ΒΟΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΟΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ"

Transcript

1 1

2 Αρθρογραφία/Μελέτες #4 Αθήναι Μάρτιος 2790 Από Πρώτης καταγεγραμμένης Ολυμπιάδος «2014» Δημητρίου Περσέα Λουκίσσα ΒΟΙΩΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ Εικόνα Εξωφύλλου: Αφιερωματικό χάλκινο ειδώλιο στον Απόλλωνα, γνωστό και ως «Απόλλωνας του Μάντικλου». Κατά άλλους ερευνητές, απεικονίζει έναν πολεμιστή. Η αναθηματική επιγραφή λέει: «Ο Μάντικλος μ αφιέρωσε στον Εκηβόλο Αργυροτοξευτή ως δεκάτη. Εσύ Φοίβε δώσε του ανταμοιβή». Βρέθηκε στη Θήβα, και χρονολογείται περίπου τον 7 αιώνα π.α.χ.χ. Διαδικτυακές Εκδόσεις «Ιδεών Άντρον» Τμήμα Εκδόσεων του Οίκου Ελλήνων Εθνικών «Θύρσος» Τα Πνευματικά δικαιώματα ανήκουν εξ ολοκλήρου στον συγγραφέα του παρόντος, καθώς και στον Εκδότη τα πνευματικά δικαιώματα της παρούσης έκδοσης Υπεύθυνος έκδοσης: Οίκος Ελλήνων Εθνικών «Θύρσος» 2

3 Απαγορεύεται Ρητώς η αντιγραφή και διάδοση για κερδοσκοπικούς σκοπούς ή με οποιοδήποτε χρηματικό αντίτιμο και για οποιοδήποτε λόγο All Rights Received 2014 Διαδικτυακές Εκδόσεις «Ιδεών Άντρον» Τμήμα Εκδόσεων του Οίκου Ελλήνων Εθνικών «Θύρσος» Τα Πνευματικά δικαιώματα ανήκουν εξ ολοκλήρου στον συγγραφέα του παρόντος, καθώς και στον Εκδότη τα πνευματικά δικαιώματα της παρούσης έκδοσης Υπεύθυνος έκδοσης: Οίκος Ελλήνων Εθνικών «Θύρσος» 3

4 Απαγορεύεται Ρητώς η αντιγραφή και διάδοση για κερδοσκοπικούς σκοπούς ή με οποιοδήποτε χρηματικό αντίτιμο και για οποιοδήποτε λόγο ΛΟΥΚΙΣΣΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ-ΠΕΡΣΕΑΣ Όσα μπορώ, να ακούσω και να μάθω, αυτά είναι που προτιμώ. ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ Ευτυχής είναι αυτός που μελετάει Ιστορία ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ελλάδα, μια χώρα τόσο μικρή στον παγκόσμιο χάρτη, συγχρόνως όμως τόσο πλούσια σε ιστορικό και πολιτισμικό παρελθόν. Όπου και αν βρεθείς μαγεύεσαι τόσο με τη φυσική ομορφιά που για κάθε περιοχή είναι μοναδική όσο και απ την πλούσια ιστορία. Διάσπαρτα μνημεία παντού μαρτυρούν ένα σπουδαίο παρελθόν. Αρχαίοι ναοί, θέατρα, ασκληπιεία, μυκηναϊκές και κλασσικές ακροπόλεις, φρούρια, κάστρα βυζαντινά, φράγκικα, τούρκικα, σημάδια επιδρομέων που πέρασαν και χάθηκαν. Εντύπωση πάντα μου προκαλούσαν οι αρχαίοι ιεροί τόποι των προγόνων μας. Έτσι ξεκίνησα περιηγήσεις σε διάφορους τόπους, κυρίως άγνωστους, με στόχο να αποθανατίσω με το φωτογραφικό φακό τη σημερινή τους κατάσταση. 4

5 Σημαντική περιοχή του ελληνικού χώρου πλούσια σε ιστορία και παραδόσεις είναι αυτή της Βοιωτίας. Θα ταξιδέψουμε σε αρχαιολογικούς χώρους άγνωστους στο ευρύ κοινό και συγκεκριμένα στο Ιερό του Πτώου Απόλλωνα, στην Ακρόπολη της Άρνης (Γλα ), την Καταβόθρα του Ηρακλή, το Ιερό του Τιλφουσίου Απόλλωνα και το Ιερό του Χάρωπα Ηρακλή. Δυστυχώς βρίσκονται σε πλήρη εγκατάλειψη και είναι άγνωστα στους περισσότερους. Σαφώς σημαντική ευθύνη φέρουν τα αρμόδια όργανα της πολιτείας και ιδιαίτερα το υπουργείο Πολιτισμού που χρόνια τώρα αδιαφορούν και δεν έχουν φροντίσει για τη συντήρηση, ανάδειξη αλλά και την προβολή των μνημείων. Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Αρχικά θα δώσουμε γεωγραφικά και ιστορικά στοιχεία για την περιοχή: Γεωγραφικά η Βοιωτία βρίσκεται στο διαμέρισμα της Στερεάς Ελλάδας. Στην αρχαιότητα τα όρια προς την Αττική ήταν νοτιοανατολικά στην Πάρνηθα και στον Κιθαιρώνα. Άλλο φυσικό σύνορο προς την Αττική ήταν ο ποταμός Ασωπός. Στα βορειοδυτικά φυσικό σύνορο είναι ο Παρνασσός και η Οίτη. Νοτιοδυτικά βρέχεται από τον Κορινθιακό κόλπο και Βορειοανατολικά από τον Ευβοϊκό κόλπο. Βόρεια συνορεύει με τους Οπούντιους Λοκρούς και στα δυτικά με τους Φωκείς, οι οποίοι βρίσκονταν στα δυτικά του όρους Ελικώνα και της πόλης της Χαιρώνειας. Προς την Αττική τα όρια μεταβάλλονταν συχνά λόγω των πόλεων Ελευθερών και Πλαταιών. Η πρώτη άνηκε στην Αττική και οι Πλαταιές πότε στην Αττική και πότε στην Βοιωτία. Στις αρχές του 6 ου αιώνα π.χ. και οι δυο πόλεις ήταν Βοιωτικές. Στα μέσα του αιώνα πρώτα η πόλη των Ελευθερών και μετά η πόλη των Πλαταιών προσχώρησαν στην Αττική. Η πόλη των Ελευθερών βρίσκεται στο ανατολικό κράσπεδο του δρόμου που συνδέει την Μάνδρα με τη Θήβα (Παλαιά Εθνική Οδός ). Πληροφορίες για την περιοχή αντλούμε από τον περιηγητή ΠΑΥΣΑΝΙΑ που επισκέφτηκε την περιοχή τον 2 ο αιώνα μ.χ. Στο βιβλίο ΑΤΤΙΚΑ αναφέρει το Ιερό του Διονύσου και κάνει λόγο για την προσχώρηση της πόλεως στην Αττική. Επισκέφθηκε το φρούριο των 5

6 Ελευθερών γνωστό ως «Πάνακτον» το οποίο την εποχή εκείνη ήταν ερειπωμένο. Βρίσκεται σε ύψωμα στα δεξιά του δρόμου που οδηγεί στη Θήβα στην περιοχή της Κάζας. Χρόνια πριν επισκέφθηκα το φρούριο το οποίο διατηρείται σε καλή κατάσταση. Είναι ένα από τα καλύτερα διατηρούμενα δείγματα οχυρωματικής τέχνης του 4 ου π.x. αιώνα. Υπάρχει χωμάτινος δρόμος που οδηγεί μέχρι το φρούριο και ενημερωτικές πινακίδες. Δυστυχώς δεν υπάρχει φύλαξη. Η πόλη των Πλαταιών όπως μας πληροφορεί ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο βιβλίο του (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφάλαιο 1 παρ.2) το όνομα της το οφείλει στην Πλάταια η οποία ήταν κόρη του Ποταμού Ασωπού. Ο ΟΜΗΡΟΣ στην ΙΛΙΑΔΑ (Ραψωδία β. στο κατάλογο νηῶν στίχοι ) αναφέρει την πόλη των Πλαταιών μεταξύ των βοιωτικών πόλεων που μετείχαν με 50 πλοία στην Τρωική εκστρατεία. Ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ στο έργο του (ΙΣΤΟΡΙΑΙ, ΒΙΒΛΙΟ ΣΤ ΕΡΑΤΩ) μνημονεύει τους Πλαταιείς, οι οποίοι πολέμησαν στην μάχη του Μαραθώνα το 490 π.χ. με 1000 άνδρες στο πλευρό των Αθηναίων εναντίον των Περσών κατά την εκστρατεία του Δάτη και Αρταφέρνη. Ο τύμβος των νεκρών Πλαταιέων ταυτίζεται με τύμβο που ανεσκάφει στον υπαίθριο χώρο του μουσείου του Μαραθώνα. Στην πεδιάδα των Πλαταιών δόθηκε η τελευταία μάχη των περσικών πολέμων το 479 π.χ. στην οποία οι Πέρσες υπέστησαν συντριπτική ήττα (ΗΡΟΔΟΤΟΣ ΒΙΒΛΙΟ Θ ΚΑΛΛΙΟΠΗ) και ο ΣΤΡΑΒΩΝ στο έργο του (ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΒΙΒΛΙΟ 9 ο ΚΕΦ. ΒΟΙΩΤΙΑ παρ. 31) αναφέρεται και αυτός στην πόλη των Πλαταιών καθώς και στη μάχη που δόθηκε στην πεδιάδα ανάμεσα στους Έλληνες και τους Πέρσες. Κατά την διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου καταστράφηκε πρώτα το 427π.Χ. από τους Λακεδαιμόνιους μετά από πολύμηνη πολιορκία (ΘΟΥΚΙΔΙΔΗΣ, ΒΙΒΛΙΟ Γ, παρ.68). Στην καταστροφή των Πλαταιών αναφέρεται και ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΙΒ, παρ. 56). Δεύτερη φορά καταστράφηκαν από τους Θηβαίους το 374 π.χ. όπως διασώζει και ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΙΕ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 46 παράγραφοι 4-6). Οι κάτοικοι και στις δυο περιπτώσεις εκδιώχτηκαν από την πόλη και επέστρεψαν οριστικά με την βοήθεια του Φιλίππου μετά την νίκη του επί των συνασπισμένων δυνάμεων των Αθηναίων και Θηβαίων κατά την μάχη της Χαιρώνειας το 338 π.χ. Το ιστορικό παρελθόν της Βοιωτίας χάνεται στα βάθη των αιώνων. Αρχαιολογικά ευρήματα πιστοποιούν ανθρώπινη παρουσία σε όλη την περιοχή από 6

7 τα προϊστορικά χρόνια. Το μυθολογικό ιστορικό παρελθόν της Βοιωτίας αποτυπώνεται μέσα από τους άθλους του ήρωα Ηρακλή και τις τραγωδίες του Θηβαϊκού κύκλου. ΣΟΦΟΚΛΗΣ (ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΕΠΙ ΚΟΛΩΝΟ, ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ, ΑΝΤΙΓΟΝΗ), ΑΙΣΧΥΛΟΣ (ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ), ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ (ΒΑΚΧΑΙ). Η πόλη της Θήβας θεωρείτο ως ο τόπος καταγωγής του Ηρακλή και του Θεού Διονύσου, η μητέρα του οποίου ήταν η Σεμέλη, κόρη του βασιλιά της Θήβας Κάδμου. Στην Βοιωτία γεννήθηκαν σπουδαίοι ποιητές όπως ο Ησίοδος και ο Πίνδαρος καθώς και ο ιερέας-ιστορικός Πλούταρχος. Αναπτύχθηκαν σπουδαία Ιερά όπως ο Βωμός του Διός στο όρος Ελικώνα, το Ιερό των Μουσών επίσης στο όρος Ελικώνα όπου ετελούντο οι σημαντικές Εορτές, τα μουσεία, το Μαντείο του Τροφωνίου στη Λειβαδιά, του Πτώου Απόλλωνα στην Ακραιφνία, της Ιτωνίας Αθηνάς στην Κορώνεια, του Ποσειδώνα στην Ογχηστό, της Αθηνάς στις Αλαλκομενές που περιείχε το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Θεάς και άλλα. Τα Ιερά της Ιτωνίας Αθηνάς και του Ογχήστιου Ποσειδώνα αποτελούσαν κέντρα του κοινού των Βοιωτών. Στη Βοιωτία εκτός από την λατρεία των Ολυμπίων Θεών αναπτύχθηκε και η λατρεία ΠαμΒοιωτών Ηρώων, όπως του Ηρακλή, του Πτώου, Ακταίωνα, του Ευκόπου καθώς και χθόνιων Θεοτήτων με σημαντικότερη λατρεία τα Καβείρια μυστήρια που διεξάγονταν στην πόλη της Θήβας. Αναπτύχθηκαν σπουδαίες Εορτές όπως τα Ελευθέρια που διεξάγονταν στη πόλη των Πλαταιών, και ήταν Πανελληνίου χαρακτήρα, τα Ογχήστεια προς τιμήν του Ποσειδώνα όπου ετελούντο ιππικοί αγώνες, τα ΠαμΒοιώτια που διεξάγονταν στο Ιερό της Ιτωνίας Αθηνάς στην Κορώνεια με μουσικούς και αθλητικούς αγώνες, τα Πτώια κάθε τέσσερα χρόνια με γυμνικούς, μουσικούς αγώνες που διεξάγονταν στο Ιερό-Μαντείο του Πτώου Απόλλωνα, τα Αγρώνια, Αγράνια προς τιμή του Διονύσου καθώς και τα Ερώτια στον Ελικώνα κάθε πέντε χρόνια με αθλητικούς και μουσικούς αγώνες. ΒΛΑΣΗΣ Γ. ΡΑΣΣΙΑΣ (ΕΟΡΤΕΣ ΚΑΙ ΙΕΡΟΠΡΑΞΙΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ) Σημαντικά πολιτιστικά κέντρα τόσο κοντά στην νεολιθική όσο και την εποχή του χαλκού είναι η πόλη του Ορχομενού, κάτοικοι του οποίου είναι οι άγνωστοι σε πολλούς Μινύες, η πόλη της Θήβας, η Χαιρώνεια, η Εύτρισης, οι Θεσπιές και η πόλη των Αλών, σημαντικό λιμάνι μαζί με την Λάρυμνα και την Ανθυδώνα στον Ευβοϊκό κόλπο και την Κρευσίς, επίνειο της πόλης των Θεσπιέων στον Κορινθιακό. 7

8 Κατά τα προϊστορικά χρόνια σπουδαίο κέντρο, όπως προανέφερα, ήταν η πόλη του Ορχομενού η οποία ήταν εμπορικό, οικονομικό και πολιτικό κέντρο του πολιτισμού των Μινύων. Η κατάσταση θα αλλάξει με την εισβολή των Βοιωτών από τη Θεσσαλία. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ. 1 παρ 1) αναφέρει ότι το όνομα Βοιωτοί το οφείλουν στον Βοιωτό εγγονό του Αμφικτύωνα και γιο του Ίτωνου και της νύμφης Μελανίππης. Ο ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Α παρ. 12) εξηγεί πως το όνομα Βοιωτία δόθηκε στην περιοχή απ τους Βοιωτούς που κατοικούσαν πρώτα στη Θεσσαλία και εξήντα χρόνια μετά την πτώση της Τροίας εδιώχθησαν και εγκαταστάθηκαν στην χώρα που πρώτα λεγόταν Καδμήις. Μέρος αυτών είχε ήδη νωρίτερα εγκατασταθεί και μετείχε στα Τρωικά. Ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Δ κεφ.67, παρ. 2) μας πληροφορεί πως ο γιος της Άρνης και του Ποσειδώνα, Βοιωτός, έφτασε στη χώρα που λεγόταν Αιολίς και μετέπειτα Θεσσαλία και ονόμασε τους εκεί κατοίκους Βοιωτούς. Ο ΟΜΗΡΟΣ (ΙΛΙΑΔΑ ΡΑΨΩΔΙΑ Β κατάλογο νηῶν στοίχοι ) αναφέρει τις πόλεις των Βοιωτών οι οποίοι με 50 καράβια μετέχουν στα Τρωικά. Στο στίχο 511 αναφέρεται ξεχωριστά στους Μινύες και στην πόλη του Ορχομενού. Πρέπει να πούμε πως ο πολιτισμός των Μινύων αναπτύχτηκε παράλληλα με τον Μυκηναϊκό. Και ο ΑΠΟΛΛΟΔΩΡΟΣ στο έργο του (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΤΟΜΗ κεφ.3) αναφέρεται στους Βοιωτούς και τους Ορχομενίους, οι οποίοι μετέχουν στα Τρωικά. Τον 7 Ο π,χ αιώνα δημιουργείται η πρώτη Βοιωτική Ομοσπονδία με πολιτικό κέντρο το Ιερό της Ιτωνίας στην περιοχή της Κορώνειας. Οφείλει το όνομα στον Ίτωνα, γιο του Αμφικτύωνα. Ήταν δε πολεμική θεότητα των Βοιωτών, η οποία ταυτίστηκε με την Αθηνά. Να αναφέρουμε εδώ πως Καδμεία κατά τα προϊστορικά χρόνια λεγόταν η πόλη της Θήβας. Οφείλει το όνομα στον Κάδμο, γιο του βασιλιά της Φοινίκης, Αγήνορα και της Τηλεφάεσσας. Ο ΑΠΟΛΛΟΔΩΡΟΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ, ΒΙΒΛΙΟ Γ, ΚΕΦ. 4) αναφέρεται στο ταξίδι του Κάδμου, ο οποίος αναζητώντας την αδελφή του Ευρώπη μετά την αρπαγή της από το Δία έφτασε στην περιοχή της Βοιωτίας όπου και εγκαταστάθηκε. Για να αυξήσει τον πληθυσμό έσπειρε τα δόντια του δράκου που φύλαγε την Άρεια Κρήνη, τον οποίο πρώτα σκότωσε και αφότου έσπειρε τα δόντια του φύτρωσαν οι επονομαζόμενοι Σπαρτοί. Όταν η πόλη μεγάλωσε στους ιστορικούς χρόνους, η Ακρόπολη των Θηβών ονομάστηκε Καδμεία. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο Βιβλίο του (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ 5 ο παρ.1) 8

9 αναφέρει πως κάτοικοι των Θηβών ήταν οι Έκτηνες, των οποίων βασιλιάς ήταν ο αυτόχθονας Ώγυγος. (Κατά την βασιλεία του έγινε κατακλυσμός, τον οποίο η παράδοση διέσωσε ως «Κατακλυσμό του Ωγύγου»). Οι Έκτηνες πέθαναν από επιδημία και αργότερα στην περιοχή εγκαταστάθηκαν οι Ύαντες και οι Άονες. Ο ΣΤΡΑΒΩΝ στο έργο του ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ (ΒΙΒΛΙΟ 9 ο κεφ. ΒΟΙΩΤΙΑ παρ. 3) αναφέρει πως η Βοιωτία κατοικούνταν από βαρβάρους, τους οποίους εκδίωξε ο Κάδμος και οχύρωσε την πόλη της Θήβας. Αναφέρεται επίσης στους Θράκες και τους Πελασγούς που εκδίωξαν τους Καδμίους, οι οποίοι κατέφυγαν στη Θεσσαλία και επέστρεψαν μετά από χρόνια. Την περίοδο των Περσικών Πολέμων οι Βοιωτικές πόλεις μήδισαν ΗΡΟΔΟΤΟΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΟΥΡΑΝΙΑ παρ.4). Μόνη εξαίρεση η πόλη των Πλαταιών και των Θεσπιών. Η πόλη των Θεσπιών συμμετείχε με πανστρατιά 700 ανδρών με αρχηγό τον Δημόφιλο στη Μάχη των Θερμοπυλών το 480 π.χ. στο πλευρό του Λεωνίδα. ΗΡΟΔΟΤΟΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΛΥΜΝΙΑ παρ.222) και ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ παρ 9). Οι παραπάνω πόλεις καταστράφηκαν ολοσχερώς από τους Πέρσες. ΗΡΟΔΟΤΟΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΟΥΡΑΝΙΑ παρ.50), ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ παρ.14.). Κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο οι Βοιωτοί τάχθηκαν με τους Λακεδαιμονίους κατά των Αθηναίων.Στην διάρκεια του πολέμου στο έδαφος της Βοιωτίας σημειώθηκε σημαντική μάχη ανάμεσα στους Βοιωτούς και τους Αθηναίους. Πρόκειται για τη μάχη του Δηλίου 424π.Χ. Στη μάχη χρησιμοποιήθηκε από το στρατηγό Παγώνδα για πρώτη φορά η τακτική της λοξής φάλαγγας. Ο ΘΟΥΚYΔΙΔΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Δ παρ ) δίνει λεπτομερή περιγραφή των γεγονότων πριν τη μάχη, κατά τη διάρκεια και το τέλος της σύρραξης. Σημαντικές πόλεις της Βοιωτίας μετείχαν στη σύρραξη: Θήβα, Κορώνεια, Αλίαρτος, η πόλη Κώπαις, Τανάγρα, οι γύρω απ την Κωπαΐδα λίμνη Πολίχνες και Ορχομενός. Οι Βοιωτοί σημείωσαν σημαντική νίκη. Και ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ Ο ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ παρ ) δίνει περιγραφή της σύγκρουσης.ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ ( στο βιβλίο του ΒΟΙΩΤΙΚΑ ΚΕΦ. 20 παρ.1) δεν αναφέρει τίποτα σχετικά με την σύγκρουση. Επιγραμματικά αναφέρει μόνο το Δήλιο ως τόπο λατρείας της Αρτέμιδος και της Λητούς, των οποίων βρίσκονται αγάλματα. Ο ΣΤΡΑΒΩΝ στο (ΒΙΒΛΙΟ 9 κεφ. ΒΟΙΩΤΙΑ παρ.7) αναφέρει το Δήλιο ως Ιερό «Αμφίδρυμα» της Δήλου όπου λατρεύονταν ο 9

10 Απόλλωνας, η Άρτεμις και η Λητώ. Το Ιερό ήταν παραθαλάσσιο. Στην περιοχή του Δηλίου βρίσκεται το σημερινό Δήλεσι. Το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου βρίσκει κουρασμένες πολιτικά, οικονομικά, στρατιωτικά τις πόλεις της Αθήνας και της Σπάρτης. Κατά τον 4 Ο π.χ αιώνα τα ηνία της κυριαρχίας της Ελλάδας αναλαμβάνει η πόλη της Θήβας από το π.χ. Ηγετικές μορφές είναι ο Πελοπίδας και ο Επαμεινώνδας. Σπάρτη και Αθήνα συνασπίζονται, ώστε να αντιμετωπίσουν τη Θήβα. Σημαντική νίκη επί του Σπαρτιατικού στρατού πετυχαίνουν οι Θηβαίοι σε βοιωτικό έδαφος. Είναι η γνωστή μάχη των Λεύκτρων το 371π.Χ. Με τη νίκη εδραιώνεται η Θηβαϊκή ηγεμονία. Τα Λεύκτρα είναι μια πεδιάδα που απέχει 15 χιλιόμετρα της πόλης της Θήβας, δυτικά του σημερινού χωριού Μελισσοχώρι. Έχει βρεθεί το τρόπαιο - σήμερα είναι αναστηλωμένο- το οποίο είχε στηθεί απ τους Θηβαίους για τη νίκη τους. Η ήττα του σπαρτιατικού στρατού σηματοδοτεί την αρχή του τέλους της Σπάρτης. Είναι η πρώτη φορά που ηττάται σπαρτιατικό στράτευμα σε μάχη εκ παρατάξεως. Στη μάχη χρησιμοποιήθηκε για δεύτερη φορά η τακτική της λοξής φάλαγγας. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο βιβλίο του (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.13 παρ.1-14) περιγράφει τη μάχη, την ήττα και το θάνατο του Σπαρτιάτη βασιλιά Κλεόμβρουτου. Ο ΞΕΝΟΦΩΝΤΑΣ στο έργο του (ΕΛΛΗΝΙΚΑ τόμος 6 ος παρ.4,5-15) δίνει διεξοδική περιγραφή της σύγκρουσης καθώς και τους αριθμούς των οπλιτών και των νεκρών. Λεπτομερή περιγραφή για τη μάχη μας δίνει και ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ στα ιστορικά του (τόμος 15ος κεφ ) καθώς και ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ στο βιβλίο του (ΒΙΟ ΠΕΛΟΠΙΔΑ). Μνεία στη μάχη των Λεύκτρων κάνει ο ΣΤΡΑΒΩΝ στο έργο του (ΒΟΙΩΤΙΑ τομ. 9ος παρ. 39). Η Θηβαϊκή ηγεμονία λήγει το 362 π.χ με τη μάχη της Μαντινείας στην Πελοπόννησο στη διάρκεια της οποίας σκοτώνεται ο Επαμεινώνδας. Με το τέλος της Θηβαϊκής ηγεμονίας κυρίαρχη δύναμη στον ελλαδικό χώρο είναι η Μακεδονία του βασιλιά Φιλίππου Β. Οι πόλεις κράτη υποκύπτουν στη δύναμη των Μακεδόνων. Η Αθήνα και η Σπάρτη σε μια απέλπιδα προσπάθεια να διατηρήσουν την αυτονομία τους ενώνονται σε κοινό αγώνα κατά του Φιλίππου. Πάλι σε βοιωτικό έδαφος στην πεδιάδα της Χαιρώνειας οι δυνάμεις των συνασπισμένων Αθηναίων και Θηβαίων συγκρούονται με τις μακεδονικές το 338 π.χ. Νικητές αναδεικνύονται οι Μακεδόνες. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο βιβλίο του (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ. 40 παρ.5-10) δε 10

11 μνημονεύει τη μάχη. Αναφέρει μόνο το πολυάνδριο που ήταν αφιερωμένο στους νεκρούς Θηβαίους. Πάνω στο πολυάνδριο είχε στηθεί μαρμάρινος λέοντας. Σήμερα το μνημείο είναι αποκατεστημένο. Βρίσκεται αριστερά του δημόσιου δρόμου που διασχίζει τη Χαιρώνεια. Δίπλα του βρίσκεται το μουσείο της Χαιρώνειας, όνειρο των κατοίκων της περιοχής, το οποίο πραγματοποιήθηκε το Μνεία για τη μάχη της Χαιρώνειας κάνει και ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΚΑΤΟΕΚΤΟ κεφ.86-87) καθώς και ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΒΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ παρ.9). Στη μάχη μετείχε για πρώτη φορά ο Αλέξανδρος σε ηλικία 18 ετών ως επικεφαλής του ιππικού των εταίρων. Επιγραμματικά στη μάχη και στον τάφο των πεσόντων Θηβαίων αναφέρεται και ο ΣΤΡΑΒΩΝ ( ΒΙΒΛΙΟ 9 ο, κεφ. ΒΟΙΩΤΙΑ, παρ.37) Εδώ να αναφέρουμε ότι η Χαιρώνεια ήταν η πόλη του Πλούταρχου, ιερέα του Μαντείου των Δελφών. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο βιβλίο του (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.40 παρ 5) την αναφέρει και ως Άρνη, η οποία ήταν κόρη του Αιόλου και το όνομα Χαιρώνεια το οφείλει στο γιο του Απόλλωνα Χαίρωνα. Ο ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Δ παρ.76) τη μνημονεύει ως πόλη υποτελή του Ορχομενού. Μετά τη δολοφονία του Φιλίππου, οι Θηβαίοι επαναστατούν. Ο Αλέξανδρος εισβάλει στη Βοιωτία, πολιορκεί τη Θήβα, την καταλαμβάνει και την καταστρέφει εκ θεμελίων πουλώντας τους Θηβαίους ως δούλους. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ (ΒΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ παρ 11.) Ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΒΔΟΜΟ κεφ ) δίνει λεπτομερή περιγραφή της πολιορκίας, κατάληψης και ισοπέδωσης της Θήβας. Έχοντας χάσει την αυτονομία τους και την παλιά αίγλη τους οι πόλεις- κράτη της Βοιωτίας περνούν στη λήθη. Τον 2 ο π.χ. αιώνα η Ελλάδα κατακτιέται από τους Ρωμαίους και μαζί και οι πόλεις της Βοιωτίας ακολουθούν τη μοίρα των υπολοίπων πόλεων. Στην Βοιωτία και πάλι η πεδιάδα της Χαιρώνειας, για δεύτερη φορά θα γίνει πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στους Ρωμαίους του Σύλλα και των μικρασιατικών στρατευμάτων του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη το 86π.Χ. Διεξοδική περιγραφή της σύγκρουσης κάνει ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ (ΒΙΟΣ ΣΥΛΛΑ παρ.18-19). Εντύπωση προκαλεί η συμμετοχή των Χαιρωναίων στο πλευρό του Σύλλα. Στη παρ.19 ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ περιγράφει και τα δυο τρόπαια που έστησε ο Σύλλας μετά τη νίκη του, ένα στη πεδιάδα και το άλλο στην κορυφή του όρους Θουρίου. Στην ίδια παράγραφο αναφέρει το θρίαμβο του Σύλλα στη Θήβα. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο βιβλίο 11

12 του (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.40 παρ.7) δεν αναφέρεται διεξοδικά στη μάχη. Επιγραμματικά αναφέρεται μόνο στα τρόπαια που έστησε ο Σύλλας. Στους αιώνες που ακολουθούν η Βοιωτία ακολουθεί τη μοίρα της υπόλοιπης Ελλάδας. Μετά τη Ρωμαιοκρατία και το διαχωρισμό της αυτοκρατορίας σε Δυτικό και Ανατολικό κράτος η Ελλάδα περνά στην κυριαρχία του Ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους (το γνωστό Βυζάντιο). Η Θήβα ήδη ακμάζουσα και πάλι γίνεται πόλος έλξης πλούσιων έμπορων (Βενετών, Εβραίων) και γίνεται στόχος των Νορμανδών κατά τις εισβολές τους στο Βυζάντιο. Με την πτώση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους το 1204 και την εισβολή τους στον ελλαδικό χώρο, οι τελευταίοι συναντούν αντίσταση από τον άρχοντα του Μορέα Λέοντα Σγουρό. Το ίδιο έτος ο Σγουρός καταλαμβάνει την πόλη της Θήβας. Μετά το θάνατο του λήγει και η τελευταία αντίσταση και με την οριστική επικράτηση των Σταυροφόρων δημιουργούνται τα σταυροφορικά κράτη στον ελλαδικό χώρο. Η Βοιωτία μαζί με την Αττική και τη Μεγαρίδα παραχωρούνται στο Βουργουνδό Όθωνα Ντέ Λα Ρος. Ιδρύεται το Δουκάτο των Αθηνών. Από το ξεκινάει η περίοδος της Λατινοκρατίας στην Ελλάδα. Η Θήβα περνά στα χέρια του ανιψιού του Όθωνα, Γκοντέλα Ρος και της αδελφής του, Μπον. Με τον γάμο της Μπον η περιοχή περνά στην εξουσία της οικογένειας Σαιντ Ομέρ, η οποία στα ερείπια της ακρόπολης Καδμείας κτίζει ισχυρό κάστρο. Σήμερα το μόνο που διατηρείται είναι ένας πύργος ο λεγόμενος Σανταμέρι. Το 1225 ο Γκυ μεταφέρει την πρωτεύουσα του Δουκάτου από την Αθήνα στη Θήβα. Παρουσιάζεται μεγάλη οικονομική άνθηση και η Θήβα γίνεται πάλι πόλος έλξης Βενετών, Γενοβέζων, Εβραίων. Το Δουκάτο των Αθηνών κατακτιέται το Τη χρονιά εκείνη οι Καταλανοί μισθοφόροι, μέλη της Καταλανικής Εταιρίας, που ήδη έχουν εισβάλει και λεηλατούν τον ελλαδικό χώρο συγκρούονται με τους Λατίνους (Φράγκους ) στην Βοιωτία στην πεδιάδα της Κωπαΐδας άλλοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για πεδιάδα κοντά στον Αλμυρό της Μαγνησίας - τους οποίους και νικούν. Οι Φράγκοι υπέστησαν συντριπτική ήττα. Το σύνολο των ιπποτών του δουκάτου εξολοθρεύεται. Οι μόνοι που διασώζονται είναι ο Βονιφάτιος ντα Βερόνα και ο Ρογήρος Ντελόρ. Στην μάχη αναφέρεται για πρώτη φορά η παρουσία των Οθωμανών Τούρκων ως συμμάχων των Καταλανών. Η Βοιωτία περνά στα χέρια των Καταλανών. Η 12

13 Καταλανοκρατία διαρκεί από το μ.χ. 12 Με την αποχώρηση των Καταλανών το δουκάτο των Αθηνών περνά στα χέρια των Ατζαγιόλι, οικογένεια από την Φλωρεντία μέχρι και το 1458 που κατακτιέται από τους Οθωμανούς Τούρκους. Ακολουθεί η Οθωμανοκρατία και τέλος η απελευθέρωση. Αφού αναφέραμε περιληπτικά τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα που αφορούν τη Βοιωτία, θα προχωρήσουμε στην περιγραφή του πρώτου σταθμού της περιήγησης μας, που είναι το Μαντείο του Πτύου Απόλλωνα. Πρωτομαγιά με σύμμαχο τον καλό καιρό γύρω στις εννέα το πρωί ξεκινάμε με προορισμό το χωριό Ακραίφνιο με σκοπό να επισκεφτούμε το Μαντείο του Πτώου Απόλλωνα. Οδηγούμε στην εθνική οδό Αθηνών-Λαμίας και μετά τη λίμνη Υλίκη στρίβουμε δεξιά στην έξοδο που οδηγεί στο χωριό Ακραίφνιο. Παλιότερα λεγόταν βοιωτική Καρδίτσα, όνομα το όποιο δόθηκε τα χρόνια του Μεσαίωνα κατά τη Λατινοκρατία. Γεωγραφικά βρίσκεται βόρεια της Υλίκης και ανατολικά της Κωπαΐδας. Η πόλη αναφέρεται από τον ΗΡΟΔΟΤΟ (ΒΙΒΛΙΟ ΟΥΡΑΝΙΑ παρ.135) ως Ακραιφία. Στην κορυφή του λόφου, πάνω από το χωριό διατηρείται τείχος κλασσικής εποχής σε σχετικά καλή κατάσταση. Η θέση της ακρόπολης δεν είναι τυχαία. Μπορείς να διακρίνεις τον Ελικώνα, τον Παρνασσό, την Υλίκη, την Κωπαΐδα. Στην νότια πλευρά της διατηρείται πύλη. Δυστυχώς η πρόσβαση γίνεται δύσκολα και την εποχή που το είχαμε επισκεφτεί δεν είχαν γίνει εργασίες συντήρησης. Αρχαίοι λίθοι της ακρόπολης έχουν δυστυχώς χρησιμοποιηθεί ως δομικό υλικό στα σπίτια του χωριού. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.23 παρ. 5) δεν κάνει εκτενή αναφορά στην πόλη του Ακραιφνίου. Μας μνημονεύει μόνο το Ιερό του Διονύσου με το λατρευτικό άγαλμα του Θεού χαρακτηρίζοντας το ως αξιοθαύμαστο. Στους πρόποδες του λόφου βρίσκεται η μεσαιωνική εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Κατά την επίσκεψη μας παρατηρήσαμε ότι είναι κτισμένη με αρχαίο δομικό υλικό. Πολλοί λίθοι είναι ενεπίγραφοι Ρωμαϊκών 13

14 χρόνων. Στο περίβολο της εκκλησίας βρίσκονται επιτύμβιες στήλες, παρατημένες δυστυχώς. Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΗΣ στο τρίτομο έργο του (ΦΡΟΥΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΣΤΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, τόμος 1 ος ) αναφέρει την εκκλησία λέγοντας ότι κτίστηκε από το Φράγκο ιππότη Αντόνιο ντε Φλάμα, ο οποίος σώθηκε από τη μάχη της Κωπαΐδας. Ο ΟΜΗΡΟΣ (ΙΛΙΑΔΑ ΡΑΨΩΔΙΑ Β στον κατάλογο νηών) δεν αναφέρει την πόλη της Ακραιφνίας. Ευρήματα που έχουν έρθει στο φως πιστοποιούν ότι η πόλη άρχισε να αναπτύσσεται στα γεωμετρικά χρόνια. Σε πλήρη ακμή βρίσκεται τον 6 ο και 5 ο π.χ. αιώνα. Το νεκροταφείο βρισκόταν στα νότια του λόφου της ακρόπολης. Βρέθηκε το 1974 και ως το 1980 είχαν ανακαλυφθεί 663 τάφοι του 6 ου και 5 ου αιώνα π.χ. εντός των οποίων βρέθηκαν πολλά κεραμικά ντόπια και κυρίως Αττικά και Κορινθιακά. Αφήνουμε το χωριό και ακολουθώντας το δρόμο που οδηγεί προς τη Μονή Οσίας Πελαγίας στα ανατολικά με προορισμό το Ιερό του Πτώου. Η απόσταση είναι περίπου 3 χιλιόμετρα. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο βιβλίο του (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.23 παρ.6) αναφέρει ότι είναι 15 στάδια (1 στάδιο 190 μέτρα). Αναφέρεται σε κάποιον Άσιο ποιητή της αρχαϊκής εποχής, ο οποίος σε έπος το οποίο συνέγραψε, αναφέρει πως ο Απόλλωνας πήρε το προσωνύμιο Πτώος από τον γιο του Αθάμαντα και της Θεμιστούς. Ο Πτώος λατρευόταν εκεί ως τοπικός Ήρωας. Αργότερα αντικαταστάθηκε από τον Απόλλωνα που λατρευόταν ως πολεμικός Θεός. Άλλη εκδοχή αναφέρει πως ο Πτώος ήταν γιος του Απόλλωνα και της Ζευξίππης. Στο Μαντείο υπήρχαν προφήτες και μάντεις. Οι χρηστηριαζόμενοι υποβάλλονταν σε νηστεία, προσευχή καθώς και σε σωματικούς καθαρμούς πριν εισέλθουν να παραλάβουν χρησμοδότηση. Το Μαντείο του Πτώου με εντολή της δελφικής Αμφικτυονίας απολάμβανε ασυλία. Το όλο συγκρότημα του Ιερού περιελάμβανε το Ναό του Απόλλωνα, τη «μαντική σπηλιά» καθώς και ένα μικρό αντίγραφο του Ναού της Προναίας Αθηνάς των Δελφών. Ήταν ένα από τα έξι Μαντεία της Βοιωτίας (Τροφωνίου, Θηβών, Αβών, Τεγύρας και Αμφιαράου). Καταστράφηκε το 335 π.χ από τους Μακεδόνες και ξαναλειτούργησε μετά την ανοικοδόμηση της Θήβας το 315 π.χ από τον Κάσσανδρο. Το Ιερό περιελάμβανε επίσης θέατρο, δεξαμενή νερού, λουτρά, κτίρια για τους ιερείς και επισκέπτες. Αποτελούσε πνευματικό κέντρο και προστατευόταν από το Κοινό των Βοιωτών. Τη Βοιωτική ομοσπονδία αποτελούσαν οι πόλεις: Ακραιφνία, Ωρωπός, Πλαταιές, Χαλκίδα, Ανθηδών, Κορώνεια, Αλίαρτος, 14

15 Θήβα, Θεσπιές, Τανάγρα, Ορχομενός, Λιβαδειά, Κώπες, Χαιρώνεια, Θίσβη και Ύηττος. Σημαντικές Εορτές ήταν τα Πτώα- Πτώια, οι οποίες περιλάμβαναν γυμνικούς και μουσικούς αγώνες. Τα Πτώια τελούνταν κάθε 5 χρόνια. Από επιγραφή που βρέθηκε μαθαίνουμε ότι κατά τον 1ο π.χ αιώνα τελούνταν τ αγωνίσματα του Σαλπιγκτή, Κήρυκα, Ραψωδού, Αθλητή, Κιθαρωδού και Ποιητή επών. Πριν ξεκινήσουν οι αγώνες γινόταν η θυσία. Είχε προηγηθεί επίσης η ιερή εκεχειρία, η οποία κρατούσε 1 μήνα, άρχιζε δε στις 15 Ιουλίου (Ιπποδρόμιος κατά το Βοιωτικό ημερολόγιο) (Ιστοσελίδα ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ OI AKΡΑΙΦΝΕΙΣ ) Οι Εορτές ήδη από τον 3 ο π.χ. αιώνα άνηκαν στον κατάλογο των επίσημων Εορτών της Βοιωτικής Ομοσπονδίας. Διακόπτονται απότομα τον 4 ο π.χ. αιώνα εξαιτίας της εισβολής των Μακεδόνων. Συνεχίζονται μέχρι και τον 2 ο π.χ. αιώνα, την εποχή του Ηρώδου του Αττικού. Ο Παυσανίας δεν αναφέρεται στα Πτώα, ούτε στην περιγραφή του Ιερού. Αναφέρει μόνο ότι το Μαντείο θεωρείτο αλάθητο και πολύφωνο, χρησμοδοτούσε δηλαδή και σε άλλες γλώσσες. Το αποδεικνύει αναφέροντας το περιστατικό με τον Μυν τον Ευρωπεία, ο οποίος ως απεσταλμένος του Μαρδόνιου πήρε χρησμοδότηση σε γλώσσα βαρβαρική. Στο Μαντείο του Πτώου αναφέρεται και ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ στο (ΒΙΒΛΙΟ ΟΥΡΑΝΙΑ παρ.135) καθώς και στο περιστατικό με τον Μύν. Ανασκαφές διενεργήθηκαν από τη Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή από το 1885 έως το 1888 και 1981 και μια το Στο φως ήρθαν η θεμελίωση του Ιερού, επιγραφές, αναθήματα, μπρούτζινοι τρίποδες και αρχαϊκοί κούροι που εκτίθενται στα μουσεία Θηβών και Αθηνών αντίστοιχα. Ο αρχαιολογικός χώρος σήμερα, δυστυχώς, δεν έχει την προσοχή που θα του άξιζε. Το Ιερό χωρίζεται σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο συναντούμε τη βρύση και σκόρπια ερείπια της δεξαμενής που χρησιμοποιούνταν για τον καθαρμό των χρηστηριαζόμενων. Η δεξαμενή χωρίζεται σε τρία μέρη μέσω δυο ενδιάμεσων διατοιχησμάτων που διαθέτει. Ανηφορίζουμε προς το δεύτερο διάζωμα. Παντού σκόρπια ερείπια, δομικοί λίθοι, βάσεις αναθημάτων. Διακρίνουμε τον αγωγό που οδηγούσε το νερό από την πηγή προς τη δεξαμενή. Στο πάνω διάζωμα ορατή είναι η θεμελίωση του Ιερού. Τριγύρω σκόρπιοι δομικοί λίθοι, διακρίνουμε αναλληματικό τοίχο που προορίζεται να συγκρατεί τα χώματα από υψηλότερο επίπεδο του εδάφους. 15

16 Συναντούμε την ιερά πηγή. Με έκπληξη παρατηρούμε ότι ακόμα αναβλύζει ύδωρ. Δυστυχώς στον αρχαιολογικό χώρο δεν έχουν γίνει εργασίες συντήρησης, όπως καθαρισμός από την πυκνή βλάστηση που κυριολεκτικά τον πνίγει, και δεν υπάρχει περίφραξη ούτε φύλαξη, δίνοντας έτσι την ευκαιρία σε κάθε επιτήδειο για παράνομες ενέργειες (λαθρανασκαφές). Βιντεοσκοπούμε και φωτογραφίζουμε το χώρο. 16

17 Παίρνουμε το δρόμο της επιστροφής και μέσω πάλι του Ακραιφνίου φτάνουμε στην εθνική οδό. Κατευθυνόμαστε προς Λαμία, στρίβουμε δεξιά, στην έξοδο που γράφει προς Κάστρο. Το σημερινό χωριό Κάστρο βρίσκεται στη θέση της αρχαίας πόλης Κώπαι, η οποία ήταν παραλίμνια. Βρισκόταν δηλαδή στις όχθες της τότε, λίμνης Κωπαΐδας. Ο ΟΜΗΡΟΣ (ΙΛΙΑΔΑ ΡΑΨΩΔΙΑ Β κατάλογος νηών στοίχος 502) μνημονεύει τις Κώπαι μεταξύ των πόλεων της Βοιωτίας που μετείχαν στα Τρωικά. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ. 24 παρ. 1) αναφέρει ότι στις Κώπαι υπάρχουν ιερά του Διονύσου, της Δήμητρας και του Σάραπι. Λόγο κάνει και για δύο πόλεις, την Αθήνα και την Ελευσίνα, οι οποίες είχαν καταποντιστεί. Για την ύπαρξή τους ενημερώθηκε από τους Βοιωτούς. Ο ΣΤΡΑΒΩΝ στο έργο του (ΒΟΙΩΤΙΑ τόμος 9ος παρ. 18) αναφέρει τις Κώπες. Λέγει επίσης ότι η Κωπαΐδα έλαβε τ όνομά της από την ομώνυμη πόλη, δηλαδή τις Κώπες. Αναφέρεται ακόμη στην Αθήνα και την Ελευσίνα οι οποίες ιδρύθηκαν από τον Κέκροπα την εποχή που λεγόταν Ωγυγία η χώρα της Βοιωτίας και οι οποίες καταποντίστηκαν. Ακολουθούμε τις πινακίδες που οδηγούν προς την Ακρόπολη της Άρνης (Γλα). Τα όνομα Γλα είναι παραφθορά του τουρκικού Κουλάς που σημαίνει φρούριοκάστρο. Ταυτίζεται με την Άρνη, πόλη την οποία αναφέρει ο ΟΜΗΡΟΣ (ΙΛΙΑΔΑ ΡΑΨΩΔΙΑ Β κατάλογος νεων στοίχος 507) με το επίθετο «αμπελοφόρα». Το όνομα Άρνη όπως μας πληροφορεί ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Δ κεφ.67 παρ.6) το έλαβε από την κόρη του Αιόλου Άρνη η οποία ήταν η μητέρα του Βοιωτού. 17

18 Πληροφορίες για την οχύρωση της Ακρόπολης λαμβάνουμε από τον ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΗ, ο οποίος στο τρίτομο έργο του (ΦΡΟΥΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΣΤΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, τόμ. 1 ος ) αναφέρεται διεξοδικά. Η οχύρωση καταλαμβάνει όλη την κορυφή του λόφου. Έχει περίμετρο 3 χιλιόμετρα. Είναι κυκλώπειας κατασκευής αποτελούμενη από λίθους μήκους δύο μέτρων και ύψους ενός μέτρου. Το φάρδος της οχύρωσης φτάνει τα 6 μέτρα και το ύψος επίσης τα 6 μέτρα σε πολλά σημεία. Έχει τέσσερις πύλες, μία για κάθε σημείο του ορίζοντα. Οι ανασκαφές για το εσωτερικό της ακρόπολης έφεραν στο φώς ίχνη πελώριου οικοδομήματος, σχήματος Γ με μήκος 140 μέτρα, τα οποία ανήκουν στο βασιλικό ανάκτορο. Να αναφέρουμε πως το οχυρό είναι το μεγαλύτερα που υπάρχει στην Ελλάδα καθώς είναι εφτά φορές μεγαλύτερο από αυτό των Μυκηνών και δέκα φορές μεγαλύτερο από αυτό της Τίρυνθας. Όταν η Κωπαΐδα ήταν λίμνη, ο λόφος έμοιαζε με νησί. Το ύψος του ήταν από 20-50μ. Στα ριζά του λόφου βρίσκονται φυσικές καταβόθρες. Η οχυρωμένη έκταση έφτανε τα 200 στρέμματα. Οι ανασκαφές εκτός του ανακτόρου έφεραν στο φως συγκροτήματα τα οποία πιθανόν χρησίμευαν ως αποθηκευτικοί χώροι χωρητικότητας τόνων. Βρέθηκαν επίσης μεγάλοι αμφορείς και αποθηκευτικά αγγεία με το περιεχόμενό τους που ήταν θαλασσινά 18

19 όστρεα και στάρι καμμένο. Δεν ήταν έδρα άνακτος. Ως έδρα άνακτος υπήρξε η πόλη του Ορχομενού. Το οχυρό χτίστηκε κοντά στα αποστραγγιστικά έργα της Κωπαϊδας, ώστε να είναι δυνατή η επίβλεψη και η συντήρηση (www.akraifnia-polis.gr, ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ). Σήμερα η κατάσταση είναι απελπιστική. Ο λόφος περιβάλλεται εξωτερικά της περιμέτρου από πυκνή βλάστηση (αγριόχορτα, θάμνοι και δέντρα) πράγμα που δυσκολεύει σε πολλά σημεία την πρόσβαση προς το εσωτερικό της οχύρωσης. Το λόφο περιτριγυρίζει δρόμος που επιτρέπει μια περιήγηση εξωτερικά του οχυρού. Τα τείχη έχουν πέσει σε όλη την περίμετρο και διατηρούνται σε χαμηλό ύψος. Δύο πύλες διατηρούνται σε σχετικά καλή κατάσταση και εκεί οι πύργοι βρίσκονται σε χαμηλό ύψος λόγω της φθοράς του χρόνου και της πλήρους εγκατάλειψης. Η κεντρική είσοδος βρίσκεται στην δυτική πύλη. Παλιότερα 19

20 είχαν τοποθετηθεί ξύλινα σπιτάκια τα οποία προορίζονταν να στεγάσουν τους φύλακες. Δυστυχώς δεν έγινε καμιά πρόσληψη προσωπικού. Έτσι ο χώρος παραμένει εντελώς αφύλακτος δίνοντας την ευκαιρία σε επιτήδειους για παράνομες ενέργειες (λαθρανασκαφές ). Στην κύρια είσοδο ίσα που διακρίνονται κάποια λαξευμένα σκαλοπάτια, φθαρμένα και οι λίθοι από τους πύργους που πλαισίωναν την πύλη έχουν κατρακυλήσει. Περνώντας μέσα από ψηλά χόρτα και πατώντας σε λίθους εισερχόμαστε στο εσωτερικό της οχύρωσης. Δυστυχώς δεν είναι εφικτό να περιηγηθείς εύκολα λόγω της βλάστησης. Δεν καταφέραμε να ψάξουμε ούτε για τα ίχνη του ανακτόρου και των διαφόρων βοηθητικών χώρων ίσως και υπογείων χώρων που τυχόν θα υπήρχαν στην Ακρόπολη. Διακρίνουμε μόνο ίχνη της εσωτερικής πλευράς των οχυρωματικών πύργων που πλαισιώνουν την πύλη. Βγάζουμε φωτογραφίες, βιντεοσκοπούμε και φεύγουμε για να επισκεφθούμε την ανατολική πύλη παίρνοντας την οδό που οδηγεί περιμετρικά του οχυρού. Κοιτώντας την πύλη από το δρόμο προσπαθούμε να φανταστούμε πόσο επιβλητική θα έδειχνε πλαισιωμένη από τους τεράστιους τετράγωνους πύργους. Ίσα ίσα διακρίνουμε μέσα στα χόρτα το μονοπάτι. Το ακολουθούμε φτάνοντας στους πρόποδες του λόφου. Πραγματικά σκαρφαλώσαμε πάνω στους τεράστιους ογκόλιθους που κάποτε αποτελούσαν μέρος των οχυρώσεων οι οποίοι έχουν κατρακυλήσει φράζοντας την οδό που οδηγούσε στην είσοδο του οχυρού. 20

21 Και εδώ αντικρίζουμε την ίδια εικόνα. Εσωτερικά δεν μπορεί εύκολα να περιηγηθεί κανείς. Οι οχυρωματικοί πύργοι διατηρούνται και αυτοί σε χαμηλό ύψος. Και εδώ βιντεοσκόπηση και οι απαραίτητες φωτογραφίες. 21

22 Το μόνο παρήγορο είναι η καταπληκτική θέα. Όπου και αν κοιτάξεις φαίνεται η πεδιάδα. Η Ακρόπολη της Άρνης (Γλα), καταστράφηκε όταν η περιοχή μεταβλήθηκε σε λίμνη. Ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Δ κεφ. 18 παρ. 7) μας αναφέρει πως η περιοχή πλημμύρισε, όταν ο Ηρακλής κατά τον πόλεμο Θηβαίων και Μινύων, έφραξε το ρεύμα κοντά στον Ορχομενό. Αναφορά στον καταποντισμό της Άρνης κάνει και ο ΣΤΡΑΒΩΝΑΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΩΤΟ κεφ.3 παρ. 18). Αναχωρούμε προς τα βορειοανατολικά με προορισμό το χωριό Νέο Κόκκινο και τη φυσική μεγάλη καταβόθρα ή καταβόθρα του Ηρακλή, όπως αποκαλείται. Είναι η μεγαλύτερη από τις καταβόθρες της Κωπαΐδας οι οποίες βρίσκονται περιμετρικά της πεδιάδας και είναι περίπου 25. Η λίμνη Κωπαΐδα ήταν η μεγαλύτερη στην Ελλάδα. Τέλη του 19 ου αιώνα ξεκίνησε η αποξήρανση της επί κυβερνήσεως Χαριλάου Τρικούπη και ολοκληρώθηκε το πρώτο μισό του 20 ου αιώνα (1931) οπότε και μετατράπηκε σε εύφορη πεδιάδα άνω των στρεμμάτων. Σ αυτή καλλιεργούνται βαμβάκι, όσπρια, δημητριακά και γίνεται εκτροφή βοοειδών και αιγοπροβάτων. Λεγόταν και Κηφησίς, επειδή σε αυτήν μαζεύονταν τα νερά του Βοιωτικού Κηφισού οι πήγες του οποίου βρίσκονται κοντά στην αρχαία Λίλαια στη Φωκίδα ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.24 παρ. 1, ΦΩΚΙΚΑ κεφ.33 παρ. 3-5). Σε περιήγηση στην περιοχή επισκέφτηκα τις πηγές του Κηφισού. Και σήμερα αναβλύζει άφθονο νερό. Ο ΟΜΗΡΟΣ (ΙΛΙΑΔΑ ΡΑΨΩΔΙΑ Ε στοίχο 709) αναφέρεται στην Κωπαΐδα ως λίμνη του Κηφισού. Κατά την προϊστορία η Κωπαΐδα ήταν λίμνη. Σημαντικές πληροφορίες μας δίνει ο καθηγητής γεωλογίας Ηλίας Μαριολάκος. Σύμφωνα με τον καθηγητή οι Μινύες τοποθέτησαν την στάθμη του νερού ψηλότερα, ώστε να ποτίζονται οι καλλιέργειες με την δύναμη της βαρύτητας, μέθοδος την οποία έχουν λίγα κανάλια σήμερα στην Ευρώπη. Οι Μινύες είχαν κατασκευάσει κανάλια που διοχέτευαν τα νερά στις φυσικές καταβόθρες- Μεγάλη καταβόθρα ή Ηρακλή, Μπίνιας και σ άλλες- και αφού διένυαν απόσταση τεσσάρων 22

23 χιλιομέτρων, εξέρχονταν στον Ευβοϊκό κόλπο στην περιοχή της Λάρυμνας. Επίσης είχαν κατασκευάσει τεχνητή καταβόθρα μήκους 2,5 χιλιομέτρων περίπου μέσω της οποίας εξέρχονταν τα νερά επίσης στη Λάρυμνα. Πληροφορίες για την τεχνητή καταβόθρα μας δίνει ο ΝΙΚΟΣ ΛΕΛΟΥΔΑΣ στο βιβλίο του (ΕΞΕΡΕΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΑ- ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, τομ.α). Πληροφορούμαστε ότι η παραπάνω βρίσκεται - όπως επίσης και του Ηρακλήκάτω από το χωριό Νέο Κόκκινο. Έχει μήκος περί τα 2,5 χιλιόμετρα σήμερα όμως έχει υποστεί εκτεταμένες καταστροφές λόγω των δονήσεων που προκαλούν οι εκρήξεις των μεταλλείων (το χωριό βρίσκεται στην περιοχή των μεταλλείων σιδηρομεταλλευμάτων της ΛΑΡΚΟ) ώστε η πρόσβαση να είναι δυνατή μέχρι τα 350 μέτρα περίπου. Στην επιφάνεια του εδάφους και κατά μήκος της σήραγγας βρίσκονται κάθετα πηγάδια- χρησίμευαν ως μέσο για επίσκεψη, επίβλεψη και συντήρηση της σήραγγας. Τα περισσότερα είναι μπαζωμένα, τέσσερα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και το βάθος τους φθάνει από 15 εως 60 μέτρα. Έχουν διασωθεί τα κανάλια καθώς και διώρυγες οι οποίες βρίσκονται στα βόρεια, κεντρικά και νότια της Κωπαΐδας. Στα βόρεια το μεγαλύτερο κανάλι ήταν μήκους 27 χιλιομέτρων, πλάτους μέτρων και βάθους 2-3 μέτρων. Συγκέντρωνε τα νερά του Βοιωτικού Κηφισού και του Μέλανα. Όπως προαναφέραμε τα συγκεκριμένα νερά διοχετεύονταν στις καταβόθρες της Μπίνιας και του Ηρακλή. Η κεντρική διώρυγα- κανάλι μάζευε τα νερά της Έρκυνας και άλλων χειμάρρων και τα έριχνε στη βόρεια. Η νότια διώρυγα συγκέντρωνε τα νερά του Φάλαρου ποταμού, του Τρίτωνα και άλλων μικρότερων χειμάρρων και τα διοχέτευε στη βόρεια. Τα κανάλια-διώρυγες χρησιμοποιήθηκαν και ως πλωτά ποτάμια για μεταφορές. Η στάθμη του καναλιού ήταν περί τα 2 μέτρα ψηλότερα από την επιφάνεια της πεδιάδας. Σήμερα ο δημόσιος δρόμος Κάστρου- Ορχομενού περνά σε μερικά σημεία πάνω από τα αναχώματα της βόρειας διώρυγας (ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ). Ο ΣΤΡΑΒΩΝ (ΒΙΒΛΙΟ 9ο κεφ. ΒΟΙΩΤΙΑ παρ ) ομιλεί για την Κωπαΐδα. Περιγράφει γεωλογικά φαινόμενα δηλαδή σεισμούς, οι οποίοι άλλοτε φράσσουν και άλλοτε ανοίγουν τις καταβόθρες που υπάρχουν στην περιοχή, με αποτέλεσμα να πλημμυρίζουν οι πόλεις και άλλοτε μέσω τεχνητών καναλιών για να οδηγούνται τα νερά στις καταβόθρες μέσω των οποίων εξέρχονταν στη θάλασσα. 23

24 Μνημονεύει επίσης πως τα καλάμια του έλους της περιοχής της Αλιάρτου είναι κατάλληλα για την κατασκευή αυλών. Η πρώτη αποξήρανση της επιτεύχθηκε από το «μυθικό» λαό των Μινύων, οι οποίοι μέσω αποχετευτικών και αποστραγγιστικών έργων (έργο μυθικών διαστάσεων για την εποχή) την μετατρέπουν σε εύφορη πεδιάδα αποκτώντας έτσι οικονομική ευμάρεια και μετατρέποντας και την πόλη του Ορχομενού σε πανίσχυρο πολιτικό και οικονομικό κέντρο. Γενάρχης των Μινύων είναι ο Μινύας εγγονός του Ποσειδώνα (ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ ΒΟΙΩΤΙΚΑ). Εκτός από κατασκευαστές κυκλώπειων έργων οι Μινύες είναι και σπουδαίοι ναυτικοί. Σημαντική ναυτική βάση είναι η πόλη του Ιωλκού στον Παγασητικό Κόλπο καθώς και η πόλη της Άλον, στη Θεσσαλία και οι δυο. Ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΛΥΜΝΙΑ παρ.197) αναφέρει την πόλη Άλο μνημονεύοντας εκεί απόγονους του Αθάμαντα γιού του Αιόλου. Ο Αθάμας υπήρξε βασιλιάς του Ορχομενού, άνδρας της Νεφέλης και πατέρας του Φρίξου και της Έλλης. Η πόλη του Ορχομενού οφείλει το όνομα της στον γιο του Μινύα, Ορχομενό ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.36 παρ.6). Στα πλούτη που κατέχει ο Ορχομενός αναφέρεται ο ΟΜΗΡΟΣ (ΙΛΙΑΔΑ ΡΑΨΩΔΙΑ Ι στοίχος 381) στο λόγο του Αχιλλέα προς την πρεσβεία που έστειλε ο Αγαμέμνονας, ώστε να κατευνάσει την οργή του. Και ο ΣΤΡΑΒΩΝ (ΒΙΒΛΙΟ 9ο κεφ. ΒΟΙΩΤΙΑ παρ. 40) αναφέρεται στον Ορχομενό ως η πόλη των Μινύων. Μνημονεύει τον πλούτο της πόλης καθώς επίσης και τη διαμάχη Έργινου- Ηρακλή. Ο ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Δ παρ. 76) αναφέρεται στους Μινύες και στην πόλη του Ορχομενού. Σημαντική ναυτική εκστρατεία πανελλήνιου χαρακτήρα ήταν δε η γνωστή Αργοναυτική εκστρατεία. Αρχηγός είναι ο Ιάσωνας γιος του Αίσονα. ΣΤΑ ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΑ (στίχοι ) ο ίδιος ο Ιάσωνας ομολογεί στον Ορφέα ότι κατάγεται από το γένος των Μινύων. Ο πολιτισμός των Μινύων παρήκμασε στα τέλη του 13αιώνα π.χ. περί το 1230 π.χ. Τα κτίρια φέρουν ίχνη βίαιης καταστροφής και έκτοτε δεν ξαναλειτούργησε η Ακρόπολη του Γλα. Τα αποστραγγιστικά έργα παραμελούνται και η Κωπαΐδα μετατρέπεται και πάλι σε λίμνη. Με το τέλος του Μυκηναϊκού Πολιτισμού γύρω στα 1100 π.χ. εξαφανίζεται και ο Μινυακός. Κυριότερη αιτία είναι η διαμάχη Μινύων και Θηβαίων. Αιτία της διαμάχης ο φόνος, δια ασήμαντον αφορμή, του πατέρα του Εργίνου, βασιλιά του Ορχομενού, αναγκάζοντας τον να επιβάλει φόρο υποτελείας στους Θηβαίους. Ο Ηρακλής εκστρατεύει εναντίον των Μινύων και τους νικάει κατακτώντας την πόλη του Ορχομενού, σκοτώνοντας 24

25 παράλληλα και τον Εργίνο. Στον πόλεμο μεταξύ Μινύων και Θηβαίων αναφέρονται ο ΑΠΟΛΛΟΔΩΡΟΣ (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΒΙΒΛΙΟ Β κεφ. ΙV) καθώς και ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ Δ παρ. 10). Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ. 37 παρ. 1-3) αναφέρεται επίσης στον πόλεμο. Κατά τον Παυσανία ο Εργίνος δεν σκοτώνεται. Ο Ηρακλής καταφέρνει να νικήσει τους Μινύες φράζοντας το ρεύμα του Βοιωτικού Κηφισού, πλημμυρίζοντας την Κωπαΐδα και μετατρέποντας την σε λίμνη. ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΔΙΚΕΛΙΩΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟ (Δ παρ. 18), ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.38 παρ.6-8). Φτάνουμε στο χωριό Νέο Κόκκινο. Έχει φτιαχτεί για να στεγάσει τους υπαλλήλους και τις οικογένειες τους που εργάζονται στη εταιρία που εκμεταλλεύεται τα κοιτάσματα σιδηρομεταλλευμάτων που υπάρχουν στο υπέδαφος της γύρω περιοχής. Το χωριό δεν ονομάστηκε τυχαία Κόκκινο. Τα πάντα, όπως βλάστηση, σπίτια, πυλώνες ηλεκτρικού και τηλεφώνου είναι καλυμμένα με μια άχνη ερυθρού χρώματος που σου δημιουργούν την εντύπωση πως έχουνε σκουριάσει. Σκεπτόμαστε το πόσο επιβαρυμένη θα είναι η υγεία των εργαζομένων κατοίκων του χωριού, αφού όταν φυσά, όλη αυτή η σκόνη (καρκινογόνος), θα εισέρχεται στους πνεύμονές τους. Βεβαίως πρέπει να πούμε εδώ ότι η εταιρία, και προς τιμήν της, έχει δενδροφυτεύσει περιοχές των μεταλλείων στις οποίες έχει σταματήσει η εξόρυξη, αναπλάθοντας έτσι το χώρο και αποκαθιστώντας τον στην αρχική μορφή του. Σαφώς όπου συνεχίζεται η εξόρυξη το τοπίο παρουσιάζει εικόνα πλήρους καταστροφής. Αφήνουμε το αυτοκίνητο στο χωριό και κατηφορίζοντας την πλαγιά φτάνουμε στο μονοπάτι που οδηγεί προς τη μεγάλη καταβόθρα. Το Νέο Κόκκινο είναι κτισμένο ακριβώς πάνω απ τη Μεγάλη Καταβόθρα πράγμα που μας προκαλεί έκπληξη. Υπάρχει πλούσια βλάστηση, όπως χόρτα, ψηλοί θάμνοι και δέντρα που μας εμποδίζουν να δούμε την είσοδο από μακριά. Η βλάστηση οφείλεται στο ότι ακόμα και 25

26 σήμερα μαζεύονται νερά στην καταβόθρα (τα νερά του Κηφισού με κανάλι οδηγούνται στη λίμνη Υλίκη). Πλησιάζουμε αισθανόμενοι μόνο την ανάσα του «Θηρίου». Ένα ψυχρό αεράκι που έρχεται από τα σπλάχνα του στομίου, μας δροσίζει. Πουλιά που κουρνιάζουν σε μικρά σπηλαιώματα γύρω από το στόμιο τρομάζουν καθώς πλησιάζουμε και φεύγουν μακριά. Μένουμε έκπληκτοι με αυτό που αντικρίζουν τα μάτια μας. Μπροστά μας ορθώνεται το στόμιο, ένα τεράστιο άνοιγμα σαν γιγάντιο στόμα ενός θηρίου έτοιμο να καταπιεί τα πάντα. Πραγματικά ότι και να πω, ότι χαρακτηρισμούς και να δώσω είναι δύσκολο να περιγράψω αυτό το μεγαλείο της φύσης. Σωστά δε ονομάστηκε Καταβόθρα του Ηρακλή. Κρίμα που η πολιτεία δεν έχει δώσει την απαραίτητη προσοχή σ ένα τέτοιο μέρος που θα έπρεπε να έχει αναδειχτεί η σημασία του. Στην είσοδο του σπηλαίου υπάρχουν τεράστιοι βράχοι. Η λεκάνη της Κωπαΐδας αποτελεί ένα τεκτονικό βύθισμα σεισμικά ενεργό. Στηριζόμενοι σ αυτό θα μπορούσαμε πιο ορθολογιστικά να εξηγήσουμε ότι πίσω από τον μύθο της διαμάχης του Ηρακλέους με τoν Μινύων και το φράξιμο της καταβόθρας κρύβονται 26

27 φυσικά φαινόμενα, όπως σεισμοί και γεωλογικές μεταβολές. Τέλος να αναφέρουμε ότι σε διεθνές συνέδριο που έγινε στην Μυτιλήνη το 1997 παρουσία εκπροσώπου της UNESCO η καταβόθρα του Ηρακλή προτάθηκε να συμπεριληφθεί στα μνημεία της παγκόσμιας κληρονομιάς. Θα μπορούσα να πω πως τους είχε χρησιμοποιήσει ο Ηρακλής για να φράξει το ρεύμα. Προχωράμε στο εσωτερικό του σπηλαίου. Σχεδόν μετά από 100 μέτρα η πορεία μας διακόπτεται από σωρούς χωμάτων και βράχων. Σημαντικές πληροφορίες για την καταβόθρα λαμβάνουμε από το βιβλίο του ΝΙΚΟΥ ΛΕΛΟΥΔΑ (ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ τομ. 1 ος ). Η σπηλιά είχε χαρτογραφηθεί το 1970 από ομάδα Ιταλών σπηλαιολόγων οι οποίοι υπολόγισαν το μήκος της γύρω στα 4,5 χιλιόμετρα. Μέσω της συγκεκριμένης καταβόθρας τα νερά του Κηφισού εξέρχονταν στον Ευβοϊκό κόλπο κοντά στην πόλη της Λάρυμνας. Δυστυχώς 40 χρόνια μετά και λόγω της κατασκευής του χωριού αφού οι εκβραχισμοί πετάγονται στο εσωτερικό της σήμερα δύναται να διασχίσει κάποιος μόνο 100 μετρά. Ο σωρός που μας έφραζε την πορεία μας αναγκάζει να επιστρέψουμε πίσω στην είσοδο. Βιντεοσκοπούμε, τραβάμε και τις απαραίτητες φωτογραφίες και παίρνουμε το δρόμο της επιστροφής. 27

28 Ξαναπερνάμε από την Ακρόπολη του Γλα και φτάνουμε στην εθνική οδό. Στρίβουμε αριστερά και οδηγούμε νότια προς το Ακραίφνιο έχοντας αριστερά μας τα κράσπεδα της λίμνης που είναι γεμάτα φυσικές καταβόθρες. Σχεδόν όλες χρησιμοποιούνται από τους ντόπιους ως στάνες. Τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά έχουν υποστεί τεχνικές επεμβάσεις από τους Μινύες με σκοπό να αποφευχθούν οι συσσωρεύσεις λάσπης και φερτών υλικών που προκαλούν φράξιμο στο εσωτερικό τους. Φτάνουμε στο Ακραίφνιο, περνάμε κάτω από την εθνική οδό και κατευθυνόμαστε νοτιοδυτικά παράλληλα με τα κράσπεδα της λίμνης, όπου και εκεί βρίσκονται καταβόθρες με προορισμό την Αλίαρτο. Παλιά λεγόταν Μούλκι. Η αρχαία Αλίαρτος βρισκόταν σε λόφο κοντά στη σημερινή κωμόπολη. Ερείπια της Ακρόπολης επιζούν ακόμα και σήμερα. Κατά την αρχαιότητα οι πρόποδες του λόφου αποτελούσαν τα κράσπεδα της λίμνης Κωπαΐδας. Ο ΟΜΗΡΟΣ (ΙΛΙΑΔΑ ΡΑΨΩΔΙΑ Β, κατάλογο νηών στ. 503) αναφέρει την Αλίαρτο μεταξύ των Βοιωτικών πόλεων που μετέχουν στα Τρωικά.Ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΟΥΡΑΝΙΑ παρ. 34) στην προέλαση των Περσών στην Βοιωτία δεν αναφέρεται στην καταστροφή της. Αντίθετα ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.32 παρ.4-5) αναφέρεται στην καταστροφή της πόλεως κατά την εισβολή των Περσών το 480 π.χ. Μνημονεύει επίσης (κεφ.32 παρ 5-6 και κεφ.33 παρ.1) τον τάφο του Λύσανδρου και το ηρώο του Κέκροπα. Ο Λύσανδρος, Σπαρτιάτης αρχηγός νικητής του Πελοποννησιακού πολέμου, σκοτώθηκε το 395 π.χ. την περίοδο του Βοιωτικού-Κορινθιακού πολέμου σε μάχη μπροστά στα τείχη της Αλίαρτου κατά τη σύγκρουση Φωκέων και Λοκρών. Είχε εισβάλει στη Βοιωτία καθώς η Σπαρτή ήταν σύμμαχος με τη Φωκίδα. Διεξοδικά στην σύγκρουση και στο θάνατο του Λύσανδρου αναφέρεται ο ΞΕΝΟΦΩΝΤΑΣ στο έργο του ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΙΤΟ παρ ). Αντίθετα ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ (ΒΙΟ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ παρ ) αναφέρει ότι η σωρός του Λυσάνδρου ετάφη στον Πανοπέα (σημερινό χωριό Αγ.Βλασης) Φωκίδας κοντά στη Χαιρώνεια. Η Αλίαρτος καταστρέφεται ολοσχερώς από τους Ρωμαίους το 171 π.χ, κατά τον πόλεμο εναντίον του Βασιλέως της Μακεδονίας Περσέα, γιο του Φιλίππου Ε της δυναστείας των Αντιγονιδών, όπως αναφέρουν ο ΠΟΛΥΒΙΟΣ (κεφ.30, παρ.18 και 18 α ) καθώς και ο ΣΤΡΑΒΩΝΑΣ (κεφ.9, παρ.4-11). Όσον αφορά το ηρώο του Κέκροπα, σύμφωνα με τον ΣΤΡΑΒΩΝΑ(κεφ.9, παρ.4-11), μετά την πτώση της 28

29 Αλιάρτου οι Ρωμαίοι την παρέδωσαν στους Αθηναίους, οι όποιοι ως άποικοι μετέφεραν εκεί τη λατρεία του Κέκροπος. Επίσης ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.33, παρ.3) μνημονεύει Ιερά χωρίς λατρευτικά αγάλματα και στέγη. Πιθανόν κατά την επίσκεψη του στην Αλίαρτο συνάντησε κατεστραμμένο Ναό από τους Ρωμαίους το 171 π.χ., όπως προαναφέραμε, και γι αυτό ομιλεί έτσι. Φεύγουμε από την Αλίαρτο ακλουθώντας το δημόσιο δρόμο που οδηγεί στη Λειβαδιά. Φτάνουμε στο ύψωμα της Πέτρας όπως αποκαλείται σήμερα που αποτελεί μέρος των υψωμάτων της Κορώνειας. Είναι το αρχαίο Τιλφούσιο Όρος με την Τιλφούσα πηγή που αναφέρει ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ.33, παρ.1). Η Τιλφούσα ήταν Νύμφη και κατά τη Βοιωτική παράδοση ο Απόλλωνας σε αναζήτηση ιερού τόπου έφτασε στην πηγή, η Νύμφη όμως τον προέτρεψε να πάει στους Δελφούς λέγοντας του πως το μέρος ήταν πιο ήσυχο σε σχέση με την περιοχή γύρω από την πηγή. Ο ΣΤΡΑΒΩΝ (ΒΙΒΛΙΟ 9Ο κεφ. ΒΟΙΩΤΙΑ, παρ. 36) αναφέρει πως η πηγή βρίσκεται στους πρόποδες του Τιλφουσίου όρους. Δεν αναφέρει κανένα Ιερό του Απόλλωνα. Στα 1834 μ.χ ο περιηγητής ROSS που επισκέφτηκε την περιοχή ισχυρίζεται ότι η πηγή βρίσκεται σε λόφο του Τιλφουσίου όρους το οποίο δεν συγχέεται με το όρος της Πέτρας. Ο ερευνητής FONTEROSE (1967) πίστευε πως η πηγή βρισκόταν στο όρος Πέτρα και τα νερά της σχημάτιζαν καταρράκτη ύψους 70 μέτρων. Σε νεότερη έρευνα το 1969 τοποθέτησε την πηγή στην περιοχή του Αγ. Νικολάου στην περιοχή Υψηλάντης. Διαπίστωσε ότι τα νερά στην πηγή του Αγ. Νικολάου ήταν πιο κρύα από εκείνα της πηγής του όρους Πέτρα δίνοντας έτσι ερμηνεία στο γεγονός του θανάτου του Τειρεσία ο οποίος πίνοντας το κρύο νερό της πηγής έπαθε ανακοπή και πέθανε. Απέχει απ την Αλίαρτο 50 σταδία (9,5 10 χιλιόμετρα περίπου ). Εκεί στην πηγή πέθανε ο μάντης Τειρεσίας κατά την μεταφορά του ως ομήρου των Επιγόνων - οι όποιοι κατέκτησαν τη Θήβα μαζί με λάφυρα στους Δελφούς. Τα παραπάνω μνημονεύει και ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ (κεφ. 67). Στο ύψωμα της Πέτρας διεξήχθη το Σεπτέμβριο του 1829 η τελευταία μάχη της Ελληνικής Επανάστασης ανάμεσα στις δυνάμεις του Δημητρίου Υψηλάντη και των Τούρκων υπό τον Ασλάνμπεη Μουχουρδάρη οι οποίοι υποχωρούσαν στη Λαμία. Οι Τούρκοι εγκλωβίστηκαν στο πέρασμα ανάμεσα στο ύψωμα και στη λίμνη Κωπαΐδα και υπέστησαν συντριπτική ήττα. ΣΠΥΡΙΔΩΝΑΣ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ τομ. 4 ος ). Το χωριό ονομάστηκε Υψηλάντης προς τιμήν του Δημητρίου Υψηλάντη κατά τη νίκη που πέτυχε στα στενά της Πέτρας το 29

30 1829 εναντίον των Τούρκων. ΠΑΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΟΥΣΗΣ (ΒΙΒΛΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΑΛΙΑΡΤΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ). Λίγο παρακάτω από το ύψωμα στα δεξιά κράσπεδα του δρόμου βρίσκεται το εκκλησάκι του Ιωάννη του Προδρόμου. Σε ανασκαφές που διενέργησε ο αρχαιολόγος Γ.Σπυρόπουλος εντόπισε την θεμελίωση αρχαίου ναού, στάχτες θυσιών καθώς και βάθρο με αναθηματική επιγραφή για την Άρτεμη. Το Ιερό ταυτίστηκε με το Ιερό του Τιλφουσίου Απόλλωνα. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΚΑ) δεν κάνει καμία αναφορά στο Ιερό. Σταματάμε διπλά στο εκκλησάκι και ψάχνουμε για το Ιερό. Ανάμεσα στους θάμνους διακρίνουμε τη θεμελίωση του αρχαίου Ιερού. Άλλοι δομικοί λίθοι βρίσκονται μισοθαμμένοι στη νότια πλευρά ανάμεσα σε δέντρα. 30

31 Διακρίνονται επίσης λίθοι του αρχαίου Ιερού, οι οποίοι χρησιμοποιήθηκαν ως δομικό υλικό στην εκκλησία. Ήταν συνηθισμένο φαινόμενο τα ιερά της νέας θρησκείας να κτίζονται με το δομικό υλικό του Ιερού της Παλαιάς Θρησκείας. Η είσοδος του ναού και αυτή κτισμένη με δομικούς λίθους του αρχαίου Ιερού. Μπαίνουμε στο εσωτερικό και ανακαλύπτουμε ότι η Αγία Τράπεζα έχει τοποθετηθεί πάνω σε σπόνδυλο κίονα και κιονόκρανο. Οι φωτογραφίες είναι τεκμήριο αυτού του γεγονότος. 31

32 Φεύγουμε κατευθυνόμενοι προς τη Λειβαδιά. Τελικός προορισμός μας το Ιερό του Ηρακλή Χάρωπα. Έτσι δεν επισκεπτόμαστε την πόλη των Αλαλκομενών με το φημισμένο Ιερό της Αθηνάς που περιείχε το χρυσελεφάντινο άγαλμα, ούτε και την πόλη της Κορώνειας Ιτωνίας Αθηνάς, κέντρο της Βοιωτικής Ομοσπονδίας και χώρο όπου τελούνταν τα Παμβοιώτια. Στρίβουμε αριστερά στην έξοδο που οδηγεί στα χωριά Άγιο Γεώργιο και Αγία Άννα. Περνάμε το χωριό Άγιο Γεώργιο και σε μικρή απόσταση στρίβουμε δεξιά στην πινακίδα που οδηγεί στο μοναστήρι των Ταξιαρχών. Το μονοπάτι στενό, ίσα που χωράει ένα αυτοκίνητο, στρωμένο με τσιμέντο ελίσσεται σαν φίδι μέσα στους ελαιώνες. Στο τέλος του δρόμου προβάλλει το μοναστήρι το οποίο είναι χτισμένο με το αρχαίο υλικό του Ιερού καθώς και ενεπίγραφων πλακών που είναι δομημένες σε αυτό. Φυσικά όλο το αρχαίο δομικό υλικό δεν διακρίνεται καθώς όλο το μοναστήρι είναι βαμμένο με λευκό χρώμα. Μερικά μέτρα πιο κάτω μέσα στα δέντρα βρίσκεται η πηγή- Κεφαλόβρυσο- που θεωρείτο κατά την αρχαιότητα στόμιο του κάτω κόσμου (Άδη) από όπου εξήλθε ο Ηρακλής φέρνοντας τον Κέρβερο. Ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ στο βιβλίο του ΒΟΙΩΤΙΚΑ κεφ. 34, παρ.5 αναφέρει το Ιερό του Ηρακλή Χάρωψ μόνο επιγραμματικά. Ο ΔΙΟΔΩΡΟΣ ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ δεν αναφέρεται σε κανένα Ιερό. Ομιλεί μόνο για το γεγονός της αρπαγής του Κέρβερου από τον Ηρακλή και τίποτα άλλο, όπως και ο ΣΤΡΑΒΩΝΑΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ τόμ. 9, δεν αναφέρεται σε κανένα ιερό κατά την περιγραφή της Βοιωτίας. Απέναντι από το μοναστήρι και σε χαμηλότερο επίπεδο βρίσκονται τα ερείπια στοάς, η οποία είναι των Ρωμαϊκών χρόνων. Δυστυχώς σήμερα ο χώρος είναι σε πλήρη εγκατάλειψη. Είναι καλυμμένος με πυκνή βλάστηση και δεν υπάρχει ενημερωτική πινακίδα. Περπατάμε στο χώρο της στοάς με προσοχή, καθώς δεν αναγνωρίζουμε που πατάμε από τη βλάστηση. Η μόνη εργασία που έχει γίνει είναι η αντιστήριξη αναλληματικού τοίχου της στοάς με σκοπό να αποφευχθεί η κατάρρευση. Σε περίπτωση που καταρρεύσει θα παρασυρθεί και ο δρόμος που βρίσκεται πάνω από την στοά. Χάρωπας ονομάστηκε, διότι όταν οργιζόταν ο Θεός γινόταν φοβερός. Κατά άλλη εκδοχή ο Θεός που εξευγενιζόταν γινόταν παρήγορος. Ο Ηρακλής ως χθόνια θεότητα λατρευόταν εκεί ως παρήγορος Θεός. Επίσης είχε το προσωνύμιο ως παλαίμων συνδεόμενο με το καλλίνικος, καθώς και ως αλεξίκακος Θεός, αυτός δηλαδή που νικά/ που διώχνει το κακό. Βγάζουμε τις απαραίτητες 32

33 φωτογραφίες που πιστοποιούν την πλήρη εγκατάλειψη του Ιερού και ξεκινάμε για την Αθήνα. 33

34 34

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας.

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Κατά τον Παυσανία, ήταν γιος και διάδοχος του Νύκτιμου,

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο

ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΚΑΒΙΡΩΝ (ΚΑΒΙΡΕΙΟ) Καβίρειο Ιερό τοπικής λατρείας αφιερωμένο στον θεό Κάβιρο (γενειοφόρο θεό με στεφάνι κισσού στο κεφάλι και κάνθαρο στο χέρι υπόσταση του Διονύσου) και το Θεό Παίδα (θεϊκό παιδί

Διαβάστε περισσότερα

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria

SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria SOU ZHELEZNIK Stara Zagora, Bulgaria Η Στάρα Ζαγόρα είναι είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας και ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της χώρας. Είναι γνωστή ως πόλη των ίσιων δρόμων, των φλαμουριών

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ Απόσταση: 19 km Διάρκεια: 7 8 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1 ΠΡΟΣΟΧΗ: Μεγάλο τμήμα της διαδρομής

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 Ανθηδών: είναι το μέρος που δίδει άνθη. Κατά τον Παυσανία πήρε το όνομα της από τον βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ON SALONICA SOCCER CUP ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ & ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΑΨΙΔΑ ΤΟΥ ΓΑΛΕΡΙΟΥ ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ ΚΑΣΤΡΑ & ΤΕΙΧΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ ΒΕΡΓΙΝΑ Μπείτε στην Pentagon... ταξιδέψτε

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria

ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria ΥΠΑΤΗ Hypati - Neopatria Η κωμόπολη της Υπάτης, κτισμένη σε υψόμετρο 400μ. με τη χαρακτηριστική πολυμορφία του τοπίου της, έχει συμπληρώσει πάνω από 2500 χρόνια συνεχούς παρουσίας σε όλα τα γεγονότα της

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

1. Πώς υδρευόταν η Αθήνα στην αρχαιότητα; 2. Πότε έγινε το πρώτο μεγάλο υδροδοτικό έργο για την πόλη της Αθήνας στην αρχαιότητα;

1. Πώς υδρευόταν η Αθήνα στην αρχαιότητα; 2. Πότε έγινε το πρώτο μεγάλο υδροδοτικό έργο για την πόλη της Αθήνας στην αρχαιότητα; 1. Πώς υδρευόταν η Αθήνα στην αρχαιότητα; Από την εποχή της αρχαιότητας το υδροδοτικό πρόβλημα της Αθήνας ήταν τεράστιο. Η Αθήνα υπέφερε από το μαρτύριο της λειψυδρίας. Μεγάλα ποτάμια και λίμνες δεν υπήρχαν

Διαβάστε περισσότερα

Μαντείο της Δωδώνης. Πριν την επίσκεψη

Μαντείο της Δωδώνης. Πριν την επίσκεψη 1 Μαντείο της Δωδώνης Πριν την επίσκεψη Αλήθεια ποιος δεν θα ήθελε να ξέρει το μέλλον του; Από τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι προσπαθούν να βρουν τρόπους να ανακαλύψουν αυτό που κρύβει το αύριο. Να πάρουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΝΕΑΣ ΠΛΕΥΡΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από:

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Αρχαία Πόλη: Βρίσκεται: Ταυτίζεται με: Κατοικείται από: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΛΕΠΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΡΙΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΚΙΚΑ ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΑΦΗΡΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΕΡΒΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΝΑΣΤΟΥΛΗ ΑΚΗΣ ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΑΝΤΥΠΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα

Εργασία Ιστορίας. Ελένη Ζέρβα Εργασία Ιστορίας U«Μυκηναϊκός Πολιτισµός» UΜε βάση τις πηγές και τα παραθέµατα Ελένη Ζέρβα Α1 Μελετώντας τον παραπάνω χάρτη παρατηρούµε ότι τα κέντρα του µυκηναϊκού κόσµου ήταν διασκορπισµένα στον ελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 Περιεχόμενα Αρχαία Δωδώνη γεωγραφικά στοιχεία Κοίλον Ορχήστρα Σκηνή Ρωμαϊκά χρόνια Παραστάσεις που φιλοξενήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Πρεσβυτέρου ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΣΚΟΠΙΑΝΟΥ Αρχιερατικού Επιτρόπου Καναλίων ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΒΕΝΕΤΟΥ Γνωριμία με την ιστορική, θρησκευτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή του τόπου αυτού ΒΕΝΕΤΟ 2013

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Πρόγραµµα επίσκεψης Μόρνος (Φράγµα, Υδροληψία, Έξοδος σήραγγας Ευήνου) Σάββατο 16:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ:

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ ΜΑΡΙΑ-ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΘΕΜΑ: ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΝΗΜΕΙΑΚΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΧΩΡΟΙ ΣΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΘΗΒΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων. Λόφος Μουσών. Φύλλα εργασίας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας & Τροιζήνας Μεθάνων Λόφος Μουσών Φύλλα εργασίας Στόχος των φύλλων εργασίας είναι να ανιχνευθούν βιωματικά στον χώρο τα κυριότερα στοιχεία της ανάπλασης του

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΜΕΤΣΟΒΙΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ Στο πλαίσιο των μαθημάτων Τεχνική Γεωλογία I & ΙΙ Γεωλογικές Χαρτογραφήσεις και Τεκτονική Ανάλυση Βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν

ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ. 2 ο Γενικό Λύκειο Μοσχάτου Α Τάξη. Θουκυδίδου, Ἱστοριῶν ΚΕΡΚΥΡΑ Η ΑΡΧΑΙΑ ΠΟΛΗ Η αρχαία πόλη της Κέρκυρας, εγκαταστημένη σε απόσταση 4 χλμ. νότια του σημερινού ιστορικού Κέντρου, εκτείνονταν περίπου στο κέντρο της σημερινής χερσονήσου του Κανονιού, που περιβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΜΦΙΛΟΧΙΚΟΥ ΑΡΓΟΥΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html

http://www.namuseum.gr/object-month/2012/jul/jul12-en.html Ο Οινοπίωνας, ήταν γιος του θεού Διόνυσου και της Αριάδνης, κόρης του Μίνωα και θεωρείται ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της Χίου. Δίδαξε στους κατοίκους την τέχνη της αμπελουργίας και την παραγωγή του καλύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

«49 λόγοι που αγαπάμε την Ελλάδα» από διάσημο αμερικανικό site

«49 λόγοι που αγαπάμε την Ελλάδα» από διάσημο αμερικανικό site «49 λόγοι που αγαπάμε την Ελλάδα» από διάσημο αμερικανικό site Η απόλυτη αποθέωση από το Buzzfeed, λίγο πριν ξεκινήσει το καλοκαίρι: Για τα βουνά, τις παραλίες, την οικογένεια, αλλά και για το φαγητό μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΔΟΧΕΙΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΜΜ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΔΟΧΕΙΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΜΜ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΔΟΧΕΙΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΜΜ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ Απόσταση: 9.7 Km Διάρκεια: 3 ½ 4 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1.1 Μεγάλο μέρος αυτής της

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ 490 π.χ. Στην Ανατολική κεντρική Ελλάδα, στον κόλπο του Μαραθώνα έγινε μια μάχη το 490 π.χ που θεμελίωσε τον

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός - Events - Διασκέδαση - Αθλητισμός [4] ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013

Πολιτισμός - Events - Διασκέδαση - Αθλητισμός [4] ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2013 Πολιτισμός - Events - Διασκέδαση - Αθλητισμός [4] Ευχές για την νέα χρονιά Αρχαία Τύρινθα 6o Παλαμήδειο Πρωτάθλημα Η Εθνική ομάδα Νέων της Αυστρίας στο Τολό Εθελοντική αιμοδοσία στο Τολό Εορταστικές εκδηλώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ

ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ 1 η μέρα: ΗΡΑΚΛΕΙΟ - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΠΟΛΗΣ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο Ν. Καζαντάκης. Επιβίβαση στο αεροσκάφος και με απευθείας πτήση αναχώρηση για την Θεσσαλονίκη. Άφιξη και αναχώρηση για μια πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα