Helen Levy & Wendy Packman Journal of Genetic Counseling, vol. 13, No 3, pp , Ιούνιος 2004

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Helen Levy & Wendy Packman Journal of Genetic Counseling, vol. 13, No 3, pp , Ιούνιος 2004"

Transcript

1 Πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης για άτομα με νοητική υστέρηση: κατευθύνσεις για τους γενετικούς συμβούλους Helen Levy & Wendy Packman Journal of Genetic Counseling, vol. 13, No 3, pp , Ιούνιος 2004 Τελευταία γίνεται συζήτηση για γύρω από το γεγονός πως τα άτομα με νοητική υστέρηση (Ν.Υ.) είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε θέματα σεξουαλικής κακοποίησης εξαιτίας πολλαπλών παραγόντων, όπως είναι η δια βίου εξάρτησή τους από ενήλικες, η "μαθημένη" συναίνεση, η κοινωνική απομόνωση, η έλλειψη εκπαίδευσης όσον αφορά τη σεξουαλικότητα και τη σεξουαλική κακοποίηση, αλλά και η απαξιωτική στάση της κοινωνίας απέναντι στα άτομα αυτά. Αν και ένα μεγάλο ποσοστό των περιπτώσεων Ν.Υ. οφείλεται σε γενετικές καταστάσεις, ωστόσο στη βιβλιογραφία υπάρχουν ελάχιστες αναφορές για το πως μπορεί να συζητηθεί το θέμα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης με τα άτομα αυτά ή τους γονείς τους, αλλά και η πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης. Στο παρόν άρθρο γίνεται μια ανασκόπηση του ορισμού της Ν.Υ., στοιχείων που αφορούν την εμφάνιση της σεξουαλικής κακοποίησης στο συγκεκριμένο πληθυσμό, το πλαίσιο της σεξουαλικής κακοποίησης όπως εμφανίζεται στον πληθυσμό αυτό, οι τυχόν παράγοντες που επιτείνουν τις πιθανότητες σεξουαλικής κακοποίησης, καθώς και τους περιορισμούς που υφίστανται στην εκπαίδευση των ατόμων αυτών. Στο παρόν άρθρο χρησιμοποιείται ο όρος Ν.Υ. για να υπάρχει μια σταθερή αναφορά σε σχέση με την ιατρική βιβλιογραφία, καθώς τον χρησιμοποιεί στο διαγνωστικό εγχειρίδιο ο American Psychiatric Association. Νοητική Υστέρηση (Ν.Υ.) Ο ορισμός της Ν.Υ. εμφάνισε κατά καιρούς μια ρευστότητα και κατά τη διάρκεια των ετών έχει προσαρμοστεί, ώστε να ενσωματώσει τις αλλαγές στις κοινωνικές απόψεις. Ένας σύγχρονος ορισμός, ο οποίος αναφέρεται στο DSM - IV του American Psychiatric Association ορίζει τη Ν.Υ. ως την κατάσταση στην οποία η νοητική λειτουργία είναι κατώτερη του μέσου όρου και συνοδεύεται από 1

2 σημαντικούς περιορισμούς σε δύο από τους τομείς της προσαρμοστικής λειτουργικότητας του ατόμου (δηλαδή στην επικοινωνία, την αυτο- εξυπηρέτηση, τις οικιακές δεξιότητες, τις κοινωνικές- διαπροσωπικές δεξιότητες, τη χρήση των υπηρεσιών της κοινότητας, την αυτό- κατεύθυνση, τις λειτουργικές ακαδημαϊκές δεξιότητες, την εργασία, τον ελεύθερο χρόνο, την προσωπική υγιεινή και ασφάλεια. Περίπου 1% του πληθυσμού στις ΗΠΑ έχει αυτά τα χαρακτηριστικά και το 80% αυτού του πληθυσμού ανήκει στις ήπιες περιπτώσεις. Σεξουαλική κακοποίηση Οι ορισμοί για τη σεξουαλική κακοποίηση είναι ποικίλο, αλλά σε γενικές γραμμές αναφέρονται σε μια πράξη που εφαρμόστηκε με βία ή εξαναγκασμό και αυτή η πράξη μπορεί να συνίσταται από μη επιθυμητό άγγιγμα ή συνουσία, έκθεση σε σκληρό πορνογραφικό υλικό ή πράξεις ή σε κάποιες περιπτώσεις επιδειξιομανία. Οι νομικοί ορισμοί της σεξουαλικής κακοποίησης ποικίλουν από πολιτεία σε πολιτεία. Έχουν γίνει πολλοί νόμοι για να προστατευτούν τα παιδιά και τα άτομα με αναπτυξιακές δυσκολίες. Αν και ορισμένα άτομα με Ν.Υ. μπορεί να έχουν την "κηδεμονία" του εαυτού τους, μπορεί να μην έχουν επαρκή εκπαίδευση σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα, οπότε ν αμην μπορούν να δώσουν πραγματική συναίνεση σε μια τέτοια πράξη. Γενικά, θα πρέπει να θεωρείται οποιαδήποτε σεξουαλική επαφή ανάμεσα σε ένα άτομο με Ν.Υ. και κάποιον συγγενή, φροντιστή ή άλλο πρόσωπο με εξουσία σεξουαλική κακοποίηση είτε υπάρχει συναίνεση είτε όχι. Η συχνότητα της σεξουαλικής κακοποίησης στο γενικό πληθυσμό παιδιών και εφήβων φτάνει στο 20%. Οι αναφορές για το ίδιο φαινόμενο στον πληθυσμό των ατόμων με Ν.Υ. ποικίλουν πάρα πολύ (αναφέρονται ποσοστά από το 25% του πληθυσμού ως και το 83% και επίσης υπολογίζεται ότι το 90% αυτού του πληθυσμού θα βιώσει σεξουαλική κακοποίηση σε κάποια στιγμή της ζωής του. Γενικά αυτό που τονίζεται στη βιβλιογραφία είναι ότι όλα τα άτομα με Ν.Υ. βρίσκονται σε υψηλή επικινδυνότητα να πέσουν θύματα εκμετάλλευσης. Ωστόσο, δεν φαίνεται να υπάρχει ξεκάθαρη συσχέτιση ανάμεσα στη γνωστική λειτουργία και στο ότι αυτή η ομάδα είναι ευάλωτη στη σεξουαλική κακοποίηση. Κάποιες μελέτες τείνουν στο συμπέρασμα ότι τα άτομα με ήπια 2

3 Ν.Υ. εμφανίζουν μεγαλύτερο βαθμό επικινδυνότητας λόγω του ότι είναι πιθανό να ενσωματωθούν στην κοινωνία και η επιθυμία τους αυτή αυξάνει την επικινδυνότητα. Από την άλλη πλευρά τα άτομα με ήπια ή βαριά Ν.Υ. έχουν υψηλό βαθμό εξάρτησης από ενήλικες, ενώ λόγω των γνωστικών τους περιορισμών ίσως να μην είναι σε θέση να αναφέρουν περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης. Η έρευνα δείχνει πως περίπου το 80% των ατόμων με Ν.Υ. υπήρξε θύμα σεξουαλικής κακοποίησης περισσότερο από μία φορές και επίσης ότι μόνο το 20% των περιπτώσεων αυτών αναφέρεται. Πέρα από όλους τους υπόλοιπους λόγους που υπάρχουν και δεν αναφέρονται οι περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης στα άτομα με Ν.Υ. λειτουργούν και επιπρόσθετοι λόγοι που εμποδίζουν την αναφορά παρόμοιου γεγονότος, όπως η δυσκολία στην επικοινωνία, τα αισθήματα ενοχής, ο πιθανός φόβος εγκατάλειψης, ο πιθανός χωρισμός από την οικογένεια, καθώς και η ανοχή της κακοποίησης, ώστε το άτομο να γίνει αποδεκτό ή να λάβει ως αντάλλαγμα δείγματα αγάπης αι φροντίδας. Μια πολύ ανησυχητική πραγματικότητα είναι ότι η πλειοψηφία των περιπτώσεων σεξουαλικής κακοποίησης συμβαίνει από άτομα που είναι γνωστά στο θύμα, ενώ επίσης μεγάλο ποσοστό αφορά περιπτώσεις αιμομιξίας (το 40% των περιπτώσεων αφορά τέτοια περιστατικά, ενώ το 90% δεν αναφέρεται). Παράγοντες που οδηγού σε αυξημένη επικινδυνότητα Παράγοντες όπως η διά βίου εξάρτηση από ενήλικες, καθώς και η "μαθημένη" συναίνεση ενισχύουν τις πιθανότητες κακοποίησης σε άτομα με Ν.Υ. Συνήθως στα άτομα αυτά δεν δίνονται επιλογές στη ζωή τους ή τους προσφέρεται η "πλάνη" πως έχουν επιλογές- κατά τον τρόπο αυτό όμως μεγαλώνουν χωρίς να ασκούν πραγματικό έλεγχο στη ζωή τους. Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να ενισχύει την τάση των ατόμων με Ν.Υ. να πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης είναι το ότι δεν έχουν φίλους και νιώθουν μια ισχυρή επιθυμία να ευχαριστήσουν τους άλλους. Οι γυναίκες με Ν.Υ. είναι ακόμη πιο ευάλωτες με την έννοια του ότι η ύπαρξη παρτενέρ είναι υπερεκτιμημένη. Επίσης, η απουσία σεξουαλικής έκφρασης μπορεί να συντελεί στην αυξημένη επικινδυνότητα. Αυτού του είδους η απαγόρευση στα άτομα με 3

4 Ν.Υ. να έχουν σεξουαλική έκφραση μπορεί να θεωρηθεί ως μια μορφή σεξουαλικής κακοποίησης. Για να γίνει ακόμα πιο περίπλοκο το πρόβλημα η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και η εκπαίδευση αποφυγής της κακοποίησης δεν εμπίπτει στα πλαίσια της εκπαίδευσης, που προσφέρεται στα παιδιά. Αν και τα παιδιά με Ν.Υ. αναπτύσσουν τη σεξουαλικότητά τους όπως και τα άλλα παιδιά, παρόλα αυτά εν γίνεται παρόμοια εκπαίδευση για τα θέματα αυτά όπως στα υπόλοιπα παιδιά. Οι ενήλικες με Ν.Υ. δεν έχουν ανοσία στη σεξουαλική κακοποίηση και η έλλειψη κατάλληλης εκπαίδευσης επιτείνει το πρόβλημα αυτό. Και από τα αποτελέσματα της έρευνας γίνεται φανερό ότι χωρίς περιεκτική και έγκαιρη εκπαίδευση αφήνουμε το άτομο με Ν.Υ. χωρίς τη γνώση, που θα το βοηθήσει να πάρει ενημερωμένες αποφάσεις, αλλά και χωρίς το κατάλληλο λεξιλόγιο για να μιλήσει για το σώμα του ή να περιγράψει ένα Περιορισμοί που υφίστανται στην εκπαίδευση πρόληψης της σεξουαλικής κακοποίησης Κοινωνία Πολλά από τα εμπόδια που υφίστανται για τη λειτουργία της αποτελεσματικής εκπαίδευσης σε θέματα πρόληψης της σεξουαλικής κακοποίησης είναι βαθιά ριζωμένα στις αντιλήψεις της κοινωνίας για τα άτομα με Ν.Υ. Ένας συχνά αναφερόμενος μύθος είναι ότι τα άτομα αυτά είναι α- σεξουαλικά και κατά μία άλλη άποψη ότι έχουν υψηλές σεξουαλικές διαθέσεις. Αυτού του είδους οι απόψεις μπορεί να πηγάζουν από την εμφάνιση μη κατάλληλης (δηλαδή κοινωνικά αποδεκτής) συμπεριφοράς από τα άτομα με Ν.Υ. Όμως, πρέπει να σημειωθεί ότι τέτοιου είδους συμπεριφορές οφείλονται σε ελλιπή εκπαίδευση. Γονείς / Φροντιστές Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι γονείς / φροντιστές πρέπει να είναι οι πρώτοι που θα εισάγουν τα παιδιά τους στη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση. Όμως, αυτό ίσως να μην είναι τόσο λογικός στόχος, γιατί πολλοί γονείς νιώθουν αβέβαιοι ή έρχονται σε αμηχανία σχετικά με τη σεξουαλικότητα του παιδιού τους, ιδιαίτερα αν αυτό το παιδί έχει κάποια αναπηρία. 4

5 Είναι λογικό οι γονείς να ανησυχούν για την απώλεια της αθωότητας του παιδιού τους ή να ανησυχούν μήπως η αναφορά σε αυτά τα θέματα αυξήσει τη σεξουαλική συμπεριφορά του παιδιού τους. Άλλοι γονείς θεωρούν ότι το παιδί τους με Ν.Υ. είναι α- σεξουαλικό, οπότε αυτού του είδους η εκπαίδευση δεν είναι απαραίτητη. Παρόλο που οι γονείς δεν νιώθουν άνετα να μιλούν για αυτά τα θέματα, ωστόσο ανησυχούν για τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους να πέσουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Επαγγελματίες Υγείας (γιατροί) Οι γιατροί όλο και περισσότερο συνειδητοποιούν την ανάγκη τα άτομα με Ν.Υ. να έχουν πρόσβαση σε ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τη σεξουαλικότητα, καθώς και τις υπηρεσίες για την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης. Σύμβουλοι γενετικής Πριν γραφτεί η συγκεκριμένη επισκόπηση οι συγγραφείς του παρόντος άρθρου έστειλαν ερωτηματολόγια σε συμβούλους γενετικής, προκειμένου να διερευνηθούν οι απόψεις τους σχετικά με το θέμα και διαπιστώθηκε ένα έντονο ενδιαφέρον για το θέμα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των ατόμων με Ν.Υ. και της πρόληψης της σεξουαλικής κακοποίησης. Στην πλειοψηφία τους θεωρούν ότι είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα τόσο για τα ίδια τα άτομα όσο και τους γονείς τους, Κάποιες σκόπιμες σκέψεις για τους συμβούλους γενετικής Είναι σημαντικό για τους επαγγελματίες αυτούς να γνωρίζουν τη βιβλιογραφία, καθώς και τους παράγοντες που επηρεάζουν την αύξηση της επικινδυνότητας της σεξουαλικής κακοποίησης σε άτομα με Ν.Υ. και όλους τους υφιστάμενους μύθους. Θα προτείναμε επίσης να εξετάσουν και τις δικές τους στάσεις και πεποιθήσεις για τη σεξουαλικότητα των ατόμων αυτών. Ίσως να μην είναι πρακτικό οι σύμβουλοι γενετικής να παρέχουν τη συγκεκριμένη εκπαίδευση προς τα άτομα αυτά, όμως θα πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με το θέμα ώστε να μπορούν να απαντήσουν στα ερωτήματά τους, καθώς και στα αντίστοιχα ερωτήματα των γονιών / φροντιστών. 5

6 Ρωτώντας για τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης Οι σχετικές ερωτήσεις μπορούν να συμπεριλαμβάνονται στην καθιερωμένη ψυχολογική αξιολόγηση του ατόμου. Ίσως θα ήταν καλύτερα αν αυτές οι ερωτήσεις γίνονταν από την πρώτη επαφή - μέσω τηλεφώνου - όπου συγκεντρώνονται αρκετές πληροφορίες για το ιστορικό του ασθενή. Το πως θα τεθεί το θέμα και θα συζητηθεί στη συνέχεια εξαρτάται από την ηλικία του ατόμου και το αναπτυξιακό του επίπεδο. Ακολουθούν κάποιες πληροφορίες σχετικά με τις φάσεις της σεξουαλικής ανάπτυξης, καθώς και θέματα που αφορούν τη νοητική καθυστέρηση. Βρέφη και προσχολική ηλικίαδημιουργήθηκε από Anna (έως 3 ετών) Τα παιδιά ως γνωστό εμφανίζουν σεξουαλικές αντιδράσεις από τη γέννησή τους και μπορεί να αυτο- ερεθίζονται και να εξερευνούν τον εαυτό τους. Αν και τα παιδιά στην ηλικία αυτή δεν κατανοούν την "σταθερότητα του φύλου" γνωρίζουν το φύλο τους. Σε αυτές τις ηλικίες οι γονείς έχουν κάποιες ανησυχίες ιδιαίτερα αν το παιδί τους έχει διαγνωσθεί με κάποια γενετική κατάσταση, που οδηγεί σε Ν.Υ. Πρώτη παιδική ηλικία (3-5 ετών) Τα περισσότερα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες διακατέχονται από περιέργεια για το σώμα τόσο το δικό τους όσο και των άλλων. Μπορεί να αυνανίζονται ή να παίζουν 'σεξουαλικά' παιχνίδια με άλλα παιδιά. Είναι χρήσιμο σε αυτή την ηλικία οι γονείς να μάθουν τα "σωστά" ονόματα των μελών του σώματος και των γεννητικών οργάνων. Επίσης, μια ακόμα έννοια που μπορεί να διδαχτεί στην ηλικία αυτή είναι η ' δημόσια και η ιδιωτική" συμπεριφορά. Τα παιδιά στην ηλικία αυτή μπορούν να μάθουν ότι το σώμα τους ανήκει και τη διαφορά ανάμεσα στο κατάλληλο και το μη- κατάλληλο. Μέση παιδική ηλικία (6-10 ετών) Η κοινωνικοποίηση παίζει σημαντικότερο ρόλο σε αυτή την ηλικία και τα παιδιά προτιμούν να παίζουν με παιδιά του ίδιου φύλου. Στην ηλικία αυτή τα παιδιά γνωρίζουν τις διαφορές ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια, ποια μέλη του 6

7 σώματος είναι ιδιωτικά και πως γεννιούνται τα παιδιά. Η εκπαίδευση πρέπει να γίνει πιο συγκεκριμένη όσον αφορά συγκεκριμένες λειτουργίες, ενώ θα πρέπει να ενισχυθούν και άλλες δεξιότητες, όπως τα χαρακτηριστικά μιας φιλικής σχέσης, οι δεξιότητες λήψης αποφάσεων, βασικές δεξιότητες κοινωνικής ευθύνης, αλλά και δεξιότητες αποφυγής της σεξουαλικής κακοποίησης και αναφοράς ενός παρόμοιου γεγονότος. Οι γονείς θα πρέπει να αρχίσουν να προετοιμάζουν τα παιδιά για τις αλλαγές που επέρχονται με την εφηβεία - σωματικές και βιολογικές. Προ- εφηβεία (10-14 ετών) Τα περισσότερα παιδιά με Ν.Υ. θα μπουν στην ήβη στην αναμενόμενη ηλικία - κάποια ίσως καθυστερήσουν λόγω κάποιας ιατρικής κατάστασης. Η ψυχο- κοινωνική ανάπτυξη μπορεί ίσως να καθυστερήσει και για τα παιδιά που μπαίνουν στην ήβη την αναμενόμενη χρονολογική ηλικία. Οι έφηβοι με Ν.Υ. συνήθως είναι απροετοίμαστοι για τις αλλαγές που βιώνουν και αυτό έχει συσχετιστεί με εμφάνιση προβλημάτων στην ψυχική υγεία και συμπεριφορά. Οι γονείς αλλά και οι επαγγελματίες μπορούν να υπενθυμίζουν στα παιδιά ότι αυτές οι αλλαγές είναι φυσιολογικές. Τα θέματα που πρέπει να καλυφθούν στις ηλικίες αυτές με συζήτηση γύρω από τη σημασία της επικοινωνίας και τη λήψη αποφάσεων είναι η αναπαραγωγική διαδικασία και η εγκυμοσύνη. Άλλα θέματα που πρέπει να κατανοεί το παιδί είναι ο αυνανισμός, η αποχή, η πρόληψη της εγκυμοσύνης, τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, η αναγνώριση και η αναφορά της σεξουαλικής κακοποίησης. Μέση εφηβεία (14-18 ετών) Στην ηλικία αυτή ο έφηβος θα πρέπει να γνωρίζει τι σημαίνει υγιής σχέση, πως να χειρίζεται τα σεξουαλικά του συναισθήματα, τη διαφορά ανάμεσα στην αγάπη και το σεξ, το σεξουαλικό προσανατολισμό, τις συνέπειες του να αγγίζει τους άλλους με μη κατάλληλο τρόπο. Έννοιες που χρειάζεται να επαναληφθούν είναι η πρόληψη της εγκυμοσύνης, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, αλλά και οι ευθύνες του γάμου και της οικογένειας. Ο γονιός ή ο φροντιστής μπορεί να αναφερθεί και σε θέματα όπως η υγιεινή και η αυτο- εξέταση, η επίδραση του αλκοόλ και των ναρκωτικών, το να βγαίνει κάποιος ραντεβού - 7

8 αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι δεξιότητες της λήψης αποφάσεων και της υπευθυνότητας θα πρέπει να ενισχυθούν. Επιπλέον, κάποιοι έφηβοι με Ν.Υ. μπορεί να έχουν ή να λαμβάνουν λανθασμένες ή ατελείς πληροφορίες για θέματα που αφορούν τη σεξουαλική δράση από συνομηλίκους με Ν.Υ. Για το λόγο αυτό είναι πολύ σημαντικό οι γονείς ή οι φροντιστές να διευκρινίζουν οποιαδήποτε λανθασμένη πληροφορία. Εφηβεία - πέρασμα στην ενήλικη ζωή (18 ετών και άνω) Αυτό το στάδιο είναι μια μετάβαση του εφήβου στην ενήλικη ζωή, όπου αποκτά αυξανόμενη αυτονομία. Οι νέοι/ες με Ν.Υ. χρειάζονται συνεχιζόμενη εκπαίδευση σε θέματα σεξουαλικότητας, καθώς πρόληψης της σεξουαλικής κακοποίησης. Τα στοιχεία μιας υγιούς σχέσης θα πρέπει να ενισχύονται τόσο από την οικογένεια, τον εκπαιδευτή, αλλά και τον φροντιστή. Μπορεί να βοηθήσει αν ζητήσουμε από το νέο/α με Ν.Υ. να θεωρήσει την υπεύθυνη σεξουαλική συμπεριφορά ως μια επιπλέον προσδοκία της διαδικασίας ενηλικίωσής του. Οι γονείς των νέων με Ν.Υ. χρειάζονται υποστήριξη σε αυτά τα μεταβατικά στάδια, γιατί θεωρούν ότι αν ήταν παιδιά τους δεν είχαν αναπηρία, θα ήταν σε ηλικία που θα πήγαιναν στο πανεπιστήμιο, θα παντρεύονταν κ.ο.κ, οπότε αισθάνονται θλίψη. Εκπαίδευση και πηγές Προτείνουμε να γίει μια κατάλληλη αναπτυξιακή αξιολόγηση κατά την οποία ο σύμβουλος γενετικής να διευκρινίζει αν το άτομο με Ν.Υ. λαμβάνει σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, που περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την ψυχο- σεξουαλική ανάπτυξη, τα χαρακτηριστικά των υγιών σχέσεων, την πρόληψη της εγκυμοσύνης και των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, καθώς και την πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης. Για τα άτομα με Ν.Υ. τέτοιου είδους προγράμματα λειτουργούν προστατευτικά απέναντι στην εκμετάλλευση. Για τους έφηβους και τους νέους αυτά τα προγράμματα προσφέρονται μέσω της σχολικής εκπαίδευσης, όμως για τους έφηβους και τους νέους με Ν.Υ. είναι σημαντικό να διαπιστώνεται ότι είναι κατάλληλα ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο τους. Έχουν αναπτυχθεί διάφορα προγράμματα προσαρμοσμένα στα άτομα με Ν.Υ. Σε κάποιες 8

9 κοινότητες προσφέρονται ειδικές υπηρεσίες από εξειδικευμένους επαγγελματίες. Επιπλέον, υπάρχουν πολλές ιστοελίδες που παρέχουν πληροφορίες, υποστήριξη και εκπαιδευτικά προγράμματα (ανάλογες πληροφορίες μπορείτε να αντλήσετε και από το Σύλλογο Συνδρόμου Down Ελλάδος). Οι γονείς ή οι φροντιστές συχνά αναρωτιούνται για το πως μπορούν να γνωρίζουν αν το παιδί τους έχει δεχτεί σεξουαλική κακοποίηση. Αν και οι ενδείξεις της κακοποίησης μπορεί να είναι πολύ λεπτές, οι αλλαγές στη συμπεριφορά είναι πολύ εμφανείς. Αν και έντονες αλλαγές στη συμπεριφορά δεν σημαίνουν απαραίτητα την ύπαρξη σεξουαλικής κακοποίησης, ορισμένοι παράγοντες μπορούν να θεωρηθούν ως σημαντικές ενδείξεις, όπως το άγχος, η αυξημένη επιθετικότητα, οι αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου και του φαγητού, η απώλεια του σεβασμού για τους άλλους και την περιουσία τους, η εξεζητημένη ή ασυνήθιστη σεξουαλική συμπεριφορά. Άμεσα σωματικά σημάδια μιας επίθεσης μπορεί να είναι ο πόνος, η φαγούρα, οι μελανιές ή η αιμορραγία στα γενετικά όργανα, η δυσκολία στο περπάτημα ή στο να καθίσει, τα σκισμένα ή ματωμένα ρούχα, η εγκυμοσύνη, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, τα έλκη (πληγές). Αναφορά - εντοπισμός περίπτωσης σεξουαλικής κακοποίησης Κατά τη διαδικασία των ερωτήσεων για τη σεξουαλική εκπαίδευση ή για προγράμματα πρόληψης, μπορεί να αποκαλυφθεί κάποιο περιστατικό σεξουαλικής κακοποίησης, το οποίο έγινε στο παρελθόν ή το οποίο συμβαίνει στο παρόν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση πέρα από τη συλλογή όλων των πληροφοριών, πρέπει να διευκρινιστεί εάν το θέμα είχε αναφερθεί και παλαιότερα και αν επιλύθηκε. Είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι διαδικασίες, οι οποίες προβλέπονται από την πολιτεία για τον τρόπο δράσης. Υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας, υπηρεσίες οι οποίες αναλαμβάνουν να ελέγξουν το αναφερθέν περιστατικό, ενώ μπορεί να γίνουν και καταγγελίες απευθείας στην αστυνομία. Τα άτομα με Ν.Υ. εμφανίζουν πολλές πιθανότητες να πέσουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης για διάφορους λόγους. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι τα άτομα αυτά χρήζουν κατάλληλης σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, αλλά και 9

10 προγραμμάτων σεξουαλικής κακοποίησης που να είναι κατανοητά. Ωστόσο, η παροχή αυτών των υπηρεσιών παρουσιάζει πολλές προκλήσεις για τους επαγγελματίες που δουλεύουν με τον πληθυσμό αυτό. Οι σύμβουλοι γενετικής στα πλαίσια των υπηρεσιών που προσφέρουν, αν και δεν είναι αυτοί που θα απασχοληθούν με τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση, μπορούν να αναφερθούν σε αυτά τα θέματα και όταν εντοπίζεται μια ανάγκη να παρέχουν πληροφορίες και κατευθύνσεις στους γονείς των ατόμων με Ν.Υ. για το που θα απευθυνθούν για να πάρουν περισσότερες πληροφορίες. 10

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και Προστασία Παιδιών από την Σεξουαλική Κακοποίηση

Πρόληψη και Προστασία Παιδιών από την Σεξουαλική Κακοποίηση Πρόληψη και Προστασία Παιδιών από την Σεξουαλική Κακοποίηση Ο ρόλος του Σχολείου και των Εκπαιδευτικών Χριστίνα Ιωάννου Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Α Συντονιστική Επιτροπή Πρόληψης και Καταπολέμησης Σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σχετικών ερευνών που διεξάγονται σε σχολεία της χώρας θεωρούνται κοινωνικό πρόβλημα Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ορίζουν μια κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Κοινωνικοί παράγοντες που οδηγούν στη χρήση αλκοόλ τους νέους Ο πιο συχνός λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Τι είναι Ταυτότητα; Περιγράφει τα χαρακτηριστικά που μας προσδιορίζουν και μας διαφοροποιούν ή μας ταξινομούν σε ομάδες ή υποομάδες.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα

Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα Ελληνικό Ερωτηματολόγιο Στάσεων προς τη Σεξουαλικότητα Οι παρακάτω προτάσεις αφορούν μια ποικιλία θεμάτων σχετικά με στάσεις απέναντι στο σεξ, στη σεξουαλικότητα, την σεξουαλική αγωγή και τα άτομα με νοητική

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Το αντικείμενο του συγγράμματός μας... 13 Οι στόχοι και το κοινό μας... 14 Οργάνωση του βιβλίου... 15 Άλλα χαρακτηριστικά του βιβλίου... 16 Ευχαριστίες... 18 ΜΕΡΟΣ Ι Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΕ ΜΚΟ ΠΟΥ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΑ Μαρίνα Παγιάτσου Ελένη Δημητρίου Μάρω Ριαλά Περιεχόμενα Εισαγωγή Τι σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΑΑ ΑΠO ΤΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ. Μαρία Χατζηστυλιανού-Σιδηροπούλου

Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΑΑ ΑΠO ΤΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ. Μαρία Χατζηστυλιανού-Σιδηροπούλου Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΑΑ ΑΠO ΤΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ Μαρία Χατζηστυλιανού-Σιδηροπούλου Παιδίατρος Ανοσολόγος Ομότιμη Καθηγήτρια Τμήματος Ιατρικής ΣΕΥ Α.Π.Θ. ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΑΑ Οι Πρωτοπαθείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/ /2016

ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/ /2016 ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑ 01/2015-12/2016 ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ-ΣΥΝΤΡΟΦΙΚΗ ΒΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ. ΣΥΝΕΔΡΙΟ:Η ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. ΝΤΕΛΗΓΙΩΡΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΥΑΛΩΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΜΕΑ «ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑμεΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΥΑΛΩΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΜΕΑ «ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑμεΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ» «ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑμεΑ ΣΕ ΧΩΡΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ» ΕΥΑΛΩΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΑΜΕΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ- ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ q ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ q ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΑμεΑ q ΝΟΣΗΡΗ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Δρ. Νίκη Παπαγεωργίου Αν. Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας Α.Π.Θ. ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τα προβλήματα υγείας ενός

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THEAM TRAINING HEALTHCARE MULTIDISCIPLINARY TEAMS ON CHILDREN S RIGHTS AND ON CHILD-FRIENDLY JUSTICE (THEAM) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου Η ψυχική ζωή του παιδιού οικοδομείται μέσα από μια σχέση αλληλεπίδρασης με τους σημαντικούς Άλλους, τη μητέρα και τον πατέρα αρχικά και το ευρύτερο περιβάλλον στη συνέχεια. Μέσα από αυτήν τη συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

<<Μεγαλώνω και αλλάζω>> Υπεύθυνοι Προγράμματος:Ηλιάδης Πέτρος Ράκας Άλκιβιάδης Σαρίδου Κωνσταντίνα

<<Μεγαλώνω και αλλάζω>> Υπεύθυνοι Προγράμματος:Ηλιάδης Πέτρος Ράκας Άλκιβιάδης Σαρίδου Κωνσταντίνα Υπεύθυνοι Προγράμματος:Ηλιάδης Πέτρος Ράκας Άλκιβιάδης Σαρίδου Κωνσταντίνα ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Βασικός σκοπός του προγράμματος ήταν: Α. να διαμορφώσει στους μαθητές ορθές στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών»

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» ENOC 14η Ετήσια Συνδιάσκεψη 7-9 Οκτωβρίου 2010, Στρασβούργο / Γαλλία ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» Εισαγωγή Οι Συνήγοροι του Παιδιού και οι Έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «Εnablenable-ΕνΔυναμώνω» Κολλέγιο ΑLΒΑ, Α 27-28 Nοεμβρίου 2015 Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδ.-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ. ΚΑΛΕΣΕ το 1109

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ. ΚΑΛΕΣΕ το 1109 1109 ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΚΑΛΕΣΕ το 1109 για να μιλήσεις με έναν από τους Ειδικούς Χειριστές Κλήσεων, που θα χαρεί να απαντήσει στις απορίες σου σχετικά με το τί μπορείς να κάνεις εσύ για να σταματήσεις την

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ PROGECT ΕΦΗΒΕΙΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ PROGECT ΕΦΗΒΕΙΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ 1 ο ΓΕΛ ΘΗΒΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ PROGECT ΕΦΗΒΕΙΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Αποτελεί γεγονός ότι η εφηβεία είναι μια από τις πιο δύσκολα διαχειρίσιμες περιόδους στη ζωή ενός ανθρώπου. Είναι μια περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!»

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ:«ΠΩ,ΠΩ, ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΩΣΕΣ!!!!» Υπεύθυνες Προγράμματος: Κιοσκερίδου Αικατερίνη Σχολική Νοσηλεύτρια. Παπαγερίδου Φωτεινή Κοινωνική Λειτουργός ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Διαφυλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Αγαπητοί γονείς, Καθώς το νηπιαγωγείο μας έχει ήδη ανοίξει τις πόρτες του στα μικρά μας παιδάκια αλλά και σε εσάς, βρισκόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 23 Κεφάλαιο 1 Γνωριμία με τον κόσμο του βρέφους Το μωρό κλαίει 25

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 23 Κεφάλαιο 1 Γνωριμία με τον κόσμο του βρέφους Το μωρό κλαίει 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 23 Κεφάλαιο 1 Γνωριμία με τον κόσμο του βρέφους Το μωρό κλαίει 25 Τι θα πρέπει να γνωρίζετε 26 Τι μπορείτε να κάνετε 27 Το πρώτο χαμόγελο 27 Tι σημαίνει, πράγματι,

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικότητα παιδιών με αναπηρία. Πώς απαντάμε ως νηπιαγωγοί στις δύσκολες ερωτήσεις των παιδιών για το σεξ; Γεωργία Νταβαρούκα

Σεξουαλικότητα παιδιών με αναπηρία. Πώς απαντάμε ως νηπιαγωγοί στις δύσκολες ερωτήσεις των παιδιών για το σεξ; Γεωργία Νταβαρούκα Σεξουαλικότητα παιδιών με αναπηρία Πώς απαντάμε ως νηπιαγωγοί στις δύσκολες ερωτήσεις των παιδιών για το σεξ; Γεωργία Νταβαρούκα Geo_ntav@live.com Λάρισα 5-4-2016 Σεξουαλικότητα και σωματική αναπηρία Επικρατούν

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι ομάδας. Σωστή οργάνωση Καλή συνεργασία Επιμέλεια Συγκέντρωση υλικού Επιτυχία της εργασίας Καλύτερη γνωριμία με τους συμμαθητές μας

Στόχοι ομάδας. Σωστή οργάνωση Καλή συνεργασία Επιμέλεια Συγκέντρωση υλικού Επιτυχία της εργασίας Καλύτερη γνωριμία με τους συμμαθητές μας PROJECT ΟΜΑΔΑ 2 Στόχοι ομάδας Σωστή οργάνωση Καλή συνεργασία Επιμέλεια Συγκέντρωση υλικού Επιτυχία της εργασίας Καλύτερη γνωριμία με τους συμμαθητές μας Σκοπός της ομάδας Με την εργασία αυτή θέλουμε να

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική βία (bullying)

Ενδοσχολική βία (bullying) Ενδοσχολική βία (bullying) Τι είναι σχολικός εκφοβισμός Ο σχολικός εκφοβισμός είναι ένα σύνθετο φαινόμενο που αυτό που τον ξεχωρίζει από το πείραγμα και τον τσακωμό, είναι η ένταση του, η διάρκεια του,

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Πρίφτη, Ψυχολόγος MSc, Προϊσταμένη Τμήματος Προστασίας Οικογένειας, Παιδιού, Νεολαίας και Παιδείας, Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής

Μαρία Πρίφτη, Ψυχολόγος MSc, Προϊσταμένη Τμήματος Προστασίας Οικογένειας, Παιδιού, Νεολαίας και Παιδείας, Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής Μαρία Πρίφτη, Ψυχολόγος MSc, Προϊσταμένη Τμήματος Προστασίας Οικογένειας, Παιδιού, Νεολαίας και Παιδείας, Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής Διεξάγει κοινωνικές έρευνες Σχεδιάζει και μεριμνά για την εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Από τη μεγάλη γκάμα των δεξιοτήτων ζωής που μπορεί κανείς να αναπτύξει παρακάτω παρουσιάζονται τρεις βασικοί άξονες.

Από τη μεγάλη γκάμα των δεξιοτήτων ζωής που μπορεί κανείς να αναπτύξει παρακάτω παρουσιάζονται τρεις βασικοί άξονες. Δεξιότητες ζωής είναι οι ικανότητες οι οποίες συμβάλλουν σε μια πετυχημένη, παραγωγική και γεμάτη ικανοποίηση ζωή. Οι δεξιότητες ζωής αποτελούν το σύνολο των στάσεων και συμπεριφορών που προσφέρουν στους

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεταξύ της παιδικής και της ενήλικης ζωής στην οποία γίνεται ο σχηματισμός της προσωπικής μας ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Γράφει: Ευάγγελος Γκικόντες, Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος Τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο δυσπανευρία; Είναι η επώδυνη σεξουαλική επαφή. Η γυναίκα, είτε όταν την εξετάζει ο γυναικολόγος είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ (ΥΣΕΑ)

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ (ΥΣΕΑ) ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ (ΥΣΕΑ) Υπηρεσία Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Συμβουλευτική Στήριξη Εκπαιδευτικές και Επαγγελματικές Επιλογές ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ ΑΥΤΟΑΠΟΔΟΧΗ/ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης

ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης Παρά την πληθώρα ερευνών που τεκμηριώνουν τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει η χρήση της σωματικής τιμωρίας από τους γονείς σε ποικίλους τομείς της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο για την Ισότητα. Γλωσσάριο

Συνέδριο για την Ισότητα. Γλωσσάριο 3 Συνέδριο για την Ισότητα Γλωσσάριο Φύλο Όρος Ορισμός Το φύλο αναφέρεται σε κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτισμικούς ρόλους που ανατίθενται σε άτομα διαφορετικού γένους. Δεν ταυτίζεται απόλυτα με τα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Μια έρευνα σχετικά με τη χρήση του Διαδικτύου από παιδιά προσχολικής ηλικίας έδειξε ότι είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη ομάδα χρηστών του Διαδικτύου.

Μια έρευνα σχετικά με τη χρήση του Διαδικτύου από παιδιά προσχολικής ηλικίας έδειξε ότι είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη ομάδα χρηστών του Διαδικτύου. Η χρήση των υπολογιστών με βάση την ηλικία των παιδιών Από 5 έως 6 ετών Από την ηλικία των 5 ετών, τα παιδιά αρχίζουν να θέλουν, να είναι ανεξάρτητα και να ζητάνε να εξερευνήσουν το διαδίκτυο μόνα τους.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 1 Τα Δικαιώματα Των Παιδιών Μαθητές : Νίκος Τσουκανάς Σπύρος Κούφαλης Αναστάσης Παπαχρήστος Σπύρος Φραγκούλης Τάσος Χούσος Εκπαιδευτικοί Δρεπανόπουλος Νίκος, Γυμναστής

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεια και σεξ. 15 Μαρτίου Μαρία Γιατρουδάκη. Ψυχολόγος

Εφηβεια και σεξ. 15 Μαρτίου Μαρία Γιατρουδάκη. Ψυχολόγος Εφηβεια και σεξ 15 Μαρτίου 2013 Μαρία Γιατρουδάκη Ψυχολόγος Κύρια σηµεία -Τι απασχολεί τους εφήβους σε διαφορετικές ηλικίες; -Πότε µιλούν οι γονείς στους εφήβους για το σεξ; -Τι χρειάζεται να ξέρουν οι

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες - Αναπηρία Υγεία

Γυναίκες - Αναπηρία Υγεία Γυναίκες - Αναπηρία Υγεία Ελένη Νταλάκα Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) ΥΓΕΙΑ Επαγγελματίες Θύματα βίας Γυναίκες (ηλικιωμένες, ανήλικες, Ρομά, πρόσφυγες, μετανάστριες, εξαρτημένες,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους.

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόβλημα: Κατά την έρευνα αυτή θα εξεταστεί κατά το πόσο οι έφηβοι εκδηλώνονται με βίαιη κ επιθετική συμπεριφορά. Υπόθεση: Υποθέτω ότι οι έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Δρ Γεώργιος Γιαννακόπουλος Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Εταιρεία Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Αθήνα 2013 0 Copyright 2013 Γεώργιος Γιαννακόπουλος ISBN:

Διαβάστε περισσότερα

15 ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμαριάς. Ζαχαριάδης Γεώργιος Εκπαιδευτικός Πληροφορικής

15 ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμαριάς. Ζαχαριάδης Γεώργιος Εκπαιδευτικός Πληροφορικής 15 ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμαριάς Ζαχαριάδης Γεώργιος Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Μάρτιος 2015 Είναι η χρήση της τεχνολογίας, ιδιαίτερα των κινητών τηλεφώνων και του Διαδικτύου, με σκοπό την εσκεμμένη (συναισθηματική)

Διαβάστε περισσότερα

Εξάρτηση από το διαδίκτυο

Εξάρτηση από το διαδίκτυο Εξάρτηση από το διαδίκτυο Συμπτώματα Εξάρτησης i. Παραμονή on-line για περισσότερη ώρα από όση υπολόγιζε αρχικά ο έφηβος, ώστε να πετύχει το αίσθημα της ικανοποίησης, διαφορετικά η συνέχιση ίδιου χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς

Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού. Ν. Καστοριάς Κέντρο Ημέρας για Παιδιά, Εφήβους και Νεαρούς Ενήλικες με Διαταραχή στο Φάσμα του Αυτισμού Ν. Καστοριάς Τεύχος 8 Δεκέμβριος 2015 [1] Επίσκεψη στο γιατρό. Η επίσκεψη στο γραφείο ενός γιατρού ή άλλου ειδικού

Διαβάστε περισσότερα

Ποιά είναι η διαφορά διαδικτυακής παρακολούθησης και παρενόχλησης από τον διαδικτυακό εκφοβισµό;

Ποιά είναι η διαφορά διαδικτυακής παρακολούθησης και παρενόχλησης από τον διαδικτυακό εκφοβισµό; Τι εννοούµε µε την τον όρο διαδικτυακός εκφοβισµός ; Ο όρος ιαδικτυακός εκφοβισµός (Cyberbullying) αφορά τον εκφοβισµό, την απειλή, την ταπείνωση ή την παρενόχληση παιδιών, προεφήβων και εφήβων που δέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΑΣΗ, ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ, ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΕΚΤΑΣΗ, ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ, ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΕΚΤΑΣΗ, ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ, ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Παρουσίαση: Δρ Μάρθα Αποστολίδου Πρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχικές διαταραχές στην περιγεννητική περίοδο. Δέσποινα Δριβάκου Ψυχολόγος Msc Οικογενειακή θεραπεύτρια

Ψυχικές διαταραχές στην περιγεννητική περίοδο. Δέσποινα Δριβάκου Ψυχολόγος Msc Οικογενειακή θεραπεύτρια Ψυχικές διαταραχές στην περιγεννητική περίοδο Δέσποινα Δριβάκου Ψυχολόγος Msc Οικογενειακή θεραπεύτρια με τον όρο περιγεννητική περίοδος αναφερόμαστε στο χρονικό διάστημα της κύησης, της λοχείας και των

Διαβάστε περισσότερα

Εθισμός στο διαδίκτυο και στα ηλεκρτονικά παιχνίδια

Εθισμός στο διαδίκτυο και στα ηλεκρτονικά παιχνίδια Εθισμός στο διαδίκτυο και στα ηλεκρτονικά παιχνίδια Βοζίκης Παρασκευάς Κατσιανάκης Παναγιώτης Μερεντίτη Ματρώνα Τέκου Κων/να Συριανού Βαρβάρα Τμήμα:Α'2 Σχολικό έτος:2016/2017 Διαδίκτυο Εθισμός στο Διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

1. Άδειας Ασκήσεως του Επαγγέλματος του Ψυχολόγου.

1. Άδειας Ασκήσεως του Επαγγέλματος του Ψυχολόγου. Η σοφία, η κατανόηση, η συμπόνια, και η ολοκληρωμένη προσωπικότητα είναι σίγουρα σημαντικές παράμετροι και χαρακτηριστικά που θα ήθελες να έχει ο ψυχοθεραπευτής σου, αλλά δεν είναι επαρκή κριτήρια στα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π.Α.Λ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΣΧ. ΕΤΟΣ

Ε.Π.Α.Λ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΣΧ. ΕΤΟΣ Ε.Π.Α.Λ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ Α1 «ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Π. Αλετρά ΠΕ 1835 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Επισήμανση των προβλημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Χριστίνα Ιωάννου Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Α Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011

ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 ΑΛΕΞΙΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α.Μ.10159 Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2011 Σύνδρομο Down ή αλλιώς Τρισωμία 21 ή Τρισωμία G είναι η περιγραφή μια ανωμαλίας, που περικλείει ένα σύνολο χαρακτηριστικών,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στην αναπτυξιακή Ψυχολογία

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στην αναπτυξιακή Ψυχολογία Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 1: Εισαγωγή στην αναπτυξιακή Ψυχολογία Θέματα Διάλεξης Το πεδίο της αναπτυξιακής ψυχολογίας Η δια βίου προσέγγιση στην ανάπτυξη Σημαντικά θέματα στην αναπτυξιακή ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Το φυλλάδιο αναφέρεται σε προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζεις στο χώρο του σχολείου και προτείνει λύσεις που μπορούν να σε βοηθήσουν...

Το φυλλάδιο αναφέρεται σε προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζεις στο χώρο του σχολείου και προτείνει λύσεις που μπορούν να σε βοηθήσουν... Σχολείο Το φυλλάδιο αναφέρεται σε προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζεις στο χώρο του σχολείου και προτείνει λύσεις που μπορούν να σε βοηθήσουν... ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Πληροφορίες για το φυλλάδιο Το σχολείο αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΙ ΜΕ ΓΟΝΕΙΣ ΜΕ ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης Σχολή Επαγγελµάτων Υγείας και Πρόνοιας Τµήµα Νοσηλευτικής Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κα. Μελισσά Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Θέμα:Βία στην Οικογένεια (Μάθημα 2 ο ) Τάξη:Γ Γυμνασίου Χρόνος:1 x 45 Ημερομηνία: Καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας: Στέλλα Αντωνίου

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Θέμα:Βία στην Οικογένεια (Μάθημα 2 ο ) Τάξη:Γ Γυμνασίου Χρόνος:1 x 45 Ημερομηνία: Καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας: Στέλλα Αντωνίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα:Βία στην Οικογένεια (Μάθημα 2 ο ) Καθηγήτρια Οικιακής Οικονομίας: Στέλλα Αντωνίου Τάξη:Γ Γυμνασίου Χρόνος:1 x 45 Ημερομηνία: Στόχοι: Οι μαθητές να: αναγνωρίζουν τους λόγους που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης. Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η Ψυχολογική Διάσταση της Κώφωσης Ελενα Τρύφωνος Εκπαιδευτική Ψυχολόγος Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Η κάθε αναπηρία ή η κάθε ιδιαιτερότητα συνήθως έχει επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Γιώργος Γιαννακόπουλος, Ειδ. Παιδοψυχίατρος Στρογγυλό Τραπέζι: «Οι διάφορες διαστάσεις της Διασυνδετικής-

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική Ψυχολογία

Εξελικτική Ψυχολογία Εξελικτική Ψυχολογία Ενότητα 8: Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της σχολικής ηλικίας IΙ Ασημίνα Ράλλη Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Σχολική Ηλικία Η ψυχοκοινωνική ανάπτυξη κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις Πολύχρωμου Σχολείου προς Υπουργείο Παιδείας

Προτάσεις Πολύχρωμου Σχολείου προς Υπουργείο Παιδείας Προτάσεις Πολύχρωμου Σχολείου προς Υπουργείο Παιδείας Σεπτέμβριος 2016 «Ορατότητα, ένταξη και καθοδηγητικές αρχές για τη διασφάλιση μιας εκπαίδευσης συμπεριληπτικής για ΛΟΑΤΚΙ παιδιά, εκπαιδευτικούς και

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα