ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΖΩΪΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΙΧΘΥΟΛΟΓΙΑΣ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΖΩΪΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΙΧΘΥΟΛΟΓΙΑΣ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΖΩΪΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΙΧΘΥΟΛΟΓΙΑΣ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΖΩΟΤΕΧΝΙΑΣ Διερεύνηση της επίδρασης προμείγματος πρόσθετων υλών σε αναπαραγωγικές παραμέτρους των συών, μετά από προσθήκη του στο σιτηρέσιο της γαλουχίας ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΙΟΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ Α.Π.Θ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013

2 «Η έγκριση της παρούσας διπλωματικής μεταπτυχιακής εργασίας από την Κτηνιατρική Σχολή του Α.Π.Θ. δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών του συγγραφέα». (Ν. 5343/1932, άρθρο 202, παρ.2) 1

3 Τριμελής Εξεταστική Επιτροπή: Π.Φορτομάρης, Επικ.καθηγητής: Επιβλέπων Γ.Αρσένος, Αναπ.καθηγητής: Μέλος Ε.Τζήκα, Επίκ.καθηγήτρια : Μέλος 2

4 Αφιερωμένο στα παιδιά μου Γιώργο και Σταύρο-Ιωάννη 3

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 6 Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ....9 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Α. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Εξημέρωση του αγριόχοιρου Εμφάνιση των καθαρόαιμων φυλών Σύγχρονη χοιροτροφία Β. ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ ΔΙΕΘΝΩΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παγκόσμιο χοιρινό κεφάλαιο και παραγωγή Η χοιροτροφία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Η χοιροτροφία στην Ελλάδα...16 ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Α. ΕΚΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΣΥΩΝ Η συς (χοιρομητέρα), το βασικό δομικό στοιχείο της εκτροφής Επιλογή των συών Περίοδος ανάθρεψης μέχρι την γονιμοποίηση και τον πρώτο τοκετό Περίοδος πρώτης γαλουχίας Γαλακτοπαραγωγική ικανότητα συών Κατανάλωση τροφής των συών κατά την περίοδο της γαλουχίας.27 4

6 Β. ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΩΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΓΑΛΟΥΧΙΑΣ Ανάγκες σε ενέργεια και πρωτεΐνες Ανάγκες σε αμινοξέα.. 34 ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ Α. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Ζωικό κεφάλαιο Κτιριακή υποδομή Διατροφή και διαχείριση Μετρήσεις Στατιστική επεξεργασία 51 Β. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Χαρακτηριστικά συών Χαρακτηριστικά τοκετοομάδων. 55 Γ. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ. 63 ΠΕΡΙΛΗΨΗ 64 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 66 5

7 Α. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εκτροφή των χοίρων, αρχικά γινόταν οικόσιτα σε πρόχειρα καταλύματα κοντά στις κατοικίες των ανθρώπων. Η διατροφή των οικόσιτα εκτρεφόμενων χοίρων, βασιζόταν σε δημητριακούς καρπούς, υπολείμματα από την ανθρώπινη διατροφή και υποπροϊόντα γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Συχνά και όπου υπήρχε δυνατότητα, η παραπάνω διατροφή τους συμπληρώνονταν και με ελεύθερη βόσκηση σε παρακείμενους αγρούς και δάση. Με την βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των ανθρώπων, την αύξηση του πληθυσμού και τις αυξημένες ανάγκες σε κρέας που προέκυψαν, η εκμετάλλευση των χοίρων άλλαξε μορφή. Σημαντική ήταν η πρόοδος τον 18 ο και 19 ο αιώνα με την βελτίωση του γενετικού υλικού, που είχε σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση φυλών χοίρων με σταθεροποιημένα παραγωγικά και αναπαραγωγικά χαρακτηριστικά και σημαντικά υψηλότερες αποδόσεις από τον άγριο και ημιάγριο πρόγονο τους. Την ίδια χρονική περίοδο, γίνονται οι πρώτες προσπάθειες μαζικής εκτροφής σε κλειστού τύπου σταβλικές εγκαταστάσεις, με δυνατότητα εκτροφής μεγάλου αριθμού ζώων σε περιορισμένο και ελεγχόμενο χώρο. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να γίνει δυνατή η εκτροφή των χοίρων ανεξάρτητα από τις κλιματικές και εδαφικές συνθήκες. Με αυτόν τον τρόπο, έγινε εφικτή η εκμετάλλευση εδαφών που ήταν ακατάλληλα για οποιαδήποτε καλλιέργεια. Η εξέλιξη αυτή είχε σαν αποτέλεσμα και την αναθεώρηση των αρχών διατροφής, με στόχο την κάλυψη των αναγκών των πλέον αποδοτικών αλλά και περισσότερο απαιτητικών σε θρεπτικές ουσίες ζώων. Η εξέλιξη των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων τα τελευταία πενήντα χρόνια, χαρακτηρίζεται από πλήρη εκσυγχρονισμό σε επίπεδο σταβλικών εγκαταστάσεων και από συνεχή προσπάθεια για τη βελτίωση του γενετικού δυναμικού και της παραγωγικότητας των συών. Η επιλογή των συών, γίνεται με στόχο την αύξηση της ανθεκτικότητας και την βελτίωση των αναπαραγωγικών χαρακτηριστικών τους. Ταυτόχρονα, η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, συντελεί στο να επιτευχθούν υψηλά επίπεδα υγείας και ευζωίας των ζώων αυτών, έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση των αποδόσεων και η πλήρης εκδήλωση του γενετικού δυναμικού τους. Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια αύξησης των επιπέδων παραγωγής παίζει και η διατροφή, ενώ και η επιλογή αυστηρών προδιαγραφών των σιτηρεσίων, βρίσκεται υπό 6

8 συνεχή αναθεώρηση, καθώς η βελτίωση του γενετικού δυναμικού των συών, έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση των αναγκών τους σε συγκεκριμένες θρεπτικές ουσίες. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να διερευνηθεί η επίδραση της προσθήκης μείγματος συνθετικών αμινοξέων, στο σιτηρέσιο γαλουχίας των συών στα παραγωγικά χαρακτηριστικά και τις αποδόσεις τους κατά την περίοδο γαλουχίας. Η παρούσα μελέτη εκπονήθηκε στα πλαίσια της μεταπτυχιακής διατριβής του υποψηφίου, για το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών της Κτηνιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ με τίτλο «Εκτροφή και Παθολογία Παραγωγικών Ζώων». Η εφαρμογή του πειραματικού μέρους έλαβε χώρα στην χοιροτροφική μονάδα του κ.θωμά Τάπκου στα Εσώβαλτα Πέλλας και διήρκησε τρείς μήνες. Στο σημείο αυτό αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τον επίκουρο καθηγητή κ. Πασχάλη Φορτομάρη για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε για την εκκίνηση της έρευνας, καθώς και για την αμέριστη συμπαράσταση και πολύτιμη καθοδήγηση του, κατά την εκπόνησή της. Ευχαριστώ θερμά επίσης τον αναπληρωτή καθηγητή κ. Γεώργιο Αρσένο για την βοήθεια που μου παρείχε στην στατιστική επεξεργασία και την εκτίμηση των αποτελεσμάτων, όπως και την επίκουρη καθηγήτρια κ. Ελένη Τζήκα για την συμβολή της στην ολοκλήρωση της διατριβής. Θα ήταν παράλειψη να μην ευχαριστήσω τον συνάδελφο κ. Δημήτρη Παπαϊωάννου, για την πολύτιμη βοήθεια του στον σχεδιασμό του πειραματισμού και την στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων, καθώς και τη συνεργάτιδά μου κ. Αναστασία Καραγιάννη που συμμετείχε καθοριστικά στην τελική διαμόρφωση της εμφάνισης, των κειμένων και των πινάκων της διατριβής. Ευχαριστίες οφείλω στον κ. Τάπκο Θωμά για την απρόσκοπτη πρόσβαση που μου παρείχε στην χρήση των εγκαταστάσεων του χοιροστασίου του, την διάθεση του προσωπικού όποτε ήταν αναγκαίο και απαραίτητο (το οποίο επίσης ευχαριστώ) και τις πολύτιμες πληροφορίες του σχετικά με την εκτροφή των χοίρων. 7

9 Τέλος ένα μεγάλο ευχαριστώ θα ήθελα να απευθύνω προς τους γονείς μου Γεώργιο και Κυριακή Κρουσταλλά και τη σύζυγο μου Ελισάβετ, για την πολύτιμη ηθική συμπαράσταση που μου παρείχαν, καθώς και την υπομονή και κατανόηση που έδειξαν, κατά την διάρκεια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών και της εκπόνησης της διατριβής. 8

10 Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσπάθειες για την ανάπτυξη της χοιροτροφίας τα τελευταία πενήντα χρόνια, είχαν σαν κύριο στόχο την βελτίωση των παραγωγικών χαρακτηριστικών των συών. Στο επίκεντρο των προσπαθειών αυτών βρίσκεται η γενετική βελτίωση των συών, σε ότι αφορά στην αναπαραγωγική ικανότητα για την παραγωγή υψηλής ποιότητας σφαγίου, (μικρότερο ποσοστό λιπώδους ιστού και μεγαλύτερα μυϊκού ιστού), βάση των σύγχρονων καταναλωτικών απαιτήσεων. Ο δείκτης πολυδυμίας και η μέση ημερήσια αύξηση των χοιριδίων βελτιώθηκαν, με ταυτόχρονη μείωση του δείκτη μετατρεψιμότητας της τροφής. Τέλος, ο εκσυγχρονισμός των σταβλικών εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού των χοιροστασίων, εξασφαλίζουν την τήρηση των βασικών αρχών ευζωίας των ζώων, ενώ η ταυτόχρονη βελτίωση των επιπέδων διατροφής επιτυγχάνει την κάλυψη των αναγκών για την μεγιστοποίηση των αποδόσεών τους. Η διατροφή των χοίρων από την εξημέρωσή τους μέχρι σήμερα, ακολούθησε τις μεταβολές του γενετικού υλικού, των διαχειριστικών πρακτικών και των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Έτσι από οικόσιτο ζώο που κατανάλωνε προϊόντα φτωχά σε θρεπτικά συστατικά και βοσκούσε σε δάση καστανιάς, βελανιδιάς και γενικά θαμνωδών άγονων εδαφών, ο χοίρος εξελίχθηκε ουσιαστικά σε έναν παμφάγο διατροφικό ανταγωνιστή του ανθρώπου. Η διατροφή των χοίρων, βασίζεται πλέον στους δημητριακούς καρπούς και την σόγια, προϊόντα απαραίτητα και για τον άνθρωπο, καθώς και σε υποπροϊόντα της γαλακτοβιομηχανίας, και της επεξεργασίας γεωργικών προϊόντων. Η βελτίωση του γενετικού υλικού των χοίρων σε σύντομο χρονικό διάστημα, επέβαλλε την χρήση πρόσθετων υλών σε μορφή μιγμάτων, ανόργανων συστατικών, βιταμινών-ιχνοστοιχείων και αμινοξέων για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών τους. Η ενέργεια και οι πρωτεΐνες αποτελούν τα βασικά θρεπτικά συστατικά των σιτηρεσίων, ενώ σημαντική είναι και η συμβολή των συνθετικών αμινοξέων στην κάλυψη των υψηλότερων προδιαγραφών σιτηρεσίων. Τα επίπεδα αμινοξέων στα σιτηρέσια των χοίρων, βρίσκονται υπό συνεχή αναθεώρηση και εξέλιξη, καθώς ακολουθούν την εξελικτική πορεία του γενετικού δυναμικού των ζώων. 9

11 Η παρούσα μελέτη είχε σαν στόχο την διερεύνηση των επιδράσεων της προσθήκης συνθετικών αμινοξέων στο σιτηρέσιο των συών κατά την περίοδο της γαλουχίας, στα παραγωγικά χαρακτηριστικά τους και τις αποδόσεις των θηλαζόντων χοιριδίων. Η καινοτομία της έρευνας αφορά τόσο την ποιοτική, όσο και την ποσοτική προσθήκη των αμινοξέων στο σιτηρέσιο. Έτσι, έγινε προσθήκη μίγματος συνθετικών αμινοξέων που περιέχει λυσίνη, θρεονίνη και μεθειονίνη, αντί των κλασικών περιοριστικών αμινοξέων (λυσίνη, θρεονίνη, τρυπτοφάνη), σε ποσότητες που αντίστοιχες δεν διαπιστώθηκε από τη διαθέσιμη βιβλιογραφία να έχουν διερευνηθεί. Η διατριβή αποτελείται από τρία μέρη. Στο πρώτο, γίνεται αναφορά στην ιστορική εξέλιξη της χοιροτροφίας και παρουσίαση της παγκόσμιας, ευρωπαϊκής και της ελληνικής κατάστασης. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζονται βασικές αρχές γενετικής επιλογής, διατροφικών προτύπων και μελετών, που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό των αναγκών και των προδιαγραφών των σιτηρεσίων των ζώων, με έμφαση στην σπουδαιότητα των αμινοξέων ως βασικών θρεπτικών συστατικών. Το τρίτο και τελευταίο μέρος αποτελεί την παρουσίαση του πειραματικού μέρους της διατριβής, όπου περιγράφονται ο σχεδιασμός, τα υλικά και μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν. Το μέρος αυτό περιλαμβάνει επίσης τη στατιστική επεξεργασία και το σχολιασμό των αποτελεσμάτων μας και ολοκληρώνεται με τη σχετική συζήτηση και συμπεράσματα. 10

12 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Α. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ 1. Εξημέρωση του αγριόχοιρου Η εξέλιξη στον κλάδο της χοιροτροφίας, από την εξημέρωση του άγριου χοίρου μέχρι σήμερα, έχει διέλθει από τρείς βασικούς σταθμούς. Ο πρώτος είναι η εξημέρωση του αγριόχοιρου από τον άνθρωπο, περίπου το π.χ.. Ο αγριόχοιρος εκτρέφονταν αρχικά εκτατικά, χωρίς να γίνονται προσπάθειες γενετικής βελτίωσης, με τα παραγωγικά χαρακτηριστικά των εξημερωμένων ζώων να μην διαφέρουν πολύ από αυτά των άγριων, καθώς οι εκτροφείς φρόντιζαν τα εξημερωμένα ζώα να έρχονται σε επαφή με τα άγρια. Τα πρώτα ζώα εξημερώθηκαν στην Ασία, ενώ στην Ευρώπη δεν έγινε εισαγωγή εξημερωμένων ζώων, αλλά μεθόδων εξημέρωσης και εκτροφής από τους Έλληνες και τους κατοίκους της Μικράς Ασίας. Το μεγάλο αυτό διάστημα από τον 7 ο π.χ. αιώνα έως τον 18 ο αιώνα, που αποτελεί τον πρώτο σταθμό της χοιροτροφίας, δημιουργήθηκαν δύο μεγάλα χοιροτροφικά κέντρα, ένα στην Κίνα και την Νοτιοανατολική Ασία και ένα δεύτερο, αρκετά αργότερα, στην Βαλτική, από όπου επεκτάθηκε στην συνέχεια στις Βόρειες Βαλκανικές χώρες και τη Δυτική Ευρώπη. Τελευταίο εμφανίστηκε το χοιροτροφικό κέντρο στις Η.Π.Α από ευρωπαίους μετανάστες, παράλληλα με τις καλλιέργειες καλαμποκιού και τη γαλακτοπαραγωγό βοοτροφία στις Ανατολικές Πολιτείες. Η χοιροτροφία ωστόσο, δεν είχε παγκοσμίως ομοιόμορφη εξέλιξη, για λόγους κλιματολογικούς, που επηρέαζαν την αγροτική παραγωγή και τις καλλιέργειες, αλλά και για πολιτιστικούς και κυρίως θρησκευτικούς λόγους. Έτσι, μεγάλες περιοχές του πλανήτη που κατοικούνται από πληθυσμούς που θρησκευτικά δεν αποδέχονται την κατανάλωση χοιρινού κρέατος (Ινδουιστές, Μουσουλμάνοι), δεν παρουσιάζουν μεγάλη ανάπτυξη της χοιροτροφίας (Κατσαούνης και Σπαής 1998). Κατά την αρχική περίοδο, οι χοίροι εκτρέφονται κοντά στις κατοικίες των ανθρώπων, σε πρόχειρα καταλύματα και με δυνατότητα βόσκησης στον γύρω χώρο. Τα αλεσμένα δημητριακά, τα απορρίμματα της κουζίνας και τα υπολείμματα αγροτικών καλλιεργειών αποτελούν τα βασικά συστατικά της διατροφής τους. 11

13 2. Εμφάνιση των καθαρόαιμων φυλών Ο δεύτερος σταθμός στην εξέλιξη της χοιροτροφίας, είναι η περίοδος από το τέλος του 18 ου αιώνα έως και το τέλος του 19 ου αιώνα. Την περίοδο αυτή, γίνονται οι πρώτες προσπάθειες γενετικής βελτίωσης, με στόχο την αύξηση της παραγωγής και τη σταθεροποίηση των χαρακτηριστικών των εξημερωμένων χοίρων. Πρωτοπόροι στις προσπάθειες αυτές είναι οι Άγγλοι και τους ακολουθούν οι Δανοί και οι Ολλανδοί. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία σταθεροποιημένων και υψηλής παραγωγικότητας φυλών χοίρων. Έτσι, στο τέλος του 19 ου αιώνα εμφανίζονται η Δανέζικη Landrace και η Αγγλική Large White, που αποτελούν ουσιαστικά και τη βάση για την ανάπτυξη της σύγχρονης χοιροτροφίας στις ζωοτεχνικά ανεπτυγμένες χώρες. Με τις σταθεροποιημένες γενετικά, υψηλών παραγωγικών επιδόσεων φυλές, ο χοίρος εξελίχθηκε από την ημιάγρια κατάσταση στην περισσότερο παραγωγική μορφή του. Οι φυλές αυτές διαφέρουν σημαντικά από τους αγριόχοιρους τόσο στα μορφολογικά, όσο και στα παραγωγικά χαρακτηριστικά τους. Τα βελτιωμένα γενετικά ζώα είναι περισσότερο μεγαλόσωμα, με κοντύτερα αναλογικά άκρα και μεγάλη ανάπτυξη των μυϊκών μαζών των μηρών και της ωμοπλάτης. Αποδίδουν παχύτερα σφάγια με μεγαλύτερο σωματικό βάρος, σε συντομότερο χρονικό διάστημα εκτροφής και με υποδόριο λίπος που διαμορφώνεται ουσιαστικά από τις ανάγκες για ενέργεια στη διατροφή των ανθρώπων. Οι σύες είναι περισσότερο πολύτοκες, καθώς γεννούν 8-10 χοιρίδια και έχουν μεγαλύτερη γαλακτοπαραγωγή. Η διατροφή τους εξελίσσεται και διαμορφώνεται ανάλογα με τις συνθήκες στις περιοχές εκτροφής τους. Έτσι για τους Δανούς και Ολλανδούς τα υποπροϊόντα τυροκομίας αποτελούν την βάση της διατροφής, ενώ για τους Αμερικάνους, με τις μεγάλες εκτάσεις καλλιέργειας καλαμποκιού, βάση της διατροφής είναι το καλαμπόκι και τα υποπροϊόντα του. 3. Σύγχρονη χοιροτροφία Ο τρίτος και τελευταίος σταθμός εξέλιξης της χοιροτροφίας, περιλαμβάνει την περίοδο από το τέλος της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, όπου πλήθος παραγόντων επιτάχυναν τις εξελίξεις στη χοιροτροφική παραγωγή. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η άνοδος του 12

14 βιοτικού επιπέδου στις οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες και η αύξηση του πληθυσμού, καθώς δημιούργησαν ανάγκες για περισσότερο κρέας, που δεν μπορούσαν εύκολα να καλυφθούν από άλλο ζωικό είδος. Επίσης, η προτίμηση των καταναλωτών για λεπτόϊνα και περισσότερο νόστιμα κρέατα, ανέβασαν το χοιρινό στην πρώτη θέση των καταναλωτικών προτιμήσεων. Τέλος, το χοιρινό κρέας μπορεί να μαγειρευτεί και να διατεθεί στη αγορά με διάφορους τρόπους και μορφές που δεν μπορούν άλλα κρέατα. Οι χοίροι είναι πολύτοκα ζώα με γρήγορους ρυθμούς ανάπτυξης και υψηλές αποδόσεις. Μία συς ηλικίας μηνών, έχει αποδώσει στο σύντομο αυτό διάστημα της ζωής της, μέσω των παραγώγων της, περίπου 600 κιλά κρέας. Αντίθετα μία μοσχίδα ίδιας ηλικίας έχει μόλις γονιμοποιηθεί, ενώ η αντίστοιχη απόδοση κρέατος μίας προβατίνας είναι περίπου κιλά. Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της χοιροτροφίας έπαιξε και το γεγονός ότι οι χοίροι μπορούν να εκτραφούν σε κλειστούς, περιορισμένους χώρους ανεξάρτητα από εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες. Αυτό βοήθησε ώστε να αξιοποιηθούν εδάφη και περιοχές ακατάλληλες για οποιαδήποτε καλλιέργεια, ενώ οι παράγοντες κλίμα και έδαφος δεν αποτελούν πλέον εμπόδιο στην ανάπτυξη της χοιροτροφίας. Επίσης οι χοίροι έχουν υψηλό δείκτη μετατρεψιμότητας τροφής, συγκριτικά με τα μηρυκαστικά. Επομένως, το κόστος παραγωγής του χοιρινού κρέατος είναι χαμηλότερο, σχεδόν το μισό από αυτό των μηρυκαστικών, καθιστώντας τη χοιροτροφική εκμετάλλευση μια αποδοτική επένδυση(κατσαούνης και Σπαής 1998). 13

15 Β. ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ ΔΙΕΘΝΩΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Παγκόσμιο χοιρινό κεφάλαιο και παραγωγή Σε παγκόσμιο επίπεδο, η παραγωγή του χοιρινού κρέατος συγκεντρώνεται ουσιαστικά σε δέκα παραγωγικούς πυρήνες, σύμφωνα με τα στοιχεία του F.A.O (Food and Agriculture Organization), που αντιπροσωπεύουν το 80% περίπου του συνόλου των εκτρεφόμενων χοιρινών παγκοσμίως. Από αυτές, η Κίνα κατέχει την πρώτη θέση με σημαντική διαφορά από τις υπόλοιπες, διατηρώντας το 47% του συνόλου. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται σχετικά στοιχεία των ετών 1997 και Πίνακας 1. Παγκόσμιο χοιρινό κεφάλαιο κατά τα έτη 1997 και 2007 Χώρα Εκτρεφόμενοι χοίροι 1997 Εκτρεφόμενοι χοίροι 2007 Κίνα Ε.Ε Η.Π.Α Βραζιλία Ρωσία Πολωνία Καναδάς Ιαπωνία Ρουμανία Ουγγαρία ΣΥΝΟΛΟ Αφορά την πρώην Σοβιετική Ένωση 2 Αφορά μόνη την Ρωσία ΠΗΓΗ: F.A.O. 1997,

16 2. Η χοιροτροφία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Στον πίνακα 2 που ακολουθεί δίνονται τα στοιχεία για τη χοιροτροφική παραγωγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αποτελεί μετά την Κίνα το δεύτερο χοιροτροφικό πυρήνα παγκοσμίως για τα έτη 2000 έως Πίνακας 2. Το χοιρινό κεφάλαιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα έτη ΧΩΡΕΣ ΒΕΛΓΙΟ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΤΣΕΧΙΑ ΔΑΝΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΕΣΘΟΝΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΙΣΠΑΝΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΙΤΑΛΙΑ ΚΥΠΡΟΣ ΛΕΤΟΝΙΑ ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ ΛΟΥΞ/ΡΓΟ ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΜΑΛΤΑ : ΟΛΛΑΝΔΙΑ ΑΥΣΤΡΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΡΟΥΜΑΝΙΑ ΣΛΟΒΕΝΙΑ ΣΛΟΒΑΚΙΑ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ ΣΟΥΗΔΙΑ ΜΕΓ.ΒΡΕΤΑΝΙ EΕ ( ΠΗΓΗ: Εurostat Σε χιλιάδες ζώων 15

17 Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί, πως σύμφωνα με στοιχεία του F.A.O για το 1996, στην Ε.Ε το χοιρινό κρέας αντιπροσώπευε το 47,59% της συνολικής παραγωγής κρέατος, παρέχοντας αυτάρκεια 107% περίπου, αποτελώντας την 1 η παγκοσμίως εξαγωγική δύναμη σε χοιρινό κρέας, με τη Δανία να είναι η 1 η χώρα της Ε.Ε. σε εξαγωγές καλύπτοντας το 65-70% του συνόλου των εξαγωγών της ΕΕ προς τρίτες χώρες. 3. Η χοιροτροφία στην Ελλάδα Στην χώρα μας δεν υπάρχει χοιροτροφική παράδοση. Κατά τους ομηρικούς χρόνους κυριαρχούσε η αγελαία χοιροτροφία, η οποία στη συνέχεια παρουσίασε μείωση, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδό της, ποιοτικά και ποσοτικά, την περίοδο της τουρκοκρατίας, καθώς τότε επιτρεπόταν η εισαγωγή χοίρων μόνο για ορισμένες ημέρες του Δεκεμβρίου και του Ιανουαρίου. Αλλά και μετά την απελευθέρωση, η χοιροτροφία δεν ακολούθησε την πρόοδο των άλλων τομέων της ζωικής παραγωγής, με αποτέλεσμα έως το 1940 να μην υπάρχει στην χώρα μας εγχώρια εθνική φυλή. Η εκτροφή των χαμηλών αποδόσεων εγχώριων ζώων, σε αγελαία κυρίως μορφή, περιλάμβανε μόλις χοίρους το 1937, με συμμετοχή μόνο 3,1% στην τότε εθνική ζωική παραγωγή (Κατσαούνης και Σπαής 1998). Στα μέσα της δεκαετίας του 50 γίνεται μία προσπάθεια δημιουργίας μικρών, οικογενειακού τύπου, εκτροφών 2-3 συών, με την παράλληλη εμφάνιση και μεγαλύτερων εκμεταλλεύσεων των συών. Οι συνθήκες εκτροφής των ζώων την περίοδο αυτή είναι άθλιες, με υποτυπώδη καταλύματα για τα ζώα, τη διατροφή τους να βασίζεται στα υπολείμματα διατροφής νοσοκομείων, στρατώνων, οικοτροφείων κλπ. ενώ «βοσκοτόπους» αγελαίων εκμεταλλεύσεων συχνά αποτελούσαν οι σκουπιδότοποι των αστικών κέντρων. Παρά την απαράδεκτη κατάσταση της χοιροτροφικής παραγωγής, αυτή σημείωσε άνοδο, σε σχέση με το παρελθόν, με αποτέλεσμα το 1965 να εκτρέφονται χοίροι οι οποίοι αποτελούν το 4% της συνολικής ζωικής παραγωγής της εποχής, με παραγωγή τόνων χοιρινού κρέατος. 16

18 Στο τέλος της δεκαετίας του 60 γίνεται ίσως η μεγαλύτερη και σοβαρότερη προσπάθεια για την ανάπτυξη της ελληνικής χοιροτροφίας. Με τον νόμο 1162/1968 επιχειρείται η δημιουργία νέων σύγχρονων χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων δυναμικότητας συών με δανειοδότηση των ενδιαφερομένων (Κατσαούνης και Σπαής 1998). Παρόλη την σχετική αποτυχία του εγχειρήματος, ενδεχομένως λόγω της λανθασμένης επιλογής ανθρώπων, με αποτέλεσμα οι περισσότερες από τις μονάδες που δημιουργήθηκαν τότε να διαλυθούν γρήγορα, αυτές που τελικά επιβίωσαν, αποτέλεσαν τη βάση και τον πυρήνα για τη σύγχρονη ελληνική χοιροτροφία. Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε. (Ευρωπαϊκής Ένωσης) για το έτος 1996 στη χώρα μας, εκτρέφονταν χοίροι σε χοιροτροφικές μονάδες, με την κατανομή που παρουσιάζεται στον πίνακα 3, όπου το 1,4% των εκμεταλλεύσεων, εξέτρεφε το 77,5% των συνολικά εκτρεφόμενων χοίρων. Πίνακας 3. Κατανομή των εκτρεφόμενων χοίρων στις ελληνικές εκμεταλλεύσεις Μέγεθος Μονάδος Χοίροι % των εκτρεφόμενων Μονάδες % του συνόλου 1-2 4,3 77, ,1 9, ,4 5, ,9 3, ,2 1, ,5 0, ,6 0, ,6 0, ,3 0,4 ΠΗΓΗ: Ε.Ε Χοιροτροφικά κέντρα δημιουργήθηκαν στους νομούς Ευβοίας, Πρέβεζας, Τρικάλων, Αιτωλοακαρνανίας και Λάρισας όπου εκτρέφεται το 38% των συών αναπαραγωγής. Αναφορικά με το μέγεθος των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων, λόγω προβλημάτων στη διάθεση των αποβλήτων τους, στη χώρα μας έχει θεσπιστεί ανώτατο όριο μεγέθους που είναι οι 500 σύες. 17

19 Με βάση στοιχεία του Υπ. Γεωργίας για το έτος 1997, στη χώρα μας υπάρχουν 920 χοιροτροφικές εκμεταλλεύσεις με πάνω από 20 σύες. Η κατανομή των μονάδων αυτών στο σύνολο της επικράτειας παρουσιάζει έντονη ανομοιομορφία. Έτσι στον νομό Αττικής, ενώ υπάρχει μόνο το 0,6% των χοιροστασίων, εκτρέφεται το 6,1% των συών, όπως και στην Στερεά Ελλάδα που διαθέτει το 10% των εκμεταλλεύσεων και το 22% των εκτρεφόμενων χοίρων (αποτέλεσμα συγκέντρωσης μεγάλων χοιροτροφικών μονάδων). Στα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου υπάρχουν ελάχιστες μονάδες δυναμικότητας 20 συών (σε Λέσβο, Χίο και Σάμο δεν υπάρχει καμία μονάδα άνω των 20 συών), ενώ το 60-70% των εκμεταλλεύσεων στα νησιά διαθέτουν 3-5 σύες. Στον πίνακα 4, παρουσιάζεται η κατανομή των χοιροτροφικών μονάδων στους δέκα πρώτους, με βάση το ζωικό κεφάλαιο, νομούς. Πίνακας 4. Κατανομή χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων στους 10 πρώτους νομούς α/α Νομός Αριθμός Εκτροφών 1 Τρικάλων Ευβοίας 58 3 Λάρισας 50 4 Πρέβεζας 45 5 Θεσσαλονίκης 44 6 Άρτας 42 7 Αιτωλοακαρνανίας 41 8 Σερρών 39 9 Αττικής Πιερίας 28 ΣΥΝΟΛΟ 490 ΠΗΓΗ: Υπ. Γεωργίας, Γεν. Διεύθυνση Ζωικής Παραγωγής, Παρόμοια είναι η εικόνα που παρουσιάζει η Ελληνική Χοιροτροφία και σε πρόσφατες αποτιμήσεις, σύμφωνα τόσο με στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας, όσο και των εμπλεκόμενων ιδιωτών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο (Φορτομάρης, 2012). 18

20 Το έτος 1995, μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Ζωικής Παραγωγής (Υπουργείο Γεωργίας, Νοέμβριος 1995) έδειξε ότι η ελληνική συστηματική χοιροτροφία αφορούσε σε εκμεταλλεύσεις, με δυναμικότητα σύες, αριθμός μάλλον υπερβολικός για την περιγραφή του όρου συστηματική χοιροτροφία. Από αυτές μόλις οι 920 εκμεταλλεύσεις εξέτρεφαν το 88,7% των συών, από τις οποίες οι 463 είχαν ιδρυθεί πριν το 1979, οι 394 τη δεκαετία του 1980 και οι 29 την περίοδο Στις μονάδες αυτές ο εκσυγχρονισμός, τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων και γενικά οι επενδύσεις σε τεχνολογικό εξοπλισμό ήταν στοιχεία σχεδόν ανύπαρκτα. Τα στοιχεία της απογραφής που πραγματοποιήθηκε τα έτη 1999, 2005 και 2007 (ΕΣΥΕ, 2012) δείχνουν τη διακύμανση του αριθμού των εκμεταλλεύσεων από ( χοίροι) το 1999, σε το 2005 ( χοίροι) και ( χοίροι) το Οι μικρές διαφορές που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στον αριθμό των εκμεταλλεύσεων και στον αριθμό των ζώων που εκτρέφονται, υποδεικνύουν την απουσία της ανάπτυξης του κλάδου. Επίσης, η μείωση του αριθμού των εκμεταλλεύσεων από τις σε μόλις σε λίγα χρόνια σημαίνει εγκατάλειψη της οικιακής-οικόσιτης εκτροφής. Στο επίπεδο επενδύσεων κατά την περίοδο παρατηρήθηκαν τα ίδια φαινόμενα των προηγούμενων ετών. Οι μικρές προσπάθειες ανάπτυξης της συστηματικής χοιροτροφίας αφορούσαν λίγες μόνο εκμεταλλεύσεις. Τα γεωγραφικά διαμερίσματα με το μεγαλύτερο πληθυσμό εκτρεφόμενων χοίρων και με φθίνουσα σειρά είναι η Θεσσαλία, η Δυτική Ελλάδα, η Ήπειρος, η Κεντρική Μακεδονία και η Στερεά Ελλάδα. Σύμφωνα με στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της χοιροτροφίας, το 2012 υπήρχαν λίγο περισσότερες από 220 εκμεταλλεύσεις που συνολικά εξέτρεφαν περίπου σύες. Αυτό σημαίνει ότι πρακτικά ο συνολικός αριθμός των εκτρεφόμενων χοίρων στη χώρα μας δεν υπερβαίνει τις χοίρους συνολικά, στις οργανωμένες εκμεταλλεύσεις με δυναμικότητα άνω των 100 συών. Επιπλέον, υπολογίζεται ότι o συνολικός αριθμός των εκτρεφόμενων συών, συμπεριλαμβανομένων των εκμεταλλεύσεων μικρού μεγέθους ( συών), δεν υπερβαίνει τις ζώα. 19

21 Ωστόσο, τα αντίστοιχα στοιχεία από τους επίσημους φορείς αναφέρουν περίπου σύες. Ο μεγαλύτερος αριθμός χοίρων εκτρέφεται στην Αιτωλοακαρνανία, την Πρέβεζα και τη Λάρισα, όπως φαίνεται στο διάγραμμα Αριθμός Ζώων Διάγραμμα 1. Αριθμός συών που εκτρέφονται σε εκμεταλλεύσεις δυναμικότητας 100 ζώων και άνω στην Ελλάδα, το έτος 2012, κατά νομό. 20

22 Ο μεγαλύτερος αριθμός εκμεταλλεύσεων καταγράφεται στους νομούς Λάρισας, Πρέβεζας και Τρικάλων όπως φαίνεται στο διάγραμμα Εκμεταλλεύσεις 5 0 Διάγραμμα 2. Αριθμός εκμεταλλεύσεων δυναμικότητας άνω των 100 συών στην Ελλάδα, το έτος 2012, κατά νομό. 21

23 Σύμφωνα με εκτιμήσεις των εμπλεκομένων στη χοιροτροφία φορέων, ο αριθμός των συών αναμένεται να μειωθεί ακόμα περισσότερο εξαιτίας των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Η παραγωγή του χοίρειου κρέατος στην Ελλάδα το έτος 2011 ήταν περίπου τόνοι από περίπου σφάγια, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Διεύθυνση Αγροτικής Πολιτικής & Τεκμηρίωσης). Αν και είναι επισφαλές, όλα τα παραπάνω στοιχεία καταδεικνύουν σχετικά χαμηλή παραγωγικότητα των ελληνικών εκμεταλλεύσεων ακόμα και στην οργανωμένη τους μορφή. Στον πίνακα 5, παρουσιάζεται η κατανομή των χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων με βάση την πραγματική και την ονομαστική τους δυναμικότητα σε θέσεις συών. Πίνακας 5. Κατανομή χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων με βάση την πραγματική και την ονομαστική τους δυναμικότητα σε θέσεις συών. Μέγεθος Ονομαστική Δυναμικότητα Πραγματική Δυναμικότητα Αρ.Χοιρομητέρων Αρ.Μονάδων % Συνόλου Αρ.Μονάδων % Συνόλου , , , , , , , , ,2 55 6, ,1 9 1,0 ΣΥΝΟΛΟ ΠΗΓΗ: Υπ. Γεωργίας, Γεν. Διεύθυνση Ζωικής Παραγωγής, Σε ότι αφορά τη δομή, τη λειτουργία και τις αποδόσεις των σύγχρονων ελληνικών χοιροτροφικών εκμεταλλεύσεων, αξίζει να αναφερθούν ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία. Οι σταβλικές εγκαταστάσεις των περισσοτέρων μονάδων είναι ικανοποιητικού επιπέδου, όχι όμως και ο μηχανολογικός εξοπλισμός τους, με αποτέλεσμα τα ζώα να μην μπορούν να εκδηλώσουν, στο μέγιστο, το γενετικό δυναμικό τους, και να μην τηρούνται οι απαιτήσεις περί ευζωίας των ζώων. 22

24 Μόνο το 17,5% περίπου των μονάδων διαθέτουν συστήματα επεξεργασίας αποβλήτων, που συχνά λόγω υψηλού κόστους λειτουργίας δεν χρησιμοποιούν. Σφαγεία διαθέτει το 5% των μεγάλων κυρίως χοιροστασίων, εργαστήρια τεμαχισμού κρέατος το 1,5%, και μόλις το 0,9% διαθέτει μονάδα αλλαντοποιίας σε πλήρως καθετοποιημένη μορφή. Το γενετικό υλικό των χοιροστασίων, αποτελείται από ζώα των φυλών Landrace και Large White κατά 40%, ενώ το υπόλοιπο 60% είναι πολυμιγάδες και προϊόντα διασταύρωσης εντός των χοιροστασίων. Η διατροφή, που αντιπροσωπεύει το 70% του κόστους παραγωγής, δεν είναι πάντοτε η ενδεδειγμένη για την κάλυψη των διατροφικών αναγκών των ζώων (Κατσαούνης και Σπαής, 1998). Απόρροια του χαμηλού γενετικού δυναμικού και της ανεπαρκούς διατροφής είναι οι μειωμένες αποδόσεις των ζώων, καθιστώντας ουσιαστικά την χώρα μας ουραγό στην κατάταξη αποδόσεων των Ευρωπαϊκών κρατών (Φορτομάρης, 2012). 23

25 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Α. ΕΚΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΣΥΩΝ 1. Συς (χοιρομητέρα), το βασικό δομικό στοιχείο της εκτροφής. Οι σύες αποτελούν τη βάση της χοιροτροφικής επιχείρησης, με καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή. Παρόλο που οι σύες αντιπροσωπεύουν ένα σχετικά πολύ μικρό ποσοστό (περίπου το 5%) του ζωικού πληθυσμού της εκτροφής και καταναλώνουν μόνο το 20% της συνολικής τροφής, εντούτοις η αναπαραγωγική ικανότητα και το γενετικό δυναμικό τους συμβάλλει σημαντικά στη διαμόρφωση του τελικού κόστους του παραγόμενου προϊόντος (Ball et al., 2008). Συγκεκριμένα, τα παραγωγικά χαρακτηριστικά των συών, όπως ο αριθμός των απογαλακτισμένων χοιριδίων ανά έτος και σε όλη την διάρκεια της αναπαραγωγικής τους ζωής, το διάστημα απογαλακτισμού-οχείας, που καθορίζει σημαντικά τον αριθμό των τοκετών ανά έτος και το μέγεθος και βάρος της τοκετοομάδας στον απογαλακτισμό, διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό την απόδοση της παραγωγής (Gajewczyk et al., 2010). Η βελτίωση του γενετικού δυναμικού, της διατροφής, των σταβλικών εγκαταστάσεων και της διαχείρισης τα τελευταία τριάντα χρόνια, είχε σαν αποτέλεσμα τη βελτίωση των παραγωγικών χαρακτηριστικών, της σωματικής διάπλασης και της γαλακτοπαραγωγής των συών (Yang et al., 2008). Είναι χαρακτηριστικό ότι οι σύες μπορούν και παράγουν σήμερα μέχρι και κιλά γάλα την ημέρα (Aherne and Williams, 1992), ποσότητα που ανά κιλό σωματικού βάρους ξεπερνάει και αυτή των γαλακτοπαραγωγών αγελάδων (0,06 έναντι 0,05 kg γάλα/kg σωματικού βάρους). Η ποσότητα αυτή του παραγόμενου γάλακτος είναι ικανή να αποδώσει 3 έως 4 κιλά, ημερήσια αύξηση σωματικού βάρους της τοκετοομάδας (Whittemore and Morgan, 1990). Η επιλογή των συών γίνεται με στόχο την βελτίωση των παραγωγικών και αναπαραγωγικών χαρακτηριστικών τους (Whittemore, 1996). Τα παραγωγικά χαρακτηριστικά που βελτιώθηκαν σημαντικά, είναι ο ρυθμός ανάπτυξης, η μείωση του υποδόριου λίπους και ο δείκτης μετατρεψιμότητας τροφής (Vangen and Kolstad, 1986). Οι μεταβολές του γενετικού υλικού των συών, έχουν σαν αποτέλεσμα τη μείωση του υποδόριου και ενδομυϊκού λίπους των συών από τις γραμμές αυτές, τόσο την περίοδο ανάπτυξης τους, 24

26 όσο και στον επερχόμενο τοκετό και απογαλακτισμό τους (Whittemore, 1996). Επιπλέον, οι ανάγκες συντήρησης του μεγαλύτερου σωματικού βάρους ζώων στην ενηλικίωση είναι αυξημένες, λόγω και του λιγότερου λίπους στο σώμα (Campell and Taverner, 1988). Στόχο γενετικής βελτίωσης αποτέλεσαν επίσης το μέγεθος της τοκετοομάδας (Knap et al., 1993), ο αριθμός των απογαλακτισμένων χοιριδίων ανά σύ κατά έτος (Knap, 1990) και η γαλακτοπαραγωγή (Whittemore, 1996 Mackenzie and Ravell, 1998). Σήμερα, οι βελτιωμένες σύες γεννούν περισσότερα και βαρύτερα χοιρίδια, που παρουσιάζουν μεγαλύτερη σωματική ανάπτυξη κατά τη διάρκεια της γαλουχίας, που πλέον είναι συντομότερη και τα παράγωγά τους είναι περισσότερο αποδοτικά από ότι μερικά χρόνια πριν (Ball et al., 2008). Έτσι, ενώ τα 22 χοιρίδια στον απογαλακτισμό, αποτελούσαν πριν μερικά χρόνια επίτευγμα μόνο για το κορυφαίο ένα τρίτο των χοιροτροφικών επιχειρήσεων, σήμερα τα 30 χοιρίδια στον απογαλακτισμό αποτελούν έναν ρεαλιστικό στόχο (Miller, 1992). Η γενετική βελτίωση του αναπαραγωγικού πληθυσμού, στοχεύει στην επιλογή συών υψηλής γαλακτοπαραγωγικής ικανότητας, με δυνατότητα γέννησης περισσότερων χοιριδίων (Κnap et al., 1993), υψηλής κρεατοπαραγωγικής ικανότητας (Kim, 1999) και ταχύτερης ανάπτυξης. Ενδεικτικό της επιλογής αυτής είναι ότι το βάρος των εμβρύων σήμερα είναι μέχρι και 40% μεγαλύτερο από ότι ήταν πριν 40 χρόνια (Ullrey et al., 1965 Knight et al., 1977 McPherson et al., 2004). 2. Επιλογή των συών Η αναπαραγωγική ζωή των συών, από την επιλογή τους για γεννήτορες, μέχρι την απομάκρυνσή τους από την παραγωγή, αποτελείται από περιόδους με εντελώς διαφορετικές απαιτήσεις σε επίπεδο διαχείρισης και διατροφής. Τα πλέον σημαντικά στάδια της εκτροφής τους, αποτελούν το διάστημα ανάπτυξης έως και τον πρώτο τοκετό, η πρώτη περίοδος γαλουχίας και η περίοδος μετά τον πρώτο απογαλακτισμό τους (Boyd et al., 2000). Για την πλέον αποδοτική γενετική επιλογή και βελτίωση, είναι απαραίτητο να τεθούν στόχοι, σε ότι αφορά τη θρεπτική κατάσταση και τη σωματική διάπλαση των συών, ώστε να επιλεγούν και τα κατάλληλα σχήματα διατροφής και διαχείρισης (Boyd et al., 2000). 25

27 2.1 Περίοδος ανάθρεψης μέχρι την γονιμοποίηση και τον πρώτο τοκετό Η διατροφή των συών, πριν και κατά την διάρκεια της πρώτης κυοφορίας, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τόσο τις αποδόσεις, όσο και την εμφάνιση του οίστρου μετά τον απογαλακτισμό των χοιριδίων τους (Williams and Mullan, 1989). Έτσι, ο στόχος των 150 κιλών σωματικού βάρους, σε ηλικία ημερών, με επαρκή ανάπτυξη των μυϊκών μαζών και των οστών ήταν ικανοποιητικός (Whittemore, 1996 Rozeboom, 1999). Ωστόσο με βάση πιο σύγχρονα δεδομένα, οι στόχοι αυτοί πλέον έχουν μεταβληθεί. Η οχεία προτείνεται να γίνεται στο δεύτερο ή τρίτο εμφανιζόμενο οίστρο, σε ηλικία ημερών, με σωματικό βάρος κιλών και πάχος υποδόριου λίπους χιλιοστών (Close et al., 1985). Τα οστά των νεαρών ζώων είναι ελαφρύτερα και λιγότερο ανθεκτικά από αυτά των ενηλίκων (Geissemann et al., 1998) και θα πρέπει τόσο στον πρώτο, όσο και στους επόμενους δύο αναπαραγωγικούς κύκλους, να λαμβάνεται μέριμνα για την αύξηση του βάρους και της αντοχής τους (Boyd et al., 2000). Σημαντικό είναι επίσης την περίοδο αυτή η αποφυγή δημιουργίας παχύσαρκων ή ισχνών συών. Η υπερβολική παροχή ενέργειας τη περίοδο αυτή έχει σαν αποτέλεσμα την παχυσαρκία, που οδηγεί σε μειωμένη λήψη τροφής στην επερχόμενη γαλουχία και στην υπερβολική απώλεια βάρους κατά την διάρκειά της (Lodge et al., 1966 Sinclair et al., 1998). Αντίθετα, οι υπερβολικά ισχνές σύες αντιμετωπίζουν προβλήματα στον τοκετό και έχουν μειωμένη γαλακτοπαραγωγή, με ότι αυτό συνεπάγεται για τις ίδιες και τα νεογέννητά τους (Baker et al., 1969). 2.2 Περίοδος πρώτης γαλουχίας Την πλέον σημαντική φάση του αναπαραγωγικού κύκλου της συός, αποτελεί η περίοδος της γαλουχίας των χοιριδίων, ιδιαίτερα για τις πρωτότοκες. Η διάρκεια της περιόδου γαλουχίας, η μεταβολή του σωματικού βάρους των συών και ο ρυθμός αύξησης, καθορίζουν τις αντίστοιχες διατροφικές ανάγκες των συών (NRC, 1998,2012). Την περίοδο της γαλουχίας, γίνεται σε μεγάλο βαθμό καταβολισμός των σωματικών αποθεμάτων της συός, προκειμένου να καλυφθούν οι αυξημένες διατροφικές ανάγκες της (Scams et al., 1999). 26

28 Οι ορμονικές μεταβολές της συός την περίοδο αυτή (FSH,LH, ινσουλίνη), σε συνδυασμό με το οξειδωτικό στρες που υφίσταται ο οργανισμός (Berchieri et al., 2010), την καθιστούν πρότυπο καταβολικής καταστάσεως (Barracos, 2006 Prunier and Quesnel, 2000). Κατά τη διάρκεια της γαλουχίας, οι σύες πρέπει να καλύψουν τις ανάγκες για την συντήρηση και τη σωματική τους ανάπτυξη (Cole, 1990), την ανάπτυξη του μαστού (Kim et al., 1999) και την γαλακτοπαραγωγή (Revell et al., 1998b Jones and Stahly, 1999). Η μειωμένη λήψη τροφής δυσχεραίνει την κάλυψη των αναγκών αυτών εκθέτοντας τα ζώα σε αρνητικό ενεργειακό και πρωτεϊνικό ισοζύγιο (Williams, and Mullan, 1989). To καταβολικό αυτό προφίλ των ζώων επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο λόγω και διαφόρων εξωγενών δυσμενών καταστάσεων και παραγόντων καταπόνησης, όπως ακατάλληλη θερμοκρασία περιβάλλοντος (Berchieri et al., 2010). 3. Γαλακτοπαραγωγική ικανότητα των συών Η γαλακτοπαραγωγική ικανότητα των συών, καθορίζεται σε σημαντικό βαθμό από το γενετικό δυναμικό και τη διατροφή τους (Tri-State Swine Nutrition Guide, 1998). Ωστόσο και άλλοι παράγοντες που σχετίζονται τόσο με τη σύ, όσο και εξωγενείς, επηρεάζουν την πορεία της γαλακτοπαραγωγής και θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Το περιβάλλον διαβίωσης (θερμοκρασία, υγρασία, μέθοδος σταβλισμού, ενοχλήσεις, εξοπλισμός, κλπ.), η ποιότητα και η ποσότητα του καταναλισκόμενου νερού, η σωματική διάπλαση της συός (Pluske et al., 1998), το μέγεθος της τοκετοομάδας (King et al., 1989 Sauber et al., 1994), η απώλεια σωματικού βάρους της συός κατά τη διάρκεια της γαλουχίας (Ball et.al., 2008), ο αριθμός του τοκετού (Aherne and Williams, 1992), η φυλή (Ball et.al., 2008), αλλά και η κατάσταση υγείας της συός είναι μερικοί από τους παράγοντες αυτούς. 4. Κατανάλωση τροφής των συών κατά την περίοδο της γαλουχίας Από τα προαναφερθέντα σχετικά με τον προσδιορισμό των αναγκών σε ενέργεια, πρωτεΐνες και αμινοξέα, είναι φανερό ότι με τις συνήθεις συνθέσεις των σιτηρεσίων και ανάλογα με το ενεργειακό και πρωτεϊνικό περιεχόμενο τους, η ποσότητα της καταναλισκόμενης τροφής είναι αυτή που καθορίζει τον βαθμό κάλυψης των αναγκών των 27

29 συών. Οι παράγοντες που επιδρούν στην ποσότητα της τροφής που καταναλώνεται από τις σύες, μπορούν να ταξινομηθούν σε τρείς κύριες κατηγορίες, που αφορούν την σύ (σωματικό βάρος και σύσταση του, μέγεθος τοκετοομάδας, αριθμός τοκετού, γενότυπος), το περιβάλλον διαβίωσης και τη διαχείριση (θερμοκρασία, ποιότητα αέρα, διάρκεια γαλουχίας, πυκνότητα πληθυσμού, κατάσταση υγιεινής, διαθεσιμότητα νερού, συχνότητα ταϊσμάτων) και τέλος το σιτηρέσιο (πεπτικότητα, σύνθεση, ενεργειακή πυκνότητα, ισορροπία πρωτεϊνών και αμινοξέων) (Revell and Williams, 1993). Αμέσως μετά τον τοκετό, η ποσότητα της τροφής που μπορεί να καταναλώσει η συς είναι εξαιρετικά μειωμένη, ιδιαίτερα στα βελτιωμένα και υψηλών αποδόσεων ζώα (Whittemore, 1996). Στη συνέχεια η ποσότητα αυξάνεται μέχρι να φτάσει στο μέγιστο τη δεύτερη ή τρίτη εβδομάδα μετά τον τοκετό (Koketsu et al., 1996). Σε μελέτες κατανάλωσης τροφής αναφέρεται ότι το μέγιστο της κατανάλωσης παρατηρείται την 4 η εβδομάδα, ενώ τις προηγούμενες, η κατανάλωση τροφής αντιστοιχεί στο 65%, 85% και 95% του μέγιστου (Pettigrew et al., 1986), με τις πρωτότοκες σύες να καταναλώνουν έως 15% λιγότερη τροφή (NRC, 1998). Επιπλέον συνίσταται ο περιορισμός της χορηγούμενης ποσότητας τροφής τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό για την καλύτερη προσαρμογή του πεπτικού συστήματος στο νέο σιτηρέσιο (Dourmad, 1991) και την αποφυγή του συνδρόμου μαστίτιδας-μητρίτιδας αγαλαξίας (Neil, 1996 Noblet et al., 1998). Η αύξηση της κατανάλωσης τροφής την περίοδο της γαλουχίας ακολουθεί την πορεία της γαλακτοπαραγωγής, αφού το 70% των ενεργειακών αναγκών που απαιτείται για την κάλυψη της γαλακτοπαραγωγής καλύπτεται από την τροφή (Aherne and Williams, 1992). Κατά τις πρώτες τουλάχιστον δύο εβδομάδες της γαλουχίας οι ενεργειακές ανάγκες καλύπτονται και από την κινητοποίηση των σωματικών αποθεμάτων. Η συς χάνει βάρος, το οποίο όμως μερικώς αναπληρώνει στην συνέχεια των επόμενων συνήθως δύο, των συνολικά τεσσάρων συνήθως εβδομάδων γαλουχίας (Revell and Williams, 1993). Η διατροφή κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, επιδρά στο σωματικό βάρος και τη σύνθεση του σώματος των συών, που καθορίζουν την κατανάλωση της τροφής κατά την περίοδο της γαλουχίας. Υψηλά επίπεδα διατροφής κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, προκαλούν στην επερχόμενη περίοδο γαλουχίας, χαμηλότερη κατανάλωση τροφής και μεγαλύτερη κινητοποίηση σωματικών αποθεμάτων για την κάλυψη των αναγκών γαλακτοπαραγωγής (Mullan and Williams, 1989 Yang et al., 1989 Dourmad, 1991 Weldon 28

30 et al., 1994 Xue et al., 1997 Revell et al., 1998). Επίσης, η αρνητική επίδραση του αυξημένου σωματικού βάρους κατά την εγκυμοσύνη στη λήψη τροφής (O Grady et al., 1985 Williams and Smits, 1991 Weldon et al., 1994) είναι μικρότερη από αυτή που έχει το αυξημένο υποδόριο λίπος της συός (Dourmad, 1991 Williams and Smits, 1991 Revell et al., 1998). Το μέγεθος της τοκετοομάδας, επιδρά στην κατανάλωση τροφής έμμεσα, μέσω της αυξημένης γαλακτοπαραγωγής που παρατηρείται στα ζώα με μεγαλύτερες τοκετοομάδας (Auldist and King, 1995 Toner et al., 1996 Auldist et al., 1998 Revell et al., 1998). To μέγεθος της τοκετοομάδας για το οποίο παρατηρείται μέγιστη κατανάλωση τροφής από την σύ προσδιορίστηκε στα 14 χοιρίδια (Ο Grady et al., 1985). Ωστόσο, άλλοι ερευνητές δεν διαπίστωσαν συσχετισμό του μεγέθους της τοκετοομάδας και της κατανάλωσης τροφής, σε μελέτες συών με 6, 8, 10, 12 και 14 χοιρίδια με περιορισμό όμως της μέγιστης κατανάλωσης τροφής στα 5 κιλά την ημέρα (Auldist et al., 1998). Οι Eissen et al.,(2000), θεωρούν ότι σε σύες με σχετικά μικρού μεγέθους τοκετοομάδες, η αύξηση των χοιριδίων οδηγεί τελικά σε μεγαλύτερη αύξηση στην κατανάλωση τροφής. Η ποσότητα της τροφής που καταναλώνουν οι σύες κατά την περίοδο της γαλουχίας συσχετίζεται άμεσα με τον αριθμό του τοκετού, καθώς αυτή αυξάνεται όσο περισσότερους τοκετούς έχει το ζώο στο ενεργητικό του, σε ποσότητες από 0,73 kg την ημέρα για κάθε τοκετό, από τον πρώτο έως τον έβδομο, κατά τους O Grady et al., (1985), έως 0,81 kg την ημέρα από τον πρώτο έως τον ένατο τοκετό σύμφωνα με τον Mahan, (1998). Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό, τόσο στην αύξηση του αριθμού των χοιριδίων με την αύξηση των τοκετών, όσο και στην αύξηση των ενεργειακών αναγκών συντήρησης της συός, εξαιτίας της αύξησης του σωματικού της βάρους με την πάροδο της ηλικίας (O Grady et al., 1985 Koketsu et al., 1996). Ο γενότυπος επίσης των ζώων φαίνεται πως επιδρά στην κατανάλωση τροφής και καθώς η κληρονομικότητα αυτού του χαρακτηριστικού είναι 0,19 (Van Erp et al., 1998), η γενετική επιλογή μπορεί να την επηρεάσει. Έτσι, ζώα επιλεγμένα για χαμηλή κατανάλωση τροφής κατά την φάση της ανάθρεψης, σε σχέση με άλλα υψηλής κατανάλωσης την ίδια περίοδο, κατανάλωναν σημαντικά λιγότερη τροφή στην περίοδο της γαλακτοπαραγωγής τους (Kerr and Cameron, 1996). Αναφορικά με τις φυλές των χοίρων έχουν παρατηρηθεί 29

31 διαφορές στην κατανάλωση τροφής. Οι σύες της φυλής Meishan καταναλώνουν περισσότερη τροφή από αυτές των Large White και Landrace (Sinclair et al., 1998), ενώ οι σύες της φυλής Hamshire περισσότερη από αυτές της Yorkshire (Grandhi, 1997). H επίδραση της θερμοκρασίας στην κατανάλωση της τροφής την περίοδο αυτή, είναι σημαντική, εξ αιτίας και των ιδιαίτερων συνθηκών στους θαλάμους τοκετούγαλουχίας. Συγκεκριμένα, ενώ για τη σύ το ανώτατο κρίσιμο θερμοκρασιακό όριο είναι 22 0 C, τα χοιρίδια έχουν ανάγκη θερμοκρασίας μεγαλύτερης των 30 0 C (Black et al., 1993). Έτσι, εάν η θερμοκρασία των θαλάμων αυξηθεί πάνω από το ανώτατο όριο για τη σύ, ο μόνος τρόπος να κρατήσει σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος της, είναι να αυξήσει την αποβολή θερμότητας και να μειώσει την παραγωγή της, μειώνοντας την κατανάλωση τροφής (Williams, 1998). Έχει παρατηρηθεί μείωση της κατανάλωσης τροφής έως 40% σε αύξηση της θερμοκρασίας από 18 σε 28 0 C και έως 43% σε αύξηση από 20 σε 30 0 C (Black et al., 1993 Messias de Braganca et al.,1998).tαυτόχρονα, παρατηρείται μείωση της γαλακτοπαραγωγής, λόγω της μείωσης της ροής του αίματος προς το μαστό και τα άλλα όργανα, προκειμένου να αυξηθεί η κυκλοφορία στο δέρμα για τη μεγαλύτερη αποβολή θερμότητας (Black et al., 1993). 30

32 Β. ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΣΥΩΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΓΑΛΟΥΧΙΑΣ 1. Ανάγκες σε ενέργεια και πρωτεΐνες Σημαντικό ρόλο στην γαλακτοπαραγωγή αλλά και γενικότερα των αποδόσεων των συών, παίζει το μοντέλο διατροφής που εφαρμόζεται στην εκτροφή και πιο συγκεκριμένα η ποσότητα, η ποιότητα και η μορφή της χορηγούμενης τροφής, καθώς και η σύνθεση του σιτηρεσίου. Για την κατάρτιση των σιτηρεσίων γαλουχίας, λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των ζώων, καθώς και το γεγονός ότι η ποσότητα της τροφής που καταναλώνεται είναι γενικά ανεπαρκής για την κάλυψη των αναγκών την περίοδο αυτή (Noblet et al., 1990). Η κατάρτιση των κατάλληλων σιτηρεσίων πρέπει να στηρίζεται στον υπολογισμό των αναγκών των ζώων σε βασικά θρεπτικά συστατικά, ενέργεια, πρωτεΐνες και αμινοξέα. Αυτό δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο να επιτευχθεί, καθώς η ποσότητα του παραγόμενου γάλακτος, η ποσότητα της καταναλισκόμενης τροφής, η απώλεια του σωματικού βάρους και η περιεκτικότητά αυτού σε λίπος και πρωτεΐνες, αλλά και η αύξηση του βάρους της τοκετοομάδας, αποτελούν ατομικά χαρακτηριστικά που μεταβάλλονται συνεχώς (Ball et al., 2008). Η ενέργεια που απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών των συών την περίοδο αυτή, προσδιορίζεται από τις ανάγκες συντήρησης των ζώων σε θερμοουδέτερο περιβάλλον, καθώς και από τις ανάγκες σε θερμοκρασίες ανώτερες ή κατώτερες της θερμοουδέτερης ζώνης, από τις ανάγκες για γαλακτοπαραγωγή, αλλά και από αυτές που απαιτούνται για την ανάπτυξη του σώματος και του μαστού (Pattience, 1996). Σε θερμοκρασίες κάτω από την κρίσιμη κατώτερη θερμοκρασία, οι ανάγκες μεταβάλλονται. Συγκεκριμένα, η κατώτερη κρίσιμη θερμοκρασία προσδιορίζεται στους 16 ο C για ομαδικό σταβλισμό και 20 ο C για ατομικό (Verstegen et al., 1985). Τα θερμοκρασιακά αυτά μεγέθη έχουν ιδιαίτερη σημασία, με δεδομένο ότι για κάθε μεταβολή θερμοκρασίας κατά 1 0 C κάτω από την κατώτερη κρίσιμη θερμοκρασία, απαιτούνται επιπλέον 4-5 Kcal DE/Kg ΣΒ 0,75 την ημέρα (Verstegen et al., 1973 ARC, 1981). Οι προσδιοριζόμενες ανάγκες συντήρησης στο στάδιο αυτό διαφέρουν στις διάφορες πειραματικές μελέτες, παρουσιάζοντας ένα μεγάλο εύρος τιμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ARC (1981), αυτές ανέρχονται σε 109 Kcal ME/Kg ΣΒ 0,75 την ημέρα (ή 458 Kj ME/Kg ΣΒ 0.75 ). 31

33 Αν και σε μεταγενέστερες μελέτες των Close et al. (1985), Williams et al. (1985) και Yang et al., (1989), σε γενικές γραμμές τα στοιχεία αυτά συμφωνούν, οι Noblet et al. (1990) αναφέρουν διαφορές της τάξεως έως και 5%. Τα στοιχεία του NRC (1998) προσδιορίζουν τις ανάγκες σε 106 Kcal ME/Kg ΣΒ 0.75, περίπου ίσες με αυτά του ARC (1981). Κατά άλλους μελετητές, οι ανάγκες συντήρησης είναι 110 Kcal ME/Kg ΣΒ 0.75 (Noblet and Etienne, 1987). Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι τα στοιχεία αυτά, βασίστηκαν σε μελέτες όπου διέφεραν το φυσιολογικό στάδιο των ζώων των πειραματισμών, ο αριθμός του τοκετού, η προσλαμβανόμενη ενέργεια, οι συνθήκες σταβλισμού, καθώς και ο έλεγχος της θερμοκρασίας περιβάλλοντος, παράγοντες ικανοί να επηρεάσουν τα σχετικά αποτελέσματα (Ball et al., 2008). Σύμφωνα τέλος με πρόσφατες μελέτες σε ζώα υψηλών αποδόσεων και ρυθμού ανάπτυξης (Samuel et al., 2007c), στα οποία χορηγήθηκαν σιτηρέσια με επίπεδα ενέργειας περίπου όσο οι ανάγκες συντήρησής τους ή και διπλάσια από αυτές, οι ανάγκες συντήρησης υπολογίστηκαν σε 515 και 495 Kj ME/Kg ΣΒ 0.75 αντίστοιχα. Με το δεδομένο ότι οι γενετικά βελτιωμένες σύες εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά μυϊκού ιστού και μικρότερα λίπους, πολλοί μελετητές ισχυρίζονται ότι ο εκθέτης 0,75 θα πρέπει να αναθεωρηθεί προς τα κάτω, στο 0,6116 (Samuel et al., 2007d), αφού απαιτείται περισσότερη ενέργεια για την παραγωγή ενός κιλού μυϊκού ιστού από όση για ένα κιλό λίπος (Rivera-Ferre et al., 2006). Η τιμή αυτή πλησιάζει κατά πολύ το 0,60 που χρησιμοποιείται στους παχυνόμενους χοίρους (Noblet et al., 1991). Με βάση τα δεδομένα αυτά, οι ανάγκες είναι περίπου 14% μεγαλύτερες από αυτές που προτείνει το NRC (1998). Για τον προσδιορισμό των ενεργειακών αναγκών γαλακτοπαραγωγής, επίσης λαμβάνεται υπόψη ότι το ενεργειακό περιεχόμενο του γάλακτος είναι Kcal DE/Kg (Verstegen and Den Hartog, 1989) και ότι για κάθε κιλό αύξησης σωματικού βάρους της τοκετοομάδας απαιτούνται 4 κιλά γάλακτος (Whittemore and Morgan, 1990). Η ακρίβεια αυτής της μεθόδου, με βάση την αύξηση του σωματικού βάρους της τοκετοομάδας, για την εκτίμηση της γαλακτοπαραγωγής και τον προσδιορισμό των ενεργειακών αναγκών της συός είναι μικρή (R 2 =0,50) (Lewis et al., 1978). Η ακρίβεια ωστόσο αυξάνεται, όταν η αύξηση βάρους της τοκετοομάδας, συσχετιστεί κυρίως με τη συνολικά παραγόμενη πρωτεΐνη στο γάλα και την περιεχόμενη σε αυτό ενέργεια, παρά με την ποσότητά του (Noblet and Etienne, 1989). 32

34 Η αύξηση του βάρους της τοκετοομάδας δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένη σε όλη την διάρκεια της περιόδου γαλουχίας, με αποτέλεσμα οι ενεργειακές ανάγκες γαλακτοπαραγωγής της συός να μεταβάλλονται. Έτσι την πρώτη εβδομάδα πραγματοποιείται το 18% της συνολικής αύξησης βάρους της τοκετοομάδας, τη δεύτερη το 24%, την τρίτη το 30% και την τέταρτη το 28% (Mullan et al., 1993). Επομένως, αν με βάση τα στοιχεία αυτά, μία τοκετοομάδα των δέκα χοιριδίων έχει αύξηση βάρους 130, 190, 260, 275 gr/χοιρίδιο/ημέρα την 1 η, 2 η, 3 η και 4 η εβδομάδα αντίστοιχα, τότε το παραγόμενο γάλα για τις αντίστοιχες εβδομάδες γαλουχίας θα πρέπει να υπολογιστεί σε 5,2, 7,6, 10,4, 11,0 kg/συ/ημέρα (Whittemore and Morgan, 1990). Από τα παραπάνω, καθώς και από το γεγονός ότι η γενετική βελτίωση οδηγεί σε μεγαλύτερες τοκετοομάδες, ταχύτατα αναπτυσσόμενων χοιριδίων, γίνεται εύκολα αντιληπτή η σπουδαιότητα της ενέργειας της τροφής στην εξέλιξη της γαλακτοπαραγωγής. Οι ανάγκες σε πρωτεΐνες για την συντήρηση των συών στη φάση αυτή, εξαρτώνται από το ποσοστό των πρωτεϊνών επί του συνόλου του σωματικού βάρους, που κυμαίνεται μεταξύ 14-17% του Σ.Β και κατά μέσο όρο 15% (Patience, 1996). Οι ανάγκες σε πρωτεΐνες για συντήρηση, έχουν υπολογιστεί από 55 έως 133 gr/ημέρα, λαμβάνοντας υπόψη την ποσότητα πρωτεϊνών του σώματος σε ζώα με 1 έως 5 τοκετούς, που υπολογίζεται σε 16,6, 27,7, 35,5, 40,1, και 42,5 κιλά αντίστοιχα. Οι τιμές αυτές εξαρτώνται βέβαια και από τον γενότυπο, το συνολικό βάρος και άλλους ατομικούς παράγοντες των ζώων (Yang et al., 1989), θεωρώντας παράλληλα ότι δεν υπάρχει κινητοποίηση σωματικών αποθεμάτων για την κάλυψη αναγκών γαλακτοπαραγωγής. Έτσι αναφέρονται ανάγκες 2,38 gr πεπτής πρωτεΐνης/kg ΣΒ 0.75 την ημέρα ( Mullan et al., 1993) έως και 0,64 gr πεπτής πρωτεΐνης /Kg ΣΒ 0,75 την ημέρα (ARC, 1981). Για τις ανάγκες σε πρωτεΐνες που απαιτούνται για την παραγωγή του γάλακτος των συών κατά την περίοδο της γαλουχίας, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το γάλα έχει 5,7% πρωτεΐνες και ότι η απόδοση μετατροπής της πεπτής πρωτεΐνης τροφής σε πρωτεΐνη γάλακτος δεν υπερβαίνει το 70% (Patience, 1996). Έτσι οι ανάγκες σε πρωτεΐνη για την παραγωγή του γάλακτος, θεωρητικά, μπορούν να υπολογιστούν σε 81 gr πεπτών πρωτεϊνών ή σε 100 gr ολικών πρωτεϊνών τροφής, για κάθε κιλό παραγόμενου γάλακτος. 33

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: Οργάνωση Και Διαχείριση Χοιροτροφικών Εκμεταλλεύσεων Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ: Πλιάτσικας Θεοφάνης

Διαβάστε περισσότερα

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Protecure Endosan Protecure και Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Τα νέα ϖροβιοτικά, Protecure και Endosan, ϖεριέχουν καλλιέργειες µικροοργανισµών γαλακτικού οξέος, είναι φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο

Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας. Κατάλληλο ζωϊκό κεφάλαιο Α Γ Ρ Ι Ν Ι Ο Υ Πρόκληση για κάθε εκτροφή προβάτων αποτελεί: Η αύξηση της γαλακτοπαραγωγής Η μείωση του κόστους παραγωγής Η αύξηση της κερδοφορίας Πως αντιμετωπίζουμε αυτήν την πρόκληση; Κατάλληλο ζωϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική προβατοτροφία

Βιολογική προβατοτροφία Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. Η υπερβολική συγκέντρωση της εντατικής κτηνοτροφίας σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με την αύξηση του μεγέθους των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ ( ΟΡΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ) Από τα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων

Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Διατροφή γαλακτοπαραγωγών προβάτων Γεώργιος I. Αρσένος Επίκουρος Καθηγητής Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γιατί είναι σημαντική η Διατροφή... Καθορίζει την παραγωγικότητα 50

Διαβάστε περισσότερα

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3)

Οδικα οχήματα. Μονάδα : Χιλιάδες. Drill Down to Area. Μηχανοκίνητο όχημα για μεταφορά προϊόντων. Μοτοσικλέτες (>50cm3) Μονάδα : Χιλιάδες Αυστρία 1978 661.30 2,040.10 8.40 162.40 84.00 3,188.00 208.40 1,139.30 315.70 1979 594.60 2,244.60 8.70 172.50 87.20 3,343.90 179.10 1,090.50 323.60 1980 37.30 2,301.90 9.00 183.70 91.00

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία)

ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ 2013 (προσωρινά στοιχεία) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 30 Σεπτεµβρίου 2014 ΑΦΙΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΚΑΜΠΙΝΓΚ: ΕΤΟΥΣ (προσωρινά στοιχεία) Από

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Σημασία Μέσο συντήρησης, αύξησης, κυοφορίας, γαλακτοπαραγωγής Άμυνα οργανισμού Το σημαντικότερο στοιχείο της εκτροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012.

Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. Αθήνα, 3/12/2013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) ανακοίνωσε σήμερα τα αποτελέσματα της έρευνας PISA 2012. 1 PISA 2012 ΜΕΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΧΩΡΩΝ/ΟΙΚΟΝΟΜΙΩΝ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΛΤΑ Πηγή: Ευρυδίκη (2011a, 2012) ΔΙΔΑΚΤΡΑ ΦΟΙΤΗΣΗΣ ΣΤΟΝ 2 Ο ΚΥΚΛΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ποσοστό φοιτητών που πληρώνουν δίδακτρα για φοίτηση στον 2 o κύκλο σπουδών 13,8% Κανένας δεν πληρώνει ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ 31,0% Όλοι πληρώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑΔΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑΔΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΩΣΗ ΦΥΛΗΣ ΧΟΛΣΤΑΙΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Γεωτεχνική Υπηρεσία και Υπηρεσία Πληροφορικών Συστημάτων ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΓΕΛΑΔΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα οικονομική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4ΑΛΨ46ΨΧΞΧ-Ν ΑΔΑ:

ΑΔΑ: 4ΑΛΨ46ΨΧΞΧ-Ν ΑΔΑ: ΑΔΑ: ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟΔΙΑ Δ/ΝΣΗ:ΕΝΙΑΙΑΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ Αθήνα, 01 /02/2011 & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αριθ. Πρωτ.:8389 ΔΗΜΟΣΙΟ ΠΡΟΣ: Ως Πίνακα Διανομής ΚΟΙΝ: Ως Πίνακα Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΜΑ: «Οδηγίες εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΖΩΩΝ ΝΕΑΣ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑΣ Πτυχιακή εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι γενότυποι και για ποιο σύστημα εκτροφής; Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης, Λέκτορας Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης

Ποιοι γενότυποι και για ποιο σύστημα εκτροφής; Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης, Λέκτορας Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης Ποιοι γενότυποι και για ποιο σύστημα εκτροφής; Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης, Λέκτορας Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Θεσσαλονίκης Συστήματα εκτροφής Συστήματα εκτροφής Μετακινούμενα ποίμνια νομαδικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012

ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 2012 ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ B ΤΡΙΜΗΝΟ 20 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 20 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...3 2. Εξέλιξη ευρυζωνικών γραμμών...4 3. Πορεία σύγκλισης με τη υπόλοιπη Ευρώπη...4 4. Ανάλυση με βάση τον τύπο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Συμπόσιο To E.M.Π. στην πρωτοπορία της έρευνας και της τεχνολογίας Αθήνα, 4 Δεκεμβρίου 2007 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γ. Κανελλαΐδης, Ι. Γκόλιας, Γ. Γιαννής,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Στις ερωτήσεις που σημειώνονται με αστερίσκο πρέπει να δοθεί οπωσδήποτε απάντηση. 1. ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΣΑΣ 1.1 Είστε εγκατεστημένος/η στην παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΩΝ (σε τόνους)

ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΩΝ (σε τόνους) ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΡΕΑΤΟΣ Παραγωγή, Αγορά, Εξωτερικό εμπόριο ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΕΑΤΟΣ Το 2013, η ισπανική παραγωγή χοιρινού κρέατος έφθασε τα 3,44 εκατομμύρια τόνους και ο αριθμός των σφαγέντων ζώων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ και ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ Η αξιοποίηση των υποπροϊόντων τους μια σπουδαία ευκαιρία για την ελληνική κτηνοτροφία Γεώργιος Ε. Βαλεργάκης Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007

Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 ΔΜ 2-2 Γ` ΣΔΠ Σελ. 1 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ επε. (GR-BIO-02) Π Ρ Ο Δ Ι Α Γ Ρ Α Φ Ε Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑΣ Σύμφωνα με: Τους Καν. (ΕΚ) 889/2008 & 834/2007 «Φυσιολογική» επε Εθνικής Αντίστασης 66, Αλεξάνδρεια 59300,,

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

Ζωοτροφές ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.

Ζωοτροφές ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. Ζωοτροφές ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. Λεωφ. Εθνάρχου Βενιζέλου 40, Σούδα 73200, τηλ. 2821081380, fax 2821089898, http://www.mills.gr e-mail: info@mills.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΙΓΟ-ΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΗ ΒΙΟΠΡΟΒ 14 ΓΙΑ ΓΑΛΑΚΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΓΑΛΟΥΠΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ ΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η συγκέντρωση της τουριστικής ζήτησης σε λίγους μήνες του έτους Μέτρηση Εποχικότητας Διανυκτερεύσεις Αφίξεις Δαπάνες Δείκτες Συγκέντρωσης Herfindahl - Hirschman

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα

Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα Επενδύσεις στον Πρωτογενή Τομέα... Επενδυτικός Οδηγός Μονάδας Εκτροφής Αιγοπροβάτων - Αξιοποιήστε την πλούσια Ελληνική Γή. - Παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας - Εκσυγχρονισμός των παραδοσιακών μεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις της Β. Ελλάδος Ο Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος επεξεργάζεται και εκδίδει κάθε δύο χρόνια τον Κατάλογο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος, έναν πλήρη οδηγό των παραγωγικών, µεταποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών

Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Κλιµατική αλλαγή και ζωική παραγωγή Καθηγητής Γεώργιος Ζέρβας ιευθυντής Εργαστηρίου Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών Ο 20ος αιώνας, που χαρακτηρίζεται από την άκρατη

Διαβάστε περισσότερα

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo.

17, rue Auguste Vacquerie, 75116 Paris - Τηλέφωνο: 00331.47.20.26.60 - Φαξ: 00331.40.70.19.04 Ε-mail: ecocom-paris@mfa.gr - ambcomgr@yahoo. Η μπύρα στην αγορά της Γαλλίας ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Η μπύρα στην Γαλλία δεν είναι τόσο δημοφιλής όσο είναι ο οίνος. Το συγκεκριμένο ποτό δεν έχει την παράδοση και την φήμη που έχει σε άλλες ευρωπαϊκές

Διαβάστε περισσότερα

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013.

χώρας το δεκάμηνο του 2014 ξεπέρασαν το σύνολο των διανυκτερεύσεων ολόκληρου του έτους 2013. Σημαντική ήταν η αύξηση που παρουσίασε ο εισερχόμενος τουρισμός προς τη χώρα μας την τελευταία διετία (2013-2014), καθώς οι αφίξεις των αλλοδαπών τουριστών εκτιμάται ότι ξεπέρασαν το επίπεδο ρεκόρ των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ το 2013 Ατυχήματα στην Ελλάδα Σε 3.828 ανήλθε το 2013 ο αριθμός των ατυχημάτων από αυτοκίνητα με ξένες πινακίδες στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία Βασικά µεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ ιοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριµηνιαία ενηµέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Χειμώνας 2012-2013 ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ* * Οι τιμές ισχύουν μόνο για το πρατήριο του εργοστασίου

Χειμώνας 2012-2013 ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ* * Οι τιμές ισχύουν μόνο για το πρατήριο του εργοστασίου Χειμώνας 2012-2013 ΓΙΟΡΤΙΝΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ* * Οι τιμές ισχύουν μόνο για το πρατήριο του εργοστασίου H Eταιρία Η ιστορία της εταιρείας ΑΫΦΑ- ΝΤΗΣ, ξεκινάει το 1978 από ένα ορεινό χωριό της Αιτωλοακαρνανίας,

Διαβάστε περισσότερα

Φωτίου Βακάκη Δρος Γεωργοοικονομολόγου ΑΘΗΝΑ. Ιούνιος 2013. Prooptikes Xoireiou_kreatos_06_2013.doc -1-

Φωτίου Βακάκη Δρος Γεωργοοικονομολόγου ΑΘΗΝΑ. Ιούνιος 2013. Prooptikes Xoireiou_kreatos_06_2013.doc -1- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ Υφιστάμενη κατάσταση και προοπτικές (προσαρμογή, στα δεδομένα του 2012, του Άρθρου (61), που δημοσιεύτηκε, με τον ίδιο τίτλο, στο Περιοδικό Γεωργία/Κτηνοτροφία, Τεύχος 1, 2008. Αναρτήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011:

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ, 2011: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 2 / 11 / 2012 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2011 Οικονομική ανισότητα Από την Ελληνική Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται :

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται : PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι πρωτεΐνες είναι τάξη θρεπτικών υλών με ιδιαίτερη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς, γιατί αποτελούν την κύρια δομική ύλη τους. Περιεκτηκότητα μερικών τροφίμων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΣ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΣ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΔΗΛΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΣ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΤΗΛΕΦΩΝΟ/ΦΑΞ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ (ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ) Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Απογαλακτισμού χοιριδίων

Απογαλακτισμού χοιριδίων X ΙΝ OIΡ Α ΙΣ ΟΠ ΟΡΡ ΙΣΤΕ Σ 2910 Απογαλακτισμού χοιριδίων ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ: Αμινοξέα, Ανθρακικό ασβέστιο, Χλωριούχο νάτριο, Πρόμιγμα Βιταμινών Ιχνοστοιχείων, Φωσφ. μονασβέστιο, Οξυνιστές, Προβιοτικό, Χλ. xολίνη,

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων

Η διατροφή των μαθητών: Η περίπτωση των Ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων IHPCBG: Επένδυση για την υγεία και ευημερία των παιδιών σε Βουλγαρία και Ελλάδα IHPCBG: Investment in the health and the prosperity of the children in the Bulgarian Greek region 10-12 Οκτωβρίου 2013 Η

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιαν. - Σεπτεµβρίου 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιαν. - Σεπτεµβρίου 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ Πειραιάς, 23 Ιανουαρίου 2013 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιαν. - Σεπτεµβρίου 2012 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρο 2.1 Υδατοκαλλιέργεια. Συνοπτική παρουσίαση

Μέτρο 2.1 Υδατοκαλλιέργεια. Συνοπτική παρουσίαση Μέτρο 2.1 Υδατοκαλλιέργεια Συνοπτική παρουσίαση Δράσεις 1. Αύξηση της παραγωγικής ικανότητας λόγω κατασκευής νέων μονάδων. Ίδρυση νέων μονάδων ειδών εμπορικής αξίας εδώδιμων και μη. Αύξηση της δυναμικότητας

Διαβάστε περισσότερα

COSMOCERT A.E. Καμπούρογλου Δ. 25 ΤΚ 115 25 Αθήνα T +30 210-6712855 F +30 210-6712755 E info@cosmocert.gr W http://cosmocert.gr/

COSMOCERT A.E. Καμπούρογλου Δ. 25 ΤΚ 115 25 Αθήνα T +30 210-6712855 F +30 210-6712755 E info@cosmocert.gr W http://cosmocert.gr/ Σε συνδυασμό με αυτόν τον Πρακτικό Οδηγό θα πρέπει να έχετε διαβάσει και: 1. Τις Προδιαγραφές των Καν. (ΕΚ) 834/2007 και Καν. (ΕΚ) 889/2008 2. Τον Ειδικό Κανονισμό Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων Καταγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΚΛΕΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΘΑΝΙΟΥ ΠΡΟΣ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Βασιλική

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την ζωτικότητα των µοσχαριών. Τι µπορούµε να κάνουµε; Gert van Trierum International Dairy Topics Volume 5 Number 6 Denkavit Nederland BV, PO Box 5, 3780 BA Voothuizen, The Nederlands Βελτιώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη

Συνεχιζόμενη εκπαίδευση και δια βίου μάθηση στην Ε.Ε: θεώρηση των θεσμών και των πρακτικών στις χώρες μέλη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠANEΠΙΣΤΗMIO ΘEΣΣΑΛΟNIKHΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ TOMEAΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ. Κ. Ζαρίφης (208θ, ΠκΦ, τηλ: 2310997893, e mail: gzarifis@edlit.auth.gr) Π 1810

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα

Έρευνα για την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα για την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα 2012 Διατήρησε τη θερμοκρασία της κρεβατοκάμαρας στους 18 ο C Διατήρησε τη θερμοκρασία των υπόλοιπων χώρων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ *

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΒΡΩΣΙΜΩΝ ΕΛΙΩΝ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ * ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ * Διαπιστώσεις Διαπίστωση Ι: Ο όγκος και η αξία των εξαγωγών ελληνικών ελιών στην Ιαπωνία -αν και σε αυξητική πορεία την τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2012-13 Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας; Σταύρος Ιωαννίδης Ιωάννης Γιωτόπουλος Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές διαχείρισης για την μεγιστοποίηση του βάρους απογαλακτισμού.

Στρατηγικές διαχείρισης για την μεγιστοποίηση του βάρους απογαλακτισμού. Στρατηγικές διαχείρισης για την μεγιστοποίηση του βάρους απογαλακτισμού. J.C. Pinilla, DVM, MS; J. Geiger, DVM, MS; R.Kummer, DVN. PbD; J. Piva, DVM R. Schott, BSc; N. H. illiams, MS, PbD PIC USA, Hendersonville,

Διαβάστε περισσότερα

Γιδοτροφία, ο αναδυόμενος κλάδος της ελληνικής κτηνοτροφίας: αποτελέσματα από το ερευνητικό πρόγραμμα SOLID

Γιδοτροφία, ο αναδυόμενος κλάδος της ελληνικής κτηνοτροφίας: αποτελέσματα από το ερευνητικό πρόγραμμα SOLID Γιδοτροφία, ο αναδυόμενος κλάδος της ελληνικής κτηνοτροφίας: αποτελέσματα από το ερευνητικό πρόγραμμα SOLID Γεώργιος Ι. Αρσένος Αναπληρωτής Καθηγητής Δ/ντής Εργαστήριο Ζωοτεχνίας, Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες

Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Καταγραφή της Συνεχιζόμενης Οδοντιατρικής Εκπαίδευσης στις Ευρωπαϊκές Χώρες Α. Καβαδέλλα, Κ. Τσιχλάκης, Α. Κοσιώνη, Ι. Τζούτζας, J. Cowpe, A. Bullock Οδοντιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αθήνα Cardiff University,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί είναι θέμα παράδοσης...

Γιατί είναι θέμα παράδοσης... Γιατί είναι θέμα παράδοσης... ΜΥΛΟΙ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. Λεωφ. Εθνάρχου Βενιζέλου 40, Σούδα 73200, τηλ: 800-11-44555, 28210 81380, fax: 28210 89898, http://www.mills.gr e-mail: info@mills.gr Αιγο-Προβατοτροφές

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015

Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις. Αθήνα, Μάιος 2015 Η σημασία της καινοτομίας για μικρές επιχειρήσεις Αθήνα, Μάιος 2015 ΜΜΕ Σύνολο επιχειρήσεων (2011): 728.282 κατά μέσο όρο μικρότερες απ ότι απ ότι σε μεγάλες χώρες Μέγεθος εταιρειών μικρό: Ελλάδα / ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ Ο Συνεταιρισµός Το 2011 ιδρύθηκε ο Συνεταιρισµός «ΘΕΣγάλα-ΠΙΕς» από µια οµάδα αγελαδοτρόφων γαλακτοπαραγωγών. Σύντοµα, και µέσα από τη σκληρή δουλειά και το µεράκι των µελών

Διαβάστε περισσότερα

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία

) η οποία απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα και ένα ποσοστό σε αμμωνιακά ιόντα (NH + ). Αυτή η διαδικασία Ιδιότητες και αποτελέσματα UTEC 46 = Ο ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΤΥΠΟΣ ΓΙΑ ΥΨΗΛΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ Η Ουρία είναι ένα από τα πιο ευρέως διαδεδομένα αζωτούχα λιπάσματα, συνδυάζοντας τις υψηλές λιπαντικές μονάδες και την ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές

Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές 3η Ενότητα: «Αγορά Βιοκαυσίμων στην Ελλάδα: Τάσεις και Προοπτικές» Βιοκαύσιμα στην Ελλάδα, Εμπόδια και Προοπτικές Ηλίας Ντεμιάν Περιβαλλοντολόγος Ερευνητής ΙΟΒΕ Δομή παρουσίασης 1. Αποτύπωση της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+

Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+ Η Διεθνής Κινητικότητα στο πλαίσιο του Erasmus+ Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 5 Δεκεμβρίου 2014 Αθανάσιος Καυκαλίδης Υπεύθυνος για τη Διεθνή Κινητικότητα & τις Κεντρικές Δράσεις ΕRASMUS + Τομέας Ανώτατης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουάριος - Ιούνιος 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 23 Οκτωβρίου 2013

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουάριος - Ιούνιος 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 23 Οκτωβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 23 Οκτωβρίου 2013 ΑΦΙΞΕΙΣ ΜΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ: Ιανουάριος - Ιούνιος 2013 Από τα στοιχεία της Έρευνας Συνόρων που διενεργεί η ΤτΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΛΑΘΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ/-ΡΙΩΝ Η επαρκής πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών αποτελεί τη βάση της προσφοράς της διατροφής στην επιτυχία του αθλητή. Βασίλης Μούγιος Καθηγητής βιοχηµείας της άσκησης http://users.auth.gr/mougios

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 30 Σεπτεμβρίου 2014 ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνονται τα στατιστικά στοιχεία που αποτυπώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Health at a Glance: Europe 2010

Health at a Glance: Europe 2010 Health at a Glance: Europe 2010 Summary in Greek Περίληψη στα ελληνικά HEALTH AT GLANCE: EUROPE 2010 ISBN 978-92-64-090309 OECD 2010 1 Περίληψη Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο όσον

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο»

«Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο» «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο» Κτηνιατρική Σχολή Κτηνιατρική Επιστήμη και Επαγγελματική Σταδιοδρομία Εισηγητής: Ιωάννης Αντωνόπουλος, καθηγητής της Κτηνιατρικής Σχολής Κτηνιατρική Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ L 48/28 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 21.2.2013 ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 19ης Φεβρουαρίου 2013 για την εφαρμογή συντονισμένου προγράμματος με σκοπό να διαγνωστεί η συχνότητα δόλιων

Διαβάστε περισσότερα

Eλληνική χοιροτροφία:

Eλληνική χοιροτροφία: ΕΙ ΙΚΑ ΑΡΘΡΑ Eλληνική χοιροτροφία: Υφισταμένη κατάσταση και προοπτικές Δρ Φώτιος Βακάκης Γεωπόνος - Γεωργοοικονομολόγος Δ/νων Σύμβουλος της «Βακάκης & Συνεργάτες» ΑΕ - Σύμβουλοι για Αγροτική Ανάπτυξη 1.

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή προς τους κτηνοτρόφους...

Επιστολή προς τους κτηνοτρόφους... Επιστολή προς τους κτηνοτρόφους... Σύνδεση της έρευνας με τις ανάγκες των κτηνοτρόφων Δρ Σοφία Μπελιμπασάκη, Τακτική Ερευνήτρια Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών Θεσσαλονίκης Αγαπητέ Κτηνοτρόφε, Τον τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΧΥΜΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ESCAPE ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ Βασικές απαιτήσεις για τη διατροφή των αθλητών Τα τελευταία χρόνια οι αθλητικές επιδόσεις αυξάνονται αδιάκοπα. Η συνηθισμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια Ειδικό Παράρτημα B Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου 290 Β. Ανάλυση ανά περιφέρεια Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται η γεωγραφική διάσταση της διάρθρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Το Τμήμα Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Ο.Π.Ε.) ιδρύθηκε το 1927, ένα από τα 5 ιδρυτικά τμήματα του Α.Π.Θ. Το 1973 εξειδικεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET04: ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (κκαεπ) ανά Περιφέρεια και Νομό. H σκοπιμότητα του δείκτη έγκειται στο γεγονός ότι το κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

3.3.1. ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

3.3.1. ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ - ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ 3.3. ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ-ΕΞΑΓΩΓΕΣ Η περιγραφή του εισαγωγικού και εξαγωγικού profile της Κεντρικής Μακεδονίας δίνει ιδιαίτερα χρήσιµες πληροφορίες όταν τοποθετηθεί συγκριτικά µε την Αττική και το σύνολο των εισαγωγών-εξαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της υγείας του μαστού

Η σημασία της υγείας του μαστού Η σημασία της υγείας του μαστού y Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο κοινός γυναικείος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 1.1 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 411,000 θανάτους κάθε χρόνο. y Η σωματική άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα