ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Ανδρέας Κ. Παπανικολάου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Ανδρέας Κ. Παπανικολάου"

Transcript

1 ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Ανδρέας Κ. Παπανικολάου Ὁ ποιητής ἔχει ἰδέας, όταν ἕχει ποιητικάς τοιαύτας. καί τό ποιητικόν τῶν ἰδεῶν ἀποτελεῖ κατά πρῶτον καί κύριον λόγον ἡ ὡραιότης τῶν στίχων Κ. Παλαμάς Αφετηρία μου η συνομιλία για τον ποιητικό λόγο μεταξύ της ποιήτριας, κυρίας Αγγελάκη-Ρουκ, την οποία γνωρίζω μόνον από δύο ποιητικές της συλλογές, και του συναδέλφου Θανάση Τζαβάρα, ο οποίος κάποτε μου τις χάρισε. Σκοπός μου, να συνεισφέρω κάποιες επιπρόσθετες παρατηρήσεις στα επί μέρους θέματα που έθιξαν στη συνομιλία τους. Ο Τζαβάρας, ως εικός για έναν επιστήμονα και ως είθισται, τουλάχιστον απ τον καιρό του Αριστοτέλη, ζητά να μάθει απ την ποιήτρια τα αίτια που καθορίζουν τον ποιητικό λόγο και επομένως τον διαχωρίζουν απ τον φιλοσοφικό, τον πολιτικό και ούτω καθ εξής: Πρώτον, «τι κάνει;» ο κάθε ποιητής. τι είδους πράγμα δημιουργεί. ποια είναι η φύση ή η ουσία ή το «ειδικό» των ποιημάτων αίτιο. Δεύτερον, «πώς κάνει;» ο ποιητής το όποιο ποίημα. Τι μέθοδο μετέρχεται και από τι το φτιάχνει; Ποιο είναι, μ άλλα λόγια, το «ποιητικό» και ποιο το «υλικό» των ποιημάτων αίτιο; Τέλος, «γιατί το κάνει;». Ποιο κίνητρο τον ωθεί ή ποια του επιθυμία ικανοποιεί ο ποιητής γράφοντάς το. Αλλά επίσης, «προς τι ο ποιητής;». Ποιες επιθυμίες του ακροατή ή του αναγνώστη του θεραπεύει με την ποίησή του; Ποιο είναι, όχι μόνον απ τη σκοπιά του ποιητή αλλά και απ τη σκοπιά του αναγνωστικού κοινού του, το «τελικό» αίτιο των ποιημάτων του; Η ποιήτρια όμως διστάζει να αποδεχτεί την πρόσκληση του συνομιλητή της και να απολογηθεί εκ μέρους των ποιητών εν γένει για την φύση του ποιητικού λόγου. Προτιμά να μιλήσει για τα δικά της ποιήματα, για τα προσωπικά της κίνητρα και για τον δικό της τρόπο δημιουργίας, αν και ενίοτε γενικεύει. Η προσήλωσή της στο προσωπικό και στο συγκεκριμένο ούτε ξενίζει αλλά ούτε και πρέπει να ξενίζει: Είναι η στάση πολλών και σημαντικών καλλιτεχνών με αυτογνωσία και σύνεση, πράγμα που μας θυμίζει επανειλημμένα η στάση του Γιώργου Σεφέρη στον περίφημο διάλογό του για την ποίηση με τον Κωνσταντίνο Τσάτσο 1. Ο δε δισταγμός της αυτός να υποδυθεί τον ρόλο του θεωρητικού της τέχνης μόνο και μόνο επειδή την ασκεί, αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για τον σύγχρονο πολίτη ο οποίος, δυστυχώς, έχει την τάση να προσάπτει στον (ενδεχομένως) άξιο ζωγράφο, ηθοποιό ή τραγουδοποιό την ιδιότητα του διανοούμενου, του φωτισμένου πολιτικού ηγέτη ή του ηθικού «σηματωρού και κήρυκα» - ιδιότητες που σπανίως διαθέτει ο καλλιτέχνης, στον ίδιο βαθμό που διαθέτει καλλιτεχνικό ταλέντο, όπως μας θυμίζει επί αιώνες ο Πλάτων στον «Ίωνα», την «Πολιτεία» και αλλού, κι όπως μπορεί ο καθένας μας να διαπιστώσει ασκώντας τη λογική του αντί να αποδέχεται απερίσκεπτα τις όποιες ιδέες του συρμού. Ποια είναι λοιπόν η φύση του ποιητικού λόγου εν γένει; Πώς αναγνωρίζουμε κάτι ως ποίημα και όχι ως δείγμα δικανικού ή πολιτικού ή διαφημιστικού λόγου; Δεδομένου ότι ένα βασικό χαρακτηριστικό του ποιητικού λόγου είναι η ηδύτης 2, η εύκολη απάντηση είναι ότι τον αναγνωρίζουμε από τα διάφορα στολίδια που τον καθιστούν ηδύ: Το μέτρο, δηλαδή, την ομοιοκαταληξία, τα κοσμητικά επίθετα, τις μεταφορές, τις παρομοιώσεις, τα ομοιοτέλευτα, κλπ. Μόνον που κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά του ύφους 3 δεν είναι απαραίτητα σε ένα ποίημα περισσότερο απ ό,τι μπορεί να είναι σε μια διαφήμιση. Βέβαια, κάποια απ αυτά πάντα υπάρχουν στα ποιήματα αποτελούν τα υλικά αίτια των ποιημάτων. Αλλά το ειδικό αίτιο, αυτό που ορίζει την ουσία των ποιημάτων, είναι, κατά γενική ομολογία η «ωραιότης των στίχων» όπως είπε ο Παλαμάς. Κι αυτή η ωραιότης προκύπτει όχι τόσο από τα διάφορα συστατικά που «ηδύνουν τον λόγο» όσο από τη σύστασή τους 4, τον τρόπο που αυτά τα υλικά εναρμονίζονται ως μόρια της δομής, του «αρχιτεκτονικού σχεδίου» ενός ποιήματος. Οι ποιητικές δομές βέβαια ποικίλλουν. Άλλη η δομή μιας τραγωδίας και άλλη ενός σονέττου. Επίσης, διαφέρουν από τεχνοτροπία σε τεχνοτροπία, από εποχή σε εποχή, από πολιτισμό σε πολιτισμό. Γι αυτό και η δομή, η όποια συγκεκριμένη δομή, δεν μπορεί να 1

2 θεωρηθεί ως το ουσιαστικό γνώρισμα των ποιημάτων. Επί παραδείγματι, εάν η δομή της κλασικής καλλιτεχνικής μας παραγωγής (των επών, της τραγωδίας αλλά και της γλυπτικής και της αρχιτεκτονικής μέχρι και του έργου του Θουκυδίδη 5 ) η οποία χαρακτηρίζεται από «συμμετρία» και «ενότητα μέσω ποικιλίας» 6 θεωρηθεί καθοριστική των ποιημάτων, ο «Ερωτόκριτος» θα πρέπει να μείνει έξω του ποιητικού νυμφώνος, όπως η Παναγία των Παρισίων θα πρέπει να μείνει έξω του αρχιτεκτονικού. Γι αυτό η «ωραιότης» -απ όποιου είδους δομή κι αν εκπορεύεται- και όχι η συγκεκριμένη δομή, θεωρείται η ουσία ενός καλλιτεχνήματος γενικά και ειδικότερα ενός ποιήματος. Αλλά τι εστί «ωραιότης»; Έχουμε βέβαια την πλατωνική άποψη: Η ωραιότητα είναι ιδέα. Υπάρχει ανεξάρτητα απ τα ωραία πράγματα, τόσο τα αισθητά όσο και τα νοητά, αλλά επίσης ανεξάρτητα και από τους ανθρώπους που τα βιώνουν. Ένα πράγμα αισθητό, μια πέτρινη βρύση, ας πούμε, στην Πάρο ή ένα πράγμα νοητό, μια εξίσωση ή μια γεωμετρική απόδειξη, όταν είναι ωραία οφείλουν την ωραιότητα τους στη συμμετοχή τους στην ιδέα της ωραιότητας. Μόνον που ο Πλάτων δεν δέησε να μας εξηγήσει τι ακριβώς σημαίνει να μετέχει ένα πράγμα μιας ιδέας, όπως επίσης παρέλειψε να μας πει πόσες ιδέες υπάρχουν πράγμα που ομολογεί στον «Παρμενίδη» του. Επίσης, δεν μας λέει, εκ των προτέρων, βάσει ποιου κριτηρίου μπορεί κανείς να αναγνωρίζει ένα ωραίο ποίημα κάτι που ταλανίζει μεταξύ άλλων και τον Σεφέρη και τον αποτρέπει ν αποδεχθεί την ύπαρξη τέτοιου, ανεξαρτήτου του ανθρώπου, αυθύπαρκτου κριτηρίου 7, όπως αποτρέπει την πλειονότητα των κριτικών της τέχνης και τον περισσότερο κόσμο που έρχεται σ επαφή με ποιήματα και άλλα καλλιτεχνήματα. Συμβατότερη με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα είναι η σχετικιστική άποψη για την φύση της ωραιότητας η οποία έχει τις ρίζες της στη φιλοσοφία του Πρωταγόρα και του Ηράκλειτου και εκφράζεται πληρέστερα, κατά τη γνώμη μου, από τον George Santayana στο δοκίμιό του για την ωραιότητα στην τέχνη 8. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, η ωραιότητα δεν είναι αυθύπαρκτη και αμετάλλακτη ιδέα ανεξάρτητη των υποκειμένων που την βιώνουν παρά μια υποκειμενική εμπειρία της οποίας η φύση κυμαίνεται συναρτήσει όλων των παραγόντων, υποκειμενικών, κοινωνικών, πολιτιστικών κλπ. που διαμορφώνουν κάθε εμπειρία. Συγκεκριμένα, είναι μια εμπειρία το βασικό γνώρισμα της οποίας είναι «pleasure» - ευχαρίστηση ή ηδονή. Διαφέρει δε από τις κοινές σωματικές ηδονές ακριβώς όπως ένα αίσθημα (πχ. γλυκύτητας της ζάχαρης) διαφέρει από ένα αντίλημμα (πχ. τη λευκότητα της ζάχαρης). Και όπως ακριβώς το χρώμα ενός αντικειμένου καίτοι υποκειμενικό αντίλημμα, φαίνεται να ανήκει στο αντικείμενο και όχι στον αντιλήπτορα που το βιώνει, έτσι και η υποκειμενική εμπειρία που ονομάζουμε ωραιότητα φαίνεται να ανήκει στο αντικείμενο - ότι είναι γνώρισμα του αντικειμένου. Επομένως, ένα ποίημα ή οποιοδήποτε άλλο καλλιτέχνημα δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ωραίο εάν δεν γίνει αντιληπτό από κάποιον. εάν δεν προξενήσει τη «λεπτή συγκίνηση» όπως την ονόμασε ο Καβάφης, την «ευχαρίστηση» ή την εξωτερικευμένη «ηδονή», όπως την αποκάλεσε ο Santayana. Έπεται, επίσης, ότι το ίδιο αντικείμενο μπορεί να θεωρηθεί από κάποιους ωραίο και από κάποιους άλλους όχι. Και αυτό το γεγονός οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει αντικειμενική «ωραιότητα» ανεξαρτήτως παρατηρητών και ότι η σχετικιστική άποψη του Santayana και μιας μεγάλης μερίδας καλλιτεχνών και διανοουμένων είναι η σωστή. Λέει, φερ ειπείν, ο Σεφέρης (που συμμερίζεται αυτήν την άποψη) στον διάλογό του με τον Τσάτσο που ήδη μνημονεύσαμε: «Ο Πίνδαρος στην αρχαιότητα είναι ο πιο μεγάλος λυρικός, έπειτα λησμονείται, ο Malherbe βρίσκει τους στίχους του μόνον galimatias (δηλαδή ακατάσχετη φλυαρία), ο Boileau τον παραδέχεται από αρχαιολατρεία χωρίς να τον καταλάβει, οι «moderns» της εποχής τον κοροϊδεύουν όσο μπορούν,. για τον Βολταίρο είναι ο «παραφουσκωμένος Θηβαίος». Από την εποχή του Κοϊντιλιανού ως τον 19 ο αιώνα, αν εξαιρέσουμε τον Chenier και τον Γκαίτε, ο Πίνδαρος είναι ανύπαρκτος» Δεν μπορώ να είμαι σίγουρος για το εάν ο Σεφέρης θεωρούσε τέτοιες μεταβολές στο αισθητικό κριτήριο κάποιων επωνύμων ή ανωνύμων απόδειξη ή απλώς πιθανή ένδειξη ανυπαρξίας αντικειμενικής ωραιότητος αλλά αυτό ενδιαφέρει περισσότερο τους ιστορικούς της τέχνης. Αυτό που έχει ενδιαφέρον εδώ, είναι το γεγονός ότι κανείς σχετικιστής συμπεριλαμβανομένων βέβαια και του Σεφέρη και του Santayana δεν μας εξηγεί, πώς είναι δυνατό για όποιον μεμονωμένο αντιλήπτορα, όποιας εποχής να θεωρεί κάποια ποιήματα ωραία και κάποια όχι. πώς κάποια καλλιτεχνήματα, εν γένει, του προξενούν την λεπτή ηδονική συγκίνηση και κάποια τον αφήνουν αδιάφορο εάν κανένα αντικειμενικό γνώρισμα δεν υπάρχει στο καλλιτέχνημα που να εξηγεί τις δυο διαφορετικές αντιδράσεις. 2

3 Ο Santayana σε αυτό απαντά ότι η αισθητική συγκίνηση είναι μια «immediate and inexplicable reaction of vital impulse» -μια άμεση και ανεξήγητη ζωτική ώση- που πηγάζει απ το «irrational part of our nature» -το άλογο μόριο της φύσης μας. Μόνον που αυτό δεν μπορεί να είναι απάντηση στο ζητούμενο εφόσον η αισθητική αντίδραση είναι εξ ορισμού (του δικού του μάλιστα ορισμού) «ανεξήγητη». Ανάλογες και ομοίως άστοχες απαντήσεις δίνουν κι οι άλλοι σχετικιστές 9. Δεν συντρέχει λόγος να επιμείνω σε αυτήν την αντιπαράθεση μεταφυσικών απόψεων που ταλανίζει την ανθρώπινη διανόηση εδώ και κάτι χιλιετίες. Είτε υπάρχει είτε όχι μια αντικειμενική, αυθύπαρκτη, διαχρονικώς αναλλοίωτη, ιδέα ωραιότητας που ενσωματωμένη σε κάποια έργα τέχνης τα καθιστά ωραία, αυτό που παραμένει ψυχολογικά έγκυρο είναι ότι παρουσία κάποιων αντικειμένων νιώθουμε την «λεπτή συγκίνηση» ή την «pleasure» κατά τον Santayana και, όταν αυτά τα αντικείμενα είναι δημιουργήματα της φυσικής γλώσσας, τα λέμε ποιήματα. Υπάρχει ωστόσο λόγος να δούμε λίγο πιο αναλυτικά αυτή την ευχάριστη ή λεπτή υποκειμενική εμπειρία, η οποία φαίνεται να εξωτερικεύεται ως ωραιότητα. Όπως έχω εισηγηθεί αλλού 10, το θυμικό ποιόν κάθε εμπειρίας καθορίζεται από παράγοντες ή διαστάσεις μεταξύ των οποίων είναι η «ηδονή» και η «αξιοδότηση». Ο όρος «ηδονή» εδώ αναφέρεται όχι στο αισθητικό * ποιόν των εμπειριών που ονομάζουμε επίσης «ηδονή», αλλά στο θυμικό ποιόν. επιπλέον, η θυμική αξιοδότηση διαφέρει και από την αισθητική και την θυμική ηδονή. Εξηγούμαι, δανειζόμενος δύο χωρία από την εισήγηση που προανέφερα: και «Η γεύση του μελιού έχει το αισθητικό ποιόν της γλυκύτητας. Επιπροσθέτως, έχει το θυμικό ποιόν της ηδονής: είναι δηλαδή κατά κανόνα ευχάριστη. Αλλά με τον κορεσμό μπορεί κάλλιστα να γίνει δυσάρεστη, οδυνηρή, παρόλο που δεν παύει να έχει το αισθητικό ποιόν της γλυκύτητας. Οι διαφορές αυτές δεν είναι μόνο φαινομενολογικές αλλά έχουν νευροφυσιολογική εγκυρότητα: Ενώ το αισθητικό ποιόν της κάθε εμπειρίας εξαρτάται από την ενεργοποίηση του αισθητικού φλοιού, η θυμική διάσταση της ηδονής εξαρτάται από την ενεργοποίηση νευρωνικών κυκλωμάτων στον μεταιχμιακό φλοιό και στην αρχαιότερη μοίρα του εγκεφάλου του εγκεφάλου των ερπετών τα οποία λειτουργούν κυρίως με νευροδιαβιβαστές του είδους των οπιοειδών και με το γάμμα αμινοβουτυρικό οξύ» «ειδικά στον άνθρωπο, τα συναισθήματα χρωματίζονται και από τη θυμική διάσταση της «αξιοδότησης» η οποία προσδίδει στην κάθε εμπειρία «νόημα» ή «αξία» ανεξάρτητα απ την ηδονική ή οδυνηρή της φόρτιση, όπως φαίνεται από τα παρακάτω παραδείγματα: «Άξιον εστί», λέει ο Ελύτης «του αιδοίου το μενεξεδένιο αλάτι» - πράγμα ευνόητο διότι και την παρόρμηση εγείρει και ηδονήν υπόσχεται. Αλλά οι εμπειρίες μπορούν να είναι επίσης «άξιες», να έχουν νόημα, δηλαδή αξία, χωρίς να είναι καθόλου ηδονικές: «Άξιον εστί τα σκατά των παιδιών με την πράσινη μύγα» αλλά ακόμη και «το «αντίο» στα τσίνορα που λίγο λάμπει / και μετά ο για πάντοτε μαύρος κόσμος 11». Οι δύο αυτές διαστάσεις, προτείνω, καθορίζουν το ποιόν της εμπειρίας που ονομάζουμε αισθητική συγκίνηση και η οποία εξωτερικεύεται, αντικειμενοποιείται και γίνεται γνώρισμα του έργου τέχνης: η ωραιότητά του. Η πρώτη, η (θυμική) ηδονή, θεωρείται (δικαιολογημένα ή όχι, δεν έχει σημασία) ως παράγωγο του αλόγου μορίου του ανθρώπινου ψυχισμού ενώ η αξιοδότηση του λογικού. Και οι δύο χαρακτηρίζουν τα περισσότερα ωραία αντικείμενα. η πρώτη κυρίως τα ποιήματα, η δεύτερη τα παράγωγα της διάνοιας (ιδέες, γεωμετρικές αποδείξεις, εξισώσεις που εκφράζουν φυσικούς νόμους κ.λ.π.). Γι αυτό και αυτά θεωρούνται και ονομάζονται επίσης ωραία. Γι αυτό, επίσης, θεωρούνται κι εκλεκτότερα των ποιημάτων από τον Πλάτωνα, δίνοντας έτσι λαβή στην δημιουργία του μύθου της εχθρότητάς του προς την ποίηση τον οποίο νιώθω υποχρεωμένος να σχολιάσω. Πρόκειται για μύθο που πιθανώς ξεκίνησε από την επιπόλαια ανάγνωση κάποιων χωρίων, ιδίως στην «Πολιτεία», κι έκτοτε διαδίδεται άκριτα από στόμα * Εδώ, βέβαια, ο προσδιορισμός «αισθητικό» αναφέρεται στο ποιόν του αισθήματος και όχι στην καλαισθησία. 3

4 σε στόμα. Και δεν θα έπρεπε διότι ο μύθος είναι μάλλον παράδοξος για όποιον διαβάζει με προσοχή τον Πλάτωνα: πώς είναι δυνατό ο ποιητικότερος των φιλοσόφων (σημειώστε ότι ο Αριστοτέλης συγκαταλέγει τους διαλόγους ως πρότυπα ποιημάτων στην «Ποιητική» του) να διάκειται εχθρικά προς την ποίηση; Η αλήθεια είναι ότι καθόλου εχθρός του ποιητικού λόγου γενικώς δεν υπήρξε ποτέ του ο Πλάτων. Υπήρξε πολέμιος μιας κατηγορίας μόνον ποιημάτων και αυτό μόνον στα πλαίσια της υποθετικής και καμιάς πραγματικής πολιτείας. Παρόλο που αγαπά και σέβεται τον Όμηρο «καίτοι φιλία γέ τίς με καί αἰδώς ἐκ παιδός ἔχουσα περί Ὁμήρου 12» και παρόλο που δεν έχει διάθεση να κακοκαρδίσει τους φίλους του τους ποιητές «εδώ που τα λέμε μεταξύ μας, οὐ γάρ μου κατερεῖτε πρός τους τῆς τραγωδίας ποιητάς μην πάτε και με καταδώσετε στους ποιητές που φτιάχνουν τραγωδίες και τους ἄλλους ἅπαντας τους μιμητικούς... 13» τους οποίους συχνά συναναστρέφεται, ο πλατωνικός Σωκράτης προτείνει «τό μηδαμῆ παραδέχεσθαι αὑτῆς» -της ποιήσεως «ὅση μιμητική 14» αλλά μόνον «ὅση μιμητική». Και ο λόγος που το έπος και η τραγωδία δεν πρέπει να ακούγονται στην ιδανική πολιτεία δεν είναι καθόλου η ποιητικότητά τους αλλά οι επιπτώσεις της κι αυτές όχι γενικώς αλλά σε πολύ ειδικές περιστάσεις. Συγκεκριμένα, ο λόγος είναι ότι η αδιαφιλονίκητη ποητικότητά τους παρασύρει κυρίως τους νέους που δεν έχουν αναπτυγμένη λογική ούτε εμπειρία και γνώσεις για να ξεχωρίζουν την αλήθεια από το είδωλό της (με το οποίο δομούν οι «μιμητικοί» τα έργα τους), αναπτύσσοντας το άλογο μέρος της ψυχής σε βάρος του λογικού, πράγμα που δυσχεραίνει το έργο της ορθής ανατροφής ιδανικών πολιτών. Αλλά στην κάθε πραγματική πολιτεία κανένα λόγο δεν έχει ο πλατωνικός Σωκράτης (κι επομένως ο Πλάτων) να αποφεύγει το θέατρο ή τις απαγγελίες των επών και, τόσο στις πραγματικές όσο και στην ιδανική πολιτεία, έχει κάθε λόγο να ενθαρρύνει (όπως πράγματι ενθαρρύνει) τους μη-μιμητικούς ποιητές, όπως τους συνθέτες ύμνων. Κλείνω την παρένθεση. Είναι λοιπόν τα ποιήματα δείγματα ωραίου λόγου. ωραίας λεκτικής εκφράσεως. Εν τω μεταξύ, το κατ εξοχήν γνώρισμα της γλώσσας είναι ότι μεταδίδει νοήματα. Και εδώ προκύπτει ένα μείζον ζήτημα, το ζήτημα που πυροδότησε την αντιπαράθεση του Τσάτσου και του Σεφέρη σχετικά με το είδος των νοημάτων που πρέπει να εκφράζει ο ποιητικός λόγος και που ακόμα παραμένει για πολλούς αστάθμητο. Το ζήτημα προκύπτει από την χρήση υφολογικών αποκλίσεων απ τον συνήθη τρόπο που χρησιμοποιείται η γλώσσα και συνίσταται στον ορισμό του φάσματος αυτών των αποκλίσεων έξω από τα όρια του οποίου ο λόγος εκπίπτει κι από ποιητικός καταντάει ασυνάρτητος, α-νόητος και αντιποιητικός. Αντί εκτενούς αναλύσεως (ο αναγνώστης θα βρει τέτοιες αναλύσεις και στον προαναφερθέντα «Διάλογο» και αλλού), θα παραθέσω εδώ παραδείγματα αντιπροσωπευτικά του εύρους και των ορίων αυτού του φάσματος και ο αναγνώστης ας βγάλει τα συμπεράσματά του: Στο ένα άκρο του φάσματος οι υφολογικές αποκλίσεις (κυρίως μεταφορές) δεν μειώνουν τη νοηματική διαύγεια του λόγου. καθιστούν προφανή την πρόθεση και την ψυχολογική κατάσταση του ποιητή και εύκολα μεταφέρουν τον αναγνώστη στον ίδιον με αυτόν του ποιητή ψυχολογικό τόπο 15 : «Κόκκιν αχείλι φίλησα κι έβαψε το δικό μου και στο μαντήλι το συρα κι έβαψε το μαντήλι και στο ποτάμι το πλυνα κι έβαψε το ποτάμι κι έβαψε η άκρη του γιαλού κι η μέση του πελάγου». Κατόπιν έχουμε λόγο που βρίθει αναφορών σε κοινά πολιτιστικά αρχέτυπα που τον καθιστούν δυσπρόσιτο σε άτομα που δεν τυχαίνει να γνωρίζουν τα σημαινόμενα και για τα οποία άτομα η ωραιότητα του λόγου κατ ανάγκη μειώνεται στο μέτρο της άγνοιάς τους. Παράδειγμα: 4

5 «και οι άνθρωποι με το μολύβι στην όψη, και το άχερο στα μαλλιά και τα κοντά μαύρα ποδήματα» που αναφέρεται στο Γερμανικό στρατό κατοχής 16. Δυσπρόσιτος και επομένως ανάλογα μη-ποιητικός για απείρως ευρύτερο κοινό είναι ο λόγος που βρίθει αναφορών και υπαινιγμών σε εμπειρίες του στενού κύκλου του ποιητή ή μόνον του ίδιου του ποιητή και όπου ο άμοιρος σχετικών γνώσεων αναγνώστης καλείται να μαντεύσει τα σημαινόμενα και αν μπορεί έτσι να μετάσχει του ψυχολογικού κλίματος του ποιητή: «Καταπρόσωπό μου εχλεύασαν οι νέοι Αλεξανδρείς: ιδέστε, είπαν, ο αφελής περιηγητής του αιώνος 17» που αναφέρεται μάλλον σε κατηγορίες των κριτικών της τέχνης εναντίον του ποιητή 18. Πολλές φορές, ειδικά στην νεότερη ποίηση, η εννοιολογική ενότητα και το αισθητικό ποιόν του ποιήματος διασπάται από αλλοπρόσαλλα νοήματα. Παράδειγμα: το «canto» του Δ. Σαββόπουλου 19 «τόσο τους λωλάνε η ερημιά τους που είναι η δουλειά τους καψοχαρά τους σαχλοί κι αστείοι με πίστη υπόγεια πίστη σε τι, δε βρίσκω λόγια Κι ούτε στους γέρους τους μπορούν να μοιάσουν η νύχτα φταίει και την σπουδάζουν» Ως εδώ εύκολα κανείς «διακρίνει» τους φουκαράδες, τους νεαρούς αστούς επαγγελματίες της δεκαετίας του 80 και συμπάσχει με τον ποιητή για το χάλι τους. Ο λόγος εναργέστατος, ποιητικότητος. οι εικόνες διαυγείς και καίριες. Ξαφνικά όμως διαβάζουμε: «στίχοι που αστράψαν κι αθάνατα cantos λες και γραφτήκαν γι αυτούς προπάντος». και ο νους μας - αφού προσπεράσει όπως-όπως το «προπάντος» - πάει στις πινδαρικές ωδές, στα αθάνατα χορικά του «Προμηθέα Δεσμώτη», στους «Σχεδιασμούς» των Ελεύθερων Πολιορκημένων και σε άλλους παρόμοιους στίχους «που αστράφτουν». Αλλά και στα cantos της «Κόλασης» του Δάντη να πάει (όπου ίσως να πήγε ο νους του ποιητή) πάλι η ενότητα διασπάται και μαζί της, η προσήκουσα σε φουκαράδες συναισθηματική μας αντίδραση, παραπαίει και στρεβλώνεται: Για τον περισσότερο, νομίζω, κόσμο, «στίχοι που άστραψαν και τα αθάνατα cantos» είτε του Δάντη είτε του Αισχύλου, καθόλου δεν γράφτηκαν για τέτοιους φουκαράδες. Η νοηματική ενότητα επίσης διασπάται όταν μεταξύ διαυγέστατων φράσεων (πάλι στο ίδιο ποίημα) ξεπετάγεται και μια όπως «γιατί διαλέξανε την ίδια ευθεία που σέρνει πλάι μια τρικυμία» η οποία φράση «αιτιολογεί» - με τρόπο που ο αναγνώστης πρέπει να μαντέψει -εάν μπορεί, γιατί να γράφτηκαν γι αυτούς τους σαχλούς τα αθάνατα cantos. Ακόμη προβληματικότερος γίνεται ο λόγος όταν το όλον διαμελίζεται σε καθαρές, μεν, αλλά αλλοπρόσαλλες, ή απλώς ασυνάρτητες μεταξύ τους εικόνες αμφίβολης ποιητικότητας, παρόλο που κάποιοι αναγνώστες όπως τα «γύναια» του Ελύτη, ενδέχεται «να εκπλαγούν» από τέτοιου είδους παραδοξολογίες «και να στέρξουν» 20. Παράδειγμα: «Στον εικοστό αιώνα στη Μύκονο 5

6 είδα τον Ροβινσόνα με δίκανο Με το παλιό στην πλάτη δισάκι του μου θύμιζε Γαλάτη του Τάκιτου. Του γυρισμού κατάρτια στα πέλαγα του θάμπωναν τα μάτια, και γέλαγα. Μα εκείνος στον αγώνα σαν ύαινα κρατάει του Ποσειδώνα την τρίαινα. Και δίνει και σε μένα τα κιάλια του να βρω τα πεθαμένα τσακάλια του 21». Τέλος, και εδώ φθάσαμε στο άλλο άκρο του εν λόγω φάσματος, έχουμε τον οριακά προσπελάσιμο λόγο τύπου: «Δεν θα μείνω εδώ σου το είπα. Ένα μάτι κοιτάζει καρφωμένο σα μάτι πίσω απ τον τοίχο. Τα πουλιά συνοδεύουν σημαδεύουν τη νύχτα. Το μικρό καροτσάκι. Το μικρό κοριτσάκι που το φώναζαν Παύλα. Το μικρό ξυλαράκι που λεγόταν Ιξέλ 22» και τον εντελώς απροσπέλαστο: «Ζινώντας αποβίδανο σαβίνι κι απονιβώντας ερομιδαλιό κουμάνισα τον βίρο του λαβίνι με σάβαλο γιδένι του θαλιό 23» που δικαιώνουν το ρηθέν υπό Κων/νου Τσάτσου στον «Διάλογο για την Ποίηση» ότι ποιητές που μετέρχονται αυτούς τους τρόπους δημιουργίας κάνουν ποίηση με μέσα απρόσφορα. με τα μέσα του ζωγράφου και του μουσικού, όχι όμως του λογοτέχνη. Διότι, ποιητικός λόγος δεν νοείται χωρίς να είναι λόγος που εκφράζει κάποιο νόημα και μεταφέρει τον αναγνώστη στο ανάλογο ψυχολογικό κλίμα κατά προτίμηση στο κλίμα που βιώνει ο ποιητής. Αυτά περί του ειδικού αιτίου των ποιημάτων. Στα υλικά τους αίτια αναφερθήκαμε ήδη. Μένει να πω δυο λόγια για το «προς τι το ποίημα;» για τον ποιητή και «προς τι ο ποιητής» για το αναγνωστικό κοινό του, και τέλος για το ποιητικό αίτιο των ποιημάτων. Ο Καζαντζάκης, μιλώντας για τον καλόν του φίλο τον Άγγελο Σικελιανό, δίνει, νομίζω, την γενικότερη, δηλαδή την περιεκτικότερη απάντηση στο ερώτημα «προς τι ο ποιητής»: «να τον έβλεπες να μιλάει ή να τον άκουγες να απαγγέλει τα τραγούδια του καταλάβαινες, πώς θα ταν οι αρχαίοι ραψωδοί που, στεφανωμένοι με κληματόφυλλα ή μενεξέδες, γύριζαν από παλάτι σε παλάτι και μέρωναν με το τραγούδι τους τους ανθρώπους που ήταν ακόμα θεριά 24». Σκοπός της ποίησης λοιπόν είναι να «ημερέψει» τους ανθρώπους που ήταν και εν πολλοίς παραμένουν θεριά. να θεραπεύσει τις πληγές τους, τους φόβους τους. να τους εξαγνίσει με την τραγωδία δι ελέου και φόβου. να τους λυτρώσει με τα ελεγεία αλλά επίσης να τους χαριτώσει με τους ύμνους, τα δοξαστικά και τους υμέναιους έτσι ώστε όχι μόνον να επουλώσει τις πληγές τους, να «πληρώσει» τα κενά και τις ελλείψεις τους αλλά και να τους ωθήσει να υπερβούν την πεζότητα του βίου τους, ο οποίος, έστω και χωρίς πόνους και θλίψεις, εάν «ανεόρταστος» είναι μοιραίο να παραμείνει «μακρά οδός απανδόκευτος». Απ τη σκοπιά του ποιητή, το ίδιο, νομίζω, φάσμα τελικών αιτίων ισχύει. Ωστόσο, σύμφωνα με την κυρία Αγγελάκη-Ρουκ, το κίνητρο των ποιητών είναι κάποιο υποσυνείδητο τραύμα. Αναμφίβολα, «πληγές» που άνοιξαν στην παιδική αλλά και σε άλλες ηλικίες, αποτελούν ένα απ τα πολλά τελικά αίτια της ποιητικής δημιουργίας. Και επειδή ισχύει ότι, ενίοτε, ψυχολογικές πληγές δρουν ως κίνητρα ποιητικής δημιουργίας και επειδή επίσης ισχύει ότι, ενίοτε, οι πληγές αυτές επουλώνονται τόσο μέσω της 6

7 ποιητικής δημιουργίας όσο μέσω πεζότερων τρόπων, πρόσεξα ιδιαίτερα αυτήν εδώ την ερώτηση μιας ακροάτριας της συνομιλίας προς την κυρία Αγγελάκη-Ρουκ: «αν είχατε κάνει μια καλή ψυχοθεραπεία, και είχατε γιατρευτεί από το τραύμα το αρχικό, θα γράφατε ποίηση;» Και την πρόσεξα ιδιαίτερα διότι μου θύμισε τον προβληματισμό του «ιεροεξεταστή» του Ντοστογιέφσκι 25 και του νεαρού «Πήτερ» του Άρθουρ Καίστλερ 26 που πολύ με είχαν απασχολήσει στην εφηβεία μου: Αξίζει να θυσιάζουμε το «Αληθές» ή το «Δέον» ή, στην προκειμένη περίπτωση, την ποιητική δημιουργία χάριν της σωματικής μας υγείας και της ψυχικής μας ευεξίας; Εδώ, ομολογώ ότι η προσωπική άποψη της ποιήτριας θα ήταν εξαιρετικά ευπρόσδεκτη αλλά η κυρία Αγγελάκη-Ρουκ επέλεξε να παρακάμψει αυτό το ερώτημα. Είναι ίσως αλήθεια ότι οι περισσότεροι ερασιτέχνες στιχουργοί, ειδικά στην εφηβεία τους, γράφουν στίχους για να επουλώσουν «πληγές» που προξενεί, κυρίως, ο ανατέλλων ερωτισμός τους. Αλλά, κατά κύριο λόγο, ο δόκιμος ποιητής που ανακράζει είτε «μῆνιν ἄειδε θεά Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος» είτε «ανοίξω το στόμα μου και πληρωθήσεται πνεύματος» είτε «ανοίγω το στόμα μου κι αναγαλιάζει το πέλαγο» είτε «ἀναξιφόρμιγγες ὕμνοι, τίνα θεόν, τίν ἥρωα, τίνα δ ἄνδρα κελαδήσομεν» είτε «σήμερα γάμος γίνεται» είτε «αλαφροΐσκιωτε καλέ, πες μας απόψε τι δες;» είτε «σαν βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη» μάλλον στην απογείωσή του στοχεύει παρά στη θεραπεία των πληγών του. Έρχομαι τώρα στο ερώτημα που έθεσε ο Τζαβάρας «πώς το κάνει το ποίημα ο ποιητής;» και το οποίο η κυρία Αγγελάκη-Ρουκ απάντησε ορθώς, κατά τη γνώμη μου, και όχι μόνον όσον αφορά τον δικό της τρόπο αλλά τον τρόπο που περιγράφει παραστατικότατα ο Πλάτων ως ισχύοντα για όλους τους ποιητές: «Πάντες γὰρ οἵ τε τῶν ἐπῶν ποιηταὶ οἱ ἀγαθοὶ οὐκ ἐκ τέχνης ἀλλ ἔνθεοι ὄντες καὶ κατεχόμενοι πάντα ταῦτα τὰ καλὰ λέγουσι ποιήματα, καὶ οἱ μελοποιοὶ οἱ ἀγαθοὶ ὡσαύτως, ὥσπερ οἱ κορυβαντιῶντες οὐκ ἔμφρονες ὄντες ὀρχοῦνται, οὕτω καὶ οἱ μελοποιοὶ οὐκ ἔμφρονες ὄντες τὰ καλὰ μέλη ταῦτα ποιοῦσιν, ἀλλ ἐπειδὰν ἐμβῶσιν εἰς τὴν ἁρμονίαν καὶ εἰς τὸν ῥυθμόν, βακχεύουσι καὶ κατεχόμενοι, ὥσπερ αἱ βάκχαι ἀρύονται ἐκ τῶν ποταμῶν μέλι καὶ γάλα κατεχόμεναι, ἔμφρονες δὲ οὖσαι οὔ, καὶ τῶν μελοποιῶν ἡ ψυχὴ τοῦτο ἐργάζεται, ὅπερ αὐτοὶ λέγουσι 27» Αλλά εδώ, η κοινή λογική ενδεχομένως διαμαρτύρεται: Πώς είναι δυνατό η «σύσταση» τόσων «πραγμάτων» που συναπαρτίζουν το ποίημα να συμβαίνει αυτομάτως, χωρίς την επέμβαση της συνείδησης; Απορούμε διότι ξεχνάμε πως ομοίως αυτόματες είναι όλες οι σωματικές και οι ψυχονοητικές λειτουργίες. πως το ίδιο αυτόματα προγραμματίζονται οι χίλιες δυο μυϊκές συσπάσεις, αφού έχει ήδη προγραμματιστεί ή εφ όσον εκ παραλλήλου προγραμματίζεται η συντακτικώς ορθή σειρά των μορφημάτων, για να πούμε κάτι οτιδήποτε, απλό ή πολύπλοκο, ενώ επίσης εκ παραλλήλου προγραμματίζονται και εκτελούνται οι χίλιες δυο άλλες διεργασίες, που μας επιτρέπουν να μιλάμε περπατώντας και ταυτόχρονα να ζούμε και να αναπνέουμε. Ποτέ δεν είμαστε ενήμεροι για καμιά λειτουργία. είμαστε ενήμεροι μόνον για τα παράγωγά τους. τις διάφορες προθέσεις μας, τους στόχους μας και τις λοιπές αισθητικές, κινητικές και ψυχονοητικές εμπειρίες. Ομοίως αυτόματες είναι και οι επιστημονικές εμπνεύσεις, τα μικρά ή τα μεγάλα «εὕρηκα». Κι εδώ ενσυνείδητη είναι αφενός η πρόθεση να βρεθεί και να εκφραστεί με επαρκή διαύγεια η λύση κάποιου προβλήματος κι αφετέρου η λύση. Και η μόνη βασική διαφορά μεταξύ της επιστημονικής και ποιητικής δημιουργίας είναι ότι το πρόβλημα στην περίπτωση της τέχνης είναι να ευρεθεί ο κατάλληλος τρόπος να εκφραστεί και να μεταδοθεί ένα βίωμα ενώ στην περίπτωση της επιστήμης είναι να ευρεθεί και να μεταδοθεί επαρκώς μια ιδέα. Οπότε κι εδώ, ως προς το ποιητικό τους αίτιο, ο επιστημονικός και ο ποιητικός λόγος συναντώνται. Βεβαίως υπάρχουν άπειρες διαβαθμίσεις και παραλλαγές αυτοματισμών και διάρκειας των «εκστάσεων». Κάποιοι ποιητές (αλλά και επιστήμονες) για να περατώσουν ένα έργο χρειάζεται να μπουν σ αυτό το ιδιάζον κλίμα της έκστασης συχνά στίχο προς στίχο κάποιες φορές, όπως στην περίπτωση 7

8 του Οδυσσέα Ελύτη που διηγήθηκε ο Τζαβάρας. Άλλοι, όπως ο Σωκράτης που στάθηκε ως στήλη άλατος ένα μερονύχτιο στη μέση του στρατοπέδου «κατεχόμενος» κι αυτός από κάποια μούσα 28 ή ο Σικελιανός, ολοκληρώνουν το έργο τους με μια μονάχα κατάδυση στα σκοτεινά νερά της δημιουργίας. Το ποιητικό, λοιπόν, των ποιημάτων αίτιο είναι αυτοί οι συνειδητά απροσπέλαστοι αυτοματισμοί που ελλοχεύουν στον νου του κάθε ποιητή. 8

9 1 Γ. Σεφέρης Κ. Τσάτσος. «Ένας Διάλογος για την Ποίηση». Επιμέλεια Λουκάς Κούσουλας. Αθήνα. Ερμής, «ἡδυσμένῳ λόγῳ» από τον ορισμό της τραγωδίας στην «Ποιητική» του Αριστοτέλους. 3 Βλ. πχ. Γ. Μπαμπινιώτη «Γλωσσολογία και Λογοτεχνία». Αθήνα, «Ποιητική» Αριστοτέλους. 5 H.D.F. Kitto. «Poiesis: Structure and Thought. University of California Press, B. Bonanquet. «A history of Aesthetic». Meridian books, Ένας Διάλογος για την Ποίηση. 8 G. Santayana. «The sense of beauty» (first published in 1896). 9 Βλ. πχ. τη σχετική επιχειρηματολογία του Πρωταγόρα και Σωκράτη στον «Θεαίτητο» και αυτών των Σεφέρη και Τσάτσου στο «Ένας Διάλογος για την Ποίηση», Αθήνα 1988 (επιμέλεια Λουκά Κούσουλα). 10 Περί συναισθημάτων και συγκινήσεων. «Σύναψις», 2010, τόμος Από το «Δοξαστικό» του «Άξιον Εστί» του Ελύτη. 12 Πολιτεία, 595b Πολιτεία, 595b3 b5. 14 Πολιτεία, 595a5. 15 Κι αυτό παρόλο ότι σύμφωνα με την μαρτυρία του Σεφέρη στον «Διάλογο» «..ο Φωριέλ τους εύρισκε (τους στίχους αυτούς) πάρα πολύ παράδοξους, τολμηρούς και δυσνόητους. Δες Ν.Γ. Πολίτη «Εκλογαί από τα τραγούδια του Ελληνικού Λαού, Αθήνα, 1914, σελ. 158.» Απορώ μάλιστα που ο ίδιος ο Σεφέρης θεωρεί τους στίχους μη-έλλογους και ως το τέλος του εν λόγω διαλόγου αδυνατεί να εννοήσει τι εννοεί ο Τσάτσος με τον προσδιορισμό «έλλογος». Για να αποφευχθούν λοιπόν παρόμοιες δυσκολίες στον αναγνώστη του ανα χείρας, προσφεύγω σε παραδείγματα. 16 Από το τέταρτο ανάγνωσαμ των «Παθών» - «Άξιον Εστί» του Ελύτη. 17 Από τον Ψαλμό Ι των «Παθών» - «Άξιον Εστί» του Ελύτη. 18 Σύμφωνα με τον Τάσο Λιγνάδη «Το Άξιον Εστί του Ελύτη» σελ. 168: «προσωπικότατος ο υπαινιγμός. συγκεκριμένη ίσως κατηγορία για την φαινομενική ανευθυνότητα του ποιητή και την ιδιοτυπία του». 19 Από τα «Τραπεζάκια έξω». 20 Από το «Άξιον Εστί» του Ελύτη. 21 Στίχοι του Γκάτσου που περιλαμβάνονται μελοποιημένοι στη «Μυθολογία» του Χατζιδάκι. 22 Απόσπασμα από το ποίημα «Νύχτες» του Τάκη Σινόπουλου, Το Χρονικό, Αθήνα, Κέδρος, Από το «Σονέττο» του Λαπαθιώτη που ο Γ. Μπαμπινιώτης αναφέρει στο «Γλωσσολογία και Λογοτεχνία» (1984) ως παράδειγμα της τεχνοτροπίας του «λεττρισμού». 24 Ν. Καζαντζάκης «Αναφορά στον Γκρέκο», Αθήνα, 1961, σελ Φ. Ντοστογιέφσκι. «Αδελφοί Καραμαζόφ». Αθήνα, Εκδόσεις Γκοβόστη. 9

10 26 Α. Καίστλερ. «Σταυροφορία χωρίς Σταυρό» (Arrival and Departure). 27 Πλάτωνος Ίων 533e-534e, σε μετάφραση Ν.Μ. Σκουτερόπουλου: «Γιατί όλοι οι επικοί ποιητές, οι μεγάλοι, συνθέτουν αυτά τα ωραία ποιήματα όχι χάρη σε κανόνες τεχνικούς αλλά διατελώντας σε κατάσταση θείας έμπνευσης και διακατεχόμενοι από αυτήν, και το ίδιο όλοι οι μεγάλοι λυρικοί ποιητές. όπως ακριβώς οι κορυβαντιώντες που όταν χορεύουν δεν είναι στα λογικά τους, έτσι και οι μουσικοί δημιουργούν αυτές τις όμορφες μελωδίες όχι όταν είναι στα λογικά τους, αλλά μόλις τους αγγίζει η αρμονία και ο ρυθμός κυριεύονται από βακχική μανία και διακατέχονται από αυτήν, σαν τις βάκχες που όταν διατελούν σε αυτή την κατάσταση βγάζουν από τα ποτάμια μέλι και γάλα, ενώ όταν είναι στα λογικά τους όχι, όμοια και η ψυχή των λυρικών ποιητών δημιουργεί, όπως το λένε οι ίδιοι. 28 Βλ. «Συμπόσιο». 10

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών; Ποιητικό Κουίζ 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ο Γιώργος Σεφέρης Ο Κωνσταντίνος Καβάφης Ο Οδυσσέας Ελύτης 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ)

Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) VAK Learning Styles Self-Assessment Questionnaire Ερωτηματολόγιο αυτοαξιολόγησης μαθησιακού τύπου (προφίλ) Κυκλώστε ή επιλέξτε την απάντηση που αντιπροσωπεύει καλύτερα τη γενικότερη συμπεριφορά σας. Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28)

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ποιο είναι το πρωταγωνιστικό πρόσωπο του ποιήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα»

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» Ημερομηνία 20/01/2015 Μέσο Συντάκτης Link prosopakritis.gr Αμαλία Αγγελάκη http://goo.gl/a1tyfd Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» H Άννα Γαλανού γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου EMPATHY ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου Εισηγητής: Νίκος Α. Χαζάπης, Μ.Μ, τεχνικός σύμβουλος Καθορισμός διαδικασιών Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Κτιρίων Μέλος ASHRAE, CIBSE,

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΡΚΕΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΟΪΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ» Ο Ηρακλειώτης τραγουδοποιός και ερμηνευτής Γιώργος Σταυρακάκης μιλά στην «Π»

«ΑΡΚΕΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΟΪΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ» Ο Ηρακλειώτης τραγουδοποιός και ερμηνευτής Γιώργος Σταυρακάκης μιλά στην «Π» «ΑΡΚΕΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΟΪΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ» Ο Ηρακλειώτης τραγουδοποιός και ερμηνευτής Γιώργος Σταυρακάκης μιλά στην «Π» [Συνέντευξη στη Σοφία Τσεντελιέρου, Εφημερίδα «Πατρίς» (20/12/2004)]

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426 Διδακτικό σενάριο Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Λευκωσία 2012 Δυο λόγια για το διδακτικό σενάριο Η ακόλουθη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 19.00 η Μάργκαρετ Ατγουντ θα μιλήσει στο Megaron Plus με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές».

Την Τετάρτη 24 Σεπτεμβρίου στις 19.00 η Μάργκαρετ Ατγουντ θα μιλήσει στο Megaron Plus με θέμα «Δυστοπίες και η ελληνική επιρροή πάνω σε αυτές». ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ΑΤΓΟΥΝΤ Ο ταλαντούχος αναγνώστης ζει με το βιβλίο Ίσως η μεγαλύτερη εν ζωή συγγραφέας στην αγγλόφωνη λογοτεχνία. Για μένα, μια περίπτωση που στο μέλλον θα θεωρηθεί ατόπημα αν η Σουηδική Ακαδημία

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα"

Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο Σκανταλόπετρα Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link achaianews.gr Κατερίνα Σαμψώνα http://bit.ly/1qtceq0 Ο Σωτήρης Σαμπάνης μιλάει για το νέο του βιβλίο "Σκανταλόπετρα" Η Σκανταλόπετρα είναι το νέο βιβλίο του Σωτήρη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη

Να γιατί...η λαϊκή τέχνη ÔÝ íç Να γιατί...η λαϊκή τέχνη Εν αρχή το σύνθημά μας είναι ένα: η λαϊκή τέχνη είναι επανάσταση. Και είναι επανάσταση διότι είναι αρχέτυπο λειτουργίας μιας πολιτικά ευνομούμενης κοινωνίας. Η τέχνη αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ

Αρχιτεκτονική με κοινωνικό πρόσωπο - Daveti Home Brokers Sunday, 10 February 2013 11:55. Του Στράτου Ιωακείμ Του Στράτου Ιωακείμ Η Αρχιτεκτονική Χωρίς Σύνορα είναι Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση, μέλος του διεθνούς μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού οργανισμού ASF international (Architecture Sans Frontieres International).

Διαβάστε περισσότερα

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού.

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού. διακοσμημένα θέματα Εικαστικές δημιουργίες δεμένες με αλήθειες μεγάλων ποιητών και συγγραφέων. Στο πέρασμα του χρόνου κάτι καινούργιο πάντα έχουν να μας πουν. Μια συνομιλία του βιβλίου με την ίδια τη ζωή

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Αγάθη Γεωργιάδου. Η διδακτική της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας

Αγάθη Γεωργιάδου. Η διδακτική της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Αγάθη Γεωργιάδου Η διδακτική της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Διδάσκοντας νεωτερική ποίηση Υπερρεαλισμός Διδακτικές ώρες: 2 Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) «Πίνοντας ήλιο κορινθιακό» Κ.Ν.Λ. Β Γυμνασίου, σελ. 10-11

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν.

Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως και να ήταν. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι μόνος είναι απλά ένα όνειρο. Ένα όνειρο που ονειρεύεσαι με άλλους μαζί είναι πραγματικότητα. John Lennon Κάπως έτσι ονειρεύτηκα την Γραμμική Αρμονική Ταλάντωση!!! Μπορεί όμως

Διαβάστε περισσότερα

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ:

22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: 22 ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΟΙΗΤΩΝ WORLD CONGRESS OF POETS ΛΑΡΙΣΑ, 29 ΙΟΥΝΙΟΥ ΕΩΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΟΜΙΛΙΑ ΒΟΥΛΑΣ ΚΩΣΤΟΠΕΤΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΚΑΛΙΔΗ» 1 Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αρχαία Κατεύθυνσης Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων 2012 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α1. ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (Β3, 1-2/Β6, 1-4) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιατί η ηθική σχετίζεται με την ευχαρίστηση και τη δυσαρέσκεια, αφού εξαιτίας της ευχαρίστησης κάνουμε τα ευτελή πράγματα,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο πλατωνικός διάλογος»

«Ο πλατωνικός διάλογος» «Ο πλατωνικός διάλογος» Εισαγωγή στους πλατωνικούς διαλόγους Τρόποι ανάγνωσης και ερµηνείας του πλατωνικού έργου ιάλογος και διαλεκτική Γιώργος Καµπάλιος Το έργο «ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεόραση και διαφήμιση

Τηλεόραση και διαφήμιση Τηλεόραση και διαφήμιση Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:... Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 1. Να γράψετε ένα κείµενο, όπου θα αναφέρετε τα στοιχεία που συναγάγουµε για τη δοµή και τη λειτουργία της αθηναϊκής πολιτείας από τον «Ὑπὲρ Μαντιθέου» λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Αδέλφια στο σχολείο ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Αδέλφια στο σχολείο Οι συμμαθητές και οι συμμαθήτριές μου Οι μαθήτριες του Χριστού Κάποτε, μια γυναίκα, που ονομαζόταν Μάρθα, υποδέχτηκε στο σπίτι της τον Ιησού. Η Μάρθα, ήταν αδελφή του

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ν. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΕ.Λ. Α.1. Πεζολογία: Παρά το γεγονός ότι το ποίημα εκφράζει συναισθηματικές καταστάσεις, αποπνέει έντονη συγκίνηση. Ο λυρισμός, ωστόσο, εκφράζεται μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό.

Ερωτηματικές προτάσεις. Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ - ΕΥΘΥΣ ΚΑΙ ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ Β Ερωτηματικές προτάσεις Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις που στον προφορικό λόγο συνοδεύονται από ανέβασμα της φωνής και στο γραπτό με ερωτηματικό. Με

Διαβάστε περισσότερα

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre Απόσπασμα από το βιβλίο Παίξε-Γέλασε/ γλωσσικά παιχνίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας Της Ιφιγένειας Γεωργιάδου, 2004, εκδ. Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Extract from the book Play and

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ A.1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Επομένως, ούτε εκ φύσεως, αλλά ούτε και αντίθετα προς τη φύση μας υπάρχουν μέσα μας οι αρετές, αλλά έχουμε από τη φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 4 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ το Δημοτικό η δασκάλα λέει στους μαθητές της: -Παιδιά, ελάτε να κάνουμε ένα τεστ εξυπνάδας! Ριχάρδο, πες μου ποιο είναι αυτό το ζωάκι: Περπατά στα κεραμίδια, έχει μουστάκι, κάνει νιάου και αλλά έχει και

Διαβάστε περισσότερα

Λέσχη Ανάγνωσης Μαθηματικής Λογοτεχνίας. Εκπαιδευτήριο Το Παγκρήτιον Λύκειο, Αγ.Ιωάννης, Ηράκλειο

Λέσχη Ανάγνωσης Μαθηματικής Λογοτεχνίας. Εκπαιδευτήριο Το Παγκρήτιον Λύκειο, Αγ.Ιωάννης, Ηράκλειο Λέσχη Ανάγνωσης Μαθηματικής Λογοτεχνίας Εκπαιδευτήριο Το Παγκρήτιον Λύκειο, Αγ.Ιωάννης, Ηράκλειο Πρώτη νύχτα Μονάδα Όνειρα ( εργασία ) Η έννοια του απείρου Φρόυντ Κλάσματα Αριθμητικό σύστημα ( εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα