Το Πολιτικό Βαρόμετρο της Public Issue,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το Πολιτικό Βαρόμετρο της Public Issue, 2004 2012"

Transcript

1 Το Πολιτικό Βαρόμετρο της Public Issue, Στις Συμπληγάδες των κομμάτων και της προπαγάνδας: Ένας απολογισμός, με αφορμή το 100 ο κύμα της έρευνας Των ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ και ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ 1 Εισαγωγή Τον περασμένο Μάρτιο, πραγματοποιήθηκε το 100 ο κύμα της μηνιαίας τηλεφωνικής έρευνας του Πολιτικού Βαρόμετρου (ΠΒ) 2, με βάση το οποίο η Public Issue καθιέρωσε το 2004, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, την «εκτίμηση εκλογικής επιρροής». Με αυτή την ευκαιρία επιχειρείται ένας απολογισμός της μεθοδολογίας, καθώς και των εκτιμήσεων που η εταιρεία δημοσιοποίησε, κατά τις διαδοχικές βουλευτικές εκλογικές αναμετρήσεις (Β2004, Β2007, Β2009). 3 Η Public Issue εγκαινίασε τη συστηματική παρακολούθηση της πρόθεσης ψήφου, με τη χρήση της τηλεφωνικής μεθόδου, στις αρχές εκείνου του έτους και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών (7/3/2004). Έκτοτε, το ΠΒ παρακολουθεί τη διαχρονική εξέλιξη των διαθέσεων του εκλογικού σώματος και έχει αποτυπώσει συστηματικά τις τάσεις της πολιτικής σκηνής, καλύπτοντας τρεις εκλογικούς κύκλους ( , , ). Το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που καλύπτει το ΠΒ, συμπίπτει ουσιαστικά με την περίοδο που μπορεί να περιγραφεί και ως «ύστερη Μεταπολίτευση». Μετά από μια οκταετία ( ), το ΠΒ της Public Issue έχει αναδειχθεί πλέον στο μακροβιότερο και συστηματικότερο ερευνητικό εργαλείο τηλεφωνικής έρευνας, για την αποτύπωση του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού κλίματος Καθιέρωση μέσα από αντιπαραθέσεις Η επιστημονική και δημοσιογραφική καθιέρωση του ΠΒ κάθε άλλο παρά ανώδυνη υπήρξε, το αντίθετο. Εξαρχής, βρέθηκε αρκετές φορές στο στόχαστρο δημοσιογραφικών επικρίσεων και πολιτικών επιθέσεων, που στόχο είχαν την απαξίωση και την αποδόμησή τόσο του εργαλείου, όσο και της ίδιας της εταιρείας. Η εξήγηση θα πρέπει να αναζητηθεί λιγότερο 1 Ο Γιάννης Μαυρής είναι πολιτικός επιστήµονας Ph.D, Πρόεδρος και ιευθύνων Σύµβουλος της Public Issue (www.mavris.gr). Ο Γιώργος Συµεωνίδης είναι µαθηµατικός M.sc, αναλυτής στατιστικών υποδειγµάτων της Public Issue. 2 Οι έρευνες πραγµατοποιούνται σε µηνιαία βάση από το 2004 για λογαριασµό, στην αρχή, του ραδιοφωνικού, στη συνέχεια και του τηλεοπτικού σταθµού ΣΚΑΪ, καθώς και της εφηµερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. 3 Η αποτίµηση των προβλέψεων που πραγµατοποίησε η εταιρεία στις υπόλοιπες εκλογικές αναµετρήσεις (δηµοτικές και νοµαρχιακές 2006, ευρωεκλογές 2009) αποτελεί αντικείµενο ξεχωριστής ανάλυσης, στο µέτρο που αυτές οι προβλέψεις δεν στηρίχθηκαν στα αποτελέσµατα του Βαρόµετρου. 4 Στην ιστορία των ελληνικών δηµοσκοπήσεων της µεταπολιτευτικής περιόδου, τόσο το (τακτικό ελληνικό) Ευρωβαρόµετρο, που διεξάγεται για λογαριασµό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το 1980, όσο και η έρευνα «Τάσεις» της MRB, που διεξάγεται, σε συνδροµητική βάση από το Νοέµβριο του 1987, αν και καλύπτουν µεγαλύτερη χρονική διάρκεια, αφενός στηρίζονται σε προσωπικές (face-to-face) συνεντεύξεις και αφετέρου πραγµατοποιούνται, σε εξαµηνιαία βάση. Επίσης, η «Έρευνα καταναλωτικής εµπιστοσύνης» του ΙΟΒΕ/DG ECFIN είναι µεν µηνιαία τηλεφωνική, αλλά περιλαµβάνει µόνον δείκτες καταναλωτικού κλίµατος. 1

2 στην υφιστάμενο οικονομικό ανταγωνισμό μεταξύ των εταιριών του κλάδου και περισσότερο στην άμεση εμπλοκή των δημοσκοπήσεων (και δημοσκόπων) στον κομματικό και πολιτικό ανταγωνισμό και τον πόλεμο της προπαγάνδας. «Πηγή του κακού» αποτέλεσε η αφετηριακή επιλογή της εταιρείας, η οποία έχει τηρηθεί απαρέγκλητα μέχρι σήμερα, να μην επιτρέψει την χειραγωγική χρήση των ερευνών της. Ας σημειωθεί, παρενθετικά, ότι αν και προϋπήρχε, η ανοικτά χειραγωγική χρήση των δημοσκοπήσεων, άνθησε κυρίως στην περίοδο διακυβέρνησης Κ.Σημίτη και έφθασε στο απόγειό της το 2004 (γράφημα 1 και Μαυρής 2006). 5 Ουσιαστικά, οι οποιεσδήποτε επιστημονικές και μεθοδολογικές καινοτομίες που αποπειράθηκε να εισάγει η εταιρεία στην εμπειρική πολιτική έρευνα δεν προκάλεσαν επιστημονική συζήτηση, ούτε έγιναν αντικείμενο καλόπιστης κριτικής. Η άμεση εμπλοκή των δημοσκοπήσεων στο πολιτικό παιχνίδι, (το τρίγωνο δημοσκοπήσεις, Μέσα, κόμματα), και ταυτόχρονα η σημαντική απουσία ακαδημαϊκής πολιτικής έρευνας δεν επέτρεψαν να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες, ούτως ώστε να υπάρξει μια γόνιμη επιστημονική συζήτηση. Δεν κατέστη δυνατή η ανάπτυξή της, μεταξύ των εταιριών του κλάδου ή και της ακαδημαϊκής κοινότητας, σχετικά με τα σημαντικά μεθοδολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η έρευνα κοινής γνώμης και γενικότερα η κοινωνική έρευνα στην Ελλάδα. Η τηλεφωνική μέθοδος και το... ντέρμπυ του 2007 Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατάστασης αποτελεί η διένεξη που υπήρξε, σχετικά με την τηλεφωνική μέθοδο. Αν και η τηλεφωνική μέθοδος αποτελεί εδώ και δύο δεκαετίες τον κανόνα στις δημοσκοπήσεις πρόθεσης ψήφου 6, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, η καθιέρωσή της στην Ελλάδα, για πρώτη φορά το 2004, προκάλεσε αδικαιολόγητα- σφοδρές αντιδράσεις και απροκάλυπτες επιθέσεις, που προήλθαν τόσο από στελέχη του (τότε κυβερνώντος) ΠΑΣΟΚ όσο και από τα (τότε φιλοκυβερνητικά) ΜΜΕ. Ως αιτιολογία για αυτές τις αντιδράσεις προβλήθηκε η «αναξιοπιστία» της τηλεφωνικής μεθόδου 7, έναντι της μέχρι τότε χρησιμοποιούμενης μεθόδου των προσωπικών συνεντεύξεων και κυρίως της γηγενούς πατέντας της «κάλπης». Μάλιστα, ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος Χρήστος Πρωτόπαπας επιτέθηκε ευθέως στην εταιρεία χαρακτηρίζοντας την τηλεφωνική μέθοδο «μεθοδολογικά αναξιόπιστη και πολιτικά επισφαλή» 8. 5 Αναλυτικά στοιχεία για τον «πόλεµο της προπαγάνδας» µέσω δηµοσκοπήσεων, µπορεί να αναζήτηση κάθε ενδιαφερόµενος/η στην ηλεκτρονική διεύθυνση: Ο αναγνώστης θα πρέπει να λάβει υπόψη του, ότι τα τεκµήρια προπαγανδιστικής χρήσης των δηµοσκοπήσεων που παρατίθενται, περιορίζονται ως προς δύο σηµεία: 1) Αφορούν, λόγω ευκολίας αναπαραγωγής τους, µόνον τον Τύπο, ενώ η τηλεόραση παίζει τον καθοριστικό ρόλο. 2) Προέρχονται µόνο από τον Τύπο της «ηµοκρατικής Παράταξης», αυτό όµως δεν σηµαίνει ότι παρόµοια χρήση δεν γίνεται και από Μέσα του συντηρητικού χώρου. 6 Είναι χαρακτηριστικό ότι, ήδη από το 1989, η εταιρεία Gallup εγκατέλειψε οριστικά την παλαιά µέθοδο των συνεντεύξεων πρόσωπο µε πρόσωπο, για να στραφεί αποκλειστικά στις τηλεφωνικές έρευνες,. 7 Μια σύντοµη παράθεση των πλεονεκτηµάτων και των µειονεκτηµάτων της τηλεφωνικής µεθόδου υπάρχει στο Μαυρής και Συµεωνίδης Βλέπε τα ντοκουµέντα της σχετικής αντιπαράθεσης, καθώς και τη θέση του ΣΕ ΕΑ, που έλαβε αποστάσεις από την εταιρεία, στο αφιέρωµα: «Η πολιτική αντιπαράθεση για τις δηµοσκοπήσεις στις εκλογές του 2004», στην ιστοσελίδα: 2

3 ΓΡΑΦΗΜΑ 1: Προπαγάνδα μέσω δημοσκοπήσεων στις εκλογές του Πως η διαφορά των πέντε μονάδων εμφανιζόταν ως ντέρμπυ ΓΡΑΦΗΜΑ 2: Προπαγάνδα μέσω δημοσκοπήσεων το Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, ωστόσο θα χάσει με μεγάλη διαφορά τόσο τις Δημοτικές/Περιφερειακές του Οκτωβρίου 2006, όσο και τις Βουλευτικές εκλογές του επόμενου έτους ΓΡΑΦΗΜΑ 3: Προπαγάνδα μέσω δημοσκοπήσεων στις εκλογές του Πως η διαφορά των τεσσάρων μονάδων εμφανιζόταν τώρα ως ισοπαλία 3

4 Αξίζει να αναφερθεί, ότι στη συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση, οι υπόλοιπες εταιρείες δημοσκοπήσεων (με εξαίρεση την RASS) έμειναν, κατά κανόνα, προσκολλημένες στη χρήση της μεθόδου των προσωπικών συνεντεύξεων. Όμως, μετά τις εκλογές του 2004, η επιτυχία της Public Issue στην πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος έγινε αφορμή να καμφθούν οι όποιες ενστάσεις και να εδραιωθεί η τηλεφωνική μέθοδος. Γεγονός, που με τη σειρά του οδήγησε σταδιακά το σύνολο των εταιρειών του κλάδου να την υιοθετήσει, σε αντίθεση με τις εντονότατες ενστάσεις, που είχαν εκφρασθεί αρχικά, ακόμη και από τους εκπροσώπους του κλάδου (ΣΕΔΕΑ). Οι επιθέσεις κατά της εταιρείας και της μεθοδολογίας που χρησιμοποίησε συνεχίστηκαν αμείωτες, κατά τη διάρκεια του επόμενου εκλογικού κύκλου, Η εταιρεία βρέθηκε τώρα στο στόχαστρο, διότι οι τάσεις του εκλογικού σώματος εξακολουθούσαν να ευνοούν την κυβέρνηση της ΝΔ και δεν είχαν μεταβληθεί, ακόμη, προς όφελος του ΠΑΣΟΚ. Είναι από αυτήν την άποψη χαρακτηριστική η προπαγανδιστική εκστρατεία, με στόχο να «αλλάξει το κλίμα» υπέρ του ΠΑΣΟΚ, ήδη από την άνοιξη του 2006 (γράφημα 2). Η εκστρατεία ατόνησε, μετά το δυσμενές για την αντιπολίτευση εκλογικό αποτέλεσμα των Δημοτικών/Νομαρχιακών εκλογών του φθινοπώρου 2006, για να επαναληφθεί, ωστόσο, και πάλι λίγους μήνες μετά, το καλοκαίρι του Μόλις τρεις μήνες πριν τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, στις οποίες η ΝΔ επιβεβαίωσε την κυριαρχία της, η αναμέτρηση εμφανιζόταν ως «ισοπαλία» (γράφημα 3 και παρακάτω). 9 Αυτή τη φορά, κύριο στόχο των επικρίσεων κατά της Public Issue αποτέλεσε η κατάργηση της μεθόδου της στάθμισης των αποτελεσμάτων με την μεταβλητή της προηγούμενης ψήφου. 10 Αποκορύφωμα, όμως, των καθεστωτικών πρακτικών για τον έλεγχο των δημοσκοπήσεων στις εκλογές του 2007, αποτέλεσε η ανοικτή επίθεση του τότε εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Ραγκούση, ο οποίος, μόλις δύο εβδομάδες πριν τις εκλογές του 2007, αμφισβήτησε και πάλι την αξιοπιστία της εταιρείας, καλώντας την μάλιστα «να λογοδοτήσει την επαύριο των εκλογών στον ελληνικό λαό (!)». 11 Παρά την εξαιρετικά επιτυχή πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος, στις εκλογές της 16 ης Σεπτεμβρίου του 2007 (βλέπε και παρακάτω), οι επικρίσεις κατά της εταιρείας δεν τερματίστηκαν. Τον Απρίλιο του 2009, δηλαδή μόλις 1½ χρόνο μετά, εκδηλώθηκε νέα επίθεση, όταν η Public Issue εκτίμησε για πρώτη φορά -πέντε (5) μήνες πριν από την εκλογική συντριβή της ΝΔ- τη διαφορά μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ σε 7,5%, υπέρ του ΠΑΣΟΚ 12. Η εκτίμηση αυτή, που σημειωτέονδημοσιεύθηκε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 13, αν και κατέγραψε εξαιρετικά έγκαιρα, όπως αποδείχθηκε τελικά, την συντελεσθείσα μεταστροφή του εκλογικού σώματος υπέρ του ΠΑΣΟΚ, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Χαρακτηριστικότερο όλων των (έντυπων) επιθέσεων είναι το πρωτοσέλιδο της Γράφημα 4: ΑΥΡΙΑΝΗ (12/4/2009) 9 Βλέπε το αφιέρωµα: Η πολιτική αντιπαράθεση για τις ηµοσκοπήσεις στις εκλογές του 2007, στην ιστοσελίδα: και Μαυρής Βλέπε σχετικά τη διαδικτυακή αντιπαράθεση µε τον Αλέξανδρο Μελίδη «περί µεθοδολογίας», στην ιστοσελίδα: Αναφορά στα µειονεκτήµατα της πολιτικής στάθµισης βρίσκεται στο Μαυρής και Συµεωνίδης Ολόκληρη η σχετική δήλωση του Γιάννη Ραγκούση υπάρχει στην ιστοσελίδα Φυσικά, ο κ.ραγκούσης ουδέποτε αισθάνθηκε την ανάγκη να επανορθώσει. 12 Η µεταστροφή υπέρ του ΠΑΣΟΚ είχε ξεκινήσει από τον Σεπτέµβριο του Το επίµαχο κύµα του Απριλίου 2009 του ΠΒ βρίσκεται στην ιστοσελίδα: 2009/ 13 ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Κυριακή 12/4/2009. Βλέπε σχετικά την ιστοσελίδα: 4

5 Αυριανής, την Κυριακή 12 Απριλίου 2009, υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Μαϊμουδιά 7,5 μονάδων από τον Αλαφούζο!!!» (βλέπε το πρωτοσέλιδο στο γράφημα 4), με υπέρτιτλο: «Εκβιάζει τον Καραμανλή και αποδομεί την κυβέρνηση με στημένα γκάλοπ» 14. Η εφημερίδα επανήλθε στο θέμα με το κύριο άρθρο της, την επομένη (13/4/2009), αναφέροντας ότι στην «προχθεσινή δημοσκόπηση όπου, προσέξετε, κατ εκτίμηση ψήφου, η διαφορά του ΠΑΣΟΚ έναντι της Νέας Δημοκρατίας εκτινάσσεται στις 7,5 μονάδες! (...) τούτο συμβαίνει ενώ όλες οι προηγηθείσες έρευνες δεν δείχνουν τη διαφορά πάνω από 4,5 μονάδες [υπ.γμ-γσ], ενώ έχουν αποτιμηθεί θετικά και τα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης στον τομέα της αστυνόμευσης». Η αντιπαράθεση στις Ευρωεκλογές του 2009 Ωστόσο, η πλέον ακραία και απολύτως άδικη επίθεση κατά της Public Issue εκδηλώθηκε στις Ευρωεκλογές του Όπως προκύπτει τελικά, αυτό που δεν συγχωρείται στην εταιρεία είναι η διαρκής αντίσταση στην χειραγωγική (προπαγανδιστική) χρήση των δημοσκοπήσεων και η «μη-διευκόλυνσή» της. Ας σημειωθεί, παρενθετικά, διότι η αναλυτική απάντηση σε αυτό το ζήτημα θα δοθεί αλλού, ότι οι Ευρωεκλογές του 2009 ήταν από όλες τις απόψεις πρωτοφανείς. Ο ασαφής χαρακτήρας τους, η ανυπαρξία διακυβεύματος, η εξαιρετικά συντετμημένη προεκλογική περίοδος και κυρίως η πρωτόγνωρη για τα μέχρι τότε ελληνικά δεδομένα αποχή (36%), δημιουργούσαν ασυνήθιστη ρευστότητα και καθιστούσαν τις εκλογικές εκτιμήσεις εξαιρετικά δύσκολες, δεδομένου ότι δεν υπήρχε προηγούμενη εκλογική εμπειρία για τα νέα φαινόμενα. Αφορμή τώρα στάθηκε κατά κύριο λόγο η υπερεκτίμηση λόγω της αυξημένης αποχής- του ποσοστού των Οικολόγων 16, παρά το γεγονός ότι η επιρροή του συγκεκριμένου κόμματος αποτέλεσε πρόβλημα για όλες τις εταιρείες του κλάδου 17. Ενδεικτικό πάντως της σύγχυσης, αλλά και της δημοσιογραφικής προκατάληψης και αμετροέπειας είναι και το ακόλουθο: η Public Issue κατηγορήθηκε για την αποτυχία του exit poll της, ενώ δεν είχε καν πραγματοποιήσει τέτοιο και ενώ είχε εξηγήσει εκτενώς και τους λόγους για τους οποίους δεν εμπιστευόταν τη συγκεκριμένη μέθοδο! Στην επίθεση συμμετείχε επίσης πρωταγωνιστικά και ο Γιάννης Πρετεντέρης, με το άρθρο του, υπό τον τίτλο: «Οι συνωμότες!...» (Το Βήμα 10/6/2009) 18. Στο εν λόγω άρθρο δεν αμφισβήτησε απλώς την επιστημονική αξιοπιστία της εταιρείας, αλλά άφησε σαφείς υπαινιγμούς για την ηθική της αξιοπιστία, κατηγορώντας την, εμμέσως, για συνωμοσία! Τα επιχειρήματα που αναπτύχθηκαν στο σύνολο των εν λόγω δημοσιευμάτων ήταν τουλάχιστον αφελή. Αμφισβητήθηκε ακόμη και η δυνατότητα πρόβλεψης του εκλογικού αποτελέσματος (!), τη στιγμή που στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει αχανές πλήθος αντίστοιχων προβλέψεων, τόσο από εταιρείες δημοσκοπήσεων, όσο και από ακαδημαϊκούς ερευνητές. 14 Το πρωτοσέλιδο της εφηµερίδας, στην ιστοσελίδα: Μια περίληψη του κύριου άρθρου της στην ιστοσελίδα: 15 Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γιάννη Λούλη, ο οποίος πρωτοστάτησε σε αυτήν την επίθεση, στον Ελεύθερο Τύπο µε τίτλο: «Το φιάσκο των δηµοσκόπων» (Πέµπτη 11/6/20090, (http://www.johnloulis.gr/default.asp?siteid=1&pageid=5&tablepageid=1&langid=1&entryid=438) και το αφήγηµα του Ν. Χασαπόπουλου στο ΒΗΜΑ: «Το Βατερλό των exit polls» (Κυριακή 14/6/2009), 16 Η πρόβλεψη της Public Issue για τις ευρωεκλογές του 2009 υπάρχει στην ιστοσελίδα Στην τελευταία προεκλογική εκτίµηση που δόθηκε στη δηµοσιότητα (5/6/09), η εταιρεία εκτίµησε την επιρροή των Οικολόγων σε 7% (+/-1%). Το ποσοστό που έλαβαν τελικά ήταν 3.5%, ακριβώς το ½. Ένα σηµαντικό τµήµα των δυνητικών ψηφοφόρων τους, που δήλωνε πρόθεση ψήφου, τελικά προτίµησε την αποχή. Ο ίδιος παράγοντας, δηλαδή η αυξηµένη αποχή εξηγεί και την υποεκτίµηση αντιστρόφως τώρα- της επιρροής του ΛΑΟΣ, ο οποίος έλαβε τελικά ποσοστό 7,2%, έναντι του εκτιµώµενου 4,5%. 17 Βλέπε σχετικά τα αποτελέσµατα των δηµοσκοπήσεων για τις ευρωεκλογές του 2009 στην ιστοσελίδα

6 ΓΡΑΦΗΜΑ 5: Παράδειγμα επιλεκτικής χρήσης του Πολιτικού Βαρόμετρου από τον ιστότοπο Antinews, Η εξέλιξη της επιρροή ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΛΑΟΣ, όπως αποτυπώθηκε διαχρονικά στο Πολιτικό Βαρόμετρο, κατά τη διετία Με βέλη σημειώνονται οι μετρήσεις του Βαρόμετρου, στις οποίες αναφέρεται το Antinews. Το ΠΑΣΟΚ προηγείται μέχρι το Μάιο του 2011, ενώ το ΛΑΟΣ καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό του, στη μέτρηση του Μαρτίου. Από την άνοιξη του 2011, ο συσχετισμός μεταβάλλεται υπέρ της ΝΔ, ενώ η δύναμη του ΛΑΟΣ περιορίζεται διαρκώς από τον περασμένο Νοέμβριο, εξαιτίας της συμμετοχής του κόμματος στην κυβέρνηση Παπαδήμου Η επιλεκτική χρήση του Βαρόμετρου, Από την απαξίωση στην αποδοχή Μάρτιος 2011: Το προβάδισμα του ΠΑΣΟΚ, έναντι της ΝΔ και η ενίσχυση του ΛΑΟΣ που καταγράφεται, γίνεται αφορμή να επικριθεί και να αμφισβητηθεί η αξιοπιστία όχι μόνο της εταιρείας, αλλά και προσωπικά του δημοσκόπου. Τίτλος: «Σενάρια συγκυβέρνησης με τον Καρατζαφέρη ονειρεύεται ο Αλαφούζος» Οκτώβριος 2011 Ιανουάριος 2012: Κανένα πρόβλημα αξιοπιστίας. Το προβάδισμα της ΝΔ έναντι του ΠΑΣΟΚ και το άνοιγμα της ψαλίδας υπέρ της που καταγράφεται στο Βαρόμετρο, συνιστούν πλέον έγκυρη είδηση και παρουσιάζονται χωρίς αμφισβητήσεις. Τίτλος: «Εννέα μονάδες μπροστά η ΝΔ» (10/11) και «Προβάδισμα 16,5 μονάδων για τη ΝΔ» (1/12) 6

7 Υπήρξε, επίσης, σκόπιμη σύγχυση της εκτίμησης της Public Issue, τον Απρίλιο του 2009, η οποία αφορούσε σε βουλευτικές εκλογές, με το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, που αποτελούν, όπως είναι γνωστό, εντελώς διαφορετικού τύπου εκλογική αναμέτρηση. Στην «επιχειρηματολογία» του Γ. Πρετεντέρη δόθηκε αναλυτική απάντηση. 19 Επιπλέον, αντικρούστηκε και η ατεκμηρίωτη δοξασία, σχετικά με την «αδυναμία» δυνατότητα εκλογικής πρόβλεψης 20. Ούτε και σε αυτήν την τοποθέτηση έχει υπάρξει μέχρι σήμερα αντίλογος. Μετά το Μνημόνιο Στην τελευταία φάση που διανύουμε, το ιστορικό των επικρίσεων συνεχίσθηκε, τώρα «από τα δεξιά», με αφορμή την εκτίμηση για την εκλογική επιρροή των κομμάτων τον Μάρτιο του Σε αυτήν την επίθεση πρωτοστάτησε ο ιστότοπος Antinews, με υβριστικό δημοσίευμα, υπό τον τίτλο: «Σενάρια συγκυβέρνησης με τον Καρατζαφέρη ονειρεύεται ο Όμιλος Αλαφούζου» που αναρτήθηκε στις 10/3/ Στις εν λόγω αναφορές, οι προβλέψεις της εταιρείας χαρακτηρίζονται αόριστα «μονίμως ανεπιτυχείς», γίνεται λόγος για «πίστη στη γραμμή του Μνημονίου»(!), ενώ, επιπλέον, η επίθεση προσωποποιείται, κάνοντας μνεία και στο «δημοσκόπο της μπαρούφας». Η περίπτωση του antinews δεν είναι βέβαια ούτε μοναδική ούτε η πλέον ακραία. Είναι όμως ενδεικτική και ως τέτοια θα αναλυθεί. Το συγκεκριμένο παράδειγμα αντιμετώπισης των ευρημάτων του ΠΒ είναι χαρακτηριστικό για την αντίληψη που κυριαρχεί στα περισσότερα Μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα, σχετικά με τη χρήση των δημοσκοπήσεων, αλλά και την αντιμετώπισή τους, όταν αυτές δεν εξυπηρετούν την πολιτική γραμμή τους. Οι συκοφαντικές επιθέσεις και ο «βρώμικος πόλεμος της προπαγάνδας» βέβαια δεν συνιστούν και το ιδανικότερο περιβάλλον για μια ερευνητική προσπάθεια, όπως αυτή του ΠΒ της Public Issue: Να παρακολουθήσει, δηλαδή, με το ερευνητικό εργαλείο του Βαρόμετρου και στο μέτρο του επιστημονικά εφικτού- αξιόπιστα και αμερόληπτα την εξέλιξη της πολιτικής σκηνής και των τάσεων του εκλογικού σώματος. Στο πρώτο τμήμα του γραφήματος 5 (5.1), για να υπάρξει μια ολοκληρωμένη και όχι αποσπασματική ή επιλεκτική εικόνα του ΠΒ, παρατίθεται η εκτίμηση εκλογικής επιρροής της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ για ολόκληρο το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου Μαρτίου 2012, καθώς και η αντίστοιχη του ΛΑΟΣ. Στο δεύτερο τμήμα (5.2), παρατίθενται κατά χρονική σειρά, οι αναφορές του Antinews στα ίδια αποτελέσματα. Τον Μάρτιο του 2011, η ανάδειξη του μεταναστευτικού προβλήματος και η ενίσχυση της κοινωνικής ανασφάλειας, είχαν ως αποτέλεσμα την άνοδο των θεμάτων του «νόμου και της τάξης» στην ατζέντα των κοινωνικών προτεραιοτήτων με επακόλουθη, την εκλογική ενίσχυση του ΛΑΟΣ. Τίποτα το απροσδόκητο, και καθόλου αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Ωστόσο, η ερμηνεία που προτιμήθηκε ήταν άλλη. Κατά το Antinews, δεν επρόκειτο για πραγματική εκλογική άνοδο ενός ακροδεξιού κομματικού σχηματισμού, αλλά αντιθέτως για αποκλειστικά «σχεδιασμένη πολιτική παρέμβαση». Οι χαρακτηρισμοί αποδίδονται από τον ανώνυμο σχολιαστή, «αξιωματικά», χωρίς προφανώς να αιτιολογούνται, λόγω της υψηλής -κατά τη γνώμη του - διαφοράς μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ (6,5%), που εκτιμάται από το ΠΒ, χωρίς βέβαια κανένα επιστημονικό επιχείρημα, που να αμφισβητεί την ορθότητα της εκτίμησης. (Γράφημα 5.2.1). Ωστόσο, τον Μάρτιο του Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γ. Μαυρή: «Ο Δημοσιογράφος - Δημοσκόπος κ. Ι.Πρετεντέρης», στην ιστοσελίδα Η σύνοψη της απάντησης στάλθηκε και στο Βήµα, αλλά ουδέποτε δηµοσιεύθηκε, λόγω «µεγέθους». 20 Βλέπε σχετικά το άρθρο των Γ. Μαυρή και Γ. Συµεωνίδη στην Ελευθεροτυπία της 5ης Ιουλίου 2009, µε τίτλο «Μαντεία, προφητεία ή επιστήµη;» (http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=60537). Μια εκτενέστερη εκδοχή του παραπάνω άρθρου υπάρχει στην ιστοσελίδα 21 Το ΠΒ 3/2011, στην ιστοσελίδα: 22 Βλέπε σχετικά στην ιστοσελίδα 7

8 δεν υπήρχε μεταστροφή υπέρ της ΝΔ. Η πολιτική μεταστροφή υπέρ της ΝΔ συντελέστηκε αργότερα και το ΠΒ την κατέγραψε αμέσως. Η Νέα Δημοκρατία πέρασε μπροστά τον Ιούνιο του 2011, με 31%, έναντι 27%, ενώ μέχρι τον προηγούμενο μήνα, δηλαδή Μάιο του 2011, το ΠΑΣΟΚ προηγείτο της ΝΔ με 32%, έναντι 29%. 23 Το σημαντικό γεγονός επισημάνθηκε από την παρουσίαση της έρευνας στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, στις 12/6/2011: «Αλλαγή του σκηνικού, μπροστά η Ν.Δ.» Σύμφωνα με το Βαρόμετρο της Public Issue προηγείται με 31% έναντι 27% του ΠΑΣΟΚ. 24 Στο άρθρο του Γ.Μαυρή, με τίτλο: «Καταρρέει η επιρροή του ΠΑΣΟΚ και η εικόνα του Γ.Παπανδρέου», επισημαίνεται: Η κατάρρευση της εκλογικής επιρροής του κυβερνώντος κόμματος και της εικόνας του πρωθυπουργού οδηγούν σε ραγδαία ανατροπή του πολιτικού σκηνικού. Η εκλογική επιρροή του ΠΑΣΟΚ συνεχίζει για έναν ακόμη μήνα την ελεύθερη πτώση της. Μέσα σε 30 μόλις ημέρες το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει απώλειες -5% και η εκλογική του επιρροή υπολογίζεται σε μόλις 27%, ενώ η πραγματική κοινωνική του επιρροή βρίσκεται κάτω από το 15% του συνολικού εκλογικού σώματος. Μόλις 1 στους 4 πολίτες (26%) πιστεύει ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταφέρει να εξαντλήσει την 4ετία. Ας σημειωθεί, ότι η μείωση της εκλογική του επιρροής υπήρξε συνεχής επί 9 μήνες, ενώ επιταχύνθηκε το τελευταίο 4μηνο (από τον Μάρτιο και ύστερα) με μέσο όρο μηνιαίων απωλειών, 2,75%. Καταφέρνει έτσι το ΠΑΣΟΚ να «επιστρέψει» στις απαρχές του, δηλαδή στα επίπεδα των εκλογών του 1977 (25,3%), όταν - εισβάλλοντας ορμητικά στην πολιτική σκηνή της μεταπολίτευσης-, εδραιώθηκε στο εκλογικό σώμα, ως εναλλακτική λύση της διακυβέρνησης.» 25 Οι επικρίσεις κατά της εταιρείας επικεντρώθηκαν και στην εκτίμηση που αφορούσε την εκλογική επιρροή του ΛΑΟΣ, η οποία θεωρήθηκε «μαγειρεμένη». Κατά ειρωνικό τρόπο, η εξέλιξη των πραγμάτων τελικά δικαίωσε την εκτίμηση της δημοσκόπησης, διότι το «όνειρο» για το οποίο κατηγορήθηκε η έρευνα «έγινε πραγματικότητα» και ο ΛΑΟΣ τελικά πήρε μέρος στην συγκυβέρνηση(!) Ωστόσο, η συγκεκριμένη «ερμηνεία» επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά την υπερεκτίμηση του ρόλου των δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα, ασθένεια από την οποία πάσχουν τόσοι αρκετοί πολιτικοί, όσο και δημοσιογράφοι. Το άλλο σημαντικό γεγονός, που αποδεικνύει βέβαια την ερευνητική αυτονομία της εταιρείας και την έλλειψη οποιασδήποτε σκοπιμότητας είναι ότι το ΠΒ κατέγραψε τον περασμένο Νοέμβριο του 2011, πρώτο μεταξύ των δημοσκοπήσεων της περιόδου, τη συνεχή πτώση του ΛΑΟΣ, λόγω της συμμετοχής του στην συγκυβέρνηση. Αυτό το στοιχείο και πολύ περισσότερο το γεγονός ότι αυτό επισημάνθηκε άμεσα και στην ανάλυση της Public Issue αποσιωπάται χονδροειδώς (Γράφημα 5.1.2). Και όμως, το ΠΒ, όπως ακριβώς έδειξε την άνοδο του ΛΑΟΣ (λόγω της έξαρσης της εγκληματικότητας και της βίας) το Μάρτιο του 2011 στο 9%, (ΠΒ88) 26 έτσι έδειξε και την πτώση του στο 5% τον περασμένο Φεβρουάριο (ΠΒ99). 27 Σήμερα (Απρίλιος 2012) η Public Issue δέχεται την αντίστροφη μομφή, και μάλιστα προσωπικά από τον ίδιο τον αρχηγό του κόμματος, ότι δηλαδή σκοπίμως υποεκτιμά την επιρροή του ΛΑΟΣ. Όπως ειπώθηκε, ήδη από τον Ιούνιο του 2011, το ΠΒ κατέγραψε τη νέα αλλαγή συσχετισμού υπέρ της ΝΔ. Φυσικά, οι βαρύτατες επικρίσεις που ο συγκεκριμένος ιστότοπος απέδιδε προηγουμένως στην εταιρεία, δεν τον εμπόδισαν τώρα, να υιοθετήσει -πρακτικά μόλις λίγους μήνες μετά- την «εκτίμηση εκλογικής επιρροής», στο βαθμό που αυτή ευνοούσε τώρα την πολιτική του γραμμή. Η στροφή του Antinews στην προβολή και ανάλυση των ερευνών της η Public Issue, όταν οι εκτιμήσεις της έγιναν σύμφωνες με τις 23 Βλέπε σχετικά ΠΒ 91, Ιούνιος 2011: Η σχετική ανάλυση, βρίσκεται στη διεύθυνση:

9 πολιτικές προτιμήσεις του συγκεκριμένου ιστότοπου υπήρξε πράγματι αξιοσημείωτη (Γράφημα & 5.2.3) Οι τρεις βασικές μεθοδολογικές καινοτομίες Από το συνοπτικό ιστορικό των διενέξεων που συνόδευσαν την τελευταία δεκαετία την ανάδειξη των δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα και την εδραίωση του ΠΒ μεταξύ αυτών, γίνονται κατανοητές οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάθε αντίστοιχη ερευνητική προσπάθεια. Ας μετατοπίσουμε τώρα τη συζήτηση σε άλλη, περισσότερο ουσιαστική βάση και ας προσπαθήσουμε να αποτιμήσουμε την ερευνητική διαδρομή του ΠΒ. Συνοψίζοντας, από τις αρχές του 2004, η Public Issue 29 εισήγαγε τρεις βασικές καινοτομίες στην εκτίμηση της εκλογικής επιρροής των κομμάτων, που στηρίζεται στις έρευνες πρόθεσης ψήφου: 1. την τηλεφωνική μέθοδο, έναντι της έως τότε χρησιμοποιούμενης μεθόδου των ερευνών με προσωπικές συνεντεύξεις (face-to-face) και «χρήση κάλπης». 2. την κατάργηση της στάθμισης του δείγματος με την προηγούμενη ψήφο και την αντικατάστασή της, με τη μεθοδολογία της ανάλυσης χρονολογικών σειρών (timeseries analysis) και, τέλος 3. την αλλαγή του τρόπου παρουσίασης των αποτελεσμάτων των δημοσκοπήσεων, με τη δημοσίευση της εκλογικής επιρροής των κομμάτων, αντί της παρουσίασης των αποτελεσμάτων με την λεγόμενη «αδιευκρίνιστη» ψήφο. Με τον όρο εκτίμηση εκλογικής επιρροής (vote estimate) εννοείται ο επανυπολογισμός των ποσοστών των κομμάτων (repercentage), ώστε τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης να είναι συγκρίσιμα με τα εκλογικά αποτελέσματα (δηλαδή να μην συμπεριλαμβάνουν «αδιευκρίνιστη» ψήφο). Η εκτίμηση της εκλογικής επιρροής επιτυγχάνεται συνδυάζοντας την ανάλυση των βραχυχρόνιων τάσεων (δηλαδή εντός του τρέχοντος εκλογικού κύκλου) και των μακροχρόνιων τάσεων (δηλαδή του συνόλου των ιστορικά διαθέσιμων ερευνών) της πρόθεσης ψήφου. 30 Βασική ερευνητική κατεύθυνση της Public Issue αποτελεί η αξιοποίηση και ο συνδυασμός τόσο των μεθόδων και τεχνικών που έχουν αναπτυχθεί διεθνώς, τόσο από πανεπιστημιακούς όσο και εταιρείες δημοσκοπήσεων. Η μεθοδολογία της εκτίμησης της εκλογικής επιρροής που χρησιμοποιείται, είναι ιδιαίτερα καινοτομική και ενσωματώνει πολλές από τις ιδέες της σύγχρονης ακαδημαϊκής έρευνας. Σημαντική μεθοδολογική καινοτομία της Public Issue συνιστά επίσης η πρώιμη υιοθέτηση και χρήση, ήδη από την προεκλογική περίοδο των εκλογών του 2004, της τεχνικής της εξομάλυνσης Kalman, μεθόδου που αναπτύχθηκε αρχικά στη μηχανική (engineering), προκειμένου να διαχωριστούν τα «σήματα» (signals) από το «θόρυβο» (noise) (Green, Gerber & DeBoef 1999). 31 Η εξομάλυνση Kalman άρχισε να χρησιμοποιείται από διακεκριμένους ακαδημαϊκούς στην πολιτική έρευνα στις αρχές της δεκαετίας του 90 (Beck 1990). Αξίζει να σημειωθεί, ότι το ινστιτούτο Gallup χρησιμοποίησε την εξομάλυνση Kalman στη μηνιαία χρονοσειρά της προεδρικής αποδοχής (presidential approval), για πρώτη φορά, τον 28 Βλέπε σχετικά και τις ιστοσελίδες και 29 Σε συνεργασία, τότε, µε την εταιρεία VPRC. 30 Για µια αναλυτικότερη παρουσίαση της µεθοδολογίας της Public Issue, σχετικά µε την εκτίµηση της εκλογικής επιρροής των κοµµάτων, καθώς και τη διάκριση βραχυχρόνιων και µακροχρόνιων τάσεων βλέπε και Μαυρής και Συµεωνίδης Επίσης, τις διευκρινίσεις που δίνονται στην ιστοσελίδα: 31 Η τεχνική παρουσιάζεται διεξοδικά στο Μαυρής και Συµεωνίδης Η µέθοδος Kalman χρησιµοποιείται σε ένα ευρύ πεδίο εφαρµογών, από την προστασία των αεροπλάνων από ραδιοφωνικά σήµατα, κατά τη διαδικασία προσγείωσης, µέχρι το σήµα της ψηφιακής τηλεόρασης. 9

10 Φεβρουάριο του 2006 (Blumenthal 2006). Η μέθοδος χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά στην προσπάθεια πρόβλεψης εκλογικών αποτελεσμάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιδιαίτερα επιτυχής πρόβλεψη των Fisher, Ford, Jennings, Pickup και Wlezien (2011) για τις βρετανικές εκλογές του O τρόπος παρουσίασης των αποτελεσμάτων H Public Issue, ακολουθώντας τη διεθνή πρακτική, επέλεξε να παρουσιάζει τα αποτελέσματα των ερευνών πρόθεσης ψήφου, με τη μορφή «εκτίμησης εκλογικής επιρροής», δηλαδή χωρίς την λεγόμενη «αδιευκρίνιστη» ψήφο 32. Με αυτόν τον τρόπο παρουσίασης επιτυγχάνεται το βασικό ζητούμενο μιας δημοσκόπησης, δηλαδή η καταγραφή της επιρροής των κομμάτων, σε μια ενδεχόμενη εκλογική αναμέτρηση. Επίσης, καθιστά δυνατή τη σύγκριση με τα πραγματικά εκλογικά αποτελέσματα, προστατεύοντας το ευρύ κοινό από τη σύγχυση που προκαλεί, διαφορετικά, η σύγκριση της δημοσκοπικής «ψαλίδας» ανάμεσα στα ποσοστά των κομμάτων, με την πραγματική εκλογική τους διαφορά. Σύγχυση που, δυστυχώς, αναπαράγεται κατά κόρον στη χώρα μας. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεφύγει της προσοχής, ότι κάθε υποκειμενική επέμβαση του ερευνητή στα δεδομένα μιας δημοσκόπησης («διόρθωση») αποτελεί αυτονόηταεκτίμηση. Επομένως, ακόμη και οι σταθμίσεις αποτελούν, αντικειμενικά, μια (απλούστερη) μορφή εκτίμησης, ενώ οι εταιρίες που δημοσιοποιούν σταθμισμένα στοιχεία, δηλαδή σχεδόν το σύνολο των ελληνικών εταιριών, στην ουσία δίνουν εκτιμήσεις, ακόμη και αν δεν το ονομάζουν έτσι. 3. Αποτίμηση της πρόβλεψης της εκλογικής επιρροής α. Οι βουλευτικές εκλογές του 2004 Το 2004, η Public Issue επιχείρησε γα πρώτη φορά, να προβλέψει το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών 33. Η μεθοδολογία της πρόβλεψης στηρίχθηκε μόνο στην ανάλυση των προεκλογικών ερευνών, με τη βοήθεια τεχνικών ανάλυσης χρονολογικών σειρών. Κύριο χαρακτηριστικό των εκτιμήσεων ήταν η μεγάλη διαφορά μεταξύ ΝΔ ΠΑΣΟΚ, διαφορά που δεν άφηνε καμιά αμφιβολία για τον νικητή των εκλογών, παρά την προπαγανδιστικές εκστρατείες που είχαν εξαπολύσει τα (τότε) φιλοκυβερνητικά Μέσα ενημέρωσης (βλέπε γράφημα 1). Το εκτιμώμενο ποσοστό της ΝΔ κυμαινόταν, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, από 46% ως 47% και εκείνο του ΠΑΣΟΚ, από 41% ως 42% 34. Αυτές οι εκτιμήσεις έφεραν την Public Issue σε πλήρη αντιπαράθεση με το σύνολο των υπόλοιπων εταιριών του κλάδου, οι οποίες έδιναν πολύ μικρότερη διαφορά, μεταξύ ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Στις τελευταίες δημοσιοποιημένες έρευνες, πριν τη σχετική απαγόρευση, η διαφορά μεταξύ ΝΔ-ΠΑΣΟΚ κυμαίνονταν στις υπόλοιπες δημοσκοπήσεις από 2,9% (Metron Analysis) μέχρι 3,3% (MRB) 35. Επιπλέον, στις αναλύσεις των μέσων, που συνόδευαν την παρουσίαση των 32 Για τον τρόπο παρουσίασης των ερευνών πρόθεσης ψήφου στην Ευρώπη και την Αµερική βλέπε στην ιστοσελίδα 33 Σε αυτό το σηµείο πρέπει να διευκρινισθεί, ότι ο όρος «πρόβλεψη» δεν χρησιµοποιείται µε την τεχνική σηµασία που έχει στη θεωρία των χρονολογικών σειρών (forecasting), καθώς η πρόβλεψη της εκλογικής επιρροής που δίνεται σε κάθε έρευνα δεν αποτελεί µια εκ των προτέρων πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσµατος κατά την ηµέρα των εκλογών, αλλά εκτίµηση της εκλογικής επιρροής των κοµµάτων την χρονική περίοδο διεξαγωγής της έρευνας. 34 Το σύνολο των προεκλογικών εκτιµήσεων της Public Issue για τις εκλογές του 2004 βρίσκεται συγκεντρωµένο στο άρθρο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ: «Πολιτική επιστράτευση των εταιριών γκάλοπ» (Κυριακή 14/3/2004). 35 Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γ. Μαυρή, στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (22/2/2004): «Η ψαλίδα και οι αδιευκρίνιστοι».(http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_1_22/02/2004_94837). ιαθέσιµο και στην ιστοσελίδα: 10

11 ερευνών, η διαφορά μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων εμφανιζόταν «να μειώνεται», καθώς πλησίαζε η ημέρα των εκλογών και δινόταν η εντύπωση του «εκλογικού θρίλερ», που δήθεν θα έκριναν οι περίφημοι «αναποφάσιστοι». Ωστόσο, το αποτέλεσμα των εκλογών επιβεβαίωσε απολύτως την ορθότητα της πρόβλεψης. Σοβαρότερη αδυναμία της αποδείχθηκε η υπερεκτίμηση του δικομματισμού. Βασικότερη αιτία γι αυτό υπήρξε το γεγονός, ότι η τηλεφωνική μέθοδος εφαρμοζόταν για Γράφημα 6: ΒΗΜΑ (24/6/2007) πρώτη φορά, και μάλιστα σε προεκλογική περίοδο, κάτι που ελλείψει προηγούμενης εμπειρίας- δεν επέτρεπε την επιστημονική μέτρηση της μεροληψίας των τηλεφωνικών ερευνών. β. Οι βουλευτικές εκλογές του Με βάση την εμπειρία που αποκτήθηκε στις εκλογές του 2004, η εταιρεία βελτίωσε τη μεθοδολογία της, στηρίζοντας πλέον την εκτίμηση στην ανάλυση της διαχρονικής εξέλιξης της επιρροής των κομμάτων και χρησιμοποιώντας, για το σκοπό αυτό, το σύνολο των διαθέσιμων ερευνών της. Η μεθοδολογία αυτή διαφοροποίησε περαιτέρω την Public Issue από τις υπόλοιπες εταιρείες δημοσκοπήσεων, ως προς την εκτίμηση για τη διαφορά ΝΔ- ΠΑΣΟΚ, σε όλη τη διάρκεια του εκλογικού κύκλου (γράφημα 6) 37, αλλά και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου των εκλογών του Σεπτεμβρίου του , καθώς τα αποτελέσματα της πρόβλεψης οδηγούσαν στο συμπέρασμα, ότι η διαφορά μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων ήταν αρκετά μεγαλύτερη από αυτή που εκτιμούσαν οι υπόλοιπες εταιρείες. 36 Για την τελευταία δηµοσιευµένη προεκλογική εκτίµηση της Public Issue στις εκλογές του 2007 βλέπε τις ιστοσελίδες: Επίσης, την τηλεοπτική παρουσίαση της εκτίµησης Τέλος, αναλυτικός κατάλογος των προεκλογικών δηµοσκοπήσεων όλων των εταιρειών για τις βουλευτικές εκλογές του 2007, είναι διαθέσιµος στην ιστοσελίδα: 37 Βλέπε σχετικά, αντί πολλών, το ιδιαίτερο χρήσιµο για την ιστορική µνήµη, άρθρο του Γρηγόρη Τζιοβάρα, στην εφηµερίδα το ΒΗΜΑ: «Ο πόλεµος των προγνωστικών: 7 εταιρείες, 7 αποτελέσµατα. Πού συγκλίνουν και πού αποκλίνουν τα ευρήµατα των δηµοσκοπήσεων που διεξήχθησαν το τελευταίο δεκαπενθήµερο» (Κυριακή 24 Ιουνίου 2007). Στο άρθρο περιέχονται συγκριτικά στοιχεία για όλες τις έρευνες. ιαθέσιµο στην ιστοσελίδα: Επίσης, τη συζήτηση µε τη Σία Κοσιώνη, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ (19/6/2007), µε αφορµή τις αποκλίσεις στις δηµοσιευµένες δηµοσκοπήσεις 38 Για µια εκτενή παρουσίαση του προεκλογικού βαρόµετρου βλέπε Μαυρής και Συµεωνίδης

12 Και αυτή τη φορά, η προσπάθεια συσκότισης της πραγματικότητας στηρίχθηκε στη θεωρία του «ντέρμπυ»: η αναμέτρηση θα κρινόταν στο «τέλος», και πάλι χάρη στην ψήφο των «αναποφάσιστων». Και, όμως, ο κομματικός συσχετισμός που αποκάλυψε το εκλογικό αποτέλεσμα του 2007 αποδείχθηκε ίσως ο πλέον παγιωμένος, σε ολόκληρη την μεταπολιτευτική περίοδο. Η τελική πρόβλεψη της Public Issue έδινε 42% στη ΝΔ και 38% στο ΠΑΣΟΚ 39, ενώ αντίθετα, στις τελευταίες δημοσιευμένες δημοσκοπήσεις των υπόλοιπων εταιριών η διαφορά μεταξύ ΝΔ-ΠΑΣΟΚ κυμαίνονταν από 0,3% (!) (MARC) ως 2,1% (MRB) 40. Ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα, περισσότερο ακόμη και εκείνο του 2004, αποτέλεσε απόλυτη δικαίωση της μεθοδολογίας της εταιρείας. Παρόμοιας έκτασης επιβεβαίωση πρόβλεψης, μπορεί να εξηγηθεί μόνον λόγω της σταθερότητας των σχέσεων εκπροσώπησης και των κομματικών ταυτίσεων που χαρακτήρισε τον εκλογικό κύκλο γ. Οι βουλευτικές εκλογές του 2009 Η Public Issue κατέγραψε έγκαιρα την ανατροπή του πολιτικού σκηνικού και την ανάκαμψη του ΠΑΣΟΚ, που συντελέστηκε το φθινόπωρο του Σύμφωνα με την εκτίμηση του Οκτωβρίου του 2008, το ΠΑΣΟΚ προηγείτο ήδη της ΝΔ με 36%, έναντι 35% 41. Τον Απρίλιο του 2009, η Public Issue εκτίμησε την «ψαλίδα» μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ σε 7,5% (41,5% έναντι 34%), προεξοφλώντας την άνετη επικράτησή του ΠΑΣΟΚ στις βουλευτικές εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνονταν 42. Η εκτίμηση προκάλεσε σφοδρές επικρίσεις (βλέπε παραπάνω το πρωτοσέλιδο της Αυριανής). Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη την περίοδο η εταιρεία ήταν η μόνη που εκτιμούσε τη διαφορά μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων σε αυτά τα επίπεδα, καθώς και το γεγονός, ότι η αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ ήταν πολύ πιθανό ενδεχόμενο. Η τελική πρόβλεψη της Public Issue για τις εκλογές του Οκτωβρίου 2009 ήταν 41,5% και 153 έδρες για το ΠΑΣΟΚ και 35,5% για τη ΝΔ, δηλαδή διαφορά 6 ποσοστιαίων μονάδων, ενώ το ποσοστό των Οικολόγων εκτιμήθηκε στο 2,5% 43. Η αποτίμηση της πρόβλεψης δείχνει ότι, πράγματι, υπήρξε σφάλμα στην εκτίμηση του μεγέθους της διαφοράς, η οποία υποεκτιμήθηκε (6 μονάδες, αντί της πραγματικής 10,4). Η θεωρητική εξήγηση της υποεκτίμησης θα αποτελέσει αντικείμενο ειδικότερης ανάλυσης, ωστόσο, στα πλαίσια του παρόντος άρθρου, μπορεί να δοθεί μια σύντομη εξήγηση. Οι βασικότερες αιτίες της υποεκτίμησης είναι δύο: Πρώτον, η μικρή χρονική απόσταση των ευρωεκλογών από τις βουλευτικές εκλογές δεν επέτρεψε την ορθή καταγραφή της επίδρασης του αποτελέσματος των ευρωεκλογών στο εκλογικό σώμα, καθώς δεν μεσολάβησε επαρκής αριθμός ερευνών μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων. Στην ουσία, η πρόωρη προκήρυξη των βουλευτικών εκλογών δεν επέτρεψε παρά την πραγματοποίηση μόνον δύο κυμάτων του προεκλογικού βαρομέτρου 44. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μην γίνει αντιληπτή η επίδραση της εκλογικής μεταβολής που κατέγραψε η ευρωεκλογική κάλπη, υπέρ του ΠΑΣΟΚ (bandwagon effect), αλλά αντιθέτως, 39 Η τελική πρόβλεψη της Public Issue δηµοσιοποιήθηκε στο δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθµού ΣΚΑΪ στις 31/8/2007. Βλέπε και: 40 Για µια αναλυτική σύγκριση των τελευταίων προεκλογικών δηµοσκοπήσεων βλέπε το σχετικό άρθρο του Γ. Συµεωνίδη στην ιστοσελίδα 41 Βλέπε το σχετικό ΠΒ 10/2008 στην ιστοσελίδα: Η σχετική ανάλυση του Γ. Μαυρή στην ιστοσελίδα 42 Η έρευνα δηµοσιεύθηκε στην Καθηµερινή, την Κυριακή 12/4/2009. Βλέπε σχετικά στην ιστοσελίδα 43 Η εκτίµηση της Public Issue δηµοσιεύτηκε στην Καθηµερινή, την Παρασκευή 18/9/2009. Βλέπε σχετικά στην ιστοσελίδα 44 Για την κάλυψη των βουλευτικών εκλογών του 2009 από την Public Issue, βλέπε την ιστοσελίδα: 12

13 να υπερεκτιμηθεί η μεροληψία των ερευνών εις βάρος της ΝΔ, δεδομένου ότι ελήφθη υπόψη μόνον η μέχρι τότε καταγραφείσα απόκλιση της ευρωεκλογικής από τη βουλευτική επιρροή της. Πράγματι, η μέση απόκλιση της ευρωεκλογικής από τη βουλευτική επιρροή της ΝΔ το 1981, το 1989 και το 2004, δηλαδή στις 3 περιπτώσεις που οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα ή απείχαν μεταξύ τους λίγους μήνες, υπολογίσθηκε σε 3,6%, ενώ στην περίπτωση του 2009 προέκυπτε μόλις 1,2%. Δεύτερον, υπάρχουν μια σειρά τεχνικά ζητήματα, που αφορούν στην ανάλυση των χρονολογικών σειρών των δημοσκοπήσεων, τα οποία οδήγησαν στην υποεκτίμηση της διαφοράς, όπως πχ ποια είναι τα κατάλληλα υποδείγματα για την μέτρηση της μεροληψίας των ερευνών και ο υπολογισμός του βάρους των βραχυχρόνιων και των μακροχρόνιων τάσεων στην συνολική εκτίμηση. Γενικότερα, εάν αφαιρεθεί ο βαρύτατος πέπλος της επικοινωνιακής εντύπωσης, η τελική πρόβλεψη μπορεί να κριθεί επιτυχής, με βάση μια σειρά κριτηρίων, που είναι εύκολα αποδεκτά στα πλαίσια μιας οποιασδήποτε ακαδημαϊκής συζήτησης για δημοσκοπήσεις, όχι όμως και στο κανιβαλικό πλαίσιο της ελληνικής πολιτικής και τηλεοπτικής σκηνής. Η εκτίμηση πρόβλεψε με επιτυχία τον νικητή, τη σειρά των κομμάτων, καθώς και τον αριθμό των κομμάτων που εξασφάλισαν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, ενώ το μέσο απόλυτο σφάλμα της πρόβλεψης για τα 5 κόμματα της Βουλής ήταν μόλις 1,3%. Άλλωστε, οι αποτυχίες των εταιριών δημοσκοπήσεων να προβλέψουν με ακρίβεια τα εκλογικά αποτελέσματα είναι συχνές και δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Αξίζει να αναφερθούν μερικές από αυτές: α) Οι δημοσκοπήσεις το 1992 στη Μεγάλη Βρετανία και το exit poll που διενεργήθηκε το 2004 από το National Election Pool στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ απέτυχαν να προβλέψουν τον νικητή των εκλογών. β) Η γνωστότερη και πιο έγκυρη εταιρεία δημοσκοπήσεων στον κόσμο, η Gallup, δημοσίευσε στις 31/10/2010, μόλις 2 ημέρες πριν τις αμερικανικές βουλευτικές εκλογές, την εκτίμησή της για το εκλογικό αποτέλεσμα: 55% για τους Ρεπουμπλικάνους και 40% για τους Δημοκρατικούς. Το αποτέλεσμα αυτό θα έδινε 272 έδρες στους Ρεπουμπλικάνους, τη μεγαλύτερη πλειοψηφία από το 1920! Το πραγματικό αποτέλεσμα ήταν 49,7% για τους Ρεπουμπλικάνους και 44,7% για τους Δημοκρατικούς, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι ελέγχουν πλέον 239 έδρες 45. δ. Προσαρμογή της μεθοδολογίας μετά τις εκλογές του 2009 Η Public Issue προσπαθώντας να διορθώσει τα νέα προβλήματα που αναδείχθηκαν το 2009, αναθεώρησε εκ νέου τη μεθοδολογία της. Οι πιο σημαντικές βελτιωτικές αλλαγές στις οποίες προχώρησε είναι: Πρώτον, η διόρθωση της μεροληψίας στηρίζεται πλέον σε στατιστικά υποδείγματα, που συσχετίζουν την μεροληψία με το μέγεθος της αδιευκρίνιστης ψήφου και Δεύτερον, το βάρος των βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων τάσεων στη συνολική εκτίμηση εξαρτάται από πολιτικό κλίμα της εκάστοτε περιόδου και τη σχετική ακρίβεια των δύο επιμέρους εκτιμήσεων στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Ταυτόχρονα, η δραματική μεταβολή του πολιτικού κλίματος, μετά την υπογραφή του Μνημονίου, οδήγησαν σε σημαντικές αλλαγές και του τρόπου παρουσίασης της μηνιαίας εκτίμησης της εκλογικής επιρροής των κομμάτων: 45 Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γ. Συµεωνίδη στην ιστοσελίδα 13

14 Πρώτον, αναβαθμίστηκε η σημασία του περιθωρίου σφάλματος της εκτίμησης και των διαστημάτων εμπιστοσύνης που προκύπτουν από αυτό. Δεύτερον, λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας για το ύψος της συμμετοχής στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, η Public Issue δημοσιεύει και μια εκτίμηση της επίδρασης της αποχής στην εκλογική επιρροή των κομμάτων και Τρίτον, λόγω της αδυναμίας ακριβούς εκτίμησης του αριθμού των κομμάτων της επόμενης Βουλής, η εταιρεία δημοσιεύει την πρόβλεψη του αριθμού των εδρών που εξασφαλίζει κάθε κόμμα, σε ενδεχόμενες βουλευτικές εκλογές, σε συνάρτηση με τον αριθμό των κομμάτων που είναι πιθανό να εκπροσωπηθούν στην επόμενη Βουλή Επίλογος Ο αριθμός των 100 κυμάτων του ΠΒ που συμπληρώθηκαν τον Μάρτιο δικαιώνουν την ερευνητική διαδρομή και τις αρχές της Public Issue. Η συνέχεια, η συνέπεια και η αξιοπιστία καταξίωσαν το ΠΒ, ως ένα σημαντικό εργαλείο αποτύπωσης των πολιτικών εξελίξεων της ύστερης μεταπολιτευτικής περιόδου. Το 2004 και το 2007 «εναντίον του ρεύματος» εκτιμήθηκε ορθά το μεγάλο προβάδισμα της ΝΔ. Επίσης, το 2009, παρά το σφάλμα της τελικής υποεκτίμησης προεξοφλήθηκε έγκαιρα, η εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ με μεγάλη διαφορά. Οι εκλογές του 2009 αποτελούν ένα σημαντικό δίδαγμα για όλους. Η αποτυχία της πρόβλεψης του μεγέθους της διαφοράς υπενθυμίζει τα όρια των προσδοκιών που αναπτύσσονται για τις προβλέψεις. Η πιθανότητα σφάλματος υπάρχει σε κάθε απόπειρα πρόβλεψης. Συνεπώς, οι προβλέψεις πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν αυτό που πραγματικά είναι: αποτέλεσμα μιας επιστημονικής προσπάθειας και όχι «μαγεία» ή «προφητεία». Παράλληλα, η μελέτη της εξέλιξης της εκλογικής επιρροής των κομμάτων την διετία φέρνει στο προσκήνιο ένα από τα σημαντικότερα ζητούμενα των εκτιμήσεων που στηρίζονται στις δημοσκοπήσεις. Η ικανότητα έγκαιρης και αξιόπιστης ανίχνευσης των τάσεων του εκλογικού σώματος αποτελεί το ίδιο, αν όχι περισσότερο, σημαντική επιτυχία από την απόλυτη ακρίβεια της εκτίμησης των εκλογικών αποτελεσμάτων. Αυτό το συμπέρασμα αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία, καθώς διανύουμε μια περίοδο μετασχηματισμού του κομματικού συστήματος και το πολιτικό σκηνικό μεταβαίνει ταχύτατα σε ένα νέο σημείο ισορροπίας. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η προσπάθεια αντικειμενικής καταγραφής των τάσεων του εκλογικού σώματος αποτελεί συμβολή στο δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών για ελεύθερη και αξιόπιστη πληροφόρηση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Beck Nathaniel. (1990). Estimating Dynamic models using Kalman Filtering. Political Analysis Vol.1: Blumenthal Mark. (2006). Gallup & the Samplemiser. ιαθέσιµο διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: DeLurgio Stephen A. (1998). Forecasting Principles and Applications. Singapore: McGraw- Hill. Electoral Studies. (2011). Special Symposium: Electoral Forecasting Symposium. Electoral Studies 30 (June): Erikson Robert S., and Christopher Wlezien. (2008). Are Political Markets Really Superior to Polls as Election Predictors? Public Opinion Quarterly 72(2): Βλέπε σχετικά την αναλυτική παρουσίαση του βαρόµετρου στην ιστοσελίδα 14

15 Fisher Stephen, Ford Robert, Jennings Will, Pickup Mark and Wlezien Christopher. (2011). From polls to votes to seats: forecasting the 2010 British general election. Electoral Studies, 30(June): Green Donald, Alan Gerber and Suzanna De Boef. (1999). Tracking opinion over time. Α method for reducing sampling error. Public Opinion Quarterly 63: Lewis-Beck, Michael and Tom W.Rice. (1992). Forecasting Elections. Washington DC: Congressional Quarterly. Μαυρής Γιάννης. (2006). «Προπαγάνδα και ηµοσκοπήσεις». ιαθέσιµο διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: Μαυρής Γιάννης και Γιώργος Συµεωνίδης. (2005). «Βουλευτικές εκλογές 2004: Πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσµατος και επίδραση της προεκλογικής περιόδου». Η κοινή γνώµη στην Ελλάδα 2004: επιµέλεια Χριστόφορος Βερναρδάκης, Αθήνα: Σαββάλας. ιαθέσιµο και διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: prediction/ Μαυρής Γιάννης και Γιώργος Συµεωνίδης. (2007). «Η πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσµατος και η σηµασία της προεκλογικής περιόδου για τις βουλευτικές εκλογές του 2007.» Στο Βαρόµετρο 2007: Οι έρευνες Κοινής Γνώµης της Public Issue, επιµέλεια Γιάννης Μαυρής, Αθήνα: Public Issue. ιαθέσιµο και διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: Μαυρής Γιάννης και Γιώργος Συµεωνίδης. (2009). «Μαντεία, προφητεία ή επιστήµη;». Ελευθεροτυπία 5/7/2009. Μια πληρέστερη εκδοχή του άρθρου διατίθεται διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: 15

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2004-2015 ΓIANNHΣ MAYPHΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2004-2015 PUBLIC ISSUE 2016 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ο Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ

ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ Εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος Βουλευτικών εκλογών 4 ης Οκτωβρίου 2009 Με βάση τη μεθοδολογία ανάλυσης χρονολογικών σειρών Η ταυτότητα των ερευνών, στις οποίες στηρίζεται η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Μάιος Μηνιαία εκτίμηση εκλογικής επιρροής. Με βάση τη μεθοδολογία ανάλυσης χρονολογικών σειρών

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Μάιος Μηνιαία εκτίμηση εκλογικής επιρροής. Με βάση τη μεθοδολογία ανάλυσης χρονολογικών σειρών ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ Μάιος 2009 Μηνιαία εκτίμηση εκλογικής επιρροής Με βάση τη μεθοδολογία ανάλυσης χρονολογικών σειρών Η ταυτότητα της έρευνας, στην οποία στηρίζεται η τρέχουσα μηνιαία εκτίμηση της εκλογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Φεβρουάριος Μηνιαία εκτίμηση εκλογικής επιρροής. Με βάση τη μεθοδολογία ανάλυσης χρονολογικών σειρών

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Φεβρουάριος Μηνιαία εκτίμηση εκλογικής επιρροής. Με βάση τη μεθοδολογία ανάλυσης χρονολογικών σειρών ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ Φεβρουάριος 2010 Μηνιαία εκτίμηση εκλογικής επιρροής Με βάση τη μεθοδολογία ανάλυσης χρονολογικών σειρών Η ταυτότητα της έρευνας, στην οποία στηρίζεται η τρέχουσα μηνιαία εκτίμηση της

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 97

Πολιτικό Βαρόμετρο 97 Πολιτικό Βαρόμετρο 97 Δεκέμβριος 2011 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τι γνώμη έχετε; Νοέμβριος Δεκέμβριος 2011 53 53 44 44 Θετική Αρνητική Νοε-11 Δεκ-11 Δ.2

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο102

Πολιτικό Βαρόμετρο102 Πολιτικό Βαρόμετρο102 2 ο έκτακτο κύμα Β 15νθήμερο Μαρτίου 2012 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΔΗΜΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΡΧΗΓΩΝ «Θα σας διαβάσω τώρα έναν κατάλογο με ονόματα πολιτικών προσώπων και θα ήθελα να μου

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 99

Πολιτικό Βαρόμετρο 99 Πολιτικό Βαρόμετρο 99 Φεβρουάριος 2012 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 91% Ούτε σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της Alco για το "Πρώτο Θέμα" (26 Ιανουαρίου 2014)

Έρευνα της Alco για το Πρώτο Θέμα (26 Ιανουαρίου 2014) Έρευνα της Alco για το "Πρώτο Θέμα" (26 Ιανουαρίου 2014) Η αξιωματική αντιπολίτευση ανοίγει την ψαλίδα της διαφοράς από την κυβερνώσα Νέα Δημοκρατία, που φτάνει στο 0,6% από 0,5% που ήταν σε αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 94

Πολιτικό Βαρόμετρο 94 Πολιτικό Βαρόμετρο 94 Σεπτέμβριος 2011 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Απρίλιος Σεπτέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 117

Πολιτικό Βαρόμετρο 117 Πολιτικό Βαρόμετρο 117 Φεβρουάριος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΑΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ Για την επιστράτευση των απεργών του ΜΕΤΡΟ, τι γνώμη έχετε; Θα λέγατε ότι είστε σίγουρα υπέρ,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο104

Πολιτικό Βαρόμετρο104 Πολιτικό Βαρόμετρο0 3 ο έκτακτο κύμα Β 5νθήμερο Απριλίου 202 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ. ΔΗΜΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΡΧΗΓΩΝ «Θα σας διαβάσω τώρα έναν κατάλογο με ονόματα πολιτικών προσώπων και θα ήθελα να μου πείτε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο100

Πολιτικό Βαρόμετρο100 Πολιτικό Βαρόμετρο100 1 ο έκτακτο κύμα Β 15νθήμερο Φεβρουαρίου 2012 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ Τι γνώμη έχετε για την απόφαση της Βουλής να εγκρίνει τη νέα

Διαβάστε περισσότερα

Εκλογικό Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Κύµα 1ο, Αυγούστου 2007

Εκλογικό Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Κύµα 1ο, Αυγούστου 2007 ΕκλογικόΒαρόµετροτης γιατονσκαϊκαιτηνκαθημερινη Κύµα 1 ο, 22-24 Αυγούστου 2007 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ : PUBLIC ISSUE (Α.Μ. ΕΣΡ: 8) / VPRC (Α.Μ. ΕΣΡ: 9). Μέλος του ΣΕ ΕΑ, της ESOMAR και της WAPOR.

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Ιούλιος Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Κυριακή 11/7/2010.

Πολιτικό Βαρόμετρο. Ιούλιος Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Κυριακή 11/7/2010. Πολιτικό Βαρόμετρο Ιούλιος 2010 Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Κυριακή 11/7/2010 Δ.1 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ Από τη ζωή που ζείτε σήμερα, πόσο ικανοποιημένος/η αισθάνεστε; ΔΓ/ΔΑ 1% Δυσαρεστημένοι 71% 72% Ικανοποιημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 123

Πολιτικό Βαρόμετρο 123 Πολιτικό Βαρόμετρο 123 Σεπτέμβριος 2013 ΣΚΑΪ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 74% Ούτε σωστή - ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 96

Πολιτικό Βαρόμετρο 96 Πολιτικό Βαρόμετρο 96 Νοέμβριος 2011 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ Γ.ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Η απόφαση του Γιώργου Παπανδρέου να δεχθεί κυβέρνηση κοινής αποδοχής με τον Αντώνη Σαμαρά, πιστεύετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 87

Πολιτικό Βαρόμετρο 87 Πολιτικό Βαρόμετρο 87 Φεβρουάριος 2011 ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Κυριακή 13/2/2011 Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 118

Πολιτικό Βαρόμετρο 118 Πολιτικό Βαρόμετρο 118 Μάρτιος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 74% 73% Ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 85

Πολιτικό Βαρόμετρο 85 Πολιτικό Βαρόμετρο 85 Δεκέμβριος 2010 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ Από τη ζωή που ζείτε σήμερα, πόσο ικανοποιημένος/η αισθάνεστε; Δυσαρεστημένοι 76% 75% Ικανοποιημένοι 24% Δ.2 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 115

Πολιτικό Βαρόμετρο 115 Πολιτικό Βαρόμετρο 115 Δεκέμβριος 2012 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ιούνιος-Δεκέμβριος 2012 88 Σε σωστή 66 74 80 79 75 Πριν τις εκλογές Σε λάθος 5 23 19 13 14 19 Ιουν-12 Ιουλ-12 Σεπ-12 Οκτ-12

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 122

Πολιτικό Βαρόμετρο 122 Πολιτικό Βαρόμετρο 122 Ιούλιος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ Ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης που έγινε πρόσφατα, τι εντύπωση σας έκανε; Γενικά θετική, ή γενικά αρνητική;

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 89

Πολιτικό Βαρόμετρο 89 Πολιτικό Βαρόμετρο 89 Απρίλιος 2011 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Ιανουάριος Απρίλιος 2011

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 91

Πολιτικό Βαρόμετρο 91 Πολιτικό Βαρόμετρο 91 Ιούνιος 2011 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 87% Ούτε σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκλογές του Ιουνίου 2012 μέσα από τις τάσεις των τελευταίων ημερών

Οι εκλογές του Ιουνίου 2012 μέσα από τις τάσεις των τελευταίων ημερών Οι εκλογές του Ιουνίου 2012 μέσα από τις τάσεις των τελευταίων ημερών Οι εκλογές της 17 ης Ιουνίου έκλεισαν ένα μεγάλο πολιτικό κύκλο, επιβεβαιώνοντας τις ραγδαίες ανακατατάξεις στο κομματικό σύστημα.

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 121

Πολιτικό Βαρόμετρο 121 Πολιτικό Βαρόμετρο 121 Ιούνιος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΔΙΕΘΝΗΣ ΙΣΧΥΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε σύγκριση μ έναν χρόνο πριν, η θέση της χώρας μας στον κόσμο έγινε πιο ισχυρή, έγινε πιο αδύνατη, ή παρέμεινε η ίδια;

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάιος Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Κυριακή 16/5/2010.

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάιος Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Κυριακή 16/5/2010. Πολιτικό Βαρόμετρο Μάιος 2010 Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Κυριακή 16/5/2010 Δ.1 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ Από τη ζωή που ζείτε σήμερα, πόσο ικανοποιημένος/η αισθάνεστε; Δυσαρεστημένοι 72% 71% Ικανοποιημένοι 28%

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 116

Πολιτικό Βαρόμετρο 116 Πολιτικό Βαρόμετρο 116 Ιανουάριος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουνσε σωστή,ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 68% Ούτε σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική Έρευνα Εκλογικής Συμπεριφοράς, Ευρωεκλογές 2009

Πανελλαδική Έρευνα Εκλογικής Συμπεριφοράς, Ευρωεκλογές 2009 Πανελλαδική Έρευνα Εκλογικής Συμπεριφοράς, Ευρωεκλογές 2009 Ταυτότητα Έρευνας Κατηγορία: Έρευνα Εκλογικής Συμπεριφοράς Εντολέας: Αγγελιοφόρος της Κυριακής Περίοδος: 26 29 Μαίου 2009 Γεωγραφική περιοχή:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάρτιος Παρουσίαση ΣΚΑΪ TV. Παρασκευή 12/3/2010.

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάρτιος Παρουσίαση ΣΚΑΪ TV. Παρασκευή 12/3/2010. Πολιτικό Βαρόμετρο Μάρτιος 2010 Παρουσίαση ΣΚΑΪ TV Παρασκευή 12/3/2010 Δ.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ Όταν σκέπτεστε το μέλλον σας τα επόμενα χρόνια, πόσο σίγουρος/η αισθάνεστε; Σεπτέμβριος 2009 Μάρτιος 2010

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 119

Πολιτικό Βαρόμετρο 119 Πολιτικό Βαρόμετρο 119 Απρίλιος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ποια είναι τα πιο σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η χώρα; Αυθόρμητες, πολλαπλές απαντήσεις Οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάρτιος Παρουσίαση ΣΚΑΪ 100,3. Δευτέρα 15/3/2010.

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάρτιος Παρουσίαση ΣΚΑΪ 100,3. Δευτέρα 15/3/2010. Πολιτικό Βαρόμετρο Μάρτιος 2010 Παρουσίαση ΣΚΑΪ 100,3 Δευτέρα 15/3/2010 Δ.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ Όταν σκέπτεστε το μέλλον σας τα επόμενα χρόνια, πόσο σίγουρος/η αισθάνεστε; Σεπτέμβριος 2009 Μάρτιος 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ Απριλίου 2012

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ Απριλίου 2012 ΕΡΕΥΝΑ 82.080 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.206 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 9 11 Απριλίου 2012 2 η έκδοση με κάθε επιφύλαξη As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΪ/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Κυλιόμενο Προεκλογικό Βαρόμετρο. 4 ο Κύμα. Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα, άτομα, 20-22/05/2009

ΣΚΑΪ/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Κυλιόμενο Προεκλογικό Βαρόμετρο. 4 ο Κύμα. Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα, άτομα, 20-22/05/2009 ΣΚΑΪ/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Ευρωεκλογές 7 ης Ιουνίου 2009 Κυλιόμενο Προεκλογικό Βαρόμετρο 4 ο Κύμα Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα, 1.001 άτομα, 20-22/05/2009 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ 105108 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 17-21 Οκτωβρίου 2014

ΕΡΕΥΝΑ 105108 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 17-21 Οκτωβρίου 2014 ΕΡΕΥΝΑ 105108 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.222 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 17-21 Οκτωβρίου 2014 As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research Practice 2 από 16 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσκοπήσεις και εκλογές 20 ης Σεπτεμβρίου 2015 Ο απολογισμός της Public Issue

Δημοσκοπήσεις και εκλογές 20 ης Σεπτεμβρίου 2015 Ο απολογισμός της Public Issue Δημοσκοπήσεις και εκλογές 20 ης Σεπτεμβρίου 2015 Ο απολογισμός της Public Issue Με αφορμή το θόρυβο που δημιουργήθηκε σχετικά με τις δημοσκοπήσεις, ύστερα από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, είναι χρήσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 120

Πολιτικό Βαρόμετρο 120 Πολιτικό Βαρόμετρο 10 Μάιος 013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Οι αλλαγές που έχει φέρει η οικονομική κρίση στη ζωή σας, μέχρι σήμερα, είναι πολύ μεγάλες, μάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 30 Ιανουαρίου 1 Φεβρουαρίου 2012

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 30 Ιανουαρίου 1 Φεβρουαρίου 2012 ΕΡΕΥΝΑ 89.027 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.784 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 30 Ιανουαρίου 1 Φεβρουαρίου 2012 2 η έκδοση: με κάθε επιφύλαξη As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μηνιαίοι Δείκτες ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Ιανουάριος

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μηνιαίοι Δείκτες ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Ιανουάριος Πολιτικό Βαρόμετρο Μηνιαίοι Δείκτες ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Ιανουάριος 2010 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Οκτώβριος Δείκτης καταναλωτικού κλίματος (CCI) Δείκτες αποτίμησης της οικονομικής συγκυρίας

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ. Οκτώβριος Δείκτης καταναλωτικού κλίματος (CCI) Δείκτες αποτίμησης της οικονομικής συγκυρίας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ Οκτώβριος 8 Δείκτης καταναλωτικού κλίματος (CCI) Δείκτες αποτίμησης της οικονομικής συγκυρίας Η ταυτότητα του Οικονομικού Βαρόμετρου της Ο δείκτης καταναλωτικού κλίματος (Consumer

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μηνιαίοι Δείκτες ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Φεβρουάριος

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μηνιαίοι Δείκτες ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Φεβρουάριος Πολιτικό Βαρόμετρο Μηνιαίοι Δείκτες ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Φεβρουάριος 2010 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Βουλευτικές Εκλογές 2015 3 ο κύμα: 16-21/1/2015 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή στοιχείων 29 Σεπτεμβρίου έως και 3 Οκτωβρίου 2008

Συλλογή στοιχείων 29 Σεπτεμβρίου έως και 3 Οκτωβρίου 2008 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Σεπτέμβριος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 29 Σεπτεμβρίου έως και 3 Οκτωβρίου 2008. Τύπος έρευνας:

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ώρα Μέσο Δημοσιογράφος Ημερομηνία Ραδιόφωνο ΣΚΑΪ

Ημέρα Ώρα Μέσο Δημοσιογράφος Ημερομηνία Ραδιόφωνο ΣΚΑΪ Ημέρα Ώρα Μέσο Δημοσιογράφος Ημερομηνία Δευτέρα 14:00 πμ Ραδιόφωνο ΣΚΑΪ Κατερίνα Ακριβοπούλου 14/05/2007 Κατερίνα Ακριβοπούλου: Τον αντίκτυπο του σκανδάλου των ομολόγων στην κοινή γνώμη καταγράφει το βαρόμετρο

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσκόπηση της Alco για το Πρώτο Θέμα

Δημοσκόπηση της Alco για το Πρώτο Θέμα Δημοσκόπηση της Alco για το Πρώτο Θέμα Παρά το προβάδισμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο Αντώνης Σαμαράς διατηρεί την εμπιστοσύνη των πολιτών, ενώ ανακάμπτει η Χρυσή Αυγή Το κλίμα πόλωσης που δημιουργείται

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα Πανελλαδική έρευνα γνώμης Σεπτέμβρ Σεπ ιος τέμβρ 2009 ιος Έρευνα 31/8-4/9

Πανελλαδική έρευνα Πανελλαδική έρευνα γνώμης Σεπτέμβρ Σεπ ιος τέμβρ 2009 ιος Έρευνα 31/8-4/9 Πανελλαδική έρευνα γνώμης Σεπτέμβριος 2009 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 31 Αυγούστου έως και 4 Σεπτεμβρίου 2009. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 4-5 Ιουνίου 2007

Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 4-5 Ιουνίου 2007 Βαρόµετροτης γιατονσκαϊκαιτηνκαθημερινη 4-5 Ιουνίου 2007 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ PUBLIC ISSUE/ VPRC Μέλος του ΣΕ ΕΑ, της ESOMAR και της WAPOR ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ: www.electionwatch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΘΕΑΣΗΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΘΕΑΣΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΘΕΑΣΗΣ ιαρκής έρευνα παρακολούθησης σε ηµερήσια βάση ΣΕΙΡΑ Α.1 Εβδοµαδιαία µερίδια τηλεθέασης τηλεοπτικών σταθµών W50 ΚΥΜΑ 150 Αποτελέσµατα εβδοµάδας

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα Πανελλαδική έρευνα γνώμης Σεπτ Σεπ έμβριος τέμβριος Έρευνα 7-10/9

Πανελλαδική έρευνα Πανελλαδική έρευνα γνώμης Σεπτ Σεπ έμβριος τέμβριος Έρευνα 7-10/9 Πανελλαδική έρευνα γνώμης Σεπτέμβριος 2009 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 7 έως και 10 Σεπτεμβρίου 2009. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση VPRC Γενική Πολιτική Συγκυρία VPRC Δ.2 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Με την εικόνα που έχετε σήμερα για τη χώρα σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα πηγαίνουν σε σωστή,

Διαβάστε περισσότερα

Ξεφούσκωσε αλλά δεν τελείωσε η Χρυσή Αυγή

Ξεφούσκωσε αλλά δεν τελείωσε η Χρυσή Αυγή Δημοσκόπηση της ΑLCO για το ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ Ξεφούσκωσε αλλά δεν τελείωσε η Χρυσή Αυγή Η πρώτη δημοσκόπηση μετά την προφυλάκιση βουλευτών και μελών της - Τι λένε οι πολίτες για τις έρευνες των Αρχών, τους χειρισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Οκτωβρίου 2014

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ άτομα στις 13 περιφέρειες της χώρας Οκτωβρίου 2014 Ταυτότητα Έρευνας Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ της Για λογαριασμό της εφημερίδας 11-14 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 «ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΕΡΟΣ ΓΙΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ» Από την ερώτηση: «Μεταξύ του κ. Τσίπρα και του κ. Μεϊμαράκη, ποιος θεωρείτε ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/ γεωγραφική κάλυψη Χρονικό διάστημα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 11 έως και 13 Μαρτίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ Μαρτίου 2012

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ Μαρτίου 2012 ΕΡΕΥΝΑ 89.028 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.212 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 12 13 Μαρτίου 2012 2 η έκδοση προδημοσίευση με κάθε επιφύλαξη As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική Έρευνα για Θέματα Πολιτικής Επικαιρότητας

Πανελλαδική Έρευνα για Θέματα Πολιτικής Επικαιρότητας Πανελλαδική Έρευνα για Θέματα Πολιτικής Επικαιρότητας Η ταυτότητα της έρευνας Εταιρεία: Metron Analysis (Α.Μ. ΕΣΡ 4) Εντολέας: Τύπος έρευνας: Δείγμα: Γεωγραφική κάλυψη: ΑΝΤ1 Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα;

Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΚΛΟΠΩΝ Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα; 23 9 7 6 Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

(δειγματοληπτικό σφάλμα ± 2, 5 % ).

(δειγματοληπτικό σφάλμα ± 2, 5 % ). Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Σεπτέμβριος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 16 έως και 18 Σεπτεμβρίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Μάιος 2014

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Μάιος 2014 Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Μάιος 2014 1.ΓΕΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΛΙΜΑ Δ.2 ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ Μετεκλογική περίοδος 2012-2014 Από τη ζωή που ζείτε σήμερα, πόσο ικανοποιημένος/η

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή στοιχείων 3 έως και 6 Νοεμβρίου 2008

Συλλογή στοιχείων 3 έως και 6 Νοεμβρίου 2008 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Νοέμβριος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 3 έως και 6 Νοεμβρίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Φεβρουάριος Φεβρου 2009 άριος Έρευνα 23-26/2

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Φεβρουάριος Φεβρου 2009 άριος Έρευνα 23-26/2 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Φεβρουάριος 2009 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 23 έως και 26 Φεβρουαρίου 2009. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι ενός ορίου οι θυσίες για την παραμονή στο ευρώ

Μέχρι ενός ορίου οι θυσίες για την παραμονή στο ευρώ Μέχρι ενός ορίου οι θυσίες για την παραμονή στο ευρώ Του Γιώργου Ηλ. Αράπογλου, Γεν. Διευθυντή της Pulse RC Η πρώτη έρευνά μας εν όψει της νέας προσφυγής στην κάλπη, ξεκίνησε αμέσως μετά την ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Οκτώβριος 2014

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Οκτώβριος 2014 Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Οκτώβριος 2014 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα Πανελλαδική γνώμης Έρευνα 17-20/3 Μάρτιος 2009 Μάρτιος

Πανελλαδική έρευνα Πανελλαδική γνώμης Έρευνα 17-20/3 Μάρτιος 2009 Μάρτιος Πανελλαδική έρευνα γνώμης Μάρτιος 2009 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 17 έως και 20 Μαρτίου 2009. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 3 9 Απριλίου 2012

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 3 9 Απριλίου 2012 ΕΡΕΥΝΑ 89.032 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.342 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 3 9 Απριλίου 2012 2 η έκδοση: με κάθε επιφύλαξη As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΜΑΙΟΣ 214 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 12 ΜΑΙΟΥ 214 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της Marc για την «Ελευθεροτυπία»

Έρευνα της Marc για την «Ελευθεροτυπία» Έρευνα της Marc για την «Ελευθεροτυπία» Παρά τις πανηγυρικές εκδηλώσεις της κυβέρνησης και την προπαγάνδα της ότι το πρωτογενές πλεόνασμα και η προγραμματισμένη έξοδος στις αγορές συνιστούν τα πρώτα θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάιος 2015

Πολιτικό Βαρόμετρο. Μάιος 2015 Πολιτικό Βαρόμετρο Μάιος 2015 ΤO ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΤΗΣ PUBLIC ISSUE Νο144 5-2015 Η τακτική μηνιαία πολιτική έρευνα της Public Issue πραγματοποιείται από το 2004 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα αποτύπωσης των απόψεων των πολιτών για προτεινόμενες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις Ιανουαρίου 2017

Έρευνα αποτύπωσης των απόψεων των πολιτών για προτεινόμενες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις Ιανουαρίου 2017 Έρευνα αποτύπωσης των απόψεων των πολιτών για προτεινόμενες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις 7-1 Ιανουαρίου 217 Ταυτότητα της έρευνας Φορέας Διεξαγωγής Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης & Αγοράς Ερευνητικού Πανεπιστημιακού

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομητική Έρευνα Crisis Monitor 4 ο Κύμα. Απρίλιος 2012

Συνδρομητική Έρευνα Crisis Monitor 4 ο Κύμα. Απρίλιος 2012 Συνδρομητική Έρευνα Crisis Monitor ο Κύμα Απρίλιος 0 Η Ταυτότητα της Έρευνας Τύπος έρευνας: Δεκαπενθήμερη Συνδρομητική Πανελλαδική Τηλεφωνική Έρευνα για τα Θέματα της Επικαιρότητας. Περιοχή έρευνας: Πανελλαδική.

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση VPRC Γενική Πολιτική Συγκυρία VPRC Δ.2 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Με την εικόνα που έχετε σήμερα για τη χώρα σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα πηγαίνουν σε σωστή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 213 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 213 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ή ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ;

ΕΘΝΙΚΟ ή ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ; ΕΘΝΙΚΟ ή ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ; Στην απόφαση που θα πάρετε για την ψήφο σας, τι θα µετρήσει περισσότερο; Κυρίως οι θέσεις των κοµµάτων για το Κυπριακό 23 Κυρίως οι θέσεις των κοµµάτων για τα εσωτερικά προβλήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ. Έρευνα κοινής γνώμης για τις Βουλευτικές Εκλογές. 18 & 19 Απριλίου 2012

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ. Έρευνα κοινής γνώμης για τις Βουλευτικές Εκλογές. 18 & 19 Απριλίου 2012 Απρίλιος 2012 Επωνυμία Εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία όνομα Εντολέα ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΑ ΝΕΑ Σκοπός δημοσκόπησης Έρευνα κοινής γνώμης για τις Βουλευτικές Εκλογές Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα γνώμης

Πανελλαδική έρευνα γνώμης Πανελλαδική έρευνα γνώμης Απρίλιος 2012 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 17 έως και 19 Απριλίου 2012. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 106

Πολιτικό Βαρόμετρο 106 Πολιτικό Βαρόμετρο 106 Μάιος 2012 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Συνηθίζετε να παρακολουθείτε στην τηλεόραση, στο ραδιόφωνο, στις εφημερίδες, ή στο ίντερνετ ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009: Σταθεροποίηση των νεότερων διαιρέσεων του εκλογικού σώματος.

ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009: Σταθεροποίηση των νεότερων διαιρέσεων του εκλογικού σώματος. ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ 2009: Σταθεροποίηση των νεότερων διαιρέσεων του εκλογικού σώματος. Οι ευρωεκλογές της 7 ης Ιουνίου, παρά την πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα αποχή που έφτασε στο 30% του εκλογικού σώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Ιανουάριος Ιαν 2009 ουάριος Έρευνα 19-23/1

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Ιανουάριος Ιαν 2009 ουάριος Έρευνα 19-23/1 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Ιανουάριος 2009 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 19 έως και 23 Ιανουαρίου 2009. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Βουλευτικές Εκλογές της 4 ης Οκτωβρίου 2009: πολιτικό κλίμα & εκλογικές τάσεις. 1 ο, 2 ο,3 ο & 4 ο Κύμα: Σεπτεμβρίου 2009 VPRC

Οι Βουλευτικές Εκλογές της 4 ης Οκτωβρίου 2009: πολιτικό κλίμα & εκλογικές τάσεις. 1 ο, 2 ο,3 ο & 4 ο Κύμα: Σεπτεμβρίου 2009 VPRC Οι Βουλευτικές Εκλογές της 4 ης Οκτωβρίου 2009: πολιτικό κλίμα & εκλογικές τάσεις 1 ο, 2 ο,3 ο & 4 ο Κύμα: 07-17 Σεπτεμβρίου 2009 VPRC ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΗΣ 4 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Πόσο σας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΑΪ/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Προεκλογικό Βαρόμετρο 1 ο Κύμα. Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα, άτομα, 11-13/05/2009

ΣΚΑΪ/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. Προεκλογικό Βαρόμετρο 1 ο Κύμα. Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα, άτομα, 11-13/05/2009 ΣΚΑΪ/ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Ευρωεκλογές 2009 Προεκλογικό Βαρόμετρο 1 ο Κύμα Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα, 1.001 άτομα, 11-13/05/2009 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα»

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Πατάει γερά ο Σαμαράς, υποχωρεί ο ΣΥΡΙΖΑ Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Παρά την εμφανή οικονομική δυσπραγία και την προφανή δυσκολία της πλειονότητας των πολιτών να εκπληρώσουν τις

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο. Βουλευτικές Εκλογές - Σεπτέμβριος ο Κύμα: 5-10/9/2015

Πολιτικό Βαρόμετρο. Βουλευτικές Εκλογές - Σεπτέμβριος ο Κύμα: 5-10/9/2015 Πολιτικό Βαρόμετρο Βουλευτικές Εκλογές - Σεπτέμβριος 2015 ΤO ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ ΤΗΣ PUBLIC ISSUE Νο147 9-2015 Η τακτική μηνιαία πολιτική έρευνα της Public Issue πραγματοποιείται από το 2004 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσκόπηση της Pulse RC για το Ποντίκι

Δημοσκόπηση της Pulse RC για το Ποντίκι Δημοσκόπηση της Pulse RC για το Ποντίκι Ντέρμπι με το βλέμμα στην επόμενη μέρα Του Γιώργου Ηλ. Αράπογλου Γεν. Διευθυντή της Pulse RC Την τελευταία εβδομάδα πριν από τις εκλογές της 6ης Μαΐου ο ΣΥΡΙΖΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ - ΟΧΙ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ - ΟΧΙ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΑ 104.141 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.108 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 2-4 Σεπτεμβρίου 2015 ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΑ - As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research Practice

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα καταγραφής Πολιτικών Εξελίξεων πριν τις Εκλογές. Ιανουάριος 2015. Συλλογή στοιχείων: 5 8 Ιανουαρίου 2015. Πανελλαδική Τηλεφωνική Έρευνα

Έρευνα καταγραφής Πολιτικών Εξελίξεων πριν τις Εκλογές. Ιανουάριος 2015. Συλλογή στοιχείων: 5 8 Ιανουαρίου 2015. Πανελλαδική Τηλεφωνική Έρευνα Έρευνα καταγραφής Πολιτικών Εξελίξεων πριν τις Εκλογές Ιανουάριος 2015 Συλλογή στοιχείων: 5-8 Ιανουαρίου 2015 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Α. ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ: MRB HELLAS S.A. (Αριθμός Μητρώου ΕΣΡ:3) Β. ΕΝΤΟΛΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ. για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ για τις πολιτικές εξελίξεις ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 Επωνυμία εταιρείας ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. ΑΡ. ΜΗΤΡ : 5 Επωνυμία εντολέα Σκοπός δημοσκόπησης Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά δείγματος Μέγεθος δείγματος/

Διαβάστε περισσότερα

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Πρώτο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ, ανεπαίσθητη πτώση της ΝΔ, νέες απώλειες για το ΠαΣοΚ το 80% ζητεί παραμονή στην ευρωζώνη ενώ μόνο το 13% θέλει επιστροφή στη δραχμή

Διαβάστε περισσότερα

Marketing Research Communication. 1 Λ. Κηφισίας 3, Μαρούσι τηλ.: 210-6821520 τηλ.: 211-120 2900 e-mail: info@marc.gr website: www.marc.

Marketing Research Communication. 1 Λ. Κηφισίας 3, Μαρούσι τηλ.: 210-6821520 τηλ.: 211-120 2900 e-mail: info@marc.gr website: www.marc. Marketing Research Communication 1 Λ. Κηφισίας 3, Μαρούσι τηλ.: 210-6821520 τηλ.: 211-120 2900 e-mail: info@marc.gr website: www.marc.gr ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. (ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ: Ιουνίου 2017)

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. (ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ: Ιουνίου 2017) Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται σε επίπεδο Συνολικού δείγματος. Τα διαχρονικά στοιχεία, οι αναλύσεις σε σημαντικά υποκοινά (πχ δημογραφικά στοιχεία, ψηφοφόροι κομμάτων κλπ) και συγκεκριμένες ερωτήσεις συμπεριλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Απρίλιος Απρίλ 200 ιος 2008 Έρευνα 1-3/4

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Απρίλιος Απρίλ 200 ιος 2008 Έρευνα 1-3/4 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Απρίλιος 2008 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 1 έως και 3 Απριλίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

Κρήτη. Αντιλήψεις και τάσεις των Κρητικών μετά τις πρόσφατες Ευρωεκλογές

Κρήτη. Αντιλήψεις και τάσεις των Κρητικών μετά τις πρόσφατες Ευρωεκλογές Κρήτη Αντιλήψεις και τάσεις των Κρητικών μετά τις πρόσφατες Ευρωεκλογές Εισαγωγή Ταυτότητα έρευνας Μεθοδολογία Ποσοτικής Έρευνας Τηλεφωνικές Συνεντεύξεων με τη μέθοδο Computer Aided Telephone Interviews

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Σεπτέμβριος 2014

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Σεπτέμβριος 2014 Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Σεπτέμβριος 2014 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. (ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ: Ιουνίου 2017)

ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. (ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ: Ιουνίου 2017) Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται σε επίπεδο Συνολικού δείγματος. Τα διαχρονικά στοιχεία, οι αναλύσεις σε σημαντικά υποκοινά (πχ δημογραφικά στοιχεία, ψηφοφόροι κομμάτων κλπ) και συγκεκριμένες ερωτήσεις συμπεριλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΜΑΙΟΣ 214 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΗΜΟΣ PUBLIC OPINION ΑΘΗΝΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 5 ΜΑΙΟΥ 214 1 GREEK ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΜΑΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 27 ΜΑΙΟΥ 13 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Βουλευτικές Εκλογές 2015-1 2 ο κύμα: 10-15/1/2015 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα