Ε.Ε. η Ρουμανία αναμένει περαιτέρω ενίσχυση των ξένων επενδύσεων στον τουρισμό, αν και οι μέχρι σήμερα επενδύσεις από διεθνείς τουριστικές επιχειρήσεις δεν μπορούν να χαρακτηριστούν περιορισμένες. Η δυναμική της Ρουμανίας ως χώρας αποστολής τουριστών είναι υπολογίσιμη, αν και οι πραγματοποιούμενες δαπάνες από πολίτες της χώρας, κατά τις διακοπές τους στο εξωτερικό, είναι ακόμη περιορισμένες. Η Σλοβακία έχει δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης, με έμφαση στις δραστηριότητες που σχετίζονται με τη φύση (π.χ. αναρρίχηση, σκι κ.ά.), καθώς διαθέτει σημαντικούς φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους (5,6). Ταυτόχρονα ε- πιδιώκει την προώθηση των σχετικών με τον θερμαλισμό, τα κέντρα περιποίησης και τις ιαματικές πηγές δραστηριοτήτων. Τα συγκριτικά τουριστικά πλεονεκτήματα της χώρας περιλαμβάνουν την προνομιούχα γεωγραφική της θέση, τις φυσικές ομορφιές της, τη χαμηλή τιμή (4,7) των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών και το διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό (5,8), και δη το εκπαιδευμένο (5,5). Το Slovak Tourist Board (ιδρύθηκε μόλις το 1995) δίνει έμφαση στην προσέλκυση τουριστών από γειτονικές χώρες με τις οποίες υπάρχουν στενές σχέσεις, κοινές εμπειρίες και κουλτούρα (π.χ. Τσεχία, Ουγγαρία κ.ά.) και χώρες που παρουσιάζουν σημαντική τουριστική δυναμική (π.χ. Γερμανία, Ρωσία, Ολλανδία κ.ά.). Παρ' όλα αυτά, η Σλοβακία οφείλει να αυξήσει την προτεραιότητα που δίνει στις σχετικές με τον τουρισμό στρατηγικές (3,1). Μέρος των χρηματοδοτήσεων που θα προέλθουν από την Ε.Ε. αναμένεται να διατεθούν για την ποιοτική αναβάθμιση και τη διεύρυνση των προσφερόμενων υπηρεσιών στα τουριστικά καταλύματα και τη βελτίωση των υποβαθμισμένων αε- Ρομεταφορών (2,3) της χώρας (Mintel 2004). Η Σλοβενία θεωρείται από τις πλέον ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες της διεύρυνσης. Ως τουριστικός προορισμός, παρότι παρουσιάζει χαμηλή προ-

15 44 ΓΕΩΓΡΑ(])/ΕΣ, Ν Ο 16,2010,32-51 τεραιότητα στις σχετικές με τον τουρισμό και τα ταξίδια στρατηγικές (3,5) Και ιδιαίτερα περιορισμένη ανταγωνιστικότητα τιμής (3,9), προσελκύει μεγάλο α- ριθμό εκδρομέων, ενώ μπορεί να επωφεληθεί από τη γειτνίαση της με σημαντι_ κές ευρωπαϊκά; χώρες αποστολής τουριστών (Γερμανία, Αυστρία, Ιταλία). Βασικό πλεονέκτημά της είναι η ύπαρξη διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού (5,2) (World Economic Forum 2007). Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού (τουρισμός ευεξίας, χειμερινός τουρι, σμός, ιαματικός τουρισμός, συνεδριακός τουρισμός, θαλάσσιος τουρισμός κ.ά.). Τα βασικά πλεονεκτήματα της χώρας ως τουριστικού προορισμού περιλαμβά_ νουν τη γεωγραφική της θέση, τη διαφοροποίηση του τουριστικού προ'ίόντος της και τις δυνατότητες που προσφέρει για μικρής διάρκειας διακοπές. ΤΟ Slovenia Tourist Board αποβλέπει στην εντατική χρήση των σύγχρονων τεχνικών του marketing, ενώ τα κεφάλαια που θα προέλθουν από τις ευρωπα'ίκές χρηματοδοτήσεις αναμένεται να βελτιώσουν τις τουριστικές υποδομές, κυρίως αυτές που σχετίζονται με τις αερομεταφορές (2,7), να αναπτύξουν νέους προορισμούς και να ενισχύσουν την προώθηση του τουριστικού ποοϊοντο; της χώ ρας. Ο εξερχόμενος τoυρισμ~ς της χώρας είναι μεγαλύτερος από τον εισερχό ' μενο, αλλά παρουσιάζει χαμηλή τουριστική δαπάνη. Στην Τσεχία η πρωτεύουσα Πράγα γνωρίζει σημαντική αύξηση στις αφί ξεις τουριστών για μικρής διάρκειας διακοπές, χωρίς όμως να καταστεί δυνατόν οι υπόλοιπες περιοχές της χώρας να ακολουθήσουν τους ίδιους ρυθμούς τουριστικής ανάπτυξης, παρά τη σχετικά υψηλή τουριστική αντίληψη που υπάρχει στη χώρα (4,6). Παρ' όλα αυτά, η Τσεχία έχει αναπτύξει ιδιαίτερα τον ιαματικό τουρισμό, κυρίως μέσω των 40 ιαματικών πόλεών της, υποβοηθούμενη και από τους ιδιαίτερους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους που διαθέτει (5,8). Με αφορμή την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε. αναμένεται ενίσχυση των επιχειρηματικών ταξιδιών, περαιτέρω αύξηση των εκδρομέων και των τουριστών, κατά κύριο λόγο από χώρες που βρίσκονται σε μικρή απόσταση. Όσον αφορά στις υ- ποδομές, αυτές είναι ικανοποιητικά ανεπτυγμένες μόνο στις κύριες πόλεις της χώρας, αλλά υστερούν στην περιφέρεια, ιδιαίτερα οι σχετιζόμενες με τις αερομεταφορές (3,4). Ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της χώρας αποτελεί το ανθρώπινο δυναμικό της (5,5). Ο εξερχόμενος τουρισμός από την Τσεχία κατευθύνεται κυρίως στις γειτονικές χώρες. 5. Ευκαιρίες και απειλές από την ευρωπαϊκή διεύρυνση για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις Η ευρωπαϊκή τουριστική βιομηχανία αντιμετωπίζει σήμερα συγκεκριμένες προκλήσεις, οι οποίες θα κρίνουν σε σημαντικό βαθμό αφενός τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που θα λάβει ο ευρωπαϊκό; τουρισμός στο μέλλον και αφετέρου την ισορροπία δυνάμεων, σε τουριστικό επίπεδο, μεταξύ των χωρών-μελών της Ε.Ε. Οι σημαντικότερες από αυτές τις προκλήσεις είναι: η διεύρυνση της Ε.Ε. η εισαγωγή του ευρώ σε όλο και περισσότερες ευρωπαϊκετ; χώρες οι δημογραφικές αλλαγές η απελευθέρωση των αγορών (π.χ. των αερομεταφορών) η ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς

16 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑ ΥΡΙΝΟΥ ΔΗΣ 45,ι )- L- lν η εντατικοποίηση της κινητικότητας στο εσωτερικό της Ε.Ε. Κ.ά. (Gallimore 2003). Παράλληλα με τις προκλήσεις που προαναφέρθηκαν, η ευρωπαϊκή τουριστική πολιτική βρίσκεται σε διαρκή προσπάθεια προσαρμογής στο νέο διεθνές τουριστικό περιβάλλον, επιδιώκοντας «... μια ισχυρότερη σύμπραξη υπέρ του ευρωπαϊκού τουρισμού». Αυτή η προσπάθεια προσαρμογής έγινε εμφανής κατά την αναζήτηση και τη μελέτη των τροπολογιών που κατατίθενται στην Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Από αυτές γίνεται σαφές ότι η ευρωπαϊκή τουριστική πολιτική κατευθύνεται πλέον προς: - τη λήψη μέτρων από τις χώρες-μέλη για τη διευκόλυνση της μετακίνησης τουριστών-επισκεπτών από χώρες εκτός Ε.Ε, - την προώθηση των ειδικών μορφών τουρισμού (π.χ, τουρισμός υγείας, ιαματικός, αγροτουρισμός, πολιτιστικός, αθλητικός, εκπαιδευτυωτ; τρίτης ηλικίας κ.ά.) - την ύπαρξη και διάχυση επαρκούς, ομοιογενούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αξιόπιστης πληροφόρησης, που θα διευκολύνει τη λήψη στρατηγικών α- ποφάσεων για την ανάπτυξη του τουρισμού - την καταγραφή και προστασία περιοχών και μνημείων που συνιστούν ταυτόχρονα σημαντικούς πόλους έλξης τουριστών, με παράλληλο σεβασμό και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος (αειφόρος τουριστική ανάπτυξη) - την εναρμόνιση των προτύπων ποιότητας που αφορούν στις τουριστικές επιχειρήσεις και την αύξηση της παρεχόμενης πληροφόρησης προς τους τουρίστες - την ποιοτική ενδυνάμωση (μέσα από εκπαίδευση και κατάρτιση) του ανθρώπινου δυναμικού που δραστηριοποιείται στον τουρισμό (European Parliament 2007). Με τους τρόπους αυτούς η Ε.Ε. επιδιώκει την προώθηση της αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης με σεβασμό στο περιβάλλον (μέσω της ενίσχυσης και των ειδικών και εναλλακτικών μορφών τουρισμού) και έμφαση στην προστασία του ταξιδιώτη-τουρίστα. Ιδιαίτερη όμως βαρύτητα δίνεται στην υποβοήθηση της υγιούς επιχειρηματικής δραστηριότητας και στη βελτίωση του ανθρώπινου δυναμικού ως μέσων αναβάθμισης του τουριστικού ποοϊοντοξ. Η διαμορφωμένη τουριστική πολιτική εντός της Ε.Ε. επιβάλλει στην Ελλάδα να αναλάβει δράσεις προς συγκεκριμένες στρατηγικές κατευθύνσεις (ανάπτυξη ειδικών και εναλλα- Κτικώνμορφών τουρισμού, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, έμφαση στο ανθρώπινο δυναμικό κ.ά.), που, ενώ αποτελούν εδώ και χρόνια διαγνωσμένες α- δυναμίες του ελληνικού τουριστικού προϊόντοξ, δεν έχουν γίνει ουσιαστικές ε- νέργειες στην κατεύθυνση της διόρθωσής τοικ. Η ανάληψη δράσης γίνεται επιτακτική, καθώς οι νέες χώρες-μέλη της Ε.Ε, αναμένεται να αξιοποιήσουν τους ιδιαίτερους πόρους και την τεχνογνωσία που διαθέτουν προκειμένου να δώσουν έμφαση στις ειδικές και εναλλακτικές μορφές τουρισμού, εκμεταλλευόμενες παράλληλα τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται για την ενίσχυση της ιδιωτικής τουριστικής επιχειρηματικής δράσης (Mockaitis 2005). Η Ελλάδα, ως καθιερωμένος τουριστικός προορισμός, και οι ελληνικές :ουριστικές επιχειρήσεις λειτουργούν υπό συνθήκες έντονου ανταγωνισμού σε ενα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές τουριστικό περιβάλλον, Σε αυτό το περιβάλλον βασική τους επιδίωξη πρέπει είναι η ικανοποίηση αφενός των νέων α- παιτήσεων της τουριστικής ζήτησης (π.χ, αυξημένη ανάγκη για εμπλουτισμένα ΤουΡιστικάπροϊόντα, αύξηση συχνότητας και μείωση διάρκειας διακοπών κ.ά.) και αφετέρου η προσαρμογή στα νέα δεδομένα της τουριστικής προσφοράς

17 ',,.,.: _' 10 '" ~ 46 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, N 16, 2010, (π.χ. παγκοσμιοποίηση, κάθετη και ολοκληρωμένη προσφορά τουριστικών ποοϊ, 11: όντων και υπηρεσιών, εμφάνιση νέων προορισμών κ.ά.) (Σταυρινούδης 2004). κ' Ιδιαίτερα από τα μέσα του 2004 το ελληνικό τουριστικό προϊόν και οι του- τι ριστικές επιχειρήσεις της χώρας οφείλουν να αντεπεξέλθουν και στις νέες συν- νι θήκες που διαμορφώνονται στο εσωτερικό της Ε.Ε. ως αποτέλεσμα της ένταξης V1 νέων χωρών-μελών. Η ευρωπαϊκή διεύρυνση δημιουργεί για την Ελλάδα, σε δι τουριστικό και όχι μόνο επίπεδο, ευκαιρίες αλλά και σημαντικό αριθμό απει. νι λών. Στη συνέχεια παρουσιάζονται συνοπτικά οι κυριότερες ευκαιρίες και απει, tc λές, όπως αυτές προέκυψαν από τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν στις ποοη- σ: γούμενες ενότητες του άρθρου. πι νι δι 5.1. Ευκαιρίες για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς (J και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις από την ευρωπαϊκή διεύρυνση ω μι Η ενιαία αγορά των 27 χωρών που προέκυψε από τη διεύρυνση και η ελευθε ρία μετακίνησης του ανθρώπινου δυναμικού στο εσωτερικό της Ε.Ε. προσφέρουν στις ελληνικές τουριστικες επιχειρήσεις τη δυνατότητα να προσελκύουν εργαζόμενους από τις νέες χώρες-μέλη με φθηνότερες αμοιβές, μειώνοντας έ- τσι το κόστος σε μισθούς και αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητά τους. Οι εργαζόμενοι αυτοί μπορεί να καλύπτουν ειδικότητες για τις οποίες απαιτείται χαμηλή ειδίκευση, χωρίς να αποκλειστεί όμως και η προσέλκυση έμπειρων εργαζόμενων για τη στελέχωση θέσεων εργασίας όπου απαιτείται γνώση και εμπειρία που παραδοσιακά έχει αναπτυχθεί στις χώρες αυτές (Harzing 2004). Τέτοιες ειδικότητες είναι, για παράδειγμα, αυτές που σχετίζονται με τον τουρισμό υ- γείας, τον ιαματικό και τον τουρισμό ευεξίας, στους οποίους αρκετές χώρες της διεύρυνσης διαθέτουν σημαντική εμπειρία και εξειδίκευση. Ταυτόχρονα, η αύξηση των ευρωπαϊκών τουριστικών προορισμών και η ελευθερία μετακίνησης στο εσωτερικό της Ε.Ε. αναμένεται να ευνοήσουν την ανάπτυξη των συνδυασμένων ταξιδιών μεταξύ των χωρών-μελών, εν ισχύοντας την παράγωγη ζήτηση και τα πακέτα διακοπών που περιλαμβάνουν προορισμούς σε περισσότερες από μία χώρες. Παρότι η Ελλάδα λίγο μπορεί να ωφεληθεί άμεσα, εξαιτίας της γεωγραφικής απόστασης που τη χωρίζει από τις περισσότερες νέες χώρες-μέλη, η διεύρυνση δεν παύει να αποτελεί μια προοπτική επέκτασης της τουριστικής ζήτησης. Αντίστοιχα, σε μικρό βαθμό, οι ελληνικοί τουριστικοί πρooρ~σμoί μπορούν να ωφεληθούν και από την προσέλκυση περισσότερων τουριστών από τις νέες χώρες-μέλη, δεδομένης της πληθυσμιακής και οικονομικής κατάστασης της πλειοψηφίας των χωρών αυτών. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο η Πολωνία (38 εκατομμύρια) και η Ρουμανία (21,7 εκατομμύρια) διαθέτουν σημαντικό αριθμητικά πληθυσμό, ενώ στις περισσότερες χώρες της διεύρυνσης το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι πολύ χαμηλό. Η μικρή ταξιδιωτική εμπειρία των κατοίκων τους αναμένεται να τους ωθήσει αρχικά σε ταξίδια-επισκέψεις γειτονικών χωρών και στη συνέχεια στους λοιπούς «μακρινούς» ευρωπαϊκού; προορισμούς (όπως η Ελλάδα). Ωστόσο διαχρονικά η ό- ξυνση του ανταγωνισμού και η ύπαρξη της ενιαίας αγοράς αναμένεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω μείωση των τιμών των τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών, επιτρέποντας σταδιακά σε όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού των νέων χωρών-μελών να πραγματοποιούν ταξίδια στο εξωτερικό. Οι νέες χώρες-μέλη, επιδιώκοντας συστηματικά την προσέλκυση ξένων ε- (JΊ νι VC (11 ό< β< λ( μ< tc ΟΙ τα ρι Ο( χε νι, 5.: κι Η xc κέ γα μι, το τη λη σε τη τέ, t

18 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, θεοδωροσ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥ ΔΗΣ 47 πενδύσεων, αποτελούν δυνητικές αγορές επέκτασης των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων, χωρίς βέβαια να παραβλέπεται ότι η απόστασή τους από την Ελλάδα, σε συνδυασμό με το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον άλλων γειτονικών τους χωρών (π.χ. Γαλλίας, Γερμανίας), περιορίζει τις δυνατότητες σημαντικής δραστηριοποίησης των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων. Σε επίπεδο εκπαίδευσης και ανθρώπινου δυναμικού η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τις νέες χώρες προσφέροντάς τους τεχνογνωσία σε θέματα οργάνωσης και λειτουργίας τουριστικών επιχειρήσεων, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην προσπάθειά τους να αναβαθμίσουν το επίπεδο υπηρεσιών και το τουριστικό τους προϊόν γενικότερα. Οι ελλείψεις σε τεχνογνωσία στις χώρες της διεύρυνσης ε- ντοπίζονται κυρίως στους τομείς της διαχείρισης διεθνών ξενοδοχειακών μονάδων, σε θέματα επιχειρησιακής στρατηγικής και αναπτυξιακών επιλογών (Johnson 2005). - Δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι η σταδιακή ένταξη των νέων χωρών-μελών στη ζώνη του ευρώ, η εναρμόνισή τους με την κοινοτική νομοθεσία, την κοινοτική φορολογία και άλλες ενέργειες «προσαρμογής» τους στα κοινοτικά δεδομένα θα αποδυναμώσουν τα επόμενα χρόνια μέρος των α- νταγωνιστικών τους πλεονεκτημάτων σε τουριστικό επίπεδο. Σταδιακά πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι κάποια από τα ανταγωνιστικά τους πλεονεκτήματα (π.χ, χαμηλό επίπεδο αμοιβών) θα εκλείψουν ή θα περιοριστούν. Ειδικότερα, όσον αφορά στην υιοθέτηση του ευρώ από τις χώρες της διεύρυνσης, θα συμβάλει στην ενίσχυση της τουριστικής ζήτησης από τις άλλες χώρες της Ε.Ε., αλλά θα τους αφαιρέσει (όπως έγινε και πριν λίγα χρόνια με την Ελλάδα) το σημαντικό πλεονέκτημα της ελεύθερης διακύμανσης της ισοτιμίας του εθνικού τους νομίσματος και της χρήσης του ως εργαλείου για την ενίσχυση της τουριστικής ζήτησης. Τέλος, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι η προσπάθεια αντιμετώπισης των νέων ανταγωνιστικών συνθηκών που δημιουργούνται για τον ελληνικό τουρισμό είναι δυνατόν να δώσει νέα δυναμική στους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήρεκ, με αποτέλεσμα να επιτευχθεί αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας του τουριστικού ποοϊοντο; της χώρας Απειλές για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις από την ευρωπαϊκή διεύρυνση Η διεύρυνση της Ε.Ε. προσφέρει, όπως προκύπτει και από τα όσα προηγήθηκαν, ευκαιρίες για τον ελληνικό τουρισμό και κυρίως για τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις, Ταυτόχρονα όμως δεν παύει να προκαλεί νέες συνθήκες ανταγωνισμού, σαφώς εντονότερου, στο εσωτερικό της Ε.Ε., με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δεδομένα που συνιστούν κινδύνους-απειλές για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς. Ο βαθμός αναγνώρισης αυτών των κινδύνων και της προέλευσής τους θα κρίνει το πόσο αυτοί θα επηρεάσουν την πορεία του ελληνικού τουρισμού και των ελληνικών τουριστικών επιχειρήσεων στο μέλλον, Πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι η ένταξή τους στην Ε.Ε. θα αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της τουριστικής ζήτησης για τις περισσότερες από τις νέες χώρες-μέλη. Άλλωστε κάποιες από αυτές αποτελούν ήδη γνωστούς και καθιερωμένους διεθνείς τουριστικούς προορι-

19 48 ΓΕΩΓΡΑ([)ΙΕΣ,N 16,201o σμούς (π.χ. Κύπρος, Μάλτα), ενώ άλλες (π.χ. Ουγγαρία) έχουν αναπτύξει σε ση. μαντικό βαθμό τις υποδομές και την τεχνογνωσία γύρω από συγκεκριμένες ε. ναλλακτικές μορφές τουρισμού, όπως ο ιαματικός και ο τουρισμός υγείας Και ευεξίας, και έχουν καθιερωθεί στη συνείδηση των τουριστών που αξιoπoιoύvτo χρόνο των διακοπών τους για τη φυσική και ψυχική τους αναζωογόνηση. Η α. ναμενόμενη αύξηση της ζήτησης για τις συγκεκριμένες εναλλακτικές μορφές τουρισμού σίγουρα θα οδηγήσει (υψηλής κυρίως εισοδηματικής στάθμης) ομά. δες τουριστών να εκδηλώσουν ζήτηση για το τουριστικό προϊόν των νέων χω. ρών-μελών, γεγονός που αναμένεται να δημιουργήσει προβλήματα σε χώρες ό. πως η Ελλάδα, που δεν έχουν επιτύχει την ικανοποιητική διαφοροποίηση του τουριστικού τους προϊόντοτ. Απειλή συνιστά και το γεγονός ότι ορισμένες από τις νέες χώρες (π.χ. Κύπρος, Μάλτα) διαθέτουν τουριστικό προϊόν που παρου.. σιάζει σημαντικές ομοιότητες, τουλάχιστον στην αντίληψη του τουρίστα, με το ελληνικό. Η γεωγραφική θέση των περισσότερων νέων χωρών-μελών θεωρείται ι- διαίτερα προνομιούχα, καθώς βρίσκονται πολύ κοντά (συχνά γειτνιάζουν) στις κύριες χώρες αποστολής ΤΟ-Υριστών(π.χ. Γερμανία). Αυτό συνεπάγεται σημα, ντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με πιο «απομακρυσμένες» χώρες όπως η Ελλάδα, καθώς είναι ευκολότερη, γρηγορότερη και οικονομικότερη η πρόσβαση, συχνά με χερσαία, ακόμη και με ιδιόκτητα μέσα μεταφοράς. Πιο σημαντική όμως θεωρείται η δυνατότητα που έχουν να μειώσουν, υπό προϋποθέσεις, την εξάρτηση του τουριστικού τους προ"ίόντος από τους Ιουτ operators, καθώς κατά κα νόνα οι μικρής γεωγραφικής απόστασης μετακινήσεις με ιδιόκτητα μέσα γίνονται χωρίς την εμπλοκή μεσαζόντων. Η γεωγραφική τους εγγύτητα με σημαντι κές χώρες αποστολής τουριστών τούς επιτρέπει να προσελκύσουν ευκολότερqj τουρίστες για σύντομες διακοπές (short breaks), κυρίως στα μεγάλα αστικά κέ ντρα και τις πρωτεύουσές τους. Άλλωστε η Βουδαπέστη και η Πράγα απoτ~λούν ήδη δυναμικούς προορισμούς τουρισμού πόλεων (Minte! 2004). Πέρα α- πό τα γεωγραφικά πλεονεκτήματα που απολαμβάνουν οι νέες χώρες-μέλη, σημαντική απειλή για το ελληνικό τουριστικό προϊόν συνιστά και το ότι η τουριστική τους ζήτηση προέρχεται σε σημαντικό ποσοστό από τη Γερμανία και το Η- νωμένο Βασίλειο, τις βασικές χώρες αποστολής τουριστών προς την Ελλάδα. Η ελευθερία μετακίνησης των τουριστών-επισκεπτών στο εσωτερικό της Ε.Ε. θεωρείται δεδομένο ότι θα βοηθήσει τις νέες χώρες-μέλη να προσελκύσουν μεγαλύτερους_αριθμούς τουριστών. Η τάση αυτή αναμένεται να ενισχυθεί και από το ότι οι περισσότερες εξ αυτών ήταν επί πολλά έτη σοσιαλιστικά κράτη, «αποκλεισμένα» για πολιτικούς λόγους από την υπόλοιπη Ευρώπη, γεγονός που δημιουργεί την αίσθηση του νέου/άγνωστου, που επηρεάζει θετικά την εκδήλωση της τουριστικής ζήτησης. Η τουριστική αναγνωρισιμότητα των περισσοτέρων χωρών της διεύρυνσης θα ενισχυθεί σημαντικά από τη δημοσιότητα την οποία έλαβαν κατά την υποψηφιότητά τους και ιδιαίτερα κατά την ένταξή τους στην Ε.Ε., γεγονός που σίγουρα θα αυξήσει το βαθμό εξοικείωσης των υπολοίπων Ευρωπαίων με τις χώρες αυτές και τα βασικά τουριστικά τους θέλγητρα. Παράλληλα, οι αφίξεις τους θα αυξηθούν και ως αποτέλεσμα της υποδοχής εκδρομέων ή τουριστών μικρής διάρκειας, οι οποίοι θα επιλέγουν για τις διακοπές τους κάποια γειτονική χώρα και θα τις συνδυάζουν με γρήγορες επισκέψεις γνωριμίας με τις παρθένες τουριστικά χώρες της διεύρυνσης και τους σημαντικούς φυσικούς και πολιτιστικούς πόλους έλξης που διαθέτουν. Μέχρι την υιοθέτηση του ευρώ οι νέες χώρες-μέλη μπορούν ακόμη να

20 ΠΑΡΙΣ ΤΣΑΡΤΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΣΤΑΥΡΙΝΟΥΔΗΣ 49 ι χρησιμοποιούν τη μεταβολή της συναλλαγματικής τους ισοτιμίας προκειμένου να βελτιώνουν την ανταγωνιστική τουριστική τους θέση, γεγονός που τους δίνει ένα ακόμη πλεονέκτημα σε σχέση με την Ελλάδα (Ιωακείμογλου 2003). Αυτό, σε συνδυασμό με το χαμηλό κόστος εργασίας και τις φθηνές τιμές των ποοϊόντων και υπηρεσιών στις περισσότερες χώρες της διεύρυνσης, αναμένεται να καταστήσει το ελληνικό τουριστικό προϊόν ιδιαίτερα ακριβό σε επίπεδο Ε.Ε. και να επηρεάσει τις αποφάσεις διακοπών των τουριστών εκείνων για τους ο- ποίους σημαντικό κριτήριο επιλογής του τόπου διακοπών τους αποτελεί το κόστος. Είναι χαρακτηριστικό ότι από την εξέταση των κατώτατων μισθών οι χωρες της διεύρυνσης παρουσιάζουν εξαιρετικά χαμηλούς μισθούς, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της Λιθουανίας (116 ε). Σημαντική απειλή για την Ελλάδα ως τουριστικό ΠΡQ..ορισμόαποτελούν οι μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες που προσφέρουν οι νέες χωρες-μέλη, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει τις ξένες επενδύσεις στον τομέα του τουρισμού προς αυτές. Παρά τη μικρή μέχρι σήμερα παρουσία των μεγάλων πολυεθνικών ξενοδοχειακών επιχειρήσεων σε λίγες χώρες της διεύρυνσης (Ουγγαρία, Πολωνία), και κυρίως στις πρωτεύουσες αυτών (Βουδαπέστη, Βαρσοβία, Πράγα κ.ά.) μέσω franchising, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στην άποψη ότι τα επόμενα χρόνια οι κυριότερες διεθνείς αλυσίδες ξενοδοχείων θα πραγματοποιήσουν σημαντικές επενδύσεις στις μικρές και ανερχόμενες χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης (Johnson 2003). Άλλωστε κάποιες από τις νέες χώρες-μέλη, όπως η Μάλτα, η Κύπρος και η Τσεχία, έχουν επιτύχει εδώ και χρόνια να προσελκύσουν σημαντικές άμεσες ξένες επενδύσεις (United Nations 2006). Αυτό αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό πλήγμα στις ούτως ή άλλως χαμηλές επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα την προσέλκυσης ξένων επενδύσεων στον τουρισμό. Οι νέες χώρες-μέλη θα διεκδικήσουν πόρους από την Ε.Ε. για την ενίσχυση των υποδομών τους (τουριστικών και μη), με αποτέλεσμα να περιοριστεί η εισροή κοινοτικών πόρων και να μειωθεί το ποσό των ενισχύσεων προς την Ελλάδα για τη βελτίωση των υποδομών, για την παροχή κινήτρων σε τουριστικές επιχειρήσεις, για την ενίσχυση της τουριστικής ει:ωταίδευσης και κατάρτισης Κ.ά. Από την ανάλυση που προηγήθηκε γίνεται σαφές ότι τα νέα μέλη της Ε.Ε. προγραμματίζουν και χρειάζονται την ενίσχυση των υποδομών τους που σχετίζονται με τις μετακινήσεις (οδικές αρτηρίες, αεροδρόμια) αλλά και τις αμιγώς τουριστικές υποδομές και οι οποίες παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις. Με τον τρόπο αυτόν θα επιτύχουν την ενίσχυση των εμπορικών συναλλαγών τους με τις υ- πόλοιπες χώρες της Ευρώπης και σίγουρα θα ευνοήσουν/διευκολύνουν σημαντικά τις τουριστικές μετακινήσεις. Στο άμεσο μέλλον αναμένεται και η δυναμικότερη παρουσία των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας από και προς τις χώρες αυτές, ενώ η κατασκευή νέων αεροδρομίων, με δεδομένη τη συμφόρηση πάνω α- πότα κύρια ευρωπαϊκά αεροδρόμια, αναμένεται να προσελκύσει σημαντικό α- ριθμό πτήσεων και επιβατών. Τέλος, η ένταξη των νέων χωρών στην Ε.Ε. θα συμβάλει στην ενίσχυση του ΤΡιτογενούςτομέα τους (παροχή υπηρεσιών), προκαλώντας σημαντική ανάπτυξη και των σχετικών με τον τουρισμό δραστηριοτήτων (European Communities 2003b). Παράλληλα, θα επιβάλλει την υιοθέτηση από τις τουριστικές επιχειρήσεις μέτρων σχετικών με το περιβάλλον και την ποιότητα των υπηρεσιών, που θα αναβαθμίσουν τις τουριστικές τους υπηρεσίες και το συνολικά προσφερόμενο τουριστικό τους προϊόν.

Ευρωπαϊκή διεύρυνση, ευκαιρίες και απειλές για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισµούς και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις

Ευρωπαϊκή διεύρυνση, ευκαιρίες και απειλές για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισµούς και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις Ευρωπαϊκή διεύρυνση, ευκαιρίες και απειλές για τους ελληνικούς τουριστικούς προορισµούς και τις ελληνικές τουριστικές επιχειρήσεις Καθηγητής Πάρις Τσάρτας 1 ρ. Θεόδωρος Σταυρινούδης 2 Περίληψη Σκοπός του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (18) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) Eurostat. - Β τρίμηνο

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (18) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) Eurostat. - Β τρίμηνο ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (18) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) Eurostat Το ωριαίο κόστος εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ, ΕΤΟΥΣ 2005 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς, 5 Ιουλίου 26 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Νοέμβριο 2015 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (19) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Νοέμβριο 2015 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (19) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 8 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.170 - FAX: 210.32.59.169 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Νοέμβριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (19) - Στοιχεία της Eurostat Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 -

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Ιανουάριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Σεπτέμβριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Σεπτέμβριο 2014 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 - FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Σεπτέμβριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (28) και της Ευρωζώνης (18) - Στοιχεία της Eurostat

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Νοέμβριο 2012 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) και της Ευρωζώνης (17) - Στοιχεία της Eurostat

ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Νοέμβριο 2012 στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) και της Ευρωζώνης (17) - Στοιχεία της Eurostat ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δείκτης Ανεργίας για το μήνα Νοέμβριο στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) και της Ευρωζώνης (17)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Οκτώβριο Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Οκτώβριο Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικός τουρισμός: Προοπτικές και δυνατότητες

Ελληνικός τουρισμός: Προοπτικές και δυνατότητες Ελληνικός τουρισμός: Προοπτικές και δυνατότητες 18 Οκτωβρίου 2016 Συνέδριο ΣΕΤΕ: «Ελληνικός Τουρισμός: Νέα Δεδομένα και Μελλοντικές Προκλήσεις» PwC REMACO/ Υπεργολάβος: ΕΚΠΑ Οι επιδόσεις της χώρας αποδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η συγκέντρωση της τουριστικής ζήτησης σε λίγους μήνες του έτους Μέτρηση Εποχικότητας Διανυκτερεύσεις Αφίξεις Δαπάνες Δείκτες Συγκέντρωσης Herfindahl - Hirschman

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Με βάση το N. 2668/1998 (ΦΕΚ 282/Α/18-12-1998) για την οργάνωση του τομέα παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών, όπως ισχύει τροποποιηθείς, μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας

Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας Στοιχεία της Επετηρίδας για την Παγκόσμια Ανταγωνιστικότητα του International Institute for Management Development - IMD World Competitiveness Yearbook 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή

Μέσος αριθμός ξένων γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή γλωσσών που κατέχονται ανά μαθητή Αυστρία 1998 0 0 1999 1.1 1.7 2000 1.1 1.7 2001 0 0 2002 1.1 1.7 2003 0 0 2004 0 0 Βέλγιο 1998 0 0 1999 0 0 2000 1.2 2.2 2001 1.3 2.2 2002 1.3 2.2 2003 1.2 2.2 2004 1.3

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 26 Σεπτεμβρίου 2016 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από

Διαβάστε περισσότερα

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση

sep4u.gr Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση 3.2 Δείκτες εκροών στην εκπαίδευση Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούμε συνολικά στα παραγόμενα αποτελέσματα (εκροές) μέσα από την επεξεργασία συγκεκριμένων δεικτών εκροών. Οι δείκτες διακρίνονται σε τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 17.11.2003 COM(2003) 700 τελικό 2003/0274 (COD) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 1419/1999/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών.

τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ τουριστικής περιόδου σε σχέση µε τα αντίστοιχα στοιχεία προηγούµενων ετών. Πειραιάς, 25 Σεπτεµβρίου 2015 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Με βάση το N. 2668/1998 (ΦΕΚ 282/Α/18-12-1998) για την οργάνωση του τομέα παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών, όπως ισχύει τροποποιηθείς,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΟΑΤΙΑ

Ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΟΑΤΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΖΑΓΚΡΕΜΠ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ Ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΟΑΤΙΑ Ο τουριστικός τομέας είναι παραδοσιακά ο δυναμικότερος κλάδος του τριτογενούς τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Σεπτέμβριο Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Σεπτέμβριο Πηγή Eurostat - Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από τα

Διαβάστε περισσότερα

Georgios Tsimtsiridis

Georgios Tsimtsiridis Sustainable Touristic Development in the Municipality of Almopia Georgios Tsimtsiridis Vice Mayor of Almopia Δήμος Αλμωπίας Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη Η τουριστική ανάπτυξη σε οποιαδήποτε μορφή της προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Τουριστικού Προϊόντος Κρήτης, Αξιολόγηση ποιότητας τουριστικών υπηρεσιών

Έρευνα Τουριστικού Προϊόντος Κρήτης, Αξιολόγηση ποιότητας τουριστικών υπηρεσιών Έρευνα Τουριστικού Προϊόντος Κρήτης, Αξιολόγηση ποιότητας τουριστικών υπηρεσιών Παναγιώτης Μανωλιτζάς Εργαστήριο σχεδιασμού & Ανάπτυξης συστημάτων Υποστήριξης Αποφάσεων Πολυτεχνείο Κρήτης ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟς ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΛΛΩΝ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ: ΤΙ ΘΕΣΗ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ; Αντώνιος Κάργας, Μεταπτυχιακός Φοιτητής

ΠΡΟς ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΛΛΩΝ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ: ΤΙ ΘΕΣΗ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ; Αντώνιος Κάργας, Μεταπτυχιακός Φοιτητής ΠΡΟς ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΠΟΛΛΩΝ ΤΑΧΥΤΗΤΩΝ: ΤΙ ΘΕΣΗ ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΔΥΤΙΚΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ; Αντώνιος Κάργας, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού

Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού Η Ανάπτυξη του Ελληνικού Τουρισμού ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας 1 Εξέλιξη του τουριστικού φαινομένου στην Ελλάδα 15ος - 19ος αιώνας: Πολιτιστικός τουρισμός επιστημόνων,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ INΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ RESEARCH INSTITUTE FOR TOURISM Γεράσιμος Α. Ζαχαράτος Ομότιμος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομικής και Διοίκησης Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Βερολίνο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονοµική Ολοκλήρωση Πληθυσµός, ΚΚΕισ., Προϋπολογισµός

Ευρωπαϊκή Οικονοµική Ολοκλήρωση Πληθυσµός, ΚΚΕισ., Προϋπολογισµός Ευρωπαϊκή Οικονοµική Ολοκλήρωση Πληθυσµός, ΚΚΕισ., Προϋπολογισµός ΤΕΙ Αθήνας 2010 εδοµένα της ΕΕ: Πληθυσµός Bulgaria 7,576.8 1.51 110,912 2.5 68.5 Cyprus 801.9 0.16 9,250 0.2 86.6 Czech Republic 10,512.4

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝ.ΕΜ.Υ - Ε.Σ.Ε.Ε. Τρίτη 26 Απριλίου 2011

ΙΝ.ΕΜ.Υ - Ε.Σ.Ε.Ε. Τρίτη 26 Απριλίου 2011 Τρίτη 26 Απριλίου ΙΝ.ΕΜ.Υ - Ε.Σ.Ε.Ε. ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), για τον Φεβρουάριο, με χώρες εκτός αυτής (Ε.Ε.) - Eurostat Η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης

Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Έρευνα Περιφερειακής Κατανοµής της Ετήσιας Τουριστικής απάνης Πίνακας 1:Πλήθος αποκρινόμενων ανά περιφέρεια - Σεπτέμβριος 2013 Περιφέρεια Αποκρινόμενοι Παρατηρήσεις - Θράκη >100 - Κεντρική >100 -

Διαβάστε περισσότερα

10 ο Greek ICT Forum. Ευρυζωνικότητα και Ψηφιακή Στρατηγική Μοχλός Ανάπτυξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αθήνα Οκτώβριος 2008

10 ο Greek ICT Forum. Ευρυζωνικότητα και Ψηφιακή Στρατηγική Μοχλός Ανάπτυξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αθήνα Οκτώβριος 2008 10 ο Greek ICT Forum Ευρυζωνικότητα και Ψηφιακή Στρατηγική Μοχλός Ανάπτυξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Αθήνα Οκτώβριος 2008 Μιχάλης Ταμήλος Δήμαρχος Τρικκαίων Η παρούσα κατάσταση ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΗ ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Έρευνα Μαρτίου Απριλίου 2017 Μάιος 2017 Βάσει των εκτιμήσεων των επιχειρήσεων, οι επενδυτικές τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2016

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2016 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2016 Σύµφωνα µε το άρθρο 6, παρ. 1, του (ΦΕΚ 44/Α/7-3-2012), "Ρύθµιση λειτουργίας της ταχυδροµικής αγοράς, θεµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Θέμα: Εύθραυστη η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας σύμφωνα με τη διεθνή κατάταξη ανταγωνιστικότητας του IMD Από τη μελέτη της κατάταξης της χώρας μας στην Παγκόσμια Επετηρίδα Ανταγωνιστικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τα αναλυτικά αποτελέσματα από την Παγκόσμια Επετηρίδα Ανταγωνιστικότητας του IMD

Τα αναλυτικά αποτελέσματα από την Παγκόσμια Επετηρίδα Ανταγωνιστικότητας του IMD Η Ελλάδα, για το 2015, κατέγραψε σημαντική υποχώρηση στη διεθνή κατάταξη ανταγωνιστικότητας και πλέον βρίσκεται στην 56 η θέση μεταξύ 61 χωρών, από την 50 η θέση την οποία είχε καταλάβει κατά το προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΥΝ ΗΜΕΔΑΠΕΣ Α.Ε. ΣΕ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Σ.Α.Δ.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΥΝ ΗΜΕΔΑΠΕΣ Α.Ε. ΣΕ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Σ.Α.Δ. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΥΝ ΗΜΕΔΑΠΕΣ Α.Ε. ΣΕ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΧΕΙ ΣΥΝΑΨΕΙ Σ.Α.Δ.Φ. ΤΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Δ.Ο.Σ. (Α ) Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF THE AEGEAN Research Unit

UNIVERSITY OF THE AEGEAN Research Unit ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ INTERREG IVC 2007-2013 Ανταλλαγή Τεχνογνωσίας & Μεταφορά Καλών Πρακτικών Δεύτερη Πρόσκληση ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η τοπική αυτοδιοίκηση καθώς και οι αναπτυξιακοί φορείς σε τοπικό και περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΠEIPAIAΣ 2015 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΠEIPAIAΣ 2015 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠEIPAIAΣ 2015 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Διεύθυνση: Στατιστικών Τομέα Εμπορίου και Υπηρεσιών Τμήμα: Στατιστικών

Διαβάστε περισσότερα

15 η Διδακτική Ενότητα «Η ΟΡΓAΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟIΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΏΝ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΏΝ ΜΟΡΦΏΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟΎ»

15 η Διδακτική Ενότητα «Η ΟΡΓAΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟIΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΉΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΏΝ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΏΝ ΜΟΡΦΏΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟΎ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην Oργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 15 η Διδακτική Ενότητα «Η ΟΡΓAΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟIΚΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: FAX:

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: FAX: ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΡΑΣΜΟΣ+ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015-2016 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα

Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα 1 Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Πρωτογενούς Τομέα Αλεξιάδης, Σ. (Ph.d. in Regional Economics) Κοκκίδης, Σ. (Πτυχιούχος Στατιστικής) Σπανέλλης, Λ. (MSc στην Στατιστική) * Εισαγωγή Ο αγροτικός τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 210.32.59.197 - FAX 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, για τον μήνα Ιούλιο, στις χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ & ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΟ 2021 Το όραμά μας είναι μια αναγεννημένη Ελλάδα που θα εξασφαλίζει

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Αποκλειστικό Πώς, πόσο και γιατί Χαµένοι από την ΚΑΠ του 2013;

Ε.Ε. Αποκλειστικό Πώς, πόσο και γιατί Χαµένοι από την ΚΑΠ του 2013; Ε.Ε. Αποκλειστικό Πώς, πόσο και γιατί Χαµένοι από την του 2013; Πρόλογος του ΕΛΙΑ & ΕΛΑΙΟΛΑ Ο Η µεταρρύθµιση της του 2003 ανήκει στο µακρινό παρελθόν. Ο «έλεγχος υγείας» (health check) ολοκληρώθηκε. Ήδη

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ-ΕΤΑΙΡΟΥΣ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. έκθεσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. έκθεσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.5.2017 COM(2017) 242 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της έκθεσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την επανεξέταση της πρακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας

Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Ποσοστό ανεργίας πολύ μακράς διάρκειας Πολύ μακροχρόνια ανεργία σε % του ενεργού πληθυσμού Euro area(eur 11:BE,DE,ES,FR,IE,IT,LU,NL,AT,PT,FI) 1992 1992 1993 1993 1994 1994 Άντρες 2.2 Γυναίκες 4.3 Σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Βασίλειου Ν. Μαγγίνα Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας

Ομιλία του Βασίλειου Ν. Μαγγίνα Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ EMBARGO 19-5-07 (11:00 pm) Ομιλία Υπουργού Παρασκευή,18.05.2007 Ομιλία του Βασίλειου Ν. Μαγγίνα Υπουργού Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 11.5.2016 L 121/11 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2016/699 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 10ης Μαΐου 2016 σχετικά με τον καθορισμό, για το 2016, των δημοσιονομικών ανώτατων ορίων για ορισμένα καθεστώτα άμεσης στήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Νοµοθετική διαδικασία

Νοµοθετική διαδικασία Νοµοθετική διαδικασία Ευρωπαϊκή Επιτροπή ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Συµβούλιο ΕΕ Πρώτη Ανάγνωση Πρώτη Ανάγνωση εύτερη Ανάγνωση εύτερη Ανάγνωση Τρίτη Ανάγνωση Τρίτη Ανάγνωση 2014 Ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΠEIPAIAΣ 2013 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΠEIPAIAΣ 2013 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠEIPAIAΣ 2013 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Διεύθυνση: Στατιστικών Τομέα Εμπορίου και Υπηρεσιών Τμήμα: Στατιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας 2016

Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας 2016 Βελισσαρίου Ευστάθιος Καθηγητής Τουριστικής Οικονομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας 2016 1 Η τουριστική προσφορά Η τουριστική προσφορά (σύμφωνα με τον Hoffmann (1970) αποτελείται από την : Α) Φυσική προσφορά, Β) την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους)

ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) ΚΑΤΩΤΑΤΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΑ (Επίπεδα τέλους έτους) Αύξηση συστηµατικά µε ρυθµό υψηλότερο από τον πληθωρισµό Πίνακας 1 ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΤΩΤΑΤΩΝ ΜΙΣΘΩΝ/ΗΜΕΡΟΜΙΣΘΙΩΝ ΕΓΣΣΕ & ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1999-2007 (επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 5 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 5 ο ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΖΗΤΗΣΗ ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Το άυλο των τουρ. υπηρεσιών Δε µπορούν να δειγµατιστούν ή να εξεταστούν πριν από την αγορά τους Η ετερογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΡΙΘ. 5 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2016

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΡΙΘ. 5 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2016 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 7.10.2016 COM(2016) 660 final ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΑΡΙΘ. 5 ΣΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ 2016 Εκτέλεση της απόφασης 2014/335/ΕΕ για τους ίδιους πόρους μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2012 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Έκδοση από τη Eurostat του Δείκτη Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, για το μήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΜΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Διάσταση της Κινητικότητας Erasmus+

Η Διεθνής Διάσταση της Κινητικότητας Erasmus+ Η Διεθνής Διάσταση της Κινητικότητας Erasmus+ Νέες δυνατότητες & προοπτικές Χίος, 5 Απριλίου 2016 Βάσω Γιαννούλη Συντονίστρια Τομέα Ανώτατης Εκπαίδευσης 1 Διεθνής Κινητικότητα (International Credit Mobility)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ 2006

ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ 2006 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ, ΕΤΟΥΣ Πειραιάς, 10 Ιουλίου 2007 Από τη Γενική Γραμματεία Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογία νομικών προσώπων και μερισμάτων στην ΕΕ

Φορολογία νομικών προσώπων και μερισμάτων στην ΕΕ Φορολογία νομικών προσώπων και μερισμάτων στην ΕΕ Επιμέλεια Επιστημονική ομάδα Taxheaven Στο δεύτερο κατά σειρά άρθρο για την φορολογία στην ευρωπαϊκή ένωση, παρουσιάζουμε αναλυτικά τι ισχύει ως προς την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2015 δείχνει πλεόνασμα ύψους ,74 ευρώ που προκύπτει από:

Η εκτέλεση του προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2015 δείχνει πλεόνασμα ύψους ,74 ευρώ που προκύπτει από: Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 17 Ιουνίου 2016 (OR. en) 9586/16 BUDGET 15 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Θέμα: Σχέδιο διορθωτικού προϋπολογισμού αριθ. 2 του γενικού προϋπολογισμού για το 2016: Εγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό.

Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό. Προοπτικές Ενδυνάμωσης της Κρήτης ως Τουριστικό Προορισμό. Μιχάλης Βαμιεδάκης Εντεταλμένος Σύμβουλος Τουρισμού Περιφέρειας Κρήτης Iούλιος 2016 Η Κρήτη αποτελεί την τουριστική ατμομηχανή της Ελλάδας 48

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω για την Ευρώπη

Μαθαίνω για την Ευρώπη Όνομα: ΤΑΞΗ: Β 3 Μαθαίνω για την Ευρώπη Η Ευρώπη είναι μια από τις πέντε ηπείρους. Άσκηση: Βάλε σε κύκλο την Ευρώπη στον πιο πάνω χάρτη. Ο μύθος της Ευρώπης Κάποτε στη Φοινίκη, τη σημερινή Συρία, ζούσε

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας γνωρίζουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας γνωρίζουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεωγραφία 1. Περιγραφή Ταξιδεύοντας γνωρίζουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Β Γυμνασίου Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γεωγραφία Μια πρώτη γνωριμία με την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να γίνει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ ( )

Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ ( ) Π. Καρανικόλας Εξέλιξη των Εσόδων του Προϋπολογισμού της ΕΕ (1980-2012) 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 1980 1989 1993 1999 2011 2012 Γεωργικές εισφορές & εισφορές ζάχαρης και ισογλυκόζης Πόρος «ΦΠΑ» Τελωνειακοί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Δελτίο Τύπου ΝΕΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Παγκόσμια Έρευνα του Boston Consulting Group για λογαριασμό της Ciett αποκαλύπτει πώς οι παλαιωμένες

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης καινοτομίας για το 2014

Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης καινοτομίας για το 2014 Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης καινοτομίας για το 2014 Πίνακας επιδόσεων Ένωση Καινοτομίας για την έρευνα και την καινοτομία Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Enterprise Enterprise and and Industry Industry Σύνοψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΟΥΒΑΡΗ ΣΤΑΥΡΙΑΝΗ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 2014 ΘΕΜΑ : «Η Θεωρητική και Κριτική Διάσταση των Εναλλακτικών και Ειδικών Μορφών Τουρισμού στην Ελλάδα» ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ 1. Η πρώτη τουριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2013* 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 11.3.2015 COM(2015) 117 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Eξαιρέσεις χορηγούμενες από τα κράτη μέλη δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) 1371/2007

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΧΩΡΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ Ν. ΧΑΝΙΩΝ ΚΥΡΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ : ΕΝΤΟΝΗ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ. ΜΟΡΦΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ : ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΡΙΠΤΥΧΟ ΑΜΜΟΣ ΗΛΙΟΣ ΘΑΛΛΑΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος................................................. 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Κεφάλαιο 1: Ο σύγχρονος τουρισμός και η Ελλάδα ως προορισμός................................ 25 1.1 Το φαινόμενο του

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινή Γεωργική Πολιτική σε αριθμούς

Η Κοινή Γεωργική Πολιτική σε αριθμούς Η Κοινή Γεωργική Πολιτική σε αριθμούς Οι πίνακες που ακολουθούν δείχνουν τα βασικά στατιστικά δεδομένα σε πολλούς τομείς σχετικά με την κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ), και συγκεκριμένα: τη γεωργική βιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης»

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» «Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Ορεινές Περιοχές» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Α' εξάμηνο 2009

ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Α' εξάμηνο 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πειραιάς, 31 Δεκεμβρίου 2009 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Μείωση το Α' εξάμηνο 2009 των αφίξεων μη κατοίκων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 Κος ΚΟΚΚΩΣΗΣ: Καλημέρα. Είναι προφανές ότι ο τουρισμός υπήρξε από τους κατ εξοχήν κλάδους που είχαν τη μεγαλύτερη επίδραση από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. H επίδραση αυτή ήταν πιο πολύ έμμεση και λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΟΣ Ν. ΚΟΝΣΟΛΑΣ Βουλευτής Ν. Δωδεκανήσου ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΜΑΝΟΣ Ν. ΚΟΝΣΟΛΑΣ Βουλευτής Ν. Δωδεκανήσου ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΑΝΟΣ Ν. ΚΟΝΣΟΛΑΣ Βουλευτής Ν. Δωδεκανήσου ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 29-30 Νοεμβρίου 2016 5o ΑΡΑΒΟ-ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ (5th Arab-Hellenic Economic Forum) 3 η Συνεδρία: Επενδυτικές Ευκαιρίες στα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος

Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος ΓΙΑ ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ Παράκληση να δημοσιευθεί Ημερομηνία: 28 ή 29-3-2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Κεντρικής Ελλάδος (Σ.Β.Θ.Κ.Ε.),

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΞΕΝΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΕΣ

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΞΕΝΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΕΣ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΞΕΝΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΕΣ 1 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΧΩΡΩΝ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ Γεωγραφική εγγύτητα με την Ελλάδα. Οι χώρες που επιλέχθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων

Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων Μελέτη Προσδιορισμού Αγορών Στόχων για την Προσέλκυση Επενδυτών Ποιο είναι το επενδυτικό προφίλ της πρωτεύουσας και ποια τα στρατηγικά της πλεονεκτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012

ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΛΤΑ Πηγή: Ευρυδίκη (2011a, 2012) ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ποσοστό φοιτητών που πληρώνουν δίδακτρα για φοίτηση στον 2 o κύκλο σπουδών 13,8% Κανένας δεν πληρώνει ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 31,0% Όλοι πληρώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Κ Α Τ Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν - Ε Κ Λ Ο Γ Ι Κ Ο

Κ Α Τ Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν - Ε Κ Λ Ο Γ Ι Κ Ο Κ Α Τ Ε Π Ε Ι Γ Ο Ν - Ε Κ Λ Ο Γ Ι Κ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 25 Νοεμβρίου 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. Πρωτ.: 47412 ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ: Ταχ. Διεύθυνση:

Διαβάστε περισσότερα