ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος"

Transcript

1 Η Μάχη στα Γαυγάμηλα ΚΕΙΜΕΝΟ-ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Δημήτριος Γ. Θαλασσινός, Φιλόλογος Η στρατηγική του Μεγάλου Αλεξάνδρου μπορεί να διατυπωθεί με απλά λόγια. Επειδή ο στρατός του ήταν μικρός και οι εδαφικές του αξιώσεις μεγάλες, έπρεπε να παρασύρει πρώτα τον περσικό στρατό σε μάχη και μετά να τον καταστρέψει. Ιδανικά, χρειαζόταν να αιχμαλωτίσει ή να σκοτώσει τον Δαρείο, τον βασιλιά της Περσίας, καθώς στην περίπτωση αυτή οι διάφορες φυλές της αυτοκρατορίας ίσως τον δέχονταν ως διάδοχο του Δαρείου. Ο Δαρείος, εγγονός του Αρταξέρξη Β, που είχε κυβερνήσει την Περσία από το π.χ. είχε ανέβει στον θρόνο μόλις το 336 π.χ., όταν ήταν περίπου 50 χρονών, με τη βοήθεια του ευνούχου Βαγόα. Αυτός ο φιλόδοξος και ασυνεί- 126 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

2 Το 1781, ένας Γάλλος λόγιος, ο Nicolas Beauzée, γραμματέας του κόμη του Αρτουά, αδελφού του βασιλέα Λουδοβίκου ΙΣΤ, θεωρεί ότι ο Μέγας Αλέξανδρος δεν έχει άλλο κίνητρο πέρα από τη ματαιοδοξία του, άλλο δίκαιο πέρα απ αυτό που παίρνει με το σπαθί του, άλλον κανόνα πέρα απ ό,τι του υπαγορεύουν τα πάθη του, άλλη αρετή πέρα από μια τόλμη βίαιη και συχνά απερίσκεπτη. Ας δούμε λοιπόν τι έγινε στα Γαυγάμηλα και αν αυτά αληθεύουν. ΣΑΡΛ ΛΕ ΜΠΡΕΝ. Η μάχη στα Γαυγάμηλα (1669, Παρίσι, Λούβρο). δητος άνδρας είχε δολοφονήσει προηγουμένως δύο πιθανούς διεκδικητές του περσικού θρόνου. Ο Αλέξανδρος νίκησε τον περσικό στρατό στην Ισσό το 333 π.χ., δύο χρόνια πριν από τη Μάχη των Γαυγαμήλων. Όμως, στην Ισσό ο Δαρείος είχε διαφύγει και τώρα ο Αλέξανδρος έπρεπε να προσπαθήσει πάλι. Τον Ιούλιο ή στις αρχές Αυγούστου του 331 π.χ. ο Αλέξανδρος και ο στρατός του έφτασαν στην πόλη Θάμψακο στον Ευφράτη. Δε γνώριζε πού ακριβώς ήταν ο Δαρείος, αλλά εκτίμησε -σωστά όπως αποδείχτηκε- ότι θα συγκέντρωνε και θα εκπαίδευε νέο στρατό είτε στην περιοχή των Αρβήλων είτε της Βαβυλώνας. Οι δύο αυτές πόλεις Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 127

3 ΑΛΜΠΡΕΧΤ ΑΛΝΤΟΦΕΡ. Η μάχη της Ισσούς (Πίνακοθήκη Μονάχου).

4 ήταν πιθανοί αντικειμενικοί σκοποί του Αλέξανδρου, γι αυτό ο Δαρείος έπρεπε να τις προστατέψει. Υπήρχαν δύο δρομολόγια για να κινηθεί ένας στρατός από τη Θάμψακο στη Βαβυλώνα: είτε κατεβαίνοντας κατευθείαν τον Ευφράτη είτε από βορειοανατολικά μέσω Μεσοποταμίας και μετά κατεβαίνοντας την ανατολική όχθη του Τίγρη. Ο Δαρείος και το επιτελείο του θεώρησαν πιθανότερο να ακολουθήσει ο Αλέξανδρος το πρώτο δρομολόγιο. Διέταξε, λοιπόν, το στρατό του να περιμένει να συναντήσει τον Αλέξανδρο κάπου στην πεδιάδα, βόρεια της Βαβυλώνας. Ο Αλέξανδρος, ωστόσο, διάλεξε τη λιγότερο πιθανή περίπτωση, δηλαδή να διασχίσει τη Μεσοποταμία και να κατέβει νότια από τον ποταμό Τίγρη. Η στρατηγικη του ΑλΕξανδρου Ο Δαρείος έπρεπε να εγκαταλείψει το αρχικό του σχέδιο και να επινοήσει άλλο. Αν και το δεύτερο σχέδιό του ήταν ορθό από στρατηγικής άποψης, η υλοποίησή του ήταν δύσκολη. Ανιχνευτές έπρεπε να παρακολουθούν τις κινήσεις του Αλέξανδρου και να εκτιμούν προς ποιον πόρο του Τίγρη θα κατευθυνόταν. Όταν καθοριζόταν αυτό με βεβαιότητα, έπρεπε να ειδοποιηθεί ο Μαζαίος, ο Πέρσης σατράπης της Βαβυλώνας που διοικούσε μια προωθημένη δύναμη. Η διαταγή ήταν να κινηθεί στον κατάλληλο πόρο και να προσποιηθεί ότι θα τον υπερασπιζόταν. Στο μεταξύ, ο κύριος στρατός του Δαρείου, που ήδη βάδιζε βόρεια μέσω Αρβήλων, θα έσπευδε και αυτός στον πόρο και θα κατέστρεφε το στρατό του Αλέξανδρου κατά τη διάβαση του ποταμού ή λίγο μετά την ολοκλήρωση αυτής. Υπήρχαν τέσσερα σημεία διάβασης από τα οποία μπορούσε να επιλέξει ο Αλέξανδρος. Από βορρά προς νότο ήταν τα Τζαζιράτ Ιμπν Ομάρ, Αμπού Ντχαχίρ, Αμπού Βαζνάμ και Μοσούλη. Ο τελευταίος πόρος ήταν ο πιο κοντινός και ο πλησιέστερος στα Άρβηλα και οι Πέρσες εκτίμησαν ότι θα προσπαθούσε να περάσει από εκεί στη ζεστή πεδιάδα του ποταμού - στην πραγματικότητα αυτό ήταν το σημείο του ποταμού όπου είχαν κάποια ελπίδα να φτάσουν έγκαιρα. Και πάλι ο Αλέξανδρος μπέρδεψε τον αντίπαλό του επιλέγοντας το πιο μακρύ δρομολόγιο, βαδίζοντας ανάμεσα από τα πιο δροσερά βόρεια υψίπεδα και περνώντας το ποτάμι από μη αναμενόμενο πόρο. Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ποιον από τους άλλους τρεις πόρους χρησιμοποίησε. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι είχε περάσει τον Τίγρη πριν καν βρουν οι Πέρσες ποιον πόρο είχε πρόθεση να χρησιμοποιήσει. Κατά συνέπεια το αναθεωρημένο σχέδιο των Περσών ήταν τόσο περιττό όσο και το πρώτο. Έχουμε μόνο τη δυνατότητα να υποθέσουμε, αλλά το πιθανότερο είναι ότι ο Δαρείος ήταν τελείως ανερμάτιστος και το επιτελείο του αμήχανο, οπότε αυτό ήταν το πρώτο κέρδος της στρατηγικής του Αλέξανδρου. Όμως, ο Δαρείος είχε στα χέρια του ένα ισχυρό χαρτί. Επειδή ο στρατός του βρισκόταν ανάμεσα στον Αλέξανδρο, που ήταν στο βορρά, και τον αντικειμενικό σκοπό του, τη Βαβυλώνα, στο νότο, μπορούσε τουλάχιστον να επιλέξει το πεδίο της μάχης. Ο χώρος που διάλεξε ήταν μια πεδιάδα κοντά στα Γαυγάμηλα και διέταξε να ισοπεδωθούν γρήγορα οι ανώμαλες επιφάνειες για να διευκολυνθεί η έφοδος των αρμάτων. Ο χώρος ήταν καλά επιλεγμένος -ή μπορεί να επιλέχθηκε κατά τύχη- είχε, όμως, ένα Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 129

5 Η ΕΞΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΒΟΥΚΕΦΑΛΑ Αυτό το ορειχάλκινο αγαλματίδιο που αναπαριστά τον Αλέξανδρο να δαμάζει το Βουκεφάλα χρονολογείται από τον 4 ο αιώνα π.χ. και είναι από τις πρώτες αναπαραστάσεις αυτού του θρυλικού συμβάντος. Φαίνεται ότι το ατίθασο πολεμικό άλογο προσφέρθηκε στο βασιλιά Φίλιππο σε μεγάλη τιμή, αλλά δεν άφηνε να το ιππεύσουν. Έτσι, ο βασιλιάς το θεώρησε άχρηστο, αλλά ο Αλέξανδρος, που τότε ήταν μόλις οκτώ ή εννιά χρονών, επέμενε ότι το άλογο ήταν μοναδικό. Ο πατέρας του τον προκάλεσε τότε: αν ο Αλέξανδρος μπορούσε να ιππεύσει το άτι, θα του το αγόραζε, αν αποτύγχανε, θα το πλήρωνε ο ίδιος. Ο θρύλος λέει ότι το αγόρι, παρατηρώντας ότι το άλογο ξαφνιαζόταν από την ίδια τη σκιά του, το γύρισε προς τον ήλιο και πήδησε στην πλάτη του κερδίζοντας το στοίχημα. Ο Βουκεφάλας φαίνεται ότι εμπιστεύτηκε αμέσως τον Αλέξανδρο και όσο έζησε δεν άφησε κανέναν άλλο να καθίσει στην πλάτη του. μειονέκτημα: περίπου 5 χιλιόμετρα βορειοδυτικά υπήρχε μια λοφοσειρά την οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει ως παρατηρητήριο ο επερχόμενος Αλέξανδρος. Η μαχη Νωρίς τη νύχτα της 30 ης Σεπτεμβρίου του 331 π.χ. οι στρατοί βρίσκονταν σε απόσταση επίθεσης μεταξύ τους. Η αριθμητική διαφορά ήταν μεγάλη. Ο περσικός στρατός αποτελούνταν από τουλάχιστον πεζούς και ιππείς, πολλοί από τους οποίους ήταν εξαιρετικοί, ειδικά οι Καππαδόκες, που ήταν εξοπλισμένοι με 130 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

6 ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟ ΣΟΛΙΜΕΝΑ. Η Μάχη στα Γαυγάμηλα (Ανάκτορο Λα Γκράνχα, Μαδρίτη). αλυσιδωτό θώρακα, πιο μακρύ σπαθί από τα μέχρι τότε γνωστά και λόγχη αντί για ακόντιο. Ο στρατός του Αλέξανδρου, αν και ήταν ο μεγαλύτεταστρώσει τη στρατηγική του και διέταξε να φάνε καλά οι στρατιώτες και να αναπαυθούν. Από το άλλο μέρος ο Δαρείος, ανήσυχος για τους απρόρος που είχε διοικήσει ποτέ, αριθμούσε πεζούς και ιππείς. Ο Αλέξανδρος έκανε προσωπικά αναγνώριση της δύναμης και της διάταξης του αντιπάλου και παρά την προθυμία των περισσότερων στρατηγών του δεν αποφάσισε υπέρ μιας άμεσης νυχτερινής επίθεσης. Αντίθετα αποσύρθηκε στη σκηνή του για να καβλεπτους ελιγμούς του Αλέξανδρου, διέταξε το στρατό του να μείνει άγρυπνος, έτοιμος να αντιμετωπίσει νυχτερινή επίθεση. Είναι βέβαιο ότι η εγρήγορση από το ένα μέρος και η κόπωση από το άλλο έπαιξαν τουλάχιστον κάποιο ρόλο στην έκβαση της μάχης την επόμενη ημέρα. Ο Αλέξανδρος εργάστηκε μέχρι Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 131

7 ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΑΡΜΑΤΑ Ο πόλεμος με άρματα είχε τις ρίζες του στη Μεσοποταμία λίγο μετά το π.χ., όταν πόλεις, όπως η Ουρ, χρησιμοποιούσαν δίτροχα ή τετράτροχα άρματα ως την κύρια δύναμη κρούσης τους. Τα άρματα αυτά, που τα έσερναν όναγροι ή άγρια γαϊδούρια, ήταν βαριά και δυσκίνητα και ίσως χρησιμοποιούνταν σε μετωπικές επιθέσεις. Με την ανακάλυψη του πιο ελαφρού, ακτινωτού τροχού, τα άρματα έγιναν πιο ευέλικτα, ειδικά όταν άρχισαν να χρησιμοποιούνται άλογα γύρω στο π.χ. Η σταδιακή εξέλιξη του ιππικού, ειδικά του περσικού, λόγω καλύτερης εκτροφής και βελτιωμένου χαλιναριού, υποβάθμισε το άρμα παντού στον αρχαίο κόσμο σε όχημα για κυνήγι και αρματομαχίες. Την εποχή της Μάχης στα Γαυγάμηλα τα άρματα ήταν ξεπερασμένα σαν όπλο, εκτός από τη νότια Ινδία. Εδώ τα καλύτερα άλογα χρησιμοποιούνταν στα άρματα, που διατηρήθηκαν ως όπλο για 700 χρόνια μετά τα Γαυγάμηλα, παρά το γεγονός ότι μόλις πέντε χρόνια αργότερα άρματα που χρησιμοποιήθηκαν από το βασιλιά Πώρο κατά του Αλέξανδρου στη Μάχη του Υδάσπη απλώς κόλλησαν στη λάσπη. αργά εκείνη τη νύχτα στη σκηνή του. Μετά, με ξεκάθαρη στο μυαλό του την τακτική που θα εφάρμοζε, πήγε να κοιμηθεί. Το πρωί -είχε διατάξει να είναι έτοιμος ο στρατός να κινηθεί πριν από την αυγή- οι στρατηγοί του τον βρήκαν «να κοιμάται σαν παιδί». Μάλιστα, χρειάστηκε να τον σκουντήσουν για να ξυπνήσει. Τέτοια είναι η αυτοπεποίθηση του υπέρτατου ηγέτη. Ο περσικός στρατός, που υπερτερούσε αριθμητικά του μακεδονικού πέντε προς ένα, παρατάχθηκε σε μια γραμμή με κατεύθυνση από τη δύση στην ανατολή με δύο ισχυρές πτέρυγες: δεξιά το δυτικό ιππικό, που περιλάμβανε και τους Καππαδόκες υπό τον Μαζαίο. Αριστερά το ιππικό από τις επαρχίες υπό τον Βήσσο, σατράπη της Βακτριανής καί ξάδελφο του Δαρείου. Ο Δαρείος βρισκόταν στο κέντρο με ιππείς σωματοφύλακες μπροστά, μετά 50 δρεπανηφόρα άρματα και μπροστά από αυτά 15 πολεμικοί ελέφαντες. Η μη χρησιμοποίηση αυτών των ελεφάντων στη μάχη είναι ένας από τους μικρούς αστάθμητους παράγοντες της στρατιωτικής ιστορίας. Υπήρχαν άλλα 100 δρεπανηφόρα άρματα στο αριστερό κέντρο και άλλα 50 στο δεξιό κέντρο. Τα δρεπανηφόρα άρματα, που κάποτε ήταν αποτελεσματικά, αλλά πλέον σε αχρηστία, εισήχθησαν πάλι από τον Δαρείο, αλλά δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να εκπαιδευτούν επαρκώς οι αναβάτες τους. Η μακεδονική παράταξη, που ήταν αριθμητικά υποδεέστερη, ήταν πολύ πιο βραχεία. Πραγματικά, όταν ολοκληρώθηκε η διάταξη, ο Αλέξανδρος, που είχε παραταχθεί στη δεξιά πτέρυγα, ήταν σχεδόν απέναντι από τον Δαρείο στο κέντρο των Περσών. Ήταν σίγουρο ότι ο Δαρείος θα προσπαθούσε να τον πλευροκοπήσει και ότι η πρώτη γραμμή του περσικού ιππικού και των αρμάτων θα επετίθεντο νωρίς. Έτσι, ο Αλέξανδρος δεν είχε άλλη επιλογή από το να υιοθετήσει αμυντική στάση. 132 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

8 Εταίρος Ιππέας Μακεδονικός Υπασπιστής ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΒΑΡΥ ΙΠΠΙΚΟ Η ιππική φρουρά του ίδιου του βασιλιά, το ιππικό των Εταίρων, αρχικά αριθμούσε μόνο 600 άντρες. Το 338 π.χ. αριθμούσε Αρχικά ήταν εφοδιασμένοι με λεπτούς θώρακες φτιαγμένους από μεταλλικές πλάκες καλυμμένες με λινάρι, φρυγικά κράνη, προαιρετικά κνημίδες και μπότες. Είχαν ίσια σπαθιά και τη μακριά λόγχη του ιππικού ξυστόν, που ήταν μικρότερη από τα περσικά όπλα. Η στολή περιλάμβανε πορφυρούς χιτώνες με μανίκια και χρυσοκίτρινους μανδύες με πορφυρή μπορντούρα. Ο Αλέξανδρος αντικατέστησε το φρυγικό κράνος με το πιο φαρδύ βοιωτικό, που προστάτευε το πρόσωπο και τους ώμους, ενώ παρείχε μεγαλύτερη περιφερειακή όραση. Οι Εταίροι ήταν γεννημένοι ιππείς και, όπως όλοι οι ιππείς του αρχαίου κόσμου, ίππευαν χωρίς σέλα ή αναβολέα. Καθένας απ αυτούς είχε έναν υπηρέτη και βάδιζε πεζή για να ξεκουράζει το άλογό του. Το ιππικό των Εταίρων χωριζόταν σε οκτώ περιφερειακές ίλες. Οι επτά είχαν από 200 ιππείς και η πρώτη, η Βασιλική Ίλη, διπλάσια δύναμη. Παρατασσόταν πάντα στα δεξιά και περιλάμβανε τους προσωπικούς Εταίρους του Αλέξανδρου υπό την ηγεσία του ιδίου, που στη μάχη ίππευε πάντα το Βουκεφάλα. Κάθε ίλη αποτελούνταν από τέσσερα τμήματα των 49 ιππέων με έναν αρχηγό. Οι σχηματισμοί μάχης που εφάρμοζαν οι Εταίροι ήταν το τετράγωνο, ο ρόμβος και η σφήνα. Ο τελευταίος σχηματισμός ήταν επινόηση του Φιλίππου και τον προτιμούσαν περισσότερο, επειδή οι ιππείς μπορούσαν να παραταχθούν σε σφήνα με τον ηγήτορα μπροστά, επιτρέποντας συγκεντρωτική επίθεση σε στενό μέτωπο. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 133

9 ΖΑΝ ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΓΚΟΝΤΕΦΡΟΥΑ. Ο Μέγας Αλέξανδρος λύνει τον γόρδιο δεσμό (Παρίσι, Μουσείο Λούβρο).

10 Γι αυτό παρέταξε τη φάλαγγα στο κέντρο και ενίσχυσε τα πλευρά της με σχηματισμούς μεγάλου βάθους, με κλίση 45 μοιρών στα άκρα για να εμποδίσουν την κύκλωση. Αριστερά ο Παρμενίωνας διοικούσε το θεσσαλικό ιππικό, δεξιά ο Φιλώτας διοικούσε το ιππικό των Εταίρων, τους μισούς Μακεδόνες τοξότες και μονάδες ακοντιστών - που σύντομα θα αποδεικνύονταν διάταξη ζωτικής σημασίας. Επειδή ο Αλέξανδρος μπορούσε να υπερφαλαγγιστεί με σχετική ευκολία, καθώς η διάταξή του ήταν η μισή σε μήκος από την περσική, έδωσε βάθος στις πτέρυγές του με εφεδρείες, που είχαν εντολή να κάνουν μεταβολή αν φαινόταν πιθανή μια κύκλωση. Στη διάταξη αυτή οι Εταίροι ήταν απέναντι από τα δρεπανηφόρα άρματα. Ο Αλέξανδρος άρχισε να κινείται προς τα δεξιά, ώστε το πεζικό, που ήταν πολύ λιγότερο ευάλωτο σε έφοδο αρμάτων, να είναι απέναντί τους. Ο ελιγμός αυτός είχε το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι περιόριζε την περσική επικάλυψη. Συνέχισε να μετακινεί μονάδες στα δεξιά του μέχρι που οι ακραίοι σχηματισμοί έφτασαν στην άκρη της παράταξης του Δαρείου σε επίπεδο έδαφος, πέρα από το οποίο το τραχύ έδαφος θα εμπόδιζε το προχώρημα των αρμάτων. Η παγίδα είχε στηθεί και τώρα θα έκλεινε. Ο Δαρείος δεν είχε άλλη επιλογή από το να επιτεθεί στη δεξιά πτέρυγα του Αλέξανδρου για να διατηρήσει την επικάλυψη. Ο Πέρσης βασιλιάς διέταξε να επιτεθούν οι Σκύθες κατάφρακτοι (βαρύ ιππικό με θώρακες) και μετά το ιππικό της Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΦΑΛΑΓΓΑ Ο Αλέξανδρος κληρονόμησε από τον πατέρα του το σχηματισμό πεζικού οπλισμένου με σάρισα σε βάθος 16 αντρών. Για πάνω από 300 χρόνια οι μάχες των Ελλήνων διεξήχθησαν με σχηματισμούς ή φάλαγγες οπλιτών συνήθως σε βάθος 9 αντρών. Οι άντρες αυτοί, που ονομάστηκαν έτσι από τις σκεπασμένες με μέταλλο στρογγυλές ασπίδες τους, έφεραν δόρατα μήκους 3,6μ., ένα σπαθί και τη σάρισα, δόρυ που κρατούσαν με τα δύο χέρια, ήταν βαλκανικής προέλευσης και είχε μήκος 6μ. Οι άντρες της φάλαγγας του Αλέξανδρου, γνωστοί ως Πεζέταιροι, έφταναν τους Ήταν χωρισμένοι σε έξι τάξεις, η καθεμιά σε τρεις λόχους των 512 αντρών και ο κάθε λόχος σε 32 σκηνές των 16 αντρών η καθεμιά. Ο κάθε λόχος υποδιαιρούνταν σε δύο τμήματα των 256 αντρών, που αναπτύσσονταν σε 16 στοίχους βάθους 16 αντρών. Οι συνεχείς ασκήσεις κατέστησαν τη φάλαγγα τρομερή πολεμική μηχανή, ικανή να παίρνει διάφορους σχηματισμούς. Μπορούσε να κινηθεί σε πυκνή τάξη, με τους άντρες σε αποστάσεις 0,9μ. Και τις σάρισες των 5 πρώτων ζυγών να προεξέχουν μπροστά από τον πρώτο. Οι σάρισες των 11 άλλων ζυγών κρατούνταν λοξώς όρθιες, για να καλύπτουν τη φάλαγγα οπό βολές που έπεφταν από επάνω. Όταν αμυνόταν η φάλαγγα πύκνωνε ακόμα περισσότερο - ο κάθε άντρας επικάλυπτε το διπλανό του και ακουμπούσε την ασπίδα του στο βραχίονα του μπροστινού. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 135

11 ΣΟΝΤΟΜΑ. Ο Αλέξανδρος και η οικογένεια του Δαρείου (Ρώμη, Βίλλα Φαρνεζίνα). Βακτριανής κατά του άκρου δεξιού του Αλέξανδρου. Έγινε σκληρή μάχη, αλλά κρατήθηκαν σε απόσταση. Αμέσως μετά, σε υποστήριξη των Βακτριανών, ο Δαρείος διέταξε να επιτεθούν τα 100 άρματα στο δεξιό του. Ήταν η ώρα των Μακεδόνων ακοντιστών. Μια ακόντια βολή προκάλεσε σύγχυση στους αρματηλάτες. Πολλοί σκοτώθηκαν και τα περισσότερα άλογα φοβήθηκαν και έτρεξαν μακριά. Τα απομένοντα άρματα, εκείνα που είχαν πλησιάσει τη φάλαγγα, συνέχισαν να προχωρούν από ένα πειθαρχημένο άνοιγμα το οποίο σχηματίστηκε στις τάξεις των πεζών - για να εξοντωθούν από τη δεύτερη γραμμή μακεδονικού πεζικού. Ο Δαρείος είδε τώρα ότι ο Αλέξανδρος είχε -ή φαινόταν ότι είχε- εμπλακεί πλήρως στο δεξιό πλευρό του και έκρινε ότι ήταν η κατάλληλη στιγμή για να διατάξει όλη τη γραμμή του περσικού ιππικού να εξαπολύσει δύο υπερκερωτικές επιθέσεις, που ήλπιζε να είναι αποφασιστικές. Η αισιοδοξία του ήταν αβάσιμη. Αν ο Δαρείος είχε επικεντρώσει την επίθεσή του κατά των Εταίρων, η έκβαση της μάχης μπορεί να ήταν διαφορετική, αλλά το χτύπημα κατευθυνόταν στο άκρο ελληνικού στρατού και δημιουργήθηκε κενό στο περσικό μέτωπο. Αυτή ήταν η στιγμή που περίμενε ο Αλέξανδρος. Σχεδίαση και προετοιμασία, δόλος, ελιγμός, πρόβλεψη, όλα είναι απαραίτητα στη μάχη, αλλά η κορωνίδα ενός υπέρτατου διοικητή είναι η ικανότητα να επιλέγει, όχι με συνειδητή σκέψη αλλά ενστικτωδώς, εκείνη τη στιγμή ακριβώς που θα επέμβει. Τώρα ο Αλέξανδρος οδήγησε τους Εταίρους σε ορμητική 136 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

12 έφοδο κατά του ίδιου του Δαρείου. Όταν ο Αλέξανδρος, στην κορυφή της εφόδου, είχε φτάσει σχεδόν το βασιλικό άρμα, ο Δαρείος τα έχασε και δείλιασε. Με τον ηνίοχό του τραυματισμένο, ο βασιλιάς πήρε τα χαλινάρια, γύρισε το άρμα και ήταν ο πρώτος που εγκατέλειψε τη μάχη. Το περσικό κέντρο, που νόμισε λανθασμένα ότι ο πληγωμένος ηνίοχος ήταν ο Δαρείος, άρχισε να διαλύεται. Όμως, η μάχη δεν είχε τελειώσει ακόμα. Η προέλαση των Εταίρων και των ταγμάτων της φάλαγγας από πίσω τους είχαν αφήσει κενό στο ελληνικό κέντρο, στο οποίο διείσδυσαν γρήγορα η περσική φρουρά του Δαρείου και το ινδικό ιππικό. Αν στρέφονταν τότε δεξιά κατά του Παρμενίωνα, που ήταν πολύ πιεσμένος, ολόκληρο το αριστερό των Ελλήνων θα κινδύνευε. Αντί γι αυτό κάλπασαν για να πλιατσικολογήσουν τις αποσκευές του Αλέξανδρου, που ήταν σε κάποια απόσταση στα μετόπισθεν. Η πανωλεθρια των ΠερσΩν Ωστόσο, ο Παρμενίωνας υποχρεώθηκε να ζητήσει επείγουσα ενίσχυση από τον Αλέξανδρο. Όπως έγραψε αργότερα ο Στρατάρχης Υποκόμης Μοντγκόμερι, είναι «ένδειξη του εκπληκτικού ελέγχου που είχε ο Αλέξανδρος το ότι έστρεψε αμέσως τους Εταίρους και τους οδήγησε στην άλλη άκρη της μάχης». Πριν, όμως, φτάσει τον Παρμενίωνα έδωσε ιππομαχία με την περσική φρουρά που επέστρεφε από τη λεηλασία του στρατοπέδου βάσης του. Όταν τελικά έφτασε τον Παρμενίωνα, διαπίστωσε ότι οι Θεσσαλοί είχαν αποκρούσει το ΣΕΜΠΑΣΤΙΑΝΟ ΚΟΝΚΑ. Ο Μέγας Αλέξανδρος στο Ναό της Ιερουσαλήμ (Μαδρίτη, Μουσείο Πράντο). Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 137

13 περσικό δεξιό και η κατάσταση είχε αποκατασταθεί. Πολλοί Πέρσες γνώριζαν τώρα ότι ο Δαρείος είχε φύγει και έχασαν το θάρρος τους. Ο Μαζαίος πίστεψε, δικαιολογημένα, ότι η υποχρέωσή του στο Μεγάλο Βασιλιά είχε τελειώσει και απαγκίστρωσε τους άντρες του όσο καλύτερα μπορούσε. Ο Βήσσος και οι δυνάμεις του στο αριστερό των Περσών εγκατέλειψαν, επίσης, το πεδίο της μάχης. Το μόνο που έμενε τώρα στον Αλέξανδρο ήταν να διατάξει γενική καταδίωξη, για να εξασφαλίσει ότι οι Πέρσες δε θα αναδιοργάνωναν ποτέ στρατό. Η καταδίωξη βάθους 56 χιλιομέτρων μέχρι τα Άρβηλα ήταν τόσο άγρια, ώστε λέγεται ότι χάθηκαν άλογα. Βρέθηκε το εγκαταλειμμένο άρμα του Δαρείου, αλλά ο βασιλιάς είχε εξαφανιστεί. Άσχετα με αυτό, ο Αλέξανδρος περιφρονούσε τον Δαρείο τόσο πολύ, ώστε δε θα καταδεχόταν να ασχοληθεί με τη σύλληψή του. Αντίθετα άρχισε αμέσως να κάνει σχέδια για εκστρατείες, προκειμένου να επεκτείνει την αυτοκρατορία του ανατολικά. Μαζεύοντας το στρατό του ο Αλέξανδρος βάδισε προς τη Βαβυλώνα, όπου δέχτηκε την παράδοση του Μαζαίου και ξεκούρασε τους στρατιώτες του. Μετά βάδισε στα Σούσα και μέσω των Περσίδων Πυλών στην Περσέπολη, όπου έμεινε τέσσερις μήνες λεηλατώντας τελικά και καίγοντας τα ανάκτορα του Δαρείου. Στις αρχές του 330 π.χ. η καταδίωξη του Δαρείου τον έφερε βορειοδυτικά. Μετά τη δολοφονία του Δαρείου και την παράδοση ενός από τους δολοφόνους του, του Ναβαζάρνη, ο Αλέξανδρος συνέχισε μέσω Βακτριανής πέρα από τον ποταμό Όξο, καταδιώκοντας τον Βήσσο, το δεύτερο δολοφόνο. Ο Βήσσος προδόθηκε από τους ίδιους τους άντρες του όταν άκουσαν ότι πλησιάζει ο Αλέξανδρος. Δικάστηκε σε περσικό δικαστήριο σαν κοινός εγκληματίας και εκτελέστηκε. ΔΑΡΕΙΟΣ Γ Ο ΚΟΔΟΜΑΝΟΣ Οι αποφασιστικής σημασίας ήττες του Δαρείου στην Ισσό και τα Γαυγάμηλα οφείλονταν σε πολλούς παράγοντες, από τους οποίους δεν ήταν ο μικρότερος η αδυναμία του να παραχωρεί διοίκηση, αν και είχε ικανούς αξιωματικούς όπως ο Μαζαίος και ο Βήσσος. Έτσι, αντιπαρατάχθηκε μόνος του έναντι της ευφυΐας του Αλέξανδρου και παρά το γεγονός ότι ήταν κάποτε τολμηρός και ευφυής διοικητής δεν είχε την ισχύ και την ικανότητα του Αλέξανδρου να εκμεταλλεύεται την κατάλληλη στιγμή. Στα Γαυγάμηλα το αριθμητικό πλεονέκτημα του Δαρείου, σε πεζικό και ιππικό, εξανεμίστηκε από το γεγονός ότι έχασε την πρωτοβουλία και απέτυχε να επιτεθεί γρήγορα με τη δεξιά του πτέρυγα. Ένα ακόμα λάθος του ήταν ότι στηρίχθηκε στα δρεπανηφόρα άρματα, που ήταν ήδη ξεπερασμένα. Ο Δαρείος το βαλε στα πόδια και στις δύο μάχες. Στην Ισσό υπήρχε δικαιολογία, επειδή εκπροσωπούσε την Περσική Αυτοκρατορία και ο θάνατος ή η σύλληψή του θα σήμαινε τη διάλυσή της. Έφυγε για να συγκεντρώσει νέο στρατό και να πολεμήσει πάλι, αν και αιχμαλωτίστηκε όλη η οικογένειά του. Όμως, στα Γαυγάμηλα η πρόωρη φυγή του τερμάτισε κάθε ελπίδα για το μέλλον της Περσίας υπό το σκήπτρο του. Στη διάρκεια των επόμενων έξι μηνών κατόρθωσε να συγκεντρώσει μόλις ιππείς και πεζούς. Ο Αλέξανδρος έμεινε στην Περσέπολη 138 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

14 Οι κάτοικοι της Βαβυλώνας παραδίδουν τα κλειδιά της πόλης τους στον Αλέξανδρο. Ο κατακτητής του κόσμου πέθανε εκεί πιθανόν από δηλητηρίαση φαγητού ή ποτού στην ηλικία των 33 χρόνων τον Ιούνιο του 323 π.χ. Αφού εντυπωσιάστηκε από τους ελέφαντες του περσικού στρατού στη διάρκεια της μάχης των Γαυγαμήλων το 331 π.χ, ο Αλέξανδρος ενσωμάτωσε τα ζώα στις δικές του δυνάμεις και τα χρησιμοποίησε στις εμπόλεμες επιχειρήσεις του. τέσσερις μήνες και μετά καταδίωξε τον Δαρείο βόρεια προς τα Εκβάτανα (Χαμαντάν). Εκεί έμαθε ότι ο Δαρείος είχε διαφύγει προς τα βορειοανατολικά μέσω της διάβασης του όρους Ελμπρούζ, γνωστής ως Πύλες της Κασπίας. Ο Αλέξανδρος συνέχισε την καταδίωξη και στις Ράγες, κοντά στη σημερινή Τεχεράνη, έμαθε ότι ο εχθρός του, που τώρα ήταν χωρίς ηθικό και αναποτελεσματικός, είχε φυλακιστεί από τον Βήσσο και τον Ναβαρζάνη, δύο ισχυρούς διοικητές που είχαν απογοητευθεί από την ηγεσία του. Η μέχρι τότε πιστή στον Δαρείο περσική φρουρά τον είχε εγκαταλείψει βλέποντας το μάταιο της περαιτέρω αντίστασης στον Αλέξανδρο. Ο Αλέξανδρος, ανήσυχος μήπως ο Δαρείος υπό πίεση παραιτηθεί από το θρόνο και ορίσει ως νόμιμο διάδοχο κάποιον άλλο, κάλυψε μέσα στη νύχτα με μια ομάδα ιππέων 64 χιλιόμετρα ερήμου για να βρει τους Πέρσες. Το πρωί είδαν φάλαγγα από κάρα σε κάποια απόσταση. Ο Δαρείος δεν ήταν με το καραβάνι. Τον βρήκαν δολοφονημένο αργότερα σε εγκαταλειμμένη άμαξα. Ο Αλέξανδρος τον τύλιξε με το μανδύα του και τον μετέφερε στην Περσέπολη για να ταφεί με βασιλικές τιμές. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 139

15 Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ - ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ Τότε μίλησε για πολύ στους Θεσσαλούς και στους άλλους Έλληνες, και καθώς του έδιναν θάρρος φωνάζοντας να τους οδηγήσει εναντίον των βαρβάρων, πήρε με το αριστερό χέρι το ακόντιο, παρακαλούσε τους θεούς με το δεξί και ευχόταν, όπως λέει ο Καλλισθένης, αν πράγματι είχε γεννηθεί από τον Δία, να προσφέρουν βοήθεια και ενίσχυση στους Έλληνες. Ο μάντης Αρίστανδρος με λευκή χλαμύδα και χρυσό στεφάνι ήταν έφιππος δίπλα του, κι έδειχνε έναν αετό που πέταξε πάνω από το κεφάλι του Αλεξάνδρου και κατευθυνόταν εναντίον των εχθρών, τούτο ενθάρρυνε πολύ όσους το έβλεπαν, και με αμοιβαίες προτροπές οι ιππείς επιτέθηκαν με ταχύτητα στους εχθρούς, και ακολουθούσε η φάλαγγα σαν κύμα. Προτού όμως συμπλακούν οι πρώτοι, οι βάρβαροι έφυγαν από τις γραμμές τους κι άρχισε η καταδίωξη, καθώς ο Αλέξανδρος οδηγούσε τους νικημένους στη μέση όπου βρισκόταν ο Δαρείος. Γιατί τον είδε από μακριά, στο βάθος, ανάμεσα στους ιππείς της βασιλικής ίλης που βρισκόταν σε παράταξη μπροστά του, όμορφο και ψηλό να στέκεται πάνω σε ψηλό άρμα, τριγυρισμένο από πολλούς λαμπρούς ιππείς, πολύ καλά συγκεντρωμένους γύρω από το άρμα και σε τέτοια παράταξη ώστε να δεχθούν τους εχθρούς. Αλλά όταν είδαν να πλησιάζει ο Αλέξανδρος από κοντά και να ρίχνει όσους έφευγαν σε αυτούς που έμεναν, τρόμαξαν και οι περισσότεροι σκορπίστηκαν. Οι άριστοι και γενναιότεροι άνδρες, σκοτωμένοι μπροστά στον βασιλιά, καθώς έπεφταν ο ένας πάνω στον άλλο, γίνονταν εμπόδιο στην καταδίωξη, γιατί οι ίδιοι και τα άλογα μπερδεύονταν στην τελευταία τους αγωνία. Ο Δαρείος, καθώς έβλεπε ότι όλα τούτα τα φοβερά γίνονταν μπροστά στα μάτια του και ότι οι δυνάμεις που είχαν παραταχθεί έπεφταν κάτω μπροστά του, επειδή δεν ήταν εύκολο να στρίψει το άρμα και να φύγει, γιατί οι τροχοί συγκρατούνταν από τόσα πτώματα, και τα άλογα, κρυμμένα και περικυκλωμένα από το πλήθος των σκοτωμένων, αναπηδούσαν και τρόμαζαν τον ηνίοχο, εγκατέλειψε το άρμα και τα όπλα του, και ανεβαίνοντας, όπως λένε, σε ένα θηλυκό άλογο που μόλις είχε γεννήσει, έφυγε. Αλλά δεν θα ξέφευγε αν δεν έρχονταν και οι άλλοι ιππείς από τον Παρμενίωνα, για να ζητήσουν βοήθεια από τον Αλέξανδρο, λέγοντας ότι είχε συγκεντρωθεί εκεί πολλή δύναμη και οι εχθροί δεν οπισθοχωρούσαν. Κατηγορούν λοιπόν τον Παρμενίωνα ότι σε εκείνη τη μάχη ήταν νωθρός και ανίκανος, είτε γιατί λόγω της ηλικίας έχανε το θάρρος του είτε γιατί, όπως λέει ο Καλλισθένης, δυσφορούσε για την εξουσία και τη μεγάλη δύναμη του Αλεξάνδρου και τον φθονούσε. Ο βασιλιάς, λοιπόν, παρόλο που δυσαρεστήθηκε με την έκκλησή του, δεν είπε την αλήθεια στους στρατιώτες, αλλά έδωσε το σύνθημα για ανάκληση, γιατί τάχα ήθελε να σταματήσει τη σφαγή και γιατί ήταν σκοτάδι. Και προχωρώντας προς το τμήμα που κινδύνευε, άκουσε στο δρόμο ότι είχαν νικηθεί τελείως οι εχθροί και έφευγαν. Πλούταρχος, Αλέξανδρος 33 Υ.Γ. Μάλλον δεν ισχύουν τα όσα υποστηρίζει ο διαπρεπής Νικόλαος Μπουζέ για τον Μ. Αλέξανδρο. Ο μέγιστος των Ελλήνων. 140 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

16 ΣΑΡΛΣ ΛΕ ΜΠΡΕΝ. Ταπισερί με θέμα Μάχη στα Γαυγάμηλα (Μουσείο Βιέννης). Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 141

17 ΑΝΤΟΥΑΝ ΚΟΥΠΕΛ. Ταπισερί, Ο γάμος του Αλέξανδρου και της Ρωξάνης (Μουσείο Βιέννης). ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟ ΦΟΝΤΕΜΠΑΣΣΟ. Ο Αλέξανδρος στην Τροία - Τάφος του Αχιλλέα. (Γκαλερί Ναρντόνι, Πράγα).

18 ΕΠΙΜΥΘΙΟ Τώρα ο Αλέξανδρος ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της Περσικής Αυτοκρατορίας και ως τέτοιος αντιμετωπίστηκε από το λαό. Όμως, πολλοί από τους στρατιώτες ήταν δυσαρεστημένοι με την προοπτική και άλλων εκστρατειών ύστερα από τόσων ετών υπηρεσία μακριά από την πατρίδα τους. Επιπλέον, έφεραν βαρέως το γεγονός ότι ο Αλέξανδρος είχε υιοθετήσει τις περσικές συνήθειες και αμφιέσεις, ενώ φοβούνταν, επίσης, μήπως γίνει τόσο δεσποτικός όσο ήταν οι Πέρσες βασιλείς. ΕΠΙΜΕΤΡΟ Η αυτοκρατορία του Αλέξανδρου δεν είχε μεγάλη διάρκεια ζωής μετά το θάνατό του, εν μέρει επειδή δεν είχε ορίσει διάδοχο και ο γιος του από τη Ρωξάνη, ο μετέπειτα Αλέξανδρος Δ, δεν είχε γεννηθεί ακόμα. Οι στρατηγοί του ήρθαν, σε διένεξη προσπαθώντας ο καθένας να αποκτήσει μεγαλύτερη σφαίρα επιρροής για τον εαυτό του. Αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθούν τρεις μεγάλες δυνάμεις: η Μακεδονία, που κυριαρχούσε στην Ελλάδα, το Βασίλειο των Σελευκιδών, που περιλάμβανε μεγάλο τμήμα της παλιάς Περσικής Αυτοκρατορίας, και η Αίγυπτος, όπου η ιδρυθείσα δυναστεία από το φίλο και βιογράφο του Αλέξανδρου Πτολεμαίο κυριάρχησε για 300 σχεδόν χρόνια μέχρι που έσβησε με το δηλητήριο του φιδιού της Κλεοπάτρας το 30 π.χ. Αν και η αυτοκρατορία του Αλέξανδρου αποδείχτηκε εφήμερη, η επίπτωσή της στην παγκόσμια ιστορία ήταν μεγάλη και διαρκής. Ο Αλέξανδρος ίδρυσε περίπου 70 πόλεις που πολλές είχαν το όνομά του, και ως οχυρά, αλλά και ως πολιτιστικά και εμπορικά κέντρα, εξαπλώνοντας με τον τρόπο αυτό τα ελληνικά ιδανικά και την ελληνική γνώση προς τα ανατολικά, μέχρι την Κίνα. Εξακολουθούν να βρίσκονται αποδείξεις της έκτασης της ελληνιστικής επιρροής: μια αρχαία πόλη που χρονολογείται από την εποχή των Σελευκιδών ή ακόμα του Αλέξανδρου ανακαλύφθηκε στο Άι Κχανούμ του Αφγανιστάν τη Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 143

19 Οι θρύλοι γύρω από τον Αλέξανδρο έγιναν πιο αλλόκοτοι καθώς περνούσαν οι αιώνες, με τα γεγονότα και τη φαντασία να αναμειγνύονται αξεδιάλυτα. Σε αυτή τη μεσαιωνική μικρογραφία γαλλικού ιστορημένου χειρόγραφου του Vauquelin, o Αλέξανδρος εικονίζεται με το παντελόνι και ζακέτα καβάλα σε ένα μυθικό Βουκεφάλα με κέρατο μονόκερου και ουρά παγωνιού. δεκαετία του Εκεί υπάρχουν θέατρο, αγορά, γυμναστήριο, κιονοστοιχίες και ναοί -όλα στοιχεία μιας μεγάλης ελληνικής πόλης που άκμασε επί αιώνες. Ακόμα και μερικά πρώιμα βουδιστικά γλυπτά που βρέθηκαν στην Ινδία φανερώνουν επιρροές από τον ελληνικό κόσμο. Τα ενδιαφέροντα του Αλέξανδρου ήταν σχεδόν απεριόριστα και ανάμεσά τους ο πόλεμος, η ιατρική, η βοτανική, η ζωολογία και η αστρολογία - αντικείμενα τα οποία θα διδάσκονταν σε πολλές σχολές που ίδρυσε. Μια από τις πιο ονομαστές ήταν αυτή της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου, όπου δημιουργήθηκε μεγάλη βιβλιοθήκη και όπου δίδαξαν μεγάλοι επιστήμονες, ανάμεσά τους και ο μαθηματικός Ευκλείδης. Όταν η Ρώμη ανέλαβε τον έλεγχο του ελληνιστικού κόσμου μετά το 190 π.χ., η ελληνική κουλτούρα εμπότισε τη ρωμαϊκή και μαζί έθεσαν τις βάσεις του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. 144 ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΜΑΪΟΣ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2010

20 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ARRIEN: HISTOIRE D ALEXANDRES, L ANABASE D ALEXANDRE LE GRAND, μεταφρασμένη από τα ελληνικά από τον P. Savinel, Paris, Éditions de minuit, 1984, και για το ελληνικό κείμενο (συλλογή LEB με έναν πρόλογο του P.A. Brunt), London, Briant P.: Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ, εκδόσεις Δεληθανάση. DODGE COLONEL: ALEJANDER, London, DROYSEN G.: ALEXANDRE LE GRAND, Traduction Française de J. Benoist-Mechin, Paris 1934, επανέκδοση Bruxelles, Complexe, DROYSEN J.G.: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ (μετάφραση, εισαγωγή, σχόλια: Ρένος, Ήρκος, Στάντης Αποστολίδης), εκδόσεις Τραπέζης Πίστεως FUELER J.: Η ΙΔΙΟΦΥΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΧΑΝΔΡΟΥ, Ποιότητα, Αθήνα, HAMILTON J.R.: ALEXANDER THE GREAT, London HAMMOND N.G.L.: THREE HISTORIANS OF ALEXANDER THE GREAT: THE SOCALLED VULGATE AUTHORS, Diodore, Justin and Curtius, Cambridge, HEISSERER A.J.: ALEXANDER THE GREAT AND THE GREEKS. The epigraphic evidence, University of Oklahoma Press, PLUTARQUE: VIES, τόμος ΙΧ, ALEXANDER-CESAR, Texte etabli et traduit par R Flacelier et E. Chambry, Paris, Belles Lettres, ŒUVRES MORALES, T.V., 1, Texte etabli et traduit par F. Frazier et Ch. Froidefond, Paris, Belles Lettres, PSEUDO-CALLISTHÈNE: LE ROMAN D ALEXANDRE. LA VIE ET LES HAUTS FAITS D ALEXANDRE DE MACEDOINE, Traduit et commenté par G. Bonnoure et B. Serret, Paris, Belles Lettres, RADET G.: ALEXANDRE LE GRAND, Paris, TARN W.W.: ALEXANDER THE GREAT, i) Narrative, ii) Sources and studies, Cambridge, WILCKEN ULRICH: ALEXANDER THE GREAT, LONDON, ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ Γ.: Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΑΛΕΧΑΝΔΡΟΣ, Επικοινωνίες Α.Ε. Αθήνα, ΚΑΡΥΚΑ-ΜΑΡΚΑΝΤΩΝΑΤΟΥ: Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Περισκόπιο, Αθήνα, ΠΟΛΥΑΙΝΟΣ: ΣΤΡΑΤΗΓΗΜΑΤΑ, Κάκτος, Οι Έλληνες. ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ ΔΙΟΔΩΡΟΣ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, B.G. Teubner, Leipzig, COHEN, A., THE ALEXANDER MOSAIC: STORIES OF VICTORY AND DEFEAT, Cambridge, CUMMINGS, L.V., ALEXANDER THE GREAT, New York, FILDES, A. & FLETCHER, J., ALEXANDER THE GREAT: SON OF THE GODS, Los Angeles, FULLER J.V.C., GENERALSHIP OF ALEXANDER THE GREAT, Collingdale, MARSDEN E.W., THE CAMPAIGN OF GAUGAMELA, Liverpool, RUFUS Q.C., THE HISTORY OF ALEXANDER, trans. Yardley, London SEKUNDA N., THE PERSIAN ARMY BC, Oxford ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΒΙΟΙ. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΗΘΙΚΑ. ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ. ΣΤΡΑΒΩΝΑΣ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ. ΑΡΡΙΑΝΟΣ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΙΣ. ΚΟΙΝΤΟΣ ΚΟΥΡΤΙΟΣ ΡΟΥΦΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ. ΠΑΙΝΙΟΣ Ο ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ, ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. ΦΛΑΒΙΟΣ ΙΩΣΗΠΟΣ, ΙΟΥΔΑΪΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ. ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ, ΗΡΟΔΟΤΟΣ Ή ΑΕΤΙΩΝ. Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΓΑΥΓΑΜΗΛΑ 145

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΙΛΙΠΠΟ Β Ο Φίλιππος της Μακεδονίας ή Φίλιππος Β o Μακεδών (382 336 π.χ.)ήταν ο βασιλιάς που έκανε τη Μακεδονία ισχυρό κράτος, ένωσε υπό την ηγεμονία του τα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας.

Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Πρόταση διδασκαλίας Κεφάλαιο Ζ Ηανάπτυξητης Μακεδονίας. Ενότητα 4. Το έργο του Αλέξανδρου Κύρια σημεία της ενότητας Περιγραφή της γεωγραφικής έκτασης και της ποικιλίας των λαών του κράτους που δημιούργησε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Ιστορία

Αρχαία Ελληνική Ιστορία Αρχαία Ελληνική Ιστορία Ενότητα 13: Αλέξανδρος Αγγελική Σύρκου Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη

Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Επανάληψη Κωνσταντίνος: από τη Ρώμη στη Νέα Ρώμη Ο Κωνσταντίνος Βυζάντιο 1. Αποφασίζει τη μεταφορά της πρωτεύουσας στην Ανατολή κοντά στο αρχαίο Βυζάντιο: νέο διοικητικό κέντρο η Κωνσταντινούπολη 2. 313

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Το βασίλειο της Μακεδονίας Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Το βασίλειο της Μακεδονίας Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Το βασίλειο της Μακεδονίας ΠΕρύϊέί ιίΐ..ι:ιχιιι/.:. στη νκπλ-ιν,.ι Τετρακόσια χρόνια πριν από τη γέννηση του Χριστού, το ισχυρότερο βασίλειο στο βορειοελλαδικό χώρο ήταν το βασίλειο της Μακεδονίας. Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας

Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Ο Μ.Αλέξανδρος εικονίζεται σε εξάρτηµα της πολεµικής του πανοπλίας στον ΙΙ βασιλικό τάφο της Βεργίνας Το 274π.Χ. ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος κατέλαβε αιφνιδιαστικά τη Μακεδονία, όταν βασίλευε σ αυτήν

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου

Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Η ιστορία του Φερδινάνδου Συγγραφέας: Μούνρω Λιφ. Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Μια φορά κι έναν καιρό στην Ισπανία υπήρχε ένας μικρός ταύρος που το όνομά του ήταν Φερδινάνδος. Όλοι οι άλλοι μικροί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

και οι Μακεδόνες Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΣΙΑ

και οι Μακεδόνες Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΣΙΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ 2 Ο Μέγας Αλέξανδρος 6 Ο Μέγας Αλέξανδρος γεννήθηκε το 356 π.χ. και πέθανε το 323 π.χ. Ήταν ένας από τους σπουδαιότερους στρατηλάτες που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Σε ηλικία είκοσι

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Β - Γ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν;

ΚΑΡΤΑ: α. Γιατί μετακινούνταν οι άνθρωποι της Κύπρου κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ποιοι μετακινούνταν; Πού μετακινούνταν; Πώς μετακινούνταν; ΚΑΡΤΑ: α Πηγή 1: Κείμενο αρχαιολόγου Χιλιάδες ειδώλια, μικρά και μεγάλα, βρέθηκαν σε διάφορα ιερά της Κύπρου. Οι προσκυνητές αφιέρωναν τα ειδώλια στους θεούς και τις θέες τους. Πολλοί άνθρωποι όπως αγρότες,

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης.

Οι ποντικοί και το τυρί Δεξιότητες: Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Σταμάτημα και αλλαγή κατεύθυνσης. Οι ποντικοί και το τυρί Τρέξιμο σε διάφορες κατευθύνσεις και με διάφορες ταχύτητες. Οργάνωση: Εργασία σε ζευγάρια. Τα δυο παιδιά είναι οι ποντικοί και η μπάλα το τυρί. Ο ένας ποντικός κρατά το τυρί Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του

1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΚΤΟΝΟΣ (976-1025) 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα ΠΑΙ ΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Το 958 µ.χ.. γεννιέται ο Βασίλειος ο Β, γιος του Ρωµανού και της Θεοφανώς. Γιαγιά του από την πλευρά του πατέρα του ήταν η Ελένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης

ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ. Οδυσσέας Περαντζάκης ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ Οδυσσέας Περαντζάκης Α 2 Η Σπάρτη ήταν πόλη-κράτος στην Αρχαία Ελλάδα. Ήταν χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ευρώτα στη Λακωνία. Η Σπάρτη έχει μείνει γνωστή στην παγκόσμια ιστορία για τη στρατιωτική

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6

ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ. Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΡΟΥΠΕΛ, ΧΡΗΣΤΟΥ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑ Ονοματεπώνυμο: Χρήστος Αριστείδου Τάξη: Γ 6 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Τι είναι το Ρούπελ; Το Ρούπελ είναι οχυρό και πρόκειται για το μεγαλύτερο συγκρότημα της οχυρωμένης τοποθεσίας κατά μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική, Πόλεμος, Στρατηγική

Πολιτική, Πόλεμος, Στρατηγική ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα2:Ο πόλεμος στην εποχή του χαλκού Γιώργος Μαργαρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ (σελ.84-97) Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί 1. Να αντιστοιχήσετε τις λέξεις της στήλης Α με αυτές της στήλης Β. Α Β Α. Βασιλεία α. Δικαίωμα να ψηφίζουν για ζητήματα της πόλης είχαν όλοι οι πολίτες, ακόμα και οι πιο φτωχοί Β. Αριστοκρατία β. Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 3: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή;

Διδακτική πρόταση 3: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Διδακτική πρόταση 3: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι κατά την Αρχαϊκή Εποχή; Ερωτήματα κλειδιά: 2 Ποιες ήταν οι σχέσεις ανάμεσα στις ομάδες; Ποιοι ήταν οι αρχηγοί των ομάδων; Σύνδεση με προηγούμενα μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ ) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ.

Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ ) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη 3 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. 15-19) Οι Περσικοί Πόλεμοι (κεφ. 15-19) ΑΣΚΗΣΗ 1. Αντιστοιχίζω ό,τι ταιριάζει : Μάχη Μαραθώνα Παυσανίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα

Αρχαία Ρώμη. Ιφιγένεια Λιούπα Αρχαία Ρώμη Ιφιγένεια Λιούπα Η αρχαία Ρώμη ξεκίνησε από την ιταλική χερσόνησο κατά τον 8ο αιώνα π.χ. Με επίκεντρο την πόλη της Ρώμης εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες του αρχαίου κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Εχοντας εμφανιστεί στη Γη πριν από τέσσερα

Εχοντας εμφανιστεί στη Γη πριν από τέσσερα Στην αυγή της ιστορίας Μισοί άνθρωποι, μισοί ζώα, οι θεοί των Αιγυπτίων είναι χιλιάδες. Ο Θεός του Ήλιου, ο Ρα, είναι επίσης και ο πατέρας του φαραώ που κυβερνάει. Εχοντας εμφανιστεί στη Γη πριν από τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε:

ΟΜΑΔΑ Α. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε: ΟΜΑΔΑ Α Θέμα: Γέννηση και πρώτα χρόνια 1. Πού και πότε γεννήθηκε ο Μέγα Αλέξανδρος; 2. Ποιοι ήταν οι γονείς του; 3. Ποιος ήταν ο Βουκεφάλας και τη σχέση έχει με το Μέγα Αλέξανδρο; 1. την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΗΝΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΑ ΑΡΧΙΚΗ

ΣΚΗΝΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΑ ΑΡΧΙΚΗ Scratch 1. Σκηνικό (Αρχική Έχασες Κέρδισες). Η πρώτη μου δουλειά όταν φτιάχνω ένα παιχνίδι είναι πάω στο ΣΚΗΝΙΚΟ - ΥΠΟΒΑΘΡΑ και να σχεδιάσω (ή να αντιγράψω μια εικόνα από το διαδίκτυο ή από οπουδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα

Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΑΡΑΜΥΘΙ Κέλλυ Παντελίδη Ένας δράκος στην Ανάποδη Παραμυθοχώρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου:

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 21 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής).

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Preventing Honour Related Violence by education and dialogue through Immigrant NGOs ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ Μελέτη περίπτωσης Φόνος για λόγους τιμής ΟΝΟΜΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ: Τhe Angelou Centre ΧΩΡΑ: Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Ματ με δύο βαριά κομμάτια Ματ με Βασίλισσα Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Ματ με δύο βαριά κομμάτια Ματ με Βασίλισσα Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Ματ με δύο βαριά κομμάτια Ματ με Βασίλισσα Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Σημείωση: Βαριά κομμάτια = Πύργοι και Βασίλισσα Ελαφρά κομμάτια = Ίπποι και Αξιωματικοί Κομμάτια = Βασιλιάς, Βασίλισσα, Πύργοι, Ίπποι

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Η πορεία προς την Ανάσταση...

Η πορεία προς την Ανάσταση... Η νύχτα της Ανάστασης Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου χτυπούν χαρούμενα οι καμπάνες. Οι χριστιανοί φορούν τα γιορτινά τους και πηγαίνουν στην εκκλησία για να γιορτάσουν την Ανάσταση του Χριστού. Στα

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Για να βρούµε τον αριθµό ίσως χρειαζόµαστε έναν πολύ δυνατό υπολογιστή και αν θελήσουµε να τον γράψουµε σίγουρα πολλά χιλιόµετρα χαρ

Για να βρούµε τον αριθµό ίσως χρειαζόµαστε έναν πολύ δυνατό υπολογιστή και αν θελήσουµε να τον γράψουµε σίγουρα πολλά χιλιόµετρα χαρ 376 625 Για να βρούµε τον αριθµό 376 + 625 ίσως χρειαζόµαστε έναν πολύ δυνατό υπολογιστή και αν θελήσουµε να τον γράψουµε σίγουρα πολλά χιλιόµετρα χαρτιού. Όµως τουλάχιστον τα τρία τελευταία ψηφία του

Διαβάστε περισσότερα

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών

Υπατία. Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Υπατία Τετάρτη20 Νοεµβρίου 2013 Σχολικό έτος 2013-2014 Εργασία της µαθήτριας Ελευθεριάδη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Dr. Σταυρούλα Πατσιοµίτου 1 ο ΠρότυποΠειραµατικόΓυµνάσιοΑθηνών Τµήµα Β1 Βιογραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ

ΕΙΔΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ ΕΙΔΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΕΠΟ ΔΙΑΦΟΡΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ Η ΓΕΝΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΣΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΥΝΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΠΑΝΤΟΤΕ ΣΕ ΚΑΘΕ ΑΓΩΝΑ H ΕΙΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

3. Μεσοποταμιακή Τέχνη

3. Μεσοποταμιακή Τέχνη 3. Μεσοποταμιακή Τέχνη 1 Η Μεσοποταμία, η χώρα δηλαδή που βρέχεται απο τους δύο μεγάλους ποταμούς τον Τίγρη και τον Ευφράτη, διεκδικεί τα πρωτεία στον πολιτισμό. Οι Σουμέριοι το 4.000π.Χ δίνουν στην ανθρωπότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα

Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα Μαρία Παντελή, Β1 Γυμνάσιο Αρχαγγέλου, 2013-2014 Διδάσκουσα: Γεωργία Τσιάρτα Ο Ρίτσαρντ Ντέιβιντ Μπαχ γεννήθηκε στις 23 Ιουνίου 1936, στο Oak Park, του Illinois. Ξεκίνησε τις σπουδές του στο Long Beach

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

A film by 8o dimotiko Agiou dimitriou

A film by 8o dimotiko Agiou dimitriou A film by 8o dimotiko Agiou dimitriou Kostas and Sofia pictures present... TA ΠΑΙΔΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΙΑ Γεννήθηκε στην Πίζα της Ιταλίας και από νωρίς έδειξε σημεία μιας αξιοσημείωτης ιδιοφυΐας. Ο πατέρας του

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ: ΠΡΟΤΥΠΟ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ Αναστασία Τούρτα Επίτιμη Διευθύντρια Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Ο Αλέξανδρος νικά τον Δαρείο. Εικονογραφημένο

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ.

Βασιλικοί Παίδες. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ. Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ΙΖ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΓΩΝ Βασιλικοί Παίδες για Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα μαθη τές Δ -Στ Τάξης Δημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία

Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία Ομάδα: Μομφές Μέλη: Δανιήλ Σταμάτης Γιαλούρη Άννα Βατίδης Ευθύμης Φαλαγγά Γεωργία ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ H γενική τάση των κατοίκων της Αιγύπτου στις επιστήμες χαρακτηριζόταν από την προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν

Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν η πρώτη φορά στη Γερμάνια και νιώσαμε ενθουσιασμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21

Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου :21 Ημερομηνία 12/12/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/i-singrafeas-giota-gouveli-ke-i-proti-kiria/ Η συγγραφέας Γιώτα Γουβέλη και «Η πρώτη κυρία» Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Σουτ σε στόχο με ακρίβεια

Σουτ σε στόχο με ακρίβεια Σουτ σε στόχο με ακρίβεια Σουτ σε στόχο με ακρίβεια, με το μέσα μέρος του ποδιού Σταμάτημα της μπάλας με το πόδι, αριστερό και δεξί Διαθέτω χρόνο (κάποια δευτερόλεπτα) για να είμαι ήρεμος/μη και σίγουρος/ρη

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ

ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1 ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΙΝΔΟ 1. Αξιωματικός 2. Λοχίας 3. 1 ος Φαντάρος 4. 2 ος Φαντάρος 5. 3 ος Φαντάρος 6. 4 ος Φαντάρος 7. 5 ος Φαντάρος 8. 6 ος Φαντάρος 9. 8 ος Φαντάρος 10. Ελληνοπούλα 11. Ελληνοπούλα 12.

Διαβάστε περισσότερα

Παπαζώης Τριαντάφυλλος

Παπαζώης Τριαντάφυλλος digitalarchive publishing by tag Παπαζώης Τριαντάφυλλος Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή που ανέτρεψε τα δεδομένα στη Βεργίνα! Έπειτα από πολυετή έρευνα αποκάλυψε ότι στον τάφο της Βεργίνας δεν βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης

Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου δασκάλα, κυρία Ειρήνη Καραγιάννη, που µας δίδαξε µε τόση αγάπη και χαρά όλα τα µαθήµατα της Γ και Τάξης 6ο Γυµνάσιο Νέας Ιωνίας Τάξη:Α Τµήµα:2 Μάθηµα:Αρχαία Ιστορία ιδάσκουσα:ελ.σάρδη Η ΘΕΑ ΑΘΗΝΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:ΣΕΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΪΟΣ 2015 Αφιερώνω αυτή τηνεργασία στην αγαπηµένη µου

Διαβάστε περισσότερα

"Συρακουσία" το πλοίο του Ιέρωνα

Συρακουσία το πλοίο του Ιέρωνα 0ι Συρακούσες, το μεγαλύτερο ελληνιστικό κέντρο στη Δύση, ήτανε ως την κυριαρχία των Αράβων μία από τις μεγαλύτερες και ωραιότερες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας. Από αυτό το παρελθόν ανήκουν τα παραμείναντα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΙΑΤΑΓΗ ΠΑΡΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΟΣ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί, Στρατεύσιμο και Πολιτικό Προσωπικό της Τακτικής Αεροπορίας, Σε εκτέλεση σχετικής απόφασης του ΚΥΣΕΑ αναλαμβάνω σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση της αμυντικής υποομαδικής τακτικής Μ. ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ

Εκπαίδευση της αμυντικής υποομαδικής τακτικής Μ. ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ Εκπαίδευση της αμυντικής υποομαδικής τακτικής Η ΤΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΥΠΟΟΜΑΔΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Τακτική των υποομάδων είναι η συντονισμένη συμπεριφορά (συνεργασία) δύο ή περισσοτέρων παικτών στις διάφορες αμυντικές καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ

ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ ΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤΝΔΕΜΟΤ ΠΡΟΠΟΝΗΣΩΝ ΦΑΝΙΩΝ «ΠΑΓΚΡΗΣΙΟ» (30-31/5/2009) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΕΝΟΣΗΣΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΣΑΤΡΟΤ ΔΙΑΜΑΝΣΟΠΟΤΛΟΤ 1. ΠΡΟΛΟΓΟ Α) τι είναι προπονητής Β) ποιος είναι ο Έλληνας προπονητής 2. ΚΤΡΙΩ ΘΕΜΑ: ΑΜΤΝΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΟΜΑΔΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΟΥ ΣΕΡΒΙΣ Οι κανονισμοί του παιχνιδιού επιτρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Κατά τους αρχαίους ιστορικούς Πλούταρχο 1 και Κουίντο

Κατά τους αρχαίους ιστορικούς Πλούταρχο 1 και Κουίντο Ισσός ή Γαυγάµηλα; Νέοι προβληµατισµοί Κατά τους αρχαίους ιστορικούς Πλούταρχο 1 και Κουίντο Ρούφο, η Ρόδος και η Κύπρος είχαν δωρίσει στον Μ. Αλέξανδρο, κατά την εκστρατεία του στην Ασία, η πρώτη ένα

Διαβάστε περισσότερα