ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (3/4 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με σέπια, μελάνι, μπλε γκουάς και γραφίτη, σε χαρτί, 28,8 x 46,7 εκ. (Ηarvard University Houghton Library)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (3/4 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με σέπια, μελάνι, μπλε γκουάς και γραφίτη, σε χαρτί, 28,8 x 46,7 εκ. (Ηarvard University Houghton Library)"

Transcript

1 ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (3/4 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με σέπια, μελάνι, μπλε γκουάς και γραφίτη, σε χαρτί, 28,8 x 46,7 εκ. (Ηarvard University Houghton Library) ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (3/4 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με σέπια, μελάνι, μπλε γκουάς και γραφίτη, σε χαρτί, 28,8 x 46,7 εκ. (Ηarvard University Houghton Library) 200

2 ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (4 Νοεμβρίου 1849), σχέδιο με υδρόχρωμα, σέπια, μελάνι, χρώμα Κίνας και γραφίτη, σε χαρτί, 20,8 x 29,2 εκ. (Harvard University Houghton Library) Κεντρικό θέμα του πίνακα είναι το σεράι του κυβερνήτη του Αργυροκάστρου, το οποίο και τονίζει ο E.L. με λευκό χρώμα. (Το κτίριο υπάρχει και σήμερα). Όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι φιγούρες των μουσουλμάνων γυναικών, στο κάτω αριστερό μέρος, για τις οποίες ο Lear γράφει αυθημερόν στο ημερολόγιό του: «Από τις πιο μεγάλες εκπλήξεις που γνώρισα στο ταξίδι μου ήταν οι φορεσιές των μουσουλμάνων γυναικών του Αργυροκάστρου. Απορώ ποιος ανακάλυψε αυτό το ένδυμα και πως είναι δυνατόν να το φορούνε ανθρώπινα όντα, που τα κάνει να μοιάζουν με τέρατα. Το κεφάλι τους είναι καλυμμένο με λευκή μάσκα, με δυο μικρές σχισμές για τα μάτια. [...] Τα χέρια κρύβονται με βαριά υφάσματα. Ένα ογκώδες πανωφόρι με ρίγες καλύπτει όλο το σώμα.» Αν σε αυτά προσθέσουμε το μωβ παντελόνι και τις καναρινί μπότες με τις ροζ φούντες, τότε καταλήγουμε στην πιο εξωφρενική εκδοχή της ιστορίας της γυναικείας φορεσιάς». O E.L. φιλοτέχνησε εννιά τουλάχιστον σχέδια με θέμα το Αργυρόκαστρο, το οποίο και περιγράφει λεπτομερώς στο κείμενό του: «Η γενική εμφάνιση του Αργυροκάστρου είναι επιβλητική. Από μακριά φαίνεται σαν μια μεγάλη πυραμίδα κατοικιών, που είναι χτισμένες σε τρία διαφορετικά επίπεδα, τα οποία συνδέονται από ένα υδραγωγείο. [...] Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό του τόπου είναι ένα μαύρο ερειπωμένο κάστρο, που εκτείνεται σε όλη την κορυφογραμμή, με τους περήφανους πύργους του έστω και σε αποσύνθεση - πάνω από τα διάσπαρτα σπίτια από κάτω». 201

3 ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (4 Νοεμβρίου 1849), σχέδιο με υδρόχρωμα, σέπια, μελάνι, χρώμα Κίνας και γραφίτη, σε χαρτί, 20,8 x 29,2 εκ. (Harvard University Houghton Library) Argyro Kastro, γράφει ο Lear κάτω αριστερά. Είναι το τέταρτο σχέδιο που φιλοτέχνησε την ίδια ημέρα! Ο ανήσυχος καλλιτέχνης είχε αγχωθεί για το εάν θα προλάβαινε να σκιτσάρει όλα όσα του άρεσαν στην πόλη αυτή: «Εργάστηκα σκληρά, μέχρι που νύχτωσε. Αλλά το Αργυρόκαστρο είναι ένας τόπος θαυμάσιος, με πολλά όμορφα τοπία. Γι αυτό ένας καλλιτέχνης νοιώθει θυμωμένος με τον εαυτό του, γιατί δεν μπορεί να αποφασίσει που θα σταθεί για να ζωγραφίσει, όταν μάλιστα ο χρόνος τον πιέζει. Πράγματι για να βρεθεί κάποιος σε διάφορα σημεία της πόλης δεν είναι εύκολη υπόθεση. Αν και τα σπίτια φαίνονται κοντά μεταξύ τους, χωρίζονται - στην πραγματικότητα - μεταξύ τους από βραχώδη ή δύσβατα ρέματα. Το μόνο σίγουρο είναι ότι μπορείς να δεις από παντού το φεγγάρι, το ερειπωμένο υδραγωγείο και τον πανέμορφο ορίζοντα της πεδιάδας, με τα χιονισμένα βουνά στο βάθος». Φεύγοντας ο E.L. από το Αργυρόκαστρο έγραψε: «Ανυπομονώ να φτάσω στα Γιάννενα. Υπάρχουν πολλές πολυτέλειες και τρόφιμα σε αυτή την πόλη της Ηπείρου, όπως γαλοπούλες και γλώσσες, καλό κρασί και άλλες ευχάριστες διασκεδάσεις, που δεν έχουν σχέση με ό,τι συνάντησα κατά το ταξίδι μου στην Αλβανία». Να μην ξεχνάμε ότι ο Lear ήταν ένας κλασικός άγγλος. 202

4 ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (1851), χρωμολιθογραφία, 12,0 x 19,0 εκ., (Ζωσιμαία Βιβλιοθήκη, Ιωάννινα) ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (3 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με υδρόχρωμα, σέπια, σινική μελάνη και γραφίτη, σε γκρι χαρτί, 33,0 x 50,8 εκ. (Harvard University Houghton Library) 203

5 204

6 ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (2/4 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με μελάνι σέπιας, σέπια, μπλε γκουάς και γραφίτη, 31,0 x 50,7 εκ. (Harvard University Houghton Library) Από τα πιο όμορφα σχέδια που έκανε ο Lear στο Αργυρόκαστρο. Ξεφεύγει από τον χαρακτήρα ενός πρόχειρου σκίτσου και αποτυπώνει με εξαιρετική λεπτομέρεια το κάστρο, τα κτίρια και ένα τζαμί, που είναι και το κεντρικό του θέμα. Τη σκηνή συμπληρώνουν οι απαραίτητοι «...τεμπέληδες αλβανοί, που καπνίζουν μακάριοι». Γράφει στο ημερολόγιό του: «Όλα θα ήταν καλύτερα αν δεν διαιωνιζόταν το πανάρχαιο έθιμο της βεντέττας. Τα σπίτια των αντιπάλων οικογενειών τοποθετούνται στις αντίθετες πλευρές του δρόμου, και οι κάτοικοί τους είναι απόμακροι μεταξύ τους και έτοιμοι να συνεχίσουν την αιματηρή κληρονομική τους έχθρα. Μόνο στην περίοδο του Αλή Πασά είχε εξαφανιστεί το βάρβαρο αυτό έθιμο και οι οικογένειας ζούσαν αρμονικά». Φεύγοντας ο E.L. από το Αργυρόκαστρο ήταν ήδη εκνευρισμένος, γιατί ο ντόπιος ξεναγός του ήθελε επτά δολάρια για τις υπηρεσίες του, ενώ αυτός ήθελε να του δώσει μόνο ένα. Επίσης η ομίχλη τον εμπόδιζε να δει καθαρά την πόλη και μόνο οι βουνοκορφές με τον καθαρό ουρανό ήταν ορατές. Ακόμη ο κάμπος μέχρι να φτάσει στη Δρόπολη ήταν γεμάτος με μαύρη λάσπη και τα άλογά του δυσκολεύονταν να προχωρήσουν. «Παρότι έχω ακούσει πολλά για την πεδιάδα της Δρόπολης, εμένα δεν με ενθουσίασε...», γράφει. «Ευτυχώς, καταλήξαμε σε ένα μικρό και όμορφο χωριό, την Επισκοπή, που έχει μια ενδιαφέρουσα εκκλησία και ένα χάνι, όπου σταματήσαμε για να φάμε λίγο ψωμί και τυρί, πράγμα που προκάλεσε στους παρευρισκόμενους γέλιο...». 205

7 ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (3 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με υδρόχρωμα, σέπια, μελάνι και γραφίτη, σε χαρτί, 29,0 x 46,3 εκ. (Harvard University Ηoughton Library) ΑΡΓΥΡΟΚΑΣΤΡΟ (2/4 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με μελάνι σέπιας, σέπια, μπλε γκουάς και γραφίτη, 31,0 x 50,7 εκ. (Harvard University Houghton Library) 206

8 ΔΕΛΒΙΝΟ (20/21 Απριλίου 1857), σχέδιο με υδρόχρωμα, σέπια και μελάνι σε καφέ χαρτί, 37,5 x 51,5 εκ. (ιδιωτική συλλογή) Το Δέλβινο (αλβανικά Delvina) είναι πόλη της Βορείου Ηπείρου, που απέχει 15 χλμ. από τους Αγίους Σαράντα, που είναι το επίνειό του στο Ιόνιο. Ο Ε.L. το επισκέφτηκε τον Απρίλιο του 1857, κατά την τελευταία του περιοδεία στην Ήπειρο. Αποτελούσε το εμπορικό κέντρο μιας μεγάλης και κλειστής πεδιάδας, που διαρρέεται από τον ποταμό Μπίστριτσα και χωρίζεται από τη θάλασσα από παράκτια λοφοσειρά που εκτείνεται απέναντι και βόρεια της Κέρκυρας. Γύρω του αναπτύχτηκαν διάφοροι οικισμοί, που σήμερα αποτελούν τις δέκα συνοικίες του. Οι μισοί - περίπου - από τους κατοίκους του είναι μωαμεθανοί και οι άλλοι μισοί χριστιανοί. Στην αρχαιότητα και μέχρι τους βυζαντινούς χρόνους φαίνεται ότι η περιοχή ήταν πυκνοκατοικημένη, όπως αποδεικνύουν τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα διασωζόμενα ερείπια. Κοντά στο Δέλβινο βρισκόταν μια αρχαιότατη πόλη της Ηπείρου, η Φοινίκη, για την οποία ο ιστορικός Πολύβιος παραδίδει ότι οι ηπειρώτες την όρισαν σαν πρωτεύουσα του Κοινού των Ηπειρωτών το έτος 234 π.χ., επειδή ήταν η πιο πλούσια και η πιο οχυρωμένη πόλη. Η Φοινίκη, το σημερινό Φοινίκι, διατηρεί το αρχαιοελληνικό της όνομα. Εδώ βρέθηκαν θέατρο, τάφοι, ναός της Αθηνάς, γυμνάσιο κλπ. Κατά την τουρκοκρατία το Δέλβινο ήταν οχυρή πόλη και πρωτεύουσα της γύρω περιοχής. Όταν το κατέλαβε ο Αλή Πασάς έχτισε ισχυρό κάστρο, ερείπια του οποίου διασώζονται μέχρι σήμερα. Στις 16 Φεβρουαρίου 1914 η περιοχή του Δελβίνου, μαζί με τους Αγίους Σαράντα, κήρυξε την ανεξαρτησία της από το αλβανικό κράτος. Ο ελληνικός στρατός το απελευθέρωσε στη διάρκεια του 20ου αιώνα τρεις φορές. 207

9 Ο Εdward Lear ζωγραφίζει και γράφει, σχέδιο από καρτούν, 2012 Ο Εdward Lear σε καρικατούρα, σχέδιο άγνωστου,

10 8 209

11 210 Ο Edward Lear σε προχωρημένη ηλικία, φωτογραφίες, c. 1880

12 ΤΟΠΙΟ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΑΛΒΑΝΙΑ (1848/1849, σχέδιο με υδρόχρωμα, μαύρο μελάνι και γραφίτη, σε κρεμ χαρτί, 13,2 x 24,9 εκ. (Yale Center for British Art, USA) 211

13 212 OI ΠΕΛΕKANOI THΣ ΑΥΛΩΝΑΣ (1851), χρωμολιθογραφία (λεπτομέρεια), 12,0 x 19,0 εκ. (Ζωσιμαία Βιβλιοθήκη, Ιωάννινα)

14 ΑΥΛΩΝΑ (20 Οκτωβρίου 1848), σχέδιο με υδρόχρωμα, μελάνι σέπιας και γραφίτη, σε κρεμ χαρτί, 34,7 x 52,8 εκ. (Harvard University Houghton Library) «Η πόλη της Αυλώνας έχει πολλά τζαμιά, παζάρια και φωλιές πελαργών, οι οποίοι φτάνουν εκεί από τις 15 μέχρι 20 Μαΐου και αναχωρούν πριν από τις 15 Αυγούστου. Κατά τα άλλα είναι μια φτωχή και έρημη πόλη. [...] Έμεινα στην κατοικία ενός γερμανού γιατρού, ένα διώροφο ξύλινο οίκημα με θέα την πόλη, την πεδιάδα και τη θάλασσα. Διάβασα με απληστία τις γερμανικές εφημερίδες που βρήκα εκεί και ενημερώθηκα για όλα τα γεγονότα που συμβαίνουν στην Ευρώπη. Πριν από το δείπνο ο γερμανός οικοδεσπότης μου άρχισε ένα μακρύ πολιτικό μονόλογο και ευχήθηκε να πέσουν τα κεφάλια όλων των ευρωπαίων βασιλιάδων, επιεδή είναι υπαίτιοι για ότι κακό συμβαίνει στον κόσμο. [...] Μου έδωσε και έναν υπηρέτη οδηγό τον Αναστάσιο, για να με πάει στα Ακροκεραύνια όρη και τα χωριά της Χειμάρρας, όπου δεν έχει πατήσει μέχρι τώρα το πόδι του εγγλέζος επισκέπτης. [...] Η Αυλώνα είναι κτισμένη στις όχθες ενός ημικυκλικού κόλπου και περικλείεται από τη μια πλευρά από το βουνό και από την άλλη από τη θάλασσα και από τη νήσο Sázona [Σάσων]. Επέστρεψα στο σπίτι το μεσημέρι για το γεύμα, αλλά οι αναρίθμητες επιθέσεις των μυγών με έκαναν να χαρώ όταν το φαγητό τελείωσε.[...] Εκεί που καθόμαστε έπεσε από την τσάντα μου ένα κομμάτι από ινδικό καουτσούκ [γομολάστιχα] και αναπήδησε στο πάτωμα. Οι δυο παριστάμενοι ορθόδοξοι γκέγκηδες σηκώθηκαν όρθιοι, φώναξαν έντρομοι Shaitan! Shaitan και έφυγαν ουρλιάζοντας!». 213

15 ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΥΔΕΣΙ ΣΤΟ ΤΕΠΕΛΕΝΙ (1 Νοεμβρίου 1948), σχέδιο με μελάνι σέπιας και γραφίτη, σε κρεμ χαρτί, 23,2 x 50,3 εκ. (Harvard University Houghton Library) Οδεύοντας προς το Τεπελένι, από την Αυλώνα, ο E.L. αφηγείται ένα περιστατικό, με το συνηθισμένο αυθορμητισμό του: «Η συνοδεία μου αυξήθηκε κατά ένα άτομο, που ήταν φρουρός του Λόρδου Μπάυρον στο Μεσολόγγι. Μου είπε και κάποια ανέκδοτα για τον Ποιητή, που - όμως - δεν είχαν ούτε αρχή, ούτε τέλος. Το μεσημέρι γευμάτισα με τους ντόπιους κατοίκους, οι οποίοι και ήταν ενθουσιασμένοι, γιατί είχαν πληροφορηθεί τη φυγή του αυτοκράτορα της Αυστρίας από τη Βιέννη. Ήταν όλο χαρά για την πτώση του τυράννου. Μάταια προσπάθησα να αλλάξω την κουβέντα. Όταν όμως άρχισαν να επιτίθενται εναντίον της Αγγλίας με σκληρές εκφράσεις έπαυσα να είμαι παθητικός ακροατής, και τους είπα στα ιταλικά τα οποία γνώριζαν - ότι σαν επισκέπτης δικαιούμαι να έχω διαφορετικές απόψεις από τις δικές τους και τους ζήτησα να μιλήσουμε για πελεκάνους ή μπαρμπούνια, ή για ό,τι άλλο ήθελαν και να αφήσουμε στην άκρη την πολιτική». Το πρόχειρο ανωτέρω σχέδιο απεικονίζει την κοιλάδα του Αώου (Viossa) και τα βουνά του Κούδεσι και της Νεμέρτσικας στο βάθος. Δεξιά ένας ντόπιος ακουμπάει στα ερείπια ενός κτίσματος πιθανόν αρχαίου. Ο ποιητής και πεζογράφος Νίκος Καββαδίας ( ) κατέλειπε δύο σύντομα διηγήματα που έγραψε στο Κούδεσι όπου πολέμησε το 1941 και αναφέρονται στον ελληνοιταλικό πόλεμο. Στο ένα από αυτά που έχει τίτλο Στο άλογό μου σημειώνει στο χειρόγραφό του: «Κούδεσι, Μάρτιος 1941». 214

16 ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ (19 Οκτωβρίου 1848), σχέδιο με υδρόχρωμα, μελάνι σέπιας και γραφίτη, σε κρεμ χαρτί, 31,3 x 51,3 εκ. (Harvard University Houghton Library) Γράφει o Ε. Lear στο ημερολόγιό του, στις 19 Οκτωβρίου 1848: «Έκανα μια βόλτα στο λόφο, ανάμεσα στα εκτεταμένα ερείπια και ό,τι έχει διασωθεί από τα τείχη της μεγάλης αυτής πόλης των Ιλλυριών. Από το σημείο αυτό εντόπισα τη μοναχική στήλη που βρίσκεται όρθια και την οποία έχει αποτυπώσει σε ένα από τα σχέδιά του [το 1813] ο δρ. Holland [ο περιηγητής και γιατρός Sir Henry Holland, φίλος του E.L.]. Παίρνοντας έναν αγρότη της περιοχής ως συνοδό, ακριβώς στην ανατολή του ήλιου, πήγα στο σωζόμενο μοναδικό δωρικό κίονα της Απολλωνίας, που υπάρχει επάνω από το έδαφος. Βρίσκεται δίπλα σε ένα θλιβερό μικρό λόφο που καλύπτεται με ψηλά χόρτα. Βρήκα ακόμη έναν αρχαίο πυλώνα και τα θεμέλια του ναού στον οποίο ήταν ενταγμένος. Ο πυλώνας είναι από χοντρό ψαμμίτη και όλα τα σημάδια του σηκού και του ναού είναι διακριτά, αν και οι υπόλοιπες στήλες έχουν μεταφερθεί από κάποιο Πασά και κοσμούν το Μπεράτι. Σε κάθε πλευρά του ενιαίου κτίσματος υπάρχουν λείψανα που φανερώνουν το μεγαλείο του, όταν βρισκόταν στις δόξες του. Προς ανατολάς το επιβλητικό βουνό του Τόμορι, το [χριστιανικό] μοναστήρι της Απολλωνίας και οι λόφοι του Δυρραχίου. Και προς το νότο οι ομαλές πράσινες πεδιάδες, που εκτείνονται μέχρι και τους πρόποδες των Ακροκεραυνίων». Η Απολλωνία ήταν αρχαία πόλη της Ιλλυρίας, αποικία των Κορινθίων και Κερκυραίων. Τους ελληνιστικούς χρόνους συμμάχησε με τον Πύρρο. 215

17 216

18 ΔΥΟ ΩΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΠΕΛΕΝΙ (19 Απριλίου 1857), σχέδιο με πένα, υδατόχρωμα, μαύρο μελάνι και γραφίτη, σε χαρτί, 22,5 x 31,6 εκ. (Yale Center for British Art, USA) O Lear ζωγράφισε το ωραιότατο αυτό σχέδιο κατά την τελευταία επίσκεψή του στην Ήπειρο, στα 1857, όταν δεν κρατούσε ημερολόγιο. Κεντρικό του θέμα είναι ένας γιγαντιαίος πλάτανος και δευτερεύον μια βρύση όπου ξεδιψάει ένας ταξιδιώτης. Κάτω δεξιά ο Lear γράφει στα ελληνικά «Τεπεδελένη». Στο έργο αυτό αναδεικνύεται η δεινότητα του Lear στην τεχνική της υδατογραφίας, στην οποία διέπρεψε. Στη βικτωριανή Αγγλία του 19ου αιώνα η υδατογραφία ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής, ως μέσο καλλιτεχνικής έκφρασης, χάρη κυρίως στα έργα κορυφαίων εκπροσώπων της, όπως ο μέγας Joseph Mallord William Turner ( ), ο ρομαντικός τοπιογράφος John Robert Cozens ( ), κ.ά. Το είδος αυτό της ζωγραφικής είναι γνωστό διεθνώς σαν ακουαρέλα από την ιταλική γλώσσα, ενώ στα καθ ημάς σαν υδατογραφία. Τα υλικά της υδατογραφίας είναι μικρά ως προς το μέγεθος, κάτι που βόλευε τους τοπιογράφους περιηγητές, όπως ήταν ο Lear, οι οποίοι και μπορούσαν να πάρουν μαζί τους το εργαστήριό τους και να ζωγραφίζουν ταξιδεύοντας. Πάντως, αν και η υδατογραφία είναι απλή στην εφαρμογή της, εν τούτοις το αποτέλεσμά της είναι επισφαλές, αφού δεν παρέχει την δυνατότητα που δίνει η ελαιογραφία, δηλ. της επικάλυψης των χρωμάτων. To Tεπελένι βρίσκεται στην ανατολική όχθη του ποταμού Βιόσα (Αώος). Το όνομά του στα αλβανικά σημαίνει Λόφος της Ελένης. Θεωρείται ο τόπος καταγωγής του Αλή. 217

19 ΤΕΠΕΛΕΝΙ (19 Απριλίου 1857), σχέδιο με υδατόχρωμα, μαύρο μελάνι και γραφίτη, σε υφαντό χαρτί, 13,2 x 19,5 εκ. (Yale Center for Britsh Art, USA) Κάτω δεξιά ο E.L. γράφει στα ελληνικά Δερόπολη, και στα αγγλικά Tepelene. Και αυτό το σχέδιο έγινε κατά την τελευταία επίσκεψή του στην Ήπειρο, στα Ο πίνακας, παρά την απλότητά του εκ πρώτης όψεως αποτελεί μια πανδαισία αποχρώσεων, που αναδεικνύουν την ευαισθησία και την τεχνική δεινότητα στην υδατογραφία του καλλιτέχνη. Ο συνδυασμός του μπλε (σκούρου και ανοιχτού), του λευκού, του πράσινου, του γκρι, του ανοιχτού καφέ, και του κρεμ, είναι μοναδικός. Το σκηνικό συμπληρώνουν οι συνήθεις μικροσκοπικές φιγούρες του Lear και ο ποταμός Αώος (Viosa). Ο βιογράφος του Antony Stevens αναφέρει: «Για ένα μεγάλο μέρος της ζωής του ο Lear βρισκόταν διαρκώς σε κίνηση (συνήθως με τη συντροφιά κάποιου όμορφου νεότερου άντρα), περιδιαβαίνοντας από χώρα σε χώρα, σε δύσβατους δρόμους και μονοπάτια, ζωγραφίζοντας μερικές φορές 5 ή 6 έργα, την ημέρα. [...] Όμως αυτός ο τρόπος ζωής ήταν ο μόνος για να βρει γαλήνη και ψυχική ικανοποίηση. Μισώ τη ζωή... έγραφε στο φίλο του Chistester Fortescue, στις 13 Ιουλίου του 1870,...εκτός και αν δουλεύω πάντα. Σαν επαγγελματίας τοπιογράφος έπρεπε να ταξιδεύει συνεχώς για να εντοπίζει καινούργια θέματα και ιδέες. Και αυτό ακριβώς έκανε. 218

20 ΤΕΠΕΛΕΝΙ (1 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με μελάνι σέπιας, χρώμα Κίνας και γραφίτη, σε ανοιχτό γκρι χαρτί, 32,5 x 51,0 εκ. (Harvard University Houghton Library) «Από τους κατάφυτους - από τα ελαιόδεντρα - λόφους της Αυλώνας...», γράφει ο Lear στο Jourlans..., «...πήραμε το δρόμο για τη γενέτειρα του θαυμαστού Αλή Πασά, το Τεπελένι. Η διαδρομή δεν ήταν και πολύ ενδιαφέρουσα, αν και ο λαμπερός ήλιος και ο δροσερός αέρας καθιστούσαν την πορεία μας ευχάριστη. Ο ποταμός Viosa [Αώος] παρουσιάζει μια γοητευτική εικόνα, όταν ξεχύνεται μέσα από τους πρόποδες των βουνών του Χόρμοβου και της Τρεμπεσίνας, απλώνει τα σκοτεινά νερά του στην κοιλάδα και διοχετεύεται - αφρίζοντας - προς τη θάλασσα. Πολυάριθμα διάσπαρτα χωριουδάκια βρίσκονται στις πλαγιές του όρους Κούδεσι και όλα έχουν το όνομα του βουνού. Σε ένα από αυτά στις όχθες του Viosa σταματήσαμε, αφού ήδη είχα κάνει ένα σχέδιο. Εκεί υπήρχε ένα μικρό χάνι, όπου σκεφτήκαμε να περάσουμε τη νύχτα. Φτάνοντας λίγο πριν το ηλιοβασίλεμα διαπίστωσα - με ευχάριστη έκπληξη ότι υπήρχαν δυο ελεύθερα μικρά δωμάτια, πάρα πολύ καθαρά. Δειπνήσαμε και στη συνέχεια έγραψα στο ημερολόγιό μου, κάτω από μια μικρή λάμπα που κρέμασαν οι αλβανοί σε ένα καρφί στον τοίχο. Έτσι ολοκληρώθηκε η μέρα μου. Το βράδυ άκουγα δυο φίλους μου και μερικούς ντόπιους να τραγουδούν μέχρι αργά αλβανικά πολεμικά τραγούδια». 219

21 ΤΕΠΕΛΕΝΙ (1851), χρωμολιθογραφία, 12,0 x 19,0 εκ., (Ζωσιμαία Βιβλιοθήκη, Ιωάννινα) Η ανωτέρω λιθοτίντα του E.L. περιλαμβάνεται στην εικονογράφηση του γνωστού έργου του Journals... και είναι βασισμένη στο αντίστοιχο σχέδιο της έναντι σελίδας. Και στις δύο εικόνες ο ζωγράφος αποδίδει λεπτομερέστατα το κάστρο και τα κτίριά του, ψηλά στο Τεπελένι: «Αριστερά η πανύψηλη Τρεμπεσίνα με το έντονο μωβ, κάτω από τις κορυφές με αστραφτερό χιόνι», γράφει. Και συνεχίζει: «Το ερειπωμένο παλάτι [του Αλή Πασά] και το ασημί τονισμένο τέμενος δημιουργούν μια περίεργη ονειρική και ρομαντική ατμόσφαιρα. Το τζαμί αυτό είναι ο τελευταίος μοναχικός μάρτυρας των παλιών ένδοξων ημερών». Και στις δύο εικόνες του παρουσιάζει μικρές ομάδες ντόπιων για τους οποίους εκφράζει τη λύπη του: «Έξω από το Τεπελένι συναντήσαμε πολλούς αγρότες που φορούσαν λευκά φέσια και σκωτζέζικες φούστες [φουστανέλες] που είχαν τέτοια άθλια εμφάνιση, που όμοιά της δεν έχω ξαναδεί. Τα πρόσωπα των ανθρώπων αυτών ήταν κουρασμένα, ταλαιπωρημένα και απογοητευμένα, ενώ οι ίδιοι ήταν εντελώς άοπλοι». Ο Ε.L. επισκέφτηκε όλο τον τότε γνωστό κόσμο (Ευρώπη, Ασία, Αφρική) όμως μόνο σε ένα τόπο πήγε τρεις φορές (1848, 1849 και 1857), την Ήπειρο. Τι ήταν όμως αυτό που τον τραβούσε; Η άγρια ομορφιά, ο θρύλος του Αλή Πασά, η τραγική ιστορία των σουλιωτών, η γειτνίαση με την αγαπημένη του Κέρκυρα, όπου περνούσε τους χειμώνες του; Ποιος να ξέρει, ίσως όλα τα παραπάνω μαζί και άλλα ακόμη. 220

22 ΤΕΠΕΛΕΝΙ (1 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με μελάνι σέπιας, χρώμα Κίνας και γραφίτη, σε ανοιχτό γκρι χαρτί, 32,5 x 51,0 εκ. (Harvard University Houghton Library) 221

23 ΤΕΠΕΛΕΝΙ (1 Νοεμβρίου 1848), σχέδιο με υδατόχρωμα, μελάνι σέπιας και γραφίτη, σε λευκό χαρτί, 26,2 x 47,1 εκ. (Harvard University Houghton Library) Κάτω αριστερά στο σχέδιο ο E.L. σημειώνει ιδιοχείρως: «From the Pasha s Serai/Tepeleni». Πρόκειται για τα ερείπια του ανακτόρου του Αλή Πασά, που διακρίνονται αριστερά. Ο Lear κατά την επίσκεψή του στο Τεπελένι, βρισκόταν κάτω από την επίδραση της ιστορίας του Τεπελενλή και του ποιήματος του Λόδρου Βύρωνα Childe Harold s Pilgrimage. Γράφει στο ημερολόγιό του: «Η άλλοτε υπερήφανη πόλη του Αλή Πασά είναι πλέον μια μελαγχολική ασημαντότητα, που έχει σχεδόν χάσει την ταυτότητά της. Το ερειπωμένο ανάκτορο που ο συνοδός του Μπάυρον [ο Hobhouse] το χαρακτήρισε μεγαλόπρεπο είναι τώρα ένας θλιβερός σωρός από πέτρες. Είναι μια σκηνή ερήμωσης εκεί που κάποτε - πολύ πρόσφατα - κυριαρχούσε το μεγαλείο του ανατολίτικου δεσποτισμού. Μέσα στο περίγραμμα των καταστραμμένων ψηλών τειχών, τα οποία εξακολουθούν να υπάρχουν αν υπάρχουν βρίσκονται πολύ λίγα κτίρια. Έξω από τα τείχη σε ένα μικρό δρόμο συναντάς ένα άθλιο παζάρι, δίπλα από ένα νεκροταφείο με τις συνήθεις επιτύμβιες στήλες, όλα θλιβερά και ζοφερά. [...] Ο ήλιος έδυε όταν κάθισα απέναντι από τους καταρρέοντες τοίχους του παλατιού, στο ίδιο σημείο όπου ο Αλής υποδέχτηκε τον Μπάυρον, όταν βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής του. Σήμερα αυτός είναι αποκεφαλισμένος, η οικογένειά του χάθηκε και το παλάτι του κάηκε». 222

24 ΤΕΠΕΛΕΝΙ (18 Απριλίου 1857) σχέδιο με υδατόχρωμα, μολύβι και μελάνι, 25,2 x 41,0 εκ. (ιδιωτική συλλογή) Το σκίτσο αυτό του E.L. με το σχέδιο της απέναντι σελίδας έχουν χρονική διαφορά περίπου δέκα χρόνια. Το ανωτέρω είναι προϊόν της τρίτης και τελευταίας επίσκεψής του στην Ήπειρο το Το θέμα είναι το ίδιο, μόνο που στο παρόν δεν απεικονίζονται τα ερείπια του παλατιού του Αλή Πασά, όπως στο έναντι. Στάθηκε όμως στο ίδιο σημείο για να φρεσκάρει τις αναμνήσεις του 1848, όταν και έγραφε στο Journals... : «Από όλα τα μέρη που έχω επισκεφτεί το παλάτι του Αλή Πασά θα συνεχίσει να είναι πιο έντονα αποτυπωμένο στις αναμνήσεις μου». Όπως επισημαίνει η Φανή Μαρία Τσιγκάκου, «...σε γενικές γραμμές ο Lear δεν θεωρούσε τις ταξιδιωτικές του υδατογραφίες ως έργα τέχνης, γι αυτό συνήθως αναφερόταν σε αυτές με τον όρο σχέδια προς κατανάλωση. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο μια φορά, το 1836, παρουσίασε μια υδατογραφία του σε δημόσιο εκθεσιακό χώρο [το Νεκρά πουλιά, Βασιλική Εταιρεία Βρετανών Καλλιτεχνών]. Όπως οι περισσότεροι ομότεχνοι της εποχής του ο Lear δεν έτρεφε ιδιαίτερη εκτίμηση στις σχεδιασμένες - με ελεύθερο χέρι - προσωπικές του ακουαρέλες, αλλά - αντίθετα - αναζητούσε την επίσημη αναγνώρισή του μέσα από επιμελημένα και συμβατικά εκθεσιακά κομμάτια. Τι ειρωνεία, αν αναλογισθεί κανείς ότι η καλλιτεχνική δικαίωσή του θεμελιώθηκε στα έργα τα οποία ουδέποτε είχε διανοηθεί να εκθέσει». 223

25 ΑΡΝΑΟΥΤΗΔΕΣ (14 Σεπτεμβρίου 1848), σχέδιο με υδατόχρωμα, σέπια και γραφίτη σε γκρι χαρτί, 16,0 x 26,0 εκ. (Harvard University Houghton Library) Οι αλβανοί αυτοαποκαλούνταν σκιπητάρηδες, ενώ οι τούρκοι τους έλεγαν αρναούτηδες, οι έλληνες αρβανίτες, οι σλάβοι αρμπανάς και οι γκέγκηδες αρμπιναίους. Μισούσαν και περιφρονούσαν - όσο τίποτε άλλο - τους τούρκους. Με τους έλληνες ζούσανε αρμονικά. Η θρησκεία τους ουδεμία επίδραση είχε στους περισσότερους. Θεός τους ήταν ο χρυσός και τα λάφυρα. Η φιλαργυρία τους ατελείωτη. Για τα χρήματα και μόνο ήταν πρόθυμοι να υπηρετήσουν οποιονδήποτε. Οι γαιοκτήμονες ήταν καπεταναίοι και αρχηγοί, ενώ οι της κατώτερης τάξης αγρότες, κτηνοτρόφοι και ληστές. Όλοι όμως θεωρούσαν δικαίωμά τους να οπλοφορούν, ενώ οι φυλές μεταξύ τους βρίσκονταν σε ατέλειωτες εχθροπραξίες, σε πείσμα της εξουσίας των τοπικών πασάδων και της κυριαρχίας του σουλτάνου. Οι αλβανοί είναι ο μοναδικός λαός ο οποίος έχει φυλετική συγγένεια και κοινή καταγωγή με τους έλληνες. Το 1820 ο ιστορικός George Finlay έκανε μια έρευνα και διαπίστωσε ότι οι αλβανοί είχαν εποικήσει μεγάλο μέρος της Ελλάδας: «Αλβανοί κατέχουν ολοσχερώς το μεγαλύτερο μέρος της Βοιωτίας, το νότιο της Άνδρου, όλη τη Σαλαμίνα, και μέρος της Αίγινας. Στην Πελοπόννησο είναι πολυάριθμοι. Κατέχουν ολόκληρη την Κορινθία και Αργολίδα, καθώς και τμήματα της Αρκαδίας και Αχαΐας. Η αξιολογότερη μερίδα του αλβανικού πληθυσμού στην Ελλάδα είναι οι κάτοικοι της Ύδρας και οι εμποροπλοίαρχοι του Πόρου και του Κρανιδίου». 224

26 ΜΠΕΡΑΤΙ (15 Οκτωβρίου 1848), σχέδιο με υδατόχρωμα, λευκό χρώμα Κίνας και γραφίτη, σε γκρι χαρτί, 29,0 x 20,2 εκ, (Harvard University Houghton Library) ΜΠΕΡΑΤΙ (16 Οκτωβρίου 1848), σχέδιο με μελάνι σέπιας, σέπια και γραφίτη, σε γκρι χαρτί, 30,5 x 52,8 εκ. (Harvard University Houghton Library) 225

27 MΠΕΡΑΤΙ (1851), χρωμολιθογραφία, 12,0 x 19,4 εκ. (Zωσιμαία Βιβλιοθήκη Ιωάννινα) ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΜΠΕΡΑΤΙ (1851), ολοκληρωμένη υδατογραφία, σε λευκό χαρτόνι, 27,3 x 39,7 εκ. (ιδιωτική συλλογή) 226

28 ΜΠΕΡΑΤΙ (14 Οκτωβρίου 1848), σχέδιο με μελάνι σέπιας, σέπια, όχρα και γραφίτη σε γκρι χαρτί, 33,0 x 53,0 εκ. (Harvard University Houghton Library) Το Μπεράτι της μέσης Αλβανίας είναι μάλλον η αρχαία ελληνική πόλη Αντιπάτρεια, κάτι που αναγράφει ο E.L. στο οδοιπορικό του. Το Μπεράτι έχει 20 ορθόδοξες εκκλησίες και ένα μόνο τζαμί. Η ελληνική του ονομασία είναι Βελεγράδες. Ο Ε.L. γράφει σχετικά: «Περνώντας από τη μεγάλη γέφυρα [αριστερά στον πίνακα] στην αριστερή πλευρά της πόλης, χρειάστηκαν δυο με τρεις ώρες. Παρατήρησα ότι οι γυναίκες του Μπερατιού φορούν πολλά πέπλα. Ακόμη φέρουν ένα μπλε σκούρο γιλέκο ή πανωφόρι από λεπτή μουσελίνα, ενώ το πρόσωπό τους είναι καλά και έξυπνα σκεπασμένο, ιδιαίτερα για τις νεότερες πολύ όμορφες». Στη συνέχεια περιγράφει τον ανωτέρω πίνακά του: «Προς το βράδυ οι γραμμές του μώβ βουνού Τόμοριτ [στο βάθος του σχεδίου] είναι εξαιρετικά λεπτές και όμορφες. Η κοίτη του ποταμού την εποχή αυτή είναι ξερή, όμως θα ανέβει αργότερα, στην περίοδο του χειμώνα. Τώρα καλύπτεται από λεπτή κίτρινη άμμο. Ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων κάθεται δίπλα από το ποτάμι στο οποίο υπάρχουν πολλές πάπιες και καπνίζει ακατάπαυστα και νωχελικά, κατά τη συνήθεια των Αλβανών. [...] Τελείωσα την ημέρα μου σε ένα νεκροταφείο ανατολικά της πόλης, από όπου το φρούριο και το ποτάμι προβάλλουν θαυμάσια. Υπάρχει στο Μπεράτι ένας αέρας απομόνωσης και αυστηρότητας, που το καθιστά ενδιαφέρον». 227

29 228 ΜΠΕΡΑΤΙ (15 Οκτωβρίου 1848), σχέδιο με υδατόχρωμα, μελάνι σέπιας, χρώμα Κίνας και γραφίτη, σε γκρι χαρτί, 20,9 x 29,2 εκ. (Harvard University Houghton Library)

30 ΜΠΕΡΑΤΙ (14 Οκτωβρίου 1848), σχέδιο με υδατόχρωμα, σέπια και γραφίτη, σε χαρτί, 53,0 x 36,2 εκ. (Harvard University Houghton Library) Ο E.L. όπως έχει προαναφερθεί προτιμούσε τα τοπία από τις ανθρώπινες φιγούρες. Εδώ όμως άλλαξε προτίμηση, και έτσι προέκυψε ένας έξοχος πολυπρόσωπος πίνακας. Δεν πρόκειται για κάποιο από τα βιαστικά του σχέδια, αλλά για μια προσεκτική σύνθεση, που αναδεικνύει όχι μόνον τις ανθρώπινες λεπτομέρειες, αλλά και εκείνες του περιβάλλοντος, όπως η πόλη του Μπερατιού που παρουσιάζεται στο βάθος, καθώς και το φημισμένο γεφύρι του. Ο ίδιος περιγράφει με γλαφυρότητα στο ημερολόγιό του τη σκηνή που αντίκρισε από το παράθυρο του πανδοχείου στο οποίο κατέλυσε: «Τίποτε δε θα μπορούσε να είναι πιο διασκεδαστικό από τη σκηνή που αντίκρισα κάτω. Υπάρχουν δερβίσηδες με ψηλό λευκό ή πράσινο καλπάκι το χρώμα των μωαμεθανών ενώ οι περισσότερες χριστιανές γυναίκες φορούν φαρδιά μπλε φουστάνια και στενά πέπλα.»βλέπω αμέτρητα καροτσάκια και κατάμαυρα βουβάλια. Έλληνες, τούρκοι και αλβανοί αναμιγνύονται και αλλάζουν συνεχώς ομάδες. Επειδή οι παριστάμενοι δεν με άφηναν να ζωγραφίσω, γιατί έπεφταν σαν σμήνη πάνω μου, από περιέργεια, αναγκάστηκα να φωνάξω ένα χωροφύλακα [είναι αυτός με το βλοσυρό ύφος στο πρώτο πλάνο του πίνακα, που έχει πίσω του το βοηθό του, που είναι ο μοναδικός οπλισμένος], ο οποίος τους απομάκρυνε χτυπώντας τους με ένα ραβδί στα πόδια. Εγώ έγινα έξω φρενών και μετάνιωσα που τον φώναξα. Ευτυχώς κάποια στιγμή κουράστηκε από την εργασία του και πήγε να καθίσει ήρεμα για να καπνίσει την πίπα του, παρέα με ένα νεαρό». Στη συνέχεια ο E.L. φόρεσε την επίσημη ενδυμασία του και επισκέφτηκε το Χουσεΐν Πασά, διοικητή του Μπερατιού, στο σεράι του, και εντυπωσιάστηκε από τη λαμπρότητα των στολών της φρουράς». 229

31 230 H KYΡΙΑ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΜΠΟΝΑΤΙ, υδατογραφίες του Edward Lear, Οκτώβριος 1848, Σκούταρι Aλβανίας

ΡΩΜΗ, Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ, 1842

ΡΩΜΗ, Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ, 1842 AΓΙΑΤΣΙΟ, ΙΤΑΛΙΑ, 1868 ΒΙΛΦΡΑΝΣ, ΓΑΛΛΙΑ, 1868 ΚΑΝΝΕΣ, 1865 ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟ, 1866 ΛΟΜΒΑΡΔΙΑ, 1842 ΒΥΡΗΤΟΣ, 1858 ΜΟΝΑΚΟ, 1858 ΟΧΡΙΔΑ, 1848 ΕΛΜΠΑΣΑΝ, 1848 ΤΙΡΑΝΑ, 1848 ΡΩΜΗ, Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ, 1842 ΚΑΤΑΡΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 01/12/2016 Μέσο Συντάκτης Link plusmag.gr Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://www.plusmag.gr/article/%ce%93%ce%b9%ce%b1_%ce%b5%ce%bc%ce%b D%CE%B1_%CE%B7_%CE%A0%CF%84%CF%81%CE%B1_%CE%B5%CE%BD%CE%B1%

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας

Ο τόπος µας. Το σχολείο µας. Πολιτισµός. Η τάξη µας Ο τόπος µας Το σχολείο µας Πολιτισµός Η τάξη µας Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ Ανάµεσα στις ακτές του νοµού Μαγνησίας και τη Σκόπελο και απέναντι από το Πήλιο, βρίσκεται η Σκιάθος, ένα νησί µε έκταση 48 τετραγωνικά χιλιόµετρα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Edward Lear, σχέδιο με παστέλ του Beenspro, 2012

Edward Lear, σχέδιο με παστέλ του Beenspro, 2012 4 107 108 Edward Lear, σχέδιο με παστέλ του Beenspro, 2012 ΖΑΓΟΡΙ (1860), ελαιογραφία σε καμβά, 39,4 x 25,4 εκ. (Yale Center for British Art, USA) Ο πίνακας είναι χρονολογημένος κάτω αριστερά από τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë

Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Περπατώντας στην ªÂÛ ÈˆÓÈÎ fiïë Σπάνια έχει κάποιος την ευκαιρία να διαβεί 2400 χρόνια ιστορίας, συγκεντρωµένα σε µια έκταση 58,37 εκταρίων που περικλείεται ανάµεσα στα τείχη της Μεσαιωνικής Πόλης. Έναν

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Η βόρεια ράχη του Χατζή

Η βόρεια ράχη του Χατζή Η βόρεια ράχη του Χατζή Το Χατζή αποτελεί ένα μεγάλο ορεινό όγκο στο νοτιοδυτικό τμήμα του Νομού Τρικάλων με ψηλότερη κορυφή το Χατζή 2038μ και άλλες ψηλές κορυφές όπως το Κάστρο 1963μ, η Βρωμέρη 1955μ

Διαβάστε περισσότερα

Το καράβι της Κερύνειας

Το καράβι της Κερύνειας Το καράβι της Κερύνειας Το αρχαίο Καράβι της Κερύνειας Το 300π.Χ. το αρχαίο εμπορικό πλοίο ξεκινούσε από τη Σάμο απ όπου φόρτωσε κρασί. Αφού πέρασε από τα νησιά Κω και Ρόδο και πήρε αμφορείς ταξίδευε προς

Διαβάστε περισσότερα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα

Κυριότερες πόλεις ήταν η Κνωσός, η Φαιστός, η Ζάκρος και η Γόρτυνα Ηφαίστειο της Θήρας Η Μινωική Κρήτη λόγω της εμπορικής αλλά και στρατηγικής θέσης της έγινε γρήγορα μεγάλη ναυτική και εμπορική δύναμη. Οι Μινωίτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε όλη τη Μεσόγειο με αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Εdward Lear σε ηλικία 28 ετών, σχέδιο άγνωστου, 1840. Εdward Lear, υδατογραφία του Robert Ingpen, 2012

Ο Εdward Lear σε ηλικία 28 ετών, σχέδιο άγνωστου, 1840. Εdward Lear, υδατογραφία του Robert Ingpen, 2012 3 91 Εdward Lear, υδατογραφία του Robert Ingpen, 2012 Ο Εdward Lear σε ηλικία 28 ετών, σχέδιο άγνωστου, 1840 92 ΒΟΥΝΑ ΤΟΥ ΣΟΥΛΙΟΥ (6 Μαΐου 1849), υδατογραφία και γκουάς, 40,0 x 20,0 εκ. (Εθνική Πινακοθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Εκδρομή της Β τάξης στη Σπάρτη, τον Μυστρά και τη. Μονεμβασιά

Εκδρομή της Β τάξης στη Σπάρτη, τον Μυστρά και τη. Μονεμβασιά Εκδρομή της Β τάξης στη Σπάρτη, τον Μυστρά και τη Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Μονεμβασιά Ζωή Τσαγκαδοπούλου μαθήτρια της Β 4 τάξης του 3ου Γυμνασίου Τρικάλων 1η ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν

Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν Από νωρίς συναντηθήκαμε όλοι μαζί στο αεροδρόμιο. Πετάξαμε με το αεροπλάνο από Λάρνακα προς Αθήνα και από Αθήνα προς Φραγκφούρτη. Για όλους μας, ήταν η πρώτη φορά στη Γερμάνια και νιώσαμε ενθουσιασμένοι

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών

Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη των Μυκηνών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ TMHMA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Ακολούθησέ με... στην ακρόπολη

Διαβάστε περισσότερα

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος

Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος Τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου Χαρίδης Φίλιππος 1. Η μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας Η τεράστια αυτή πυραμίδα είναι το αρχαιότερο από τα εφτά θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, αλλά είναι το μόνο που διασώζετε 4.000χ.Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Α1 Β ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΧΟΙΡΟΚΟΙΤΙΑΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΑΓΙΑΣ ΝΑΠΑΣ ΕΝΕΤΙΚΑ ΤΕΙΧΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο

1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο Τα όρια του βυζαντινού κράτους από τα μέσα του 7ου ως τον 9ο αιώνα. Επεξεργασία: Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. ΙΜΕ http://www.ime.gr/chronos/09/gr/gallery/main/others/o2p 2.html I. Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410 28588 FAX: 27410 25073 e mail: moraitis.kor@hotmail.com 4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το

Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το ΔΙΑΔΡΟΜΗ 5 ΝΗΣΟΣ ΔΟΚΟΣ Προβλήτα στο ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΚΑΣΤΡΟ Κορυφή ΔΟΚΟΥ Μήκος διαδρομής Χρόνος χωρίς στάσεις Ομορφιά διαδρομής 5,8 χλμ. 2 ώρ. 05 3 * Το νησάκι της Δοκού απέχει 7 ναυτικά μίλια από το λιμάνι της

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003

Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου. Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Δημοτικό Σχολείο Σκανδάλου-Γαρδικίου Τάξη Α Σχ. Έτος 2002-2003 Διδακτικοί στόχοι: Ευαισθητοποίηση της όρασης των παιδιών. Επαφή με τις έννοιες βασικά και συμπληρωματικά χρώματα. Να προβληματιστούν να πειραματιστούν,

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία

Βυζαντινά Χρόνια. Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Βυζαντινά Χρόνια Τι έτρωγαν, Τι έπιναν Οι συνήθειες τους, Ενδυμασία Τι έτρωγαν Στη διατροφή των Βυζαντινών βασικό ρόλο είχαν το ψωμί, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά που τα μαγείρευαν με διάφορους

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους.

Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Η Μόνα, η μικρή χελώνα, μετακόμισε σε ένα καινούριο σπίτι κοντά στη λίμνη του μεγάλου δάσους. Κάθεται στο παράθυρο του δωματίου της και σκέφτεται, στεναχωρημένη τους παλιούς της φίλους και συμμαθητές.

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ. Καλυβιώτη Κωνσταντίνου. Ένα μεγαλοπρεπή μνημείο ύδρευσης της Κωνσταντινούπολης

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ. Καλυβιώτη Κωνσταντίνου. Ένα μεγαλοπρεπή μνημείο ύδρευσης της Κωνσταντινούπολης 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΙΝΣΤΕΡΝΑ Ένα μεγαλοπρεπή μνημείο ύδρευσης της Κωνσταντινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Το Φρούριο της Καντάρας. Κατεχόμενη Κύπρος

Το Φρούριο της Καντάρας. Κατεχόμενη Κύπρος Το Φρούριο της Καντάρας Κατεχόμενη Κύπρος Εισαγωγή Το φρούριο της Καντάρας αποτελεί ένα από τα τρία σημαντικά κάστρα κτισμένα πάνω στην οροσειρά του Πενταδάκτυλου στην επαρχία Αμμοχώστου στην κατεχόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΤΣΙΚΕΛΙ υδατογραφία του Edward Lear, 1849 (Harvard University Houghton Library)

ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΤΣΙΚΕΛΙ υδατογραφία του Edward Lear, 1849 (Harvard University Houghton Library) 2 ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΤΣΙΚΕΛΙ υδατογραφία του Edward Lear, 1849 (Harvard University Houghton Library) 3 στη μνήμη της μητέρας μου EDWARD LEAR ζωγραφίζοντας την Ήπειρο åêäüôçò ÁÐÅÉÑÙÔÁÍ á íôý ëç & ÌðÜñ

Διαβάστε περισσότερα

Ο οικισμός του Σουλίου έχει ανακηρυχθεί διατηρητέος και κατοικούν εκεί λίγες οικογένειες κτηνοτρόφων.

Ο οικισμός του Σουλίου έχει ανακηρυχθεί διατηρητέος και κατοικούν εκεί λίγες οικογένειες κτηνοτρόφων. ΤΟ ΣΟΥΛΙ ΣΗΜΕΡΑ Σήμερα η κοινότητα Σουλίου είναι ο τέταρτος σε έκταση Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Ν. Θεσπρωτίας (93.230 στρέμματα). Έχει πληθυσμό λιγότερο από 1.000 κατοίκους, καθώς η ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος

κι η τιμωρία των κατηγορουμένων. Βέβαια, αν δεν έχεις πάρει καθόλου βάρος, αυτό θα σημαίνει ότι ο κατηγορούμενος 14 Φτάνοντας λοιπόν ο Νικήτας σε μια από τις γειτονικές χώρες, εντυπωσιάστηκε από τον πλούτο και την ομορφιά της. Πολλά ποτάμια τη διέσχιζαν και πυκνά δάση κάλυπταν τα βουνά της, ενώ τα χωράφια ήταν εύφορα

Διαβάστε περισσότερα

ΡOMANTIKH ΑΛΣΑΤΙΑ-ΜΕΛΑΝΑΣ ΔΡΥΜΟΣ

ΡOMANTIKH ΑΛΣΑΤΙΑ-ΜΕΛΑΝΑΣ ΔΡΥΜΟΣ ΡOMANTIKH ΑΛΣΑΤΙΑ-ΜΕΛΑΝΑΣ ΔΡΥΜΟΣ 4, 5 μέρες Στρασβούργο - Μπάντεν Μπάντεν - Εγκισέμ - Κολμάρ - Ρίκβιρ - λίμνη Τίτιζε - καταρράκτες Triberg - Φρανκφούρτη. Διαμονή στο ξενοδοχείο HILTON STRASBOURG 4* Sup.

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 14 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 1. Λίγα λόγια για το αρχοντικό 2 2. Το παραμύθι της τοιχογραφίας! (Πρόταση) 3 3. Βρες τη λέξη! (Λύση) 9 4. Ζήσε στον 18 ο αιώνα..

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ. Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΛΠΙΔΑ Είμαι 8 χρονών κα μένω στον καταυλισμό μαζί με άλλες 30 οικογένειες. Μέχρι πριν λίγες μέρες βρισκόμουν στο χωριό μου το Ριζοκάρπασο, αλλά μετά την εισβολή ήρθαμε με την μητέρα μου

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία

Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα. Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύοντας στην ηπειρωτική Ελλάδα Τάξη Φύλλο Εργασίας 1 Μάθημα Ε Δημοτικού Διαιρώντας την Ελλάδα σε διαμερίσματα και περιφέρειες Γεωγραφία Ταξιδεύουμε στην ηπειρωτική Ελλάδα, χρησιμοποιώντας διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών;

Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Τι ξέρω για την Ελλάδα Μοιάζει η τάξη σου με αυτή που βλέπεις εδώ; Τι θα ήθελες να αλλάξει στην τάξη σου και στο μάθημα των ελληνικών; Η Ελένη, η Ναόκο και οι συμμαθητές τους κάνουν σήμερα το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

εγχειρίδιο κανόνων & σεναρίων Πριν ξεκινήσετε το πρώτο σας παιχνίδι, πρέπει να αφαιρέσετε τα κομμάτια από τα χαρτονένια πλαίσια.

εγχειρίδιο κανόνων & σεναρίων Πριν ξεκινήσετε το πρώτο σας παιχνίδι, πρέπει να αφαιρέσετε τα κομμάτια από τα χαρτονένια πλαίσια. Τα άγνωστα νησιά του Κατάν απλώνονται μπροστά σας. Μερικά μακριά στον ορίζοντα, κάποια άλλα χαμένα στην πυκνή ομίχλη. Άλλα σχεδιασμένα στους χάρτες, κι άλλα γνωστά μόνο από μύθους και ιστορίες. Κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΕΡΒΙΩΝ. Ερευνητική Εργασία Β τετράμηνο

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΕΡΒΙΩΝ. Ερευνητική Εργασία Β τετράμηνο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΕΡΒΙΩΝ Ερευνητική Εργασία Β τετράμηνο Η ομάδα μας ΒΕΤΤΑ ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΠΕΤΣΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΝΙΚΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΤΣΙΟΚΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΟΥΧΑΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΑΡΟΓΙΑΝΝΗ ΘΕΟΔΩΡΑ ΜΑΛΟΥΤΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΙΧΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικά όργανα. Κουδουνίστρα. Υλικά κατασκευής: Περιγραφή κατασκευής: Λίγα λόγια γι αυτό:

Μουσικά όργανα. Κουδουνίστρα. Υλικά κατασκευής: Περιγραφή κατασκευής: Λίγα λόγια γι αυτό: Μουσικά όργανα Κουδουνίστρα Υλικά κατασκευής: 5 άδεια κουτιά από φωτογραφικό φιλμ ένα παλιό ξύλινο σκουπόξυλο 5 καρφάκια με κεφάλι σποράκια πετραδάκια, χάντρες σέγα σφυρί Περιγραφή κατασκευής: Με τη σέγα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνεια στη Σόφια 3-4 ηµέρες

Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνεια στη Σόφια 3-4 ηµέρες Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνεια στη Σόφια 3-4 ηµέρες από 119 1η ηµέρα: ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ - Μ. ΡΙΛΛΑ - ΣΟΦΙΑ (330χλµ) Νωρίς το πρωί αναχώρηση για τα σύνορα Προµαχώνα. Κάνοντας µία σύντοµη στάση στα αφορολόγητα

Διαβάστε περισσότερα

: 26 2013 ΠΡΑΓΑ-ΚΑΡΛΟΒΙ ΒΑΡΙ

: 26 2013 ΠΡΑΓΑ-ΚΑΡΛΟΒΙ ΒΑΡΙ 1η μέρα: 25 Αυγούστου 2013 ΑΘΗΝΑ- ΠΡΑΓΑ Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο και πτήση για τη Χρυσή Πόλη των 100 Πύργων, την Πράγα. Ακολουθεί πεζή ξενάγηση στην παλιά πόλη. Θα δούμε το συγκρότημα κτιρίων που απαρτίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΥΣΗΣ Ι Ενότητα #4: Για αρχάριους Οι Σταυροφορίες Νικόλαος Καραπιδάκης Τμήμα Ιστορίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

4-6 ετών. Νίκη Δεληκανάκη & Ελίνα Επιτροπάκη

4-6 ετών. Νίκη Δεληκανάκη & Ελίνα Επιτροπάκη 4-6 ετών Νίκη Δεληκανάκη & Ελίνα Επιτροπάκη Σειρά: Μαθηματικά Παραμύθια, Ηράκλειο 2012 Τίτλος: Ο Κύκλος που έψαχνε για ταίρι Εκπαιδευτικοί στόχοι: -Μαθηματικά, γεωμετρικά σχήματα, ο κύκλος και οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Μιλώντας με τα αρχαία

Μιλώντας με τα αρχαία Επίσκεψη στο μαντείο της Δωδώνης Πώς έβλεπαν το μέλλον οι αρχαίοι; Πώς λειτουργούσε το πιο αρχαίο μαντείο της Ελλάδας; Τι μορφή, σύμβολα και ρόλο είχε ο κύριος θεός του, ο Δίας; Τι σημασία είχαν εκεί οι

Διαβάστε περισσότερα

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Να ποια είναι τα υλικά που θα χρειαστείς: γκρι χαρτόνι (100 γραμμαρίων)

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα

Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα Διήμερη εκδρομή στην Αθήνα Την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου ξεκινήσαμε το πρωί από τα Τρίκαλα για την διήμερη εκδρομή που είχε οργανώσει το σχολείο μας με προορισμό την Αθήνα. Όλοι ανυπομονούσαμε γι αυτήν την

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τα φύλλα εργασίας προέρχεται εξολοκλήρου από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Διαβάζουμε: Οι Κυκλάδες οφείλουν το όνομά τους στη γεωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Γεια σας, παιδιά. Είμαι η Μαρία, το κοριτσάκι της φωτογραφίας, η εγγονή

Γεια σας, παιδιά. Είμαι η Μαρία, το κοριτσάκι της φωτογραφίας, η εγγονή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΚΔΟΣΗ Γεια σας, παιδιά. Είμαι η Μαρία, το κοριτσάκι της φωτογραφίας, η εγγονή της Θείας Λένας. Η γιαγιά μου εξέδωσε αυτό το βιβλίο το 1964. Είναι ένα βιβλίο για μικρά παιδιά, με

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

ταν ήμουνα μικρή, σαν κι εσάς και πιο μικρή, ο παππούς μου μου έλεγε παραμύθια για νεράιδες και μάγισσες, στοιχειωμένους πύργους, δράκους και ξωτικά. Εγώ φοβόμουν πολύ και τότε εκείνος μου έσφιγγε το χέρι

Διαβάστε περισσότερα

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας.

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας. Το Νησάκι είναι άλλο ένα ήσυχο και γραφικό χωριό στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τους παλιούς χωρικούς, το Νησάκι ήταν ένα μικρό βραχώδες νησί, το οποίο ενώθηκε με την στεριά

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά τεσσάρων γραμματοσήμων που εξέδωσαν τα Βρετανικά Βασιλικά Ταχυδρομεία το 1990, στη μνήμη του Edward Lear

Σειρά τεσσάρων γραμματοσήμων που εξέδωσαν τα Βρετανικά Βασιλικά Ταχυδρομεία το 1990, στη μνήμη του Edward Lear 7 175 176 Σειρά τεσσάρων γραμματοσήμων που εξέδωσαν τα Βρετανικά Βασιλικά Ταχυδρομεία το 1990, στη μνήμη του Edward Lear ΧΕΙΜΑΡΡΑ (25 Οκτωβρίου 1849), σχέδιο με σέπια, μελάνι, υδατόχρωμα, όχρα και γραφίτη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώστε εδώ την απάντησή σας

Σημειώστε εδώ την απάντησή σας Μάντεψε... Της Θεσσαλονίκης είναι λευκός, της Πίζας γέρνει ελαφρώς. Τι είναι; Σημειώστε εδώ την απάντησή σας 1 Πάμε να δούμε τον παρακάτω πύργο, ο οποίος βρίσκεται στην Παραμυθιά της Θεσπρωτίας. Μαντέψτε

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος

Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόλογος Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Χ. Παπαφράγκος Αντιπρόεδρος: Ε. Σκληρός Γραμματέας/Ταμίας: Α. Σωτηρόπουλος Μέλη: Φ. Καρακώστας Σ. Σκούρτης Πρόλογος Αγαπητοί Συνάδελφοι, Με χαρά σας προσκαλούμε στις 3 προγραμματισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα του Παιχνιδιού

Περιεχόμενα του Παιχνιδιού Ε υρώπη, 1347. Μεγάλη καταστροφή πρόκειται να χτυπήσει. Ο Μαύρος Θάνατος πλησιάζει την Ευρώπη και μέσα στα επόμενα 4-5 χρόνια ο πληθυσμός της θα μείνει μισός. Οι παίκτες αποικούν στις διάφορες περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

...Μια αληθινή ιστορία...

...Μια αληθινή ιστορία... ...Μια αληθινή ιστορία... Στην αρχή ήταν μια άδεια σελίδα. Την είχε ο Καλός Ζωγράφος, που ήταν γνωστός για την ικανότητά του να ζωγραφίζει τέλειες εικόνες. Μια μέρα ο Ζωγράφος άρχισε να ζωγραφίζει αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ιερό Αφροδίτης Π α ν α γ ι ώ τ η ς Ν ε ο φ ύ τ ο υ Β 2 Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαρία Χατζημιχαήλ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενική Εισαγωγή..σελ.3 Ιστορική αναδρομή..σελ.3 Περιγραφή του χώρου.σελ.4

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

Εdward Lear, καρικατούρα του Kevin Maddison, 2012

Εdward Lear, καρικατούρα του Kevin Maddison, 2012 2 71 72 Εdward Lear, καρικατούρα του Kevin Maddison, 2012 ΠΑΡΓΑ (7 Μαΐου 1849), σχέδιο με μελάνι σέπιας και γκουάς με γραφίτη, σε μπλε χαρτί, 23,4 x 37,5 εκ. (Harvard University Houghton Library) ΠΑΡΓΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

8ήμερη οδική εκδρομή στην Κωνσταντινούπολη

8ήμερη οδική εκδρομή στην Κωνσταντινούπολη Ηράκλειο : Ζωγράφου 12 τηλ. 2810 280040-fax 2810281506 Αθήνα : Σαχτούρη 103 Πειραιάς τηλ. 210 3319761 e-mail : roundtravel@roundtravel.gr www.roundtravel.gr 8ήμερη οδική εκδρομή στην Κωνσταντινούπολη Αναχώρηση

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου

Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Χαρακτηριστικές εικόνες από την Ιλιάδα του Ομήρου Η γυναίκα ως σύζυγος και μητέρα Η γυναίκα ως πολεμικό λάφυρο Γυναίκα και επιτάφιες τιμές ηρώων Η τύχη του γυναικείου πληθυσμού μετά την άλωση μιας πόλης

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ένα παιχνίδι για 2-4 εξερευνητές, ηλικίας 8 και άνω. Διάρκεια παιχνιδιού περίπου 60 λεπτά

Ένα παιχνίδι για 2-4 εξερευνητές, ηλικίας 8 και άνω. Διάρκεια παιχνιδιού περίπου 60 λεπτά Ένα παιχνίδι για 2-4 εξερευνητές, ηλικίας 8 και άνω Διάρκεια παιχνιδιού περίπου 60 λεπτά ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ταμπλό με τον χάρτη της Αφρικής Βιβλίο 2 βιβλία Κάρτες Περιπέτειας 30 κάρτες περιπέτειας (15 με λευκό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη οπτική επαφή με τα Αμπελάκια δίνει στον ταξιδιώτη την εντύπωση ότι αυτό το χωριό διαφέρει από τα άλλα... και όντως αυτό συμβαίνει.

Η πρώτη οπτική επαφή με τα Αμπελάκια δίνει στον ταξιδιώτη την εντύπωση ότι αυτό το χωριό διαφέρει από τα άλλα... και όντως αυτό συμβαίνει. Πέντε χιλιόμετρα από τα στενά των Τεμπών, ανηφορίζοντας κανείς μπορεί να δει να ξεπροβάλουν τα Αμπελάκια Λάρισας, η Ιστορική Κοινότητα των Αμπελακίων όπως έχει επικρατήσει. Βρίσκεται στους πρόποδες του

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 2η στάση 3 ΒΕΡΟΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ Άφιξη περίπου... Στο Epirus Palace 5* 7ο χλμ. Ιωαννίνων-Αθηνών Τηλέφωνο: 2651 093555 0 λεπτά ΜΟΥΣΘΕΝΗ 1η στάση 15 λεπτά ΞΑΝΘΗ Αναχώρηση 07.00

Διαβάστε περισσότερα