Η γενέθλια γη και οι συγγραφείς του Ηπειρωτικού χώρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η γενέθλια γη και οι συγγραφείς του Ηπειρωτικού χώρου"

Transcript

1 1 Η γενέθλια γη και οι συγγραφείς του Ηπειρωτικού χώρου Απ. Μπενάτσης, Επίκουρος Καθηγητής Θεωρίας και Ερµηνείας της Λογοτεχνίας Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Περίληψη Στην εργασία µας αυτή ασχολούµαστε µε το γενέθλιο χώρο όπως αυτός εµφανίζεται στην ποίηση των Ηπειρωτών λογοτεχνών. Ειδικότερα µας απασχολούν ποιήµατα του Κώστα Κρυστάλλη, του Γιώργου Κοτζιούλα, του Τάκη Σιωµόπουλου, του Γιοσέφ Ελιγιά, του Γιάννη άλλα και του Μιχάλη Γκανά. ιαπιστώνουµε αρχικά τον ιδιαίτερο δεσµό του Ηπειρώτη ποιητή µε τον τόπο του. Όταν ο αφηγητής είναι υποχρεωµένος να παραµένει µακριά από την πατρίδα του, ανατρέχει στην ιστορική µνήµη για να αντλήσει στοιχεία τα οποία συνδέει µε το χώρο. Η λίµνη των Ιωαννίνων είναι συνδεδεµένη µε κρίσιµες στιγµές της ιστορίας της πόλης. Η οικειότητα του αφηγητή µ αυτήν είναι µεγάλη και έτσι την εντάσσει στους ανώνυµους δηµιουργούς της Ηπειρωτικής παράδοσης. Προτείνουµε, τέλος, τα κείµενα των Ηπειρωτών λογοτεχνών να βρουν τη θέση τους στα σχολικά αναγνωστικά της πρωτοβάθµιας και της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης. Με τον τρόπο αυτό θα µπορέσει ο µαθητής να γνωρίσει όχι µόνο τις ιστορικές διαστάσεις του χώρου στον οποίο ζει, αλλά και να διαπιστώσει τη µετάπλασή τους σε ποιητική δηµιουργία. Εισαγωγή Η ανακοίνωση µας αυτή θα επικεντρωθεί στη διερεύνηση του γενέθλιου χώρου, όπως αυτός εµφανίζεται στη λογοτεχνία και ιδιαίτερα στην ποίηση των Ηπειρωτών λογοτεχνών. Ειδικότερα θα διακρίνουµε τρεις βασικούς άξονες όσον αφορά την αναπαράσταση του περιβάλλοντος χώρου: α) τον ιδιαίτερο δεσµό του ποιητικού υποκειµένου µε τον τόπο του ή το χώρο που έζησε το µεγαλύτερο µέρος της ζωής του β) τη συσχέτιση του περιβάλλοντος µε την ι- στορία και γ) την επικέντρωση σε τόπους και µνηµεία που εµφανίζονται µετασχηµατισµένα στον ποιητικό λόγο. Ασφαλώς τα παραδείγµατά µας θα είναι ενδεικτικά. Μεθοδολογία Ήδη ο A. J. Greimas (1979, ) έχει επισηµάνει τη λειτουργικότητα του εννοιολογήµατος χώρος, ο οποίος αποκτάει νόηµα από τη δράση των ανθρώπων σ αυτόν. ιαπιστώνει α- κόµη ότι το ποιητικό υποκείµενο συχνά κάνει λόγο για το χώρο στον οποίο βρίσκεται και τον αντιδιαστέλλει µ έναν άλλο τόπο. Αυτή η αντιπαράθεση χώρου και αντι-χώρου είναι βασική στη λογοτεχνία. Θα αρχίσουµε µε το γνωστό ποίηµα του Κώστα Κρυστάλλη «Στο Σταυραετό»: Από µικρό κι απ' άφαντο πουλάκι, σταυραητέ µου, παίρνεις κορµί µε τον καιρό και δύναµη κι αγέρα κι απλώνεις πήχες τα φτερά και πιθαµές τα νύχια και µεσ' στα σύγνεφα πετάς, µεσ' στα βουνά ανεµίζεις φωλιάζεις µεσ' στα κράκουρα, συχνοµιλάς µε τάστρα, µε τη βροντή ερωτεύεσαι, κι απιδροµάς και παίζεις µε τάγρια αστροπέλεκα και βασιλιάν σε κράζουν του κάµπου τα πετούµενα και του βουνού οι πετρίτες. Έτσι εγεννήθηκε µικρός κι ο πόθος µου στα στήθη, κι απ' άφαντο, κι απ' άπλερο πουλάκι, σταυραητέ µου,

2 2 µεγάλωσε, πήρε φτερά, πήρε κορµί και νύχια και µου µατώνει την καρδιά, τα σωθικά µου σκίζει κι έγινε τώρα ο πόθος µου αητός, στοιχειό και δράκος κι εφώλιασε βαθιά-βαθιά µεσ' στ' άσαρκο κορµί µου, και τρώει κρυφά τα σπλάχνα µου, κουφοβοσκάει την νιότη. Μπεζέρισα να περπατώ στου κάµπου τα λιοβόρια. Θέλω τ' αψήλου ν' ανεβώ ν' αράξω θέλω, αητέ µου, µεσ' στην παλιά µου κατοικία, στην πρώτη τη φωλιά µου, θέλω ν' αράξω στα βουνά, θέλω να ζάω µ' εσένα. Θέλω τ' ανήµερο καπρί, τ' αρκούδι, το πλατόνι, καθηµερνή µου κι ακριβή να τάχω συντροφιά µου. Κάθε βραδούλα, κάθε αυγή, θέλω το κρύο τ' αγέρι νάρχεται από τη λαγκαδιά, σα µάνα, σαν αδέρφι να µου χαϊδεύη τα µαλλιά και τ' ανοιχτά µου στήθη. Θέλω η βρυσούλα, η ρεµατιά, παλιές γλυκές µου αγάπες να µου προσφέρουν γιατρικό τ' αθάνατα νερά τους. Θέλω του λόγγου τα πουλιά µε τον κελαϊδισµό τους να µε κοιµίζουν το βραδύ, να µε ξυπνούν το τάχυ. Και θέλω νάχω στρώµα µου νάχω και σκέπασµα µου το καλοκαίρι τα κλαδιά και το χειµώ τα χιόνια. Κλωνάρια απ' αγριοπρίναρα, φουρκάλες από ελάτια θέλω να στρώνω στοιβανιές κι απάνου να πλαγιάζω, ν' ακούω τον ήχο της βροχής και να γλυκοκοιµιέµαι. Από ηµερόδεντρον, αητέ, θέλω να τρώω βαλάνια, θέλω να τρώω τυρί αλαφιού και γάλα απ' άγριο γίδι. Θέλω ν' ακούω τριγύρω µου πεύκα και οξιές να σκούζουν, θέλω να περπατώ γκρεµούς, ραϊδιά, ψηλά, στεφάνια, θέλω κρεµάµενα νερά δεξιά ζερβιά να βλέπω. Θέλω ν' ακούω τα νύχια σου να τα τροχάς στα βράχια, ν' ακούω την άγρια σου κραυγή, τον ίσκιο σου να βλέπω. Θέλω, µα δεν έχω φτερά, δεν έχω κλαπατάρια, και τυραννιέµαι και πονώ, και σβυέµαι νύχτα µέρα. Παρακαλώ σε, σταυραητέ, για χαµηλώσου ολίγο, και δος µου τες φτερούγες σου και πάρε µε µαζί σου, πάρε µε απάνω στα βουνά, τι θα µε φάη ο κάµπος. Πρόκειται ασφαλώς για ένα θαυµάσιο ποίηµα που έχει όλα τα στοιχεία, τα οποία ένας αναλυτής ψάχνει για να συγκροτήσει το µοντέλο του. Έχουµε ένα αφηγηµατικό πρόγραµµα, που σηµασιοδοτεί την ενεργοποίηση του υποκειµένου για την απόκτηση ενός αγαθού, ενός πολύτιµου αντικειµένου. Η σχέση υποκειµένου-αντικειµένου είναι σχέση επιθυµίας. Την εκφράζουν τα λεξήµατα «πόθος» και «θέλω». Το τελευταίο επαναλαµβάνεται δεκαεπτά φορές στο κείµενο. εν πιστεύουµε ότι θα υποστήριζε κανείς ότι πρόκειται για πλεονασµό ή για ρητορική επανάληψη. Το «θέλω» εκφράζει τη βασανιστική λαχτάρα, τη σφοδρή επιθυµία, τη βούληση του υποκειµένου να γυρίσει σ' ένα περιβάλλον όπου άνθρωπος και φυσικά στοιχεία αποτελούν µια αξεχώριστη ενότητα. εν υπάρχουν εδώ αντιπαραθέσεις ούτε πολεµικές σχέσεις. Υπάρχει µόνο το στοιχείο της έλξης. Η κάθε λεπτοµέρεια σηµασιοδοτεί τη ζωή, που µιλάει µε «χίλιες» γλώσσες. Αυτή η επιθυµία ενότητας µόνο µέσα από το σώµα του υποκειµένου µπορεί να βιωθεί. Ο πόθος του «µατώνει την καρδιά», του σκίζει τα σωθικά. Ας µη ξεχνάµε όµως ότι δεν γίνεται αναφορά σε πραγµατικά γεγονότα. Πρόκειται για τα φαντασιακά

3 3 είδωλα που προβάλλει το υποκείµενο για να δηλώσει τη λαχτάρα επιστροφής. Έτσι µέσα από τους κώδικες της αφής, της όρασης, της γεύσης, της ακοής και της όσφρησης αποκαλύπτεται ένα πάθος ψυχής, το πάθος της επιστροφής στην ενότητα. (Βλ. Μπενάτσης 2004, 56-65). Αλλά αυτό το θέλω δε γίνεται ποτέ δύναµαι. (Bλ. Greimas, 1983, και ). Το υποκείµενο διαπιστώνει την αδυναµία του να ενταχθεί σ' αυτό το αρµονικό σύνολο. Έχει α- ποµακρυνθεί απ' αυτό το χώρο. Βρίσκεται στο κάτω, στον κάµπο όπου φθείρεται σωµατικά και υποφέρει. Όταν όµως λείπει η δύναµη δεν είναι δυνατή η πραγµατοποίηση του αφηγηµατικού προγράµµατος. Το υποκείµενο δε θα ενωθεί µε το αντικείµενο αξίας. Πρέπει, λοιπόν, να βρεθεί ο Συµπαραστάτης που τον αντιπροσωπεύει ο «σταυραητός», γιατί αυτός έχει τη δύναµη να τον πάρει επάνω. Μπαίνουµε όµως έτσι στο χώρο του παραµυθιού. Η προσφυγή στον «σταυραητό» σηµασιοδοτεί την έλλειψη ενός ανθρώπου-συµπαραστάτη. εν υπάρχει δηλαδή δυνατότητα, σε πραγµατικό επίπεδο, να επιστρέψει ο αφηγητής στο γενέθλιο χώρο. Μόνο ένα «θαύµα», µόνο ένας σταυραητός µπορεί να σώσει τον ήρωα. ηλώνεται µε τον τρόπο αυτό η απόγνωση του υποκειµένου που παραµένει στον κάµπο και λιώνει. Όλα αυτά σηµαίνουν, τελικά, ότι το αφηγηµατικό πρόγραµµα δε θα πραγµατοποιηθεί. Το θέλω δε θα γίνει δύναµαι. Στο γνωστό του ποίηµα «Πατρίδα», ένας άλλος Ηπειρώτης ποιητής, ο Γιώργος Κοτζιούλας, συσχετίζει το χώρο µε την ιστορία: Βουνά που γαλανίζετε στο βάθος είτε αχνά µόλις αέρινη γραµµή χωρίζετε απ' τα ουράνια, πλαγιές που γέρνετε απαλά κι' όλο γκρεµούς στεφάνια, µεµιάς ως πέρα γλήγορο το µάτι σάς περνά. Κι η λίµνη που στο γούβωµα λαµπρίζει πέρα εκεί (χρυσό γυαλί να κοιταχτεί µέσα η Κερά Φροσύνη) προς τ ακουσµένα Γιάννενα µε φέρνει και µου δίνει µια εικόνα της πατρίδας µου φαντασµαγορική. Ασηµοκλώθεσαι κι εσύ, ποτάµι σιγαλό, κρυφό θηρίο τριονούρικο π' όσο τραβάς αξαίνεις κι απ' τις καµάρες µουλωχτό περνάς της στοιχιωµένης όπου οι φωνές της αντηχούν ακόµα στο γιαλό. Πόσον καιρό θα τριγυρνάω ακόµα σε µεριές που δεν τις ήξερα µήδε τις έβανα στο νου µου µακριά απ' τα χώµατα, µακριά απ' τον κύκλο τ' ουρανού µου, δίχως φεγγάρι µάλαµα σ' έρµες ανηφοριές! Τα βουνά, οι πλαγιές το ποτάµι και η λίµνη των Ιωαννίνων είναι τα κυρίαρχα στοιχεία εδώ. Θα µπορούσαµε να υποστηρίξουµε ότι πρόκειται για µια ποιητική µεταγραφή ενός γνωστού τοπίου στο ποιητικό υποκείµενο. (Βλ. Μπάλτα (επιµ.) 1994, 16). Έχουµε εδώ µια σύζευξη του φυσικού χώρου µε την λαϊκή παράδοση και το θρύλο της «Κερά Φροσύνης». Έτσι η δράση των ανθρώπων είναι αυτή που δίνει νόηµα στο χώρο και τον κάνει κατοικήσιµο. Αυτό αποτελεί µάλιστα και το ιδιαίτερο στίγµα του χώρου που συγκεφαλαιώνει µέσα του όλη την ιστορία του τόπου. Γι αυτό και το ποιητικό υποκείµενο εκφράζει το παράπονό του, γιατί είναι υποχρεωµένο να ζει σε χώρους που δεν του είναι οικείοι και δεν έχουν την ιδιαίτερη συναισθηµατική απόχρωση της εντοπιότητας. Το δικό του φεγγάρι είναι «φεγγάρι µάλαµα». Ο αφηγητής συνοµιλεί εδώ µέσα από την ποιητική του λειτουργία µε τους ήχους και τα χρώµατα του τόπου του.

4 4 Ο Τάκης Σιωµόπουλος στη συλλογή µελετών του που επιγράφεται Ηπειρωτικά (1975) προτάσσει στην αρχή του βιβλίου του ένα ποίηµα µε τίτλο «Ωδή στην Παµβώτιδα». Οι στίχοι του µάλιστα που αναφέρονται στην ιστορία του τόπου και την πρόσληψή της από το ποιητικό υποκείµενο παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον: Να το κάστρο, των τίγριδων η φωλιά, που γνωρίζουν στα νερά σου τις όµορφες ανελέητα να πνίγουν, και στη βία, στον όλεθρο τις καρδιές τους ν' ανοίγουν. Όµως να, στο νησάκι σου το λιβάνι µυρίζει. Στο σχολειό του ο καλόγερος ταπεινά ψιθυρίζει λυτρωµού λόγια αθάνατα, που τ ακούν και δακρύζουν. Στη ψυχή µου στοιχειώθηκαν λυτρωµοί κι αλυσίδες, Πότε τούτοι µεσούρανα στα φτερά τους µε πάνε, πότ' εκείνες στα κάστρα τους φυλακή µε κρατάνε. Στην ψυχή µου κι ο φλοίσβος σου το τραγούδι ξυπνάει σαν φυγή και σαν όνειρο, που τα κάστρα ξεχνάει και των άστρων τις άχραντες ερωτεύεται αχτίδες... Στον αξύπνητον ύπνο τους άσε πια να κοιµούνται τους τυράννους, σ όποιο όνοµα κι αν ακούν. Τώρα εσένα, λυτρωµένα, χαρούµενα κυβερνούν πεπρωµένα. Τώρα εσένα οι Γιαννιώτισσες δίχως τρόµο αντικρύζουν, γιασεµιά και στα µνήµατα των πνιγµένων ανθίζουν, γελαστά και τα νούφαρα µε τ' αστέρια φιλιούνται. Πνέει απόψε απαλώτατη µια πνοή καλωσύνης στα νερά, στα πλεούµενα, στα φτερά και στα δάση. Αλυσίδες και κάτεργα σαν να τάχουν ξεχάσει τα σκληρά πεπρωµένα τους. Ποιος για κρίµα ρωτάει; Σαν τον ήσκιο, ένα τίποτα, χάθηκε, έσβυσε, πάει η οµορφιά σου το σύντριψε κ η ψυχή της γαλήνης. Έχουµε εδώ ένα χαρακτηριστικό σταµάτηµα του χρόνου: «Να το κάστρο, των τίγριδων η φωλιά, που γνωρίζουν /στα νερά σου τις όµορφες ανελέητα να πνίγουν», «Στο σχολειό του ο καλόγερος ταπεινά ψιθυρίζει /λυτρωµού λόγια αθάνατα, που τ ακούν και δακρύζουν». Τα ρή- µατα µπαίνουν σε οριστική, έτσι ο χρόνος γίνεται συνεχής. Το παρελθόν εισβάλλει στο παρόν και συνεχίζει να ενεργεί στο εδώ και τώρα. Γιατί άραγε συµβαίνει αυτό; Πώς η ιστορία του Αλή Πασά και της Κυρά-Φροσύνης και η παράδοση των ελληνικών γραµµάτων που άνθισαν στο νησάκι της λίµνης συνεχίζουν να είναι ένα αδιάλειπτο παρόν; Έχουµε µια κατάσταση που νοµιµοποιεί την υπέρβαση των διαχωριστικών ορίων. Πρόκειται για µια φαντασιακή α- ναπαράσταση που µετασχηµατίζει το παρελθόν σε όραµα ενεργό. Όλα αυτά συνδηλώνουν τη γοητεία του αντικειµένου για το οποίο γίνεται λόγος. Στην ψυχή ωστόσο του ποιητικού υποκειµένου υπάρχει µια αντιφατική κατάσταση: «Στη ψυχή µου στοιχειώθηκαν λυτρωµοί κι αλυσίδες». Οι λυτρωµοί και οι αλυσίδες, η σκλαβιά και η ελευθερία είναι οι δυο πόλοι στους οποίους εγκλωβίζεται το ποιητικό υποκείµενο. Πρόκειται για µια διακύµανση αισθηµάτων που οδηγεί σε µια τάση φυγής, την οποία εκφράζει η ποιητική έµπνευση που την προσφέρει η λίµνη: «Στην ψυχή µου κι ο φλοίσβος σου το τραγούδι ξυπνάει».

5 5 Η τάση όµως αυτή θα προσανατολιστεί προς θετική κατεύθυνση. Το ποιητικό υποκεί- µενο βλέπει πως ο κόσµος του παρελθόντος, η πονεµένη ιστορία της πόλης και η παράδοση των γραµµάτων ταυτίστηκαν στη συλλογική µνήµη. Ήταν διαφορετικές εκφάνσεις της ιστορίας της, στην οποία συνυπήρχαν η χαρά και τα βάσανα, οι εξάρσεις και οι πτώσεις, γιατί έτσι το θέλησε η µοίρα. Η υπέρβαση του παρελθόντος είναι λοιπόν το βαθύτερο νόηµα του ποιή- µατος: είναι µάλιστα χαρακτηριστικό πως το ποίηµα προτάσσεται µιας συλλογής µελετών που τυπώθηκε το 1975, µια χρονιά δηλαδή µετά τη µεταπολίτευση. Έτσι αποκτούν νόηµα οι στίχοι: Στον αξύπνητον ύπνο τους άσε πια να κοιµούνται τους τυράννους, σ όποιο όνοµα κι αν ακούν. Αυτές οι στιγµές του νέου κόσµου, που ανατέλλει, δίνονται µέσα από µια εικονοποιία που παραπέµπει στη λίµνη: «γιασεµιά και στα µνήµατα των πνιγµένων ανθίζουν,/ γελαστά και τα νούφαρα µε τ' αστέρια φιλιούνται.» Το παρελθόν εξαλείφθηκε. Τώρα κυριαρχεί η οµορφιά της λίµνης. «Ποιος για κρίµα ρωτάει;/σαν τον ήσκιο, ένα τίποτα, χάθηκε, έσβυσε, πάει /η ο- µορφιά σου το σύντριψε κ η ψυχή της γαλήνης.» Όλα αυτά δηλώνουν πως η Παµβώτιδα ε- ντάσσεται οργανικά «στους ανώνυµους δηµιουργούς της ηπειρωτικής παράδοσης» στους ο- ποίους είναι αφιερωµένο το βιβλίο του Τάκη Σιωµόπουλου. Ταυτόχρονα είναι εµφανής, σε επίπεδο βάθους, η αίσθηση της οικειότητας του ποιητικού υποκειµένου µε τη λίµνη. Στη λίµνη αναφέρεται συχνά και ο Γιοσέφ Ελιγιά. Ενδεικτικό είναι από την άποψη αυτή το ποίηµα «Παµβώτιδα»: Ω λίµνη, στα γλαυκά σου τα νερά Πόσα όνειρα παιδιάτικα λουσµένα Αχ πώς ροδογελούν τα Περασµένα Στης µνήµης τα γιγάντια τα φτερά. Απ το γαλάζιο κόρφο σου, η Χαρά Η παιδική χαρά µου ξεπροβάλλει Σεµνή, µε τα σεµνά τρελλά της κάλλη Με δυο µατάκια αθώα κι' αστραφτερά. Αχ πλάι σου, τα παλιά ζωντανεµένα Ροδόπλαστα, φωτοπερεχυµένα Στον πόνο µου βοτάνι µαγικό. Μα όταν γροικώ νεκρά τα περασµένα Πώς νοιώθω να δακρύζη ω Λίµνη, ωΐµένα, Της φαντασίας το βλέµµα εκστατικό! Ο στίχος «Στης µνήµης τα γιγάντια τα φτερά» παραπέµπει ασφαλώς στο πολύ γνωστό ποίηµα του Βaudelaire, «L Albatros και ειδικότερα στο στίχο Ses ailes de géant l empêchent de marcher [Τα γιγάντια φτερά του τον εµποδίζουν να περπατά]. Έχουµε εδώ το γνωστό φαινόµενο της διακειµενικότητας, όπου ένα νεότερο κείµενο συνοµιλεί µ ένα παλιότερο. (Βλ. Riffaterre, 1980, ). Το πρώτο µάλιστα κείµενο µας βοηθάει να καταλάβουµε το δεύτερο. Θα πρέπει όµως να τονίσουµε ότι οι κώδικες είναι αντίστροφοι. Αν στον Βaudelaire τα «γιγάντια φτερά» αποτελούν εµπόδιο, στο Γιοσέφ Ελιγιά αντιπροσωπεύουν τη λειτουργία της µνήµης. Η λογοτεχνία εποµένως δεν αντλεί την έµπνευσή της µόνο από ένα

6 6 τόπο. Ταξιδεύει σε άλλες εποχές και σε διαφορετικά πολιτισµικά περιβάλλοντα για να βρει τις πηγές της. Όλο το ποίηµα κινείται πάνω στους χρονικούς άξονες του παρελθόντος και του παρόντος. Το ποιητικό υποκείµενο απευθύνεται στη λίµνη για να της πει, µέσα από το σχήµα της αποστροφής, το πόσο ευτυχισµένο ήταν στο παρελθόν. Θα θέλαµε να µείνουµε για λίγο στο χαρακτηριστικό στίχο «Πόσα όνειρα παιδιάτικα λουσµένα». Πρόκειται για µια µεταφορά της οποίας το πρώτο επίθετο «παιδιάτικα» ταιριάζει στα «όνειρα» γιατί προσδιορίζει χρονικά µια ηλικία. Το επίθετο «λουσµένα» όµως δεν έχει καµιά νοηµατική συνάφεια µε το ουσιαστικό που προσδιορίζει. Έχουµε εδώ ένα χαρακτηριστικό γνώρισµα της λογοτεχνίας. Ο τόπος είναι αυτός που επηρεάζει το λεξιλόγιο του δηµιουργού και υπεισέρχεται στις µεταφορές και τις µετωνυµίες του. Στη λίµνη των Ιωαννίνων τα όνειρα δεν µπορεί παρά να είναι και αυτά λουσµένα. Στην ποιητική ενότητα Γυρισµοί ο Γιοσέφ Ελιγιά ασχολείται πάλι µε τη λίµνη. Συγκεκριµένα στο πρώτο ποίηµα η ευχαρίστηση του ποιητικού υποκειµένου είναι µεγάλη όταν α- ντικρίζει το υγρό στοιχείο: Σε ξαναβλέπω λιόκαλη Παµβώτιδα και πάλι Αχ! βλογηµένο ριζικό Κι' η γαλανή ψυχούλα σου µου ξαναλέει αγάλι Τ' αγνό κι' ωραίο της µυστικό. Λιγόηµερος ο χωρισµός γλυκύτατη λιµνούλα Μα ωστόσο τι µαράζι, τι καϋµός! Κι' όσες στιγµούλες διάβηκα µακρυά σου, ποια τρεµούλα Στα σπλάχνα, και τι σπαραγµός! Σε ξαναβλέπω λιόκαλη Παµβώτιδα και πάλι Ω αντιφεγγιά του Ιδανικού Κι' αναγαλλιάζει µου η ψυχή στο πέτρινο ακρογιάλι και στο καθάριο πνέµα του γλαυκού. Εύκολα θα µπορούσαµε να διακρίνουµε εδώ δυο ισοτοπίες: από τη µια µεριά η θλίψη για το χωρισµό από τη λίµνη και από την άλλη η χαρά και ο ενθουσιασµός για το γυρισµό. Θα θέλαµε ωστόσο να µείνουµε σ ένα επίθετο που προσδιορίζει τη λίµνη. Ο αφηγητής την αποκαλεί «γλυκύτατη». Μια πρώτη ανάγνωση θα µας οδηγούσε στο συµπέρασµα πως οι λί- µνες δεν έχουν αλάτι και εποµένως το νερό τους είναι γλυκό. Μια τέτοια ερµηνεία όµως θα µας έβγαζε έξω από το χώρο της λογοτεχνίας. Έχουµε επισηµάνει ότι η αντίληψη του χώρου γίνεται µέσα από τις αισθήσεις. Εδώ µάλιστα χρησιµοποιείται η γεύση. Η γεύση πράγµατι εντοπίζεται στο σύνολο των προσεγγίσεων του κόσµου. Ας θυµηθούµε το οµηρικό «νόστιµον ήµαρ». Εποµένως το ποιητικό υποκείµενο αντιλαµβάνεται τον κόσµο µέσα από το σώµα του, όπως έχει επισηµάνει ο Fontanille (1999, 70-71) Ταυτόχρονα η αφήγηση επανέρχεται σε θέµατα που συναντήσαµε και σε προηγούµενο ποίηµα. Η Παµβώτιδα είναι η «αντιφεγγιά του Ιδανικού». Οι κοινωνικές και κατά συνέπεια οι σοσιαλιστικές συνδηλώσεις του εκφωνήµατος γίνονται σαφέστερες, αν θυµηθούµε ότι στα χρόνια της κατοχής ένας άλλος ποιητής, ο Άγγελος Σικελιανός θα χρησιµοποιήσει µια παρό- µοια διατύπωση για να δηλώσει ότι τίποτε δε χάθηκε και υπάρχει ακόµη ελπίδα: Κοιτάχτε πώς λάµπουνε τα δόντια αυτού του σκύλου στον ήλιο ως το χαλάζι, ωσάν το κρίνο,

7 7 πέρα από τη σάψη, υπόσκεση µεγάλη, αντιφεγγιά του Αιώνιου, µα κι ακόµα σκληρή του ίκαιου αστραπή κι ελπίδα. («Άγραφον») Ο σηµειωτικός χαίρεται που ανακαλύπτει εδώ µια διακειµενική σχέση. Ο Γιοσέφ Ελιγιά δεν προστρέχει µόνο στους µεγάλους οµοτέχνους του, αποτελεί και το αντικείµενο µελέτης άλλων. Ταυτόχρονα αρχίζει να εµφανίζεται ένα κοινωνιόλεκτο που µιλάει για έναν κόσµο τελειότητας µε έµµεσο και υπαινικτικό τρόπο. Η ποίηση δε διαλαλεί, απλώς υποβάλλει. Ο Γιάννης άλλας εστιάζει και αυτός την προσοχή του στα Γιάννενα όπου έζησε µεγάλο µέρος της ζωής του. Χαρακτηριστικό είναι από την άποψη αυτή το ποίηµα «Σηµεία και τέρατα» από τη συλλογή Το τίµηµα (1981): Ανάµεσα σ' αύτη την Παµβώτιδα και τη λίµνη του Μαραθώνα χρυσοφόροι Μήδοι παντού Από 'ναν φεγγίτη του µιναρέ είδα σηµεία και τέρατα την έκρηξη του Κανάβεραλ τις εφηµερίδες σφαγεία είδα στ' αλώνι του φεγγαριού τον καρκινοπαθή και το τέρας του αυτόν να χρίεται πρόεδρος τον άλλον που φόρεσε βέρα είδα τον Χάρη του Κόµµατος να µοιράζει συγχωροχάρτια Είδα τη χώρα µου ανάστροφη τα βουνά µου κυνηγηµένα τη γυναίκα µου πετροπέρδικα Ο Κωνσταντίνος ο µικρός κι ο Αλέξης αντρειωµένος κι ο πρόεδρος τη ροκάνα του ο ποιητής τη ροκάνα του Ίος Νάξος Σίκινος Φολέγανδρος κι άλλα χρυσόψαραπαρά πόδα Λαυρίου η νήσος κ' η Λέρος απαραµύθητη Από 'ναν φεγγίτη του µιναρέ είδα τον µιναρέ και τον Παρθενώνα Το ποίηµα αυτό µε τις διακειµενικές του αναφορές στον Εγγονόπουλο και το ηµοτικό τραγούδι: Ο Κωνσταντίνος ο µικρός κι ο Αλέξης αντρειωµένος κι ο πρόεδρος τη ροκάνα του ο ποιητής τη ροκάνα του

8 8 επεξηγεί θαυµάσια το ρόλο των αισθήσεων στην ποίηση του Γιάννη άλλα. Το ποιητικό υ- ποκείµενο βλέπει τον κόσµο µέσα από ένα φεγγίτη. Κατά το M. Riffaterre (1980, 43) το λέξη- µα φεγγίτης είναι µόνιµα ποιητικό στο λογοτεχνικό λόγο. Έχουµε εδώ την αντίθεση ανάµεσα στη στενότητα του ανοίγµατος - δεν µπορείς να το διασχίσεις - και του πειρασµού που προκαλεί. Συµβολίζει την απελπισία, τη διάψευση και τη λαχτάρα. Όλα αυτά ασφαλώς αποτελούν το υλικό της λυρικής ποίησης. Υπάρχει ακόµη η αντίθεση ανάµεσα στη στενότητα της τρύπας και την απεραντοσύνη στην οποία ανοίγεται - µια απεραντοσύνη προς τα πάνω ή προς τα κάτω: οι ανοιχτοί ουρανοί ή τα απύθµενα βάθη. ιαπιστώνουµε ακόµη ότι στο ποίηµα αυτό κυριαρχεί το ρήµα βλέπω, που παραπέµπει σε µια όραση των αισθητών πραγµάτων («Παµβώτιδα», «Κανάβεραλ»). Ταυτόχρονα το ποιητικό υποκείµενο τονίζει: «είδα τον µιναρέ και τον Παρθενώνα». Με τον τρόπο αυτό «συνδέεται η ιστορική αναφορά µε το προσωπικό βίωµα, το συλλογικό µε το ατοµικό, το παρελθόν µε το παρόν» όπως τονίζει ο Καψωµένος (2006, 188). Ο φεγγίτης λοιπόν δεν ορίζει ένα αντικείµενο αναφοράς, αλλά παραπέµπει σε µια διαλεκτική ανάµεσα σ ένα εδώ και σ ένα πέραν, ανάµεσα σε ένα εδώ που ενέχει το στοιχείο της εντοπιότητας και σε µια φαντασιακή απελευθέρωση αλλού. Με τον τρόπο αυτό το ποιητικό υποκείµενο αρχίζει ένα ταξίδι στο χώρο ξεκινώντας από τον οικείο χώρο των Ιωαννίνων για να διασχίσει όλο τον ιστορικό χώρο και να µεταβεί τελικά στην ποιητική ουτοπία. Το ποίηµα του Μιχάλη Γκανά που ακολουθεί προέρχεται από τη συλλογή του Παραλογή: Χλωρίδα µου πατρίδα µου γέννηµα θρέµµα σου βορά των ψυχανθών βασιλικός πλατύφυλλης αποδηµίας σγουρό µελισσοβότανο της µνήµης που το φυσώ κι έρχονται σµήνος οι σκιές στη βουερή κυψέλη του κορµιού µου κάνοντας το πικρό-γλυκό τον κόσµο µέλι. Πανίδα µου πατρίδα µου αειθαλή αγρίµια και φυλλοβόλα χρώµατα της νύχτας ισόβια παραµυθία µου σταθήκατε Πατρίδα µου ασπίδα µου και δόρυ αιχµηρό στο στήθος παίρνω το αίµα-αίµα µου και σε γυρεύω στον κάτω κόσµο στον απάνω -άφαντη στις πολιτείες στα χωριά σου- άχνα και λέω δεν υπάρχεις σ' ονειρεύτηκα κι αχειροποίητη σε χτίζω µε το ράµφος µου. Το ενδιαφέρον στοιχείο εδώ είναι η αναφορά του ποιητικού υποκειµένου στην πατρίδα του που ταυτίζεται µε τη «Χλωρίδα» και την «Πανίδα», µε όλα δηλαδή τα φυτικά και ζωικά είδη. Με τον τρόπο αυτό ο αφηγητής µπορεί µέσα από ένα λεξιλόγιο στο οποίο κυριαρχεί ο βοτανικός κώδικας, να µιλήσει για το σύνδεσµό του µε το χώρο. Κυρίαρχα στοιχεία είναι εδώ η µνήµη και η αναζήτηση. Το ποιητικό υποκείµενο δεν µπορεί να βρει πουθενά την πατρίδα του γι αυτό και µετασχηµατίζεται σε πουλί και τη χτίζει µε το ράµφος του. Με τον τρόπο

9 9 αυτό εντάσσεται στο φυσικό περιβάλλον, γίνεται και αυτό ένα στοιχείο της φύσης, διατηρώντας παράλληλα τη µετασχηµατιστική δύναµη του καλλιτέχνη. Το ράµφος του αποτελεί µια έµµεση αναφορά στη γραφίδα του δηµιουργού. Ασχοληθήκαµε στην ανακοίνωση µας αυτή µε το γενέθλιο χώρο, όπως αυτός εµφανίζεται στην ποίηση των Ηπειρωτών λογοτεχνών. ιαπιστώσαµε τον ιδιαίτερο δεσµό του ποιητικού υποκειµένου µε το χώρο που γεννήθηκε. Έντονη είναι από την άποψη αυτή η επιθυµία επιστροφής πίσω, σ ένα χώρο δηλαδή παραδείσιας ευτυχίας όπου άνθρωπος και φύση αποτελούν µια αξεχώριστη ενότητα. Οι κοινωνικές όµως συνθήκες και οι καταναγκασµοί που επιβάλλουν οι δεδοµένες ιστορικές συνθήκες εµποδίζουν την επιστροφή στο γενέθλιο χώρο. Έτσι ο αφηγητής κάνει τον καηµό του παραµύθι και τραγούδι για να µπορέσει να ξεπεράσει τη θλίψη της ξενιτιάς. Η διάθεση επιστροφής όµως δηµιουργεί και άλλες καταστάσεις. Όταν ο αφηγητής είναι υποχρεωµένος να παραµένει µακριά από την πατρίδα του, ανατρέχει στην ιστορική µνήµη για να αντλήσει στοιχεία τα οποία προβάλλει στο χώρο. Μετασχηµατίζει µάλιστα τους ήχους και τα χρώµατα του τόπου του σε λογοτεχνία. Από µια τέτοια προσέγγιση δε θα µπορούσε να λείψει η λίµνη των Ιωαννίνων, που είναι συνδεδεµένη µε κρίσιµες στιγµές της ιστορίας της πόλης. Φυσικά τώρα οι συνθήκες έχουν αλλάξει, αλλά ο αφηγητής δε χάνει την ευκαιρία να συγκρίνει το ευφορικό παρόν µε το δυσφορικό παρελθόν. Είναι µάλιστα τόση η οικειότητά του µε τη λίµνη που δε διστάζει να την εντάξει στους ανώνυµους δηµιουργούς της Ηπειρωτικής παράδοσης. Η λίµνη ακόµη επηρεάζει το λεξιλόγιο του αφηγητή και υπεισέρχεται στις µεταφορές και τις µετωνυµίες του. Είναι χαρακτηριστικό µάλιστα ότι το ποιητικό υποκείµενο αντιλαµβάνεται το χώρο µέσα από τις αισθήσεις του. Ο χώρος επίσης αποτελεί την αφετηρία για την αναζήτηση της ποιητικής ουτοπίας, για ένα ταξίδι στον κόσµο και για το σχολιασµό της ιστορικής πραγµατικότητας. Ο αφηγητής βλέπει τα πάντα µέσα από τη σκοπιά του τόπου του και συνδέει το ατοµικό βίωµα µε το παρόν και το παρελθόν. Τέλος η ταύτιση του αφηγητή µε τη φύση, η αφθονία ενός φυτικού λεξιλογίου και τελικά ο µετασχηµατισµός σε µια φυσική οντότητα αποτελούν µια αφορµή για να δοθεί µε παραστατικό τρόπο το πώς ένα δηµιουργός µετατρέπει το χώρο σε λογοτεχνία. Σε ένα συνέδριο που αναφέρεται στην Παιδεία και τις προοπτικές του Αύριο, νοµίζουµε ότι µπορούµε να κάνουµε την παρακάτω πρόταση. Τα κείµενα των Ηπειρωτών λογοτεχνών που έχουν το στοιχείο της εντοπιότητας µαζί µε ποιήµατα από άλλες περιοχές πρέπει να βρουν τη θέση τους στα σχολικά αναγνωστικά της πρωτοβάθµιας και της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης. Με τον τρόπο αυτό θα µπορέσει ο µαθητής να γνωρίσει όχι µόνο τις ιστορικές διαστάσεις του χώρου στον οποίο ζει, αλλά και να διαπιστώσει τη µετάπλασή τους σε ποιητική δηµιουργία. Η λογοτεχνία µπορεί να προϋποθέτει την εξωτερική πραγµατικότητα, αλλά δεν την αντιγράφει. Τη µετασχηµατίζει σε έργο τέχνης. εν αναφέρεται σε κάτι, αλλά το υ- ποδηλώνει. Μας καλεί ακόµη, σε επίπεδο βάθους, πέρα από τις προσωπικές ερµηνείες και τις αναρίθµητες υποθέσεις, να χαρούµε την οµορφιά του κειµένου, που µπορεί να στηθεί δίπλα στην οµορφιά του χώρου. Εκείνο που χρειάζεται είναι το κατάλληλο µεθοδολογικό εργαλείο για την προσέγγιση και όχι τη µέτρηση της οµορφιάς. Η τέχνη οδηγεί τελικά σε µια πραγµατική αυτογνωσία. Βιβλιογραφία Fontanille, J., Sémiotique et littérature. Essais de méthode, PUF, Paris, Greimas, A. J., Sémiotique et sciences sociales, Seuil, Paris, Du sens II, Seuil, Paris, Καψωµένος, Ερ., «Αφετηρίες της ποιητικής του Γιάννη άλλα», Πόρφυρας, τόµ. ΚΖ, τχ. 119, Κέρκυρα, 2006.

10 10 Μουλλάς, Π., «Εύρος και ευρωστία: µικρή εισαγωγή στο έργο του Γιάννη άλλα,, Πόρφυρας, τόµ. ΚΖ, τχ. 119, Κέρκυρα, Μπάλτα, Ν., (επιµ.)., Αγαπητέ Κοτζιούλα. Η αλληλογραφία του ποιητή Γιώργου Κοτζιούλα ( ), Πρόλογος Γιάννης Παπακώστας, Οδυσσέας, Αθήνα, Μπενάτσης, Απ., «Τι νέοι που φτάσαµεν εδώ». Κώστας Καρυωτάκης. Από τα πρώτα ως τα τελευταία ποιήµατα, Μεταίχµιο, Αθήνα, Riffaterre, M., Semiotics of Poetry, Methuen, London, The homeland and the poets from Epirus Ap. Benatsis, Assistant Professor of Theory and Interpretation of Literature University of Ioannina Abstract In this paper we deal with the notion of homeland as this is presented in the poetry of poets from Epirus. More specifically the focus of our study gives attention on poems by Kostas Krystallis, Giorgos Kotzioulas, Takis Siomopoulos, Josef Eligia, Yannis Dallas and Michalis Ganas. We initially understand the particular bond of poets from Epirus with their land. When the narrator is compelled to remain far from his homeland, he looks back in the historical memory in order to draw elements which he connects with it. The lake of Ioannina is connected with critical moments of the city s history. The narrator is familiar with it, thus he includes it in the anonymous creators of Greek tradition. Finally, we propose that these poems should find their place in reading textbooks of primary and secondary education. This way the students might not only become aware of the historical dimensions of space in which they live, but also realise their transformation in poetic creation.

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49)

Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) ΠΟΙΗΣΗ 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Φρανσουά Βιγιόν: «Μπαλάντα των κυριών του παλαιού καιρού» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α3, σσ. 47-49) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΕΛΜΟΥΖΟΣ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΗ ΔΑΣΚΑΛΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΩ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Το Ελληνόπουλο - L' enfant Μετάφραση: Κωστής Παλαμάς Τούρκοι διαβήκαν. Χαλασμός, θάνατος πέρα ως πέρα. Η Χίο, τ` όμορφο νησί, μαύρη απομένει ξέρα, με τα κρασιά, με τα δεντρά

Διαβάστε περισσότερα

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270)

Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Τέλλου Άγρα: «Αµάξι στη βροχή» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σ. 270) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1. Η αναπόληση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2009 Το σπίτι του Θεού Με αχνό το φως που µπαίνει στ Άγιο Βήµα και ξεθάρρεψε στου τέµπλου τις εικόνες πόσα χρώµατα ξεσπάνε κύµα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164)

Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Κλέφτικο τραγούδι: [Της νύχτας οι αρµατολοί] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 163-164) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Αφού µελετήσετε τη διήγηση του Κολοκοτρώνη

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007

ÈÅÌÁÔÁ 2007 ÏÅÖÅ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2007 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ιονύσιο Σολωµό «Ο Κρητικό» 3 3 4 σαν πέτρες µε βυθίζουν! 4 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Θέµατα της Επτανησιακής Σχολής που απαντούν στα δοθέντα αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ 1 ΠΡΩΙΝΟ Ξυπνάω το πρωί και είμαι κουρασμένος και ούτε στο σχολείο είμαι συγκεντρωμένος. O φίλος μου ο Γιάννης που

Διαβάστε περισσότερα

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου,

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, την περιπλάνησή μου. Ξεκίνησε ο συρμός, αφετηρία ή προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Συγγραφέας: Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Πάνος Πλατρίτης Διαιτολόγος-Διατροφολόγος www.panosplatritis.com Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η κάθε του Θεού αυγή είναι γι αυτόν και μια καινούργια έκπληξη είναι τα δάκρυα της γης που κάνουνε τα γέλια της ν ανθούνε, Ποια γλώσσα είναι η δική σου θάλασσα; Η γλώσσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55)

Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ουίλλιαµ Σαίξπηρ: «Σονέτο XVIII» (Ν.Ε.Λ. Β Λυκείου, Α5, σσ. 54-55) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288)

Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: Μίλτου Σαχτούρη: «Η Αποκριά» (Κ.Ν.Λ. Β Λυκείου, σσ. 287-288) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµµατολογικά στοιχεία: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ. Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό

ΣΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ. Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό ΣΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό και στη μέση χαραγμένο έναν κάτασπρο σταυρό Κυματίζει με καμάρι δε φοβάται τον εχθρό σαν τη θάλασσα είναι γαλάζια και λευκή σαν τον αφρό ΟΧΙ Μια

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη ( Παράλληλο κείμενο: Τριαντάφυλλα στο παράθυρο, Α. Εμπειρίκου) 1 2 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κείμενο: Χρόνος: Όσο μπορείς, Κ. Π. Καβάφη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΙΜΝΗΣ N. APKA IAΣ «ΤΟ ΑΓΑΛΙ»

ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΙΜΝΗΣ N. APKA IAΣ «ΤΟ ΑΓΑΛΙ» ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΙΜΝΗΣ N. APKA IAΣ «ΤΟ ΑΓΑΛΙ» Πίστη - Παράδοση Περηφάνια Iστορία 2010 Eίσοδος χωριού «Λόπεσι» Το πιο γλυκό καλωσόρισµα, το πιο τρυφερό «καλό ταξίδι». Ο Άγιος Παντελεήµονας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα Φερδινάνδο Πεσσόα Ποιήματα ALVARO DE CAMPOS Απόσπασμα από την ποιητική σύνθεση του Φερνάντο Πεσσόα: Θαλασσινή ωδή του Άλβαρο ντε Κάμπος, μτφρ.-επιμ.: Μαρία Παπαδήμα, Εκδόσεις Νεφέλη 2012... Πόσες εθνικότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας του Γέροντος Παϊσίου Μια ψυχούλα που στάζει αγάπη για όλους χωρίς να διαλέγει. Μια στιγµούλα ν ακούσεις τα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

Αγάθη Γεωργιάδου. Η διδακτική της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας

Αγάθη Γεωργιάδου. Η διδακτική της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Αγάθη Γεωργιάδου Η διδακτική της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Διδάσκοντας νεωτερική ποίηση Υπερρεαλισμός Διδακτικές ώρες: 2 Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) «Πίνοντας ήλιο κορινθιακό» Κ.Ν.Λ. Β Γυμνασίου, σελ. 10-11

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου-Λυκείου

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου-Λυκείου Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών Γυµνασίου-Λυκείου Μακρυνίτσα 2012 Ύµνος της οµάδας «Θεοτόκε, Παρθένε» Το άλµα έχει γίνει βήµα, η φλόγα έχει αλλάξει πλέον σχήµα. Ξεφλουδίζω την ψυχή

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Δεύτερη διδακτική πρόταση Ανέκδοτα-Αινίγματα Ενδεικτική διάρκεια: 1 διδακτική ώρα (εναλλακτικά, να δίνονται ένα ή δύο ανέκδοτα στο πρώτο ή τελευταίο δεκάλεπτο

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249)

Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννη Ρίτσου: Ρωµιοσύνη (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 245-249) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ο ποιητής, αξιοποιώντας την ιστορική του µνήµη, κινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Η ποιητική έκφραση των ποιητών της Επτανησιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση)

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ A. Κυκλώστε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις (μία μόνο απάντηση είναι σωστή σε κάθε περίπτωση) 1) Ο Νίκος υπηρετεί στρατιώτης Α. Υποκείμενο Β. Αντικείμενο Γ. Προσδιορισμός Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1 Κύπρος Χρυσάνθης 17 του Νοέµβρη 1973 (Χαράµατα) Το ποίηµα δηµοσιεύτηκε στον τόµο Αντιφασιστικά 67-74 (1984) και αναφέρεται στην εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο, στις

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Σε γέννησε η σιωπή και σ έθρεψε η δίψα, μα βρέθηκες γυμνός, γερτός και πονεμένος στα δίχτυα τού «γιατί». Ρυάκι ήταν ο λόγος σου τραγούδι στην ψυχή σαν βάλσαμο κυλούσε

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη»

Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης µε θέµα «Ένα σπίτι στην πόλη» Εργασίες παιδιών 3 ης τάξης που αφορούν στην επεξεργασία κειµένου Ο ΣΚΑΝΤΖΟΧΟΙΡΟΣ Ο σκαντζόχοιρος είναι πολύ συνηθισµένο είδος στη χώρα µας.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΑ ΤΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΑ

ΤΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΑ ΤΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΑ ΤΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΑ ΤΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΑ 3 Βασιλική Πήτα Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Βασιλική Πήτα Τα γλυκόπικρα Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου: Γιάννης Λιβέρης

Διαβάστε περισσότερα

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού.

διακοσμημένα θέματα Αφιερωμένα με αγάπη και έμπνευση στις Δανειστικές Βιβλιοθήκες, δημιουργία της Λέσχης σε σχολεία της χώρας μας και του εξωτερικού. διακοσμημένα θέματα Εικαστικές δημιουργίες δεμένες με αλήθειες μεγάλων ποιητών και συγγραφέων. Στο πέρασμα του χρόνου κάτι καινούργιο πάντα έχουν να μας πουν. Μια συνομιλία του βιβλίου με την ίδια τη ζωή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια

παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις κατασκευές εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με χειροποίητες κούκλες και σκηνικά, που ζωντανεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Θεατρικό. Σκηνή 1η Σκηνικό: Αυλή σπιτιού Πρόσωπα: Παππούς, γιαγιά, Ηλίας, Ξανθούλα

Θεατρικό. Σκηνή 1η Σκηνικό: Αυλή σπιτιού Πρόσωπα: Παππούς, γιαγιά, Ηλίας, Ξανθούλα Θεατρικό Ηλίας Ξανθούλα παππούς γιαγιά μαμά αρκούδα αρκουδάκι Σκηνή 1η Σκηνικό: Αυλή σπιτιού Πρόσωπα: Παππούς, γιαγιά, Ηλίας, Ξανθούλα Παππούς: Καλώς τα παιδιά! Γιαγιά: Καλώς τα εγγονάκια μας. Ηλίας: Γεια

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. ΕΙΓΜΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Κωνσταντίνου Καβάφη: «Ιθάκη» - Κώστα Καψάλη: «Μικρά Ταξίδια» Συγκριτική Προσέγγιση των δύο ποιηµάτων από τους µαθητές και τις µαθήτριες του Γυµνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τουμανίδης 3 Χ 17 Χ 3. (Διάλογος για τρεις, με τον τρόπο του χαϊκού)

Χρήστος Τουμανίδης 3 Χ 17 Χ 3. (Διάλογος για τρεις, με τον τρόπο του χαϊκού) Χρήστος Τουμανίδης 3 Χ 17 Χ 3 (Διάλογος για τρεις, με τον τρόπο του χαϊκού) Τίτλος: 3 X 17 X 3 Συγγραφέας: Χρήστος Τουμανίδης Τα σχέδια των προσωπογραφιών είναι του Ilir Mborja Τα ποιήματα των Milianov

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου

εν θέλω να µου δέσετε τα µάτια Αδερφέ Ισραηλίτη τον ήλιο π' ανατέλλει να χαρώ κι αν κάνετε τα στήθια µου ε θέλω να µου δέσετε τα µάτια Το αστέρι που φοράς Φως ανέσπερο θα ρίχνει Στους βωµούς της λευτεριάς Το αστέρι που φοράς Θα ναι σάλπισµα ειρήνης Που για εκείνη µαρτυράς Όσες πίκρες κι αν γευτείς εν σε νίκησε

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι

Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Οι αισθήσεις και η τέχνη του Είναι Υπάρχουν πέντε αισθήσεις αντίληψης και πέντε όργανα δράσης. Οι αισθήσεις της αντίληψής είναι η όραση, η όσφρηση, η ακοή, η γεύση και η αφή. Τα όργανα της δράσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Σκαρίµπας: Χορός συρτός (Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων, σσ. 74-75)

Γιάννης Σκαρίµπας: Χορός συρτός (Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων, σσ. 74-75) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Σκαρίµπας: Χορός συρτός (Νεοελληνική Λογοτεχνία Κατευθύνσεων, σσ. 74-75) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΗΕΑ ΠΟΙΗΣΗΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ. www.periexomena.gr. εκδήλωση

ΕΣΗΕΑ ΠΟΙΗΣΗΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ. www.periexomena.gr. εκδήλωση www.periexomena.gr ΕΣΗΕΑ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΟΙΗΣΗΣ Την Παρασκευή 18 Σεπτεµβρίου στις 7µµ, στην Αίθουσα Ε.Σ.Η.Ε.Α. Ακαδηµίας 20, στην Αθήνα, ξεκίνησε το 5ο «Φεστιβάλ Ποίησης». Διοργανωτής η Μη Κυβερνητική Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Α. ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

μνημειακή τέχνη 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ

μνημειακή τέχνη 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ μνημειακή τέχνη 2008-2009 ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ Τα πουλιά των Κοκκινοχωριών! To έργο μας «Παράλληλα Πουλιά» έχει ως αφετηρία την ποίηση ως τρόπο ελεύθερης και κριτικής σκέψης. Συγκεκριμένα είναι εμπνευσμένο

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

Οι λέξεις του Παντελή Πάσχου

Οι λέξεις του Παντελή Πάσχου 1 Οι λέξεις του Παντελή Πάσχου Κάτω απ την ιτιά, πλάι στο ήσυχο ποτάμι μελισσολόι λέξεις πολλές κι ανέγγιχτες, μιλούσαν σιωπηλά με τα κλωνάρια και με τα κύματα. Κατάλευκος ερωδιός ακούγοντας, τις ρώτησε:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα