Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα"

Transcript

1 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα Β. Λέτσιος, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Περίληψη Η ανακοίνωση αυτή εστιάζει σε µια διάσταση λιγότερο γνωστή µιας διάσηµης για το πολιτικό της έργο προσωπικότητας, του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα: το λογοτεχνικό έργο του. Θα προσπαθήσουµε να αναδείξουµε, µε κάποια συντοµία, τα είδη γραφής, αφηγηµατικές τεχνικές, επιδράσεις, θεµατικές, ιδεολογικές κατευθύνσεις στο λογοτεχνικό έργο του Αβέρωφ-Τοσίτσα. Ειδική αναφορά θα γίνει στο µυθιστορηµατικό έργο του συγγραφέα και ειδικότερα στον τρόπο µε τον οποίο προσλαµβάνεται η έννοια του τόπου, της «γης», όπως χαρακτηριστικά παραπέµπουν οι τίτλοι των τριών πρώτων µυθιστορηµάτων του, Η Φωνή της γης (1964), Γη της οδύνης (1966) και Γη δελφύς (1968). Η λογοτεχνική «γη» του Αβέρωφ-Τοσίτσα, θα διαπιστώσουµε, περιµένει τη δική της σύγχρονη κριτική αξιολόγηση, εφόσον το λογοτεχνικό έργο µπορεί, και πρέπει, να φωτίσει κάποιες λιγότερο γνωστές διαστάσεις της πολιτικής δράσης και ιδεολογίας του συγκεκριµένου άντρα και καίρια ζητήµατα περί ταυτότητας του εαυτού και του «άλλου». Η ανακοίνωση αυτή εστιάζει στο πεζογραφικό έργο του Ευάγγελου Αβέρωφ- Τοσίτσα ( ) και ειδικότερα τις αναπαραστάσεις της γης στην τριλογία που περιλαµβάνει τα µυθιστορήµατα Η Φωνή της γης (1964), Γη της οδύνης (1966) και Γη δελφύς (1968), που γράφτηκαν κατά την τετραετία Ο Αβέρωφ έγραψε επιπλέον τρεις συλλογές διηγηµάτων, δύο µυθιστορήµατα και τρία θεατρικά έργα. Από τη δεκαετία του 30 σώζονται και τα πρώτα ανέκδοτα ποιήµατά του, οι Πεζές στροφές (1935), µια συλλογή µε 31 πεζά ποιήµατα, και ένας έµµετρος ερωτικός διάλογος γραµµένος το Έχουν προηγηθεί βιβλία επιστηµονικά (Βαλκανική τελωνειακή ένωσις, 1933, Συµβολή εις την έρευναν του πληθυσµιακού προβλήµατος της Ελλάδος, 1939, Η πολιτική πλευρά του Κουτσοβλαχικού ζητήµατος, 1948). Από το 1949 έως το 1964 είναι σχεδόν χωρίς διακοπή υπουργός (Εφοδιασµού, Εθνικής Οικονοµίας, Γεωργίας και από το 1956 Εξωτερικών). Ακολούθησαν δύο έργα ιστορικού-πολιτικού περιεχοµένου (Φωτιά και τσεκούρι: Ελλάς , Ιστορία χαµένων ευκαιριών: Κυπριακό ). Θα λέγαµε ότι χρονολογικά ο Αβέρωφ ανήκει περισσότερο στους συγγραφείς που άρχισαν να δηµοσιεύουν κατά τη δεκαετία του 30. Αν και εµφανίστηκε µετά το 1960, δεν αναζήτησε την ανανέωση σε αφηγηµατικές τεχνικές (δηµοσιεύει το πρώτο του µυθιστόρηµα σε ηλικία 56 ετών). Ωστόσο, αντίθετα από την πεζογραφία της γενιάς του 30, βασικό χαρακτηριστικό της πεζογραφίας του Αβέρωφ (ως µεταπολεµικής) είναι η έντονη πολιτικοποίηση (Αργυρίου, Ζήρας, Κοτζιάς, Κουλουφάκος ). Στη µεταπολεµική εποχή η µαρτυρία και η λογοτεχνία γενικότερα συχνά συνδέονται µε τον ιδεολογικό διχασµό της ελληνικής κοινωνίας ως αποτέλεσµα του Εµφυλίου Πολέµου (Αργυρίου 1988). Αµέσως µετά την απελευθέρωση και τα εκεµβριανά δηµοσιεύθηκαν διάφορα έργα που αναφέρονταν στον ελληνοϊταλικό πόλεµο και την Αντίσταση, όπως Το Μνήµα της γριάς (1945) του Άγγελου Βλάχου, Το Πλατύ ποτάµι και Το Οδοιπορικό του 43 (1946) του Γιάννη Μπεράτη, Η Φωτιά (1946) του ηµήτρη Χατζή και τα διηγήµατα Ματωµένα χρόνια (1946) του Σωτήρη Πατατζή. Τα µυθιστορήµατα του Γιάννη Μπεράτη, όπως και αυτά των Ηλία Βενέζη (Έξοδος: το βιβλίο της Κατοχής, 1950) και Γιώργου Θεοτοκά (Ιερά οδός, 1950) είχαν

2 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» καλή υποδοχή από τους ανθρώπους αυτής της γενιάς όχι όµως και από τη µεταπολεµική γενιά (Αποστολίδης 1962 Αργυρίου, Ζήρας, Κοτζιάς, Κουλουφάκος : 66). Μετά τον Εµφύλιο Πόλεµο, που τελείωσε µε την ήττα του ηµοκρατικού στρατού και την υποχώρησή του στην Αλβανία το 1949, διαµορφώνεται το πολιτικό και ιδεολογικό κλίµα στη µεταπολεµική Ελλάδα. Ο αντι-κοµµουνισµός γίνεται κρατική ιδεολογία. Αναφορές στην Αντίσταση, εφόσον αυτή συνδέεται µε τις κοµµουνιστικές ιδέες, γίνονται µε επιφυλάξεις. Σε αυτό το κλίµα οι συγγραφείς σπάνια αναφέρονται στον Εµφύλιο Πόλεµο ή αναφέρονται σε αυτόν στα πλαίσια της Κατοχής, όπως στην Πολιορκία του Αλέξανδρου Κοτζιά (1953), τη Ρίζα του µύθου (1954) του Ρόδη Ρούφου (µέρος της τριλογίας Χρονικό µιας σταυροφορίας), την Τειχοµαχία του. Φ. Φραγκόπουλου (1954) και το Στα δόντια της µυλόπετρας (1955) του Νίκου Κάσδαγλη. Εξαίρεση αποτελεί η Πυραµίδα 67 (1950) του Ρένου (Αποστολίδη), µια µαρτυρία για τον Εµφύλιο Πόλεµο από έναν επίστρατο του κυβερνητικού στρατού. Κατά τα τέλη της δεκαετίας του 50 η πεζογραφία αποστασιοποιείται κατά κάποιο τρόπο από το τραύµα της δεκαετίας του 40 και την αναπαράσταση του παρελθόντος γενικότερα. Αυτή η µεταστροφή σε θεµατική και τεχνικές µπορεί να σχετίζεται µε την αλλαγή του πολιτικού και κοινωνικού κλίµατος εκείνης της περιόδου. Η απόρριψη του σταλινισµού από τον Χρούστσεφ το 1956 και οι επιπτώσεις της στο ΚΚΕ, η σχετική πολιτική σταθερότητα που επέτρεψε στην Ε Α να γίνει πρώτο αντιπολιτευτικό κόµµα στις εκλογές του 1958 είναι ενδεικτικά µιας περιόδου µεγάλων εντάσεων ανάµεσα στην τάση προς µια δηµοκρατική και δυτικότροπη κοινωνία και τις δυνάµεις που φοβούνταν ότι αυτή η πολιτική ελευθερία θα διέγειρε τον κοµµουνιστικό «κίνδυνο». Ο Αβέρωφ γίνεται ένας από τους συγγραφείς που θέλησε να διηγηθεί σε µυθιστόρηµα γεγονότα της Κατοχής και του Εµφυλίου Πολέµου 25 περίπου χρόνια µετά την εποχή που θα αρχίσει να περιγράφει στο πρώτο του µυθιστόρηµα (από το 1939). Χρειάστηκε φαίνεται κάποια χρονική απόσταση και κάποια ψυχική διεργασία για να µετουσιώσει τα γεγονότα της δραµατικής αυτής δεκαετίας του σε δηµιουργήµατα λογοτεχνικά. Η αρχή της µυθιστορηµατικής καριέρας του Αβέρωφ το 1963 συµπίπτει µε την παραίτηση της κυβέρνησης της ΕΡΕ (στην οποία ο Αβέρωφ είχε την ιδιότητα του Υπουργού Εξωτερικών, που συνεπαγόταν µακρές απουσίες στο εξωτερικό) τον Ιούνιο του 1963 µετά τη διαφωνία του Καραµανλή µε τον βασιλέα Παύλο σε ένα ζήτηµα εξωτερικής πολιτικής. Μετά τον Ιούνιο του 1963 ο Αβέρωφ δεν ήταν µέλος της τριµελούς διοικούσας επιτροπής της ΕΡΕ που όρισε, πριν από την αναχώρησή του στο εξωτερικό, ο πρώην αρχηγός της (Χατζηβασιλείου 2000: 77). Η τριλογία έχει ως θέµα την επιστροφή στην Ελλάδα ενός φτασµένου Έλληνα του εξωτερικού, του γαλλόφωνου ποιητή Νικήτα Κωλέτη, και τη σχέση που αναπτύσσει µε την ελληνική πραγµατικότητα κατά τα χρόνια 1939 έως τα µέσα της δεκαετίας του 60. Ενώ ο Νικήτας επιστρέφει µε έντονα ανθελληνικά συναισθήµατα και µε σκοπό να ξαναφύγει, η επαφή του µε το θεσσαλικό κάµπο και ο πόλεµος του δίνουν µια νέα προοπτική ζωής και παραµένει. Η τριλογία είναι αναπόσπαστα συνδεδεµένη µε τον πόλεµο και τις ασφυκτικές καταστάσεις που αυτός δηµιουργεί. Αυτό ισχύει κυρίως στα δύο πρώτα από τα τρία µυθιστορήµατα. Το τρίτο δείχνει να εισπράττει περισσότερο τα διδάγµατα του πολέµου έχοντας να αντιµετωπίσει τις προκλήσεις της νέας εποχής: «διαπιστώνουµε ξαφνικά πως ο τόπος µας γίνεται Ευρώπη πιο γρήγορα απ ό,τι ξέραµε ή και περιµέναµε» (1980: 18). Όπως χαρακτηριστικά λέει µια νέα ηρωίδα στην αρχή του βιβλίου: «Ως πότε θα ζούµε στη

3 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» βαριά ατµόσφαιρα µιας ξεπερασµένης Ελλάδας; Πάνε αυτά, Αλέξη. Πέρασαν» (1980: 16). Ο ίδιος ο συγγραφέας αναγνωρίζει το δεύτερο µυθιστόρηµα ως ιστορικό σε υποσηµείωσή του, όπου όπως αναφέρει «παίζουν ρόλο και ιστορικά πρόσωπα» (1984β, Α: 122). Πιο εκτεταµένα περί της σχέσης µε την ιστορία ο συγγραφέας διευκρινίζει σε προµετωπίδες και σε επίλογους στα δύο πρώτα µυθιστορήµατα. Η τριλογία του Αβέρωφ συνδυάζει το φανταστικό (και σε κάποιο βαθµό αυτοβιογραφικό, όπως θα δούµε) µύθο και τα ιστορικά γεγονότα που «αποδίδονται µε κάθε δυνατή ακρίβεια και αντικειµενικότητα», όπως αναφέρεται στο προλογικό σηµείωµα του δεύτερου µυθιστορήµατος. Το προλογικό σηµείωµα του πρώτου µυθιστορήµατος έχει ενδιαφέρον πρώτον για τη σχέση του µυθιστορήµατος µε την ιστορία και δεύτερον επειδή αναφέρεται σε ένα ειδικά ιστορικό γεγονός, τη δηµόσια δράση της «Ρωµαϊκής Λεγεώνας» και τις ενέργειες της Ιταλικής Μεραρχίας Φορλί, όπως επίσης και την αντίδραση εναντίον τους. Ως προς τη σχέση µε την ιστορία ο συγγραφέας διευκρινίζει ότι ως προς τα παραπάνω η αφήγηση «ανταποκρίνεται αυστηρά στα πραγµατικά γεγονότα». Μετά το τέλος της κυρίως αφήγησης αναφέρονται ως φανταστικά όλα τα πρόσωπα εκτός αυτών που αναφέρονται ως πραγµατικά καθώς και «όσα γεγονότα δεν έχουν άµεση σχέση µε τη φανερή δράση της Ρωµαϊκής Λεγεώνας και των Ιταλών, ή µε την αντίδραση εναντίον τους». Η έµφαση του Αβέρωφ στο συγκεκριµένο γεγονός συνδέεται µε την προ 15αετίας δηµοσίευση του επιστηµονικού έργου Η πολιτική πλευρά του κουτσοβλαχικού ζητήµατος (1948). Το θέµα επανέρχεται στη λογοτεχνική του εκδοχή για να εκφράσει µε πιστότητα ό,τι δε συµπεριέλαβε το επιστηµονικό έργο, διαστάσεις περί του θέµατος που ο συγγραφέας θέλησε να «φωτίσει» περισσότερο και προπαντός συναισθήµατα και υποκειµενικές κρίσεις που δεν µπόρεσαν να αποδοθούν σε δοκιµιακό λόγο. Όµως στο κουτσοβλαχικό ζήτηµα θα επανέλθουµε παρακάτω. Παραπάνω αναφέρθηκε ότι η τριλογία περιλαµβάνει αυτοβιογραφικά στοιχεία σε σηµείο που θα µπορούσε να χαρακτηριστεί και µυθιστόρηµα αυτοβιογραφικό (ή µε έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία). Ο πατέρας του Ευάγγελου Αναστάσης σπούδασε στη Γαλλία, όπως ο Νικήτας, και µάλιστα γεωπόνος, όπως το ηρωικό πρότυπο του Νικήτα, ο Αλέξης. Από αυτή την άποψη ο πατέρας συνδυάζει σε κάποιο βαθµό τις δύο πρωταγωνιστικές µορφές της τριλογίας, που αρχικά αντιπαρατίθενται, αλλά τελικά γίνονται αδελφικοί φίλοι. Το κτήµα του Νικήτα, ο Φτελιώνας, ανταποκρίνεται στην έκταση γης που αγόρασε ο Αναστάσης (κάπου δέκα χιλιάδες στρέµµατα) στη Λάρισα, τα οποία και βάλθηκε να καλλιεργεί µε τρόπο πρωτοποριακό για την εποχή. Ως προς τα ιστορικά γεγονότα, ο συγγραφέας στο προλογικό σηµείωµα του δεύτερου µυθιστορήµατος αναφέρει ότι «πολλές λεπτοµέρειες των γεγονότων αυτών, όπως του εκέµβρη του 1944 ή άλλες, τις έζησαν, ακριβώς όπως περιγράφονται, γνωστοί Έλληνες». Εποµένως, το µυθιστόρηµα εµπεριέχει αυτοβιογραφικά στοιχεία του τύπου του πατέρα του συγγραφέα και της περιουσιακής γης στη Θεσσαλία καθώς επίσης και εµπειρίες όχι ακριβώς αυτοβιογραφικές ωστόσο πραγµατικές, που έζησαν «γνωστοί Έλληνες», όπως χαρακτηριστικά προαναφέρθηκε. Η δοµή της τριλογίας, των µερών, των κεφαλαίων, των ενοτήτων της, αναδεικνύει ως κεντρικό θέµα τη γη. Ο συγγραφέας «φανερώνει» κάθε φορά το µέγεθος και το µεγαλείο της γης, την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η φύση και αναλόγως σταδιακά εστιάζει περισσότερο για να αναδείξει ό,τι αφορά τις εκάστοτε δραστηριότητες των ανθρώπων που δείχνουν άλλες φορές να συµφωνούν και άλλες όχι (πάντως σίγουρα να συνδέονται) µε την κατάσταση ηρεµίας ή ταραχής, φωτός ή σκότους που προαναφέρθηκε. Στο δεύτερο κεφάλαιο από το δεύτερο µυθιστόρηµα,

4 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» π.χ, υπάρχει µια εκτενέστατη αναφορά στο Περτούλι, στην καρδιά της Πίνδου, ως «πίνακας κυβιστικός, τεράστιος, επιβλητικός, σχεδόν υπερκόσµιος» µε µεγάλες µονοκόντυλες γραµµές να χωρίζουν απέραντες µονόχρωµες επιφάνειες» (1984β, Α: 42). Κάπου λοιπόν λέει ότι «σου πιανόταν η ανάσα απ την εξώκοσµη λιτότητα του τοπίου» και πράγµατι, όταν ο φακός του συγγραφέα «κατεβαίνει» περισσότερο, στο σπίτι όπου έχει το στρατηγείο του ο ΕΛΑΣ (όπου προπάντων γίνονταν οι συναντήσεις µε τους Άγγλους και τους αντιπροσώπους του Ε ΕΣ), εντοπίζουµε µια ηχητική εικόνα ασυµφωνίας, όπου «µόνο στο κάστρο του ΕΛΑΣ ήταν ησυχία» καθώς «το µικρό χωριό [ ] βούιζε από κάθε λογής αξιωµατικούς κι αντάρτες, όπως δεν είχε βουίξει ποτέ άλλοτε» (1984β, Α: 43). Η φωνή της γης (που δίνει και τον τίτλο στο πρώτο µυθιστόρηµα) είναι η «πρωταγωνίστρια» της τριλογίας. Η γη είναι η κινητήριος δύναµη, µια σταθερή αξία που καθοδηγεί τον πρωταγωνιστή: «χωρίς να το καταλάβει, αγαπούσε, λάτρευε, τούτη την τυραννισµένη µα και ευλογηµένη γη» (1984α: 181). Ο Νικήτας σα νέος αλαφροΐσκιωτος, γίνεται αποδέκτης και ερµηνευτής των διαφόρων στοιχείων της φύσης. Το ένα σηµάδι είναι η παρουσία του ζευγαριού που χάνεται στο δάσος. Ο γεροδεµένος άντρας (όπως και ο κεντρικός ήρωας) «από δυνατός και αρρενωπός είχε γίνει αδύνατος κ είχε λυγίσει µπρος στη γυναίκα») (1984α: 34). Το άλλο σηµάδι είναι η παρουσία των πουλιών σε σχήµα βέλους που έρχονταν καταπάνω του και µε τις ίδιες σκληρές νικητήριες ιαχές φώναζαν: «Ας πεθάνουν!» (1984α: 37). Όµως, η σκηνή της επικοινωνίας µε τη γη είναι η πλέον χαρακτηριστική: έχωσε το κεφάλι του στην ανοιγµένη γη, έφερε δώθε κείθε το πρόσωπό του, το τριψε σχεδόν, στο βυθό της αυλακιάς κι ανάσανε ανάσανε ανάσανε δυνατά, γρήγορα, για να πάρει µέσα του όσο πιο πολλή µπορούσε απ αυτή την άγνωστη ζωή. (1984α: 39). Τη σκηνή παρακολουθεί ο Μουραγιάς: «εν ήταν ζαλάδα, αφέντη, είπε. Σου µίλησε. Ποιος µου µίλησε; Ρώτησε εκείνος έκπληκτος. Η γης! Μιλάει η γης, αφέντη. Μα όχι σ όλους. Μιλάει, και χαρά στον που µπορεί να την ακούσει». (1984α: 39). Το θέµα της φωνής της γης επανέρχεται συχνά κυρίως στο πρώτο µυθιστόρηµα. Το φαινόµενο επιδέχεται ερµηνείες, δεν µπορεί να προσδιοριστεί µε ακρίβεια: «εν είναι η φωνή της σαν τη φωνή του ανθρώπου» (1984α: 215). Αλλού δείχνει να ταυτίζεται µε τον Αλέξη: «ο ίδιος ο Αλέξης ήταν µια φωνή της γης» (1984α: 285). Σε άλλο σηµείο συνδέεται µε τον ερωτικό πόθο στην ερωτική σκηνή µε τη Φρόσω: «Τι ηδονή!» [ ] «Ή µήπως ήταν απλά και µόνο η φωνή της γης» (1984α: 365). Η φωνή ταυτίζεται επίσης µε την αγάπη για την ίδια γυναίκα σύµφωνα µε το Νικήτα: «Η Φροσούλα µου είναι κι αυτή µια φωνή της γης, και δίχως να το καταλάβω την αγάπησα σιγά-σιγά» (1984α: 385). Αυτού του τύπου η πολυσηµία σε σχέση µε τον ήχο της φύσης θυµίζει τον «ηχό, γλυκύτατο ηχό» που γίνεται αντιληπτός µετά την εµφάνιση της Φεγγαροντυµένης στον Κρητικό (1833) του Σολωµού: εν είναι κορασιάς φωνή στα δάση που φουντώνουν, Και βγαίνει τ άστρο του βραδιού και τα νερά θολώνουν, Και τον κρυφό της έρωτα της φύσης τραγουδάει, Του δέντρου και του λουλουδιού που ανοίγει και λυγάει εν είν αηδόνι κρητικό που παίρνει τη λαλιά του Σε ψηλούς βράχους κι άγριους οπ έχει τη φωλιά του,

5 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» Κι αντιβουίζει ολονυχτίς από πολλή γλυκάδα Η θάλασσα πολύ µακριά, πολύ µακριά η πεδιάδα, Ώστε που πρόβαλε η αυγή και έλιωσαν τ αστέρια, Κι ακούει κι αυτή και πέφτουν της τα ρόδα από τα χέρια εν είν φιαµπόλι το γλυκό οπού τ αγρίκαα µόνος Στον Ψηλορίτη όπου συχνά µ ετραβουνεν ο πόνος Κι έβλεπα τ άστρο τ ουρανού µεσουρανίς να λάµπη Και του γελούσαν τα βουνά, τα πέλαγα κι οι κάµποι Κι ετάραζε τα σπλάχνα µου ελευθεριάς ελπίδα Κι εφώναζα: ω θεϊκιά κι όλη αίµατα Πατρίδα! Κι άπλωνα κλαίοντας κατ αυτή τα χέρια µε καµάρι Καλή ν η µαύρη πέτρα της και το ξερό χορτάρι. (1986: ) Το τριαδικό σχήµα του «εν είναι» δείχνει να εµπνέει και τον Αβέρωφ, εφόσον ο «γλυκύτατος ηχός» της γης του Φτελιώνα, όπως είδαµε, αδυνατεί να προσδιοριστεί µε ακρίβεια. Ωστόσο, τα δύο κείµενα δε µοιάζουν ως προς αυτό µόνο ως προς τον εκφραστικό τρόπο. Προπαντός ως προς την ουσία καθώς και η τριλογία αναπαράγει µετά από την επικοινωνία µε τη φύση τους στίχους: «Κι ετάραζε τα σπλάχνα µου ελευθεριάς ελπίδα/ Κι εφώναζα: ω θεϊκιά κι όλη αίµατα Πατρίδα!». Η «θεικιά κι όλη αίµατα Πατρίδα» είναι αυτό µε το οποίο κυρίως συνδέεται η φωνή της γης στην µία περίπτωση και ο «γλυκύτατος ηχός» στην άλλη µετά από την εµπειρία, και στις δύο περιπτώσεις, του πολέµου και της καταστροφής. Το τάραγµα των σπλάχνων και του Νικήτα, όπως και του Κρητικού, προέρχεται από «ελευθεριάς ελπίδα» και αυτή είναι που τον υποκινεί να συµµετάσχει στον πόλεµο. Ωστόσο, οι διακειµενικές αναγνώσεις ως προς τη φωνή της γης δε σταµατούν εδώ. Η σχέση του Νικήτα µε τα σηµάδια της φύσης και το άκουσµα της φωνής της γης θυµίζει σε κάποιο βαθµό τον Αλαφροΐσκιωτο (γρ. 1907) του Σικελιανού, το πρώτο πραγµατικό ποιητικό φανέρωµα του ποιητή, του οποίου ο τίτλος ως γνωστόν είναι παρµένος από το γνωστό στίχο του Σολωµού στους Ελεύθερους πολιορκηµένους, και σηµαίνει τον εµπνευσµένο, τον άνθρωπο που βλέπει οράµατα: [ ] και λάτρεψα, και στη λαχτάρα µου είπα: «Βάλε το αυτί στα χώµατα». Και φάνη µου πως η καρδιά της γης βαριά αντιχτοίπα. (1965: 95) Όµως και αναφορές από τον Αλαφροΐσκιωτο στον ασφοδελώνα θυµίζουν ειδικότερα τον Φτελιώνα. Η ηχητική οµοιότητα µάλιστα του Φτελιώνα µε τον ασφοδελώνα ενισχύει αυτή την άποψη. Η σκηνή που ο Νικήτας έχει χώσει το κεφάλι του στην ανοιγµένη γη και ανασαίνει στο βυθό της αυλακιάς είναι παρόµοια µε τη διαδικασία που συναντούµε στον Αλαφροΐσκιωτο: Ασφοδελώνα ακούµπησα το αυτί στη γη σου. [ ] Ω ασφοδελώνα ανάλαφρος ύπνος κι εµένα ερίζωσε στη γη σου ως ασφοδίλι κ υψώθηκε η γαλήνη µου, σαν το λευκό σου λούλουδο,

6 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» κάποιον αιθέριο δείλι. (1965: 152) Και στις δύο περιπτώσεις η επαφή µε τη Φύση είναι µία µορφή άσκησης της ψυχής, που σχετίζεται µε τη διάπλαση της προσωπικότητας του εκάστοτε «αλαφροΐσκιωτου». Όπως αναφέρει στον Πρόλογό του ο Σικελιανός, «η επαφή αυτή µου µε τη Φύση είχε από την αρχή τον χαρακτήρα κάποιας άσκησης βαθιάς κ ευλαβικής αυτής της ίδιας, άλλωστε, άσκησης των καθαυτό πρωταρχικών µας ψυχικών λειτουργιών, που αποτελεί µια δυνατότητα βιολογική αναντίρρητη για τη ζωή του κάθε ανθρώπου στην ανάπτυξη των σχέσεών του µε τον κόσµο, αλλά που µέσα στον Ποιητή σα να ενεργεί κι από τα σπλάχνα της µητέρας του και ν αναπτύσσεται αδιάπτωτα βαθιά του από τα πρώτα του τα χρόνια εκδηλώνεται µ ενδόµυχα σκιρτήµατα ως απόκριση στ ατέλειωτα µηνύµατα του Κόσµου, µε σκιρτήµατα που γίνονται ολοένα πιο δραστήρια, ρυθµικά και νοερά» (1965: 20). Ανάλογη είναι και η «άσκηση των καθαυτό ψυχικών λειτουργιών» για το Νικήτα στην τριλογία. Η φωνή της γης είναι η ιερή εκείνη στιγµή της αυτογνωσίας του υποκειµένου που οδηγεί στο να αντιληφθεί την προέλευση και την αποστολή του «αποκρινόµενος», για να χρησιµοποιήσω τα λόγια του Σικελιανού, «στ ατέλειωτα µηνύµατα του Κόσµου». Πιστεύω ότι ακριβώς αυτή η ιδιότητα του πρωταγωνιστή της τριλογίας να βλέπει οράµατα και η χαρακτηριστική επικοινωνία του µε τη γη συµφωνούν µε την ποιητική ιδιότητα που του αποδίδει ο συγγραφέας Αβέρωφ. Πράγµατι, ο ποιητής, που γίνεται µέγας υπερασπιστής και εκφραστής της γης εκφράζει, µέσα από τη νέα ιστορική πραγµατικότητα και ατοµική συµπεριφορά, ένα σύστηµα αξιών που είναι στην ουσία του «ποιητικό» καθώς συνδέεται µε κάποιες από τις υπέρτατες ανθρώπινες αξίες, όπως την ελευθερία, την τιµή, την αξιοπρέπεια. Η αξία της γης βρίσκεται µέσα στην ταπεινότητά της: «οι πετρότοποί της συµβόλιζαν σταθερά υγεία και λιτότητα, δύναµη και ελευθερία, πριν απ όλα ελευθερία!» (1984α: 222). Είναι αξιοπρόσεκτη η µεταµόρφωση του Νικήτα στην τριλογία. Αρχικά υιοθετεί µία άκρως ανθελληνική συµπεριφορά. Τα Βαλκάνια αναφέρονται ως «Εγγύς Ανατολή» και ως «βρώµικα και απολίτιστα», ενώ η ύση, και οι συνήθειές της, παρουσιάζονται ως «πολιτισµένος κόσµος» (1984α: 13). Η επιστροφή του Νικήτα συνδυάζεται µε «µια άρνηση, µια αποστροφή», «όσα είχε ακούσει από τον παππού του και τους έλληνες δασκάλους του για τη δύναµη και για το µεγαλείο της Ελλάδας ήταν ένα κωµικό παραµύθι» (1984α: 15). Ωστόσο, ο Νικήτας θα οδηγηθεί προς µια συµβολική ανάσταση, όπως διατυπώνεται ήδη στο πρώτο µυθιστόρηµα: «εν είναι ολοκληρωµένη η ανάστασή µου, συλλογίστηκε. ε σε αναγκάζουν οι άλλοι, δε σε καλούν οι άλλοι να κάµεις το καθήκον σου. Πας µοναχός σου. Κι αν ακόµα δεν είµαι καθόλου Κουτσόβλαχος, πρέπει να γίνω τώρα» (1984α: 230). Η αντιπαλότητα του ελληνικού µε το ξενικό στοιχείο είναι εµφανής όχι µόνο στο πολιτικό πλαίσιο, αλλά και σε προσωπικό. Χαρακτηριστική είναι η σκηνή της φιλονικίας του Νικήτα µε τον ιταλό ευγενή που διεκδικεί την Καίτη. Η σκηνή εµπεριέχει δραµατικότητα («Θα χτυπηθούµε για θάνατο») (1984α: 377), ενώ το πολιτικό και το προσωπικό µένος παρουσιάζονται ως αλληλένδετα: «το µίσος της σκλαβιάς συγκεντρωµένο στο πρόσωπό του» (1984α: 377). Η Ελλάδα παριστάνεται ως θύµα των πολιτικών περιστάσεων, «πατηµένη» και «ρηµαγµένη» από τους ξένους, όπως δηλώνει µια διαπίστωση που επανέρχεται συχνά στην αφήγηση: «ύσµοιρη χώρα, συλλογίστηκε, πόσες φορές οι ξένοι σε πάτησαν και σε ρήµαξαν» (1984α: 371). Άνθρωποι όπως ο Νικήτας έδειξαν (όχι απαραίτητα από την αρχή) την απαραίτητη αφοσίωση και ανταποκρίθηκαν στην περίσταση του πολέµου. Ο

7 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» συγκεκριµένος πόλεµος, όπως αναφέρει κάπου ο παπα-μόδεστος, µοιάζει µε «φάρο στην πορεία των Ελλήνων. Μοιάζει µε το Εικοσιένα» (1984α: 313). Η αφοσίωση αυτή δείχνει να πηγάζει από τα διδάγµατα και τις αρχές του παρελθόντος. Ωστόσο, η χώρα είναι σε κατάσταση άµυνας και στοχεύει να διασώσει ό,τι µπορεί από την καταστροφή. Ο παπα-μόδεστος, που εκπροσωπεί τις αρχές και το µέτρο στο µυθιστόρηµα, αναγνωρίζει κάπου ότι η Μεγάλη Ιδέα που ήξεραν δεν υπάρχει πια και για το λόγο αυτό, όπως χαρακτηριστικά λέει, «πρέπει να τη βγάλουµε πέρα για ν αρχίσουµε µια καινούργια Μεγάλη Ιδέα [ ] Θα κοιτάξουµε να φτιάξουµε τη Μεγάλη Ιδέα της ψυχής και του νου» (1984α: 314, 315). Η ανθελληνική στάση δεν επανέρχεται. Ωστόσο, και στο σηµείο αυτό ασκεί την κριτική του ο συγγραφέας, αµφισβητείται έντονα και µε πικρία η παρούσα κατάσταση του Εµφυλίου Πολέµου: «Αυτοί ήταν οι Έλληνες; Αυτός ήταν ο λαός που είχε θαυµάσει, ο λαός που τον είχε συνεπάρει, τον είχε αναστήσει και τον είχε κάµει άντρα; Γι αυτό το λαό που αλληλοσκοτωνόταν µε µίσος και µε µπαµπεσιά, την ώρα που τον πατούσαν και τον σκότωναν οι ξένοι, γι αυτό το λόγο είχε απαρνηθεί την άνετη ύση και το φωτεινό Παρίσι;» (1984β, Α: 86). Ωριµότερες τοποθετήσεις περί ελληνικής ταυτότητας εντοπίζουµε καθώς η αφήγηση εξελίσσεται και προπαντός µετά την εµπειρία του εµφυλίου πολέµου, όπως, π.χ., αυτή του Αυγέρου Στουρνάρη: «Είµαστε την ίδια ώρα παρθενώνας και κουµάσι, την ίδια ώρα ήλιος χρυσός και µαύρη λάσπη» (1984 β, Α: 174). Η µεταµόρφωση αυτή σχετίζεται και µε την παρουσία της ποίησης στην τριλογία, που γνωρίζει κι αυτή, όπως και ο πρωταγωνιστής της, µία ανάλογη «µεταµόρφωση». Η προµετωπίδα της ποιητικής συλλογής του Νικήτα, «Είµαι η Αυτοκρατορία στο τέλος της παρακµής», ο στίχος του Βερλαίν, αποδίδει µια «εκλεπτυσµένη αρχοντιά στο τελευταίο σκαλοπάτι της παρακµής» (1984α: 16), όπως αναφέρεται, που δικαιολογεί το χαρακτηρισµό του ποιητή ως «του δηλητηρίου και του ξεπεσµού» (1984α: 21). Ωστόσο, θα δούµε ότι καθώς η αφήγηση προχωράει οι ποιητικές αναφορές δεν είναι πλέον του ίδιους ύφους, της ίδιας ιδεολογίας. Ποιητές που συνδέθηκαν µε τη Μεγάλη Ιδέα του εθνικού επεκτατισµού, όπως ο Βαλαωρίτης και ο Παλαµάς, ή ποιητές που, όπως κι ο Νικήτας, εξύµνησαν την οµορφιά και την ελευθερία της ηπειρωτικής γης, όπως ο Κρυστάλλης (1984β, Α: ), είναι δείγµατα της ποιητικής «µεταµόρφωσης» του Νικήτα. Για παράδειγµα, οι στίχοι «Χτυπάτε, πολεµάρχοι! / Απ άκρη σ άκρη χαλασµός. Κρεµούν τον Πατριάρχη!» (1984α: 367) είναι από το ποίηµα «Ο ανδριάς του αοιδίµου Γρηγορίου του Ε Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως» (1872) του Βαλαωρίτη. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα µεταγενέστερο ποίηµα του Νικήτα, που σε καµία περίπτωση δε θυµίζει το Βερλαίν αλλά όντας στα ελληνικά και σε ιαµβικό δεκαπεντασύλλαβο αναβιώνει την άλωση της Κωνσταντινούπολης στο ύφος θα λέγαµε της Φλογέρας του βασιλιά του Παλαµά: [ ] Έτσι κι εψές επρόσµενα να γίνει πια το θαύµα, να µη βρεθεί Κερκόπορτα, ή κι αν βρεθεί να κλείσει. Μ αλί και τρισαλίµονο, πάλι ανοιχτή τη βρήκα! θάναι παντού Κερκόπορτες, σε ολονών τα τείχη, αφού ήταν σ όσα έχτισες µ ασβέστη την ψυχή σου, Αυθέντα µου Αυτοκράτορα, ίσκιωµα του Βοσπόρου! (1984β, Α: 21) Η Κερκόπορτα, η µικρή πόρτα στο παλάτι του Κωνσταντίνου Ζ' Πορφυρογέννητου, που η µισή ήταν κάτω από το επίπεδο του εδάφους και κατά την

8 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» παράδοση, από αυτήν εισήλθαν (πιθανόν από εσωτερική προδοσία) στην Πόλη λίγοι γενίτσαροι κατά την µεγάλη έφοδο στις 29 Μαΐου 1453, διασπώντας έτσι την άµυνα των πολιορκούµενων και προκαλώντας την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, γίνεται στο ποίηµα του Νικήτα σύµβολο εθνικής προδοσίας. Μάλιστα το ίδιο ποίηµα σχολιάζεται στο τρίτο µυθιστόρηµα από τον γιο του Νικήτα, τον Αλέξη, και γνωρίζει την αµφισβήτηση και την κριτική (1980: ), στοιχείο που αποστασιοποιεί ιδεολογικά τη νεότερη γενιά από την παλιά: «Άδικος γινόταν τώρα ο Αλέξης. Πολύ άδικος. Εξοργιστικά άδικος. Ο πατέρας του είχε πολεµήσει και µατώσει µπροστά σε ανοιγµένες Κερκόπορτες. Και το χε κάµει για να ζήσει ο Αλέξης κι η γενιά του, για να επιζήσουν µερικές ωραίες ιδέες!» (1980: 134). Το µυθιστόρηµα, σε ύφος πατριωτικό, µάχεται την εθνοτική διχόνοια είτε αυτή προκαλείται από τους ξένους κατακτητές (όπως στην περίπτωση της «Ρωµαϊκής Λεγεώνας», που θα δούµε αµέσως) είτε από τους ίδιους τους Έλληνες (µε ειδική αναφορά στην αριστερή ιδεολογία). Ως προς την πρώτη περίπτωση γνωρίζουµε ότι ο Αβέρωφ υπήρξε επικεφαλής αντιστασιακής οργάνωσης (της Φιλικής Εταιρείας, από κοινού µε τον Ν. Ράπτη) στις αποσχιστικές απόπειρες δηµιουργίας «Βλαχικού κράτους» στην Ήπειρο και τη Θεσσαλία. Ως προς τη δεύτερη περίπτωση ξέρουµε ότι ο Αβέρωφ ξεκίνησε την πολιτική σταδιοδροµία του στο φιλελεύθερο χώρο (στο πλευρό του Σοφοκλή Βενιζέλου) και υπήρξε σηµαντικό στέλεχος του Κόµµατος των Φιλελευθέρων µέχρι την ένταξή του το 1956 στην ΕΡΕ και την ανάδειξή του σε έναν από τους βασικούς συνεργάτες του Κωνσταντίνου Καραµανλή. Ως προς τη σχέση του µε την Αριστερά ο Αβέρωφ έχει µία µόνιµη δυσπιστία ανήκοντας πάντοτε στη συντηρητική πτέρυγα των Φιλελευθέρων. Στη σχετική δήλωσή του µε την οποία ανακοίνωνε τη συµµετοχή του στην ΕΡΕ ανέφερε ακριβώς ότι το νέο κόµµα θα εξέφραζε τις αρχές του «εθνικόφρονος Κέντρου» και, σχετικά µε το θέµα µας, διαφωνούσε µε τη διαφαινόµενη εκλογική συνεργασία των κοµµάτων του Κέντρου µε την Ε Α (Χατζηβασιλείου 2000: 48). Στην πρώτη περίπτωση η ιταλική προπαγάνδα µιλούσε για την παρουσία του κουτσοβλάχικου πληθυσµού και ζητούσε τη δηµιουργία αυτόνοµου κράτους (Παπαγιάννης 2004). Η προπαγάνδα αυτή πήρε µεγαλύτερες διαστάσεις χάρη στη δράση του περιβόητου Αλκιβιάδη ιαµάντη, δικηγόρου από τη Σαµαρίνα, φιλοϊταλού, που συσπείρωσε γύρω του ηγετικά στελέχη και ίδρυσε σε συνεργασία µε τους Ιταλούς τη «Ρωµαϊκή Λεγεώνα», γνωστή ως Πέµπτη Φάλαγγα. Στόχος του ήταν η δηµιουργία του Πριγκιπάτου της Πίνδου. Οι διακηρύξεις του ιαµάντη αλλά κυρίως η προσµονή άµεσων υλικών οφεληµάτων ξεσήκωσαν µία µικρή µερίδα βλαχόφωνων των Γρεβενών, οι οποίοι έσπευσαν να τον ακολουθήσουν δηλώνοντας νοµιµοφροσύνη στους Ιταλούς κατακτητές. Η στάση όµως που τήρησε το σύνολο σχεδόν των Βλάχων παραµένοντας πιστό στην Ελλάδα, παρά τις πιέσεις που δέχονταν από τους λεγεωνάριους, δεν επέτρεψε να πάρει µεγάλες διαστάσεις το θέµα στη Μακεδονία (Mazower 2004: 56). Ωστόσο, οι Βλάχοι ήταν σε µεγάλο βαθµό εξελληνισµένοι και όπως αναφέρει ο Mazower, «οι Έλληνες της Ηπείρου ήταν αφοσιωµένοι εθνικιστές και η περιοχή αποτελούσε προπύργιο του Ε ΕΣ, µιας αντιστασιακής οργάνωσης µε αλυτρωτικές και µοναρχικές τάσεις. Τα γεγονότα του , τα οποία ακόµη και σήµερα αποσιωπούνται στην Ελλάδα, έδειξαν πως ο Ε ΕΣ εφάρµοσε τις ιδέες του (οι οποίες σίγουρα αντανακλούσαν αρκετά πιστά τις ιδέες του ντόπιου ελληνικού αγροτικού πληθυσµού) περί συλλογικής εθνοτικής δικαιοσύνης» (2004: 34). Σε αυτά τα πλαίσια το µυθιστόρηµα κατακρίνει τους βλαχόφωνους που συσπειρώθηκαν γύρω από τον ιαµάντη. Ωστόσο, η αφήγηση εξηγεί τους λόγους που η κίνηση αυτή δεν µπορούσε παρά να µην έχει επιτυχία και ο κύριος λόγος ήταν ότι

9 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» οι Βλάχοι ήταν εξελληνισµένοι. Ο τρόπος παρουσίασης των Βλάχων ως προς το θέµα αυτό είναι ως προς τη στάση αυτή πολύ επιφυλακτικός. Η σκηνή του γλεντιού των Βλάχων υποστηρικτών της Ρωµαϊκής Λεγεώνας είναι σχεδόν αποκρουστική, µοιάζει µε ρωµαϊκό όργιο (1984α: ). ιαφαίνεται µάλιστα και το στοιχείο της προδοσίας: «Μεταξύ µας, µωρέ Νίκο. εν είµαστε [Έλληνες]; Ε, ας πούµε για χατίρι της µάνας Ρώµης πως είµαστε και λιγάκι µπασταρδοέλληνες» λέει ο Ροποτίκας (1984α:293). Έντονο επίσης είναι και το στοιχείο της αλαζονείας και της εξουσιοµανίας: «Νίκο Μανούση, αυριανέ πρωθυπουργέ, αυριανέ πανίσχυρε δικτάτορα, κυβέρνα άφοβος και τράβα µπρος!» (1984α: 306). Ωστόσο, δεν παρουσιάζεται µόνο αυτή η εικόνα για τους Βλάχους. Το µυθιστόρηµα αναδεικνύει και την πίεση που δέχτηκε µεγάλη µερίδα ανθρώπων στο να αναγνωρίσουν τη «Ρωµαϊκή Λεγεώνα» όπως και γιατί οι περισσότεροι αντιστάθηκαν. Η συζήτηση των αδελφών Μανούση είναι χαρακτηριστική ως προς αυτή την άρνηση. Ο Νίκος αναφέρει ότι οι Βλάχοι δεν έχουν µεταξύ τους αίσθηµα αλληλεγγύης κι ότι οι περισσότεροι δε µιλούν καν βλάχικα στα σπίτια τους (1984α: 41). Επίσης, ότι δεν υπήρξε ποτέ συνείδηση βλαχισµού κι αν υπήρξε, δηµιουργήθηκε χάρη στη ρουµανική προπαγάνδα. Η γλώσσα χαρακτηρίζεται ως «φτωχή διάλεκτος» που δε θα µπορούσε να παίξει κανένα ρόλο. Τέλος, η ιντελιγκέντσια των Κουτσοβλάχων ήταν ανέκαθεν και είναι πάντα ελληνική και στη γλώσσα και στο αίσθηµα (1984α: 42). Επίσης, όπως προαναφέρθηκε, το κοµµουνιστικό στοιχείο παρουσιάζεται µε κάποια προκατάληψη. Χαρακτηριστικό στοιχείο, π.χ., είναι η µορφή του Νότη, ο οποίος εγκατέλειψε τη Φρόσω: «Άνθρωπος λοιπόν που δέχεται πως η διαταγή του Κόµµατος πρέπει να νικάει κι αγάπη και φίλτρο πατρικό και όλα δεν είναι άνθρωπος µε τον οποίο θα µπορούσα εγώ να ξανασµίξω ποτέ» (1984α: 64). Γενικότερα οι κοµµουνιστές παριστάνονται ως σκληροί και αδίσταχτοι άνθρωποι (1984α: 344) και συµβιβάζονται χάρη στην ιδεολογία και τους στόχους: «όλα υπάρχουν µόνο αν συµβιβάζονται µε το σκοπό» (1984α: 348). Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του Νικήτα ως προς τη συµµετοχή των κοµµουνιστών στον πόλεµο: «θα φτιάνατε µαζί µας µέτωπο αν η Ρωσία δεν πολεµούσε σήµερα µε τον Άξονα;» (1984α: 351). Περί του ΕΑΜ δηλωτική είναι η ακόλουθη τοποθέτηση: «Όσοι ήταν απ τη φτιασιά τους φθονεροί µπήκαν όλοι στο ΕΑΜ, κι όσο πιο φθονεροί κι ανίκανοι ήταν, τόσο πιο δραστήριοι και σκληροί έγιναν» (1984β, Α: 150). Μάλιστα συµπεράσµατα περί της αριστερής ιδεολογίας κάνουν συχνότερα την εµφάνισή τους στο τρίτο µυθιστόρηµα: «εν υπήρχε πια γι αυτόν κοµµουνισµός. Υπήρχε στα βιβλία, στις ωραίες φυλλάδες. Στην πράξη, υπήρχαν συµφέροντα κρατών, υπήρχε µια καινούργια τάξη που καταπίεζε κι απολάµβανε εκείνη, και υπήρχαν δίπλα της είτε οι ξεγελασµένοι που περίµεναν το θαύµα της επιστήµης και της ισότητας, είτε οι άνθρωποι που απ τη φτιασιά τους δεν πίστευαν, µα µισούσαν» (1980: 79). Το τρίτο µυθιστόρηµα παρουσιάζει την ιδεολογική απόκλιση της νέας γενιάς σε σχέση µε την προηγούµενη. Στο έκτο κεφάλαιο σχολιάζεται ο πολιτικός φόνος του βουλευτή Λαµπράκη στη Θεσσαλονίκη που συνεπάγεται µια ιδεολογική σύγχυση. Ο Αντώνης, προσπαθώντας να ταρακουνήσει ιδεολογικά τον 26χρονο Αλέξη, αναφέρει: «Σκότωσαν τη µητέρα σου, είπε στο τέλος, σκότωσαν δεκάδες χιλιάδες άλλους αθώους, τους σκότωσαν τις πιο πολλές φορές προγραµµατισµένα, κι εµείς είπαµε να ξεχάσουµε. Τώρα σκοτώθηκε ένας δικός τους. Εγώ λέω κατά τύχη, άλλοι λένε προγραµµατισµένα, αλλά, µία φορά, µόνο ένας δικός τους σκοτώθηκε. Ε λοιπόν, να µε θυµάσαι! Έτσι που την ξεκινούν τη δουλειά, σε λίγο αυτόν τον ένα, το βουλευτή Λαµπράκη, θα τον σηκώσουν ψηλά χιλιάδες οργανωµένα χέρια, και το φέρετρό του θα σκιάσει βαριά όλη την Ελλάδα, θα κάµει να µη φαίνονται πια χιλιάδες τάφοι αθώων, θα κάµει» (1980: 231).

10 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» Ο Νικήτας είναι ο κύριος εκφραστής µιας πιο έγκυρης πολιτικής άποψης και συχνά τα συµπεράσµατά του συνδέονται µε ζητήµατα εξωτερικής πολιτικής. Όταν, για παράδειγµα, η Μάρα εκφράζει µια συναισθηµατική περισσότερο εξήγηση της µετά τον πόλεµο απογοήτευσης («Μπορεί να ναι αυτή η αφόρητη σκλαβιά, µπορεί να ναι πως ύστερα από µια στρωµένη και πεζή ζωή ζήσαµε το τρελό µεθύσι της Αλβανίας και µετά ξεµεθύσαµε απότοµα και άσχηµα, µπορεί να µας επηρεάζει το αβέβαιο αύριο») (1984β, Α: 151), ο Νικήτας αναπτύσσει µια τοποθέτηση που εξηγεί ότι άσκησε τη δική της επίδραση η αδυναµία της Ευρώπης, η γρήγορη υποδούλωσή της, µε αναφορές στην πολιτική της Ρωσίας («όπου έλεγαν πως βασίλευε η ισότητα [ ] στάθηκε µόνο και µόνο επειδή ήρθαν ποτάµια βοήθειας από την Αµερική, της χώρα της κεφαλαιοκρατίας και της ανισότητας») (1984β, Α: 151). Αναφορές γίνονται στη Γαλλία («χάµω µέσα σε λίγες µέρες»), στο Βέλγιο και την Ολλανδία («χάνονται σε λίγες ώρες»). Συµπερασµατικά, η λογοτεχνική «γη» του Αβέρωφ είναι πολιτικοποιηµένη, σύµφωνη µε την ιδεολογία του πολιτικού. Η τριλογία, µε χαρακτήρα ιστορικό και µε έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία, συµπληρώνει τον επιστηµονικό, δοκιµιακό και πολιτικό λόγο του συγγραφέα. Η επικοινωνία µε τη γη, «η φωνή της γης», παρουσιάζει οµοιότητες µε το Σολωµό και το Σικελιανό, στοιχείο που διαµορφώνει το σύστηµα αξιών του µυθιστορήµατος που, όπως αποδείχθηκε, συνδυάζει την ταπεινότητα και την ανάγκη για ελευθερία. Το µυθιστόρηµα «µάχεται» ό,τι δεν υπερασπίζεται τη γη και τα µεγάλα ιδανικά της και προπαντός την ξενική προπαγάνδα και αυτούς που ο συγγραφέας θεωρεί ότι συµβιβάζονται χάρη στην ιδεολογία και τους στόχους. Από τις πιο όµορφες στιγµές της τριλογίας είναι οι περιγραφές των φυσικών τοπίων και η ανάδειξη του µεγαλείου της γης και η ανάδειξη του προσωπικού στοιχείου µέσα από το ιστορικό γεγονός. Η µυθιστορηµατική κατάθεση του Αβέρωφ αναδεικνύει ισόρροπα τον άνθρωπο και το γεγονός και διδάσκει ότι η µέγιστη και πιο σταθερή αξία είναι το άκουσµα της «φωνής της γης». Βιβλιογραφία Mazower, M., επ., Μετά τον πόλεµο. Η ανασυγκρότηση της οικογένειας, του έθνους και του κράτους στην Ελλάδα, , Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2004, α δηµ Αβέρωφ-Τοσίτσας, Ε., Γη δελφύς, Εστία, Αθήνα, 1980, α δηµ Αβέρωφ-Τοσίτσας, Ε, Γη της οδύνης, 2 τόµοι, Εστία, Αθήνα, 1984β, Α & Β, α δηµ Αβέρωφ-Τοσίτσας, Ε., Η Φωνή της γης, Εστία, Αθήνα, 1984α, α δηµ Αβέρωφ-Τοσίτσας, Ε., Φωτιά και τσεκούρι: Ελλάς, και τα προηγηθέντα, Εστία, Αθήνα, 1996, α δηµ Αποστολίδης, Ρ., Κριτική του Μεσοπολέµου, Αθήνα, 1962, σ Αργυρίου, Α., «Εισαγωγή», στο: Καρβέλης, Τ., Κοτζιάς, Α., Μηλιώνης, Χ., Στεργιόπουλος, Κ., Τσακνιάς, Σ. επ., Η µεταπολεµική πεζογραφία: Από τον πόλεµο του 40 ως τη δικτατορία του 67, τ. 1 (8 τόµοι), Σοκόλης, Αθήνα, Αργυρίου, Α., Ζήρας, Α., Κοτζιάς, Α. και Κουλουφάκος, Κ., «Μεταπολεµική πεζογραφία», ιαβάζω, τ. 5-6, , σ Παπαγιάννης, Σ., Τα παιδιά της λύκαινας. Οι επίγονοι της 5 ης Ρωµαϊκής Λεγεώνας κατά τη διάρκεια της Κατοχής , Σοκόλης-Κουλεδάκης, Αθήνα, Σικελιανός, Α., Λυρικός βίος Α, επ. Γ. Π. Σαββίδης, Ίκαρος, Αθήνα, 1965, α δηµ

11 Β. Λέτσιος, «Η λογοτεχνική «γη» του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα» Σολωµός,., Άπαντα. Τόµος πρώτος. Ποιήµατα, επ. Λ. Πολίτης, Ίκαρος, Αθήνα, 1986, α δηµ Χατζηβασιλείου, Ε., εκδ., Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας ( ), Ίδρυµα Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα, Αθήνα, Evaghelos Averoff-Tosizza s literary land V. Letsios, Greek Open University Abstract This paper focuses on a famous political personality s less known dimension, Evaghelos Averoff-Tosizza s literary work. Here I will try to show, with some brevity, literary genres, narrative techniques, influences, plot and ideology paths in Averoff-Tosizza s literary work. I will focus on the author s novels with particular reference to the ways in which the author perceives the sense of land (topos), as the titles of his first three novels suggest, Η Φωνή της γης (1964), Γη της οδύνης (1966) και Γη δελφύς (1968). Averoff-Tosizza s literary land, it will be argued, expects its own contemporary criticism since literary work both can and needs to reveal some of the least known dimensions of his political action and ideology plus main issues with regards to identity and the other.

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Τρία χαρακτηριστικά του Ευρωπαϊκού Ροµαντισµού από τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ A. 1. Τρία χαρακτηριστικά του Ευρωπαϊκού Ροµαντισµού στο απόσπασµα 1. Μεταφυσικό στοιχείο: στ. 44-46. Ἴσως δέ σώζεται στή γῆ ἦχος πού νά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

1. μεταφυσικό στοιχείο ήχος (στ. 23-24) 2. αγάπη για την πατρίδα (στ. 40-42) 3. εξιδανίκευση του έρωτα (στ. 50-54)

1. μεταφυσικό στοιχείο ήχος (στ. 23-24) 2. αγάπη για την πατρίδα (στ. 40-42) 3. εξιδανίκευση του έρωτα (στ. 50-54) Α1 1. μεταφυσικό στοιχείο ήχος (στ. 23-24) 2. αγάπη για την πατρίδα (στ. 40-42) 3. εξιδανίκευση του έρωτα (στ. 50-54) Β1 Όταν έφυγε η φεγγαροντυμένη, ο ναυαγός εξακολούθησε να κολυμπάει κρατώντας την αγαπημένη

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου Ηθική και Λογοτεχνία* Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεπτέμβριος 2013 *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου 1 Λογοτεχνία σημαίνοναισθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1 «Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1) Γιατί τα αρχικώς αρνητικά συναισθήματα του αφηγητή απέναντι στη γυναίκα μετατρέπονται εν τέλει σε θετικά; Τι

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρι, έντρα, Παιδιά

Αστέρι, έντρα, Παιδιά , έντρα, Παιδιά Άννα Σοφού Εκπαιδευτικός ΠΕ 5 - Π/θµια Εκπαίδευση Γαλλικής Φιλολογίας email: ann_sofou@hotmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο εργαστήριο αυτό µε τίτλο «, δέντρα, παιδιά» η Άννα Σοφού θα παρουσιάσει µία

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Μια τρελή οικογένεια Γιαν Προχάτσκα Εικονογράφηση: Φίλιπ Βέχτερ Μετάφραση: Ριάνα Μιχαλάκη Σελ. 86 Δραστηριότητες για τις Γ, Δ & Ε τάξεις Ο συγγραφέας: Γεννήθηκε στην Τσεχοσλοβακία.

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΕΤ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ 1860-1960

ΜΙΕΤ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ 1860-1960 Σο φ ί α Π ελ ο π ο ν ν η σί ο υ -Β α σι λ ά κ ο υ 2010 ΜΙΕΤ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΑ 1860-1960 Η εκµάθηση της αλφαβήτας και η ανάγνωση είναι από τα ζητούµενα της παιδικής ηλικίας. Προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ)

THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ) THOMAS VOGEL Το τελευταίο παραµύθι του Μιγκέλ Τόρρες ντα Σίλβα (ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ) Μετάφραση: ΛΙΝΑ ΣΙΠΙΤΑΝΟΥ Εκδόσεις Κριτική 2003 Παρουσίαση του βιβλίου: Ευαγγελία Τατάγια ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το µυθιστόρηµα ξετυλίγεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r

w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r w w w. p e r i e x o m e n a n e t. g r Ο Iliaz Bobaj γράφει για την Παναγιώτα Ζαλώνη Ο Νίκος Μπατσικανής, ο Χάρης Μελιτάς, η Παναγιώτα Ζαλώνη και η Αλεξάνδρα ΒαΐτσηΒάκρου. (Απόσπασμα) Η Ελληνίδα Ποιήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος -ένας µονόλογος-

Το τέλος -ένας µονόλογος- Το τέλος -ένας µονόλογος- Γυναίκα µόνη, όµορφη, τριακονταετής. Καθιστή, µετά όρθια, πάντα µόνη. Χώρος κλειστός, ελάχιστα φωτεινός, παλιά ωραίος. Η ατµόσφαιρα έχει κάτι το πένθιµο. Το πρόσωπο κάτι το µόνιµο

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή *

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή * ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Του ρα Κώστα Γ. Κονή * Το θέµα των πωλήσεων ήταν και θα παραµείνει πάντοτε πρώτο στις προτεραιότητες κάθε επιχείρησης. Μάλλον, θα έπρεπε να ήταν το πρώτο θέµα πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ Konstantinos Thodis by Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a 1. - o - ( ο ) ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο Средний / прилагательное το βιβλίο το νέο περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

Eisagwgik sto po hµa Kleid tou poi µatov Fern zhv MARIA CRHSTOU

Eisagwgik sto po hµa Kleid tou poi µatov Fern zhv MARIA CRHSTOU 1 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Κωνσταντίνου Π. Καβάφη: «Ό αρείος» 1.Εισαγωγικά στο ποίηµα 2.Τα πρόσωπα του έργου 3. Ο τίτλος του ποιήµατος 4. Ενότητες Ερµηνευτικά 5. Επίπεδα του ποιήµατος- Αφηγηµατικές τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη 16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015 Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Συγγρού Ι07 sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Όχι αθώος πια 16 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ 3 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ (ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945) ΣΥΛΛΟΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας Το πιο τρελό ταξίδι! Γιατί όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά (λίγοι όμως το θυμούνται) Χρόνια πολλά! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας [Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248 Η Άλκη Ζέη στο Η μωβ ομπρέλα Οι μεγάλοι και τα παιδιά. Δυο κόσμοι τόσο διαφορετικοί. Ο καθένας κουβαλάει τη δική του αλήθεια. Γι αυτό άλλωστε και πίσω από μια μωβ ομπρέλα μπορεί να κρύβονται πολλές! ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα