Το Πολιτικό Βαρόμετρο της Public Issue,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το Πολιτικό Βαρόμετρο της Public Issue, 2004 2012"

Transcript

1 Το Πολιτικό Βαρόμετρο της Public Issue, Στις Συμπληγάδες των κομμάτων και της προπαγάνδας: Ένας απολογισμός, με αφορμή το 100 ο κύμα της έρευνας Των ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΗ και ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ 1 Εισαγωγή Τον περασμένο Μάρτιο, πραγματοποιήθηκε το 100 ο κύμα της μηνιαίας τηλεφωνικής έρευνας του Πολιτικού Βαρόμετρου (ΠΒ) 2, με βάση το οποίο η Public Issue καθιέρωσε το 2004, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, την «εκτίμηση εκλογικής επιρροής». Με αυτή την ευκαιρία επιχειρείται ένας απολογισμός της μεθοδολογίας, καθώς και των εκτιμήσεων που η εταιρεία δημοσιοποίησε, κατά τις διαδοχικές βουλευτικές εκλογικές αναμετρήσεις (Β2004, Β2007, Β2009). 3 Η Public Issue εγκαινίασε τη συστηματική παρακολούθηση της πρόθεσης ψήφου, με τη χρήση της τηλεφωνικής μεθόδου, στις αρχές εκείνου του έτους και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών (7/3/2004). Έκτοτε, το ΠΒ παρακολουθεί τη διαχρονική εξέλιξη των διαθέσεων του εκλογικού σώματος και έχει αποτυπώσει συστηματικά τις τάσεις της πολιτικής σκηνής, καλύπτοντας τρεις εκλογικούς κύκλους ( , , ). Το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που καλύπτει το ΠΒ, συμπίπτει ουσιαστικά με την περίοδο που μπορεί να περιγραφεί και ως «ύστερη Μεταπολίτευση». Μετά από μια οκταετία ( ), το ΠΒ της Public Issue έχει αναδειχθεί πλέον στο μακροβιότερο και συστηματικότερο ερευνητικό εργαλείο τηλεφωνικής έρευνας, για την αποτύπωση του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού κλίματος Καθιέρωση μέσα από αντιπαραθέσεις Η επιστημονική και δημοσιογραφική καθιέρωση του ΠΒ κάθε άλλο παρά ανώδυνη υπήρξε, το αντίθετο. Εξαρχής, βρέθηκε αρκετές φορές στο στόχαστρο δημοσιογραφικών επικρίσεων και πολιτικών επιθέσεων, που στόχο είχαν την απαξίωση και την αποδόμησή τόσο του εργαλείου, όσο και της ίδιας της εταιρείας. Η εξήγηση θα πρέπει να αναζητηθεί λιγότερο 1 Ο Γιάννης Μαυρής είναι πολιτικός επιστήµονας Ph.D, Πρόεδρος και ιευθύνων Σύµβουλος της Public Issue (www.mavris.gr). Ο Γιώργος Συµεωνίδης είναι µαθηµατικός M.sc, αναλυτής στατιστικών υποδειγµάτων της Public Issue. 2 Οι έρευνες πραγµατοποιούνται σε µηνιαία βάση από το 2004 για λογαριασµό, στην αρχή, του ραδιοφωνικού, στη συνέχεια και του τηλεοπτικού σταθµού ΣΚΑΪ, καθώς και της εφηµερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. 3 Η αποτίµηση των προβλέψεων που πραγµατοποίησε η εταιρεία στις υπόλοιπες εκλογικές αναµετρήσεις (δηµοτικές και νοµαρχιακές 2006, ευρωεκλογές 2009) αποτελεί αντικείµενο ξεχωριστής ανάλυσης, στο µέτρο που αυτές οι προβλέψεις δεν στηρίχθηκαν στα αποτελέσµατα του Βαρόµετρου. 4 Στην ιστορία των ελληνικών δηµοσκοπήσεων της µεταπολιτευτικής περιόδου, τόσο το (τακτικό ελληνικό) Ευρωβαρόµετρο, που διεξάγεται για λογαριασµό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από το 1980, όσο και η έρευνα «Τάσεις» της MRB, που διεξάγεται, σε συνδροµητική βάση από το Νοέµβριο του 1987, αν και καλύπτουν µεγαλύτερη χρονική διάρκεια, αφενός στηρίζονται σε προσωπικές (face-to-face) συνεντεύξεις και αφετέρου πραγµατοποιούνται, σε εξαµηνιαία βάση. Επίσης, η «Έρευνα καταναλωτικής εµπιστοσύνης» του ΙΟΒΕ/DG ECFIN είναι µεν µηνιαία τηλεφωνική, αλλά περιλαµβάνει µόνον δείκτες καταναλωτικού κλίµατος. 1

2 στην υφιστάμενο οικονομικό ανταγωνισμό μεταξύ των εταιριών του κλάδου και περισσότερο στην άμεση εμπλοκή των δημοσκοπήσεων (και δημοσκόπων) στον κομματικό και πολιτικό ανταγωνισμό και τον πόλεμο της προπαγάνδας. «Πηγή του κακού» αποτέλεσε η αφετηριακή επιλογή της εταιρείας, η οποία έχει τηρηθεί απαρέγκλητα μέχρι σήμερα, να μην επιτρέψει την χειραγωγική χρήση των ερευνών της. Ας σημειωθεί, παρενθετικά, ότι αν και προϋπήρχε, η ανοικτά χειραγωγική χρήση των δημοσκοπήσεων, άνθησε κυρίως στην περίοδο διακυβέρνησης Κ.Σημίτη και έφθασε στο απόγειό της το 2004 (γράφημα 1 και Μαυρής 2006). 5 Ουσιαστικά, οι οποιεσδήποτε επιστημονικές και μεθοδολογικές καινοτομίες που αποπειράθηκε να εισάγει η εταιρεία στην εμπειρική πολιτική έρευνα δεν προκάλεσαν επιστημονική συζήτηση, ούτε έγιναν αντικείμενο καλόπιστης κριτικής. Η άμεση εμπλοκή των δημοσκοπήσεων στο πολιτικό παιχνίδι, (το τρίγωνο δημοσκοπήσεις, Μέσα, κόμματα), και ταυτόχρονα η σημαντική απουσία ακαδημαϊκής πολιτικής έρευνας δεν επέτρεψαν να δημιουργηθούν ευνοϊκές συνθήκες, ούτως ώστε να υπάρξει μια γόνιμη επιστημονική συζήτηση. Δεν κατέστη δυνατή η ανάπτυξή της, μεταξύ των εταιριών του κλάδου ή και της ακαδημαϊκής κοινότητας, σχετικά με τα σημαντικά μεθοδολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η έρευνα κοινής γνώμης και γενικότερα η κοινωνική έρευνα στην Ελλάδα. Η τηλεφωνική μέθοδος και το... ντέρμπυ του 2007 Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατάστασης αποτελεί η διένεξη που υπήρξε, σχετικά με την τηλεφωνική μέθοδο. Αν και η τηλεφωνική μέθοδος αποτελεί εδώ και δύο δεκαετίες τον κανόνα στις δημοσκοπήσεις πρόθεσης ψήφου 6, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, η καθιέρωσή της στην Ελλάδα, για πρώτη φορά το 2004, προκάλεσε αδικαιολόγητα- σφοδρές αντιδράσεις και απροκάλυπτες επιθέσεις, που προήλθαν τόσο από στελέχη του (τότε κυβερνώντος) ΠΑΣΟΚ όσο και από τα (τότε φιλοκυβερνητικά) ΜΜΕ. Ως αιτιολογία για αυτές τις αντιδράσεις προβλήθηκε η «αναξιοπιστία» της τηλεφωνικής μεθόδου 7, έναντι της μέχρι τότε χρησιμοποιούμενης μεθόδου των προσωπικών συνεντεύξεων και κυρίως της γηγενούς πατέντας της «κάλπης». Μάλιστα, ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος Χρήστος Πρωτόπαπας επιτέθηκε ευθέως στην εταιρεία χαρακτηρίζοντας την τηλεφωνική μέθοδο «μεθοδολογικά αναξιόπιστη και πολιτικά επισφαλή» 8. 5 Αναλυτικά στοιχεία για τον «πόλεµο της προπαγάνδας» µέσω δηµοσκοπήσεων, µπορεί να αναζήτηση κάθε ενδιαφερόµενος/η στην ηλεκτρονική διεύθυνση: Ο αναγνώστης θα πρέπει να λάβει υπόψη του, ότι τα τεκµήρια προπαγανδιστικής χρήσης των δηµοσκοπήσεων που παρατίθενται, περιορίζονται ως προς δύο σηµεία: 1) Αφορούν, λόγω ευκολίας αναπαραγωγής τους, µόνον τον Τύπο, ενώ η τηλεόραση παίζει τον καθοριστικό ρόλο. 2) Προέρχονται µόνο από τον Τύπο της «ηµοκρατικής Παράταξης», αυτό όµως δεν σηµαίνει ότι παρόµοια χρήση δεν γίνεται και από Μέσα του συντηρητικού χώρου. 6 Είναι χαρακτηριστικό ότι, ήδη από το 1989, η εταιρεία Gallup εγκατέλειψε οριστικά την παλαιά µέθοδο των συνεντεύξεων πρόσωπο µε πρόσωπο, για να στραφεί αποκλειστικά στις τηλεφωνικές έρευνες,. 7 Μια σύντοµη παράθεση των πλεονεκτηµάτων και των µειονεκτηµάτων της τηλεφωνικής µεθόδου υπάρχει στο Μαυρής και Συµεωνίδης Βλέπε τα ντοκουµέντα της σχετικής αντιπαράθεσης, καθώς και τη θέση του ΣΕ ΕΑ, που έλαβε αποστάσεις από την εταιρεία, στο αφιέρωµα: «Η πολιτική αντιπαράθεση για τις δηµοσκοπήσεις στις εκλογές του 2004», στην ιστοσελίδα: 2

3 ΓΡΑΦΗΜΑ 1: Προπαγάνδα μέσω δημοσκοπήσεων στις εκλογές του Πως η διαφορά των πέντε μονάδων εμφανιζόταν ως ντέρμπυ ΓΡΑΦΗΜΑ 2: Προπαγάνδα μέσω δημοσκοπήσεων το Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, ωστόσο θα χάσει με μεγάλη διαφορά τόσο τις Δημοτικές/Περιφερειακές του Οκτωβρίου 2006, όσο και τις Βουλευτικές εκλογές του επόμενου έτους ΓΡΑΦΗΜΑ 3: Προπαγάνδα μέσω δημοσκοπήσεων στις εκλογές του Πως η διαφορά των τεσσάρων μονάδων εμφανιζόταν τώρα ως ισοπαλία 3

4 Αξίζει να αναφερθεί, ότι στη συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση, οι υπόλοιπες εταιρείες δημοσκοπήσεων (με εξαίρεση την RASS) έμειναν, κατά κανόνα, προσκολλημένες στη χρήση της μεθόδου των προσωπικών συνεντεύξεων. Όμως, μετά τις εκλογές του 2004, η επιτυχία της Public Issue στην πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος έγινε αφορμή να καμφθούν οι όποιες ενστάσεις και να εδραιωθεί η τηλεφωνική μέθοδος. Γεγονός, που με τη σειρά του οδήγησε σταδιακά το σύνολο των εταιρειών του κλάδου να την υιοθετήσει, σε αντίθεση με τις εντονότατες ενστάσεις, που είχαν εκφρασθεί αρχικά, ακόμη και από τους εκπροσώπους του κλάδου (ΣΕΔΕΑ). Οι επιθέσεις κατά της εταιρείας και της μεθοδολογίας που χρησιμοποίησε συνεχίστηκαν αμείωτες, κατά τη διάρκεια του επόμενου εκλογικού κύκλου, Η εταιρεία βρέθηκε τώρα στο στόχαστρο, διότι οι τάσεις του εκλογικού σώματος εξακολουθούσαν να ευνοούν την κυβέρνηση της ΝΔ και δεν είχαν μεταβληθεί, ακόμη, προς όφελος του ΠΑΣΟΚ. Είναι από αυτήν την άποψη χαρακτηριστική η προπαγανδιστική εκστρατεία, με στόχο να «αλλάξει το κλίμα» υπέρ του ΠΑΣΟΚ, ήδη από την άνοιξη του 2006 (γράφημα 2). Η εκστρατεία ατόνησε, μετά το δυσμενές για την αντιπολίτευση εκλογικό αποτέλεσμα των Δημοτικών/Νομαρχιακών εκλογών του φθινοπώρου 2006, για να επαναληφθεί, ωστόσο, και πάλι λίγους μήνες μετά, το καλοκαίρι του Μόλις τρεις μήνες πριν τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, στις οποίες η ΝΔ επιβεβαίωσε την κυριαρχία της, η αναμέτρηση εμφανιζόταν ως «ισοπαλία» (γράφημα 3 και παρακάτω). 9 Αυτή τη φορά, κύριο στόχο των επικρίσεων κατά της Public Issue αποτέλεσε η κατάργηση της μεθόδου της στάθμισης των αποτελεσμάτων με την μεταβλητή της προηγούμενης ψήφου. 10 Αποκορύφωμα, όμως, των καθεστωτικών πρακτικών για τον έλεγχο των δημοσκοπήσεων στις εκλογές του 2007, αποτέλεσε η ανοικτή επίθεση του τότε εκπροσώπου Τύπου του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Ραγκούση, ο οποίος, μόλις δύο εβδομάδες πριν τις εκλογές του 2007, αμφισβήτησε και πάλι την αξιοπιστία της εταιρείας, καλώντας την μάλιστα «να λογοδοτήσει την επαύριο των εκλογών στον ελληνικό λαό (!)». 11 Παρά την εξαιρετικά επιτυχή πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος, στις εκλογές της 16 ης Σεπτεμβρίου του 2007 (βλέπε και παρακάτω), οι επικρίσεις κατά της εταιρείας δεν τερματίστηκαν. Τον Απρίλιο του 2009, δηλαδή μόλις 1½ χρόνο μετά, εκδηλώθηκε νέα επίθεση, όταν η Public Issue εκτίμησε για πρώτη φορά -πέντε (5) μήνες πριν από την εκλογική συντριβή της ΝΔ- τη διαφορά μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ σε 7,5%, υπέρ του ΠΑΣΟΚ 12. Η εκτίμηση αυτή, που σημειωτέονδημοσιεύθηκε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 13, αν και κατέγραψε εξαιρετικά έγκαιρα, όπως αποδείχθηκε τελικά, την συντελεσθείσα μεταστροφή του εκλογικού σώματος υπέρ του ΠΑΣΟΚ, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Χαρακτηριστικότερο όλων των (έντυπων) επιθέσεων είναι το πρωτοσέλιδο της Γράφημα 4: ΑΥΡΙΑΝΗ (12/4/2009) 9 Βλέπε το αφιέρωµα: Η πολιτική αντιπαράθεση για τις ηµοσκοπήσεις στις εκλογές του 2007, στην ιστοσελίδα: και Μαυρής Βλέπε σχετικά τη διαδικτυακή αντιπαράθεση µε τον Αλέξανδρο Μελίδη «περί µεθοδολογίας», στην ιστοσελίδα: Αναφορά στα µειονεκτήµατα της πολιτικής στάθµισης βρίσκεται στο Μαυρής και Συµεωνίδης Ολόκληρη η σχετική δήλωση του Γιάννη Ραγκούση υπάρχει στην ιστοσελίδα Φυσικά, ο κ.ραγκούσης ουδέποτε αισθάνθηκε την ανάγκη να επανορθώσει. 12 Η µεταστροφή υπέρ του ΠΑΣΟΚ είχε ξεκινήσει από τον Σεπτέµβριο του Το επίµαχο κύµα του Απριλίου 2009 του ΠΒ βρίσκεται στην ιστοσελίδα: 2009/ 13 ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Κυριακή 12/4/2009. Βλέπε σχετικά την ιστοσελίδα: 4

5 Αυριανής, την Κυριακή 12 Απριλίου 2009, υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Μαϊμουδιά 7,5 μονάδων από τον Αλαφούζο!!!» (βλέπε το πρωτοσέλιδο στο γράφημα 4), με υπέρτιτλο: «Εκβιάζει τον Καραμανλή και αποδομεί την κυβέρνηση με στημένα γκάλοπ» 14. Η εφημερίδα επανήλθε στο θέμα με το κύριο άρθρο της, την επομένη (13/4/2009), αναφέροντας ότι στην «προχθεσινή δημοσκόπηση όπου, προσέξετε, κατ εκτίμηση ψήφου, η διαφορά του ΠΑΣΟΚ έναντι της Νέας Δημοκρατίας εκτινάσσεται στις 7,5 μονάδες! (...) τούτο συμβαίνει ενώ όλες οι προηγηθείσες έρευνες δεν δείχνουν τη διαφορά πάνω από 4,5 μονάδες [υπ.γμ-γσ], ενώ έχουν αποτιμηθεί θετικά και τα πρόσφατα μέτρα της κυβέρνησης στον τομέα της αστυνόμευσης». Η αντιπαράθεση στις Ευρωεκλογές του 2009 Ωστόσο, η πλέον ακραία και απολύτως άδικη επίθεση κατά της Public Issue εκδηλώθηκε στις Ευρωεκλογές του Όπως προκύπτει τελικά, αυτό που δεν συγχωρείται στην εταιρεία είναι η διαρκής αντίσταση στην χειραγωγική (προπαγανδιστική) χρήση των δημοσκοπήσεων και η «μη-διευκόλυνσή» της. Ας σημειωθεί, παρενθετικά, διότι η αναλυτική απάντηση σε αυτό το ζήτημα θα δοθεί αλλού, ότι οι Ευρωεκλογές του 2009 ήταν από όλες τις απόψεις πρωτοφανείς. Ο ασαφής χαρακτήρας τους, η ανυπαρξία διακυβεύματος, η εξαιρετικά συντετμημένη προεκλογική περίοδος και κυρίως η πρωτόγνωρη για τα μέχρι τότε ελληνικά δεδομένα αποχή (36%), δημιουργούσαν ασυνήθιστη ρευστότητα και καθιστούσαν τις εκλογικές εκτιμήσεις εξαιρετικά δύσκολες, δεδομένου ότι δεν υπήρχε προηγούμενη εκλογική εμπειρία για τα νέα φαινόμενα. Αφορμή τώρα στάθηκε κατά κύριο λόγο η υπερεκτίμηση λόγω της αυξημένης αποχής- του ποσοστού των Οικολόγων 16, παρά το γεγονός ότι η επιρροή του συγκεκριμένου κόμματος αποτέλεσε πρόβλημα για όλες τις εταιρείες του κλάδου 17. Ενδεικτικό πάντως της σύγχυσης, αλλά και της δημοσιογραφικής προκατάληψης και αμετροέπειας είναι και το ακόλουθο: η Public Issue κατηγορήθηκε για την αποτυχία του exit poll της, ενώ δεν είχε καν πραγματοποιήσει τέτοιο και ενώ είχε εξηγήσει εκτενώς και τους λόγους για τους οποίους δεν εμπιστευόταν τη συγκεκριμένη μέθοδο! Στην επίθεση συμμετείχε επίσης πρωταγωνιστικά και ο Γιάννης Πρετεντέρης, με το άρθρο του, υπό τον τίτλο: «Οι συνωμότες!...» (Το Βήμα 10/6/2009) 18. Στο εν λόγω άρθρο δεν αμφισβήτησε απλώς την επιστημονική αξιοπιστία της εταιρείας, αλλά άφησε σαφείς υπαινιγμούς για την ηθική της αξιοπιστία, κατηγορώντας την, εμμέσως, για συνωμοσία! Τα επιχειρήματα που αναπτύχθηκαν στο σύνολο των εν λόγω δημοσιευμάτων ήταν τουλάχιστον αφελή. Αμφισβητήθηκε ακόμη και η δυνατότητα πρόβλεψης του εκλογικού αποτελέσματος (!), τη στιγμή που στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει αχανές πλήθος αντίστοιχων προβλέψεων, τόσο από εταιρείες δημοσκοπήσεων, όσο και από ακαδημαϊκούς ερευνητές. 14 Το πρωτοσέλιδο της εφηµερίδας, στην ιστοσελίδα: Μια περίληψη του κύριου άρθρου της στην ιστοσελίδα: 15 Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γιάννη Λούλη, ο οποίος πρωτοστάτησε σε αυτήν την επίθεση, στον Ελεύθερο Τύπο µε τίτλο: «Το φιάσκο των δηµοσκόπων» (Πέµπτη 11/6/20090, (http://www.johnloulis.gr/default.asp?siteid=1&pageid=5&tablepageid=1&langid=1&entryid=438) και το αφήγηµα του Ν. Χασαπόπουλου στο ΒΗΜΑ: «Το Βατερλό των exit polls» (Κυριακή 14/6/2009), 16 Η πρόβλεψη της Public Issue για τις ευρωεκλογές του 2009 υπάρχει στην ιστοσελίδα Στην τελευταία προεκλογική εκτίµηση που δόθηκε στη δηµοσιότητα (5/6/09), η εταιρεία εκτίµησε την επιρροή των Οικολόγων σε 7% (+/-1%). Το ποσοστό που έλαβαν τελικά ήταν 3.5%, ακριβώς το ½. Ένα σηµαντικό τµήµα των δυνητικών ψηφοφόρων τους, που δήλωνε πρόθεση ψήφου, τελικά προτίµησε την αποχή. Ο ίδιος παράγοντας, δηλαδή η αυξηµένη αποχή εξηγεί και την υποεκτίµηση αντιστρόφως τώρα- της επιρροής του ΛΑΟΣ, ο οποίος έλαβε τελικά ποσοστό 7,2%, έναντι του εκτιµώµενου 4,5%. 17 Βλέπε σχετικά τα αποτελέσµατα των δηµοσκοπήσεων για τις ευρωεκλογές του 2009 στην ιστοσελίδα

6 ΓΡΑΦΗΜΑ 5: Παράδειγμα επιλεκτικής χρήσης του Πολιτικού Βαρόμετρου από τον ιστότοπο Antinews, Η εξέλιξη της επιρροή ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΛΑΟΣ, όπως αποτυπώθηκε διαχρονικά στο Πολιτικό Βαρόμετρο, κατά τη διετία Με βέλη σημειώνονται οι μετρήσεις του Βαρόμετρου, στις οποίες αναφέρεται το Antinews. Το ΠΑΣΟΚ προηγείται μέχρι το Μάιο του 2011, ενώ το ΛΑΟΣ καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό του, στη μέτρηση του Μαρτίου. Από την άνοιξη του 2011, ο συσχετισμός μεταβάλλεται υπέρ της ΝΔ, ενώ η δύναμη του ΛΑΟΣ περιορίζεται διαρκώς από τον περασμένο Νοέμβριο, εξαιτίας της συμμετοχής του κόμματος στην κυβέρνηση Παπαδήμου Η επιλεκτική χρήση του Βαρόμετρου, Από την απαξίωση στην αποδοχή Μάρτιος 2011: Το προβάδισμα του ΠΑΣΟΚ, έναντι της ΝΔ και η ενίσχυση του ΛΑΟΣ που καταγράφεται, γίνεται αφορμή να επικριθεί και να αμφισβητηθεί η αξιοπιστία όχι μόνο της εταιρείας, αλλά και προσωπικά του δημοσκόπου. Τίτλος: «Σενάρια συγκυβέρνησης με τον Καρατζαφέρη ονειρεύεται ο Αλαφούζος» Οκτώβριος 2011 Ιανουάριος 2012: Κανένα πρόβλημα αξιοπιστίας. Το προβάδισμα της ΝΔ έναντι του ΠΑΣΟΚ και το άνοιγμα της ψαλίδας υπέρ της που καταγράφεται στο Βαρόμετρο, συνιστούν πλέον έγκυρη είδηση και παρουσιάζονται χωρίς αμφισβητήσεις. Τίτλος: «Εννέα μονάδες μπροστά η ΝΔ» (10/11) και «Προβάδισμα 16,5 μονάδων για τη ΝΔ» (1/12) 6

7 Υπήρξε, επίσης, σκόπιμη σύγχυση της εκτίμησης της Public Issue, τον Απρίλιο του 2009, η οποία αφορούσε σε βουλευτικές εκλογές, με το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, που αποτελούν, όπως είναι γνωστό, εντελώς διαφορετικού τύπου εκλογική αναμέτρηση. Στην «επιχειρηματολογία» του Γ. Πρετεντέρη δόθηκε αναλυτική απάντηση. 19 Επιπλέον, αντικρούστηκε και η ατεκμηρίωτη δοξασία, σχετικά με την «αδυναμία» δυνατότητα εκλογικής πρόβλεψης 20. Ούτε και σε αυτήν την τοποθέτηση έχει υπάρξει μέχρι σήμερα αντίλογος. Μετά το Μνημόνιο Στην τελευταία φάση που διανύουμε, το ιστορικό των επικρίσεων συνεχίσθηκε, τώρα «από τα δεξιά», με αφορμή την εκτίμηση για την εκλογική επιρροή των κομμάτων τον Μάρτιο του Σε αυτήν την επίθεση πρωτοστάτησε ο ιστότοπος Antinews, με υβριστικό δημοσίευμα, υπό τον τίτλο: «Σενάρια συγκυβέρνησης με τον Καρατζαφέρη ονειρεύεται ο Όμιλος Αλαφούζου» που αναρτήθηκε στις 10/3/ Στις εν λόγω αναφορές, οι προβλέψεις της εταιρείας χαρακτηρίζονται αόριστα «μονίμως ανεπιτυχείς», γίνεται λόγος για «πίστη στη γραμμή του Μνημονίου»(!), ενώ, επιπλέον, η επίθεση προσωποποιείται, κάνοντας μνεία και στο «δημοσκόπο της μπαρούφας». Η περίπτωση του antinews δεν είναι βέβαια ούτε μοναδική ούτε η πλέον ακραία. Είναι όμως ενδεικτική και ως τέτοια θα αναλυθεί. Το συγκεκριμένο παράδειγμα αντιμετώπισης των ευρημάτων του ΠΒ είναι χαρακτηριστικό για την αντίληψη που κυριαρχεί στα περισσότερα Μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα, σχετικά με τη χρήση των δημοσκοπήσεων, αλλά και την αντιμετώπισή τους, όταν αυτές δεν εξυπηρετούν την πολιτική γραμμή τους. Οι συκοφαντικές επιθέσεις και ο «βρώμικος πόλεμος της προπαγάνδας» βέβαια δεν συνιστούν και το ιδανικότερο περιβάλλον για μια ερευνητική προσπάθεια, όπως αυτή του ΠΒ της Public Issue: Να παρακολουθήσει, δηλαδή, με το ερευνητικό εργαλείο του Βαρόμετρου και στο μέτρο του επιστημονικά εφικτού- αξιόπιστα και αμερόληπτα την εξέλιξη της πολιτικής σκηνής και των τάσεων του εκλογικού σώματος. Στο πρώτο τμήμα του γραφήματος 5 (5.1), για να υπάρξει μια ολοκληρωμένη και όχι αποσπασματική ή επιλεκτική εικόνα του ΠΒ, παρατίθεται η εκτίμηση εκλογικής επιρροής της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ για ολόκληρο το χρονικό διάστημα Ιανουαρίου Μαρτίου 2012, καθώς και η αντίστοιχη του ΛΑΟΣ. Στο δεύτερο τμήμα (5.2), παρατίθενται κατά χρονική σειρά, οι αναφορές του Antinews στα ίδια αποτελέσματα. Τον Μάρτιο του 2011, η ανάδειξη του μεταναστευτικού προβλήματος και η ενίσχυση της κοινωνικής ανασφάλειας, είχαν ως αποτέλεσμα την άνοδο των θεμάτων του «νόμου και της τάξης» στην ατζέντα των κοινωνικών προτεραιοτήτων με επακόλουθη, την εκλογική ενίσχυση του ΛΑΟΣ. Τίποτα το απροσδόκητο, και καθόλου αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Ωστόσο, η ερμηνεία που προτιμήθηκε ήταν άλλη. Κατά το Antinews, δεν επρόκειτο για πραγματική εκλογική άνοδο ενός ακροδεξιού κομματικού σχηματισμού, αλλά αντιθέτως για αποκλειστικά «σχεδιασμένη πολιτική παρέμβαση». Οι χαρακτηρισμοί αποδίδονται από τον ανώνυμο σχολιαστή, «αξιωματικά», χωρίς προφανώς να αιτιολογούνται, λόγω της υψηλής -κατά τη γνώμη του - διαφοράς μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ (6,5%), που εκτιμάται από το ΠΒ, χωρίς βέβαια κανένα επιστημονικό επιχείρημα, που να αμφισβητεί την ορθότητα της εκτίμησης. (Γράφημα 5.2.1). Ωστόσο, τον Μάρτιο του Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γ. Μαυρή: «Ο Δημοσιογράφος - Δημοσκόπος κ. Ι.Πρετεντέρης», στην ιστοσελίδα Η σύνοψη της απάντησης στάλθηκε και στο Βήµα, αλλά ουδέποτε δηµοσιεύθηκε, λόγω «µεγέθους». 20 Βλέπε σχετικά το άρθρο των Γ. Μαυρή και Γ. Συµεωνίδη στην Ελευθεροτυπία της 5ης Ιουλίου 2009, µε τίτλο «Μαντεία, προφητεία ή επιστήµη;» (http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=60537). Μια εκτενέστερη εκδοχή του παραπάνω άρθρου υπάρχει στην ιστοσελίδα 21 Το ΠΒ 3/2011, στην ιστοσελίδα: 22 Βλέπε σχετικά στην ιστοσελίδα 7

8 δεν υπήρχε μεταστροφή υπέρ της ΝΔ. Η πολιτική μεταστροφή υπέρ της ΝΔ συντελέστηκε αργότερα και το ΠΒ την κατέγραψε αμέσως. Η Νέα Δημοκρατία πέρασε μπροστά τον Ιούνιο του 2011, με 31%, έναντι 27%, ενώ μέχρι τον προηγούμενο μήνα, δηλαδή Μάιο του 2011, το ΠΑΣΟΚ προηγείτο της ΝΔ με 32%, έναντι 29%. 23 Το σημαντικό γεγονός επισημάνθηκε από την παρουσίαση της έρευνας στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, στις 12/6/2011: «Αλλαγή του σκηνικού, μπροστά η Ν.Δ.» Σύμφωνα με το Βαρόμετρο της Public Issue προηγείται με 31% έναντι 27% του ΠΑΣΟΚ. 24 Στο άρθρο του Γ.Μαυρή, με τίτλο: «Καταρρέει η επιρροή του ΠΑΣΟΚ και η εικόνα του Γ.Παπανδρέου», επισημαίνεται: Η κατάρρευση της εκλογικής επιρροής του κυβερνώντος κόμματος και της εικόνας του πρωθυπουργού οδηγούν σε ραγδαία ανατροπή του πολιτικού σκηνικού. Η εκλογική επιρροή του ΠΑΣΟΚ συνεχίζει για έναν ακόμη μήνα την ελεύθερη πτώση της. Μέσα σε 30 μόλις ημέρες το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει απώλειες -5% και η εκλογική του επιρροή υπολογίζεται σε μόλις 27%, ενώ η πραγματική κοινωνική του επιρροή βρίσκεται κάτω από το 15% του συνολικού εκλογικού σώματος. Μόλις 1 στους 4 πολίτες (26%) πιστεύει ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταφέρει να εξαντλήσει την 4ετία. Ας σημειωθεί, ότι η μείωση της εκλογική του επιρροής υπήρξε συνεχής επί 9 μήνες, ενώ επιταχύνθηκε το τελευταίο 4μηνο (από τον Μάρτιο και ύστερα) με μέσο όρο μηνιαίων απωλειών, 2,75%. Καταφέρνει έτσι το ΠΑΣΟΚ να «επιστρέψει» στις απαρχές του, δηλαδή στα επίπεδα των εκλογών του 1977 (25,3%), όταν - εισβάλλοντας ορμητικά στην πολιτική σκηνή της μεταπολίτευσης-, εδραιώθηκε στο εκλογικό σώμα, ως εναλλακτική λύση της διακυβέρνησης.» 25 Οι επικρίσεις κατά της εταιρείας επικεντρώθηκαν και στην εκτίμηση που αφορούσε την εκλογική επιρροή του ΛΑΟΣ, η οποία θεωρήθηκε «μαγειρεμένη». Κατά ειρωνικό τρόπο, η εξέλιξη των πραγμάτων τελικά δικαίωσε την εκτίμηση της δημοσκόπησης, διότι το «όνειρο» για το οποίο κατηγορήθηκε η έρευνα «έγινε πραγματικότητα» και ο ΛΑΟΣ τελικά πήρε μέρος στην συγκυβέρνηση(!) Ωστόσο, η συγκεκριμένη «ερμηνεία» επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά την υπερεκτίμηση του ρόλου των δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα, ασθένεια από την οποία πάσχουν τόσοι αρκετοί πολιτικοί, όσο και δημοσιογράφοι. Το άλλο σημαντικό γεγονός, που αποδεικνύει βέβαια την ερευνητική αυτονομία της εταιρείας και την έλλειψη οποιασδήποτε σκοπιμότητας είναι ότι το ΠΒ κατέγραψε τον περασμένο Νοέμβριο του 2011, πρώτο μεταξύ των δημοσκοπήσεων της περιόδου, τη συνεχή πτώση του ΛΑΟΣ, λόγω της συμμετοχής του στην συγκυβέρνηση. Αυτό το στοιχείο και πολύ περισσότερο το γεγονός ότι αυτό επισημάνθηκε άμεσα και στην ανάλυση της Public Issue αποσιωπάται χονδροειδώς (Γράφημα 5.1.2). Και όμως, το ΠΒ, όπως ακριβώς έδειξε την άνοδο του ΛΑΟΣ (λόγω της έξαρσης της εγκληματικότητας και της βίας) το Μάρτιο του 2011 στο 9%, (ΠΒ88) 26 έτσι έδειξε και την πτώση του στο 5% τον περασμένο Φεβρουάριο (ΠΒ99). 27 Σήμερα (Απρίλιος 2012) η Public Issue δέχεται την αντίστροφη μομφή, και μάλιστα προσωπικά από τον ίδιο τον αρχηγό του κόμματος, ότι δηλαδή σκοπίμως υποεκτιμά την επιρροή του ΛΑΟΣ. Όπως ειπώθηκε, ήδη από τον Ιούνιο του 2011, το ΠΒ κατέγραψε τη νέα αλλαγή συσχετισμού υπέρ της ΝΔ. Φυσικά, οι βαρύτατες επικρίσεις που ο συγκεκριμένος ιστότοπος απέδιδε προηγουμένως στην εταιρεία, δεν τον εμπόδισαν τώρα, να υιοθετήσει -πρακτικά μόλις λίγους μήνες μετά- την «εκτίμηση εκλογικής επιρροής», στο βαθμό που αυτή ευνοούσε τώρα την πολιτική του γραμμή. Η στροφή του Antinews στην προβολή και ανάλυση των ερευνών της η Public Issue, όταν οι εκτιμήσεις της έγιναν σύμφωνες με τις 23 Βλέπε σχετικά ΠΒ 91, Ιούνιος 2011: Η σχετική ανάλυση, βρίσκεται στη διεύθυνση:

9 πολιτικές προτιμήσεις του συγκεκριμένου ιστότοπου υπήρξε πράγματι αξιοσημείωτη (Γράφημα & 5.2.3) Οι τρεις βασικές μεθοδολογικές καινοτομίες Από το συνοπτικό ιστορικό των διενέξεων που συνόδευσαν την τελευταία δεκαετία την ανάδειξη των δημοσκοπήσεων στην Ελλάδα και την εδραίωση του ΠΒ μεταξύ αυτών, γίνονται κατανοητές οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάθε αντίστοιχη ερευνητική προσπάθεια. Ας μετατοπίσουμε τώρα τη συζήτηση σε άλλη, περισσότερο ουσιαστική βάση και ας προσπαθήσουμε να αποτιμήσουμε την ερευνητική διαδρομή του ΠΒ. Συνοψίζοντας, από τις αρχές του 2004, η Public Issue 29 εισήγαγε τρεις βασικές καινοτομίες στην εκτίμηση της εκλογικής επιρροής των κομμάτων, που στηρίζεται στις έρευνες πρόθεσης ψήφου: 1. την τηλεφωνική μέθοδο, έναντι της έως τότε χρησιμοποιούμενης μεθόδου των ερευνών με προσωπικές συνεντεύξεις (face-to-face) και «χρήση κάλπης». 2. την κατάργηση της στάθμισης του δείγματος με την προηγούμενη ψήφο και την αντικατάστασή της, με τη μεθοδολογία της ανάλυσης χρονολογικών σειρών (timeseries analysis) και, τέλος 3. την αλλαγή του τρόπου παρουσίασης των αποτελεσμάτων των δημοσκοπήσεων, με τη δημοσίευση της εκλογικής επιρροής των κομμάτων, αντί της παρουσίασης των αποτελεσμάτων με την λεγόμενη «αδιευκρίνιστη» ψήφο. Με τον όρο εκτίμηση εκλογικής επιρροής (vote estimate) εννοείται ο επανυπολογισμός των ποσοστών των κομμάτων (repercentage), ώστε τα αποτελέσματα της δημοσκόπησης να είναι συγκρίσιμα με τα εκλογικά αποτελέσματα (δηλαδή να μην συμπεριλαμβάνουν «αδιευκρίνιστη» ψήφο). Η εκτίμηση της εκλογικής επιρροής επιτυγχάνεται συνδυάζοντας την ανάλυση των βραχυχρόνιων τάσεων (δηλαδή εντός του τρέχοντος εκλογικού κύκλου) και των μακροχρόνιων τάσεων (δηλαδή του συνόλου των ιστορικά διαθέσιμων ερευνών) της πρόθεσης ψήφου. 30 Βασική ερευνητική κατεύθυνση της Public Issue αποτελεί η αξιοποίηση και ο συνδυασμός τόσο των μεθόδων και τεχνικών που έχουν αναπτυχθεί διεθνώς, τόσο από πανεπιστημιακούς όσο και εταιρείες δημοσκοπήσεων. Η μεθοδολογία της εκτίμησης της εκλογικής επιρροής που χρησιμοποιείται, είναι ιδιαίτερα καινοτομική και ενσωματώνει πολλές από τις ιδέες της σύγχρονης ακαδημαϊκής έρευνας. Σημαντική μεθοδολογική καινοτομία της Public Issue συνιστά επίσης η πρώιμη υιοθέτηση και χρήση, ήδη από την προεκλογική περίοδο των εκλογών του 2004, της τεχνικής της εξομάλυνσης Kalman, μεθόδου που αναπτύχθηκε αρχικά στη μηχανική (engineering), προκειμένου να διαχωριστούν τα «σήματα» (signals) από το «θόρυβο» (noise) (Green, Gerber & DeBoef 1999). 31 Η εξομάλυνση Kalman άρχισε να χρησιμοποιείται από διακεκριμένους ακαδημαϊκούς στην πολιτική έρευνα στις αρχές της δεκαετίας του 90 (Beck 1990). Αξίζει να σημειωθεί, ότι το ινστιτούτο Gallup χρησιμοποίησε την εξομάλυνση Kalman στη μηνιαία χρονοσειρά της προεδρικής αποδοχής (presidential approval), για πρώτη φορά, τον 28 Βλέπε σχετικά και τις ιστοσελίδες και 29 Σε συνεργασία, τότε, µε την εταιρεία VPRC. 30 Για µια αναλυτικότερη παρουσίαση της µεθοδολογίας της Public Issue, σχετικά µε την εκτίµηση της εκλογικής επιρροής των κοµµάτων, καθώς και τη διάκριση βραχυχρόνιων και µακροχρόνιων τάσεων βλέπε και Μαυρής και Συµεωνίδης Επίσης, τις διευκρινίσεις που δίνονται στην ιστοσελίδα: 31 Η τεχνική παρουσιάζεται διεξοδικά στο Μαυρής και Συµεωνίδης Η µέθοδος Kalman χρησιµοποιείται σε ένα ευρύ πεδίο εφαρµογών, από την προστασία των αεροπλάνων από ραδιοφωνικά σήµατα, κατά τη διαδικασία προσγείωσης, µέχρι το σήµα της ψηφιακής τηλεόρασης. 9

10 Φεβρουάριο του 2006 (Blumenthal 2006). Η μέθοδος χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά στην προσπάθεια πρόβλεψης εκλογικών αποτελεσμάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιδιαίτερα επιτυχής πρόβλεψη των Fisher, Ford, Jennings, Pickup και Wlezien (2011) για τις βρετανικές εκλογές του O τρόπος παρουσίασης των αποτελεσμάτων H Public Issue, ακολουθώντας τη διεθνή πρακτική, επέλεξε να παρουσιάζει τα αποτελέσματα των ερευνών πρόθεσης ψήφου, με τη μορφή «εκτίμησης εκλογικής επιρροής», δηλαδή χωρίς την λεγόμενη «αδιευκρίνιστη» ψήφο 32. Με αυτόν τον τρόπο παρουσίασης επιτυγχάνεται το βασικό ζητούμενο μιας δημοσκόπησης, δηλαδή η καταγραφή της επιρροής των κομμάτων, σε μια ενδεχόμενη εκλογική αναμέτρηση. Επίσης, καθιστά δυνατή τη σύγκριση με τα πραγματικά εκλογικά αποτελέσματα, προστατεύοντας το ευρύ κοινό από τη σύγχυση που προκαλεί, διαφορετικά, η σύγκριση της δημοσκοπικής «ψαλίδας» ανάμεσα στα ποσοστά των κομμάτων, με την πραγματική εκλογική τους διαφορά. Σύγχυση που, δυστυχώς, αναπαράγεται κατά κόρον στη χώρα μας. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεφύγει της προσοχής, ότι κάθε υποκειμενική επέμβαση του ερευνητή στα δεδομένα μιας δημοσκόπησης («διόρθωση») αποτελεί αυτονόηταεκτίμηση. Επομένως, ακόμη και οι σταθμίσεις αποτελούν, αντικειμενικά, μια (απλούστερη) μορφή εκτίμησης, ενώ οι εταιρίες που δημοσιοποιούν σταθμισμένα στοιχεία, δηλαδή σχεδόν το σύνολο των ελληνικών εταιριών, στην ουσία δίνουν εκτιμήσεις, ακόμη και αν δεν το ονομάζουν έτσι. 3. Αποτίμηση της πρόβλεψης της εκλογικής επιρροής α. Οι βουλευτικές εκλογές του 2004 Το 2004, η Public Issue επιχείρησε γα πρώτη φορά, να προβλέψει το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών 33. Η μεθοδολογία της πρόβλεψης στηρίχθηκε μόνο στην ανάλυση των προεκλογικών ερευνών, με τη βοήθεια τεχνικών ανάλυσης χρονολογικών σειρών. Κύριο χαρακτηριστικό των εκτιμήσεων ήταν η μεγάλη διαφορά μεταξύ ΝΔ ΠΑΣΟΚ, διαφορά που δεν άφηνε καμιά αμφιβολία για τον νικητή των εκλογών, παρά την προπαγανδιστικές εκστρατείες που είχαν εξαπολύσει τα (τότε) φιλοκυβερνητικά Μέσα ενημέρωσης (βλέπε γράφημα 1). Το εκτιμώμενο ποσοστό της ΝΔ κυμαινόταν, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, από 46% ως 47% και εκείνο του ΠΑΣΟΚ, από 41% ως 42% 34. Αυτές οι εκτιμήσεις έφεραν την Public Issue σε πλήρη αντιπαράθεση με το σύνολο των υπόλοιπων εταιριών του κλάδου, οι οποίες έδιναν πολύ μικρότερη διαφορά, μεταξύ ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Στις τελευταίες δημοσιοποιημένες έρευνες, πριν τη σχετική απαγόρευση, η διαφορά μεταξύ ΝΔ-ΠΑΣΟΚ κυμαίνονταν στις υπόλοιπες δημοσκοπήσεις από 2,9% (Metron Analysis) μέχρι 3,3% (MRB) 35. Επιπλέον, στις αναλύσεις των μέσων, που συνόδευαν την παρουσίαση των 32 Για τον τρόπο παρουσίασης των ερευνών πρόθεσης ψήφου στην Ευρώπη και την Αµερική βλέπε στην ιστοσελίδα 33 Σε αυτό το σηµείο πρέπει να διευκρινισθεί, ότι ο όρος «πρόβλεψη» δεν χρησιµοποιείται µε την τεχνική σηµασία που έχει στη θεωρία των χρονολογικών σειρών (forecasting), καθώς η πρόβλεψη της εκλογικής επιρροής που δίνεται σε κάθε έρευνα δεν αποτελεί µια εκ των προτέρων πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσµατος κατά την ηµέρα των εκλογών, αλλά εκτίµηση της εκλογικής επιρροής των κοµµάτων την χρονική περίοδο διεξαγωγής της έρευνας. 34 Το σύνολο των προεκλογικών εκτιµήσεων της Public Issue για τις εκλογές του 2004 βρίσκεται συγκεντρωµένο στο άρθρο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ: «Πολιτική επιστράτευση των εταιριών γκάλοπ» (Κυριακή 14/3/2004). 35 Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γ. Μαυρή, στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (22/2/2004): «Η ψαλίδα και οι αδιευκρίνιστοι».(http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_1_22/02/2004_94837). ιαθέσιµο και στην ιστοσελίδα: 10

11 ερευνών, η διαφορά μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων εμφανιζόταν «να μειώνεται», καθώς πλησίαζε η ημέρα των εκλογών και δινόταν η εντύπωση του «εκλογικού θρίλερ», που δήθεν θα έκριναν οι περίφημοι «αναποφάσιστοι». Ωστόσο, το αποτέλεσμα των εκλογών επιβεβαίωσε απολύτως την ορθότητα της πρόβλεψης. Σοβαρότερη αδυναμία της αποδείχθηκε η υπερεκτίμηση του δικομματισμού. Βασικότερη αιτία γι αυτό υπήρξε το γεγονός, ότι η τηλεφωνική μέθοδος εφαρμοζόταν για Γράφημα 6: ΒΗΜΑ (24/6/2007) πρώτη φορά, και μάλιστα σε προεκλογική περίοδο, κάτι που ελλείψει προηγούμενης εμπειρίας- δεν επέτρεπε την επιστημονική μέτρηση της μεροληψίας των τηλεφωνικών ερευνών. β. Οι βουλευτικές εκλογές του Με βάση την εμπειρία που αποκτήθηκε στις εκλογές του 2004, η εταιρεία βελτίωσε τη μεθοδολογία της, στηρίζοντας πλέον την εκτίμηση στην ανάλυση της διαχρονικής εξέλιξης της επιρροής των κομμάτων και χρησιμοποιώντας, για το σκοπό αυτό, το σύνολο των διαθέσιμων ερευνών της. Η μεθοδολογία αυτή διαφοροποίησε περαιτέρω την Public Issue από τις υπόλοιπες εταιρείες δημοσκοπήσεων, ως προς την εκτίμηση για τη διαφορά ΝΔ- ΠΑΣΟΚ, σε όλη τη διάρκεια του εκλογικού κύκλου (γράφημα 6) 37, αλλά και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου των εκλογών του Σεπτεμβρίου του , καθώς τα αποτελέσματα της πρόβλεψης οδηγούσαν στο συμπέρασμα, ότι η διαφορά μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων ήταν αρκετά μεγαλύτερη από αυτή που εκτιμούσαν οι υπόλοιπες εταιρείες. 36 Για την τελευταία δηµοσιευµένη προεκλογική εκτίµηση της Public Issue στις εκλογές του 2007 βλέπε τις ιστοσελίδες: Επίσης, την τηλεοπτική παρουσίαση της εκτίµησης Τέλος, αναλυτικός κατάλογος των προεκλογικών δηµοσκοπήσεων όλων των εταιρειών για τις βουλευτικές εκλογές του 2007, είναι διαθέσιµος στην ιστοσελίδα: 37 Βλέπε σχετικά, αντί πολλών, το ιδιαίτερο χρήσιµο για την ιστορική µνήµη, άρθρο του Γρηγόρη Τζιοβάρα, στην εφηµερίδα το ΒΗΜΑ: «Ο πόλεµος των προγνωστικών: 7 εταιρείες, 7 αποτελέσµατα. Πού συγκλίνουν και πού αποκλίνουν τα ευρήµατα των δηµοσκοπήσεων που διεξήχθησαν το τελευταίο δεκαπενθήµερο» (Κυριακή 24 Ιουνίου 2007). Στο άρθρο περιέχονται συγκριτικά στοιχεία για όλες τις έρευνες. ιαθέσιµο στην ιστοσελίδα: Επίσης, τη συζήτηση µε τη Σία Κοσιώνη, στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ (19/6/2007), µε αφορµή τις αποκλίσεις στις δηµοσιευµένες δηµοσκοπήσεις 38 Για µια εκτενή παρουσίαση του προεκλογικού βαρόµετρου βλέπε Μαυρής και Συµεωνίδης

12 Και αυτή τη φορά, η προσπάθεια συσκότισης της πραγματικότητας στηρίχθηκε στη θεωρία του «ντέρμπυ»: η αναμέτρηση θα κρινόταν στο «τέλος», και πάλι χάρη στην ψήφο των «αναποφάσιστων». Και, όμως, ο κομματικός συσχετισμός που αποκάλυψε το εκλογικό αποτέλεσμα του 2007 αποδείχθηκε ίσως ο πλέον παγιωμένος, σε ολόκληρη την μεταπολιτευτική περίοδο. Η τελική πρόβλεψη της Public Issue έδινε 42% στη ΝΔ και 38% στο ΠΑΣΟΚ 39, ενώ αντίθετα, στις τελευταίες δημοσιευμένες δημοσκοπήσεις των υπόλοιπων εταιριών η διαφορά μεταξύ ΝΔ-ΠΑΣΟΚ κυμαίνονταν από 0,3% (!) (MARC) ως 2,1% (MRB) 40. Ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα, περισσότερο ακόμη και εκείνο του 2004, αποτέλεσε απόλυτη δικαίωση της μεθοδολογίας της εταιρείας. Παρόμοιας έκτασης επιβεβαίωση πρόβλεψης, μπορεί να εξηγηθεί μόνον λόγω της σταθερότητας των σχέσεων εκπροσώπησης και των κομματικών ταυτίσεων που χαρακτήρισε τον εκλογικό κύκλο γ. Οι βουλευτικές εκλογές του 2009 Η Public Issue κατέγραψε έγκαιρα την ανατροπή του πολιτικού σκηνικού και την ανάκαμψη του ΠΑΣΟΚ, που συντελέστηκε το φθινόπωρο του Σύμφωνα με την εκτίμηση του Οκτωβρίου του 2008, το ΠΑΣΟΚ προηγείτο ήδη της ΝΔ με 36%, έναντι 35% 41. Τον Απρίλιο του 2009, η Public Issue εκτίμησε την «ψαλίδα» μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ σε 7,5% (41,5% έναντι 34%), προεξοφλώντας την άνετη επικράτησή του ΠΑΣΟΚ στις βουλευτικές εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνονταν 42. Η εκτίμηση προκάλεσε σφοδρές επικρίσεις (βλέπε παραπάνω το πρωτοσέλιδο της Αυριανής). Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη την περίοδο η εταιρεία ήταν η μόνη που εκτιμούσε τη διαφορά μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων σε αυτά τα επίπεδα, καθώς και το γεγονός, ότι η αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ ήταν πολύ πιθανό ενδεχόμενο. Η τελική πρόβλεψη της Public Issue για τις εκλογές του Οκτωβρίου 2009 ήταν 41,5% και 153 έδρες για το ΠΑΣΟΚ και 35,5% για τη ΝΔ, δηλαδή διαφορά 6 ποσοστιαίων μονάδων, ενώ το ποσοστό των Οικολόγων εκτιμήθηκε στο 2,5% 43. Η αποτίμηση της πρόβλεψης δείχνει ότι, πράγματι, υπήρξε σφάλμα στην εκτίμηση του μεγέθους της διαφοράς, η οποία υποεκτιμήθηκε (6 μονάδες, αντί της πραγματικής 10,4). Η θεωρητική εξήγηση της υποεκτίμησης θα αποτελέσει αντικείμενο ειδικότερης ανάλυσης, ωστόσο, στα πλαίσια του παρόντος άρθρου, μπορεί να δοθεί μια σύντομη εξήγηση. Οι βασικότερες αιτίες της υποεκτίμησης είναι δύο: Πρώτον, η μικρή χρονική απόσταση των ευρωεκλογών από τις βουλευτικές εκλογές δεν επέτρεψε την ορθή καταγραφή της επίδρασης του αποτελέσματος των ευρωεκλογών στο εκλογικό σώμα, καθώς δεν μεσολάβησε επαρκής αριθμός ερευνών μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων. Στην ουσία, η πρόωρη προκήρυξη των βουλευτικών εκλογών δεν επέτρεψε παρά την πραγματοποίηση μόνον δύο κυμάτων του προεκλογικού βαρομέτρου 44. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μην γίνει αντιληπτή η επίδραση της εκλογικής μεταβολής που κατέγραψε η ευρωεκλογική κάλπη, υπέρ του ΠΑΣΟΚ (bandwagon effect), αλλά αντιθέτως, 39 Η τελική πρόβλεψη της Public Issue δηµοσιοποιήθηκε στο δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθµού ΣΚΑΪ στις 31/8/2007. Βλέπε και: 40 Για µια αναλυτική σύγκριση των τελευταίων προεκλογικών δηµοσκοπήσεων βλέπε το σχετικό άρθρο του Γ. Συµεωνίδη στην ιστοσελίδα 41 Βλέπε το σχετικό ΠΒ 10/2008 στην ιστοσελίδα: Η σχετική ανάλυση του Γ. Μαυρή στην ιστοσελίδα 42 Η έρευνα δηµοσιεύθηκε στην Καθηµερινή, την Κυριακή 12/4/2009. Βλέπε σχετικά στην ιστοσελίδα 43 Η εκτίµηση της Public Issue δηµοσιεύτηκε στην Καθηµερινή, την Παρασκευή 18/9/2009. Βλέπε σχετικά στην ιστοσελίδα 44 Για την κάλυψη των βουλευτικών εκλογών του 2009 από την Public Issue, βλέπε την ιστοσελίδα: 12

13 να υπερεκτιμηθεί η μεροληψία των ερευνών εις βάρος της ΝΔ, δεδομένου ότι ελήφθη υπόψη μόνον η μέχρι τότε καταγραφείσα απόκλιση της ευρωεκλογικής από τη βουλευτική επιρροή της. Πράγματι, η μέση απόκλιση της ευρωεκλογικής από τη βουλευτική επιρροή της ΝΔ το 1981, το 1989 και το 2004, δηλαδή στις 3 περιπτώσεις που οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα ή απείχαν μεταξύ τους λίγους μήνες, υπολογίσθηκε σε 3,6%, ενώ στην περίπτωση του 2009 προέκυπτε μόλις 1,2%. Δεύτερον, υπάρχουν μια σειρά τεχνικά ζητήματα, που αφορούν στην ανάλυση των χρονολογικών σειρών των δημοσκοπήσεων, τα οποία οδήγησαν στην υποεκτίμηση της διαφοράς, όπως πχ ποια είναι τα κατάλληλα υποδείγματα για την μέτρηση της μεροληψίας των ερευνών και ο υπολογισμός του βάρους των βραχυχρόνιων και των μακροχρόνιων τάσεων στην συνολική εκτίμηση. Γενικότερα, εάν αφαιρεθεί ο βαρύτατος πέπλος της επικοινωνιακής εντύπωσης, η τελική πρόβλεψη μπορεί να κριθεί επιτυχής, με βάση μια σειρά κριτηρίων, που είναι εύκολα αποδεκτά στα πλαίσια μιας οποιασδήποτε ακαδημαϊκής συζήτησης για δημοσκοπήσεις, όχι όμως και στο κανιβαλικό πλαίσιο της ελληνικής πολιτικής και τηλεοπτικής σκηνής. Η εκτίμηση πρόβλεψε με επιτυχία τον νικητή, τη σειρά των κομμάτων, καθώς και τον αριθμό των κομμάτων που εξασφάλισαν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, ενώ το μέσο απόλυτο σφάλμα της πρόβλεψης για τα 5 κόμματα της Βουλής ήταν μόλις 1,3%. Άλλωστε, οι αποτυχίες των εταιριών δημοσκοπήσεων να προβλέψουν με ακρίβεια τα εκλογικά αποτελέσματα είναι συχνές και δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Αξίζει να αναφερθούν μερικές από αυτές: α) Οι δημοσκοπήσεις το 1992 στη Μεγάλη Βρετανία και το exit poll που διενεργήθηκε το 2004 από το National Election Pool στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ απέτυχαν να προβλέψουν τον νικητή των εκλογών. β) Η γνωστότερη και πιο έγκυρη εταιρεία δημοσκοπήσεων στον κόσμο, η Gallup, δημοσίευσε στις 31/10/2010, μόλις 2 ημέρες πριν τις αμερικανικές βουλευτικές εκλογές, την εκτίμησή της για το εκλογικό αποτέλεσμα: 55% για τους Ρεπουμπλικάνους και 40% για τους Δημοκρατικούς. Το αποτέλεσμα αυτό θα έδινε 272 έδρες στους Ρεπουμπλικάνους, τη μεγαλύτερη πλειοψηφία από το 1920! Το πραγματικό αποτέλεσμα ήταν 49,7% για τους Ρεπουμπλικάνους και 44,7% για τους Δημοκρατικούς, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι ελέγχουν πλέον 239 έδρες 45. δ. Προσαρμογή της μεθοδολογίας μετά τις εκλογές του 2009 Η Public Issue προσπαθώντας να διορθώσει τα νέα προβλήματα που αναδείχθηκαν το 2009, αναθεώρησε εκ νέου τη μεθοδολογία της. Οι πιο σημαντικές βελτιωτικές αλλαγές στις οποίες προχώρησε είναι: Πρώτον, η διόρθωση της μεροληψίας στηρίζεται πλέον σε στατιστικά υποδείγματα, που συσχετίζουν την μεροληψία με το μέγεθος της αδιευκρίνιστης ψήφου και Δεύτερον, το βάρος των βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων τάσεων στη συνολική εκτίμηση εξαρτάται από πολιτικό κλίμα της εκάστοτε περιόδου και τη σχετική ακρίβεια των δύο επιμέρους εκτιμήσεων στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Ταυτόχρονα, η δραματική μεταβολή του πολιτικού κλίματος, μετά την υπογραφή του Μνημονίου, οδήγησαν σε σημαντικές αλλαγές και του τρόπου παρουσίασης της μηνιαίας εκτίμησης της εκλογικής επιρροής των κομμάτων: 45 Βλέπε σχετικά το άρθρο του Γ. Συµεωνίδη στην ιστοσελίδα 13

14 Πρώτον, αναβαθμίστηκε η σημασία του περιθωρίου σφάλματος της εκτίμησης και των διαστημάτων εμπιστοσύνης που προκύπτουν από αυτό. Δεύτερον, λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας για το ύψος της συμμετοχής στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, η Public Issue δημοσιεύει και μια εκτίμηση της επίδρασης της αποχής στην εκλογική επιρροή των κομμάτων και Τρίτον, λόγω της αδυναμίας ακριβούς εκτίμησης του αριθμού των κομμάτων της επόμενης Βουλής, η εταιρεία δημοσιεύει την πρόβλεψη του αριθμού των εδρών που εξασφαλίζει κάθε κόμμα, σε ενδεχόμενες βουλευτικές εκλογές, σε συνάρτηση με τον αριθμό των κομμάτων που είναι πιθανό να εκπροσωπηθούν στην επόμενη Βουλή Επίλογος Ο αριθμός των 100 κυμάτων του ΠΒ που συμπληρώθηκαν τον Μάρτιο δικαιώνουν την ερευνητική διαδρομή και τις αρχές της Public Issue. Η συνέχεια, η συνέπεια και η αξιοπιστία καταξίωσαν το ΠΒ, ως ένα σημαντικό εργαλείο αποτύπωσης των πολιτικών εξελίξεων της ύστερης μεταπολιτευτικής περιόδου. Το 2004 και το 2007 «εναντίον του ρεύματος» εκτιμήθηκε ορθά το μεγάλο προβάδισμα της ΝΔ. Επίσης, το 2009, παρά το σφάλμα της τελικής υποεκτίμησης προεξοφλήθηκε έγκαιρα, η εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ με μεγάλη διαφορά. Οι εκλογές του 2009 αποτελούν ένα σημαντικό δίδαγμα για όλους. Η αποτυχία της πρόβλεψης του μεγέθους της διαφοράς υπενθυμίζει τα όρια των προσδοκιών που αναπτύσσονται για τις προβλέψεις. Η πιθανότητα σφάλματος υπάρχει σε κάθε απόπειρα πρόβλεψης. Συνεπώς, οι προβλέψεις πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν αυτό που πραγματικά είναι: αποτέλεσμα μιας επιστημονικής προσπάθειας και όχι «μαγεία» ή «προφητεία». Παράλληλα, η μελέτη της εξέλιξης της εκλογικής επιρροής των κομμάτων την διετία φέρνει στο προσκήνιο ένα από τα σημαντικότερα ζητούμενα των εκτιμήσεων που στηρίζονται στις δημοσκοπήσεις. Η ικανότητα έγκαιρης και αξιόπιστης ανίχνευσης των τάσεων του εκλογικού σώματος αποτελεί το ίδιο, αν όχι περισσότερο, σημαντική επιτυχία από την απόλυτη ακρίβεια της εκτίμησης των εκλογικών αποτελεσμάτων. Αυτό το συμπέρασμα αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία, καθώς διανύουμε μια περίοδο μετασχηματισμού του κομματικού συστήματος και το πολιτικό σκηνικό μεταβαίνει ταχύτατα σε ένα νέο σημείο ισορροπίας. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η προσπάθεια αντικειμενικής καταγραφής των τάσεων του εκλογικού σώματος αποτελεί συμβολή στο δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών για ελεύθερη και αξιόπιστη πληροφόρηση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Beck Nathaniel. (1990). Estimating Dynamic models using Kalman Filtering. Political Analysis Vol.1: Blumenthal Mark. (2006). Gallup & the Samplemiser. ιαθέσιµο διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: DeLurgio Stephen A. (1998). Forecasting Principles and Applications. Singapore: McGraw- Hill. Electoral Studies. (2011). Special Symposium: Electoral Forecasting Symposium. Electoral Studies 30 (June): Erikson Robert S., and Christopher Wlezien. (2008). Are Political Markets Really Superior to Polls as Election Predictors? Public Opinion Quarterly 72(2): Βλέπε σχετικά την αναλυτική παρουσίαση του βαρόµετρου στην ιστοσελίδα 14

15 Fisher Stephen, Ford Robert, Jennings Will, Pickup Mark and Wlezien Christopher. (2011). From polls to votes to seats: forecasting the 2010 British general election. Electoral Studies, 30(June): Green Donald, Alan Gerber and Suzanna De Boef. (1999). Tracking opinion over time. Α method for reducing sampling error. Public Opinion Quarterly 63: Lewis-Beck, Michael and Tom W.Rice. (1992). Forecasting Elections. Washington DC: Congressional Quarterly. Μαυρής Γιάννης. (2006). «Προπαγάνδα και ηµοσκοπήσεις». ιαθέσιµο διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: Μαυρής Γιάννης και Γιώργος Συµεωνίδης. (2005). «Βουλευτικές εκλογές 2004: Πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσµατος και επίδραση της προεκλογικής περιόδου». Η κοινή γνώµη στην Ελλάδα 2004: επιµέλεια Χριστόφορος Βερναρδάκης, Αθήνα: Σαββάλας. ιαθέσιµο και διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: prediction/ Μαυρής Γιάννης και Γιώργος Συµεωνίδης. (2007). «Η πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσµατος και η σηµασία της προεκλογικής περιόδου για τις βουλευτικές εκλογές του 2007.» Στο Βαρόµετρο 2007: Οι έρευνες Κοινής Γνώµης της Public Issue, επιµέλεια Γιάννης Μαυρής, Αθήνα: Public Issue. ιαθέσιµο και διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: Μαυρής Γιάννης και Γιώργος Συµεωνίδης. (2009). «Μαντεία, προφητεία ή επιστήµη;». Ελευθεροτυπία 5/7/2009. Μια πληρέστερη εκδοχή του άρθρου διατίθεται διαδικτυακά στην ιστοσελίδα: 15

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΘΕΑΣΗΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΘΕΑΣΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΗΛΕΘΕΑΣΗΣ ιαρκής έρευνα παρακολούθησης σε ηµερήσια βάση ΣΕΙΡΑ Α.1 Εβδοµαδιαία µερίδια τηλεθέασης τηλεοπτικών σταθµών W50 ΚΥΜΑ 150 Αποτελέσµατα εβδοµάδας

Διαβάστε περισσότερα

Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 4-5 Ιουνίου 2007

Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 4-5 Ιουνίου 2007 Βαρόµετροτης γιατονσκαϊκαιτηνκαθημερινη 4-5 Ιουνίου 2007 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ PUBLIC ISSUE/ VPRC Μέλος του ΣΕ ΕΑ, της ESOMAR και της WAPOR ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ: www.electionwatch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Οκτώβριος 2014

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Οκτώβριος 2014 Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Οκτώβριος 2014 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα;

Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΚΛΟΠΩΝ Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα; 23 9 7 6 Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Δημοσκοπήσεις και εκλογές 2012 O απολογισμός της Public Issue

Δημοσκοπήσεις και εκλογές 2012 O απολογισμός της Public Issue Δημοσκοπήσεις και εκλογές 2012 O απολογισμός της Public Issue Γιάννης Μαυρής α Γιώργος Συμεωνίδης β α: Πολιτικός επιστήμονας (Ph.D), Πρόεδρος & Δ/Σύμβουλος της Public Issue β: Στατιστικός (M.Sc), Αναλυτής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 2

Περιεχόμενα ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 2 Περιεχόμενα 1. Η ταυτότητα της έρευνας... 3 2. Οι περικοπές στη χρηματοδότηση των Δήμων και η θέση των Δημάρχων τι πιστεύουν οι πολίτες... 4 3. Σχέδιο Δήμων για οικονομική επιβίωση υπάρχει ή όχι... 5 4.

Διαβάστε περισσότερα

Γ/ Α 2% Ναι, έτυχε να ακούσουν 54% Όχι, δεν έτυχε να ακούσουν 44%

Γ/ Α 2% Ναι, έτυχε να ακούσουν 54% Όχι, δεν έτυχε να ακούσουν 44% ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΩΝ / ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ Το τελευταίο διάστηµα, έτυχε να δείτε, ή να ακούσετε κάτι στην τηλεόραση, ή στο ραδιόφωνο, ή στις εφηµερίδες, σχετικά µε τις ηµοτικές και Νοµαρχιακές εκλογές,

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική των Εκλογών της 6 ης Μαΐου

Η δυναμική των Εκλογών της 6 ης Μαΐου Η δυναμική των Εκλογών της 6 ης Μαΐου Μετεκλογική Έρευνα Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Μάιος 2012 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Νοέμβριος 2014

Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας. Νοέμβριος 2014 Έρευνα Πολιτικής Συγκυρίας Νοέμβριος 2014 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ: ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση 1 ο Κύμα: 07-09 Σεπτεμβρίου 2009 VPRC Γενική Πολιτική Συγκυρία VPRC Δ.2 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή,

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική Πανελλαδική έρευνα γνώμης Έρευνα 25-28/05 Μάιος 2009 Μάιος

Πανελλαδική πολιτική Πανελλαδική έρευνα γνώμης Έρευνα 25-28/05 Μάιος 2009 Μάιος Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Μάιος 2009 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 25 έως και 28 Μαΐου 2009. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Λόγω της κατάστασης της οικονομίας και της ανασφάλειας που δημιουργεί, ενισχύεται η εμπιστοσύνη σε ανεξάρτητες αρχές

Λόγω της κατάστασης της οικονομίας και της ανασφάλειας που δημιουργεί, ενισχύεται η εμπιστοσύνη σε ανεξάρτητες αρχές Η βαθύτατη κρίση των θεσμών παραμένει Λόγω της κατάστασης της οικονομίας και της ανασφάλειας που δημιουργεί, ενισχύεται η εμπιστοσύνη σε ανεξάρτητες αρχές Του Γιαννη Mαυρη/www.mavris.gr/www.publicissue.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Τελευταία Είδηση. Η Μεγαλύτερη Δημοσκόπηση που έγινε ποτέ στην Ελλάδα

Η Τελευταία Είδηση. Η Μεγαλύτερη Δημοσκόπηση που έγινε ποτέ στην Ελλάδα Πανελλαδική Έρευνα Συμμετείχαν πάνω από 6.000 άτομα 2 Περιεχόμενα Ταυτότητα της Έρευνας 4 Έρευνα Ευρωβαρόμετρου: «Ποια είναι τα δύο πιο σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα αυτή τη στιγμή;»

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 15 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... 3 1. Βαθμός ενδιαφέροντος για τις Βουλευτικές Εκλογές στις Σεπτεμβρίου... 4 2. Για το αν η προσφυγή στις πρόωρες

Διαβάστε περισσότερα

Εκλογές 2009. Στάσεις απέναντι στη συμμετοχή του Κ. Σημίτη στις εκλογές ΣΚΑΪ. Σεπτέμβριος 2009. PI0985/ Διάγραμμα 1

Εκλογές 2009. Στάσεις απέναντι στη συμμετοχή του Κ. Σημίτη στις εκλογές ΣΚΑΪ. Σεπτέμβριος 2009. PI0985/ Διάγραμμα 1 Εκλογές 2009 Στάσεις απέναντι στη συμμετοχή του Κ. Σημίτη στις εκλογές ΣΚΑΪ Σεπτέμβριος 2009 PI0985/ Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ.

Ραδιοτηλεοπτική κάλυψη της προεκλογικής περιόδου των βουλευτικών εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΝΑ ΕΠΑΝΑΛΗΦΘΕΙ Η ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΥΓΕΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 1/13.01.2015 Σήμερα ημέρα Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2015 και ώρα 13:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ

ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ ΔIOIKHTIKH ENHMEPΩΣH 105 ΦΥΛΟ, ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΠΟΣΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ Του: Γεώργιου Παστιάδη 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχος του άρθρου είναι να διερευνήσει την ύπαρξη πιθανών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γνώμη για τα τεκμήρια διαβίωσης & τον Υπουργό Οικονομίας & Οικονομικών

Γνώμη για τα τεκμήρια διαβίωσης & τον Υπουργό Οικονομίας & Οικονομικών Γνώμη για τα τεκμήρια διαβίωσης & τον Υπουργό Οικονομίας & Οικονομικών Δεκέμβριος 2008 0869 / Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διεύθυνση Μέσων Ενημέρωσης Τμήμα Οπτικοακουστικών Μέσων και Αρχείων Δ/ΝΣΗ: Φραγκούδη 11 & Αλ. ΠάντουΚαλλιθέα Τ.Κ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ «ΡΙΦΙΦΙ» ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΗΤΑΝ «ΝΟΜΙΜΟ», ΙΣΩΣ ΚΑΙ «ΗΘΙΚΟ»! 1 / 20

ΤΟ «ΡΙΦΙΦΙ» ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΗΤΑΝ «ΝΟΜΙΜΟ», ΙΣΩΣ ΚΑΙ «ΗΘΙΚΟ»! 1 / 20 Η δικαιοσύνη απεφάνθη ότι ουδείς βρέθηκε ένοχος για το σκάνδαλο του xρηματιστηρίου!!!το «ΡΙ ΤΟ «ΡΙΦΙΦΙ» ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΗΤΑΝ «ΝΟΜΙΜΟ», ΙΣΩΣ ΚΑΙ «ΗΘΙΚΟ»! 1 / 20 Του Ν. ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΥ* προχτεσινή απόφαση του δικαστηρίου:

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών

Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών Έρευνα για τις σχέσεις Ελλάδος Ηνωμένων Πολιτειών στα πλαίσια της εκδήλωσης What s Next Κεφαλαιοποιώντας τον θετικό αντίκτυπο της πρόσφατης επίσκεψης του Πρωθυπουργού στην Washington 23 Μαρτίου 2010 Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ

ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ (ΑΜ.28/08) } Μικρή χώρα της Βαλτικής µε 1,3 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας H Έρευνα καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (1) Μέρος του Εναρμονισμένου Προγράμματος Ερευνών της ΕΕ από το 1972 Συμπληρώνει την έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ

ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ CAPITAL CONTROLS ΣΤΙΣ ΜΜΕ Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα γνώμης

Πανελλαδική έρευνα γνώμης Πανελλαδική έρευνα γνώμης Μάιος 2015 Ταυτότητα Έρευνας Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση: Εφημερίδα «ΤΟ ΠΑΡΟΝ». Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 5 έως 7 Μαΐου 2015. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Greek Finance Forum* 15/10/14. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές. GFF Athens - London 15/10/2014

Greek Finance Forum* 15/10/14. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές. GFF Athens - London 15/10/2014 15/10/14 - Greek Finance Forum Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές Greek Finance Forum* Τα όσα αναγράφονται σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προτροπή για αγορά, πώληση ή/και διακράτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ «ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΔΕΛΤΙΑ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΙΚΤΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ: Νοέµβριος 2014

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΙΚΤΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ: Νοέµβριος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 30 Ιανουαρίου 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙΚΤΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ: 2014 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνει τους είκτες Κύκλου Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25

Περιεχόμενα. Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 Περιεχόμενα Πρώτος πρόλογος... 13 Δεύτερος Πρόλογος... 15 Αντί Προλόγου... 17 Εισαγωγικό σημείωμα επιμελητών... 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Στόχος και στάδια διεξαγωγής της εμπειρικής κοινωνικής έρευνας... 27 1.1 Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών Εκδήλωση του KEBE και ΟΠΕΚ με θέμα «Η οικονομική κρίση και οι πολιτικές για την ανάπτυξη» Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του εκλογικού συστήματος.

Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του εκλογικού συστήματος. Ομάδα Εργασίας: «Διαμόρφωση νέου πλαισίου για την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB/PE 79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Τμήμα Parlemètre ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB/PE 79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Τμήμα Parlemètre ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, Δεκέμβριος 2013. Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB/PE 79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ

ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (2 η έρευνα, Ιούνιος 2005) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά το 2004 καταγράφηκαν 2,152.469 διελεύσεις Τ/Κυπρίων προς τις ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ.

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Ετοιµάστηκε ειδικά από την ICAP για την Τράπεζα της Ελλάδος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΙΑ :ICAP A.E. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο Δείκτης Κύκλου Εργασιών στο Λιανικό Εμπόριο, χωρίς τα καύσιμα, μειώθηκε κατά 7,3% τον Οκτώβριο 2010, σε σύγκριση με τον Οκτώβριο 2009.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο Δείκτης Κύκλου Εργασιών στο Λιανικό Εμπόριο, χωρίς τα καύσιμα, μειώθηκε κατά 7,3% τον Οκτώβριο 2010, σε σύγκριση με τον Οκτώβριο 2009. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 30 Δεκεμβρίου 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Δείκτης Κύκλου Εργασιών στο Λιανικό Εμπόριο, χωρίς τα καύσιμα, μειώθηκε κατά 7,3% τον Οκτώβριο 2010, σε σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 11 Ιουλίου 20 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρμοσμένο δείκτη ανεργίας για τον Απρίλιο 20.

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η μέση αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών δανείων της τράπεζάς σας σε σχέση με το 2013; (A.Αμετάβλητη / B.0%-50%

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ Παστιάδης Γεώργιος Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Διδάκτορας Παιδαγωγικού Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 Στην Ελλάδα η έρευνα για την «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση» σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 5 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικές-Περιφερειακές Εκλογές 2010

Δημοτικές-Περιφερειακές Εκλογές 2010 Δημοτικές-Περιφερειακές Εκλογές 2010 Η επόμενη μέρα των εκλογών Παρουσίαση ΣΚΑΪ TV Κυριακή 14/11/2010 Απαγορεύεται η δημοσίευση πριν τις 19:00 (Ν.3603/2007) ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Με

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική κοινή γνώμη απέναντι στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής & το ρόλο της τηλεόρασης. Οκτώβριος 2013

Η ελληνική κοινή γνώμη απέναντι στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής & το ρόλο της τηλεόρασης. Οκτώβριος 2013 Η ελληνική κοινή γνώμη απέναντι στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής & το ρόλο της τηλεόρασης Οκτώβριος 2013 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΦΥΛΑΚΙΣΗ ΤΟΥ Γ.Γ. ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ, Ν.ΜΙΧΑΛΟΛΙΑΚΟΥ Όπως ίσως γνωρίζετε ή έχετε ακούσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ Κυρίες και κύριοι μέτοχοι, Η ετήσια γενική συνέλευση της Εθνικής Τράπεζας γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές

ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές ΙΟΒΕ: Περισσότερο αισιόδοξοι επιχειρηµατίες και καταναλωτές 1. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ: Άνοδος των επιχειρηµατικών προσδοκιών Ο είκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών στη Βιοµηχανία καταγράφει αξιοσηµείωτη άνοδο πέντε µονάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον Μάρτιο 2015.

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον Μάρτιο 2015. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 4 Ιουνίου 20 ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ: Μάρτιος 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρµοσµένο δείκτη ανεργίας για τον Μάρτιο

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών

Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών 11/2012 3-2013 Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών 2012 Ημερομηνία δημοσίευσης 26/2/2013 www.publicissue.gr Η Public Issue ιδρύθηκε το 2001. Εξειδικεύεται στην πολιτική και εκλογική έρευνα κοινής γνώμης,

Διαβάστε περισσότερα

Το δίπολο δέον/είναι στην πρόσληψη της πολιτικής από μαθητές/τριες γυμνασίου και οι συνέπειές της στο πολιτικό σύστημα

Το δίπολο δέον/είναι στην πρόσληψη της πολιτικής από μαθητές/τριες γυμνασίου και οι συνέπειές της στο πολιτικό σύστημα Το δίπολο δέον/είναι στην πρόσληψη της πολιτικής από μαθητές/τριες γυμνασίου και οι συνέπειές της στο πολιτικό σύστημα Εισήγηση στο συνέδριο Θεματική ψήφος και κομματική ταύτιση, Θεσσαλονίκη, 16-17/6/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 4 / 01.04.2014

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ. ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 4 / 01.04.2014 ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΟΔΗΓΙΑ Αριθμ. 4 / 01.04.2014 Σήμερα ημέρα Τρίτη 01 Απριλίου 2014 και ώρα 11:00 το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης συνήλθε σε συνεδρίαση, στην οποία παρέστησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο Δείκτης Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, χωρίς τα καύσιμα, μειώθηκε κατά 9,2% το Φεβρουάριο 2011, σε σύγκριση με το Φεβρουάριο 2010.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο Δείκτης Όγκου στο Λιανικό Εμπόριο, χωρίς τα καύσιμα, μειώθηκε κατά 9,2% το Φεβρουάριο 2011, σε σύγκριση με το Φεβρουάριο 2010. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 29 Απριλίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο Δείκτης Κύκλου Εργασιών στο Λιανικό Εμπόριο, χωρίς τα καύσιμα, μειώθηκε κατά 9,0% το Φεβρουάριο 2011, σε σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1 Executive Summary Είναι γεγονός ϖως τα τελευταία χρόνια η καλή γνώση ϖληροφορικής και γνώσης χειρισµού Η/Υ αϖοτελεί σηµαντικό εφόδιο στη ϖροσϖάθεια των εργαζοµένων να ανελιχθούν στον εϖαγγελµατικό στίβο.

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα

Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα 11/2012 8-2013 Διατροφή- Εμπιστοσύνη στα τρόφιμα 2013 Ημερομηνία δημοσίευσης 31/10/2013 www.publicissue.gr Η Public Issue ιδρύθηκε το 2001. Εξειδικεύεται στην πολιτική και εκλογική έρευνα κοινής γνώμης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2008-2009

ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2008-2009 ΘΕΜΑΤΑ ΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2008-2009 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ Σ. ΚΟΥΡΗΣ sotkour@teiion.gr Ι. ΦΑΡΑΚΛΟΥ faraklou@teiion.gr Β. ΠΑΛΙΑΤΣΑ paliatsa@teiion.gr Γ. ΜΠΕΡΙΑΤΟΣ beriatos@teiion.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2008

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2008 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2008 Στην Ελλάδα η έρευνα για την Υπεύθυνη Κατανάλωση και την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 4 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER

Θέμα: ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΤΕΣ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΒΙΒΛΙΟ KELLER ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Πάτρας) Διεύθυνση: Μεγάλου Αλεξάνδρου 1, 263 34 ΠΑΤΡΑ Τηλ.: 2610 369051, Φαξ: 2610 396184, email: mitro@teipat.gr Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

Αποχή στις Βουλευτικές Εκλογές και στις Ευρωεκλογές 2004. Ιωάννης Ανδρεάδης john@polsci.auth.gr Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αποχή στις Βουλευτικές Εκλογές και στις Ευρωεκλογές 2004. Ιωάννης Ανδρεάδης john@polsci.auth.gr Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αποχή στις Βουλευτικές Εκλογές και στις Ευρωεκλογές 2004 Ιωάννης Ανδρεάδης john@polsci.auth.gr Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Η εργασία αυτή αποτελείται από δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

«Αριθμητικά στοιχεία και δείκτες για τις Κυριακές»

«Αριθμητικά στοιχεία και δείκτες για τις Κυριακές» «Αριθμητικά στοιχεία και δείκτες για τις Κυριακές» 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΚΥΚΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΛΙΑΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ Η διαρκής διολίσθηση του κύκλου εργασιών στα καταστήματα λιανικής που καταγράφεται με αμείωτους ρυθμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Είναι το βραβείο της Καινοτοµίας για τα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης που βασίζεται αποκλειστικά στην ψήφο των Ελλήνων καταναλωτών.

Είναι το βραβείο της Καινοτοµίας για τα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης που βασίζεται αποκλειστικά στην ψήφο των Ελλήνων καταναλωτών. 2014 1 Είναι το βραβείο της Καινοτοµίας για τα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης που βασίζεται αποκλειστικά στην ψήφο των Ελλήνων καταναλωτών. Τα προϊόντα ψηφίζονται απο 3.000 καταναλωτές µέσω της σηµαντικότερης

Διαβάστε περισσότερα

Στημένα μεταπτυχιακά Γνώριζαν όλοι το σκάνδαλο και σιωπούσαν

Στημένα μεταπτυχιακά Γνώριζαν όλοι το σκάνδαλο και σιωπούσαν Στημένα μεταπτυχιακά Γνώριζαν όλοι το σκάνδαλο και σιωπούσαν Επιθεωρητής θα αναλάβει να ερευνήσει εκείνα που πολλοί στο ΑΠΘ θεωρούσαν ως τώρα καθεστώς ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ Αθήνα - Κυριακή 19 Ιουλίου 2009

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ Ε.Λ.Μ.Ε. Π.Π.Σ. ΣΤΟ 16 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ (ΑΘΗΝΑ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ) Η πρόταση του Δ.Σ. της Ο.Λ.Μ.Ε. προς τη Γ.Σ. για τη διαγραφή της Ε.Λ.Μ.Ε. Πρότυπων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΙΝΕ / ΓΣΕΕ ΜΕ ΘΕΜΑ : Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Τη δραστική μείωση του εισοδήματος και της καταναλωτικής δύναμης των μισθωτών σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014» Οικονομικό και κοινωνικό σκέλος Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας Μονάδα Παρακολούθησης της Κοινής Γνώμης Βρυξέλλες, 15 Σεπτεμβρίου 2013 Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) «ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ «Μέτρηση στάσεων χρηστών φροντιστηριακής εκπαίδευσης στην Αττική» [Έρευνα για λογαριασμό του Επαγγελματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ Τον κ. Πρόεδρο της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Θεσσαλονίκης ΘΕΜΑ: Επανεξέταση δεδομένων διαγωνισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ -ΑΘΗΝΑ 2007- Α) Ο ΚΛΑΔΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ Η διάρθρωση του κλάδου των κατασκευών είναι πιο απλή σε σχέση με άλλους, εξίσου σημαντικούς κλάδους της Ελληνικής Οικονομίας. Ο διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΓΙΑ AΝΑΛΟΓΙΕΣ

ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΓΙΑ AΝΑΛΟΓΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΓΙΑ AΝΑΛΟΓΙΕΣ Α. Περίπτωση Ενός Πληθυσμού Έστω ότι μελετάμε μια ακολουθία ανεξαρτήτων δοκιμών κάθε μία από τις οποίες οδηγεί είτε σε επιτυχία είτε σε αποτυχία με σταθερή

Διαβάστε περισσότερα