ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος"

Transcript

1 Η Μάχη στα Γαυγάμηλα ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος Η στρατηγική του Μεγάλου Αλεξάνδρου μπορεί να διατυπωθεί με απλά λόγια. Επειδή ο στρατός του ήταν μικρός και οι εδαφικές του αξιώσεις μεγάλες, έπρεπε να παρασύρει πρώτα τον περσικό στρατό σε μάχη και μετά να τον καταστρέψει. Ιδανικά, χρειαζόταν να αιχμαλωτίσει ή να σκοτώσει τον Δαρείο, τον βασιλιά της Περσίας, καθώς στην περίπτωση αυτή οι διάφορες φυλές της αυτοκρατορίας ίσως τον δέχονταν ως διάδοχο του Δαρείου. Ο Δαρείος, εγγονός του Αρταξέρξη Β, που είχε κυβερνήσει την Περσία από το π.χ. είχε ανέβει στον θρόνο μόλις το 336 π.χ., όταν ήταν περίπου 50 χρονών, με τη βοήθεια του ευνούχου Βαγόα. Αυτός ο φιλόδοξος και ασυνεί- 126 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

2 Το 1781, ένας Γάλλος λόγιος, ο Nicolas Beauzée, γραμματέας του κόμη του Αρτουά, αδελφού του βασιλέα Λουδοβίκου ΙΣΤ, θεωρεί ότι ο Μέγας Αλέξανδρος δεν έχει άλλο κίνητρο πέρα από τη ματαιοδοξία του, άλλο δίκαιο πέρα απ αυτό που παίρνει με το σπαθί του, άλλον κανόνα πέρα απ ό,τι του υπαγορεύουν τα πάθη του, άλλη αρετή πέρα από μια τόλμη βίαιη και συχνά απερίσκεπτη. Ας δούμε λοιπόν τι έγινε στα Γαυγάμηλα και αν αυτά αληθεύουν. ΣΑΡΛ ΛΕ ΜΠΡΕΝ. Η μάχη στα Γαυγάμηλα (1669, Παρίσι, Λούβρο). δητος άνδρας είχε δολοφονήσει προηγουμένως δύο πιθανούς διεκδικητές του περσικού θρόνου. Ο Αλέξανδρος νίκησε τον περσικό στρατό στην Ισσό το 333 π.χ., δύο χρόνια πριν από τη Μάχη των Γαυγαμήλων. Όμως, στην Ισσό ο Δαρείος είχε διαφύγει και τώρα ο Αλέξανδρος έπρεπε να προσπαθήσει πάλι. Τον Ιούλιο ή στις αρχές Αυγούστου του 331 π.χ. ο Αλέξανδρος και ο στρατός του έφτασαν στην πόλη Θάμψακο στον Ευφράτη. Δε γνώριζε πού ακριβώς ήταν ο Δαρείος, αλλά εκτίμησε -σωστά όπως αποδείχτηκε- ότι θα συγκέντρωνε και θα εκπαίδευε νέο στρατό είτε στην περιοχή των Αρβήλων είτε της Βαβυλώνας. Οι δύο αυτές πόλεις Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 127

3 ΑΛΜΠΡΕΧΤ ΑΛΝΤΟΦΕΡ. Η μάχη της Ισσούς (Πίνακοθήκη Μονάχου).

4 ήταν πιθανοί αντικειμενικοί σκοποί του Αλέξανδρου, γι αυτό ο Δαρείος έπρεπε να τις προστατέψει. Υπήρχαν δύο δρομολόγια για να κινηθεί ένας στρατός από τη Θάμψακο στη Βαβυλώνα: είτε κατεβαίνοντας κατευθείαν τον Ευφράτη είτε από βορειοανατολικά μέσω Μεσοποταμίας και μετά κατεβαίνοντας την ανατολική όχθη του Τίγρη. Ο Δαρείος και το επιτελείο του θεώρησαν πιθανότερο να ακολουθήσει ο Αλέξανδρος το πρώτο δρομολόγιο. Διέταξε, λοιπόν, το στρατό του να περιμένει να συναντήσει τον Αλέξανδρο κάπου στην πεδιάδα, βόρεια της Βαβυλώνας. Ο Αλέξανδρος, ωστόσο, διάλεξε τη λιγότερο πιθανή περίπτωση, δηλαδή να διασχίσει τη Μεσοποταμία και να κατέβει νότια από τον ποταμό Τίγρη. Η στρατηγικη του ΑλΕξανδρου Ο Δαρείος έπρεπε να εγκαταλείψει το αρχικό του σχέδιο και να επινοήσει άλλο. Αν και το δεύτερο σχέδιό του ήταν ορθό από στρατηγικής άποψης, η υλοποίησή του ήταν δύσκολη. Ανιχνευτές έπρεπε να παρακολουθούν τις κινήσεις του Αλέξανδρου και να εκτιμούν προς ποιον πόρο του Τίγρη θα κατευθυνόταν. Όταν καθοριζόταν αυτό με βεβαιότητα, έπρεπε να ειδοποιηθεί ο Μαζαίος, ο Πέρσης σατράπης της Βαβυλώνας που διοικούσε μια προωθημένη δύναμη. Η διαταγή ήταν να κινηθεί στον κατάλληλο πόρο και να προσποιηθεί ότι θα τον υπερασπιζόταν. Στο μεταξύ, ο κύριος στρατός του Δαρείου, που ήδη βάδιζε βόρεια μέσω Αρβήλων, θα έσπευδε και αυτός στον πόρο και θα κατέστρεφε το στρατό του Αλέξανδρου κατά τη διάβαση του ποταμού ή λίγο μετά την ολοκλήρωση αυτής. Υπήρχαν τέσσερα σημεία διάβασης από τα οποία μπορούσε να επιλέξει ο Αλέξανδρος. Από βορρά προς νότο ήταν τα Τζαζιράτ Ιμπν Ομάρ, Αμπού Ντχαχίρ, Αμπού Βαζνάμ και Μοσούλη. Ο τελευταίος πόρος ήταν ο πιο κοντινός και ο πλησιέστερος στα Άρβηλα και οι Πέρσες εκτίμησαν ότι θα προσπαθούσε να περάσει από εκεί στη ζεστή πεδιάδα του ποταμού - στην πραγματικότητα αυτό ήταν το σημείο του ποταμού όπου είχαν κάποια ελπίδα να φτάσουν έγκαιρα. Και πάλι ο Αλέξανδρος μπέρδεψε τον αντίπαλό του επιλέγοντας το πιο μακρύ δρομολόγιο, βαδίζοντας ανάμεσα από τα πιο δροσερά βόρεια υψίπεδα και περνώντας το ποτάμι από μη αναμενόμενο πόρο. Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ποιον από τους άλλους τρεις πόρους χρησιμοποίησε. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι είχε περάσει τον Τίγρη πριν καν βρουν οι Πέρσες ποιον πόρο είχε πρόθεση να χρησιμοποιήσει. Κατά συνέπεια το αναθεωρημένο σχέδιο των Περσών ήταν τόσο περιττό όσο και το πρώτο. Έχουμε μόνο τη δυνατότητα να υποθέσουμε, αλλά το πιθανότερο είναι ότι ο Δαρείος ήταν τελείως ανερμάτιστος και το επιτελείο του αμήχανο, οπότε αυτό ήταν το πρώτο κέρδος της στρατηγικής του Αλέξανδρου. Όμως, ο Δαρείος είχε στα χέρια του ένα ισχυρό χαρτί. Επειδή ο στρατός του βρισκόταν ανάμεσα στον Αλέξανδρο, που ήταν στο βορρά, και τον αντικειμενικό σκοπό του, τη Βαβυλώνα, στο νότο, μπορούσε τουλάχιστον να επιλέξει το πεδίο της μάχης. Ο χώρος που διάλεξε ήταν μια πεδιάδα κοντά στα Γαυγάμηλα και διέταξε να ισοπεδωθούν γρήγορα οι ανώμαλες επιφάνειες για να διευκολυνθεί η έφοδος των αρμάτων. Ο χώρος ήταν καλά επιλεγμένος -ή μπορεί να επιλέχθηκε κατά τύχη- είχε, όμως, ένα Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 129

5 Η ΕΞΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΒΟΥΚΕΦΑΛΑ Αυτό το ορειχάλκινο αγαλματίδιο που αναπαριστά τον Αλέξανδρο να δαμάζει το Βουκεφάλα χρονολογείται από τον 4 ο αιώνα π.χ. και είναι από τις πρώτες αναπαραστάσεις αυτού του θρυλικού συμβάντος. Φαίνεται ότι το ατίθασο πολεμικό άλογο προσφέρθηκε στο βασιλιά Φίλιππο σε μεγάλη τιμή, αλλά δεν άφηνε να το ιππεύσουν. Έτσι, ο βασιλιάς το θεώρησε άχρηστο, αλλά ο Αλέξανδρος, που τότε ήταν μόλις οκτώ ή εννιά χρονών, επέμενε ότι το άλογο ήταν μοναδικό. Ο πατέρας του τον προκάλεσε τότε: αν ο Αλέξανδρος μπορούσε να ιππεύσει το άτι, θα του το αγόραζε, αν αποτύγχανε, θα το πλήρωνε ο ίδιος. Ο θρύλος λέει ότι το αγόρι, παρατηρώντας ότι το άλογο ξαφνιαζόταν από την ίδια τη σκιά του, το γύρισε προς τον ήλιο και πήδησε στην πλάτη του κερδίζοντας το στοίχημα. Ο Βουκεφάλας φαίνεται ότι εμπιστεύτηκε αμέσως τον Αλέξανδρο και όσο έζησε δεν άφησε κανέναν άλλο να καθίσει στην πλάτη του. μειονέκτημα: περίπου 5 χιλιόμετρα βορειοδυτικά υπήρχε μια λοφοσειρά την οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει ως παρατηρητήριο ο επερχόμενος Αλέξανδρος. Η μαχη Νωρίς τη νύχτα της 30 ης Σεπτεμβρίου του 331 π.χ. οι στρατοί βρίσκονταν σε απόσταση επίθεσης μεταξύ τους. Η αριθμητική διαφορά ήταν μεγάλη. Ο περσικός στρατός αποτελούνταν από τουλάχιστον πεζούς και ιππείς, πολλοί από τους οποίους ήταν εξαιρετικοί, ειδικά οι Καππαδόκες, που ήταν εξοπλισμένοι με 130 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

6 ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟ ΣΟΛΙΜΕΝΑ. Η Μάχη στα Γαυγάμηλα (Ανάκτορο Λα Γκράνχα, Μαδρίτη). αλυσιδωτό θώρακα, πιο μακρύ σπαθί από τα μέχρι τότε γνωστά και λόγχη αντί για ακόντιο. Ο στρατός του Αλέξανδρου, αν και ήταν ο μεγαλύτεταστρώσει τη στρατηγική του και διέταξε να φάνε καλά οι στρατιώτες και να αναπαυθούν. Από το άλλο μέρος ο Δαρείος, ανήσυχος για τους απρόρος που είχε διοικήσει ποτέ, αριθμούσε πεζούς και ιππείς. Ο Αλέξανδρος έκανε προσωπικά αναγνώριση της δύναμης και της διάταξης του αντιπάλου και παρά την προθυμία των περισσότερων στρατηγών του δεν αποφάσισε υπέρ μιας άμεσης νυχτερινής επίθεσης. Αντίθετα αποσύρθηκε στη σκηνή του για να καβλεπτους ελιγμούς του Αλέξανδρου, διέταξε το στρατό του να μείνει άγρυπνος, έτοιμος να αντιμετωπίσει νυχτερινή επίθεση. Είναι βέβαιο ότι η εγρήγορση από το ένα μέρος και η κόπωση από το άλλο έπαιξαν τουλάχιστον κάποιο ρόλο στην έκβαση της μάχης την επόμενη ημέρα. Ο Αλέξανδρος εργάστηκε μέχρι Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 131

7 ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΑΡΜΑΤΑ Ο πόλεμος με άρματα είχε τις ρίζες του στη Μεσοποταμία λίγο μετά το π.χ., όταν πόλεις, όπως η Ουρ, χρησιμοποιούσαν δίτροχα ή τετράτροχα άρματα ως την κύρια δύναμη κρούσης τους. Τα άρματα αυτά, που τα έσερναν όναγροι ή άγρια γαϊδούρια, ήταν βαριά και δυσκίνητα και ίσως χρησιμοποιούνταν σε μετωπικές επιθέσεις. Με την ανακάλυψη του πιο ελαφρού, ακτινωτού τροχού, τα άρματα έγιναν πιο ευέλικτα, ειδικά όταν άρχισαν να χρησιμοποιούνται άλογα γύρω στο π.χ. Η σταδιακή εξέλιξη του ιππικού, ειδικά του περσικού, λόγω καλύτερης εκτροφής και βελτιωμένου χαλιναριού, υποβάθμισε το άρμα παντού στον αρχαίο κόσμο σε όχημα για κυνήγι και αρματομαχίες. Την εποχή της Μάχης στα Γαυγάμηλα τα άρματα ήταν ξεπερασμένα σαν όπλο, εκτός από τη νότια Ινδία. Εδώ τα καλύτερα άλογα χρησιμοποιούνταν στα άρματα, που διατηρήθηκαν ως όπλο για 700 χρόνια μετά τα Γαυγάμηλα, παρά το γεγονός ότι μόλις πέντε χρόνια αργότερα άρματα που χρησιμοποιήθηκαν από το βασιλιά Πώρο κατά του Αλέξανδρου στη Μάχη του Υδάσπη απλώς κόλλησαν στη λάσπη. αργά εκείνη τη νύχτα στη σκηνή του. Μετά, με ξεκάθαρη στο μυαλό του την τακτική που θα εφάρμοζε, πήγε να κοιμηθεί. Το πρωί -είχε διατάξει να είναι έτοιμος ο στρατός να κινηθεί πριν από την αυγή- οι στρατηγοί του τον βρήκαν «να κοιμάται σαν παιδί». Μάλιστα, χρειάστηκε να τον σκουντήσουν για να ξυπνήσει. Τέτοια είναι η αυτοπεποίθηση του υπέρτατου ηγέτη. Ο περσικός στρατός, που υπερτερούσε αριθμητικά του μακεδονικού πέντε προς ένα, παρατάχθηκε σε μια γραμμή με κατεύθυνση από τη δύση στην ανατολή με δύο ισχυρές πτέρυγες: δεξιά το δυτικό ιππικό, που περιλάμβανε και τους Καππαδόκες υπό τον Μαζαίο. Αριστερά το ιππικό από τις επαρχίες υπό τον Βήσσο, σατράπη της Βακτριανής καί ξάδελφο του Δαρείου. Ο Δαρείος βρισκόταν στο κέντρο με ιππείς σωματοφύλακες μπροστά, μετά 50 δρεπανηφόρα άρματα και μπροστά από αυτά 15 πολεμικοί ελέφαντες. Η μη χρησιμοποίηση αυτών των ελεφάντων στη μάχη είναι ένας από τους μικρούς αστάθμητους παράγοντες της στρατιωτικής ιστορίας. Υπήρχαν άλλα 100 δρεπανηφόρα άρματα στο αριστερό κέντρο και άλλα 50 στο δεξιό κέντρο. Τα δρεπανηφόρα άρματα, που κάποτε ήταν αποτελεσματικά, αλλά πλέον σε αχρηστία, εισήχθησαν πάλι από τον Δαρείο, αλλά δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να εκπαιδευτούν επαρκώς οι αναβάτες τους. Η μακεδονική παράταξη, που ήταν αριθμητικά υποδεέστερη, ήταν πολύ πιο βραχεία. Πραγματικά, όταν ολοκληρώθηκε η διάταξη, ο Αλέξανδρος, που είχε παραταχθεί στη δεξιά πτέρυγα, ήταν σχεδόν απέναντι από τον Δαρείο στο κέντρο των Περσών. Ήταν σίγουρο ότι ο Δαρείος θα προσπαθούσε να τον πλευροκοπήσει και ότι η πρώτη γραμμή του περσικού ιππικού και των αρμάτων θα επετίθεντο νωρίς. Έτσι, ο Αλέξανδρος δεν είχε άλλη επιλογή από το να υιοθετήσει αμυντική στάση. 132 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

8 Εταίρος Ιππέας Μακεδονικός Υπασπιστής ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΒΑΡΥ ΙΠΠΙΚΟ Η ιππική φρουρά του ίδιου του βασιλιά, το ιππικό των Εταίρων, αρχικά αριθμούσε μόνο 600 άντρες. Το 338 π.χ. αριθμούσε Αρχικά ήταν εφοδιασμένοι με λεπτούς θώρακες φτιαγμένους από μεταλλικές πλάκες καλυμμένες με λινάρι, φρυγικά κράνη, προαιρετικά κνημίδες και μπότες. Είχαν ίσια σπαθιά και τη μακριά λόγχη του ιππικού ξυστόν, που ήταν μικρότερη από τα περσικά όπλα. Η στολή περιλάμβανε πορφυρούς χιτώνες με μανίκια και χρυσοκίτρινους μανδύες με πορφυρή μπορντούρα. Ο Αλέξανδρος αντικατέστησε το φρυγικό κράνος με το πιο φαρδύ βοιωτικό, που προστάτευε το πρόσωπο και τους ώμους, ενώ παρείχε μεγαλύτερη περιφερειακή όραση. Οι Εταίροι ήταν γεννημένοι ιππείς και, όπως όλοι οι ιππείς του αρχαίου κόσμου, ίππευαν χωρίς σέλα ή αναβολέα. Καθένας απ αυτούς είχε έναν υπηρέτη και βάδιζε πεζή για να ξεκουράζει το άλογό του. Το ιππικό των Εταίρων χωριζόταν σε οκτώ περιφερειακές ίλες. Οι επτά είχαν από 200 ιππείς και η πρώτη, η Βασιλική Ίλη, διπλάσια δύναμη. Παρατασσόταν πάντα στα δεξιά και περιλάμβανε τους προσωπικούς Εταίρους του Αλέξανδρου υπό την ηγεσία του ιδίου, που στη μάχη ίππευε πάντα το Βουκεφάλα. Κάθε ίλη αποτελούνταν από τέσσερα τμήματα των 49 ιππέων με έναν αρχηγό. Οι σχηματισμοί μάχης που εφάρμοζαν οι Εταίροι ήταν το τετράγωνο, ο ρόμβος και η σφήνα. Ο τελευταίος σχηματισμός ήταν επινόηση του Φιλίππου και τον προτιμούσαν περισσότερο, επειδή οι ιππείς μπορούσαν να παραταχθούν σε σφήνα με τον ηγήτορα μπροστά, επιτρέποντας συγκεντρωτική επίθεση σε στενό μέτωπο. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 133

9 ΖΑΝ ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΓΚΟΝΤΕΦΡΟΥΑ. Ο Μέγας Αλέξανδρος λύνει τον γόρδιο δεσμό (Παρίσι, Μουσείο Λούβρο).

10 Γι αυτό παρέταξε τη φάλαγγα στο κέντρο και ενίσχυσε τα πλευρά της με σχηματισμούς μεγάλου βάθους, με κλίση 45 μοιρών στα άκρα για να εμποδίσουν την κύκλωση. Αριστερά ο Παρμενίωνας διοικούσε το θεσσαλικό ιππικό, δεξιά ο Φιλώτας διοικούσε το ιππικό των Εταίρων, τους μισούς Μακεδόνες τοξότες και μονάδες ακοντιστών - που σύντομα θα αποδεικνύονταν διάταξη ζωτικής σημασίας. Επειδή ο Αλέξανδρος μπορούσε να υπερφαλαγγιστεί με σχετική ευκολία, καθώς η διάταξή του ήταν η μισή σε μήκος από την περσική, έδωσε βάθος στις πτέρυγές του με εφεδρείες, που είχαν εντολή να κάνουν μεταβολή αν φαινόταν πιθανή μια κύκλωση. Στη διάταξη αυτή οι Εταίροι ήταν απέναντι από τα δρεπανηφόρα άρματα. Ο Αλέξανδρος άρχισε να κινείται προς τα δεξιά, ώστε το πεζικό, που ήταν πολύ λιγότερο ευάλωτο σε έφοδο αρμάτων, να είναι απέναντί τους. Ο ελιγμός αυτός είχε το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι περιόριζε την περσική επικάλυψη. Συνέχισε να μετακινεί μονάδες στα δεξιά του μέχρι που οι ακραίοι σχηματισμοί έφτασαν στην άκρη της παράταξης του Δαρείου σε επίπεδο έδαφος, πέρα από το οποίο το τραχύ έδαφος θα εμπόδιζε το προχώρημα των αρμάτων. Η παγίδα είχε στηθεί και τώρα θα έκλεινε. Ο Δαρείος δεν είχε άλλη επιλογή από το να επιτεθεί στη δεξιά πτέρυγα του Αλέξανδρου για να διατηρήσει την επικάλυψη. Ο Πέρσης βασιλιάς διέταξε να επιτεθούν οι Σκύθες κατάφρακτοι (βαρύ ιππικό με θώρακες) και μετά το ιππικό της Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΦΑΛΑΓΓΑ Ο Αλέξανδρος κληρονόμησε από τον πατέρα του το σχηματισμό πεζικού οπλισμένου με σάρισα σε βάθος 16 αντρών. Για πάνω από 300 χρόνια οι μάχες των Ελλήνων διεξήχθησαν με σχηματισμούς ή φάλαγγες οπλιτών συνήθως σε βάθος 9 αντρών. Οι άντρες αυτοί, που ονομάστηκαν έτσι από τις σκεπασμένες με μέταλλο στρογγυλές ασπίδες τους, έφεραν δόρατα μήκους 3,6μ., ένα σπαθί και τη σάρισα, δόρυ που κρατούσαν με τα δύο χέρια, ήταν βαλκανικής προέλευσης και είχε μήκος 6μ. Οι άντρες της φάλαγγας του Αλέξανδρου, γνωστοί ως Πεζέταιροι, έφταναν τους Ήταν χωρισμένοι σε έξι τάξεις, η καθεμιά σε τρεις λόχους των 512 αντρών και ο κάθε λόχος σε 32 σκηνές των 16 αντρών η καθεμιά. Ο κάθε λόχος υποδιαιρούνταν σε δύο τμήματα των 256 αντρών, που αναπτύσσονταν σε 16 στοίχους βάθους 16 αντρών. Οι συνεχείς ασκήσεις κατέστησαν τη φάλαγγα τρομερή πολεμική μηχανή, ικανή να παίρνει διάφορους σχηματισμούς. Μπορούσε να κινηθεί σε πυκνή τάξη, με τους άντρες σε αποστάσεις 0,9μ. Και τις σάρισες των 5 πρώτων ζυγών να προεξέχουν μπροστά από τον πρώτο. Οι σάρισες των 11 άλλων ζυγών κρατούνταν λοξώς όρθιες, για να καλύπτουν τη φάλαγγα οπό βολές που έπεφταν από επάνω. Όταν αμυνόταν η φάλαγγα πύκνωνε ακόμα περισσότερο - ο κάθε άντρας επικάλυπτε το διπλανό του και ακουμπούσε την ασπίδα του στο βραχίονα του μπροστινού. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 135

11 ΣΟΝΤΟΜΑ. Ο Αλέξανδρος και η οικογένεια του Δαρείου (Ρώμη, Βίλλα Φαρνεζίνα). Βακτριανής κατά του άκρου δεξιού του Αλέξανδρου. Έγινε σκληρή μάχη, αλλά κρατήθηκαν σε απόσταση. Αμέσως μετά, σε υποστήριξη των Βακτριανών, ο Δαρείος διέταξε να επιτεθούν τα 100 άρματα στο δεξιό του. Ήταν η ώρα των Μακεδόνων ακοντιστών. Μια ακόντια βολή προκάλεσε σύγχυση στους αρματηλάτες. Πολλοί σκοτώθηκαν και τα περισσότερα άλογα φοβήθηκαν και έτρεξαν μακριά. Τα απομένοντα άρματα, εκείνα που είχαν πλησιάσει τη φάλαγγα, συνέχισαν να προχωρούν από ένα πειθαρχημένο άνοιγμα το οποίο σχηματίστηκε στις τάξεις των πεζών - για να εξοντωθούν από τη δεύτερη γραμμή μακεδονικού πεζικού. Ο Δαρείος είδε τώρα ότι ο Αλέξανδρος είχε -ή φαινόταν ότι είχε- εμπλακεί πλήρως στο δεξιό πλευρό του και έκρινε ότι ήταν η κατάλληλη στιγμή για να διατάξει όλη τη γραμμή του περσικού ιππικού να εξαπολύσει δύο υπερκερωτικές επιθέσεις, που ήλπιζε να είναι αποφασιστικές. Η αισιοδοξία του ήταν αβάσιμη. Αν ο Δαρείος είχε επικεντρώσει την επίθεσή του κατά των Εταίρων, η έκβαση της μάχης μπορεί να ήταν διαφορετική, αλλά το χτύπημα κατευθυνόταν στο άκρο ελληνικού στρατού και δημιουργήθηκε κενό στο περσικό μέτωπο. Αυτή ήταν η στιγμή που περίμενε ο Αλέξανδρος. Σχεδίαση και προετοιμασία, δόλος, ελιγμός, πρόβλεψη, όλα είναι απαραίτητα στη μάχη, αλλά η κορωνίδα ενός υπέρτατου διοικητή είναι η ικανότητα να επιλέγει, όχι με συνειδητή σκέψη αλλά ενστικτωδώς, εκείνη τη στιγμή ακριβώς που θα επέμβει. Τώρα ο Αλέξανδρος οδήγησε τους Εταίρους σε ορμητική 136 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

12 έφοδο κατά του ίδιου του Δαρείου. Όταν ο Αλέξανδρος, στην κορυφή της εφόδου, είχε φτάσει σχεδόν το βασιλικό άρμα, ο Δαρείος τα έχασε και δείλιασε. Με τον ηνίοχό του τραυματισμένο, ο βασιλιάς πήρε τα χαλινάρια, γύρισε το άρμα και ήταν ο πρώτος που εγκατέλειψε τη μάχη. Το περσικό κέντρο, που νόμισε λανθασμένα ότι ο πληγωμένος ηνίοχος ήταν ο Δαρείος, άρχισε να διαλύεται. Όμως, η μάχη δεν είχε τελειώσει ακόμα. Η προέλαση των Εταίρων και των ταγμάτων της φάλαγγας από πίσω τους είχαν αφήσει κενό στο ελληνικό κέντρο, στο οποίο διείσδυσαν γρήγορα η περσική φρουρά του Δαρείου και το ινδικό ιππικό. Αν στρέφονταν τότε δεξιά κατά του Παρμενίωνα, που ήταν πολύ πιεσμένος, ολόκληρο το αριστερό των Ελλήνων θα κινδύνευε. Αντί γι αυτό κάλπασαν για να πλιατσικολογήσουν τις αποσκευές του Αλέξανδρου, που ήταν σε κάποια απόσταση στα μετόπισθεν. Η πανωλεθρια των ΠερσΩν Ωστόσο, ο Παρμενίωνας υποχρεώθηκε να ζητήσει επείγουσα ενίσχυση από τον Αλέξανδρο. Όπως έγραψε αργότερα ο Στρατάρχης Υποκόμης Μοντγκόμερι, είναι «ένδειξη του εκπληκτικού ελέγχου που είχε ο Αλέξανδρος το ότι έστρεψε αμέσως τους Εταίρους και τους οδήγησε στην άλλη άκρη της μάχης». Πριν, όμως, φτάσει τον Παρμενίωνα έδωσε ιππομαχία με την περσική φρουρά που επέστρεφε από τη λεηλασία του στρατοπέδου βάσης του. Όταν τελικά έφτασε τον Παρμενίωνα, διαπίστωσε ότι οι Θεσσαλοί είχαν αποκρούσει το ΣΕΜΠΑΣΤΙΑΝΟ ΚΟΝΚΑ. Ο Μέγας Αλέξανδρος στο Ναό της Ιερουσαλήμ (Μαδρίτη, Μουσείο Πράντο). Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 137

13 περσικό δεξιό και η κατάσταση είχε αποκατασταθεί. Πολλοί Πέρσες γνώριζαν τώρα ότι ο Δαρείος είχε φύγει και έχασαν το θάρρος τους. Ο Μαζαίος πίστεψε, δικαιολογημένα, ότι η υποχρέωσή του στο Μεγάλο Βασιλιά είχε τελειώσει και απαγκίστρωσε τους άντρες του όσο καλύτερα μπορούσε. Ο Βήσσος και οι δυνάμεις του στο αριστερό των Περσών εγκατέλειψαν, επίσης, το πεδίο της μάχης. Το μόνο που έμενε τώρα στον Αλέξανδρο ήταν να διατάξει γενική καταδίωξη, για να εξασφαλίσει ότι οι Πέρσες δε θα αναδιοργάνωναν ποτέ στρατό. Η καταδίωξη βάθους 56 χιλιομέτρων μέχρι τα Άρβηλα ήταν τόσο άγρια, ώστε λέγεται ότι χάθηκαν άλογα. Βρέθηκε το εγκαταλειμμένο άρμα του Δαρείου, αλλά ο βασιλιάς είχε εξαφανιστεί. Άσχετα με αυτό, ο Αλέξανδρος περιφρονούσε τον Δαρείο τόσο πολύ, ώστε δε θα καταδεχόταν να ασχοληθεί με τη σύλληψή του. Αντίθετα άρχισε αμέσως να κάνει σχέδια για εκστρατείες, προκειμένου να επεκτείνει την αυτοκρατορία του ανατολικά. Μαζεύοντας το στρατό του ο Αλέξανδρος βάδισε προς τη Βαβυλώνα, όπου δέχτηκε την παράδοση του Μαζαίου και ξεκούρασε τους στρατιώτες του. Μετά βάδισε στα Σούσα και μέσω των Περσίδων Πυλών στην Περσέπολη, όπου έμεινε τέσσερις μήνες λεηλατώντας τελικά και καίγοντας τα ανάκτορα του Δαρείου. Στις αρχές του 330 π.χ. η καταδίωξη του Δαρείου τον έφερε βορειοδυτικά. Μετά τη δολοφονία του Δαρείου και την παράδοση ενός από τους δολοφόνους του, του Ναβαζάρνη, ο Αλέξανδρος συνέχισε μέσω Βακτριανής πέρα από τον ποταμό Όξο, καταδιώκοντας τον Βήσσο, το δεύτερο δολοφόνο. Ο Βήσσος προδόθηκε από τους ίδιους τους άντρες του όταν άκουσαν ότι πλησιάζει ο Αλέξανδρος. Δικάστηκε σε περσικό δικαστήριο σαν κοινός εγκληματίας και εκτελέστηκε. ΔΑΡΕΙΟΣ Γ Ο ΚΟΔΟΜΑΝΟΣ Οι αποφασιστικής σημασίας ήττες του Δαρείου στην Ισσό και τα Γαυγάμηλα οφείλονταν σε πολλούς παράγοντες, από τους οποίους δεν ήταν ο μικρότερος η αδυναμία του να παραχωρεί διοίκηση, αν και είχε ικανούς αξιωματικούς όπως ο Μαζαίος και ο Βήσσος. Έτσι, αντιπαρατάχθηκε μόνος του έναντι της ευφυΐας του Αλέξανδρου και παρά το γεγονός ότι ήταν κάποτε τολμηρός και ευφυής διοικητής δεν είχε την ισχύ και την ικανότητα του Αλέξανδρου να εκμεταλλεύεται την κατάλληλη στιγμή. Στα Γαυγάμηλα το αριθμητικό πλεονέκτημα του Δαρείου, σε πεζικό και ιππικό, εξανεμίστηκε από το γεγονός ότι έχασε την πρωτοβουλία και απέτυχε να επιτεθεί γρήγορα με τη δεξιά του πτέρυγα. Ένα ακόμα λάθος του ήταν ότι στηρίχθηκε στα δρεπανηφόρα άρματα, που ήταν ήδη ξεπερασμένα. Ο Δαρείος το βαλε στα πόδια και στις δύο μάχες. Στην Ισσό υπήρχε δικαιολογία, επειδή εκπροσωπούσε την Περσική Αυτοκρατορία και ο θάνατος ή η σύλληψή του θα σήμαινε τη διάλυσή της. Έφυγε για να συγκεντρώσει νέο στρατό και να πολεμήσει πάλι, αν και αιχμαλωτίστηκε όλη η οικογένειά του. Όμως, στα Γαυγάμηλα η πρόωρη φυγή του τερμάτισε κάθε ελπίδα για το μέλλον της Περσίας υπό το σκήπτρο του. Στη διάρκεια των επόμενων έξι μηνών κατόρθωσε να συγκεντρώσει μόλις ιππείς και πεζούς. Ο Αλέξανδρος έμεινε στην Περσέπολη 138 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

14 Οι κάτοικοι της Βαβυλώνας παραδίδουν τα κλειδιά της πόλης τους στον Αλέξανδρο. Ο κατακτητής του κόσμου πέθανε εκεί πιθανόν από δηλητηρίαση φαγητού ή ποτού στην ηλικία των 33 χρόνων τον Ιούνιο του 323 π.χ. Αφού εντυπωσιάστηκε από τους ελέφαντες του περσικού στρατού στη διάρκεια της μάχης των Γαυγαμήλων το 331 π.χ, ο Αλέξανδρος ενσωμάτωσε τα ζώα στις δικές του δυνάμεις και τα χρησιμοποίησε στις εμπόλεμες επιχειρήσεις του. τέσσερις μήνες και μετά καταδίωξε τον Δαρείο βόρεια προς τα Εκβάτανα (Χαμαντάν). Εκεί έμαθε ότι ο Δαρείος είχε διαφύγει προς τα βορειοανατολικά μέσω της διάβασης του όρους Ελμπρούζ, γνωστής ως Πύλες της Κασπίας. Ο Αλέξανδρος συνέχισε την καταδίωξη και στις Ράγες, κοντά στη σημερινή Τεχεράνη, έμαθε ότι ο εχθρός του, που τώρα ήταν χωρίς ηθικό και αναποτελεσματικός, είχε φυλακιστεί από τον Βήσσο και τον Ναβαρζάνη, δύο ισχυρούς διοικητές που είχαν απογοητευθεί από την ηγεσία του. Η μέχρι τότε πιστή στον Δαρείο περσική φρουρά τον είχε εγκαταλείψει βλέποντας το μάταιο της περαιτέρω αντίστασης στον Αλέξανδρο. Ο Αλέξανδρος, ανήσυχος μήπως ο Δαρείος υπό πίεση παραιτηθεί από το θρόνο και ορίσει ως νόμιμο διάδοχο κάποιον άλλο, κάλυψε μέσα στη νύχτα με μια ομάδα ιππέων 64 χιλιόμετρα ερήμου για να βρει τους Πέρσες. Το πρωί είδαν φάλαγγα από κάρα σε κάποια απόσταση. Ο Δαρείος δεν ήταν με το καραβάνι. Τον βρήκαν δολοφονημένο αργότερα σε εγκαταλειμμένη άμαξα. Ο Αλέξανδρος τον τύλιξε με το μανδύα του και τον μετέφερε στην Περσέπολη για να ταφεί με βασιλικές τιμές. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 139

15 Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ - ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ Τότε μίλησε για πολύ στους Θεσσαλούς και στους άλλους Έλληνες, και καθώς του έδιναν θάρρος φωνάζοντας να τους οδηγήσει εναντίον των βαρβάρων, πήρε με το αριστερό χέρι το ακόντιο, παρακαλούσε τους θεούς με το δεξί και ευχόταν, όπως λέει ο Καλλισθένης, αν πράγματι είχε γεννηθεί από τον Δία, να προσφέρουν βοήθεια και ενίσχυση στους Έλληνες. Ο μάντης Αρίστανδρος με λευκή χλαμύδα και χρυσό στεφάνι ήταν έφιππος δίπλα του, κι έδειχνε έναν αετό που πέταξε πάνω από το κεφάλι του Αλεξάνδρου και κατευθυνόταν εναντίον των εχθρών, τούτο ενθάρρυνε πολύ όσους το έβλεπαν, και με αμοιβαίες προτροπές οι ιππείς επιτέθηκαν με ταχύτητα στους εχθρούς, και ακολουθούσε η φάλαγγα σαν κύμα. Προτού όμως συμπλακούν οι πρώτοι, οι βάρβαροι έφυγαν από τις γραμμές τους κι άρχισε η καταδίωξη, καθώς ο Αλέξανδρος οδηγούσε τους νικημένους στη μέση όπου βρισκόταν ο Δαρείος. Γιατί τον είδε από μακριά, στο βάθος, ανάμεσα στους ιππείς της βασιλικής ίλης που βρισκόταν σε παράταξη μπροστά του, όμορφο και ψηλό να στέκεται πάνω σε ψηλό άρμα, τριγυρισμένο από πολλούς λαμπρούς ιππείς, πολύ καλά συγκεντρωμένους γύρω από το άρμα και σε τέτοια παράταξη ώστε να δεχθούν τους εχθρούς. Αλλά όταν είδαν να πλησιάζει ο Αλέξανδρος από κοντά και να ρίχνει όσους έφευγαν σε αυτούς που έμεναν, τρόμαξαν και οι περισσότεροι σκορπίστηκαν. Οι άριστοι και γενναιότεροι άνδρες, σκοτωμένοι μπροστά στον βασιλιά, καθώς έπεφταν ο ένας πάνω στον άλλο, γίνονταν εμπόδιο στην καταδίωξη, γιατί οι ίδιοι και τα άλογα μπερδεύονταν στην τελευταία τους αγωνία. Ο Δαρείος, καθώς έβλεπε ότι όλα τούτα τα φοβερά γίνονταν μπροστά στα μάτια του και ότι οι δυνάμεις που είχαν παραταχθεί έπεφταν κάτω μπροστά του, επειδή δεν ήταν εύκολο να στρίψει το άρμα και να φύγει, γιατί οι τροχοί συγκρατούνταν από τόσα πτώματα, και τα άλογα, κρυμμένα και περικυκλωμένα από το πλήθος των σκοτωμένων, αναπηδούσαν και τρόμαζαν τον ηνίοχο, εγκατέλειψε το άρμα και τα όπλα του, και ανεβαίνοντας, όπως λένε, σε ένα θηλυκό άλογο που μόλις είχε γεννήσει, έφυγε. Αλλά δεν θα ξέφευγε αν δεν έρχονταν και οι άλλοι ιππείς από τον Παρμενίωνα, για να ζητήσουν βοήθεια από τον Αλέξανδρο, λέγοντας ότι είχε συγκεντρωθεί εκεί πολλή δύναμη και οι εχθροί δεν οπισθοχωρούσαν. Κατηγορούν λοιπόν τον Παρμενίωνα ότι σε εκείνη τη μάχη ήταν νωθρός και ανίκανος, είτε γιατί λόγω της ηλικίας έχανε το θάρρος του είτε γιατί, όπως λέει ο Καλλισθένης, δυσφορούσε για την εξουσία και τη μεγάλη δύναμη του Αλεξάνδρου και τον φθονούσε. Ο βασιλιάς, λοιπόν, παρόλο που δυσαρεστήθηκε με την έκκλησή του, δεν είπε την αλήθεια στους στρατιώτες, αλλά έδωσε το σύνθημα για ανάκληση, γιατί τάχα ήθελε να σταματήσει τη σφαγή και γιατί ήταν σκοτάδι. Και προχωρώντας προς το τμήμα που κινδύνευε, άκουσε στο δρόμο ότι είχαν νικηθεί τελείως οι εχθροί και έφευγαν. Πλούταρχος, Αλέξανδρος 33 Υ.Γ. Μάλλον δεν ισχύουν τα όσα υποστηρίζει ο διαπρεπής Νικόλαος Μπουζέ για τον Μ. Αλέξανδρο. Ο μέγιστος των Ελλήνων. 140 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

16 ΣΑΡΛΣ ΛΕ ΜΠΡΕΝ. Ταπισερί με θέμα Μάχη στα Γαυγάμηλα (Μουσείο Βιέννης). Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 141

17 ΑΝΤΟΥΑΝ ΚΟΥΠΕΛ. Ταπισερί, Ο γάμος του Αλέξανδρου και της Ρωξάνης (Μουσείο Βιέννης). ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟ ΦΟΝΤΕΜΠΑΣΣΟ. Ο Αλέξανδρος στην Τροία - Τάφος του Αχιλλέα. (Γκαλερί Ναρντόνι, Πράγα).

18 ΕΠΙΜΥΘΙΟ Τώρα ο Αλέξανδρος ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της Περσικής Αυτοκρατορίας και ως τέτοιος αντιμετωπίστηκε από το λαό. Όμως, πολλοί από τους στρατιώτες ήταν δυσαρεστημένοι με την προοπτική και άλλων εκστρατειών ύστερα από τόσων ετών υπηρεσία μακριά από την πατρίδα τους. Επιπλέον, έφεραν βαρέως το γεγονός ότι ο Αλέξανδρος είχε υιοθετήσει τις περσικές συνήθειες και αμφιέσεις, ενώ φοβούνταν, επίσης, μήπως γίνει τόσο δεσποτικός όσο ήταν οι Πέρσες βασιλείς. ΕΠΙΜΕΤΡΟ Η αυτοκρατορία του Αλέξανδρου δεν είχε μεγάλη διάρκεια ζωής μετά το θάνατό του, εν μέρει επειδή δεν είχε ορίσει διάδοχο και ο γιος του από τη Ρωξάνη, ο μετέπειτα Αλέξανδρος Δ, δεν είχε γεννηθεί ακόμα. Οι στρατηγοί του ήρθαν, σε διένεξη προσπαθώντας ο καθένας να αποκτήσει μεγαλύτερη σφαίρα επιρροής για τον εαυτό του. Αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθούν τρεις μεγάλες δυνάμεις: η Μακεδονία, που κυριαρχούσε στην Ελλάδα, το Βασίλειο των Σελευκιδών, που περιλάμβανε μεγάλο τμήμα της παλιάς Περσικής Αυτοκρατορίας, και η Αίγυπτος, όπου η ιδρυθείσα δυναστεία από το φίλο και βιογράφο του Αλέξανδρου Πτολεμαίο κυριάρχησε για 300 σχεδόν χρόνια μέχρι που έσβησε με το δηλητήριο του φιδιού της Κλεοπάτρας το 30 π.χ. Αν και η αυτοκρατορία του Αλέξανδρου αποδείχτηκε εφήμερη, η επίπτωσή της στην παγκόσμια ιστορία ήταν μεγάλη και διαρκής. Ο Αλέξανδρος ίδρυσε περίπου 70 πόλεις που πολλές είχαν το όνομά του, και ως οχυρά, αλλά και ως πολιτιστικά και εμπορικά κέντρα, εξαπλώνοντας με τον τρόπο αυτό τα ελληνικά ιδανικά και την ελληνική γνώση προς τα ανατολικά, μέχρι την Κίνα. Εξακολουθούν να βρίσκονται αποδείξεις της έκτασης της ελληνιστικής επιρροής: μια αρχαία πόλη που χρονολογείται από την εποχή των Σελευκιδών ή ακόμα του Αλέξανδρου ανακαλύφθηκε στο Άι Κχανούμ του Αφγανιστάν τη Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 143

19 Οι θρύλοι γύρω από τον Αλέξανδρο έγιναν πιο αλλόκοτοι καθώς περνούσαν οι αιώνες, με τα γεγονότα και τη φαντασία να αναμειγνύονται αξεδιάλυτα. Σε αυτή τη μεσαιωνική μικρογραφία γαλλικού ιστορημένου χειρόγραφου του Vauquelin, o Αλέξανδρος εικονίζεται με το παντελόνι και ζακέτα καβάλα σε ένα μυθικό Βουκεφάλα με κέρατο μονόκερου και ουρά παγωνιού. δεκαετία του Εκεί υπάρχουν θέατρο, αγορά, γυμναστήριο, κιονοστοιχίες και ναοί -όλα στοιχεία μιας μεγάλης ελληνικής πόλης που άκμασε επί αιώνες. Ακόμα και μερικά πρώιμα βουδιστικά γλυπτά που βρέθηκαν στην Ινδία φανερώνουν επιρροές από τον ελληνικό κόσμο. Τα ενδιαφέροντα του Αλέξανδρου ήταν σχεδόν απεριόριστα και ανάμεσά τους ο πόλεμος, η ιατρική, η βοτανική, η ζωολογία και η αστρολογία - αντικείμενα τα οποία θα διδάσκονταν σε πολλές σχολές που ίδρυσε. Μια από τις πιο ονομαστές ήταν αυτή της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου, όπου δημιουργήθηκε μεγάλη βιβλιοθήκη και όπου δίδαξαν μεγάλοι επιστήμονες, ανάμεσά τους και ο μαθηματικός Ευκλείδης. Όταν η Ρώμη ανέλαβε τον έλεγχο του ελληνιστικού κόσμου μετά το 190 π.χ., η ελληνική κουλτούρα εμπότισε τη ρωμαϊκή και μαζί έθεσαν τις βάσεις του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. 144 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

20 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ARRIEN: HISTOIRE D ALEXANDRES, L ANABASE D ALEXANDRE LE GRAND, μεταφρασμένη από τα ελληνικά από τον P. Savinel, Paris, Éditions de minuit, 1984, και για το ελληνικό κείμενο (συλλογή LEB με έναν πρόλογο του P.A. Brunt), London, Briant P.: Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ, εκδόσεις Δεληθανάση. DODGE COLONEL: ALEJANDER, London, DROYSEN G.: ALEXANDRE LE GRAND, Traduction Française de J. Benoist-Mechin, Paris 1934, επανέκδοση Bruxelles, Complexe, DROYSEN J.G.: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ (μετάφραση, εισαγωγή, σχόλια: Ρένος, Ήρκος, Στάντης Αποστολίδης), εκδόσεις Τραπέζης Πίστεως FUELER J.: Η ΙΔΙΟΦΥΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΧΑΝΔΡΟΥ, Ποιότητα, Αθήνα, HAMILTON J.R.: ALEXANDER THE GREAT, London HAMMOND N.G.L.: THREE HISTORIANS OF ALEXANDER THE GREAT: THE SOCALLED VULGATE AUTHORS, Diodore, Justin and Curtius, Cambridge, HEISSERER A.J.: ALEXANDER THE GREAT AND THE GREEKS. The epigraphic evidence, University of Oklahoma Press, PLUTARQUE: VIES, τόμος ΙΧ, ALEXANDER-CESAR, Texte etabli et traduit par R Flacelier et E. Chambry, Paris, Belles Lettres, ŒUVRES MORALES, T.V., 1, Texte etabli et traduit par F. Frazier et Ch. Froidefond, Paris, Belles Lettres, PSEUDO-CALLISTHÈNE: LE ROMAN D ALEXANDRE. LA VIE ET LES HAUTS FAITS D ALEXANDRE DE MACEDOINE, Traduit et commenté par G. Bonnoure et B. Serret, Paris, Belles Lettres, RADET G.: ALEXANDRE LE GRAND, Paris, TARN W.W.: ALEXANDER THE GREAT, i) Narrative, ii) Sources and studies, Cambridge, WILCKEN ULRICH: ALEXANDER THE GREAT, LONDON, ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ Γ.: Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΑΛΕΧΑΝΔΡΟΣ, Επικοινωνίες Α.Ε. Αθήνα, ΚΑΡΥΚΑ-ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΤΟΥ: Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Περισκόπιο, Αθήνα, ΠΟΛΥΑΙΝΟΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΗΜΑΤΑ, Κάκτος, Οι Έλληνες. ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ ΔΙΟΔΩΡΟΣ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, B.G. Teubner, Leipzig, COHEN, A., THE ALEXANDER MOSAIC: STORIES OF VICTORY AND DEFEAT, Cambridge, CUMMINGS, L.V., ALEXANDER THE GREAT, New York, FILDES, A. & FLETCHER, J., ALEXANDER THE GREAT: SON OF THE GODS, Los Angeles, FULLER J.V.C., GENERALSHIP OF ALEXANDER THE GREAT, Collingdale, MARSDEN E.W., THE CAMPAIGN OF GAUGAMELA, Liverpool, RUFUS Q.C., THE HISTORY OF ALEXANDER, trans. Yardley, London SEKUNDA N., THE PERSIAN ARMY BC, Oxford ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΒΙΟΙ. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΗΘΙΚΑ. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ. ΣΤΡΑΒΩΝΑΣ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ. ΑΡΡΙΑΝΟΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΙΣ. ΚΟΙΝΤΟΣ ΚΟΥΡΤΙΟΣ ΡΟΥΦΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ. ΠΑΙΝΙΟΣ Ο ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ, ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. ΦΛΑΒΙΟΣ ΙΩΣΗΠΟΣ, ΙΟΥΔΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ. ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ, ΗΡΟΔΟΤΟΣ Ή ΑΕΤΙΩΝ. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 145

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943

Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943 1 of 5 14/10/2014 12:12 µµ Καλάβρυτα. 13 εκεµβρίου 1943 Γονική Κατηγορία: Ιστορική Βιβλιοθήκη Κατηγορία: Έπος 1940-2ος Παγκόσµιος Πόλεµος ηµοσιευµένο στις Τρίτη, 13 εκέµβριος 2011 05:25 Από τον/την http://users.sch.gr/pchaloul/kalavrita.htm

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Δημοτικό Σχολείο Λουτρού Σχολ.Έτος 2003-2004 Ίτσκου Αναστασία Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΓΙΝΑ Μια φορά κι έναν καιρό, 2300 χρόνια πριν και λίγα ακόμη, αρχίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 21 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής).

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ

ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ 1. ΠΡΟΛΟΓΟ Α) τι είναι προπονητής Β) ποιος είναι ο Έλληνας προπονητής 2. ΚΤΡΙΩ ΘΕΜΑ: ΑΜΤΝΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. υο λόγια για το βιβλίο σου ΙΣΤΟΡΙΑ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΤΗ ΑΡ. ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ & ΣΤΙΧΟΣ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΙΑΤΥΠΩΣΗ ΙΟΡΘΩΣΗ 5 Εισαγωγικό σημείωμα για το μαθητή 6 3 η παράγραφος 3 ος ισθμό 7 Παράθεμα 1 ο Α 8 Παράθεμα 2 Α 11 2 η παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Στα σύνορα Τουρκίας Ιράκ Μαριάννα Κορομηλά Με δυο γέρικες καμήλες κι ένα «κίτρινο» φαρί (κίτρινο ήταν το πούλμαν) φτάσαμε την περασμένη Κυριακή, 8 Ιουνίου, στα βόρεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2

Bάτραχοι στη λίμνη. Παιχνίδια Συνεργασίας 2014. Επίπεδο 1,2 Bάτραχοι στη λίμνη 1,2 Οργάνωση: Εργασία με όλη την τάξη. Τα παιδιά είναι γύρω από το αλεξίπτωτο, τη λίμνη και το κρατούν στο ύψος της μέσης. Τα σακουλάκια πάνω στο αλεξίπτωτο είναι οι βάτραχοι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2013-14 «ΚΩΝ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ» ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2013-14 «ΚΩΝ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ» ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΙΑΣ Ο βασιλιάς του σκάκι είμαι εγώ με ανεκτίμητη αξία θεωρώ μόνο με ΜΑΤ μπορείς να με εγκλωβίσεις κι έτσι την παρτίδα να κερδίσεις. Βήματα πολλά δεν κάνω είμαι από όλους υπεράνω. Τη μάχη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (8ος-4ος π.χ. αιώνας)

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (8ος-4ος π.χ. αιώνας) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΑΡΧΑΙΟΙ ΧΡΟΝΟΙ (20ος-8ος π.χ. αιώνας) Κατά την αρχαιότητα το Πεζικό αποτελούσε τη βάση του Στρατού. Οπλισµένο µε αµυντικά και επιθετικά όπλα, διεξήγαγε τον αγώνα µε την κίνηση και την

Διαβάστε περισσότερα

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων.

Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα. Σκοπός : απαθανάτιση : κατορθώµατα/επιτεύγµατα ηγεµόνων. Ιστοριογραφία (περιγραφικός ορισµός): Επιστήµη γεγονότα : χρονολογική σειρά χρονική περίοδος κριτικός έλεγχος των πηγών ανάλυση αιτίων και συνθηκών Ιστορική αναδροµή Αίγυπτος, Βαβυλωνία : επιγραφές, έγγραφα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΑΘΑΜΑΝΕΣ aspropotamos.org

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΑΘΑΜΑΝΕΣ aspropotamos.org ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΑΘΑΜΑΝΕΣ aspropotamos.org Θα μπορούσε κάποιος να αναρωτηθεί εάν υπάρχει λόγος μελέτης κάποιας αρχαίας φυλής που δραστηριοποιήθηκε στην ευρύτερη περιοχή της νότιας Πίνδου, στην οποία ανήκει ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκάλογος της πρόληψης ή έστω της μείωσης του κινδύνου μιας πυρκαγιάς :

Δεκάλογος της πρόληψης ή έστω της μείωσης του κινδύνου μιας πυρκαγιάς : ΣΩΜΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ --------------- ΣΧΕΔΙΟ ΠΥΡΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ «ΛΟΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΕΤΩΝ» ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΛΟΓΟΣ: Σε περίπτωση που εκδηλωθεί πυρκαγιά στην κατασκήνωση ή κάπου κοντά

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος.

1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Καβάλα. Θάσος. ΜΑΘΗΜΑ ΔΥΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1 H Ελλάδα Κάνετε ερωτήσεις και απαντήσεις. Χρησιμοποιήσετε τις λέξεις κοντά, μακριά, δίπλα, απέναντι, δεξιά, αριστερά, πίσω... Θεσσαλονίκη Καβάλα Κέρκυρα Θάσος Σαμοθράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη

Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη 1 Ο μικρός δράκος Μου ζούσε μαζί με τη μαμά και τον μπαμπά του πάνω σ ένα πολύ ψηλό βουνό, μέσα σ ένα πολύ μεγάλο δέντρο. Το Πρώτο Βιβλίο του Μικρού Δράκου Μου Ο Μου επισκέπτεται την Ευρώπη Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Πίνακας περιεχομένων Ένα νέο πρότυπο ασφαλείας για τα παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει Κατευθυνόμενη συμμετοχική δουλειά όλης της τάξης 2ο Δημοτικό Σχολείο Συκεών Θεσσαλονίκης Τάξη Γ1 2005-2006 Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα,

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Σχολικών Συμβούλων και Επιμορφωτών Ιούνιος 2006. Αναστασία Κυρκίνη-Κούτουλα Σύμβουλος Π.Ι.

Σεμινάριο Σχολικών Συμβούλων και Επιμορφωτών Ιούνιος 2006. Αναστασία Κυρκίνη-Κούτουλα Σύμβουλος Π.Ι. Σεμινάριο Σχολικών Συμβούλων και Επιμορφωτών Ιούνιος 2006 Αναστασία Κυρκίνη-Κούτουλα Σύμβουλος Π.Ι. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Η διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά πλήκτρα ελέγχου πεζικού 3. Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Εκστρατεία 6. Εκστρατεία 7

Βασικά πλήκτρα ελέγχου πεζικού 3. Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Εκστρατεία 6. Εκστρατεία 7 TM Πίνακας περιεχομένων Βασικά πλήκτρα ελέγχου πεζικού 3 Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Εκστρατεία 6 Εκστρατεία 7 Οθόνη παιχνιδιού τρόπου λειτουργίας Παιχνίδι για πολλούς παίκτες 9 Παιχνίδι για πολλούς

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική φαντασία

Επιστημονική φαντασία Ενότητα 10 Περιγράφουμε ταξίδια στο μέλλον Αφηγούμαστε φανταστικές ιστορίες Περιγράφουμε ανεξήγητα φαινόμενα Περιγράφουμε μυστηριώδη αντικείμενα Χρησιμοποιούμε μελλοντικούς χρόνους Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΜ ΕΣΦΙΓΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΑΡΥΕΣ Απόσταση: 19 km Διάρκεια: 7 8 ώρες The Friends of Mount Athos, 2007 2014. All rights reserved. Version 1.1 ΠΡΟΣΟΧΗ: Μεγάλο τμήμα της διαδρομής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το καλύτερο SYM. SYM Citycom 300. Το Citycom 300i είναι το scooter που φέρνει τη SYM μπροστά από τις παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου

Το καλύτερο SYM. SYM Citycom 300. Το Citycom 300i είναι το scooter που φέρνει τη SYM μπροστά από τις παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου Το καλύτερο SYM ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: AUTOMAG ΜΟΤΟ ΔΟΚΙΜΕΣ 073 SYM Citycom 300 ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΤΡΟΧΕΙΛΟΣ Το Citycom 300i είναι το scooter που φέρνει τη SYM μπροστά από τις παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου Τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Ιταλία Τι είδαμε, τι κάναμε και πώς περάσαμε στην Ιταλία? Ημερολόγιο Comenius Ιταλία Για να δείξω πως περάσαμε στην Ιταλία θα φτιάξω ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο θα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης

Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Επώνυμο Όνομα Κομνηνός Αφεντούλιεφ/Αφεντούλης Μιχαήλ Υπογραφή Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 1984. Σφραγίδα Σφραγίδα Μιχαήλ Κομνηνού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ ΡΑΓΚΜΠΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ

ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ ΡΑΓΚΜΠΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ ΡΑΓΚΜΠΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ (με βάση τις οδηγίες της CMAS) Σύντομη περιγραφή του παιχνιδιού: Το υποβρύχιο ράγκμπυ είναι ένα τρισδιάστατο άθλημα που παίζεται κάτω από την επιφάνεια του νερού,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5

Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Α. Διαβάστε το πιο κάτω κείμενο και απαντήστε τις ερωτήσεις 1-5 Όταν γίνονταν οι αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές των Σαρακηνών στην Κύπρο, οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες έστελναν ηρωικούς Έλληνες πολέμαρχους

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ποια αντικείμενα υπάρχουν στην αίθουσά μας; Τα καταγράφουμε εδώ:

Ποια αντικείμενα υπάρχουν στην αίθουσά μας; Τα καταγράφουμε εδώ: Το σχέδιο της αίθουσάς μας Τι σχήμα έχει η αίθουσά μας; Επιλέγουμε το σωστό σχήμα και γράφουμε το όνομά του στο κάτω μέρος. Ποια αντικείμενα υπάρχουν στην αίθουσά μας; Τα καταγράφουμε εδώ: Πώς είναι τοποθετημένα

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô;

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; È Ô ÌÂ Ó È Ï Ô; ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; Τι έκανε ο καθένας; Συγγραφέας Εικονογράφος Μεταφραστής Διορθωτής Βιβλιοδέτης Τυπογράφος Εκδότης Ο Charles Fuge είναι άγγλος συγγραφέας και έγραψε στα αγγλικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Η σύνθεση της ομάδας αναφέρεται στον αριθμό των επιθετικών

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών Η Ιστορία της Αεροπορίας Στρατού 1. Χρονική αφετηρία της Αεροπορίας Στρατού θεωρείται το έτος 1947 όταν τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς μετέβησαν οι πρώτοι Αξιωματικοί του πυροβολικού στην Αγγλία στη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα