ΤΟΥ ΓΙΟΦΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟΥ ΓΙΟΦΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ"

Transcript

1 "Του γιοφυριού της Άρτας" ΤΟΥ ΓΙΟΦΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ Από το βιβλίο του Σπύρου Μαντά Του γιοφυριού της Άρτας τραγουδώντας το Θρύλο.http://arhiogefirionipirotikon.blogspot.gr Τ ο τραγούδι του γιοφυριού της Άρτας, εντάσσεται σε ιδιαίτερη κατηγορία ασμάτων που αποκαλούνται παραλογές -πολύστιχα αφηγηματικά τραγούδια με έντονο το παραμυθιακό στοιχείο. 1 Έχει σαν πρότυπο τη θυσία της Ιφιγένειας, που έλαβε χώρα προκειμένου, επιτέλους, να ξεκινήσει η ελληνική εκστρατεία για την Τροία. Είναι το θέμα της γνωστής τραγωδίας του Ευριπίδη, Ιφιγένεια εν Αυλίδι. Βέβαια, όπως πολύ σωστά παρατηρεί ο Γιώργος Ιωάννου σε σχετική μελέτη του, «από στενή σκοπιά εξεταζόμενες οι δύο περιπτώσεις δεν είναι ακριβώς αντίστοιχες. [ ] Εν τούτοις σε πολλά επιμέρους σημεία τα δύο δημιουργήματα ψυχολογικά πολύ πλησιάζουν». 2 Το τραγούδι, με τη σημερινή του μορφή, πρέπει να πρωτοξεκίνησε -όπως όλες οι νεοελληνικές παραλογές- γύρω στον 9ο με 10ο αιώνα από το εσωτερικό της Μικράς Ασίας, την περιοχή της Καππαδοκίας. 3 Τώρα πρέπει να θυσιαστεί, να στοιχειωθεί, η γυναίκα του Πρωτομάστορα προκειμένου να στεριώσει ένα γεφύρι. Η αιτιολογική μετάλλαξη της ανθρωποθυσίας βασίζεται πλέον σε λαϊκή δοξασία, που πολύ παραστατικά έχει εξηγήσει ο Νικόλαος Πολίτης. Έγραψε: «Προς στερέωσιν και προφύλαξιν από οιουδήποτε κινδύνου παντός κτίσματος απαιτείται να προσηλωθεί εις αυτό ζώον, κατορυττόμενον εις τα θεμέλια ή εντειχιζόμενον όσον δ ευγενέστερον είναι το ζώον, τόσον μεγαλυτέραν θεωρείται ότι έχει δύναμιν προς προστασίαν του κτίσματος. [ ] Η ψυχή του θύματος υπετίθετο ότι δια των υπερφυσικών δυνάμεων, τας οποίας έχουν οι επί γης απολελυμέναι των δεσμών του σώματος ψυχαί, ηδύνατο να προσλαμβάνει κατά βούλησιν παντοίας μορφάς,

2 και είχεν ρώμην υπεράνθρωπον, προωρισμένη δε να φυλάττει και περιέπει το οικοδόμημα, εις το οποίον προσηλώθη ήτο φοβερά εις τους επιχειρούντας να το παραβλάψωσι και ικανή να αποτρέπει τους απειλούντας αυτό κινδύνους. Το θύμα εγίνετο το στοιχειό του οικοδομήματος, διο στοιχείωσις ελέγετο υπό των βυζαντινών η δια θυσίας οικοδόμησις». 4 Πάρα πολλοί θρύλοι έχουν καταγραφεί, σε όλον τον κόσμο, που μιλάνε για θυσίες ανθρώπων προκειμένου να σταθεί όρθιο ένα οικοδόμημα. Μάλιστα στις μέρες μας η αρχαιολογική σκαπάνη όλο και συνηγορεί πως τουλάχιστον σε προϊστορικούς χρόνους -δεν λείπουν περιπτώσεις και στους ιστορικούς- τέτοιες πράξεις πραγματικά έγιναν. Εμείς θα εστιάσουμε την προσοχή μας αποκλειστικά στη νοτιοανατολική Ευρώπη, στην περιοχή συγκεκριμένα της Βαλκανικής, αφού μόνο εκεί η αποτρόπαιη πράξη της ανθρωποθυσίας πήρε ποιητική μορφή, απέκτησε φιλολογικό περιεχόμενο, έγινε έργο τέχνης! Η μη ύπαρξη εδώ για αιώνες συνόρων, λόγω Βυζαντινής και στη συνέχεια Οθωμανικής αυτοκρατορίας, οδήγησε στη μετάδοση του τραγουδιού σχεδόν σε όλους τους λαούς της. Πραγματικά, το γεφύρι της Άρτας για τους Έλληνες, το μοναστήρι του Άρτζες για τους Ρουμάνους, το φρούριο του Ντέβας για τους Ούγγρους -μειονότητα τούτοι στη Ρουμανία στην περιοχή της Τρανσυλβανίας-, το κάστρο της Σκόδρας (ή Σκούταρι) για Αλβανούς, Μαυροβούνιους και Σέρβους, μια πόλη -μάλλον τα τείχη της- για τους Βούλγαρους, τα ίδια ή και άλλα οικοδομήματα - βρύση, εκκλησία, υδραγωγείο- για τους Κροάτες, τους Βόσνιους, τους Πομάκους, τους Βλάχους, τους Τσιγγάνους, χρησιμοποιήθηκαν για την αφήγηση της θυσίας της γυναίκας του πρωτομάστορα. Το είδος του κτιρίου και οι άλλες επιμέρους διαφοροποιήσεις στα μοτίβα της πλοκής του τραγουδιού έγιναν τελικά οι φορείς των ιδιομορφιών κάθε λαού και τόπου. 5 Χαρακτηριστικό, πως το τραγούδι συναντάται ακόμη και σε μουσουλμανικούς πληθυσμούς, γηγενείς όμως, όχι Τούρκους -σε Βόσνιους, Αλβανούς, Πομάκους-, άλλη μια σοβαρή ένδειξη της παλαιότητάς του. Στον ελλαδικό χώρο οι καταγραμμένες έως σήμερα παραλλαγές αγγίζουν, αν δεν ξεπερνούν, τις 400! Αξιοσημείωτο, ότι σε όλες -αντίθετα με ότι συμβαίνει στα βαλκανικά

3 παράλληλα- η δράση επικεντρώνεται, αποκλειστικά, γύρω από το χτίσιμο γεφυριού. Το συγκεκριμένο κτίσμα, με το μυστήριο και τη γοητεία που περιβάλλεται, εξυπηρέτησε ομολογουμένως κατά τον καλύτερο τρόπο το παράλογο της υπόθεσης, την όλη πλοκή. Έχουν όμως και κάτι άλλο οι δικές μας παραλλαγές, τουλάχιστον κάποιων περιοχών. Είναι σχετικά ολιγόστιχες, διαφυλάσσοντας στο κείμενό τους μια αρχαϊκή μορφή απόλυτα ταιριαστή με την ωμότητα του μύθου. Και κάτι ακόμη, πάντα σε σχέση με τις καταγραμμένες στον ελλαδικό χώρο παραλλαγές. Είναι πολύτιμο από πολλές απόψεις να δούμε ποια ακριβώς είναι τα πετρογέφυρα που προσπαθούν σύμφωνα με το τραγούδι να στεριώσουν οι μαστόροι. Θα το κάνω στηριζόμενος στην πιο αξιόλογη για τη χώρα μας μελέτη που εκπόνησε το 1971 ο Γεώργιος Μέγας. 6 Πρώτο λοιπόν σε συχνότητα, σε ποσοστό 33%, εμφανίζεται να χτίζεται το γεφύρι της Άρτας. Ύστερα έρχεται, με 17%, το λεγόμενο γεφύρι της Τρίχας, που ακούγεται κυρίως στον Πόντο αλλά και αλλού. Και πολύ πιο πίσω ακολουθεί της Αντάνας το γεφύρι, δηλαδή των Αδάνων, περιοριζόμενο τούτο αποκλειστικά στην Καππαδοκία. Τα άλλα γεφύρια -της Λάρισας, της Αλαμάνας, του Ίρη κ.λπ.- ακούγονται σε ελάχιστες παραλλαγές, ή και σε μεμονωμένα τραγούδια. Η επισήμανση έχει τη σημασία της, αναλογιζόμενοι την τάση του λαού να προσαρμόζει οτιδήποτε γενικό και αφηρημένο σε κοντινά του συγκεκριμένα πρόσωπα, τοπωνύμια, κτίσματα. Κόντρα όμως σ αυτόν τον κανόνα, το γεφύρι της Άρτας είδαμε πόσο πολύ επιμένει να ονοματίζεται ακόμη και σε παραλλαγές πολύ μακρινές του. Φαίνεται πως η παλαιότητα του συγκεκριμένου γεφυριού και οι περιπέτειές του στο χρόνο, εξυπηρέτησαν κατά τον καλύτερο τρόπο την πλοκή του μύθου της ανθρωποθυσίας. Με τίποτα όμως δεν θα πρέπει τούτη η αριθμητική υπεροχή να οδηγήσει σε παρανοήσεις για την αρχική κοιτίδα του τραγουδιού -σαν τέτοια παραμένει η Καππαδοκία. Άλλωστε οι πολλές παραλλαγές οι αναφερόμενες στο γεφύρι της Άρτας οφείλονται και σε άλλους λόγους, ο οποίοι επέδρασαν καταλυτικά -αρχές 20ου αιώνα- στο μεγάλο αριθμό τους. Έχει τεθεί συχνά και επιτακτικά το ερώτημα, αν η περίφημη παραλογή του γιοφυριού της Άρτας κάποτε τραγουδιόταν -γιατί όχι, αν συνεχίζεται ως τις μέρες μας να τραγουδιέται ακόμη. Οι 3-4 παραλλαγές που μέχρι σήμερα έχουν δισκογραφηθεί από επώνυμους, ειδικά με τον τρόπο που αυτές αποδόθηκαν για να γίνουν πιο εύπεπτες από το κοινό, δεν πείθουν, δεν απαντούν καταφατικά στο ερώτημα. Αλλά ούτε η κάπως επιπόλαιη επισήμανση πως τέτοια πολύστιχα τραγούδια ήταν αδύνατο να τραγουδιούνται, απλά απαγγέλλονταν σε ιδιωτικές συναθροίσεις, πείθει περί του αντιθέτου. Προσωπικά, για την ιστορία να αναφέρω πως, πρώτη φορά έθεσα δημόσια το ερώτημα το 2004, σε εκδήλωση που το Κέντρο Μελέτης Πέτρινων Γεφυριών είχε οργανώσει στην Άρτα. Σχολίασα εκεί το κενό, εξέθεσα τους λόγους για τους οποίους έπρεπε οπωσδήποτε να ξεκινήσει μια ερευνητική προσπάθεια και βέβαια υποσχέθηκα στα πλαίσια του Αρχείου Γεφυριών Ηπειρώτικων που επιμελούμαι να το ψάξω. Με είχαν κεντρίσει, ομολογώ, αναφορές σε παλιά βιβλία και μαρτυρίες σε λαογραφικές συλλογές σαν τις παρακάτω: «Το χόρευαν τη Λαμπρή απέξω στην εκκλησία ή στην πλατεία του χωριού. Πιασμένες όλες οι κοπέλες από το χέρι, χωρίς να διακρίνεται η αρχή ούτε το τέλος το τραγουδούσαν και χόρευαν». 8 «Η καμάρα ήταν ο προσφιλέστερος χορός για τις γυναίκες, που με μεγάλη χάρι τον χόρευαν ντυμένες τα χρυσά ποδοΐρια τους και τις χρυσοκεντημένες κοντούρες τους και τα κάτασπρα σαν αράχνη λεπτά αλέμια τους στις εορτές του Πάσχα». 9 «Το τραγουδούσαν προπάντων σε πένθιμες ώρες, σε κηδείες σαν μοιρολόγι, όταν πέθαινε και η τρίτη και τελευταία κόρη οικογενείας συνήθως από φυματίωση στα χρόνια εκείνα και όταν πέθαινε στα ξένα μόνη της, αφού προηγουμένως είχαν πεθάνει οι άλλες αδελφές της. Το τραγουδούσαν και έκλαιγαν, το τραγουδούσαν και αναστέναζαν». 10

4 Σήμερα, μετά αναζήτηση χρόνων, πιστεύω πως έχω τη δυνατότητα να δώσω απάντηση στο ερώτημα χωρίς επιφυλάξεις και να την τεκμηριώσω πειστικά. Ναι, υπάρχουν, και μάλιστα πολλές, συνοδευτικές μελωδίες της παραλογής. Συστηματική έρευνα απέφερε -και εξέπληξε- παραπάνω από εκατό μέχρι στιγμής. Προέρχονται από διάφορα μέρη της Ελλάδας, αλλά μερικές -αντιπροσωπευτικές- και απ τις Βαλκανικές χώρες. Τις περισσότερες τις ηχογράφησα -και μαγνητοσκόπησα- ο ίδιος και μάλιστα επιτόπου, πολύ λιγότερες τις απέκτησα από ειδικά ερευνητικά κέντρα, όπως το Ινστιτούτο Λαϊκού Πολιτισμού των Τιράνων, το Εθνογραφικό Μουσείο της Βουδαπέστης, τα Αρχεία Λαογραφίας του Βουκουρεστίου, τα δικά μας Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας και Μουσικό Λαογραφικό Αρχείο του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών. Η έρευνα θα συνεχιστεί. Θεωρώ πως υπάρχει ακόμη υλικό που πρέπει οπωσδήποτε να συλλεχθεί. Έχουν επισημανθεί αναξιοποίητες ηχογραφήσεις σε αρχεία δύσκολης πρόσβασης, χειρόγραφα με μουσικές γραφές που εύκολα μπορούν να ζωντανέψουν, κι άλλες ζωντανές πηγές που για ευνόητους λόγους επείγουν να ηχογραφηθούν. 11 Για να πιάσουμε από την αρχή το μουσικό νήμα που διαχρονικά συνόδεψε, υποστήριξε μελωδικά τους υπέροχους στίχους του τραγουδιού, θα πρέπει να ετυμολογήσουμε την ίδια την ονομασία παραλογή. Ο μελετητής του δημοτικού μας τραγουδιού Στίλπων Κυριακίδης θεωρεί πως τούτη έχει προέλθει, κατά απλολογία, από την αρχαία λέξη παρακαταλογή, για την οποία διευκρινίζει: «πρόκειται περί είδους τινός μελοδραματικής απαγγελίας, συνοδευομένης υπό κρούσεως ειδικού μουσικού οργάνου, του καλουμένου κλεψιάμβου, ήτις εχρησιμοποιείτο και εις την τραγωδίαν, αποτελούσα μέσον τι μεταξύ της καταλογής της συνήθους δηλονότι ψιλής απαγγελίας των, και του κυρίως άσματος, της ωδής, προς την οποίαν κατά την μαρτυρίαν του Αριστοτέλους είχεν άμεσον σχέσιν». 12 Ήταν δηλαδή, με άλλα λόγια, συνδετικός κρίκος, πέρασμα από την αφήγηση-απαγγελία στο τραγούδι όσο για τον κλεψίαμβο, επρόκειτο για εννιάχορδο όργανο της εποχής.

5 Γνωρίζουμε πως, από τα κλασικά ήδη χρόνια, υπήρξε διάσπαση της τραγωδίας σε διαλογικά και ασματικά μέρη που παρουσιάζονταν ξεχωριστά στο κοινό, αντίστοιχα από τους τραγωδούς και τους κιθαρωδούς. Η συνήθεια εξακολούθησε και στην ελληνιστική εποχή, για να δώσει στα ρωμαϊκά χρόνια, μάλλον κορυφώσει μια παλιότερη θεατρική μορφή, τον παντόμιμο: ένας τραγωδός ή μια χορωδία αποδίδουν με μουσικό τρόπο το κείμενο, ενώ ένας ηθοποιός-χορευτής, σιωπηλά, μόνο με κινήσεις, παριστάνει τα λεγόμενα (στη λατινική: gesticulator = χειρονόμος). Αυτός ακριβώς ο παντόμιμος, που αντέχει στη βυζαντινή εποχή 13 ασφαλώς εξελισσόμενος, μπορεί να θεωρηθεί ο φορέας μύθων και ρυθμών που θα μπολιάσουν τις νεοελληνικές παραλογές -ξεκίνησαν είπαμε 9ο με 10ο αιώνα. Παραμένει βέβαια άγνωστο κάτω από ποιες συνθήκες και πώς πραγματοποιήθηκε αυτή η μετάβαση που σηματοδοτεί την αρχή του δημοτικού μας τραγουδιού, Από τότε, η θυσία της Ιφιγένειας, αναπλασμένη θεματικά -πηγή η δοξασία για την οποία μιλήσαμε-, θα συνεχίσει σαν θυσία της γυναίκας του Πρωτομάστορα, σαν το τραγούδι-παραλογή του γιοφυριού της Άρτας. Η μουσική του συνοδεία; Φαίνεται πως, όπως και οι άλλες παραλογές, τουλάχιστον αρχικά, πότε τραγουδιόταν, πότε απαγγελλόταν σε κατάλληλες περιστάσεις με «ιδιάζοντα τόνον φωνής, κλαυθμηρόν πως και λυρώδη». 14 Και φτάνουμε στην τουρκοκρατία. Στη μακραίωνη περίοδό της, εποχή μεγάλων ζυμώσεων στους τρόπους έκφρασης -απορρίψεις, εμπλουτισμοί, μετασχηματισμοί-, το συγκεκριμένο τραγούδι μας συνεχίζει να διαδίδεται όχι μόνο πανελλήνια, αλλά έως τις άκρες της Χερσονήσου του Αίμου, με ό,τι τούτο συνεπάγεται στη στιχουργική και μελωδική του υφή. Στιγμή δεν θα πάψει να μεταμορφώνεται -καμιά μορφή τέχνης δεν υπήρξε στατική, ούτε η λαϊκή. Ακριβώς αυτής της περιόδου έργα αποτελούν όσα βρήκα και ηχογράφησα σήμερα, καταληκτικοί κατά τα άλλα σταθμοί μιας μακρόχρονης εξελικτικής πορείας. Γιατί σίγουρα πια σβήνουν, μαζί με όσους -τους τελευταίους- ήξεραν να τα χειρίζονται για να τους εκφράζουν Θα παρακολουθήσουμε τώρα μερικές -μικρό δείγμα- από τις πολλές παραλλαγές, που ηχογραφήσαμε σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, αλλά και της Βαλκανικής. (Ηχογραφήσεις-μαγνητοσκοπήσεις: Σπύρος Μαντάς / Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων)

6 Παραλλαγή από Πολύτσανη Πωγωνίου Βόρεια Ήπειρος Η Πολύτσανη -σήμερα στην αλβανική επικράτεια- βρίσκεται στο ΒΔ άκρο του Πωγωνίου, στους πρόποδες της πανύψηλης Νεμέρτσικας (2486 μ.). Η θέση της και η όλη της εικόνα δικαιολογούν τις επωνυμίες της προμαχώνας του χριστιανισμού και νύμφη του Πωγωνίου. Φαίνεται να υπήρχε από τα πρώτα ακόμη ιστορικά χρόνια, την εποχή που στην περιοχή κατοικούσαν οι Πολυάνοι, ενώ αργότερα, με το όνομα Πολυάνη ή Πολύαινη, αναφέρεται σαν κώμη του ιερού της Χαονίας. Στην τουρκοκρατία όλοι οι άντρες της ξενιτεύονταν, κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και στη Ρουμανία. Στην τελευταία δημιούργησαν, κοντά στο Βουκουρέστι, την Πολυανή, ενώ κάποιοι τους κατέκτησαν αξιώματα σαν του Μέγα Ποστέλνικου και Καμαράση. 15 Στην Πολύτσανη, εκτός από τα νανουρίσματα και τα μοιρολόγια, όλα τα άλλα τραγούδια αποδίδονται πολυφωνικά -σε ανημίτονη πεντατονική κλίμακα, συνέχεια του αρχαιοελληνικού δώριου τρόπου κατά τους ερευνητές. Πάντως εδώ η εκτέλεση διαφοροποιείται από των άλλων τόπων, όπου επίσης τραγουδιούνται πολυφωνικά (υπόλοιπο Πωγώνι, Δρόπολη κ.λπ.). 16 Την ομάδα συγκροτούν καθορισμένος αριθμός τραγουδιστών (όχι λιγότεροι από τέσσερις) με συγκεκριμένο ρόλο-φωνή ο καθένας. Υπάρχουν: - ο παρτής: ο κορυφαίος της ομάδας, που παίρνει, δηλαδή αρχίζει μόνος του το τραγούδι, εκφέροντας τη βασική μελωδική γραμμή. - ο γυριστής (και κλώστης ή κόφτης): η δεύτερη σημαντική φωνή-ρόλος, με απαιτήσεις ιδιαιτέρων ικανοτήτων. Τσακίζει, όπως λέγεται, το τραγούδι, στολίζοντάς το με πολλούς λαρυγγισμούς. - οι ισοκράτες: αυτοί που κρατούν το ίσο, τραγουδούν την τονική του τραγουδιού. - ο ρίχτης: ο συνδετικός κρίκος μεταξύ του παρτή και των υπολοίπων φωνών, ρόλος που παίζεται από έναν των ισοκρατών, ή κάποτε από τον γυριστή.

7 παρτής : Σαρανταπέντε μάστοροι και γυριστής : άντέ όλοι : εξήντα μαθητάδες -και ξήντα μαθητάδες. Το «45 μάστοροι», παραλλαγή με 28 στίχους, απέδωσε μικτή πολυφωνική ομάδα από τα Πωγωνίσια χωριά Πολύτσανη και Χλωμό. Είναι ο Τάκης Ζώτος (παρτής), ο Βαγγέλης Καρέτσος (κλώστης), η Άννα Κάτση (ρίχτης) και οι Χαρίκλεια Οικονόμου, Ευγενία Καρέτσου, Αλέκος Δράζιος, Χαράλαμπος Κάτσης (ισοκράτες). Η ηχογράφηση έγινε στην Αθήνα στις 19 Οκτωβρίου του ΒΙΝΤΕΟ: 45 Μάστοροι Σαρανταπέντε μάστοροι και ξήντα μαθητάδες ολημερίς το χτίζανε το βράδυ γκρεμιζόνταν. Πουλάκι πάει και κάθισε στη δεξιά καμάρα: «Μάστοροι μη δουλεύετε κι εσείς οι μαθητάδες, αν δε στοιχειώσετ άνθρωπο γεφύρι δε στεριώνει, ούτε ορφανόν, ούτε έρημον, μη ξένον, μη διαβάτη, πάρτε του Πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα». Τ ακούει ο Πρωτομάστορας και του θανάτου πέφτει. Κάνει γραφή και στέλλει την με το πουλί τ αηδόνι. -Γουργά ντύσου, γουργά άλλαζε, γουργά φέρε το γιόμα, γουργά να ρθεις και να διαβείς στης Άρτας το γιοφύρι. Νάτη και ξεφανίστηκε και τους καλημεράει. -Τι έχει ο Πρωτομάστορας κι είν έτσι κακιωμένος; -Το δαχτυλίδι το πεσε μεσ τη δεξά καμάρα και ποιος να μπει και ποιος να βγει και ποιος να του το φέρει. -Άντρα μου μη πικραίνεσαι κι εγώ θα σου το φέρω, εγώ θα μπω, εγώ θα βγω και μόνη να το πάρω. Όλο τον τόπο γύρισα, δεν ηύρα δαχτυλίδι. Άντρα μ για ρίξ τον άλυσο, ρίξε την αλυσίδα. Πιάνει κι ο Πρωτομάστορας ρίχνει μέγα λιθάρι. -Πως πέφτουν τα μαλλάκια μου να πέφτουν οι διαβάτες. Ένας πιάνει με το μυστρί κι άλλος με τον ασβέστη. -Κόρη μ το λόγο σου άλλαξε κι άλλη κατάρα δώσε τ έχεις αδερφό στην ξενιτιά μη λάχει και περάσει. -Πως τρέμει η καρδούλα μου να τρέμει το γιοφύρι. Τρεις αδερφούλες ήμασταν κι οι τρεις κακογραμμένες, η μια χτισε τον Τούρναβο κι η άλλη την Αυλώνα, κ εγώ, είμαι η μικρότερη, της Άρτας το γιοφύρι.

8 Παραλλαγή από Πρέβεζα Ήπειρος Από τα τέλη ήδη του 19 ου αιώνα, συγκεκριμένα το 1883, ο Δημήτρης Περιστέρης κατέγραψε και συμπεριέλαβε στο Μουσικό Ταμείο του μια παραλλαγή Του γιοφυριού της Άρτας όπως τότε ακουγόταν στην Πρέβεζα, ή μάλλον στα γύρω χωριά της. Στιχουργικά (29 οι στίχοι), πρόκειται για ενδιαφέρον κείμενο, ειδικά ο διάλογος που αμιφθείσεται μεταξύ του πρωτομάστορα Γιώργη και της γυναίκας του Λένης. Μουσικά, πρόκειται για μελωδία που, όπως πιστεύεται, πρωτοξεκίνησε από την Ήπειρο, την Άρτα και τα γύρω της μέρη, αλλά στις αρχές του 20ου αιώνα διαδόθηκε, μεταφερόμενη απ τους δημοδιδάσκαλους, σε αρκετά μέρη της Ελλάδας. 17 Ο Περιστέρης τη μετέγραψε σε βυζαντινή παρασημαντική και τη δημοσίευσε το 1907 στο περιοδικό Φόρμιγξ. 18 Αυτή ακριβώς η παρτιτούρα χρησιμοποιήθηκε, φυσικά με τους καταγραμμένους τότε στίχους, για να ξαναζωντανέψει το τραγούδι σήμερα. Σαράντα μαστορόπουλα κι εξήντα δυο μαστόροι, γιοφύριν ε- γιοφύριν εστεριώνανε γιοφύριν εστεριώνανε στης Άρτας το ποτάμι. Ολημερίς- ολημερίς εχτίζανε Η ηχογράφηση - μαγνητοσκόπηση έγινε στην Πρέβεζα στις 9 Δεκεμβρίου του Τραγούδησαν οι Μιχάλης Ζάμπας, Νεκτάριος Θάνος και Ανδρέας Κατσακιώρης -ο πρώτος συνόδεψε με λαούτο. 19

9 ΒΙΝΤΕΟ: 40 Μαστορόπουλα Σαράντα μαστορόπουλα κ εξήντα δυο μαστόροι γιοφύρι -ν- εστεριώνανε στης Άρτας το ποτάμι. Ολημερίς εχτίζανε το βράδυ γκρεμιζόταν! Φέρμαν από το Βασιλιά να κόψουν τους μαστόρους. Κλαίγουν τα μαστορόπουλα, κλαίγουν για τους μαστόρους. Πουλάκι πήγε κ έκατσε στη μεσινή καμάρα, δεν κελαδούσε σαν πουλί, σαν τ άλλα τα πουλάκια, μόν κελαδούσε κ έλεγε μ ανθρώπινη λαλίτσα. «Αν δε στοιχειώσετ άνθρωπο, γιοφύρι δε στεργιώνει, ουδέ εχθρόν, ούδ οβρηόν, ουδέ κανέναν άλλον, μόνον του πρωτομάστορα του Γεώργη τη γυναίκα». Κι ο Γεώργης όταν τ άκουσε πολύ του κακοφάνη, σταυρώνει τα χεράκια του στο σπίτι του παγαίνει. Κ η Λένη τον καρτέραε στην πόρτα και στη σκάλα. -Το τι χαμπέρια Γεώργη μου, το τι χαμπέρια Γεώργη; -Τι να σου πω Λενίτσα μου, τι να σου μολογήσω; Για σήκ απάνω κι άλλαξε και βάλε τα χρυσά σου, πάμε να σε στοιχειώσομε στης Άρτας το γιοφύρι. Κ η Λένη όταν τ άκουσε πολύ της κακοφάνη. -Αγάλι αγάλια, Γεώργη μου, αγάλι αγάλια Γεώργη, να λυσοδέσω το παιδί να το χορτάσω γάλα, κι απέ να με στοιχειώσετε στης Άρτας το γιοφύρι. Στο δρόμο που πηγαίνανε, στο δρόμο που πηγαίνουν, μυριολογούσε κ έλεγε, μυριολογάει και λέγει: -Τρεις αδερφάδες είμαστε, τρία θηριά του κόσμου, μία βαστάει τον Τύρναβο, κ η άλλη την Τατάρνα, κ η τρίτη η ομορφότερη της Άρτας το γιοφύρι. Πως τρέμει η καρδούλα μου να τρέμει το γιοφύρι, πως πέφτουν τα μαλλάκια μου να πέφτουν οι διαβάτες.

10 Παραλλαγή από Αιανή Κοζάνης Μακεδονία Η Αιανή -Κάλλιανη στην τουρκοκρατία- είναι ένα από τα χωριά που, κάποτε, συνιστούσαν το λεγόμενο Τσιαρσιαμπά, περιοχή στην αριστερή όχθη του Αλιάκμονα, νοτιοδυτικά της Κοζάνης. Κατοικήθηκε από τους αρχαίους χρόνους -το μαρτυρούν πλούσια ευρήματα ανασκαφών. Ο Στέφανος Βυζάντιος τη θεωρεί σαν τη σημαντικότερη πόλη της Ελίμειας, επαρχίας της Άνω Μακεδονίας. Στην τουρκοκρατία, καλλιεργώντας οι κάτοικοί της τον κρόκο που εξήγαγαν στην Κεντρική Ευρώπη, ανέβασε πολύ το οικονομικό και βιοτικό της επίπεδο, με συνέπεια να επισύρει ζηλόφθονα το βλέμμα του Αλή πασά που την κατέστησε τσιφλίκι του. Ποτέ όμως δεν έπαψε να αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφαλοχώρι, με επιρροές στη γύρω περιοχή. 20 Τα τραγούδια που ακούγονταν εδώ, τότε, ήταν πολλά. Άλλα τα έλεγαν με τη συνοδεία λαλτστήδων, και άλλα, τα περισσότερα, χωρίς μουσική συνοδεία. Τέτοια τραγούδια, χωρίς όργανα, συνεχίζουν ακόμη και σήμερα να τα λένε οι γυναίκες, φορώντας την πλούσια παραδοσιακή τους φορεσιά και να τα χορεύουν όπως παλιά στον τρανό χορό. Το γεφύρι της Άρτας -παραλλαγή εδώ με 40 στίχους- οι γυναίκες το τραγουδούν και το χορεύουν ανήμερα το Πάσχα. Χωρίζονται σε δύο ομάδες και το αποδίδουν αντιφωνικά. Ιδιαίτερα, ενδιαφέροντα στοιχεία: οι πολλοί λαρυγγισμοί που μία ή δύο τους κάνουν και η αποκοπή της τελευταίας άτονης συλλαβής κατά την επανάληψη του δεύτερου ημιστίχιου. 21 α ομάδα: Σαρανταπέντε μάστορες και ξήντα μαθητάδες και ξήντα μαθητάβ ομάδα: σαρανταπέντε μάστορες και ξήντα μαθητάδες και ξήντα μαθητά- α ομάδα: γιοφύρι ν ε- εθεμελιώνανε β ομάδα: γιοφύρι ν ε- εθεμελιώνανε α ομάδα: γιοφύρι θεμελιώνανε στης Άρτας το ποτάμι στης Άρτας το ποτάμβ ομάδα: γιοφύρι θεμελιώνανε στης Άρτας το ποτάμι στης Άρτας το ποτάμ-

11 Στην επιτόπια ηχογράφηση, που έγινε Μάιο του 2007, τραγούδησαν και χόρεψαν οι Βασιλική Μαρούδη, Στέλλα Γκουρτζούμη, Ευαγγελία Στάμου, Βασιλική Στάκα, Ελένη Γιαννακοπούλου, Ματίνα Γκούνα, Βάγια Τσιμτσιλιάκου, Βασιλική Τζέμου, Βάγια Μαλιάρα, Αναστασία Κόνζου και Μαργαρίτα Λιάκου. Να τονιστεί πως, σε κάποιες κινήσεις τους στο χορό θυμίζουν παραστάσεις του πυρρίχιου. ΒΙΝΤΕΟ: 45 Μάστορες Σαρανταπέντε μάστορες και εξήντα μαθητάδες γιοφύρι θιμιλιώνανε στης Άρτας το ποτάμι. Ν ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ γκρεμιζόταν. Μοιρολογούν οι μάστορες και κλαιν οι μαθητάδες. Πουλάκι πήγε κι έκατσε στην άκρη το ποτάμι, δεν κελαηδούσε σαν πουλί κι ουδέ σαν χελιδόνι, μόν κελαηδούσε κι έλεγε ανθρώπινη λαλίτσα: Αν δεν στεριώστε άνθρωπο γιοφύρι δεν στεριώνει και μη στεριώστε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη, παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα. Τ άκουσε ο πρωτομάστορας και ράγισε η καρδιά του και το πουλάκι έπιασε και το παρακαλούσε: - Αργά να πας στο σπίτι μου, αργά και στη γυναίκα μ, αργά ντυθεί, αργά στουλτστεί, αργά να φέρ το γιόμα. Και το πουλί παράκουσε κι αλλιώς επήγε κι είπε: - Γοργά ντυθείς, γοργά στολτστείς, γοργά να φέρ ς το γιόμα. Μα νάτην που εφάνηκε από την άσπρη στράτα. Την είδε ο πρωτομάστορας και πέφτει να πεθάνει. Από μακριά τους χαιρετά κι από κοντά τους λέει: - Καλημέρα σας μάστορες και εσείς οι μαθητάδες, μα τ έχει ο πρωτομάστορας και είναι λυπημένος; - Το δαχτυλίδι τού πεσε στην πρώτη τη καμάρα, και ποιος θα μπει και ποιος θα βγει το δαχτυλίδι να βρει; - Ν ιγώ θα μπω, ν ιγώ θα βγω το δαχτυλίδι να βρω. Και σαν την κατεβάσανε στην πρώτη τη καμάρα Ψάζει ζερβά, ψάζει δεξιά, ψάζει κατά τη μέση. - Τράβα καλέ τον άλυσο, τράβα την αλυσίδα, ν όλο τον τόπο γύρισα και τίποτα δεν βρήκα. Ένας πηγαίν μι του μυστρί, κι άλλος με τον ασβέστη, παίρνει και ο πρωτομάστορας και ρίχνει μέγα λίθους. - Πως τρέμει το κορμάκι μου να τρέμει το γιοφύρι, πως πέφτουν τα μαλλάκια μου να πέφτουν οι διαβάτες. - Κόρη το λόγο άλλαξε κι άλλη κατάρα δώσε, έχεις αδερφό στη ξενιτιά μη λάχει και περάσει. Κι αυτή το λόγο άλλαξε κι άλλη κατάρα δίνει: - Πως τρέμουν τ άγρια βουνά να τρέμει του γιοφύρι, πως πέφτουν τ άγρια πουλιά να πέφτουν οι διαβάτες. Τρεις αδερφάδες ήμασταν κι οι τρεις κακογραμμένες, η μια στησε τον Δούναβη κι η άλλη τον Αυλώνα, κι εγώ η πιο μικρότερη της Άρτας το γιοφύρι.

12 Παραλλαγή από Ιερισσό Χαλκιδικής Μακεδονία Ακτή του Δράκοντος, Άκανθος, Κάστρο Ερισσού, Εριτσούς, Ιερισσός. Έτσι ονομάτισε ο μύθος και η ιστορία μια κωμόπολη σ έναν όμορφο μυχό της τρίτης χερσονήσου -της ανατολικότερης- της Χαλκιδικής, στο σύνορο ακριβώς με το Άγιο Όρος. Και βέβαια σε μια τόσο μακραίωνη πορεία, η μία περιπέτεια δεν έπαψε να διαδέχεται την άλλη. Ήταν όμως το 1932 που η Ιερισσός κυριολεκτικά κινδύνευσε να αφανιστεί από το χάρτη. Τότε ένας ισχυρός σεισμός την κατάστρεψε ολοσχερώς. Τελικά, αλλάζοντας θέση -κατέβηκε δίπλα στη θάλασσα-, μπόρεσε όχι μόνο να επιζήσει, αλλά σήμερα και να ακμάζει. Ανέκαθεν διέθετε ένα ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό τραγουδιών, πλούσιων σε περιεχόμενο και θεματολογία. Κι αυτό, γιατί οι κάτοικοι είχαν τη δυνατότητα, λόγω του λιμανιού, της θαλάσσιας επικοινωνίας, να ενημερώνονται για ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα μακρινών τόπων -τα σχολίαζαν και ύστερα, με ταλέντο, τα μετάλλασαν σε τραγούδια. 22 Καταγράφτηκε και παραλλαγή του γιοφυριού της Άρτας, με 14 στίχους. Μόνο που τούτη δεν περιλαμβάνεται, όπως θα περίμενε κανείς, μεταξύ των πασχαλιάτικων τραγουδιών, αλλά ακούγεται, αναπάντεχα, τις μέρες της αποκριάς. Τότε τραγουδούν οι κάτοικοι και χορεύουν το Μι τετρακόσιοι μάστουροι. Αποδίδεται αντιφωνικά από δύο ομάδες που συγκροτούνται αντίστοιχα από γυναίκες και άνδρες -κάθε φορά καλύπτεται ένα ημιστίχιο. Προστίθενται και τσακίσματα: στο τέλος του πρώτου ημιστίχιου το ματάκια μου και μετά το δεύτερο το πού πας καρδιά καμέ(νη) γυναίκες: Μι τετρακόσιοι μάστουροι -ματάκια μου, άντρες : Μι τετρακόσιοι μάστουροι -ματάκια μου, γυναίκες: κι ξήντα μαθητούδια -πού πας καρδιά καμέ(νη) άντρες : κι ξήντα μαθητούδια -πού πας καρδιά καμέ(νη) Τη παραλλαγή τραγούδησαν και χόρεψαν στην Ιερισσό, Οκτώβριο του 2008, οι Βέτα Αϊβαλίδου, Μαρίκα Αϊβαλίδου, Μαρίκα Γκαγκούτσα-Πάπα, Βασιλική Δεσλή, Σοφία Μίγδη, Θωμαή Μπάντη, Βέτα Προδρομίδου, Έφη Ραμπότα, Πηγή Σουλτάνη, Μηλιά Στρούνη, Μαρίκα Σφυριστού-Πανταζή, Νικολέτα Τζέλιου, Ρούλα Χαλέβα, Μαρίκα Χονδρογιάννη, Σωτηρούλα Ψέμμα, Κων/νος Αϊβαζίδης, Άγγελος Γκατζώνης, Ιωάννης Μαρίνος, Ιωάννης Μίγδης, Χρήστος Μπάντης, Ιωάννης Πλιούκας, Αστέριος Φόρας, Δημήτριος Ψέμμας.

13 ΒΙΝΤΕΟ: Χορεύοντας την καμάρα Μι τετρακόσιοι μάστουροι -ματάκια μου, κι ξήντα μαθητούδια -πού πας καρδιά καμέ(νη) ν όλη μερίτσα έχτιζαν -ματάκια μου, καμάρα θεμελιώνουν -πού πας καρδιά καμέ(νη) ν όλη μερίτσα έχτιζαν -ματάκια μου, κι απού βραδύς χαλνούσαν -καμάρα δε στιργιών(ει). Πουλάκι πάησι κι έκατσι -ματάκια μου, διξιά απ τη καμάρα -καμάρα δε στιργιών(ει). Δεν κελαηδούσι σαν πουλί -ματάκια μου, σαν αγριοπούλι απούταν -πού πας καρδιά καμέ(νη) μον κελαηδούσι κι έλιγι -ματάκια μου, μ ανθρώπινη λαλίτσα -πού πας καρδιά καμέ(νη): «Σαν δε στοιχειώσεις άνθρωπο -ματάκια μου, καμάρα δε στιργιώνει -πού πας καρδιά καμέ(νη) ουδέ φτουχό, ουδ ορφανό -ματάκια μου, ουδέ ξένου διαβάτη -πού πας καρδιά καμέ(νη) μόνο του πρωτουμάστουρα -ματάκια μου, του κάλφα τη γυναίκα -πού πας καρδιά καμέ(νη)». Τουν κάλφα ξιπροβόδισαν -ματάκια μου, να πάει να τη φέρει -πού πας καρδιά καμέ(νη). - Αν ήρθις, κάλφα μ, για καλό -ματάκια μου, να πα να βγάλου τούτα -πού πας καρδιά καμέ(νη) κι αν ήρθις, κάλφα μ, για κακό -ματάκια μου, να πα να βάλου τ άλλα -πού πας καρδιά καμέ(νη) πως τρέμει η καρδούλα μου -ματάκια μου, να τρέμει το γιοφύρι -πού πας καρδιά καμέ(νη) πως πέφτουν τα μαλλάκια μου -ματάκια μου, να πέφτουν οι διαβάτις -πού πας καρδιά καμέ(νη).

14 Παραλλαγή από Μπρόσνερο Χανίων Κρήτη Το Μπρόσνερο (ομπρός + νερό) είναι χωριό στην επαρχία Αποκορώνου, νοτιοδυτικά των Χανίων. Βρίσκεται στους πρόποδες της κορυφής Κάστρο, στο δρόμο προς τα Σφακιά. Υπήρξε θέατρο μαχών σε όλες τις επαναστάσεις και έδρα της Προσωρινής Διοίκησης Κρήτης το Σ αυτό διέμενε -είχε τον πύργο του- και ο περιβόητος μεγαλοκουραδάρης γιαννίτσαρος Ιμπραχίμ Αληδάκης, στον οποίον επιτέθηκαν οι Σφακιανοί το 1774 πριν προλάβει αυτός να τους αιφνιδιάσει. Κι ως τα γλυκοχαράγματα το Μπρόσνερο κυκλώνου και δυο παιγνιώτες διαλεχτοί στον πύργον αποσώνου Ανάμεσα στα πολλά τραγούδια που κάποτε τραγουδούσαν στο χωριό, ήταν και μια παραλλαγή του γιοφυριού της Άρτας -πρωτοκαταγράφτηκε, σε 22 στίχους, το Αναφέρεται στη λεγόμενη Ελληνική Καμάρα, που τη μνημονεύει στα 1415 ο Φλωρεντινός ιερωμένος Χριστόφορος Μπουοντελμόντι. Πρόκειται για παμπάλαιο γεφύρι, ανάμεσα Ρέθυμνο και Χανιά, το οποίο θα διαβεί το 1918 και ο περιηγητής Μιχαήλ Δέφνερ, θα το φωτογραφίσει, θα διασώσει και το τραγούδι του. 23 Η συγκεκριμένη παραλογή -όπως και άλλες- τραγουδιόταν πάρα πολύ αργά, με πολλές επαναλήψεις. Το απέδιδαν σαν ριζίτικο τση στράτας, (απογαέρματα κατά τους ντόπιους), δηλαδή σε σκοπό που συνόδευε τις μακρινές πορείες από μια περιοχή σε άλλη -γαμήλιες πομπές, βαπτιστικές, πανηγυριώτικες. Αν και τα τραγούδια της συγκεκριμένης κατηγορίας λέγονταν συνήθως με συνοδεία μουσικών οργάνων -εν αντιθέσει με κείνα τση τάβλας που είναι αποκλειστικά φωνητικάτην ελληνική καμάρα μόνο την τραγουδούσαν. 24 Ένας ή δύο: Ε.., όντε, όντε εθέε.., όντε ν εθεμελιώνανε Όλοι : Ε.., όντε, όντε εθέε.., όντε ν εθεμελιώνανε Ένας ή δύο: όντε ν εθέ- όντε ν εθεμελιώνανε ελληνική

15 Όλοι -ληνική καμάρα : όντε ν εθέ- όντε ν εθεμελιώνανε ελληνική -ληνική καμάρα Τη παραλλαγή -στην ηχογράφηση της 21 ης Μαΐου του τραγούδησαν οι Νίκος Μανουσέλης και Ανδρέας Μαριανάκης, συνοδευόμενοι από τους Βασίλη Βαβουράκη, Ανδρέα Βεριβάκη, Γιώργη Βοτζουράκη, Στέλιο Γιάνναρη, Γιώργη Κοκκινάκη, Λεφτέρη Κουτσαφτάκη, Γιάννη Λελιδάκη, Γιώργη Μπομπουραλάκη, Μανώλη Νιολάκη, Μιχάλη Πολυχρονάκη, Γιάννη Στεφανάκη. Όλοι τους αποτελούν μέλη του συλλόγου Δροσουλίτες. ΒΙΝΤΕΟ: Ελληνική καμάρα Όντε ν εθεμελιώνανε ελληνική καμάρα, ολιμερίς τη χτίζανε κι από βραδύς εχάλα. Πο κεια πουλιά περάσανε και γλυκοκελαϊδούσαν: «Καμάρα επά δε στέκεται, μουδέ θεμέλιο κάνει, όξω κι αν βάλει ο μάστορας θεμέλιο τη γυναίκα τ»! Κι ο μάστορας σαν τ άκουσε πολλά του βαροφάνη. βρίχνει ντη νε ζύμωνε αφράτο παξιμάδι. -Άφης, κερά, το ζυμωτό και βρες ρούχα να βάλεις, γιατί σε ζουγραφήσανε θεμέλιο τση καμάρας! -Κούνια μου κούνιε το παιδί, κούνια νανούριζέ το και συ καλή γειτόνισσα άμε ξετύλιξέ το. Οι όρθες τρώνε το ψωμί κι οι σκύλοι το παιδί τζη. -Αφήστε με να σας επώ αν είναι τρία λόγια: τρεις αδερφήδες είμαστε κι οι τρεις μας κακομοίρες, η μια επήγε από φωθιά, η γι άλλη από πηγάδι, κι εγώ το κακορίζικο θεμέλιο τση καμάρας. Πάρε, τρυγώνι ομορφιά και συ, παγώνι κάλλη και συ, το σφακολούλουδο, πάρε την ομορφιά μου και συ, το ξενικόσταρο, πάρε μου τα μαλλιά μου, να μην τα πάρει άλλη καμιά να χει τα βάσανά μου. Ο γι εις τση χτύπα με πηλό κι άλλος με το χαλίκι, κι ατός του ο πρωτομάστορας με το βαρύ πελέκι.

16 Παραλλαγή από Πυλί Κω Δωδεκάνησα Το Πυλί είναι χωριό της Κω, σχεδόν στο κέντρο του νησιού. Τη μακραίωνη διαδρομή του σηματοδοτεί σήμερα το μοναστήρι της Παναγιάς της Καστρινής που έχτισε ο Όσιος Χριστόδουλος τέλη 11ου αιώνα και ένα κάστρο, βυζαντινό, στο οποίο κατοίκησαν και Ιωαννίτες ιππότες. Παραλογή -στιχοπλοκιά για τους ντόπιους- από το Πυλί για το γεφύρι της Άρτας, με τίτλο η καμάρα, έχει πρώτος καταγράψει ο Σπύρος Περιστέρης, για λογαριασμό του Λαογραφικού Αρχείου της Ακαδημίας -η αποστολή είχε πραγματοποιηθεί στο νησί το Στη χώρα -μόνο εκεί υπήρχε τότε ηλεκτρικό ρεύμα και μπορούσε να λειτουργήσει μαγνητόφωνο- ήρθε και την τραγούδησε ο μικρός Ανδρέας Τσουννιάς (16 ετών). 25 Πρόκειται για ενδιαφέρουσα παραλλαγή με 39 στίχους, που μουσικά αποδίδεται σε τρημίστιχες στροφές -κάθε μουσική φράση καλύπτει ενάμιση στίχο. Εκατομπέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες, εκαοχτώ καλοί πουργοί δεκαοχτώ καλοί πουργοί, να χτίσουν ντη γκαμάρα ολημερίς εχτίζασι Στην ηχογράφηση-μαγνητοσκόπηση, που πραγματοποιήθηκε στις 26 Αυγούστου του 2009, τραγούδησε ο Γιάννης Κλαδάκης παίζοντας δωδεκανησιακή λύρα, 26 ενώ συνόδευσε στο λαούτο ο Γιάννης Λεντάκης.

17 ΒΙΝΤΕΟ: Η στιχοπλοκιά της καμάρας Εκατομπέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες, δεκαοχτώ καλοί πουργοί, να χτίσουν ντη γκαμάρα ολημερίς εχτίζασι, κάθε βραδύν εχάλα φέρνουνε φτέρες το νερό, ε-φτέρες τα χαλίκια, κι απ τη Κωσταντινόπολη φέρνουν ντο γκερεστέ ντης και το στοιχειόν εφώναξε απ τη μπο πέρα πάντα: «του πρώτου, πρώτου μάστορη, του πρώτου τη γεναίκα, θεμέλιο να τη βάλετε να στήσει η γκαμάρα». Κι ο μάστορης σα ντο κουσεν έπεσεν και λυγώθη, σταμνί νερό ντου ρίχτουσι κι ήρτεν ο λογισμός του. - Να βάλω τη μανούλα μου, μανούλα πια δε γκάμνω, να βάλω τ αδερφούλα μου, άλλη αδερφή δε γκάμνω, α βάλω τη γεναίκα μου, γεναίκα γκάμνω πάλε. Στέλει το μαστορόπουλο να πάει να της λέει: - Το Σάββατο μη χτενισθείς, τη Γκυριακή μη λλάξεις και την Δευτέρα ντο πρωί εις την γκαμάρα να ρτεις. Κι εκείνος επαράκουσε και πάει και της λέει: - Το Σάββατο να χτενιστείς, τη Γκεριακή ν αλλάξεις και την Δευτέρα ντο πρωί εις τη γκαμάρα να ρτεις. Το Σάββατο χτενίζεται τη Γκεριακή αλλάζει και τη Δευτέρα ντο πρωί εις τη γκαμάρα μπάει. Μάστορης σα ντην είδενε ήπεσε και λυγώθη, σταμνί νερό ντου ρίχνουσι τρία κανιά το μόσκο και τρία το ροδόσταμο για να ρτ ο λογισμός του. - Τι έχ ο πρωτομάστορης και κάθεται και κλαίει; - Ο αρραβώνας μού πεσε στα βάθη της καμάρας. - Δέσε με μπο τη ζώνη σου, κατέβασέ με κάτω. Δένει τη μπο τη ζώνη ντου, κατέβασέν ντη γκάτω, ψάχνει πο δω, ψάχνει πο κει, ούτ αρραβώνα να βρει, μόνο ντου δράκου τα μαλλιά πο κάτω πο τη μπέτρα. - Ανέβασέ με μάστορη, γιατ η ψυχή μου βγαίνει, όχι μονάχα μένανε, μόνο και του παιδγιού μου τρεις αδερφάδες είμαστο κι οι τρεις κακομοιράδες, τη μνια ντη βάλα στο λουτρό, την άλλη στο γεφύρι, κι εμένα ντη δερνόμοιρη βάλου με στη γκαμάρα πο πάν από το ντάφο μου καντήλι να κρεμάει, για να περνά η μάνα μου να το γιμώζει δάκρυ, για να περνά ο κύρης μου να το γιμώζει λάδι. Σπύρος Ι. Μαντάς

18 Το βιβλίο, Του γιοφυριού της Άρτας τραγουδώντας το Θρύλο, συνοδευόμενο από 1 DVD, πρωτοκυκλοφόρησε το 2010, εκτός εμπορίου, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων και εξαντλήθηκε. Ετοιμάζεται για επανέκδοση,με περισσότερα στοιχεία, συνοδευόμενο τούτη τη φορά από 2 DVD. Αποτελεί προδημοσίευση σχετικής, εκτεταμένης μελέτης, που θα δημοσιευτεί μελλοντικά. Σημειώσεις: 1. Ο Κ. Θ. Δημαράς ορίζει τις παραλογές σαν «τεχνικά καμωμένες περιλήψεις παραμυθιών, συχνά δραματικών, βαλμένων σε στίχους». (Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, δ έκδοση, σ. 10). 2. Γιώργος Ιωάννου, Το ελληνικό τραγούδι. Παραλογές, Αθήνα 1975, σελ Στο συμπέρασμα έχουν καταλήξει οι περισσότεροι ερευνητές, αφού η όλη τους τεχνοτροπία είναι παρόμοια με εκείνη των λεγόμενων ακριτικών τραγουδιών, των οποίων η αφετηρία, χρόνου και χώρου, δεν αμφισβητείται από κανέναν. 4. Νικολάου Γ. Πολίτου, Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού, Αθήναι 1914, σελ Οι Βαλκάνιοι τις παραλογές αποκαλούν μπαλάντες. 6. Γεωργίου Α. Μέγα, Το τραγούδι του γεφυριού της Άρτας, Συγκριτική Μελέτη, στο περ. «Λαογραφία», ΚΖ, Εν Αθήναις Ο μεγάλος Νικόλαος Πολίτης, θέλοντας να αποκαταστήσει στις αρχές του 20 ου αιώνα κενά στις μέχρι τότε καταγραμμένες παραλλαγές, προχώρησε σε προσεκτική αποκατάσταση ελλείψεων δημιουργώντας μια πλήρη, με όλα της τα μοτίβα, παραλλαγή -την ονόμασε του γιοφυριού της Άρτας. Για αυτή του την παρέμβαση από άλλους επαινέθηκε και από άλλους κατηγορήθηκε, το θέμα όμως είναι πως πολλοί έσπευσαν να υιοθετήσουν τη νέα, άρτια παραλλαγή, εγκαταλείποντας τη δική τους. 8. Β. Αναγνωστόπουλος, Λ. Αρχείο 2401, σ. 7-8 / χωριά Δομοκού Θεσσαλίας. 9. Γ. Ρήγα, Σκιάθου Λαϊκός Πολιτισμός, Α, σ Αγγελ. Κουρτσή, Λαογρ. Αρχείο Ακαδημίας 2401, σ. 5 / χωριό Χωριστή (Τσατάλτζα). 11. Δυστυχώς, στις αρχές του 20 ου αιώνα και στις μελωδίες των παραλλαγών σημειώθηκαν απώλειες. Σε αυτήν την περίπτωση ηθικός αυτουργός δεν είναι βέβαια ο Νικόλαος Πολίτης, αλλά οι δημοδιδάσκαλοι, φυσικοί αυτουργοί, αφού μετακινούμενοι ανά την Ελλάδα διαδίδουν στους μαθητές τους μια μουσική που μάλλον ξεκίνησε από την Ήπειρο -φυσικά η ντόπια ξεχνιέται. Αυτός είναι και ο λόγος που η συγκεκριμένη συνοδευτική μελωδία καταγράφεται σήμερα επανειλημμένα σε διάφορες, μακρινές μεταξύ τους, περιοχές. 12. Στίλπων Π. Κυριακίδης, Αι ιστορικαί αρχαί της δημώδους νεοελληνικής ποιήσεως, στο «Δημοτικό Τραγούδι», Αθήνα 1990, σελ. 173 (πρώτη δημοσίευση: Θεσσαλονίκη 1934). 13. Τότε τον λένε θαυματοποιό. Βλέπε. Φ. Κουκουλές, Βυζαντινών βίος και πολιτισμός, τόμ. ς, Εν Αθήναις 1955, σελ Δ. Καμπούρογλου, Ιστορία των Αθηναίων, τόμ. Α, 1889, σελ Περισσότερα για την Πολύτσανη, βλέπε, Μεν. Ζώτου - Χριστ. Γιάνναρου, Η Πολύτσανη της Βορείου Ηπείρου. Τοπογραφία - Ιστορία, τόμ. Α, Ιωάννινα Λεπτομέρειες σε, Γεωργία Τέντα, Δημοτικά πολυφωνικά τραγούδια Πολύτσανης Βορείου Ηπείρου, περ. «Άπειρος», τχ. 1 / Καλοκ. 1998, σ Η μελωδία διαδιδόταν μέσω των δασκάλων ντύνοντας συνήθως το άρτιο κείμενο που τότε είχε δημιουργήσει ο

19 Νικόλαος Πολίτης -σιγά σιγά αναδείχτηκε ως η εθνική μας παραλλαγή. Πάντως η συγκεκριμένη μελωδία έχει επίσης καταγραφεί στο Μικρό Χωριό της Ευρυτανίας από τον Σπ. Περιστέρη (1959), στο Στροβίτσι Ολυμπίας της Πελοποννήσου από τον Σίμωνα Καρά, και αλλού. Την άκουσα και ο ίδιος, προς μεγάλη μου έκπληξη, να εκτελείται στην Όλυμπο της Καρπάθου σε γιορτή που πραγματοποιήθηκε εκεί, το 2008, προς τιμή των παλαιών δασκάλων που είχαν υπηρετήσει στο χωριό. 18. Φόρμιγξ. Παράρτημα μουσικόν: Δημώδη άσματα εκ του Μουσικού ταμείου Δημ. Περιστέρη. περίοδος Β, έτ. Β (1907), τχ. Α, σελ Ευχαριστώ τον πρόεδρο του ιδρύματος Ακτία-Νικόπολις, Νίκο Καράμπελα, για τη βοήθειά του στην ηχογράφηση-μαγνητοσκόπηση. 20. Βλέπε, Κωνσταντίνου Σιαμπανόπουλου, Αιανή, Ιστορία - Τοπογραφία - Αρχαιολογία, Θεσσαλονίκη , Κατά τον Samuel Baud-Bovy, «το φαινόμενο της αποκοπής, που έχει επισημανθεί στο ευρωπαϊκό και ιδιαίτερα στο βαλκανικό τραγούδι, εμφανίζεται πολύ συχνά στην ηπειρωτική Ελλάδα, όπου ίσως να σχετίζεται με τη χαρακτηριστική πτώση των άτονων ι και ου στις διαλέκτους της κεντρικής και της βόρειας Ελλάδας». (Δοκίμιο για το ελληνικό δημοτικό τραγούδι, Π.Λ.Ι., Ναύπλιο 1984, σ. 27). 22, Βλέπε, Γιάννη Π. Μαρίνου, Ιερισσός. Αιώνιο ταξίδι στους δρόμους της Παράδοσης και του Πολιτισμού, Θεσσαλονίκη Μ. Δέφνερ, Οδοιπορικαί Εντυπώσεις από την Δυτική Κρήτη, Αθήναι 1928, σ Γιάννη Παυλάκη, Ριζίτικα, Κρητική Δημοτική Ποίηση, Αθήνα 1997, σ Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας (ΚΕΕΛ), Λαογρ. Αρχείο Νο 2280, σ Στο δοξάρι της υπάρχουν ακόμη μικρά στρογγυλά κουδουνάκια -λέγονται ασημοκούδουνα γιατί παλαιότερα ήταν ασημένια. Λειτουργούσαν, πριν την εμφάνιση του λαούτου, σαν δεύτερο όργανο ρυθμικής και αρμονικής συνοδείας, τονίζοντας τα ισχυρά μέρη του μέτρου και συνοδεύοντας τη μελωδία με το χαρακτηριστικό ίσο που δίνει το ηχόχρωμά τους. Της κρητικής λίρας έχουν πια καταργηθεί -εκεί τα αποκαλούσαν γερακοκούδουνα, επειδή στη βυζαντινή εποχή τα κρεμούσαν στα κυνηγετικά γεράκια. (βλέπε, Λάμπρου Λιάβα, Μουσικές στο Αιγαίο, Αθήνα 1987, σ ).

Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση. Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα

Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση. Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα Του γιοφυριού της Άρτας- Ανάλυση Επιμέλεια: Κατερίνα Κάζηρα Σε ποια κατηγορία τραγουδιών ανήκει το συγκεκριμένο τραγούδι; Ανήκει στα δημοτικά τραγούδια και συγκεκριμένα στις παραλογές. Τι είναι οι παραλογές;

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη Δ2 Υπεύθυνη : Τριαντάρη Φωτεινή Πληροφορικός

Τάξη Δ2 Υπεύθυνη : Τριαντάρη Φωτεινή Πληροφορικός Τάξη Δ2 Υπεύθυνη : Τριαντάρη Φωτεινή Πληροφορικός ΟΜΑΔΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Η ομάδα των Δημοσιογράφων Γιώργος Λιάμπας Αχιλλέας Καφάσης Βαγγέλης Ντουλιλλάρι Πάρης Κίτσας Ραφαήλ Τάσιος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΓΙΟΦΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ

ΤΟΥ ΓΙΟΦΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟΥ ΓΙΟΦΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ 5 10 15 20 Σαράντα πέντε µάστοροι κ εξήντα µαθητάδες Γιοφύρι νεθεµέλιωναν ς της Άρτας το ποτάµι. Οληµερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεµιζόταν. Μοιριολογούν οι µάστοροι και κλαίν οι

Διαβάστε περισσότερα

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά Μιχελή Ελένη 2Γ Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά συγχρόνως και μεγάλης κοινωνικής σπουδαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Μπεχτσή Μαρία του Κωνσταντίνου, 11 ετών

Μπεχτσή Μαρία του Κωνσταντίνου, 11 ετών Μπεχτσή Μαρία του Κωνσταντίνου, 11 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο Δημήτρης».

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Τοπαλίδης Ιπποκράτης, 13 ετών

Τοπαλίδης Ιπποκράτης, 13 ετών Τοπαλίδης Ιπποκράτης, 13 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο Δημήτρης». «Ο Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Το γεφύρι της Άρτας. Αφού παρακολουθήσετε το βίντεο, προσπαθήστε να συμπληρώσετε το σχήμα που ακολουθεί: https://www.youtube.com/watch?

Το γεφύρι της Άρτας. Αφού παρακολουθήσετε το βίντεο, προσπαθήστε να συμπληρώσετε το σχήμα που ακολουθεί: https://www.youtube.com/watch? 1 Εικόνα 1-Πίνακας του Γ. Παπαγεωργίου, 1977 Αφού παρακολουθήσετε το βίντεο, προσπαθήστε να συμπληρώσετε το σχήμα που ακολουθεί: https://www.youtube.com/watch?v=lgosnedhjxs Πως λεγόταν ο αρχηγός των μαστόρων;

Διαβάστε περισσότερα

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας

Bίντεο 1: Η Αµµόχωστος του σήµερα (2 λεπτά) ήχος θάλασσας ΘΥΜΑΜΑΙ; Πρόσωπα Ήρωας: Λούκας Αφηγητής 1: Φράνσις Παιδί 1: Ματθαίος Παιδί 2: Αιµίλιος Βασίλης (αγόρι):δηµήτρης Ελένη (κορίτσι): Αιµιλία Ήλιος: Περικλής Θάλασσα: Θεοδώρα 2 ΘΥΜΑΜΑΙ; CD 1 Ήχος Θάλασσας Bίντεο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ

Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ Ενότητα 5 - Πάμε για επανάληψη Α. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ 1. Συμπληρώστε τα κενά με λέξεις από το πλαίσιο: βιβλιοθήκη, φιλοσοφία, εγκυκλοπαίδεια, παιδίατρος, φωτογραφία, αθλητισμό, Ελλάδα, σχολείο, φίλο, κινηματογράφο,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός καλωσορίσματος

Οδηγός καλωσορίσματος Οδηγός καλωσορίσματος Συντάκτες: Κώστας Δ. Ντίνας, καθηγητής, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Νεκταρία Παλαιολόγου, αναπλ. καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Άννα Χατζηπαναγιωτίδη, αναπλ. καθηγήτρια,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΤΑ ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΠΕΤΡΟΓΕΦΥΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Περιβαλλοντική ομάδα σχ. έτος 2015-2016 Υπεύθυνοι καθηγητές: o Λινάρδος Νικόλαος o Αθανασόπουλος Λάμπρος o Διαμαντής Παντελής o Παπαδάκη

Διαβάστε περισσότερα

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας..

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας.. ΠΕΤΡΙΝΑ ΤΟΞΩΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ Από την Αναστασία Λεονάρδου, φιλόλογο Η Περιβαλλοντική Ομάδα του 4 ου Γυμνασίου Αγίας Παρασκευής Αττικής, στο πλαίσιο του φετινού προγράμματος με τίτλο «Ποτάμια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ. Όπως η εκκλησιαστική, έτσι και η δημοτική μουσική είναι μονοφωνική και τροπική και δεν ακολουθεί τη δυτική τονική αρμονία. Το δημοτικό τραγούδι αποτελεί μια σημαντική έκφραση της λαϊκής δημιουργίας. Ως λογοτεχνικό είδος αντλεί το υλικό του από την προφορική λογοτεχνική παράδοση. Στις παραδοσιακές κοινωνίες (στην εποχή της

Διαβάστε περισσότερα

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Λέγε-λέγε λόγια Λέγε-λέγε λόγια, - πώς να σου το πω - όταν σε ακούω κόβομαι στα δυό! Λέγε-λέγε κι άλλα, λέγε ως την αυγή, 1 / 17 όνειρα μεγάλα κάνουν οι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7. πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη

Ενότητα 7. πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη Ενότητα 7 πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη Αφηγούμαστε πώς περάσαμε σε μια συναυλία Περιγράφουμε μουσικά όργανα και πώς κατασκευάζονται Απαγγέλλουμε και τραγουδάμε στίχους Περιγράφουμε έργα τέχνης Αναγνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2017 ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1) «Το πιο γλυκό ψωμί», Λαϊκό παραμύθι 2) «Ύπνε μου κι έπαρέ μου το», Δημοτικό τραγούδι 3) «Ένας αϊτός περήφανος», Κλέφτικο τραγούδι 4) «Η Νέα Παιδαγωγική»,

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα!

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα! Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ Κατανόηση γραπτού λόγου Γεια σου, Μαργαρίτα! Έμαθα να γράφω καλά. Ρώτησες πού μένω! Είμαι από την Ελλάδα αλλά μένουμε στην Αυστραλία.

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Αννα-Μαρία του Αθανασίου, 10 ετών

Παπαγεωργίου Αννα-Μαρία του Αθανασίου, 10 ετών Παπαγεωργίου Αννα-Μαρία του Αθανασίου, 10 ετών Το μυστήριο του πασχαλινού λαγού Του Κώστα Στοφόρου «Να βγούμε;» «Όχι ακόμα», είπε ο μπαμπάς. «Δεν θα έχει έρθει. Είναι πολύ νωρίς. Κάτσε να ξυπνήσει κι ο

Διαβάστε περισσότερα

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ιερά Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2013 Ύµνος της οµάδας της Προσευχής Όµορφη ώρα στο προσευχητάρι αηδόνια, τζιτζίκια και

Διαβάστε περισσότερα

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό.

Το μαγικό βιβλίο. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Το μαγικό βιβλίο Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια νεράιδα που πετώ στον ουρανό. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και είμαι μια γοργόνα μέσα στα καταγάλανα νερά. Σαν διαβάζω ένα βιβλίο λες και γίνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 5 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

Γεφυρών!! Τα πέτρινα γεφύρια της Ελλάδας.

Γεφυρών!! Τα πέτρινα γεφύρια της Ελλάδας. Υλικά και τεχνικές κατασκευής Γεφυρών!! Τα πέτρινα γεφύρια της Ελλάδας. Οµάδα 4η Υπ. Καθηγήτρια: Σοφία Μπερδέ Σχ. έτος: 2014-2015 Τα υλικά και οι τεχνικές κατασκευής Είδη γεφυρών Υπάρχουν 4 τύποι γεφυρών:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Πετρογέφυρα της Πιερίας. Ιωάννα Κάκαλου Dipl.Eng.,MSc ΠΕ19, μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Αν. Ολύμπου

Πετρογέφυρα της Πιερίας. Ιωάννα Κάκαλου Dipl.Eng.,MSc ΠΕ19, μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Αν. Ολύμπου Πετρογέφυρα της Πιερίας Ιωάννα Κάκαλου Dipl.Eng.,MSc ΠΕ19, μέλος Π.Ο. ΚΠΕ Αν. Ολύμπου Πετρογέφυρα Αποτελούσαν το κυριότερο συγκοινωνιακό τεχνικό έργο στην Ελλάδα μέχρι τον 20ο αιώνα Είναι ιδιαίτερα σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Με τέσσερις παραμυθένιες βόλτες στο Χαλάνδρι η αυλαία για το Φεστιβάλ Παραμυθιού

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Με τέσσερις παραμυθένιες βόλτες στο Χαλάνδρι η αυλαία για το Φεστιβάλ Παραμυθιού Χαλάνδρι, 8/5/2017 ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Τηλ. 213.2023922 www.halandri.gr e-mail: press@halandri.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Με τέσσερις παραμυθένιες βόλτες στο Χαλάνδρι η αυλαία για το Φεστιβάλ Παραμυθιού

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει: τον απτό πολιτισμό (όπως κτήρια, μνημεία, τοπία, βιβλία, έργα τέχνης και τεκμήρια),

Ο όρος Πολιτιστική Κληρονομιά περιλαμβάνει: τον απτό πολιτισμό (όπως κτήρια, μνημεία, τοπία, βιβλία, έργα τέχνης και τεκμήρια), Η Πολιτιστική Κληρονομιά είναι η κληρονομιά των φυσικών αντικειμένων και των άυλων χαρακτηριστικών μιας ομάδας ή κοινωνίας που κληρονομούνται από τις προηγούμενες γενιές, διατηρούνται στο παρόν και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 14 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 1. Λίγα λόγια για το αρχοντικό 2 2. Το παραμύθι της τοιχογραφίας! (Πρόταση) 3 3. Βρες τη λέξη! (Λύση) 9 4. Ζήσε στον 18 ο αιώνα..

Διαβάστε περισσότερα

Project A Λυκείου. Ασημακοπούλου Όλγα Διαμαντοπούλου Λώρα Καραφύλλη Ελένη Τζεβελεκάκη Μαρία. Θέμα: Ιστορική συνέχεια στους παραδοσιακούς χορούς

Project A Λυκείου. Ασημακοπούλου Όλγα Διαμαντοπούλου Λώρα Καραφύλλη Ελένη Τζεβελεκάκη Μαρία. Θέμα: Ιστορική συνέχεια στους παραδοσιακούς χορούς Project A Λυκείου Ασημακοπούλου Όλγα Διαμαντοπούλου Λώρα Καραφύλλη Ελένη Τζεβελεκάκη Μαρία Θέμα: Ιστορική συνέχεια στους παραδοσιακούς χορούς Οι παραδοσιακοί χοροί στην αρχαία Ελλάδα Ο χορός στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Απόψε μες στο καπηλειό :: Τσιτσάνης Β. - Καβουράκης Θ. :: Αριθμός δίσκου: Kal-301.

Απόψε μες στο καπηλειό :: Τσιτσάνης Β. - Καβουράκης Θ. :: Αριθμός δίσκου: Kal-301. Απόψε μες στο καπηλειό :: Τσιτσάνης Β. - Καβουράκης Θ. :: 1953 Αριθμός δίσκου: Kal-301 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=9248 Απόψε μες, απόψε μες στο καπηλειό που τα μπουζού-, που τα μπουζούκια

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ 3-4-2002 ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΙΟΡΤΑΣΑΝ ΕΜΜΕΤΡΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Ταξιδευτής ο λογισμός καράβι το βιβλίο... Με μαντινάδες επέλεξαν οι μαθητές και οι μαθήτριες του 2ου και του 4ου Τεχνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

10 Φεβρουαρίου 2017 Δημοτική Παράταξη «Συνεργασία για πορεία ανάπτυξης» Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου καφετέρια του κ.

10 Φεβρουαρίου 2017 Δημοτική Παράταξη «Συνεργασία για πορεία ανάπτυξης» Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου καφετέρια του κ. 10 Φεβρουαρίου 2017 Η Δημοτική Παράταξη «Συνεργασία για πορεία ανάπτυξης» του Δημάρχου Τεμπών κ. Κώστα Κολλάτου, καλεί τα μέλη και τους φίλους της, στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας την Παρασκευή 10

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσικές πράξεις στη διαγλώσσα των μαθητών της Ελληνικής ως Γ2

Γλωσσικές πράξεις στη διαγλώσσα των μαθητών της Ελληνικής ως Γ2 Γλωσσικές πράξεις στη διαγλώσσα των μαθητών της Ελληνικής ως Γ2 Σπυριδούλα Μπέλλα Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Πανεπιστήμιο Αιγαίου 9/5/2017 Επικοινωνιακή ικανότητα γνώση ενός ομιλητή ως

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2006 ΓΙΟΡΤΕΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ. Παρασκευή 25 Αυγούστου έως και Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2006 ΓΙΟΡΤΕΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ. Παρασκευή 25 Αυγούστου έως και Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2006 ΓΙΟΡΤΕΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ Παρασκευή 25 Αυγούστου έως και Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Είσοδος ελεύθερη Φίλες και φίλοι, η παλιά πόλη του Ηρακλείου αλλάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΚΟΝΙΣΤΡΩΝ. Τα τοξωτά πετρογέφυρα της Δημοτικής ενότητας Κονιστρών

ΓΕΛ ΚΟΝΙΣΤΡΩΝ. Τα τοξωτά πετρογέφυρα της Δημοτικής ενότητας Κονιστρών ΓΕΛ ΚΟΝΙΣΤΡΩΝ Τα τοξωτά πετρογέφυρα της Δημοτικής ενότητας Κονιστρών Ρούσου Αικατερίνη Βισβίνη Αλεξάνδρα Τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια της περιοχής μας Εισαγωγή Από τα παλιά χρόνια οι άνθρωποι για να διευκολύνουν

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό, σ' ένα μεγάλο κήπο, ήταν ένα σαλιγκάρι μέσα στην φωλιά του. Ένα παιδάκι ο Γιωργάκης, έξω από την φωλιά του σαλιγκαριού

Μια φορά και έναν καιρό, σ' ένα μεγάλο κήπο, ήταν ένα σαλιγκάρι μέσα στην φωλιά του. Ένα παιδάκι ο Γιωργάκης, έξω από την φωλιά του σαλιγκαριού Μια φορά και έναν καιρό, σ' ένα μεγάλο κήπο, ήταν ένα σαλιγκάρι μέσα στην φωλιά του. Ένα παιδάκι ο Γιωργάκης, έξω από την φωλιά του σαλιγκαριού έπαιζε με την μπάλα του. Μετά από ένα δυνατό χτύπημα η μπάλα

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε. Φιλολογικών - Θεάτρου. Θεατρικό εργαστήρι βασισμένο στο δημοτικό τραγούδι «ο Μενούσης»

Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε. Φιλολογικών - Θεάτρου. Θεατρικό εργαστήρι βασισμένο στο δημοτικό τραγούδι «ο Μενούσης» Σπύρος Αντωνέλλος Ε.Μ.Ε. Φιλολογικών - Θεάτρου Θεατρικό εργαστήρι βασισμένο στο δημοτικό τραγούδι «ο Μενούσης» Η ουσία μιας τέτοιας διαδικασίας Το Θεατρικό Παιχνίδι βοηθά ιδιαίτερα στη γλωσσική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

Γεια σας, παιδιά. Είμαι η Μαρία, το κοριτσάκι της φωτογραφίας, η εγγονή

Γεια σας, παιδιά. Είμαι η Μαρία, το κοριτσάκι της φωτογραφίας, η εγγονή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΚΔΟΣΗ Γεια σας, παιδιά. Είμαι η Μαρία, το κοριτσάκι της φωτογραφίας, η εγγονή της Θείας Λένας. Η γιαγιά μου εξέδωσε αυτό το βιβλίο το 1964. Είναι ένα βιβλίο για μικρά παιδιά, με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΣΚΥΛΟΥΣ

ΜΙΑ ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΣΚΥΛΟΥΣ ΜΙΑ ΤΡΕΛΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΕ ΠΕΝΤΕ ΣΚΥΛΟΥΣ Η μέρα που γεννιέμαι! Μια φορά και ένα καιρό υπήρχε μια σκυλίτσα, από βασιλική οικογένεια. Η μαμά της ήταν μοντέλο και η γιαγιά της,τι να σας πω είχε ολόκληρο οίκο

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ - ΤΑΞΙΔΙΑ

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ - ΤΑΞΙΔΙΑ Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ - ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Γεια σου, Πέδρο! Με χαρά θα σε φιλοξενήσω στο σπίτι μου στη Ρόδο. Μου είπε η Πιλάρ πως θα έρθετε με την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΩΤΟΓΗΡΟΥ Πρωτοδίκου Διοικητικών Δικαστηρίων ΟΜΙΛΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΙΔΟΣ Κυριακή 19 Δεκεμβρίου 2010 Έμπλεη ευγνωμοσύνης, με βαθιά

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες μου απορίες. ΚΟΙΤΑΖΑ τ αγόρια και σκέπτουμουν. [7]

Πρώτες μου απορίες. ΚΟΙΤΑΖΑ τ αγόρια και σκέπτουμουν. [7] A Πρώτες μου απορίες ΚΟΙΤΑΖΑ τ αγόρια και σκέπτουμουν. Ο Λουκάς έγραφε σιωπηλά, τα φρύδια του σουφρωμένα, θυμωμένος ακόμα, ενώ ο Βρασίδας, με τα χέρια στις τσέπες, πήγαινε κι έρχουνταν, κάθουνταν και σηκώνουνταν,

Διαβάστε περισσότερα

Απ' το Μαρόκο η Εσμέ :: Τούντας Π. - Περπινιάδης Σ. :: Αριθμός δίσκου: AO

Απ' το Μαρόκο η Εσμέ :: Τούντας Π. - Περπινιάδης Σ. :: Αριθμός δίσκου: AO Απ' το Μαρόκο η Εσμέ :: Τούντας Π. - Περπινιάδης Σ. :: 1939 Αριθμός δίσκου: AO-2611 http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=5771 Απ' το Μαρόκο η Εσμέ, το είχε αποφασίσει μες στον Περαία για να 'ρθει,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας:

Αφηγητής: Χήρα Γαλάνω Χήρα Πρωτομάστορας: Νοέμβρης 1849 Ρόλοι Αφηγητής Χήρα Γαλάνω Πρωτομάστορας Κουδαρούλ 1 Κουδαρούλ 2 Κουδαρούλ 3 Κουδαρούλ 4 Κουδαρούλ 5 Βλάχος Κοντός Δάσκαλος - Χωροφύλακας - Δραγάτης 1 Αφηγητής: Μια χήρα με τα ορφανά της,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα για Προσκλητήρια Γάμου-Βάπτισης

Κείμενα για Προσκλητήρια Γάμου-Βάπτισης Κείμενα για Προσκλητήρια Γάμου-Βάπτισης Όταν το παιδάκι είναι κορίτσι: Εμείς και η κορούλα μας, θα χαρούμε ιδιαίτερα με την παρουσία σας, στα μυστήρια του γάμου μας και της βάπτισης της, που θα τελεστούν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα μακρινό χωριό, στη Νανοχώρα, ζούσε ένας νάνος, ο Μαξ, με τον παπαγάλο του τον Σκάλι. Ο Μαξ ήταν πολύ λυπημένος, γιατί

Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα μακρινό χωριό, στη Νανοχώρα, ζούσε ένας νάνος, ο Μαξ, με τον παπαγάλο του τον Σκάλι. Ο Μαξ ήταν πολύ λυπημένος, γιατί Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα μακρινό χωριό, στη Νανοχώρα, ζούσε ένας νάνος, ο Μαξ, με τον παπαγάλο του τον Σκάλι. Ο Μαξ ήταν πολύ λυπημένος, γιατί πριν από πολύ καιρό ένας κακός μάγος μάγεψε το χωριό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΙΦΝΟ ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ - ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ 2011 Κυριακή 29 Μαΐου Εξόρμηση εθελοντικών καθαρισμών των ακτών της Σίφνου Τόπος Συγκέντρωσης: πλατεία Αρτεμώνα Ώρα: 11:00 Οργάνωση: ΔΗ.Κ.Ε.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Αβυσσηνό. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Αβυσσηνό. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Αβυσσηνό Α. Πλευρά Ποιος είναι εδώ, ποιος παίζει; Εγώ παίζω. Και βαστά πάσο ο Μανώλης,, ο γιος μου. Κιθάρα και οι άλλοι δύο; Αυτές είναι τώρα οι κοντυλιές του Καλογερίδη. Σε ντο;

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Καλημέρα! A ΜΕΡΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ Καλημέρα! Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους Καλημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq

qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq qwφιertyuiopasdfghjklzxερυυξnmηq Η μάνα και τα τέσσερα παιδιά της σwωψerβνtyuςiopasdρfghjklzxcvbn mqwertyuiopasdfghjklzxcvbnφγιmλι qπςπζαwωeτrtνyuτioρνμpκaλsdfghςj klzxcvλοπbnαmqwertyuiopasdfghjklz xcvbnmσγqwφertyuioσδφpγρaηsόρ

Διαβάστε περισσότερα

Η μάνα σου θα τα πληρώσει (Τί σου λέει η μάνα σου για 'μένα) :: Σκαρβέλης Κ. - Βέζος Σ. :: 1935

Η μάνα σου θα τα πληρώσει (Τί σου λέει η μάνα σου για 'μένα) :: Σκαρβέλης Κ. - Βέζος Σ. :: 1935 Η μάνα σου θα τα πληρώσει (Τί σου λέει η μάνα σου για 'μένα) :: Σκαρβέλης Κ. - Βέζος Σ. :: 1935 Αριθμός δίσκου: http://rebetiko.sealabs.net/display.php?recid=1751 Τι σου λέγει η μάνα σου για μένα κι όλο

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΓΕΦΥΡΕΣ ΕΝΩΝΟΥΝ» ΟΜΑ Α 4 η. 8ο ΓΕΛ. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ: 2014-2015 ΤΑΞΗ: Β5 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ

«ΟΙ ΓΕΦΥΡΕΣ ΕΝΩΝΟΥΝ» ΟΜΑ Α 4 η. 8ο ΓΕΛ. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ: 2014-2015 ΤΑΞΗ: Β5 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ 8ο ΓΕΛ. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ: 2014-2015 ΤΑΞΗ: Β5 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΟΙ ΓΕΦΥΡΕΣ ΕΝΩΝΟΥΝ» ΟΜΑ Α 4 η Μαθήτριες: Άννα Μαρία Τοµαρά Ανδριάνα Τζελέπη Φανή Τρύφα Ελένη Ζαβλάνη Μόνικα Σωτηροπούλου Στεφανία

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΜΑΙΟΣ 2012 ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΜΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΑ Η ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΑΦΗΝΑΣ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΕΛΥΔΡΟΝ ΠΥΞ-ΛΑΞ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΓΙΑΤΙ ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΚΙ ΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα