Φαρμακευτική Τεχνολογία Ι

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φαρμακευτική Τεχνολογία Ι"

Transcript

1 Φαρμακευτική Τεχνολογία Ι Αποστείρωση Κ. Αυγουστάκης Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Φαρμακευτικής

2 Σκοπός της ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις έννοιες της αποστείρωσης ως βασικής φαρμακευτικής διεργασίας και με τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την επίτευξή της στειρότητας των φαρμακευτικών προϊόντων

3 Περιεχόμενα ενότητας 1. Βασικοί ορισμοί 2. Αδρανοποίηση μικροβίων 3. Μέθοδοι αποστείρωσης i. Κορεσμένου υδρατμού ii. Συνδυασμός υδρατμού χαμηλής θερμοκρασίας και φορμαλδεΰδη iii. Παρουσία βακτηριοκτόνου iv. Ξηρά θερμότητα v. Με ακτινοβολία vi. vii. Με υπεριώδη ακτινοβολία Με ιονίζουσες ακτινοβολίες viii. Με αέρια ix. Με διήθηση 4. Κριτήρια επιλογής μεθόδου αποστείρωσης 5. Έλεγχος αποστείρωσης

4 Βασικοί ορισμοί Στειρότητα ορίζεται ως η απουσία κάθε (ικανής να αναπαραχθεί) μορφής ζωής και αποστείρωση η διαδικασία με την οποία επιτυγχάνεται η στειρότητα. Αποστείρωση στην φαρμακευτική πράξη είναι η διεργασία με την οποία επιχειρείται η καταστροφή ή η απομάκρυνση όλων των μικροοργανισμών, όπως βακτήρια και σπόροι αυτών, μύκητες, ιοί, ρικέτσιες και μυκοπλάσματα, από τα φαρμακευτικά προϊόντα. Αντισηψία είναι η εφαρμογή αντιμικροβιακών ουσιών (αντισηπτικά) τοπικά σε ζωντανούς ιστούς με σκοπό την πρόληψη λοίμωξης Απολύμανση είναι η εφαρμογή αντιμικροβιακών ουσιών (απολυμαντικά) σε χώρους και αντικείμενα με σκοπό την καταστροφή ή αναστολή της ανάπτυξης μικροοργανισμών ώστε αυτά να μην μπορούν να προκαλέσουν μόλυνση

5 Κινητική αδρανοποίησης των μικροβίων Ο αριθμός των επιζώντων μικροοργανισμών ελαττώνεται συνήθως εκθετικά με τον χρόνο κατά την αποστείρωση: Ν t = Ν 0. e kt (Ν 0, Ν t είναι ο αρχικός αριθμός των μικροβίων και ο αριθμός των επιζώντων μικροβίων σε χρόνο t αντίστοιχα) Και με λογαρίθμηση: log N t = log N 0 - (k/2.303). t και log N 0 /N t = K. T (K = k/2.303)

6 χρόνος υποδεκαπλασιασμού D: ο χρόνος αποστείρωσης που απαιτείται για ελάττωση του αριθμού των επιζώντων μικροβίων στο 10% του αρχικού υπό καθορισμένες συνθήκες αποστείρωσης παράμετρος Ζ : η αύξηση της θερμοκρασίας που απαιτείται για αύξηση του ρυθμού θανάτωσης κατά 10 φορές

7 N t /N 0 Η κινητική της θανάτωσης των μικροβίων δεν είναι πάντοτε πρωτοταξική D A E C B t Η καμπύλη Α είναι πρωτοταξική Οι υπόλοιπες αποτελούν τις συνηθέστερες εξαιρέσεις Β: συσσωμάτωση των μικροβίων ή ύπαρξη περισσότερων ευαίσθητων θέσεων στο μικροβιακό κύτταρο που πρέπει να αδρανοποιηθούν απαραίτητη η επαρκής εφαρμογή θερμότητας C: ύπαρξη ανθεκτικών μικροβίων ή έκπλυση χημικών παραγόντων από τα κατεστραμμένα κύτταρα που αυξάνουν την αντίσταση των επιζώντων D: απότομη μεταβολή της κλίσης ύπαρξη δύο μικροβιακών πληθυσμών με σημαντικά διαφορετική αντίσταση E: (σπάνια) θερμική ενεργοποίηση των βακτηριακών σπόρων στα αρχικά στάδια της αποστείρωσης με θερμότητα

8 Παράμετροι περιγραφής της αποτελεσματικότητας μιας διαδικασίας αποστείρωσης συντελεστής αδρανοποίησης IF: η ελάττωση του αριθμού των μικροβίων που επιτυγχάνεται με μία καθορισμένη διαδικασία αποστείρωσης, υπολογίζεται από την σχέση IF = 10 t/d (ισχύει μόνο για γραμμική καμπύλη επιζώντων) Η διαδικασία αποστείρωσης πρέπει να έχει 12 D αποτελεσματικότητα δηλ. να έχει συντελεστή αδρανοποίησης Όταν η καμπύλη επιζώντων δεν είναι γραμμική αντί του IF χρησιμοποιείται η «πιθανότερη αποτελεσματική δόση» (MPED n ): η περισσότερη πιθανή δόση που απαιτείται για την ελάττωση του αρχικού αριθμού των μικροβίων κατά n δεκαδικά ψηφία

9 Για τη σύγκριση της αποτελεσματικότητας διαφορετικών διαδικασιών αποστείρωσης με εφαρμογή θερμότητας, χρησιμοποιείται η παράμετρος F Η τιμή F μιας διαδικασίας αποστείρωσης δείχνει τον χρόνο (min) έκθεσης ενός μικροοργανισμού αναφοράς στην θερμοκρασία αναφοράς που έχει την ίδια καταστρεπτικότητα επί του μικροοργανισμού αυτού με την εν λόγω διαδικασία αποστείρωσης όταν η θερμοκρασία αναφοράς είναι η 121 ο C και ο μικροοργανισμός αναφοράς είναι οι σπόροι του Bacillus stearothermophilus (Ζ = 10 ο C) η παράμετρος F συμβολίζεται ως F ο F ο = D 121 logif

10 Παρασκευή στείρων σκευασμάτων Δύσκολη και ακριβή διαδικασία που απαιτεί: Κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό Ειδικά σχεδιασμένο εξοπλισμό Ελεγχόμενο περιβάλλον εργασίας στείρα σκευάσματα παράγονται μόνο όταν είναι απαραίτητο Κύριες πηγές μόλυνσης φαρμακευτικών σκευασμάτων είναι: Το νερό Οι πρώτες ύλες Σημαντικότερη πηγή επιμόλυνσης είναι ο άνθρωπος!!!

11 Επιμόλυνση σκευασμάτων Η επιμόλυνση των σκευασμάτων έχει γενικά δύο ειδών συνέπειες: για την υγεία των ασθενών (μικρόβια και προϊόντα αυτών) για την σταθερότητα και αποτελεσματικότητα των ίδιων σκευασμάτων Η επιμόλυνση των σκευασμάτων από μικροοργανισμούς μπορεί να οδηγεί σε: αλλοίωση του σκευάσματος μη εμφανή αλλοίωση του σκευάσματος

12 Μέθοδοι αποστείρωσης Διαδικασίες στις οποίες χρησιμοποιείται αυξημένη ενέργεια (ξηρή ή υγρή θερμότητα, συνδυασμός θερμότητας και βακτηριοκτόνων ουσιών και η ακτινοβολία) Χημικές διαδικασίες (εφαρμογή βακτηριοκτόνων αερίων) Διαδικασίες στις οποίες εφαρμόζεται φυσική απομάκρυνση των μικροοργανισμών με διήθηση

13 Αποστείρωση με κορεσμένο υδρατμό η υγρή θερμότητα υπό τη μορφή κορεσμένου υδρατμού και πίεση είναι η περισσότερο αξιόπιστη μέθοδος θανάτωσης μικροοργανισμών ο θάνατος των μικροοργανισμών επέρχεται λόγω της υδρόλυσης απαραίτητων ενζύμων και νουκλεϊκών οξέων ο ξηρός κορεσμένος υδρατμός είναι πολύ αποτελεσματικός παράγοντας αποστείρωσης η αποστειρωτική του ικανότητα οφείλεται: στο υψηλό και εύκολα αποδιδόμενο θερμικό περιεχόμενό του στην ικανότητα διείσδυσής του στα υπό αποστείρωση υλικά στην ενυδάτωση των μικροοργανισμών που προκαλεί

14 Θερμικό περιεχόμενο υδρατμού: η λανθάνουσα θερμότητα εξαεριώσεως του νερού (2240 KJ/Kg, P= 1 atm)

15 Ο υγρός κορεσμένος υδρατμός περιέχει σταγονίδια ύδατος που παρήχθησαν με δευτερογενή ψύξη ίδια ικανότητα θανάτωσης των μικροβίων με τον ξηρό κορεσμένο υδρατμό αλλά λιγότερη λανθάνουσα θερμότητα μικρότερη διεισδυτικότητα Ο υπέρθερμος υδρατμός δεν έχει μεγαλύτερη ικανότητα καταστροφής των μικροβίων από τον ξηρό αέρα ίδιας θερμοκρασίας Η παρουσία αέρα μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία μια διαδικασία αποστείρωσης με υδρατμό: ο αέρας έχει πολύ μικρό συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας η θερμοκρασία συμπύκνωσης του υδρατμού είναι χαμηλότερη

16 Εργαστηριακό αυτόκλειστο Νερό που έχει τοποθετηθεί στον πυθμένα της συσκευής βράζει μετά από θέρμανση με ηλεκτρικές αντιστάσεις και ο παραγόμενος υδρατμός εκτοπίζει τον υπάρχοντα στον θάλαμο αποστείρωσης αέρα Το αυτόκλειστο φέρει μανόμετρο και θερμόμετρο Ο θάλαμος θερμαίνεται στην θερμοκρασία αποστείρωσης (συνήθως 121 ο C). Η θερμοκρασία αποστείρωσης διατηρείται σταθερή με τη βοήθεια ασφαλιστικής δικλείδας που διατηρεί σταθερή την πίεση (15 psi για θ=121 ο C)

17 Αυτόκλειστο καθοδικής εκτόπισης Στον αυτόκλειστο καθοδικής εκτόπισης Ο υδρατμός παράγεται εξωτερικά υπό υψηλή πίεση Αφού διέλθει μέσω ειδικών βαλβίδων ελάττωσης της πίεσης εισάγεται στην κορυφή του θαλάμου αποστείρωσης Όταν η θερμοκρασία αυτή γίνει ίση προς την θερμοκρασία του κορεσμένου υδρατμού που αντιστοιχεί στην επικρατούσα στην συσκευή πίεση, τότε η απομάκρυνση του αέρα και του νερού που προέρχεται από συμπύκνωση υδρατμού έχει ολοκληρωθεί. Ο έλεγχος της θερμοκρασίας κατά την περίοδο της αποστείρωσης επιτυγχάνεται με ρύθμιση της πίεσης του υδρατμού

18 Αυτόκλειστο καθοδικής εκτόπισης Tortora, Gerard J.; Funke, Berdell R.; Case, Christine L., Microbiology: An Introduction, 8th Edition, P. 187 Figure 7.2.

19 Εργαστηριακό αυτόκλειστο με μονό (α) και διπλό (β) τοίχωμα (Α) (Β)

20 Χρόνοι ενός κύκλου αποστείρωσης Η χρονική διάρκεια ενός κύκλου αποστείρωσης με υδρατμό είναι το άθροισμα: (α) του χρόνου που απαιτείται για να αποκτήσει ο θάλαμος και το προς αποστείρωση φορτίο τη θερμοκρασία αποστείρωσης (β) του χρόνου στον οποίο κρατείται η θερμοκρασία στην θερμοκρασία αποστείρωσης (πραγματικός χρόνος αποστείρωσης) (γ) του χρόνου που απαιτείται για την ψύξη του φορτίου Ο χρόνος ψύξεως μπορεί να ελαττωθεί σημαντικά με ψεκασμό των υποδοχέων με σταδιακά ψυχόμενο νερό και με ταυτόχρονη σταδιακή ελάττωση της πίεσης εντός του θαλάμου. Τα αυτόκλειστα τα οποία διαθέτουν τον εξοπλισμό για ψεκασμό ύδατος καλούνται αυτόκλειστα ψυχόμενα με ψεκασμό Ο μεγάλος χρόνος απομάκρυνσης του αέρα και η υπερβολική διύγρανση του αποστειρούμενου υλικού αντιμετωπίζονται με χρήση αυτόκλειστων υψηλού κενού Για την αύξηση της απόδοσης παραγωγής στείρων (εμφιαλωμένων) διαλυμάτων αναπτύχθηκαν αυτόκλειστα συνεχούς λειτουργίας

21 Πρωτόκολλα αποστείρωσης με κορεσμένο υδρατμό

22 Αποστείρωση με συνδυασμό υδρατμού χαμηλής θερμοκρασίας και φορμαλδεΰδης Με την μέθοδο αυτή το προς αποστείρωση φορτίο εκτίθεται σε ένα ομογενές μίγμα μονομερούς αερίου φορμαλδεΰδης και ξηρού κορεσμένου υδρατμού χαμηλής σχετικά θερμοκρασίας Η διαδικασία λαμβάνει χώρα σε συσκευές παρόμοιες με τα αυτόκλειστα υψηλού κενού 1. Απομάκρυνση του αέρα από τον θάλαμο με εφαρμογή διαδοχικών κύκλων εκκένωσης και εισαγωγής υδρατμού. 2. Εφαρμογή εναλλασσόμενων κύκλων εισαγωγής φορμαλδεΰδης και εκκένωσης του θαλάμου ώστε να εμποτιστεί το φορτίο με φορμαλδεΰδη. 3. Η τελευταία εφαρμογή κενού ακολουθείται από εισαγωγή της αποστειρωτικής δόσης φορμαλδεΰδης μαζί με ξηρό κορεσμένο υδρατμό κατάλληλης θερμοκρασίας και πίεσης. 4. Διατήρηση των συνθηκών σε όλη την περίοδο αποστείρωσης. 5. Επανάληψη των κύκλων εκκένωσης - εισαγωγής υδρατμού για την απομάκρυνση της φορμαλδεΰδης. 6. Τέλος, εισαγωγή στο θάλαμο αποστειρωμένου αέρα

23 Η μέθοδος θεωρείται κατάλληλη για την αποστείρωση θερμοευαίσθητων πορωδών φορτίων και εξοπλισμού Η μικροβιοκτόνος δράση της φορμαλδεΰδης οφείλεται στις αλκυλιωτικές και μεταλλαξιογόνες ιδιότητές της Παράδειγμα πρωτόκολλου: έκθεση για 2 ώρες σε 25 mg. L -1 φορμαλδεΰδης σε συνδυασμό με ξηρό κορεσμένο υδρατμό θερμοκρασίας 73 2 ο C ( atm)

24 Αποστείρωση με θέρμανση παρουσία βακτηριοκτόνου Η μέθοδος μπορεί να εφαρμοσθεί σε υδατικά διαλύματα ή αιωρήματα φαρμάκων που είναι ασταθή στις συνθήκες αποστείρωσης με κορεσμένο υδρατμό Η απαιτούμενη ποσότητα της βακτηριοκτόνου ουσίας προστίθεται στο παρασκεύασμα το οποίο στη συνέχεια διανέμεται στους τελικούς υποδοχείς. Οι υποδοχείς κλείνονται ερμητικώς και θερμαίνονται ώστε το περιεχόμενό τους να διατηρηθεί στους ο C επί 30 λεπτά. Για ενέσιμες μορφές συνιστάται η χρήση 0.2 % β/ο χλωροκρεσόλης ή 0.002% β/ο νιτρικού ή οξικού φαινυλυδραργύρου, ενώ για οφθαλμικά διαλύματα, όταν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί η χλωροκρεσόλη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν 0.01% β/ο χλωριούχο βενζαλκόνιο, χλωρεξιδίνη ή θειομερσάλη ως εναλλακτικά των φαινυλυδραργυρικών αλάτων. Η επιλογή του βακτηριοκτόνου γίνεται με βάση την ατοξικότητά του και την συμβατότητά του με το προϊόν και τον περιέκτη Η αξιοπιστία της μεθόδου είναι αμφισβητήσιμη και πρέπει να περιορίζεται σε θερμοευαίσθητα υλικά που δεν είναι δυνατόν να αποστειρωθούν παρά μόνο με θερμική μέθοδο

25 Αποστείρωση με ξηρά θερμότητα Υλικά τα οποία δε διασπώνται σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες από 140 ο C μπορούν να αποστειρωθούν με εφαρμογή ξηράς θερμότητας Η αποστείρωση με ξηρά θερμότητα διεξάγεται στα πυριαντήρια θερμού αέρα (κλιβάνους). Οι σύγχρονοι κλίβανοι διαθέτουν θερμοστάτη για έλεγχο της θερμοκρασίας, ανεμιστήρα ή στροβιλοφυσητήρα για την κυκλοφορία του αέρα, συστήματα ασφαλείας έναντι υπερθέρμανσης και διακοπής ηλεκτροδότησης, και σύστημα κλειδώματος της πόρτας του θαλάμου Για να διατηρηθεί η στείρα κατάσταση μετά την αποστείρωση θα πρέπει τα αποστειρωθέντα αντικείμενα να προστατεύονται αποτελεσματικά από περιβαλλοντική επιμόλυνση Με σκοπό την αύξηση της απόδοσης αναπτύχθηκαν και αποστειρωτές συνεχούς λειτουργίας Πρωτόκολλα: ξηρή θέρμανση στους 180 ο C επί 30 min τουλάχιστον, στους 170 ο C επί 60 min τουλάχιστον ή στους 160 ο C επί 120 min τουλάχιστον (ΕΦ)

26 Αντίσταση των μικροοργανισμών στην υγρή και ξηρή θερμότητα Υπάρχουν διαφορές στην αντίσταση στη θερμότητα ανάμεσα σε διαφορετικά γένη, είδη και ποικιλίες μικροοργανισμών, καθώς και ανάμεσα στους σπόρους και στις φυτικές μορφές του ίδιου μικροοργανισμού Γενικά ισχύει ότι: βακτηριακοί σπόροι σπόροι των μυκήτων φυτικές μορφές των μικροοργανισμών μύκητες ιοί

27 Η αντίσταση των μικροοργανισμών στη θερμότητα επηρεάζεται από (α) Tο στάδιο ανάπτυξης του μικροοργανισμού (β) Τις συνθήκες καλλιέργειας των μικροοργανισμών (γ) Το ph και τη σύσταση του μέσου θέρμανσης (δ) Τις συνθήκες καλλιέργειας των μικροοργανισμών μετά την εφαρμογή της θερμότητας

28 Αποστείρωση με ακτινοβολία Εφαρμογή με χρήση Υπεριώδη ακτινοβολία Ακτινοβολία γ Ακτινοβολία β Η αποστείρωση με ακτινοβολία γίνεται σε χαμηλή θερμοκρασία και εφαρμόζεται για αποστείρωση θερμοευαίσθητων υλικών και αντικειμένων

29 Αποστείρωση με υπεριώδη ακτινοβολία Η περιοχή βακτηριοκτόνου δραστικότητας κυμαίνεται από τα 220 ως τα 280 nm, με μέγιστο δραστικότητας περίπου στα 265 nm. Μηχανισμός βακτηριοκτόνου δράσης: διέγερση των ηλεκτρονίων των ατόμων μη φυσιολογικές αντιδράσεις μεταξύ των βασικών μορίων του κυττάρου σχηματισμός διμερών θυμίνης

30 Η μικροβιοκτόνος αποτελεσματικότητα της UV ακτινοβολίας είναι συνάρτηση της έντασης ακτινοβολίας και του χρόνου έκθεσης σε αυτή, ενώ εξαρτάται και από το είδος του μικροοργανισμού Οι μικροοργανισμοί που υπέστησαν βλάβες από απορρόφηση UV ακτινοβολίας μπορούν ορισμένες φορές να διορθώσουν αυτές τις βλάβες και να επανακάμψουν

31 Η υπεριώδης ακτινοβολία για αποστείρωση παράγεται από ειδικές λυχνίες ατμών υδραργύρου (2537 Α). Για μέγιστη αποτελεσματικότητα θα πρέπει οι λυχνίες να προστατεύονται από την σκόνη, την βρωμιά και την χάραξη Οι ακτίνες UV προκαλούν ερυθήματα στο δέρμα και ισχυρό ερεθισμό των οφθαλμών.

32 Εφαρμογές Η υπεριώδης ακτινοβολία έχει πολύ μικρή διεισδυτική ικανότητα και δε χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών αντικειμένων ή φαρμακευτικών σκευασμάτων Η κύρια εφαρμογή της είναι η ελάττωση της μόλυνσης του αέρα και των επιφανειών σε ειδικούς χώρους εργασίας (π.χ. χώρους ασηπτικής παρασκευής) Έχει επίσης εφαρμοσθεί για την αποστείρωση νερού που θα χρησιμοποιηθεί στην παρασκευή στείρων φαρμακευτικών προϊόντων Προσοχή: οτιδήποτε δημιουργεί μια ασπίδα προστασίας γύρω από τα μικρόβια αυξάνει την αντίστασή τους στην ακτινοβολία

33 Αποστείρωση με ιονίζουσες ακτινοβολίες Η κυριότερη πηγή γ ακτινοβολίας που χρησιμοποιείται στην αποστείρωση είναι σήμερα το ραδιοϊσότοπο 60 Co Η ακτινοβολία β που χρησιμοποιείται στην αποστείρωση παράγεται με επιτάχυνση ηλεκτρονίων σε πολύ υψηλές ταχύτητες μέσα σε ειδικές συσκευές που ονομάζονται επιταχυντές ηλεκτρονίων (γραμμικοί και οι Van de Graaff) Μηχανισμός Δράσης: Άμεσες ενέργειες: βλάβη στο DNA Έμμεσες ενέργειες: ιονισμός νερού και δημιουργία ελευθέρων ριζών και υπεροξειδίων: (1) Η 2 Ο Η e - (2) Η ΟΗ + Η + (3) e - + Η 2 Ο ΟΗ - + Η. (4) 2 Η. Η 2 (5) 2. ΟΗ Η 2 Ο 2

34 Αντίσταση μικροβίων στις ιονίζουσες ακτινοβολίες Η αντίσταση των μικροβίων στις ιονίζουσες ακτινοβολίες ελαττώνεται σημαντικά παρουσία οξυγόνου λόγω του σχηματισμού υδροϋπεροξυλ- ριζών : Η. + O 2. ΗO 2 Την αντίσταση των μικροβίων επηρεάζει επίσης η χημική σύσταση του μέσου καλλιέργειας (παρουσία ουσιών με σουλφυδρυλομάδες) και η πήξη του μέσου καλλιέργειας

35 Εφαρμογές αποστείρωσης με ιονίζουσες ακτινοβολίες μέθοδο κατάλληλη μόνο για μεγάλης κλίμακας εφαρμογές κυρίως για την αποστείρωση πλαστικών ιατρικών αντικειμένων και εξοπλισμού (σύριγγες, τρυβλία petri, αυτοκόλλητους επιδέσμους, ράμματα κ.α.) βιταμίνες, ορμόνες και αντιβιοτικά έχουν αποστειρωθεί με ακτινοβολία Πρωτόκολλα αποστείρωσης με ακτινοβολία: Η αποδεκτή δόση αποστείρωσης είναι 2.5 Mrad (25 KGy)

36 Αποστείρωση με αέρια Τα σημαντικότερα αέρια που έχουν χρησιμοποιηθεί στην αποστείρωση χώρων ή υλικών είναι: η φορμαλδεΰδη η β-προπιολακτόνη το προπυλενοξείδιο το αιθυλενοξείδιο Το αιθυλενοξείδιο προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα και βρίσκει ευρεία χρήση στην αποστείρωση

37 Αιθυλενοξείδιο Το αιθυλενοξείδιο είναι αέριο στη θερμοκρασία δωματίου Μόνο του είναι πολύ εύφλεκτο ενώ τα μίγματά του με αέρα που έχουν συγκέντρωση αιθυλενοξειδίου μεγαλύτερη από 3% είναι εκρηκτικά Το αέριο αιθυλενοξείδιο διαπερνά εύκολα υλικά όπως πλαστικό, χαρτόνι, ύφασμα και κόνεις όχι όμως και κρυσταλλικά υλικά Απομακρύνεται από τα υλικά με απλή έκθεσή τους στον αέρα Η μικροβιοκτόνος δράση του αιθυλενοξειδίου σχετίζεται με την αλκυλιωτική του ικανότητα Η μικροβιοκτόνος δραστικότητα του αιθυλενοξειδίου είναι ανάλογη: της μερικής πίεσης του αερίου στον θάλαμο αποστείρωσης του χρόνου έκθεσης στο αέριο της θερμοκρασίας του επιπέδου και τύπου της μικροβιακής μόλυνσης της σχετικής υγρασίας (28-33% )

38 Διαδικασία αποστείρωσης με αέρια 1. Το υλικό προϋγραίνεται με έκθεση σε υψηλή σχετική υγρασία για ορισμένο χρόνο και εισάγεται στον θάλαμο αποστείρωσης (55 ο C) 2. Στη συνέχεια εφαρμόζεται κενό για την απομάκρυνση του αέρα χωρίς όμως να προκληθεί ξήρανση του φορτίου 3. Κατόπιν εισάγεται αιθυλενοξείδιο (σε μίγμα με άλλο αέριο) και υγρασία. (Η συγκέντρωση του αιθυλενοξειδίου στο θάλαμο καθορίζεται με ρύθμιση της πίεσης) 4. Την περίοδο έκθεσης στο αιθυλενοξείδιο (6-24 ώρες) ακολουθεί η εφαρμογή υψηλού κενού 5. Εισάγεται στείρος αέρας μέχρι η πίεση στο θάλαμο γίνει ίση με την ατμοσφαιρική

39 Συνθήκες αποστείρωσης με αιθυλενοξείδιο στους 55 ο C ( μετά από έκθεση του φορτίου σε περιβάλλον 60% σχετικής υγρασίας για 1 ώρα) Σύσταση μίγματος (%) Συγκέντρωση αιθυλενοξείδιου (mg/l) Πίεση στον θάλαμο (psig) Ελάχιστος χρόνος έκθεσης (ώρες) 10 αιθυλενοξείδιο 90 διοξείδιο άνθρακα αιθυλενοξείδιο διοξείδιο άνθρακα αιθυλενοξείδιο 88 διχλωροδιφθορομεθάνιο

40 Εφαρμογή της μεθόδου Η μέθοδος αυτή έχει κάνει δυνατή την αποστείρωση υλικών και αντικειμένων που δε θα μπορούσαν να αποστειρωθούν με καμία άλλη μέθοδο Η μέθοδος βρίσκει ευρεία εφαρμογή στην αποστείρωση πλαστικών ή ελαστικών υλικών και λεπτεπίλεπτων οπτικών οργάνων Η διεισδυτική ικανότητα του αιθυλενοξειδίου καθιστά δυνατή την αποστείρωση συστημάτων παρεντερικής χορήγησης, υποδερμικών βελόνων, πλαστικών συριγγών και άλλων σχετικών αντικειμένων μετά την συσκευασία στους πλαστικούς ή από χαρτόνι υποδοχείς τους. Ο εξοπλισμός από ανοξείδωτο χάλυβα έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής όταν αποστειρώνεται με αιθυλενοξείδιο αντί με υδρατμό. Η μέθοδος χρησιμοποιείται μόνο για την αποστείρωση ξηρών κόνεων φαρμάκων που δεν επηρεάζονται από το αιθυλενοξείδιο Το αιθυλενοξείδιο πρέπει να εκδιώκεται εντελώς από τα αντικείμενα μετά την αποστείρωση (προκαλείται ερεθισμός των ιστών, έχει καρκινογόνες και μεταλλαξιογόνες ιδιότητες): Στις Η.Π.Α. η μέγιστη επιτρεπτή συγκέντρωση οκτάωρης έκθεσης σε αιθυλενοξείδιο καθορίστηκε στο 1 ppm

41 Αποστείρωση με διήθηση Η μέθοδος εφαρμόζεται για την αποστείρωση διαλυμάτων και αερίων Χρησιμοποιούνται ηθμοί μεμβράνης. Οι ηθμοί μεμβράνης κατασκευάζονται από πλαστικά πολυμερή όπως οξική-νιτρική κυτταρίνη, νάυλον, πολυβινυλοχλωρίδιο, polycarbonate, polysulfone και teflon Οι ηθμοί μεμβράνης λόγω του μικρού πάχους και του υψηλού και ομοιόμορφου πορώδους τους εξασφαλίζουν υψηλό ρυθμό διήθησης Οι ηθμοί μεμβράνης εξασφαλίζουν υψηλό ρυθμό διήθησης, χαμηλή κατακράτηση υγρού και ελάχιστη προσρόφηση συστατικών του διαλύματος Οι ηθμοί μεμβράνης κατασκευάζονται συνήθως με τη μορφή δίσκων ή πτυχωτών κυλίνδρων (φύσιγγες)

42 Δοκιμασίες ηθμών Πίεση εμφάνισης φυσαλίδων Στους ηθμούς τύπου φύσιγγας είναι πιο πρακτικό να μετρείται ο ρυθμός διάχυσης του αέρα ή άλλου αερίου μέσω των γεμισμένων με νερό πόρων Έλεγχο της μικροβιοκρατούς ικανότητας της μεμβράνης από τον κατασκευαστή

43 Διαδικασία 1. Διήθηση του διαλύματος μέσω αποστειρωμένου μικροβιοκρατούς ηθμού ( μ) 2. Ασηπτική διανομή του διηθήματος σε αποστειρωμένους υποδοχείς 3. Κλείσιμο υποδοχέων υπό ασηπτικές συνθήκες

44 Επιλογή μεθόδου αποστείρωσης Με τις μεθόδους αποστείρωσης στις οποίες εφαρμόζονται θέρμανση, ακτινοβολία ή χημικά μέσα υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα πρόκλησης βλάβης στο υλικό που αποστειρώνεται. Η επιλογή μίας μεθόδου αποστείρωσης είναι συνεπώς ένας συμβιβασμός ανάμεσα στο μέγιστο αποδεκτό κίνδυνο αποτυχίας της αποστείρωσης και στη μέγιστη επιτρεπτή βλάβη του προϊόντος Η αποστείρωση με θερμότητα είναι η πρώτη επιλογή όταν η φύση του προϊόντος το επιτρέπει Η αποστείρωση με κορεσμένο υδρατμό μπορεί να εφαρμοσθεί: υδατικά παρασκευάσματα για παρεντερική και μη χορήγηση σε υλικά από φυσικό ελαστικό ή πλαστικό υάλινα σκεύη και διάφορες συσκευές (αν επαρκής διείσδυση του υδρατμού)

45 Η αποστείρωση με ξηρή θερμότητα είναι η πρώτη επιλογή για: υάλινα σκεύη και υάλινες σύριγγες χειρουργικά εργαλεία και εξοπλισμό. υλικά που βλάπτονται από την υγρασία, όπως έλαια, κηροί, βάσεις αλοιφών και κόνεις Ο κίνδυνος διάσπασης του προϊόντος κατά την αποστείρωση με ξηρή θερμότητα, μπορεί να ελαχιστοποιηθεί αν ακολουθηθεί μία ολοκληρωμένη προσέγγιση θανάτωσης των μικροοργανισμών Πολλά υλικά δεν μπορούν να αντέξουν τις θερμοκρασίες που εφαρμόζονται στην αποστείρωση με θερμότητα και μπορούν να αποστειρωθούν μόνο με τεχνικές «αποστείρωσης εν ψυχρώ»

46 Το αιθυλενοξείδιο έχει χρησιμοποιηθεί για την αποστείρωση θερμοευαίσθητων κόνεων, αντικειμένων από πλαστικό ή ελαστικό χειρουργικών οργάνων όπως βρογχοσκόπια και κυτοσκόπια χειρουργικών επιδέσμων και μάλλινων κουβερτών. Η μέθοδος LTSF μπορεί επίσης να εφαρμοσθεί στην αποστείρωση μάλλινων κουβερτών και ορισμένων χειρουργικών οργάνων Η αξιοπιστία όμως των μεθόδων αποστείρωσης με αέρια είναι αμφισβητήσιμη Η αποστείρωση με ιονίζουσα ακτινοβολία είναι πολύ αξιόπιστη (πρόβλημα η πιθανότητα πρόκλησης διάσπασης) και εφαρμόζεται για μεγάλης κλίμακας αποστείρωση πλαστικών συρίγγων, πλαστικών τρυβλίων petri, χειρουργικού εξοπλισμού και χειρουργικών εργαλείων, ραμμάτων και επιδέσμων

47 Καθορισμός του πρωτόκολλου αποστείρωσης 1) Επιλογή του μικροοργανισμού αναφοράς βακτηριακοί σπόροι κριτήρια επιλογής: ευκολία καλλιέργειας και ταυτοποίησης, επαναληψιμότητα της απόκρισης στον παράγοντα αποστείρωσης (επιθυμητό: η καμπύλη επιζώντων του μικροοργανισμού αναφοράς να είναι γραμμική) μικροοργανισμοί αναφοράς: αποστείρωση με θερμότητα: σπόροι του B. stearothermophilus, αποστείρωση με ιονίζουσες ακτινοβολίες: σπόροι του B. Pumilus αποστείρωση με αιθυλενοξείδιο: σπόροι του B. subtilis ποικιλία niger 2) Προσδιορισμός του D και μετά του IF (για συγκεκριμένες πρότυπες συνθήκες) απαιτούμενος χρόνος έκθεσης στις πρότυπες συνθήκες 3) Προσδιορισμός χρόνου έκθεσης σε διαφορετικές από τις πρότυπες συνθήκες (με βάση το Ζ)

48 Έλεγχος αποστείρωσης Η στειρότητα δεν χαρίζεται στο προϊόν με την αποστείρωσή του μόνο στο τέλος της διαδικασίας παραγωγής αλλά πρέπει να εξασφαλίζεται σε κάθε στάδιο αυτής της διαδικασίας Η αποτελεσματικότητα μίας διαδικασίας αποστείρωσης πρέπει να αποδεικνύεται πριν εφαρμοσθεί στην παραγωγή Η επιτυχία της αποστείρωσης εκτιμάται με ελέγχους τόσο κατά τη διάρκεια της εργασίας (in process controls) όσο και στο αποστειρωθέν προϊόν

49 Έλεγχοι κατά τη διάρκεια της αποστείρωσης Μέτρηση φυσικών μεγεθών (θερμοκρασία, πίεση, πίεση εμφάνισης φυσαλίδων) Χημικοί δείκτες Βιολογικοί δείκτες

50 Χημικοί δείκτες Χημικοί δείκτες της αποστείρωσης με θερμότητα 1. σωλήνες Browne 2. κρυσταλλικοί δείκτες (απλοί και εξελιγμένοι τύποι με 2,4- δινιτροφαινυλυδραζόνη) 3. χάρτες ή ταινίες μελάνης 4. θερμοευαίσθητες ταινίες (ύπαρξη αέρα από την ομοιομορφία τελικού χρώματος) Χημικοί δείκτες της αποστείρωσης με αέριο φάκελοι Royce (περιέχουν MgCl 2, HCl και κυανούν της βρωμοφαινόλης: έκθεση σε ορισμένη συγκέντρωση αιθυλενοξείδιου για ορισμένο χρόνο οδηγεί στον σχηματισμό αιθυλενοχλωρουδρίνης και μεταβολή του χρώματος από κίτρινο σε πορφυρό) Χημικοί δείκτες της αποστείρωσης με ακτινοβολία Η απορροφηθείσα ακτινοβολία μετρείται με χημικά δοσίμετρα: υμένια από πολυμερή όπως πολυμεθυλμεθακρυλικό οξύ ή νάυλον -πολυβινυλοχλωρίδιο, που μετά την αποστείρωση μετράται η μεταβολή στην οπτική πυκνότητά τους.

51 Βιολογικοί δείκτες Κατασκευάζονται με εναπόθεση ενός ορισμένου αριθμού μικροοργανισμών ( ) επάνω σε κατάλληλους φορείς Οι δείκτες διασκορπίζονται σε όλη τη μάζα του προς αποστείρωση φορτίου, μετά την αποστείρωση οι δείκτες καλλιεργούνται για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν επιζώντες μικροοργανισμοί. Ο μικροοργανισμός που θα χρησιμοποιηθεί στην παρασκευή βιολογικών δεικτών πρέπει να: - εμφανίζει υψηλή και επαναλήψιμη αντίσταση στον παράγοντα αποστείρωσης - παρέχει λογαριθμο-γραμμική καμπύλη επιζώντων - είναι γενετικώς σταθερός - χαρακτηρίζεται εύκολα και να μην είναι παθογόνος Η παρασκευή και διαφύλαξη των βιολογικών δεικτών, καθώς και οι συνθήκες καλλιέργειας των μικροοργανισμών μετά την αποστείρωση πρέπει να έχουν τυποποιηθεί και να ελέγχονται αυστηρά Θεωρείται καλό ο δείκτης να έχει μορφή παρόμοια με αυτήν του προς αποστείρωση προϊόντος

52 Στους βιολογικούς δείκτες χρησιμοποιούνται ανθεκτικοί βακτηριακοί σπόροι στην αποστείρωση με υγρή θερμότητα σπόροι του B. stearothermophilus και του B. coagulans ξηραθέντες επάνω σε διηθητικό χαρτί ή λωρίδες PVC ή υπό την μορφή υδατικού εναιωρήματος στην αποστείρωση με ξηρή θερμότητα σπόροι του B. subtilis ποικιλία niger και Cl. sporogenes ξηραθέντες πάνω σε φύλλα αλουμινίου, ύαλο ή λωρίδες ανοξείδωτου χάλυβα, ή επάνω σε αποστειρωμένη καθαρή άμμο στην αποστείρωση με ακτινοβολία σπόροι του B. pumilus και B. sphaericus ξηραθέντες επάνω σε διηθητικό χαρτί ή φύλλα αλουμινίου στην αποστείρωση με αιθυλενοξείδιο σπόροι του Β. subtilis ποικιλία niger ξηραθέντες σε φύλλα αλουμινίου ή λωρίδες PVC. Η μικροβιοκρατής αποτελεσματικότητα των ηθμών μπορεί να μετρηθεί απευθείας με διήθηση υγρού που περιέχει γνωστό αριθμό μικροβίων και προσδιορισμό του αριθμού των μικροοργανισμών που πέρασαν στο διήθημα (δοκιμασία με Serratia marcescens)

53 Δοκιμασία στειρότητας Δείγματα από το αποστειρωθέν προϊόν προστίθενται σε κατάλληλα μέσα καλλιέργειας μικροοργανισμών και μετά από μία περίοδο επώασης εξετάζεται η ανάπτυξη ή όχι μικροοργανισμών Αξιώσεις 1) Θα πρέπει να ληφθεί επαρκής αριθμός δειγμάτων ώστε το συμπέρασμα που θα εξαχθεί μετά την εξέταση των δειγμάτων σχετικά με τη στειρότητα της παρτίδας να είναι με μεγάλη πιθανότητα το ορθό. 2) Το μέσο καλλιέργειας θα πρέπει να βοηθά την ανάπτυξη έστω και μικρού αριθμού μικροοργανισμών, ιδιαίτερα των παθογόνων και των πιθανών μολυντών του υπό εξέταση προϊόντος. 3) Η δράση αντιμικροβιακών ουσιών που τυχόν συνυπάρχουν στο προϊόν πρέπει να εξουδετερώνονται στα υπό εξέταση δείγματα 4) Η δοκιμασία πρέπει να είναι κατάλληλα σχεδιασμένη ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος επιμόλυνσης των δειγμάτων κατά τη διεξαγωγή της δοκιμασίας (αν παρ όλα αυτά συμβεί επιμόλυνση αυτή πρέπει να μπορεί να γίνεται αντιληπτή)

54 Η δοκιμασία στειρότητας μπορεί να διεξαχθεί με δύο τρόπους απευθείας εμβολιασμός δειγμάτων του προϊόντος σε κατάλληλα μέσα καλλιέργειας διήθηση του προϊόντος μέσω μικροβιοκρατούς ηθμού (αν το προϊόν περιέχει αντιμικροβιακές ουσίες) Δοκιμασίες ελέγχου της ορθότητας της δοκιμασίας στειρότητας. α) διαπίστωση των θρεπτικών ιδιοτήτων του μέσου καλλιέργειας β) απόδειξη της αδρανοποίησης των αντιμικροβιακών ουσιών που τυχόν υπάρχουν στο προϊόν γ) διαπίστωση τυχόν επιμόλυνσης του προϊόντος κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας

55 Στατιστική θεώρηση της δοκιμασίας στειρότητας Πιθανότητα αποδοχής παρτίδων με διαφορετικό ποσοστό μόλυνσης ως στείρες μετά από εκτέλεση μίας δοκιμασίας στειρότητας % μολυσμένα αντικείμενα στην παρτίδα Μέγεθος Μέγεθος παρτίδας δείγματος

56 Πιθανότητα αποδοχής παρτίδων (500 αντικείμενα) με διαφορετικό ποσοστό μόλυνσης ως στείρες όταν χρησιμοποιηθεί μέρος μόνο του δείγματος ή μετά από επανάληψη της δοκιμασίας στειρότητας % μολυσμένα αντικείμενα στην παρτίδα χρησιμοποιώντας όλο τον όγκο του δείγματος χρησιμοποιώντας 10% του όγκου του δείγματος μετά από μία επανάληψη της δοκιμασίας

57 Συμπέρασμα Καμιά δοκιμασία στειρότητας δεν μπορεί να εξασφαλίσει την στειρότητα Παρ όλα αυτά όταν διεξάγεται προσεκτικά και τα αποτελέσματά της ερμηνευτούν σωστά παρέχει επιπλέον σιγουριά για την στειρότητα των προϊόντων που πρέπει να αποστειρώνονται και αποτελεί σημαντικό τμήμα της διασφάλισης ποιότητας Τέλος η δοκιμασία στειρότητας έχει σημαντικές ηθικές και νομικές προεκτάσεις

58 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών» έχει χρηματοδοτήσει μόνο την αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

59 Βιβλιογραφία Όλα τα σχήματα, οι εικόνες και τα γραφήματα που παρουσιάστηκαν σε αυτή την ενότητα προέρχονται από το βιβλίο «Φαρμακευτική Τεχνολογία τόμος Ι, (Σχεδιασμός Φαρμακομορφών,Τεχνολογία κόνεων, Φαρμακευτικές διεργασίες)», Κ. Αυγουστάκης, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Πατρών, Πάτρα 2006

60 Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Αναφορά, Μη Εμπορική Χρήση Παρόμοια Διανομή 4.0 [1] ή μεταγενέστερη, Διεθνής Έκδοση. Εξαιρούνται τα αυτοτελή έργα τρίτων π.χ. φωτογραφίες, διαγράμματα κ.λ.π., τα οποία εμπεριέχονται σε αυτό και τα οποία αναφέρονται μαζί με τους όρους χρήσης τους στο «Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων». [1] Ως Μη Εμπορική ορίζεται η χρήση: που δεν περιλαμβάνει άμεσο ή έμμεσο οικονομικό όφελος από την χρήση του έργου, για το διανομέα του έργου και αδειοδόχο που δεν περιλαμβάνει οικονομική συναλλαγή ως προϋπόθεση για τη χρήση ή πρόσβαση στο έργο που δεν προσπορίζει στο διανομέα του έργου και αδειοδόχο έμμεσο οικονομικό όφελος (π.χ. διαφημίσεις) από την προβολή του έργου σε διαδικτυακό τόπο Ο δικαιούχος μπορεί να παρέχει στον αδειοδόχο ξεχωριστή άδεια να χρησιμοποιεί το έργο για εμπορική χρήση, εφόσον αυτό του ζητηθεί.

61 Διατήρηση Σημειωμάτων Οποιαδήποτε αναπαραγωγή ή διασκευή του υλικού θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει: το Σημείωμα Αναφοράς το Σημείωμα Αδειοδότησης τη δήλωση Διατήρησης Σημειωμάτων το Σημείωμα Χρήσης Έργων Τρίτων (εφόσον υπάρχει) μαζί με τους συνοδευόμενους υπερσυνδέσμους.

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου

Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις Ενότητα 9: Σχέσεις διαφημιστή-διαφημιζόμενου Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου

Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Εισαγωγικές έννοιες θεωρίας Συστημάτων Αυτομάτου Ελέγχου Ενότητα 4 η : ΕΥΣΤΑΘΕΙΑ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Επ. Καθηγητής Γαύρος Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών 1 2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 6-2-1. Ποιες χημικές ουσίες λέγονται καθαρές ή καθορισμένες; Τα χημικά στοιχεία και οι χημικές ενώσεις. 6-2-2. Ποια είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Εργαστήριο Ανάλυσης Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας Ενότητα: Άσκηση 6: Αντιστάθμιση γραμμών μεταφοράς με σύγχρονους αντισταθμιστές Νικόλαος Βοβός, Γαβριήλ Γιαννακόπουλος, Παναγής Βοβός Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

(E) Κώδικας. Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά

(E) Κώδικας. Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Ηλεκτροτεχνία, ηλ. μηχανές & εγκαταστάσεις πλοίου (E) Ενότητα 1: Ο Νόμος του ΟΗΜ και ο Χρωματικός Κώδικας Δημήτριος Νικόλαος Παγώνης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

(E) Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά

(E) Το περιεχόμενο. Προγράμματος. διαφορετικά Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας Ηλεκτροτεχνία, ηλ. μηχανές & εγκαταστάσεις πλοίου (E) Ενότητα 12: Ηλεκτρικός Ισολογισμόςς Πλοίου Δημήτριος Νικόλαος Παγώνης Τμήμα Ναυπηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι

ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ι Επώνυµο: Όνοµα: Πατρώνυµο: ΑΜ: Εξάµηνο: Ηµεροµηνία: Θέµα 1. Υπογραµµίσατε ή κυκλώσατε ή γράψετε τη λέξη που δίδει ή συµπληρώνει σωστά την πρόταση. (Μονάδες 3). 1. Μια βιοµηχανική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. 2.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΟΥΣΙΑΣ. Μια ουσία της οποίας η χημική σύσταση παραμένει σταθερή σε όλη της την έκταση ονομάζεται καθαρή ουσία. Δεν είναι υποχρεωτικό να

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ήπιων µορφών ενέργειας

Εργαστήριο ήπιων µορφών ενέργειας Εργαστήριο ήπιων µορφών ενέργειας Ενότητα: Θερµικός υπολογισµός ηλιακού συλλέκτη Ταουσανίδης Νίκος Τµήµα ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 10: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 10: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Ενότητα 10: ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΟ ΑΡΙΘΜΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Δημήτριος Κουκόπουλος Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _

Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _ Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _ Σοφία Χατζηαντωνίου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργαστήριο Φαρμακευτικής Τεχνολογίας, Τμήμα Φαρμακευτικής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο

Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Γενική Φυτοπαθολογία Εργαστήριο Ενότητα 2: Βασικές μικροβιολογικές μέθοδοι Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ & ΑΙΧΜΗΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΝΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΓΡΑΜΙΣΗ Α. ΤΟ ΠΕΡΙΓΡΑΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Τα αποστειρωμένα ΕΙΑ ΜΧ (επικίνδυνα ιατρικά απόβλητα μολυσματικού χαρακτήρα)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία»

Φυσιολογία των μικροοργανισμών. Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» Φυσιολογία των μικροοργανισμών Κεφάλαιο 3 από το βιβλίο «Εισαγωγή στην Γενική Μικροβιολογία» BIOΛOΓIA TΩN MIKPOOPΓANIΣMΩN ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ 1. Μικροβιακή αύξηση (ή ανάπτυξη): αυξάνεται ο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr

ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr ιάθεση : Klintec.Net ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ 46, 18541 ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Τηλ : 2104829839, 6932245887 mail:info@klintec.gr www.klintec.gr 1 Η Formula Sanosil είναι µοναδική, αλλά Brilliantly απλή Sanosil πατενταρισµένη

Διαβάστε περισσότερα

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο»

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ε.Ν.Λ. στα πλαίσια ενασχόλησής της με την πρόληψη λοιμώξεων στο χώρο του Νοσοκομείου, δίδει σαφείς οδηγίες για την ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015

Ορθή Διαχείριση Τροφίμων. Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Ορθή Διαχείριση Τροφίμων Μαριέττα Κονταρίνη Ημερίδα ΕΣΔΥ για Ασφάλεια τροφίμων 27/4/2015 Κανόνες Ορθής Διαχείρισης των Τροφίμων Προληπτικοί κανόνες-μέτρα που απαιτούνται για να έχουμε ασφαλή τρόφιμα. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 2: Βασικές αρχές λειτουργίας και χρήσης του υπολογιστή Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 6: Ενδογενείς Παράγοντες Ενεργότητα Ύδατος (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP

Μαθησιακοί στόχοι Μάθημα 1: Το Σύστημα HACCP Μαθησιακοί στόχοι Εκμάθηση των βασικών αρχών της μικροβιολογικής υγιεινής στη βιομηχανία παρασκευής τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Στοιχεία των αρμοδίων αρχών που εποπτεύουν όλο το εύρος των διαδικασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση

Με καθαρή συνείδηση. Βιομηχανική Λύση Μειώστε τα έξοδα θέρμανσης Με καθαρή συνείδηση Βιομηχανική Λύση Λέβητες Βιομάζας REFO-AMECO ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΝ 303-5 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Ο λέβητας REFO είναι κατασκευασμένος από πιστοποιημένο χάλυβα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας

Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων. Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Συστήματα Θέρμανσης θερμοκηπίων Εργαστήριο Γεωργικών Κατασκευών και Ελέγχου Περιβάλλοντος Ν. Κατσούλας, Κ. Κίττας Θέρμανση Μη θερμαινόμενα Ελαφρώς θερμαινόμενα Πλήρως θερμαινόμενα θερμοκήπια Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 2:Οικονομική σκέψη Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 2:Οικονομική σκέψη Καραμάνης Κωνσταντίνος Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 2:Οικονομική σκέψη Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR)

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR) aquabio.gr Αντώνης Χουρδάκης & ΣΙΑ Ε.Ε. a.chourdakis@aquabio.gr Διδώς Σωτηρίου 15, Ηράκλειο, 71305 τηλ.: (+30) 2810 372 899 κιν.: (+30) 697 22 22 981 fax: (+30) 2810 372 901 aquabio SBR ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων

Yγιεινή Βιομηχανιών τροφίμων & φαρμάκων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ HACCP 12 Γενικό μέρος 12 Η Ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια στα τρόφιμα 13 Το Σύστημα HACCP 14 Ιστορική εξέλιξη της HACCP 16 Στάδια ανάπτυξης μελέτης HACCP 20 Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΕΚΡΗΞΕΙΣ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΕΚΡΗΞΕΙΣ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 28/1/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 8, 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΕΚΡΗΞΕΙΣ Έκρηξη είναι η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΨΥΚΤΙ- ΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΨΥΚΤΙ- ΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΨΥΚΤΙ- ΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΨΥΚΤΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΨΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ. Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Γαλβανικό ρεύμα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΙΔΗ ΡΕΥΜΑΤΩΝ Γαλβανικό ρεύμα Το γαλβανικό ρεύμα είναι χαμηλής τάσης συνεχές ρεύμα. Χημικές αλλαγές γίνονται σε αυτό όταν περάσει από συγκεκριμένα διαλύματα (τα οποία περιλαμβάνουν οξέα και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 215. ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 Κ. Κόντη, Δ. Μαμμά, Δ. Κέκος Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Εισαγωγή Η αξιολόγηση των αποβλήτων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατάλληλη ανακύκλωση ή διάθεσή τους. Αρμόδιος για τον ακριβή προσδιορισμό και την ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ (ΦΙΛΤΡΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ) CPV 42514300-5 ΕΤΗΣΙΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΘΕΙΣΑ ΔΑΠΑΝΗ : 92.745,26 ΜΕ Φ.Π.Α.

ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ (ΦΙΛΤΡΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ) CPV 42514300-5 ΕΤΗΣΙΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΘΕΙΣΑ ΔΑΠΑΝΗ : 92.745,26 ΜΕ Φ.Π.Α. ΕΙΔΟΣ : ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ (ΦΙΛΤΡΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ) CPV 42514300-5 ΕΤΗΣΙΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΘΕΙΣΑ ΔΑΠΑΝΗ : 92.745,26 ΜΕ Φ.Π.Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Το φίλτρο υψηλής λευκαφαίρεσης θα πρέπει να είναι από πολυεστέρα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Υψηλές Τάσεις Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα.

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. 2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται με του όρους χρήσης Creative Commons (CC) Αναφορά Δημιουργού Μη Εμπορική Χρήση Όχι Παράγωγα Έργα. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική Χρηματοοικονομική των,δημοσιονομική Επιχειρήσεων, πολιτική, Ενότητα : Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών

ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών ΕΝΟΤΗΤΑ Ι ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ρόλος και προετοιμασία μικροβιακών καλλιεργειών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Μικροβιακή κινητική και λειτουργία Βιοαντιδραστήρων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Βιοχημικό προφίλ Μικροοργανισμών (Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι έκρηξης. Ορισµοί

Κίνδυνοι έκρηξης. Ορισµοί Κίνδυνοι έκρηξης Ορισµοί «Καύση»: σύνολο φυσικών και χηµικών διεργασιών πουαλληλεπιδρούν. λ Η σηµαντικότερη από αυτές, η οποία και χαρακτηρίζει την καύση, είναι η ταχεία και αυτοσυντηρούµενη χηµική αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΣΤΕΓΗΣ. www.fakro.gr

ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΣΤΕΓΗΣ. www.fakro.gr ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΣΤΕΓΗΣ 2014 1 H 2 H 2 ΑΝΑΠΝΕΕΙ Η ΣΤΕΓΗ ΣΑΣ? ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΕΣΤΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΗ ΣΤΕΓΗ H 2 H 2 H 2 H 2 ΥΔΑΤΟΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑ H 2 ΑΤΜΟΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Η εταιρεία FAKR προσφέρει μία μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων

Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Βασικές Διεργασίες Μηχανικής Τροφίμων Ενότητα 4: Ψύξη - Κατάψυξη (1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Σταύρος Π. Γιαννιώτης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων Μαθησιακοί Στόχοι Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων

Πίνακας Περιεχομένων κεφάλαιο 1 Ασφάλεια των Τροφίμων 1.1 Ποιότητα...19 1.2 Ασφάλεια...20 1.3 Σχέση Ποιότητας και Ασφάλειας...21 1.4 Προαπαιτούμενα του HACCP...21 1.4.1 Υποδομή-εγκαταστάσεις...22 1.4.2 Εκπαίδευση...24 1.4.3

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΥΚΝΩΤΕΣ ΑΝΕΡΧΟΜΕΝΗΣ Ή ΚΑΤΕΡΧΟΜΕΝΗΣ ΣΤΙΒΑ ΑΣ

ΣΥΜΠΥΚΝΩΤΕΣ ΑΝΕΡΧΟΜΕΝΗΣ Ή ΚΑΤΕΡΧΟΜΕΝΗΣ ΣΤΙΒΑ ΑΣ Στην προκειµένη περίπτωση, µια φυγοκεντρική αντλία ωθεί το υγρό να περάσει µέσα από τους σωλήνες µε ταχύτητες από 2 µέχρι 6 m/s. Στους σωλήνες υπάρχει επαρκές υδροστατικό ύψος, ώστε να µην συµβεί βρασµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε. Τόμπρου Π.Ε Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ.Ν.Α «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» Αντικείμενα & επιφάνειες σπάνια είναι υπεύθυνα για άμεση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΟΡΙΑ ΓΙΑ ΛΕΓΕΩΝΕΛΛΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑI ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΛΕΩΦ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ 196 115 21 ΑΘΗΝΑ TΗΛ: 210 6422278 210 6456359 FAX: 210 6454002 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης

Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης FiWaRec Fire Protection Systems Πλήρως Αυτόνομα Συστήματα Πυρόσβεσης με τη χρήση Πνευματικού Σωλήνα Ανίχνευσης ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ #DOC 2013/PRSP/FWR/Rev. 2.0 Η «καρδιά» της γκάμας προϊόντων FiWaGuard είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση νοσοκομειακών αποβλήτων. Δρ. Χ. Εμμανουήλ Περιβαλλοντική Τοξικολόγος emanouil@uth.gr

Διαχείριση νοσοκομειακών αποβλήτων. Δρ. Χ. Εμμανουήλ Περιβαλλοντική Τοξικολόγος emanouil@uth.gr Διαχείριση νοσοκομειακών αποβλήτων Δρ. Χ. Εμμανουήλ Περιβαλλοντική Τοξικολόγος emanouil@uth.gr Νοσοκομείο-μια μικρογραφία της κοινωνίας (?) Πολλές από τις περιβαλλοντικά επικίνδυνες ουσίες σε σημαντικές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1. Να υπολογιστεί η μαζική παροχή του ατμού σε (kg/h) που χρησιμοποιείται σε ένα θερμαντήρα χυμού με τα παρακάτω στοιχεία: αρχική θερμοκρασία χυμού 20 C, τελική θερμοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1. Πώς ορίζεται η περίσσεια αέρα και η ισχύς μίγματος σε μία καύση; 2. Σε ποιές περιπτώσεις παρατηρείται μή μόνιμη μετάδοση της θερμότητας; 3. Τί είναι η αντλία

Διαβάστε περισσότερα

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος 1. Κυτταρική αναπνοή στο μύκητα Saccharomyces cerevisiae. 2. Παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό της ανάπτυξης και της κυτταρικής αναπνοής του μύκητα. 3. Μικροσκοπική παρατήρηση του μύκητα και της αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ψυκτικές Μηχανές 21/10/2012. Υποπλοίαρχος (Μ) Α.Δένδης ΠΝ 1. Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2)

Ψυκτικές Μηχανές 21/10/2012. Υποπλοίαρχος (Μ) Α.Δένδης ΠΝ 1. Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές (6.2) Ψυκτικές Μηχανές Εξατμιστές Επανάληψη - Εισαγωγή 1. Ποιός είναι ο σκοπός λειτουργίας του εξατμιστή; 4 3 1 2 Υποπλοίαρχος (Μ) Α.Δένδης Π.Ν. 1 2 Ρόλος Τύποι Εξατμιστών Ψύξης αέρα ( φυσικής εξαναγκασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η Σεκόγια (Sequoia) «Redwood» είναι το ψηλότερο δέντρο στο κόσμο και βρίσκεται στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ 130 μέτρα ύψος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Εργαστήριο Ενότητα 2: Μικροβιολογικά Θρεπτικά Υποστρώματα, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Ευστάθιος Ζ. Πανάγου Πασχαλίτσα Τρυφινοπούλου Αναστάσιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας.

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας. 1 Οι εργασίες που γίνονται κατά τη διαδικασία επεξεργασίας ξύλου και παραγωγής επίπλων, εκθέτουν τους εργαζόμενους σε διάφορες επικίνδυνες ουσίες όπως σκόνη ξύλου (κατά τη διάρκεια της μηχανικής επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Λειτουργικά

Εισαγωγή στα Λειτουργικά Εισαγωγή στα Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9: Αρχεία ΙΙ Γεώργιος Φ. Φραγκούλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα