Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική και Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική και Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία"

Transcript

1 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΔΠΜΣ: Αρχιτεκτονική και Σχεδιασμός του Χώρου Κατεύθυνση: Πολεοδομία και Χωροταξία Έμφυλες Πολιτισμικές Προσεγγίσεις του Αστικού Χώρου Ντίνα Βαΐου, Γιώργος Μαρνελάκης, Ρούλη Λυκογιάννη Pablo Picasso's 'Massacre in Korea' (1951; in the Musée Picasso, Paris) Το ζήτημα των Σεγκρίων και η θεωρία της επιτελεστικότητας Ράνια Μαρκαντά Αθήνα, Σεπτέμβριος

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α Μέρος] Η φεμινιστική θεωρία Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή.....σελ.2 Β Μέρος] Το πολιτισμικό προϊόν Γνωριμία με το κείμενο. σελ.6 Γ Μέρος] Η σύνδεσή τους i)το φύλο ως απόρροια των βιολογικών χαρακτηριστικών, η ανάγκη επιβεβαίωσης της έμφυλης ταυτότητας και οι σχέσεις εξουσίας σελ.9 ii)«κανονιστικές μυθοπλασίες»? «Σημαδεμένες δράσεις»? «Στυλιζάρισμα»?- Ανδρικές και γυναικείες δραστηριότητες. σελ.11 iii) Σεξουαλικότητα Αναπαραγωγή.σελ.13 iv) Ο χώρος σελ.14 Επίλογος σελ.16 Βιβλιογραφία..σελ.18 1

3 Α Μέρος] Η φεμινιστική θεωρία Βασικές έννοιες και ιστορική αναδρομή Η επίκληση στη φύση, ως αδιάσειστο επιχείρημα για την ενίσχυση των σχέσεων δύναμης και την επιβολή της εξουσίας, εισέρχεται στις πολιτικές συζητήσεις και στις συζητήσεις για τα δικαιώματα τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Η φύση, με την έννοια των βιολογικών διαφορών όπως του εγκεφάλου, των γεννητικών οργάνων ή του στήθους παρουσιάζεται κατά τρόπο ώστε στην έννοια του «Ανθρώπου» να μην μπορεί να περιληφθεί η γυναίκα. Τονίζεται δηλαδή η σωματική ετερότητα των γυναικών. Τα βιολογικά δεδομένα συγκεντρώνονται και χρησιμοποιούνται με τρόπους ώστε να νομιμοποιηθούν ρατσιστικές και σεξιστικές συμπεριφορές. Ξεκινώντας από την ανάλυση της Μποβουάρ στο Δεύτερο φύλο 1 (1949), σύμφωνα με την οποία ο άνδρας ορίζεται ως Εαυτός/ Υποκείμενο ενώ αντίθετα η γυναίκα ορίζεται ως Άλλο/ Αντικείμενο, αυτό που δεν είναι ο άνδρας, προκλήθηκαν έντονες συζητήσεις μέσα στο φεμινιστικό κίνημα γύρω από το αν οι γυναίκες έχουν ουσιαστικά κοινά χαρακτηριστικά ή αν η ιδέα της γυναίκας συμπυκνώνει ιστορικές διεργασίες κοινωνικής κατασκευής και πολιτισμικής δράσης. Με αυτό τον τρόπο το Δεύτερο φύλο άνοιξε το δρόμο για τη θεώρηση της κοινωνικής κατασκευής του φύλου. Σύμφωνα με τη διαλεκτική αυτή λοιπόν, ο Εαυτός αντιπροσωπεύει το υπερβατικό (το διανοητικό, το υπεράνω σώματος), ενώ ο Άλλος την εμμένεια (αυτό που περιορίζεται από το σώμα και τη βιολογία). Ενώ οι γυναίκες είναι παγιδευμένες στην εμμένεια και την υποτέλεια, οι άνδρες αξιώνονται την υπερβατικότητα και την εξιδανικευμένη ανεξαρτησία. Η Α. Αθανασίου αναφέρει για το έργο της Μποβουάρ: «Στο πλαίσιο του πατριαρχικού συστήματος φύλου, η ανδρική ιδιότητα αυτοαναγνωρίζεται ως συνώνυμη και υποδειγματική της ανθρώπινης ιδιότητας, ενώ οι γυναίκες ετεροπροσδιορίζονται ως δευτερεύουσα υποπερίπτωση και απαξιωμένη ετερότητα, ως το «δεύτερο φύλο», που χαρακτηρίζεται από έλλειψη και ορίζεται ως έλλειψη, που δεν του αναγνωρίζεται το δικαίωμα της υποκειμενικότητας». Όσον αφορά τη μητρότητα, η Μποβουάρ υποστηρίζει ότι πρόκειται για το προνομιακό πεδίο στο οποίο εμπεδώνεται η πατριαρχική δοξασία της «γυναικείας φύσης»- αυτό το τέχνημα ριζικής ετερότητας ως προς την πολιτισμικά προνομιακή ετεροφυλοφιλική αρρενωπότητα που αποτελεί το πρότυπο ανθρώπου 2.Η μητρότητα, οι βιολογικές διαδικασίες της αναπαραγωγής δηλαδή, προσκολλούν τη γυναίκα σ αυτό που αποκαλεί η ίδια «κύκλο της εμμένειας». 1 Το Δεύτερο φύλο κυκλοφόρησε το Τίτλος πρωτοτύπου: Simone de Beauvoir, Le deuxième sexe I & II, Gallimard 2 Αθανασίου A.,(2006), Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, Αθήνα, στην εισαγωγή με τίτλο Φύλο και υποκειμενικότητα μετά το «δεύτερο κύμα» και συγκεκριμένα στο υποκεφάλαιο «Η γυναίκα ως Άλλος»: Η φεμινιστική θεωρία ανάμεσα στα κύματα, σ. 19 2

4 Η εισαγωγή της θεώρησης της έμφυλης ταυτότητας ως κοινωνικά και πολιτισμικά κατασκευασμένης, συνέβαλε στην ιστορική απαγκίστρωση του φύλου από την προδηλότητα του φυσικού και του αυτονόητου. Η θεωρία του «κοινωνικού φύλου» (gender), το οποίο εκλαμβάνεται ως κοινωνική εκφορά του «βιολογικού φύλου» (sex), αναδύθηκε ως κριτικός αντίλογος της φεμινιστικής θεωρίας στον οντολογικό, επιστημολογικό και πολιτικό κοινό τόπο του θεμελιωμένου στη φύση φύλου, ο οποίος νομιμοποιούσε και εδραίωνε την ανδρική κυριαρχία. Αυτό που τυπικά εκλαμβανόταν ως αναπόφευκτο γεγονός της βιολογικής διαφοράς ανάμεσα στα δύο φύλα δεν ευθύνεται με τρόπο αυτονόητο και αιτιοκρατικό για την κοινωνική ασυμμετρία σε βάρος των γυναικών. Η βιολογία δεν είναι το πεπρωμένο των γυναικών αλλά ένα ιστορικά προσδιορισμένο πεδίο εμπέδωσης της ανδρικής κυριαρχίας πάνω στις γυναίκες. Η έμφυλη ταυτότητα θεωρείται πλέον ως κοινωνικό/συμβολική κατηγορία. 3 Σ αυτό το σημείο, θεωρείται σημαντική η αναφορά σε συγγράμματα που καθόρισαν την πορεία της φεμινιστικής θεωρίας και εισήγαγαν την έννοια του κοινωνικού φύλου στις κοινωνικές επιστήμες και την πολιτική. Η Ann Oakley στο βιβλίο της Sex, Gender and Society, το 1972, 4 αναφέρεται στις βιολογικές διαφορές μεταξύ αρσενικού και θηλυκού με τον όρο Sexβιολογικό φύλο, ενώ με τον όρο Gender- κοινωνικό φύλο, στην κοινωνική ταξινόμηση σε ανδρικό και γυναικείο. Το πρώτο εκλαμβάνεται ως σταθερό, ενώ το δεύτερο ως κοινωνικά προσδιορισμένο. Οι διαφορές των φύλων είναι κοινωνικά και όχι βιολογικά προσδιορισμένες, είναι κοινωνικά κατασκευασμένες εννοιολογήσεις που επιστρατεύονται από κοινωνικούς θεσμούς και ενσωματώνονται σε πολιτισμικές πρακτικές. Το φύλο λαμβάνεται δηλαδή, ως απόρροια κοινωνικών διαδικασιών εκμάθησης στο πλαίσιο κοινωνικών θεσμών και πολιτισμικών πρακτικών. Η Gayle Rubin στο άρθρο της The Traffic in Women: Notes on the political economy of sex το εξηγεί ακόμη περισσότερο αυτή τη διάκριση και ισχυρίζεται ότι ο μηχανισμός «σμίλευσης της σεξουαλικότητας», όπως τον ονομάζει, τόσο ψυχικά εγγεγραμμένος όσο και θεσπισμένος στο πλαίσιο της αναπαραγωγικής οικογένειας, του πολιτισμικού ταμπού της αιμομιξίας και της επιβεβλημένης ετεροφυλοφιλίας, καθιστά τον κοινωνικό και σεξουαλικό δεσμό ανάμεσα σε δύο διακριτά, σχεσιακά και συμπληρωματικά φύλα στο πλαίσιο της ετεροφυλοφιλικής γαμήλιας ένωσης θεμελιώδη μονάδα της ανθρώπινης κοινωνίας. Το συγκεκριμένο έργο εισάγει ως ιδέα στον αγγλοσαξονικό χώρο την έννοια του κοινωνικού φύλου. Δίνεται το ερέθισμα ώστε να ξεπεραστεί η 3 Αθανασίου A.,(2007), Ζωή στο όριο- Δοκίμια για το σώμα, το φύλο και τη βιοπολιτική, Αθήνα, και συγκεκριμένα το κεφάλαιο 7 με τίτλο: Gender Trouble: Η φεμινιστική θεωρία και η πολιτική μετά την αποδόμηση της ταυτότητας, σ Oakley A.,(1972), Sex, Gender and Society (Towards a new Society), New York 5 Rubin G., (1975) The traffic in women: Notes on the political economy of sex, στο Rayna Reiter (επιμ.), Toward an Anthropology of Women, New York 3

5 ερμηνεία με βάση τη βιολογία, γίνεται ευρέως αντιληπτό ότι το βιολογικό και το κοινωνικό φύλο δεν ταυτίζονται κατ ανάγκη. Έπειτα η Judith Butler, κυρίως στο βιβλίο της Gender Trouble- Feminism and the Subversion of Identity το εισήγαγε την έννοια της επιτελεστικότητας ξεκινώντας τη σκέψη της ρωτώντας: «Πως μπορείς να γίνεις γυναίκα, αν δεν είσαι γυναίκα εξ αρχής?», αμφισβητώντας την κλασική πια διατύπωση της Μποβουάρ «δεν γεννιέσαι γυναίκα αλλά γίνεσαι». 7 Υποστηρίζει ότι το τι λαμβάνεται υπόψη ως βιολογικό φύλο είναι κι αυτό ένα κοινωνικό κατασκεύασμα. Για να ενισχύσει τη θεωρία και ίσως να γίνει αντιληπτή φέρνει παραδείγματα σωμάτων χωρίς ξεκάθαρο βιολογικό φύλο που εν τέλει το φύλο τους καθορίζεται από το κοινωνικό τους περιβάλλον. Ακόμη και το βιολογικό δηλαδή είναι κοινωνικά κατασκευασμένο. Σύμφωνα με τη θεωρία της επιτελεστικότητας (performatinity), δεν υπάρχει μια έμφυλη ταυτότητα αλλά έμφυλες εκφράσεις αυτής της ταυτότητας. Το φύλο κατασκευάζεται μέσω του πράττειν και όχι μέσω του είναι. Πιο αναλυτικά η Butler αποδομεί τη διάκριση βιολογικού/κοινωνικού φύλου της Μποβουάρ και εκλαμβάνει το λεγόμενο βιολογικό φύλο ως λογο-θετική 8 απόρροια- και όχι ως φυσική προϋπόθεση του κοινωνικού. Η κοινωνική κατηγορία γυναίκα δεν είναι αναγκαστική πολιτική και πολιτισμική ερμηνεία ενός θηλυκού σώματος, ενώ η κοινωνική κατηγορία άνδρας δεν είναι αναγκαστική πολιτική και πολιτισμική ερμηνεία ενός βιολογικά αρσενικού σώματος. 9 Συγκεκριμένα, στο βιβλίο της Gender Trouble εισάγει ένα φεμινιστικό λόγο πέρα από τη φυσικοποιημένη διπολικότητα των φύλων και πέρα από την πολιτική της ταυτότητας. Στο έργο αυτό, η Butler προβληματοποιεί τη διάκριση sex/gender, πάνω στην οποία είχε θεμελιωθεί η φεμινιστική θεωρία κατά τις δεκαετίες του 1970 και του Υποστηρίζει όχι μόνο ότι το λεγόμενο βιολογικό φύλο είναι πάντοτε ήδη κοινωνικό αλλά η έννοια sex είναι κατηγορία υπό την αιγίδα της οποίας η ανατομία, η επιθυμία και η αναπαραγωγή ενοποιούνται συγκροτώντας μια ανδροκεντρική οικονομία, η οποία θέτει ως φυσικό και αδιαμφισβήτητο το καθεστώς της ετεροκανονικότητας (heteronormativity). Οι έμφυλες κατηγορίες προσεγγίζονται ως «κανονιστικές μυθοπλασίες» 10 που παράγονται και ιζηματοποιούνται μέσα από επαναλαμβανόμενες κοινωνικές τελετουργίες της εξιδανικευμένης κανονικότητας, αλλά και παραμένουν, αναξάλειπτα και αναπόφευκτα, ανοιχτές σε πρακτικές κριτικής ανασήμανσης των αξιώσεων του ηγεμονικού λόγου. Με όρους επιτελεστικότητας, το φύλο 6 Butler J.,(1990), Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity, New York 7 Η φράση συνεχίζεται ως εξής: «Δεν γεννιέσαι γυναίκα, αλλά γίνεσαι. Καμιά βιολογική, ψυχολογική ή οικονομική μοίρα δεν καθορίζει τη μορφή που ο θηλυκός άνθρωπος παίρνει μέσα στην κοινωνία: το ον αυτό παράγεται από τον πολιτισμό στο σύνολό του σαν κάτι ενδιάμεσο μεταξύ άνδρα και ευνούχου, το οποίο περιγράφεται ως θηλυκό.» 8 Όρος που συναντήθηκε σε κείμενα και βιβλία της Α. Αθανασίου. Βλ. π.χ. Α.Αθανασίου, 2006, σ Butler J.,(1990) 10 Κατ αναλογία με αυτό που ο Foucault αποκαλούσε ρυθμιστικό ιδεώδες 4

6 δεν είναι απλώς επιτελεστική δράση επανεπιβεβαίωσης του κανονιστικού προτύπου. Δεν εγγράφεται παθητικά πάνω στο σώμα, αλλά επιτελείται καθημερινά σε αδιάκοπη διαδικασία αγωνίας και απόλαυσης, σε μια σπειροειδή συνύφανση κοινωνικής πίεσης και αντίστασης, κατά την οποία τα υποκείμενα διαδραματίζουν δυνατότητες και πιθανότητες έμφυλης σωματικότητας Αθανασίου Α., (2006), σ.98 5

7 Β Μέρος] Το πολιτισμικό προϊόν Γνωριμία με το κείμενο Εικόνες1,2. Εξώφυλλα του βιβλίου, πηγές: en.wikipedia.org Το ζήτημα των Σεγκρίων: Πρόκειται για ένα διήγημα της Ursula K.Le Guin που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της «Τα γενέθλια του κόσμου». 12 Το βιβλίο πρωτοεκδόθηκε το 2000 και μεταφράστηκε και κυκλοφόρησε στα ελληνικά το Περιλαμβάνει 9 διηγήματα επιστημονικής φαντασίας, στα οποία κυρίως αναλύονται και περιγράφονται οι έμφυλες σχέσεις και τα κοινωνικά ταμπού σε φανταστικούς πλανήτες. Τις ιστορίες του πλανήτη των Σέγκριων, με το όνομα Σε-ρ ή Γιε-χα-ρι, περιγράφουν διάφοροι κάτοικοί του αλλά και παρατηρητές που προέρχονται από άλλους πλανήτες και διαφορετικά δομημένες κοινωνίες. Η διήγηση ξεκινά από την καταγραφή της επαφής με τους Σέγκριους ενός άνδρα παρατηρητή. Εξαρχής διαπιστώνει ο αφηγητής ότι είναι «περίεργος ο διαχωρισμός της κοινωνίας των Σέγκριων». Η αριθμητική υπεροχή των γυναικών, 16 ενήλικες γυναίκες προς έναν ενήλικα άνδρα, θεωρείται η αιτία και η αφορμή για τη διαχωρισμό της κοινωνίας τους. Οι άνδρες ζουν έγκλειστοι σε μεγάλα κάστρα με τεράστιους κήπους και γήπεδα, ενώ οι γυναίκες ζουν σε χωριά και κωμοπόλεις γύρω από τα τείχη των κάστρων. Όλες οι καθημερινές δουλειές στα χωράφια, τα εργοστάσια και τις υπηρεσίες γίνονται από τις γυναίκες, οι οποίες και προμηθεύουν τους άνδρες με τα απαραίτητα. Οι άνδρες επιδίδονται σε αθλήματα και επιδείξεις δύναμης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Τη νύχτα οδηγούνται σε διάφορα σπίτια στις περιοχές γύρω από τα κάστρα τους και πληρώνονται για να «ικανοποιήσουν τα πάθη τους», όπως αναφέρει ο παρατηρητής, με τις γυναίκες της περιοχής. Η επιλογή συντρόφου γίνεται αποκλειστικά από τις γυναίκες, οι οποίες και πληρώνουν, με κύριο στόχο την αναπαραγωγή. 12 Le Guin U.K., (2007),Τα γενέθλια του κόσμου, Το Ζήτημα το Σεγκρίων, Αθήνα, σ

8 Ακολουθεί πίνακας με τις συνήθειες και τις δραστηριότητες των Σεγκρίων. Ο διαχωρισμός των πινάκων σε Άνδρες και Γυναίκες, έγινε εξαιτίας του διαχωρισμού τους σε δύο ξεχωριστούς αλλά και αλληλοσυνδεόμενους τρόπους ζωής και αντίληψης της κοινωνίας. ΑΝΔΡΕΣ Αθλητισμός Κατά τη διάρκεια της ημέρας Πάλη: Επιδεξιότητα χεριών και ποδιών Ξιφομαχία/ μονομαχίες με ραβδιά Αγώνισμα με μπάλα σε γήπεδο: Εξαιρετικά βίαιο Ντύσιμο Δραστηριότητες Λαμπερές στολές με χρυσαφικά και κεντήματα Εκτροφή άγριων βοοειδών Ράψιμο των ρούχων τους Τέχνες- Επιστήμη Χώρος Δεν γνωρίζουν τίποτα, μονάχα ένα είδος χορού με μεγάλα άλματα Έγκλειστοι στα κάστρα τους τα οποία περιέχουν μεγάλα πάρκα Κοιμούνται σε κοιτώνες Σεξ Κατά τη διάρκεια της νύχτας Συνεύρεση επί πληρωμής σε καθορισμένα σπίτια Η επιλογή συντρόφου γίνεται μόνο από τις γυναίκες ΓΥΝΑΙΚΕΣ Εργασία Καθημερινές δουλειές Χωράφια και εργοστάσια Ντύσιμο Αθλητισμός Τέχνες- Επιστήμη Χώρος «Άχαρο» Παρακολουθούν τα αγωνίσματα των ανδρών και επευφημούν Οι τέχνες, οι επιστήμες, κάθε είδους μάθηση και επαγγελματική τεχνική διδάσκονται στα κολλέγια και υπάρχουν λίγες εξειδικεύσεις και κανένας διαχωρισμός Χωριά και κωμοπόλεις γύρω από τα κάστρα Ζουν συνήθως όλες μαζί στους οίκους των μητέρων Σεξ Επισκέπτονται τους τόπους σεξουαλικής συνεύρεσης Διατηρούν ομοφυλοφιλικές σχέσεις Πίνακας 1. Δραστηριότητες των Σεγκρίων, πηγή: Ιδία επεξεργασία 7

9 Βασικές έννοιες και θεωρήσεις της κοινωνίας γίνονται διαφορετικά αντιληπτές στον δικό τους πλανήτη και κρίθηκε επίσης απαραίτητο να επεξηγηθούν. Φιλία: Δεν υπάρχει φιλία ανάμεσα σε έναν άνδρα και μια γυναίκα. Σεβασμός: Αναφέρεται μόνο στις γυναίκες. Στη γλώσσα τους ταυτίζεται με την έννοια διδασκαλία. Ο μοναδικός τίτλος σεβασμού είναι η Δασκάλα. Πλούτος: Αναφέρεται μόνο στις γυναίκες. Ο πλούτος προκαλεί το θαυμασμό αλλά όχι το σεβασμό. Έρωτας: Προνόμιο μόνο των γυναικών και αποκλειστικά μεταξύ τους. Δεν υπάρχει έρωτας ανάμεσα σε έναν άνδρα και μια γυναίκα. Μάθηση: Γυναικεία υπόθεση. Θεωρείται πολύ κακό για τον άνδρα καθώς «πλαδαρεύει το σώμα και σκοτώνει το σπέρμα». Ανταγωνισμός: Αφορά τους άνδρες. Είναι ατέλειωτος στα κάστρα με καθημερινές αναγκαστικές η προαιρετικές δοκιμασίες. Ηρωισμός: Αφορά τους άνδρες. «Πως μπορείς να είσαι ήρωας αν δεν κουτσαίνεις?» Ρωτάνε οι γυναίκες. Γάμος: Θεσμός μόνο για τις γυναίκες. Δεν υφίσταται γάμος γυναίκας με άνδρα. Ντροπή: Η ύπαρξη μόνο ενός φύλου στην καθημερινή ζωή, τους/τις απαλλάσσει από τη ντροπή. Απλότητα σε πολλές συμπεριφορές που σε άλλες κοινωνίες θα θεωρούνταν ντροπιαστικές. (πχ. Η χρήση της τουαλέτας) Γλώσσα: Διαφορετικό λεξιλόγιο από τους άλλους πλανήτες. Για παράδειγμα, δεν υπάρχει η λέξη πατέρας. Υπάρχει μόνο η λέξη μητέρα για τη φυσική μητέρα και η λέξη αγαπομητέρα για την σύντροφο της φυσικής μητέρας. Ομοφυλοφιλία: Ενθαρρύνεται στις νεαρές ηλικίες (κάτω των 15) στα κάστρα, αλλά δεν είναι επισήμως αποδεκτή για τους ενήλικες άνδρες. Στις κοινότητες των γυναικών είναι ο μόνος τρόπος που νοείται ο έρωτας και η οικογένεια. 8

10 Γ Μέρος] Η σύνδεσή τους Θεωρώντας ότι έχει γίνει μια πρώτη γνωριμία και επεξήγηση τόσο των εννοιών της φεμινιστικής θεωρίας με τις οποίες η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία ασχολείται, όσο και του διηγήματος που αναλύεται, ακολουθεί μια προσπάθεια ανίχνευσης των τρόπων με τους οποίους το έργο αυτό προϋποθέτει, αναπαράγει ή αμφισβητεί και ανατρέπει τις συγκεκριμένες αντιλήψεις για το φύλο και τη σεξουαλικότητα. i) Το φύλο ως απόρροια των βιολογικών χαρακτηριστικών, η ανάγκη επιβεβαίωσης της έμφυλης ταυτότητας και οι σχέσεις εξουσίας Όσον αφορά την εντύπωση συνέχειας που δινόταν, μεταξύ του βιολογικού και κοινωνικού φύλου, σύμφωνα με τη θεωρία της επιτελεστικότητας το φύλο δεν αποτελεί απόρροια του βιολογικού φύλου, αλλά υποδηλώνει τις κοινωνικές διαδικασίες μέσω των οποίων καθιερώνεται και νομιμοποιείται πολιτισμικά- με όρους αδιαμφισβήτητης αλήθειας- η φυσική θεμελίωση του φύλου. 13 Το φύλο δεν αποτελεί δηλαδή ταυτότητα που προηγείται της κοινωνικής ζωής, αλλά ιστορικό και κοινωνικο-πολιτισμικό τέχνημα που παράγεται συνεχώς μέσω της επαναλαμβανόμενης προσομοίωσης του ιδεώδους της «κανονικής» έμφυλης ταυτότητας. Πιο συγκεκριμένα, αποδομείται το επιστημολογικό ιδίωμα της διάκρισης ανάμεσα στο λεγόμενο «βιολογικό φύλο», ως το υποτιθέμενο υπόστρωμα φύσης πάνω στο οποίο το κοινωνικό νόημα λαμβάνει χώρα, και το «κοινωνικό φύλο», ως το υποτιθέμενο εποικοδόμημα που ιστορικά έπεται και εγγράφεται πάνω στο προϋπάρχον θεμέλιο της φυσικής καταβολής. Όπως αναφέρει και η Αθανασίου, σώμα και φύλο δεν συνδέονται κατ ανάγκη μεταξύ τους με σχέση φυσικής και πάγιας συνέχειας αιτίου (βιολογική προδιαγραφή) και αιτιατού (κοινωνικός επικαθορισμός). 14 Αντίθετα, εκλαμβάνονται με όρους ασταθούς και ατελούς επιτέλεσης σε συγκεκριμένες συνθήκες λόγου και εξουσίας. Στο «Ζήτημα των Σεγκρίων» αυτή η διάκριση δεν γίνεται σαφώς κατανοητή. Η «μοίρα» των ανδρών φαίνεται να προκαθορίζεται από το βιολογικό τους φύλο. Θεωρείται ακριβώς ως το αίτιο για την μετέπειτα ζωή τους. Σε αναφορά από γυναίκα παρατηρήτρια γράφτηκε: «Αγωνίσματα, αθλητές, όμορφοι γεννήτορες. Ένα είδος υποχρεωτικής εμμονής. Δεδομένης της κατάστασής τους, χρειάζονται δυνατούς και υγιείς άντρες στο γαμιστρώνα τους. Πρόκειται για μια κοινωνική επιλογή που ενισχύει τη φυσική επιλογή.» 13 Αθανασίου Α., (2007), σ Αθανασίου Α., (2007), σ.204 9

11 Ενώ σε απόσπασμα της αυτοβιογραφίας ανδρός που αναμείχθηκε στα γεγονότα που οδήγησαν στην ψήφιση του Νόμου της Ανοιχτής Πύλης βρέθηκαν τα εξής: 15 «Ακολούθησαν ασφαλώς συζητήσεις και ομιλίες γύρω από τις απρόβλεπτες συνέπειες του Νόμου της Ανοιχτής Πύλης, τη πρέπουσα θέση των ανδρών, τις ανδρικές ικανότητες και τους περιορισμούς, του φύλου ως πεπρωμένο. Πάντα υπήρχε κάποια γυναίκα που μιλούσε σκυθρωπά για την έμφυτη βία και την ανευθυνότητα των αρσενικών, τη βιολογική αδυναμία τους να συμμετάσχουν σε κοινωνικές και πολιτικές αποφάσεις» Το να επιτελεί κανείς το φύλο του με λάθος τρόπο, επιφέρει μια σειρά από κυρώσεις τόσο ρητές όσο και άρρητες. Το να το επιτελεί με τον σωστό τρόπο επιβεβαιώνει ότι τελικά υπάρχει μια ουσιακή διάσταση στην έμφυλη ταυτότητα. Η ανάγκη αυτής της επιβεβαίωσης, και το ότι ο πολιτισμός τιμωρεί η περιθωριοποιεί όσους/ες δεν επιτελούν σωστά την αυταπάτη της έμφυλης ταυτότητας, αποτελεί επαρκή ένδειξη ότι, σε ένα βαθμό, υπάρχει η κοινωνική επίγνωση πως η αλήθεια ή το ψεύδος του φύλου είναι μονάχα ζήτημα κοινωνικής επιβολής και καθόλου οντολογικής αναγκαιότητας. Ακόμη και στο κείμενο, η επιμονή στην επαναληψιμότητα υποδεικνύει την ατελή επιτυχία των έμφυλων ταυτοτήτων. Οι άνδρες συνεχώς αναγκάζονται να επιδείξουν τα ανδροπρεπή του χαρακτηριστικά, βρίσκονται σε διαρκή ανταγωνισμό όσον αφορά στα αθλήματα και τις σεξουαλικές τους αποδόσεις. Μια σειρά από δράσεις με έμφυλο πρόσημο, οι οποίες αναφέρονται και αργότερα, επαναλαμβάνονται συνεχώς ενισχύοντας την ταυτότητα που τους έχει αποδοθεί. Αυτή η διαρκής ανάγκη επιβεβαίωσης των έμφυλων ταυτοτήτων φανερώνει αυτόν ακριβώς τον τελούμενο χαρακτήρα τους. Όσον αφορά στις συνθήκες και τις σχέσεις εξουσίας που δομούν την έμφυλη ταυτότητα, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι, σύμφωνα με την θεωρία της επιτελεστικότητας, το φύλο δεν υπάρχει πριν από αυτές τις σχέσεις εξουσίας που καθιστούν την έμφυλη κανονικότητα θεμελιακή όψη της αναγνωρίσιμης ανθρώπινης υποκειμενικότητας. Αντίθετα, το έμφυλο υποκείμενο συγκροτείται από αυτές και μέσα σ αυτές. Τα υποκείμενα εκείνα που δεν επιτελούν τα φύλο τους σύμφωνα με τα καθιερωμένα καθωσπρέπει της έμφυλης διπολικότητας και της ετεροφυλοφιλίας μπορεί να υποστούν ακόμη και κυρώσεις. Το έμφυλο υποκείμενο αναδύεται ως προϊόν ενός πειθαρχικού καθεστώτος εμφυλοποίησης. Η μορφή εξουσίας που επιβάλει τη συγκρότηση συγκεκριμένων έμφυλων ταυτοτήτων δεν έχει μόνο χαρακτήρα θεσμικό. Αυτή η μορφή εξουσίας μπορεί να έχει διαφορετικό χαρακτήρα πιο κοντά στην 15 Πρόκειται για επανάσταση στο Κάστρο Ρακέντρ, του οποίου ο άρχοντας ήταν εξαιρετικά αυστηρός. Η Ανταρσία ξεκίνησε με αφορμή την εκτέλεση ενός κατοίκου του κάστροy. Δύο μήνες μετά την Ανταρσία, το Παγκόσμιο Συμβούλιο έθεσε σε εφαρμογή το Νόμο της Ανοιχτής Πύλης Βλ.Le Guin U., (2007), σ

12 Φουκοική ανάλυση. Το φύλο δηλαδή, δεν είναι απλώς δικαιακή αλλά πειθαρχική μορφή εξουσίας, δεν είναι νόμος (που επιβάλλεται) αλλά νόρμα (που υποβάλλεται). Στο κείμενο περιγράφονται πολλές τέτοιες μορφές εξουσίας που επιβάλουν τη διατήρηση ενός καθιερωμένου προτύπου. Ενδεικτικά θα μπορούσαν να αναφερθούν τα εξής: «Τα αγόρια φεύγουν από τη φροντίδα των γυναικών στα ένδεκα χρόνια τους και οδηγούνται στο κάστρο, όπου και εκπαιδεύονται όπως αρμόζει σε έναν άνδρα» «τα αγόρια που βρίσκονταν εκεί μερικούς μήνες ή λίγα χρόνια πριν από μένα παροτρύνονταν να ταπεινώσουν και να κακοποιήσουν κάθε νεοφερμένο για να τον κάνουν άνδρα..» «Ο Άρχοντας Φασό απεχθανόταν την ομοφυλοφιλία των ενηλίκων και θα επανέφερε την ποινή του θανάτου αν το επέτρεπε το Δημοτικό Συμβούλιο. Ταυτόχρονα, όμως, ενθάρρυνε τα μεγαλύτερα αγόρια να βιάζουν τα εντεκάχρονα και τα δωδεκάχρονα, θεωρώντας το μια ανδροπρεπή συμπεριφορά» «Η γενετική τους ανισορροπία έχει δημιουργήσει μια κοινωνία στην οποία οι άνδρες έχουν όλα τα προνόμια και οι γυναίκες όλη την εξουσία. Προφανώς πρόκειται για μια σταθερή διευθέτηση» ii) «Κανονιστικές μυθοπλασίες»? «Σημαδεμένες δράσεις»? «Στυλιζάρισμα»? Ανδρικές και γυναικείες δραστηριότητες Σύμφωνα με την Butler οι έμφυλες κατηγορίες είναι «κανονιστικές μυθοπλασίες» που παράγονται μέσα από επαναλαμβανόμενες κοινωνικές τελετουργίες της εξιδανικευμένης κανονικότητας. Το φύλο θεωρητικοποιείται ως κοινωνικό κατασκεύασμα μέσω επιτελεστικής επανάληψης (performative reiteration) σωματικών πρακτικών στις οποίες συμπυκνώνεται η κανονιστική μυθοπλασία ενός αυθεντικού και κοινωνικά αναγνωρίσιμου έμφυλου εαυτού. Η διαρκής επιτελεστικότητα είναι μια διαρκώς ατελής και διαρκώς αστάθμητη διαδικασία υλοποίησης του ηγεμονικού ιδεώδους. Σύμφωνα με τον Σ. Σταυρίδη, η έμφυλη ταυτότητα αποτυπώνεται στο σώμα όχι εξαιτίας των βιολογικών του χαρακτηριστικών αλλά εξαιτίας της εγχάραξης δεξιοτήτων προσημασμένων κοινωνικά. Οι σημαδεμένες δράσεις, όπως τις ονομάζει εκδηλώνουν τις έμφυλες ταυτότητες καθώς αρθρώνουν τις δραστηριότητες των μελών μιας κοινωνίας. Πιο συγκεκριμένα αναφέρεται στις δράσεις αυτές λέγοντας: «Oι σημαδεμένες δράσεις μπορεί να είναι εξαιρετικά σύντομες, οριακές τη μοριακότητά τους, όπως είναι οι κινήσεις των ματιών σε ένα βλέμμα απορίας, του χεριού όταν χτενίζει τα μαλλιά ή των ποδιών στο βήμα ενός 11

13 περιπάτου. Μπορεί όμως και να συνιστούν αυτοτελή σύνολα πράξεων, όπως είναι για παράδειγμα, η υποδοχή ενός παιδιού από το σχολείο, η συνάντηση δύο φίλων στο δρόμο ή τα ψώνια σε ένα σούπερ μάρκετ. Οι σημαδεμένες δράσεις είναι ουσιαστικά δράσεις στις οποίες μπορεί κανείς να επαναλάβει, να αναλάβει δηλαδή ως χαρακτηριστικές. Οι σημαδεμένες δράσεις χαρακτηρίζουν επειδή είναι επαναλήψιμες. Στη διαδικασία της κοινωνικής ζωής εφοδιάζεται κανείς με την ικανότητα τέτοιες δράσεις και να τις εκτελεί και να τις αναγνωρίζει». 16 Η έμφυλη ταυτότητα είναι μια ταυτότητα που συγκροτείται με κοπιώδεις διαδικασίες μέσα στο χρόνο και που εγκαθιδρύεται μέσα από τυποποιημένη επανάληψη πράξεων. Επίσης το φύλο, κατά τη J. Butler, εγκαθιδρύεται μέσα από υφολογική τυποποίηση, αυτό που ονομάζει «στυλιζάρισμα», του σώματος, και πρέπει να το εννοήσουμε ως τον καθημερινό τρόπο με τον οποίο οι χειρονομίες, οι κινήσεις του σώματος και οι κάθε είδους παραστασιακές εκδηλώσεις κατασκευάζουν την ψευδαίσθηση ενός έμφυλου εαυτού. 17 Στο Ζήτημα των Σεγκρίων» γίνονται εκτενής αναφορές σε δράσεις τέτοιου τύπου, χαρακτηριστικές και επαναλήψιμες. Τα αγωνίσματα και τα αθλήματα των ανδρών, η φοίτηση σε κολέγια και η συμμετοχή στην παραγωγική διαδικασία, των γυναικών θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι οι πιο ευδιάκριτες. «Με θέματα κοινής αντίληψης όπως η λειτουργία των μηχανών, η ύφανση των ρούχων, η μετάδοση της τηλεόρασης ασχολούνται οι γυναίκες. Συχνά με κορόιδευαν που ασχολιόμουν με γυναικεία πράγματα, όπως τα ονόμαζαν, και με παρότρυναν να μιλήσω όπως ταιριάζει σε έναν άνδρα. Οι άντρες συναγωνίζονται μεταξύ τους στα κοσμήματα καθώς και στη διακόσμηση και στη λαμπρότητα των στολών τους, σε βαθμό που κανείς θα τους θεωρούσε θηλυπρεπείς, αν δεν διέθεταν τόσο αντρισμό, δεν ήταν δυνατοί και έτοιμοι για κάθε παιχνίδι ή άθλημα, και δεν ήταν γεμάτοι περηφάνια και μια πολύ ευαίσθητη και φλογερή αίσθηση τιμής.» Σε παραπάνω απόσπασμα, φαίνεται όχι μόνο ο διαχωρισμός αυτών των δράσεων στο πλανήτη των Σεγκρίων, αλλά και η διαφορετική αντίληψη και ομαδοποίησή τους από παρατηρητή που προέρχεται από άλλο πλανήτη. Μέσα από τις δράσεις με έμφυλο πρόσημο δεν συμμορφώνεται κανείς εκτελώντας δραστηριότητες σύμφωνα με την κοινωνικά αποδεκτή έμφυλη ταυτότητά του, ουσιαστικά ορίζεται και παρουσιάζεται ως αναγνωρίσιμο 16 Σταυρίδης Σ.,(2011), Μετέωροι χώροι της ετερότητας, κεφ. IV) Μετέωροι χώροι της εμπειρίας, 1) Οι έμφυλες ταυτότητες και τα δρώμενα της κατοίκησης, Αθήνα, σελ Butler J., (2006) Παραστασιακές επιτελέσεις και συγκρότηση του φύλου: Δοκίμιο πάνω στη φαινομενολογία και τη φεμινιστική θεωρία, μτφ. Μηλιώρη Μ., στο Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, (επιμ.) Αθ. Αθανασίου,και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο 4. Διαπράττοντας το φύλο: Υλικότητα και επιτέλεση, Αθήνα, σ

14 κοινωνικό υποκείμενο. Η συμπεριφορά λαμβάνεται ως τρόπος και η ταυτότητα ως κάτι που δείχνεται. Έτσι σειρά από δράσεις έχουν νοηματοδοτηθεί σύμφωνα με τη διάκριση άνδρας- γυναίκα, ή να το θέσουμε διαφορετικά, με τη διάκριση αυτού που είναι εντός, του κυρίαρχου, και του εκτός. Για παράδειγμα, σε μια γήινη κοινωνία, η καλλιέργεια των χωραφιών, η επιχείρηση, το κέρδος, η παραγωγή, φαίνονται ως ομόλογα της ανδρικής ταυτότητας, ενώ η αναπαραγωγή, η ανατροφή των παιδιών, η σπατάλη, οι οικιακές εργασίες, ως ομόλογα της γυναικείας. Αντίστοιχα, στο πλανήτη του κειμένου, η καλλιέργεια των χωραφιών, η επιχείρηση, η ανατροφή των παιδιών, οι οικιακές εργασίες, η μόρφωση ως ομόλογα της γυναικείας ταυτότητας, ενώ η αναπαραγωγή, ο αθλητισμός, η περιποίηση και η σπατάλη ως ομόλογα της ανδρικής. Πρέσβειρα του πλανήτη περιγράφοντας τον πλανήτη της αναφέρει: «Μου αρέσει ο λαός μου. Μου αρέσουν οι άγριοι, περήφανοι, πανέμορφοι άνδρες μας, και δεν θέλω να γίνουν σαν τις γυναίκες. Μου αρέσουν οι αξιόπιστες, ισχυρές, γενναιόδωρες γυναίκες μας, και δεν θέλω να γίνουν όπως οι άνδρες.» iii) Σεξουαλικότητα- Αναπαραγωγή Ξεκινώντας από τη Μποβουάρ, με την θεωρία της ότι η μητρότητα αποτελεί το πεδίο στο οποίο αναλώνεται η δοξασία της γυναικείας φύσης, συνεχίζοντας με την Rubin και το «μηχανισμό σμίλευσης της σεξουαλικότητας», ώστε να ενισχύεται η αναπαραγωγική οικογένεια και η ετεροφυλοφιλία, και συνεχίζοντας με τη Butler που λαμβάνει την έννοια sex ως την κατηγορία υπό την αιγίδα της οποίας η ανατομία, η επιθυμία και η αναπαραγωγή ενοποιούνται συγκροτώντας μια ανδροκεντρική οικονομία και η οποία φυσικοποιεί την ετεροκανονικότητα, γίνεται αντιληπτή η σύνδεση της σεξουαλικότητας με την αναπαραγωγή στα πλαίσια της κοινωνίας. Η σεξουαλική συνεύρεση φαίνεται να έχει ένα καταναγκαστικό και καθορισμένο πρόσωπο. Αναπαράγεται μια σεξουαλικότητα δεσμευμένη από την αναπαραγωγή, αλλά και μια φυσικοποιημένη έννοια του φύλου για την οποία κεντρικό στοιχείο αποτελεί ο ρόλος που παίζει στην αναπαραγωγή. Η Butler αναφέρει ότι: Στο μέτρο που τα φυσικοποιημένα φύλα λειτουργούν για να εξασφαλίσουν την ετεροφυλόφιλη δυάδα ως ιερή δομή της σεξουαλικότητας, συνεχίζουν να σφραγίζουν τη συγγένεια, τη νομική και οικονομική τάξη και τις πρακτικές εκείνες που οριοθετούν τι θα αναγνωρίζεται κοινωνικά ως πρόσωπο. 18 Είναι ίσως και αυτονόητο, με αίτιο, αφορμή και πρόφαση την γενετική ανισορροπία στον πλανήτη που περιγράφεται στο κείμενο (16 ενήλικες γυναίκες για 1 άνδρα) ότι η σεξουαλικότητα συνδέεται απολύτως με την αναπαραγωγή σε ορισμένες περιπτώσεις. Οι άνδρες έχουν προ πολλού χάσει την επιθυμία και τον έρωτα. Παρουσιάζονται ως «εργαλείο», ως τρόπος για να 18 Butler J.,(1997), Ο Μαρξισμός και το απλώς πολιτισμικό, σ

15 συνεχιστεί η αναπαραγωγή και επομένως η ανάπτυξη. Αντιθέτως στην κοινωνία των γυναικών, τα πρότυπα είναι διαφορετικά. Οι γυναίκες έχουν το δικαίωμα να ερωτευτούν, αλλά μονάχα με άλλες γυναίκες, καθώς δεν νοείται έρωτας μεταξύ ανδρός και γυναίκας. Όλος τους ο πολιτισμός φαίνεται να στηρίζεται σ αυτή την εμμονή για διαιώνιση του είδους τους και η κοινωνική ταυτότητα των υποκειμένων καθορίζεται άμεσα από αυτό. Φαίνεται επίσης η φυσικοποίηση της ετεροκανονικότητας όσον αφορά τον ανδρικό πληθυσμό. Στα αποσπάσματα που ακολουθούν διαφαίνεται αυτή η εμμονή και η αντίστοιχη δοξασία της ανδρικής φύσης όπως την περιγράφει η Μποβουάρ. «Θεωρούν πως η μάθηση είναι πολύ κακό πράγμα για έναν άνδρα καθώς αποδυναμώνει την αίσθηση τιμής του, πλαδαρεύει το σώμα και τον καθιστά σεξουαλικά ανίκανο» «Του είπε πως είχε γεννηθεί για να υπηρετήσει τον λαό του και πως είχε μια μονάχα ευθύνη: να σπείρει παιδιά όταν θα ήταν αρκετά μεγάλος για κάτι τέτοιο. Είχε επίσης μία υποχρέωση: να είναι γενναίος και δυνατός, γενναιότερος και δυνατότερος από τους άλλους, έτσι ώστε οι γυναίκες να επιλέγουν αυτόν για να αποκτήσουν παιδιά μαζί του. Του είπε πως όφειλε να ζήσει στο κάστρο επειδή οι άνδρες δεν μπορούσαν να ζήσουν μαζί με τις γυναίκες» iv) Χώρος Ο χώρος αποτελεί αναγκαστικά αναπόσπαστο κομμάτι και προϊόν της διαδικασίας συγκρότησης ταυτοτήτων. Όχι μόνο υπάρχει μια παραλληλία μεταξύ του τρόπου σύλληψης του χώρου και του τρόπου σύλληψης των οντοτήτων/ταυτοτήτων (υποκειμένων), αλλά επίσης ο χώρος είναι εξαρχής αναπόσπαστο κομμάτι της συγκρότησης τους. 19 Δεν αποτελεί δηλαδή μονάχα τον καμβά πάνω στον οποίο αποτυπώνονται οι σχέσεις και οι κοινωνικές καταστάσεις. Δεν υπάρχει μόνο χώρος για χρήση, αλλά η ίδια η χρήση κυριολεκτικά «εκκρίνει», σχηματίζει και νοηματοδοτεί το χώρο της. 20 Ο χώρος και ο τόπος δεν εξαντλείται στην υλική του υπόσταση και τα γεωμετρικά του χαρακτηριστικά. Περιλαμβάνει και συνδιαμορφώνεται με, ένα ιδιαίτερο σύνολο, έναν αστερισμό κοινωνικών σχέσεων, που λειτουργούν και αλληλεπιδρούν σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία. 21 Ακόμη και σε ένα λογοτεχνικό έργο, η περιγραφή των τόπων, δεν δίνει μόνο ένα υπόβαθρο στη σκέψη ώστε να βοηθηθεί η φαντασία, αλλά επεξηγεί και διαμορφώνει τις κοινωνικές κατασκευές, και στην περίπτωσή μας τις έμφυλες σχέσεις. Ο τόπος επίσης είναι ανοιχτός σε αμφισβήτηση και σε πολλαπλές αναγνώσεις από άτομα και 19 Massey D.,(2001), Φιλοσοφία και πολιτικές της χωρικότητας, Αθήνα σ Σταυρίδης Στ., 2010, σ Lefebvre Η., (1974), La production de l espace, Paris από Βαίου Ντ., (2009), Ταυτότητες/ετερότητες γυναικών στην πόλη, στο Μετατοπίσεις Φύλο, Διαφορά και αστικός χώρος, (επιμ.) Λαδά Σ., Αθήνα 14

16 ομάδες με διαφορετικές προελεύσεις και εμπειρίες, και όχι οριοθετημένος, καθορισμένος και στατικός. 22 Στο διήγημα που αναλύεται, οι αναφορές στο χώρο έχουν εντοπιστεί και παρατίθενται παρακάτω. Γυναίκες και παιδία έως 11 ετών Ζουν σε μικρές κοινότητες γύρω από τα τείχη των κάστρων. Τα χωριά τους ανήκουν στους άρχοντες του κάστρου. Οι κοινότητές τους έχουν εργοστάσια, πανεπιστήμια, σχολεία, υπηρεσίες και αγροτική γη. Κατοικούν συνήθως πολλές μαζί στους Οίκους των Μητέρων. Κάποιες μένουν μόνες είτε από επιλογή, είτε διότι πέθανε η σύντροφός τους. Στα κολλέγια φοιτούν και διδάσκουν μόνο γυναίκες. Ο χώρος του κολλεγίου δημόσιος και κοινόχρηστος, αλλά σίγουρα υπάρχει κάποιο δωμάτιο για να απομονωθεί όποια θέλει. Άνδρες από 11 ετών και άνω Ζουν έγκλειστοι σε κάστρα τα οποία περιέχουν μεγάλα πάρκα. Δεν ταξιδεύουν ποτέ εκτός αν έχουν μεγάλους αγώνες εκτός έδρας. Αφήνουν το Κάστρο μόνο για να πάνε στους γαμιστρώνες και ακόμη κι εκεί πηγαίνουν με κλειστό αμάξι και επιστρέφουν με το πρώτο φως της μέρας. Αρχικά κοιμούνται στον κοιτώνα των Νεοφερμένων και έπειτα σε άλλους κοιτώνες μαζί με άλλους άνδρες. Οι κοιτώνες περιγράφονται ως «αυστηροί και εσκεμμένα δημόσιοι, λαμπερά φωτισμένοι κοιτώνες με 40 κρεβάτια». Η «Τάξη των αγοριών» είναι για αγόρια ηλικίας 9 έως 11 ετών και λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στους οίκους των μητέρων και το Κάστρο, προετοιμάζουν δηλαδή τα αγόρια για την Αποκοπή. Μετά το Νόμο της ανοικτής πύλης: Οι άνδρες δεν είχαν θέση στο δρόμο. 22 Λαδά Σ., (2009) σ

17 Επίλογος Στο «Ζήτημα των Σεγκρίων» ο χώρος είναι διακριτός και κατακερματισμένος. Το ανδρικό φύλο λάμπει «δια της απουσίας του» 23, ακόμη κι όταν τους δίνεται η δυνατότητα να εγκαταλείψουν τα κάστρα και να μείνουν στις κοινότητες. Όλη η δομή της κοινωνίας τους στηρίζει και διατηρεί τον περίεργο διαχωρισμό τους. Ένας από τους επαναστάτες στο κάστρο αναφερόμενος στις μητέρες έγραψε τα εξής: «Πως ήταν δυνατόν να μας εγκαταλείψουν? ήταν η κραυγή που θα έπρεπε να είχε βγάλει κάθε Σέγκριο αγόρι μέσα από την καρδιά του. Πως μπόρεσε να με παρατήσει εδώ μέσα? Δεν ήξερε πως είναι η ζωή εδώ? Κι αν δεν ήξερε, γιατί δεν το ήξερε? Μήπως δεν ήθελε να μάθει?..» «Ασφαλώς και δεν θέλουν να ξέρουν πως ζούμε. Γιατί δεν έρχονται ποτέ στα κάστρα? Ναι, ασφαλώς τις κρατάμε εμείς έξω, αλλά νομίζεις πως θα μπορούσαμε να το κάνουμε αν εκείνες ήθελαν πραγματικά να μπουν? Αγόρι μου, συνωμοτούμε μαζί τους κι αυτές μαζί μας για να διατηρήσουμε το μεγάλο θεμέλιο της άγνοιας και του ψέματος πάνω στο οποίο στηρίζεται ο πολιτισμός μας.» Σύμφωνα με την Wittig η βάση της κοινωνίας ή η αρχή της κοινωνίας είναι η ετεροφυλοφιλία. Η μητριαρχία δεν είναι λιγότερο ετεροφυλοφιλική από την πατριαρχία: το μόνο που αλλάζει είναι το φύλο του καταπιεστή. 24 Ακόμη και σε επιστημονικής φαντασίας ιστορία, αυτή η φράση φαίνεται να αντανακλά απολύτως την πραγματικότητα. Στον πλανήτη των Σεγκρίων το «Ζήτημα» είναι η αναπαραγωγή και η διασφάλισής της έρχεται μέσα από την επιβεβλημένη ετεροφυλοφιλία. Απλώς διαφορετική από αυτή που αντιλαμβανόμαστε στις δικές μας κοινωνίες και επιλεγμένη, χωρίς δηλαδή να αφορά το σύνολο του πληθυσμού. Σαν επίλογο της παρούσας μεταπτυχιακής εργασίας παρατίθενται αποσπάσματα των Butler και Le Guin καθώς αποτελούσαν κύριες βιβλιογραφικές πηγές, αλλά και επειδή αφήνουν μια υπόσχεση ανατροπής της αντίληψης της έμφυλης ταυτότητας, αλλά και των εξουσιαστικών σχέσεων που αυτές επιβάλουν. Κλείνοντας το άρθρο της «Παραστασιακές επιτελέσεις και συγκρότηση του φύλου», η J. Butler τονίζει ότι: Το φύλο είναι αυτό που φοράμε, μονίμως, εξαναγκαστικά, καθημερινά και αδιάκοπα, με άγχος και με ευχαρίστηση. Αν κάνουμε το λάθος να θεωρήσουμε ότι αυτή η συνεχής πράξη αποτελεί φυσικό δεδομένο, αποποιούμαστε τη δύναμή μας να διευρύνουμε σωματικά το πολιτισμικό πεδίο μέσα από κάθε είδους ανατρεπτικές παραστασιακές επιτελέσεις. 25 Με τη σειρά της η Λε Γκουέν έχει πει σε 23 Κράλη Ε., Λυκογιάννη Ρ., (2001), Φύλο και χώρος, (συμβ.) Βαίου Ντ., Αθήνα, σ.3 24 Wittig Μ.,(2006), Δεν γεννιέσαι γυναίκα, στο Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, (επιμ.) Αθανασίου Α., κεφ. 4. Διαπράττοντας το φύλο: υλικότητα και επιτέλεση, Αθήνα, 2006, σ Butler J.,(2006), σ. 405, στο Αθανασίου Α., (2006) 16

18 συνέντευξή της τα εξής: Σκοπός μου είναι πάντα να ανατρέπω και να δημιουργώ μεταφορές για το μέλλον όπου κάθε υπόθεση/παραδοχή μπορεί να εξεταστεί και κάθε κανόνας να ξαναγραφτεί. Συμπεριλαμβανομένων των κανόνων του ποιος είναι στη κορυφή, και τι σημαίνει φύλο, και ποιος θα είναι ελεύθερος My aim is always to subvert, creating metaphors for the future, where any assumption can be tested and any rule rewritten. Including the rules of who s on top, and what gender means and who gets to be free., White J., (1994), Coming back from the silence an interview with U. Le Guin, Conversations about Nature and Creativity 17

19 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αθανασίου A. (επιμ.), (2006), Φεμινιστική θεωρία και πολιτισμική κριτική, Νήσος, Αθήνα Αθανασίου A., (2007), Ζωή στο όριο- Δοκίμια για το σώμα, το φύλο και τη βιοπολιτική, Εκκρεμές, Αθήνα Butler J., (1999 [1990]), Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity, Routledge, New York Butler J.,(2005 [1997]), Ο Μαρξισμός και το απλώς πολιτισμικό, μτφ. Γαβριηλίδης Α., Θέσεις, τ.93, σ Κράλη Ε., Λυκογιάννη Ρ., (2001), Φύλο και χώρος, συμβ. Βαίου Ντ., Μελέτη επισκόπησης για το Κ.Ε.Θ.Ι, Αθήνα Λαδά Σ., (2009), Μετατοπίσεις Φύλο, Διαφορά και αστικός χώρος, futurα, Αθήνα Le Guin U.K., (2007), Τα γενέθλια του κόσμου, Parsec, Αθήνα Massey D., (2001), Φιλοσοφία και πολιτικές της χωρικότητας, Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ και Παπασωτηρίου, Αθήνα Σταυρίδης Σ., (2011), Μετέωροι χώροι της ετερότητας, Αλεξάνδρεια, Αθήνα ΙΣΤΟΤΟΠΟΙ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Η κοινωνία μας περνά ένα στάδιο ταχύτατων μεταλλαγών και ανακατατάξεων, όπου αμφισβητούνται αξίες και θεσμοί. Σήμερα οι θεσμοί έχουν γίνει πολύμορφοι και σύνθετοι, ενώ ταυτόχρονα όσοι άντεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η

Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Δημιουργικό Παιχνίδι ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ Φ.Α. Διάλεξη 3η Σκοποί της παρουσίασης Εξέταση των προϋποθέσεων καταλληλότητας των παιχνιδιών σε σχέση με τα προγράμματα Φ.Α. Εισαγωγή στα

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Μαρία Ρεντετζή Συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στις αρχές της δεκαετίας του 1970 παρακίνησαν φεμινίστριες σε πολλά από τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς

ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς 50 ενδιάμεσοι χώροι χρόνοι π ε ρ ι π λ α ν ή σ ε ι ς μ η χ α ν ι σ μ ο ί σ κ έ ψ η ς Συναίσθημα, Γοητεία, Ενστικτο, Φαντασία, Επιθυμία... Εμπειρία... Αστικό και Ανθρώπινο σώμα... Μάζα... Υπάρχουν φορές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Γκασούκα Μαρία Επίκουρη Καθηγήτρια Φύλου και Λαογραφίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Παράγοντες που συντελούν

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

( η άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μία ομάδα 3-6 ατόμων σε 4 το πολύ ομάδες )

( η άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μία ομάδα 3-6 ατόμων σε 4 το πολύ ομάδες ) Ενότητα: κοινωνικές δεξιότητες - Ασκήσεις επικοινωνίας 4 Αυτιά Χρονικό πλαίσιο: σαράντα πέντε λεπτά περίπου Χώρος: εσωτερικός Συμμετέχοντες: 3 έως 20 άτομα ( η άσκηση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε μία ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι Κ Ο Ε Τ Ο Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ III ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Ο Σ Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ 3 : Κ Α Τ Ο Ι Κ Ι Α / Α Κ Α Δ Η Μ Α Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

«Η αμφιφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία με τα μάτια των πολιτικών νεολαιών»

«Η αμφιφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία με τα μάτια των πολιτικών νεολαιών» «Η αμφιφυλοφιλία και ομοφυλοφιλία με τα μάτια των πολιτικών νεολαιών» Με πρωτοβουλία της Σύμπραξης Κατά της Ομοφυλοφοβίας, την 26η Ιούνη 1997, διεθνή ημέρα της ομοφυλοφιλίας, διοργανώθηκε στο κτίριο ΕΔΟΘ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 1η ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων.

Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Ηαναζήτηση οικουµενικών διαστάσεων. Ορισµένες διαφορές των κοινωνικών φύλων. Σε διαφορετικούς πολιτισµούς παρατηρούνται σηµαντικές διαφορές στη συµπεριφορά των δύο φύλων. Στα αγγλικά υπάρχουν δύο διαφορετική

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ.

Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ. Kantzara, V. (2006) Patriarchy στο Fitzpatrick T., et al. (eds.) International Encyclopedia of Social Policy, London: Routledge (σελ. 6) Πατριαρχία 1 Η λέξη πατριαρχία, προέρχεται από την ελληνική γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα Εισήγηση στo σεµινάριο «Σεξουαλικός Προσανατολισµός:Στάσεις-Επιλογές- Προβληµατισµοί». Θεσσαλονίκη, 9 Μαϊου 2005. Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής -Κέντρο Συµβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥΨΥ),

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα 01. Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία

Έρευνα 01. Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία Έρευνα 01 Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία 02 Την ισοτιµία και στον έρωτα διεκδικούν οι γυναίκες Για πρώτη φορά έρευνα αποκαλύπτει τα µυστικά της γυναικείας σεξουαλικότητας και ανατρέπει όσα ίσχυαν µέχρι σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies)

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) Social Media World 26/6/2014 Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) 1.Τι είναι τα STS; Σπουδές Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS) προσεγγίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Μάθημα 1 ο Immanuel Kant Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Η απάντηση του Kant στο ερώτημα: «τι είναι διαφωτισμός;» «ιαφωτισμός είναι η έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητά του για την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα