ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ"

Transcript

1 3o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΣΤΟΡΙΑ-ΤΕΧΝΗ-ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

2 ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Από τον 3ο-6ο αιώνα Ο πρώτος ναός της Αγίας Σοφίας θεµελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το 330 µ.χ. όταν ονόµασε τη µετέπειτα Κωνσταντινούπολη πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η ανέγερση του ναού ολοκληρώθηκε από τον γιο του Κωνστάντιο και τα εγκαίνια έγιναν το 346.Κατά την εποχή του Αρκαδίου, το 404, η πρώτη Αγιά Σοφιά πυρπολείται και θα κτισθεί εκ νέου από τον Θεοδόσιο Β'. Θα πυρποληθεί όµως και πάλι το 532, κατά τη Στάση του Νικά. Έτσι, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α' αποφασίζει να κατασκευάσει την εκκλησία από την αρχή, στον ίδιο χώρο, αλλά πολύ πιο επιβλητική, για να δεσπόζει στη Βασιλεύουσα. Τα θεµέλια αυτού του µεγαλοπρεπή ναού θα µπουν το 532, µε σχέδια που εκπόνησαν οι αρχιτέκτονες Ανθέµιος Τραλλιανός και Ισίδωρο ο Μιλήσιος.. Εικάζεται ότι επρόκειτο για ξυλόστεγη βασιλική, τρίκλιτη ή πεντάκλιτη. Αν και λίγα συµπεράσµατα µπορούν να εξαχθούν ως προς την αρχιτεκτονική αξία του οικοδοµήµατος, οι ιστορικές πηγές µαρτυρούν πως στο εσωτερικό του φυλάσσονταν ιερά κειµήλια µεγάλης αξίας, από χρυσό ή ασήµι. Σύµφωνα µε τις πλέον πρόσφατες προσπάθειες αναπαράστασης του ναού, υποθέτουµε πως είχε εύρος 52 µ. αποτελούµενη από ένα κεντρικό κλίτος και τέσσερις διακριτούς διαδρόµους. Κατά τη Στάση του Νικά το 532, υπέστη µεγάλη φθορά και το κτίσιµο του ναού που διατηρείται ως σήµερα δροµολογήθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α.Αρχιτέκτονες του ναού ήταν οι γεωµέτρες Ανθέµιος από τις Τράλλεις και ο Ισίδωρος από τη Μίλητο. Η κατασκευή του ολοκληρώθηκε σε µικρό χρονικό διάστηµα και τα εγκαίνιά του τελέστηκαν στις 27 εκεµβρίου του 537. Τότε, σύµφωνα µε το θρύλο, ο Ιουστινιανός αναφώνησε «όξα τω Θεώ τω καταξιώσαντί µε τοιούτον έργον επιτελέσαι. Νενίκηκά σε, Σολοµών!», θέλοντας έτσι να εκφράσει το θαυµασµό του για το µνηµείο το οποίο ήταν πιο θαυµαστό από τον Ναό του Σολοµώντα στα Ιεροσόλυµα. Τριακόσια και πλέον εκατοµµύρια χρυσών δραχµών, κατ αντιστοιχία, είχαν δαπανηθεί για την ανέγερση αυτού του Ναού. Τα "θυρανοίξια" της Αγιάς Σοφιάς ακολούθησαν θυσίες χιλιάδων ελαφιών, βοών, προβάτων και ορνίθων και διανοµή χιλιάδων µοδίων σίτου στους φτωχούς καθώς και πολυήµερη πανήγυρη. Η τελευταία λειτουργία τελέστηκε στις 29 Μαΐου του Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, η Αγία Σοφία έγινε τζαµί και µε την επανάσταση του Κεµάλ Ατατούρκ

3 µετατράπηκε σε µουσείο. Σήµερα ο ναός εξακολουθεί να είναι µουσείο, ενώ πραγµατοποιούνται σε αυτόν πολιτιστικές εκδηλώσεις, αλλά δυστυχώς και εκδηλώσεις που δεν αρµόζουν στο χώρο, όπως επιδείξεις µόδας. Παράλληλα γίνονται προσπάθειες για τη διάσωση των ψηφιδωτών του ναού. Η Αγία Σοφία θεµελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο αλλά οικοδοµήθηκε από τον γιο του Κωνστάντιο( ).Τα εγκαίνιά της έγιναν το 364. Ο Σωκράτης, που έγραψε την Ιστορία της Εκκλησίας από το , αναφέρει:''...κατά, τον καιρόν τούτον (επί πατριάρχου Μακεδονίου) ο βασιλεύς την Μεγάλην Εκκλησίαν έκτιζεν, ήτις Σοφία µεν προσαγορεύεται νυν, συνήπται δε τη επωνύµω Ειρήνη...''Από τη φράση αυτή του Σωκράτη αλλά και από τις ανασκαφές(ramaganoglu,1945) προκύπτει ότι η Α' Αγία Σοφία, που χτίστηκε πάνω στα ερείπια του ναού του Απόλλωνος, είχε άµεση επαφή προς βορά µε την Αγία Ειρήνη και βρισκόταν ανάµεσα σ' αυτήν και στη σηµερινή Αγία Σοφία. Η Β' Αγία Σοφία χτίστηκε πάλι από τον Κωνστάντιο προς νότο της πρώτης, στη σηµερινή θέση της Αγίας Σοφίας του Ιουστινιανού. Ήταν µια µεγαλόπρεπη βασιλική µε τρεις αψίδες και πέντε κλίτη. Στην προς δυσµάς είσοδό της είχε ωραίο πρόπυλο µε αέτωµα και κιονοστοιχία. Τα εγκαίνια της Β' Μεγάλης Εκκλησίας έγιναν από τον πατριάρχη Ευδόξιο το 360. Οι ναοί αυτοί υπέστησαν ζηµιές κατά καιρούς, καταστράφηκαν από πυρκαγιές. Κατά τη διάρκεια της Συνόδου του 381 επί Θεοδοσίου Α'( ) πυρπολήθηκαν από τους Aρειανούς. Κατά την εξορία του Χρυσοστόµου από τούς οπαδούς του το 404. Η Γ' Μεγάλη Εκκλησία είναι έργο τού Θεοδοσίου Β' ( ).Στην πραγµατικότητα δεν ήταν ανοικοδόµηση παρά επιδιόρθωση και συνένωση διαφόρων τµηµάτων της Α' και Β' Αγίας Σοφίας µε ορισµένες προσθέσεις και παραλλαγές. Τα εγκαίνιά της έγιναν το 415. Κατά τη στάση του Νίκα καταστράφηκαν από πυρκαγιές τόσο η Αγία Ειρήνη όσο και η Γ' Αγία Σοφία του Θεοδοσίου Β'. Μέτα την καταστολή της στάσεως ο Ιουστινιανός( ) αµέσως αποφάσισε το χτίσιµο της σηµερινής ' Αγίας Σοφίας επάνω στα ερείπια της βασιλικής του Κωνστάντιου. Έπειτα από 40 µέρες έθεσε τα θεµέλια και µετά πέντε χρόνια, το εκέµβριο του 537 έγιναν τα εγκαίνια του Ναού από τον πατριάρχη Μηνά. και είναι γνωστή η φράση: '' όξα τω Θεώ, τω καταξιώσαντί µε τοιούτον έργον έπιτελέσαι. Νενίκηκά σε Σολοµών!''

4 Αγία Σοφία Η Αγία Σοφία θεµελιώθηκε το 326, στη θέση ενός ειδωλολατρικού ναού. Στα εγκαίνια ήταν παρών ο Κωνσταντίνος, ο οποίος είχε επιστρέψει από τη Σύνοδο της Νίκαιας λίγους µήνες νωρίτερα. Αφιερώθηκε στη Θεία Σοφία, τη Σοφία του Λόγου ή το Λόγο του Θεού δηλαδή στον ίδιο το Χριστό. Όταν, το έτος 532, καταστράφηκε από πυρκαγιά, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός αποφάσισε να την αποκαταστήσει σε βαθµό µεγαλοπρέπειας πρωτόγνωρο: Να δηµιουργήσει ένα οικοδόµηµα που θα ήταν η εξιλέωση για κάθε παράπτωµα και αµαρτία του ως ηγεµόνα. Ένα ναό που θα θύµιζε την κατατρόπωση της αταξίας και της εξέγερσης, και την έλευση της ειρήνης και της ηρεµίας στην πρωτεύουσα και την αυτοκρατορία. Ένα ναό που θα ενσάρκωνε τη δόξα του και που οι επόµενες γενιές θα τον αντίκριζαν σαν θαλερό µνηµείο της βασιλείας του. Ένα ναό που θα τιµούσε και τη µνήµη της αυτοκράτειρας του, Θεοδώρας, εκείνης που µε τη γενναιοφροσύνη της είχε σώσει το θρόνο που κινδύνευε, εκείνης που η εικόνα της βρισκόταν αποτυπωµένη µαζί µε τη δική του πάνω σε κάθε νόµισµα και που το όνοµα της έστεκε πλάι στο δικό του πάνω σε κάθε διάταγµα. Θα ήταν ένας ναός αντάξιος των ιδρυτών του και όσο µπορούσαν να εξασφαλίσουν η τέχνη των ανθρώπων και οι δυνατότητες, που εµοιάζαν τώρα να προσφέρονται απεριόριστες αντάξιος του Σωτήρα για τη λατρεία του οποίου προοριζόταν. ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ Ως κύριος αρχιτέκτονας για την κατασκευή της Αγίας Σοφίας επιλέχθηκε ο Ανθέµιος από τις Τράλλεις, ο ικανότερος, όπως λέγεται, αρχιτέκτονας και µηχανικός του αιώνα. Πρώτος απ όλους τους Έλληνες χρησιµοποίησε τη δύναµη του ατµού «ένας άνδρας» λέει ο Αγαθίας «ικανός να µιµηθεί σεισµούς και κεραυνούς». Συνεργάτες του ήταν ο Ισίδωρος από τη Μίλητο και

5 ο Ιγνάτιος, που είχε αποκαταστήσει τον Αυγουστεώνα, αρχιτέκτονες σχεδόν ισάξιοι του Ανθέµιου σε ικανότητα και φήµη. Ειπώθηκε ότι ένας άγγελος αποκάλυψε στον αυτοκράτορα τα σχέδια της Αγίας Σοφίας µέσα σε όνειρο, όχι βέβαια στο σύνολο τους και µε κάθε λεπτοµέρεια, αλλά εκείνη τη µοναδική ιδέα, την κύρια σύλληψη, που οι αρχιτέκτονες αργότερα θα ανέπτυσσαν και θα της έδιναν µορφή. Κι αυτή ήταν η ιδέα ενός τρούλου, που θα είχε τη µεγαλύτερη δυνατή διάµετρο, που θα ήταν τµήµα του µεγαλύτερου δυνατού κύκλου, θα υψωνόταν σε ιλιγγιώδες ύψος και θα υποβασταζόταν από όσο το δυνατόν λιγότερα στηρίγµατα. Η αποκάλυψη δεν βρισκόταν στην απλή σύλληψη ενός τρούλου που δεν αποτελούσε νέα ιδέα, έστω κι αν στη συνέχεια µονοπωλήθηκε σχεδόν από µία και µοναδική σχολή αλλά στο τελειότερο συνταίριασµα όλων αυτών των όρων. Ο Ανθέµιος δεν θα ανέπτυσσε απλώς ένα ήδη υπάρχον σύστηµα ούτε και θα γινόταν ταπεινός αντιγραφέας του. Η βυζαντινή αρχιτεκτονική µε το έργο αυτό θα έφτανε στην πλήρη ακµή της σχεδόν µονοµιάς. Η Αγία Σοφία ήταν «ταυτόχρονα προάγγελος και υπέρτατη έκφραση ενός νέου ρυθµού». Ισίδωρος ο Μιλήσιος O Ισίδωρος ο Μιλήσιος ήταν Έλληνας µαθηµατικός, µηχανικός και αρχιτέκτονας. Ως βοηθός του Ανθέµιου από τις Τράλλεις, συµµετείχε στην ανοικοδόµηση του ναού της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, έχοντας µεγάλη συµβολή στην εκπόνηση και υλοποίηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων. Πιθανότατα συµµετείχε επίσης στην κατασκευή άλλων έργων επί της αυτοκρατορίας του Ιουστινιανού Α', όπως και στην επίβλεψη αντιπληµµυρικών και οχυρωµατικών έργων. Σηµαντική ήταν η συµβολή του στα µαθηµατικά, κυρίως µέσα από τη διάδοση κειµένων του Ευκλείδη και του Αρχιµήδη. Σε αυτόν οφείλεται η συλλογή και η διάδοση των σχολίων του Ευτόχιου πάνω σε έργα του Αρχιµήδη και του Απολλώνιου. ηµιούργησε µια αξιόλογη συλλογή µε έργα του Αρχιµήδη, η οποία ολοκληρώθηκε κατά τον 9ο αι. από τον Λέοντα. Συνέθεσε επίσης σύγγραµµα που διαπραγµατευόταν το έργο του Ήρωνα Περί καµαρικών. Ο ίδιος ήταν δάσκαλος των µαθηµατικών, αλλά και ιδρυτής σχολής µηχανικών. Σύµφωνα µε τον Ευτόχιο, ο Ισίδωρος ήταν επίσης εφευρέτης οργάνου, σε µορφή διαβήτη, για τη χάραξη παραβολών.

6 Ανθέµιος ο Τραλλιανός Ο Ανθέµιος ο Τραλλιανός ήταν Έλληνας µηχανικός µαθηµατικός και αρχιτέκτονας, καθηγητής της Γεωµετρίας στην Κωνσταντινούπολη. Γεννήθηκε στην πόλη Τράλλεις της Λυδίας, από όπου και η προσωνυµία του. Ο Ανθέµιος συνεργάσθηκε µε τον Ισίδωρο τον Μιλήσιο για την κατασκευή του Ναού της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη (532 µ.χ.), µετά από ανάθεση του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, καθώς ο προηγούµενος ναός είχε καταστραφεί στη Στάση του Νίκα. Ο Ανθέµιος προερχόταν από µια µορφωµένη οικογένεια. Είχε 4 αδελφούς και ο πατέρας τους, ο Στέφανος ο Τραλλιανός, ήταν γιατρός. Από τους αδελφούς του, ο ιόσκουρος ακολούθησε το πατρικό επάγγελµα στις Τράλλεις, ο Αλέξανδρος το ίδιο αλλά στη Ρώµη, όπου έγινε ένας από τους πιο φηµισµένους γιατρούς της εποχής του, ο Ολύµπιος ήταν βαθύς γνώστης του Ρωµαϊκού ικαίου, ενώ ο Μητρόδωρος έγινε διακεκριµένος γραµµατικός στην Κωνσταντινούπολη. Τα τολµηρά σχέδια που κατέστρωσε ο Ανθέµιος για τον ναό της Αγίας Σοφίας επιδεικνύουν τόσο τις γνώσεις του, όσο και την άγνοιά του. Το κορυφαίο σχεδιαστικό του επίτευγµα εδώ αφορά τον τρούλο του ναού, που φαίνεται σαν να αιωρείται στον αιθέρα, πάνω από τα γήινα. Οι δεξιότητές του ως πολιτικού µηχανικού διαφάνηκαν και στην επισκευή των αντιπληµµυρικών έργων του Νταράς. Μία ιστορία που θρυλείται σχετικά µε τον Ανθέµιο ίσως ρίχνει κάποιο φως στον χαρακτήρα και τα επιστηµονικά ενδιαφέροντά του: Μετά από µία διαµάχη µε τον γείτονά του Ζήνωνα, ο Ανθέµιος προσοµοίωσε σεισµούς, αστραπές και βροντές στο δώµα, όπου εκείνος φιλοξενούσε τους καλεσµένους του, χρησιµοποιώντας καµπύλους καθρέφτες και ατµό που διοχέτευσε µε δερµάτινους σωλήνες κάτω από το δάπεδο. Ο Ανθέµιος ήταν εξίσου ικανός ως µαθηµατικός. Περιέγραψε την κατασκευή της ελλείψεως µε νήµα, όπως αναφέρει σχόλιο του Ευτόχιου στις Κωνικές τοµές του Απολλωνίου και συνέγραψε πραγµατεία πάνω στις κωνικές τοµές, µία θαυµάσια προετοιµασία για τον σχεδιασµό του τρούλου της Αγίας Σοφίας. Συνέταξε επίσης µία επισκόπηση για τα είδη και τις διατάξεις των κατόπτρων στο έργο του για τα παράδοξα µηχανήµατα, που ήταν γνωστό στους Άραβες µαθηµατικούς, όπως ο Ιµπν αλ-χαϊθάµ. Στη διαδικασία δηµιουργίας επιφανειών που ανακλούν προς ένα σηµείο (εστιάζουν) α) όλες τις ακτίνες αδιακρίτως διευθύνσεως που περνούν από ένα άλλο σηµείο και

7 β) µία δέσµη παράλληλων ακτίνων, ο Ανθέµιος ανακαλύπτει µία ιδιότητα κωνικής τοµής που δεν βρίσκεται στο έργο του Απολλωνίου. ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ Σ όλη την αυτοκρατορία στάλθηκαν προκηρύξεις για το έργο που είχε ξεκινήσει ο Ιουστινιανός και καλούσαν πιστούς και ευσεβείς να συνεισφέρουν. Πατριωτισµός, προσωπική φιλοδοξία, επιθυµία για την εύνοια του αυτοκράτορα, ελπίδα για προβιβασµό, όλα αυτά, συνταιριασµένα µε ειδωλολατρική σχεδόν δεισιδαιµονία και γνήσια ευσέβεια, εξασφάλισαν τη µέγιστη δυνατή ανταπόκριση. Αφού αναφερόµαστε στην Αγία Σοφία του Ιουστινιανού λογικό είναι οι αδρές γραµµές να αποτυπώνουν τη δική του δόξα. Είναι όµως περισσότερο προϊόν και δηµιούργηµα ενός λαού που βίωνε την καλύτερη στιγµή του, την χρυσή εποχή του. Είναι η έκρηξη ενθουσιασµού ενός ολόκληρου αιώνα παρά η αργή οικοδόµηση αυτοκρατορικής ισχύος. Σ αυτό το κτίσµα τότε επικεντρώθηκαν σχεδόν όλα, και έτσι παραµένει από τότε. Είναι όλη η ψυχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Συνεισφορές έρχονταν από την Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική, ακόµη και από τις πιο αποµακρυσµένες επαρχίες. Οι πλούσιοι έδιναν από το περίσσευµα τους. Ήταν όµως πολλές κι οι φτωχές χήρες που έδωσαν ό,τι είχαν και δεν είχαν. Αυτοκρατορικοί, εθνικοί, ιδιωτικοί θησαυροί έρρεαν σαν ποτάµι καθώς το έργο προχωρούσε. Όταν οι επίγειοι πόροι δεν αρκούσαν, η εξ ουρανού βοήθεια δεν έλειπε. Ένας άγγελος, έλεγαν, µε τη µορφή νεαρού αγωγιάτη, είχε οδηγήσει αρκετά µουλάρια µέσα σε µυστικές σπηλιές και τα είχε φέρει πίσω µε τα πανέρια φορτωµένα χρυσάφι. Ο ίδιος ο Ιουστινιανός είχε καταπιαστεί µε το χτίσιµο του ναού, πλάι στους εργάτες. Ο µύθος αναφέρει ότι οι αγγελικοί αρωγοί ήταν ακούραστοι, όπως κι εκείνος. Τη νύχτα, όταν κοιµόνταν όλοι καταπονηµένοι από την εντατική δουλεία εκτός απ τους φρουρούς -, οι τοίχοι εξακολουθούσαν να υψώνονται από αόρατα χέρια. ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ Κάποτε, την ώρα που οι εργάτες ξεκουράζονταν στη µέση της ηµέρας, ένας άντρας µε λευκή ενδυµασία εµφανίστηκε ξαφνικά στο αγόρι που φύλαγε τα εργαλεία τους και του είπε να ξαναφωνάξει γρήγορα τους άντρες στη δουλειά τους. Το αγόρι δίσταζε να αφήσει το πόστο του και τότε ο ξένος του είπε προσπαθώντας να

8 τον πείσει: «Θα µείνω εγώ εδώ ώσπου να γυρίσεις». Ο µικρός έτρεξε να ειδοποιήσει τους εργάτες αλλά, πριν επιστρέψει, κάποιος είπε την ιστορία στον αυτοκράτορα. Εκείνος αποφάνθηκε ότι ο λευκοντυµένος ξένος ήταν άγγελος. Έδωσε στο αγόρι πολλά χρήµατα και το έστειλε αµέσως σε µια µακρινή επαρχία της αυτοκρατορίας, αφού πρώτα τον έβαλε να ορκιστεί ότι ποτέ δεν θα γυρνούσε πίσω. Οι κατώτερες τάξεις πιστεύουν ότι, κάπου γύρω από την Αγία Σοφία, ο άγγελος που ξεγελάστηκε προσµένει ακόµα το αγόρι να γυρίσει. Πίστευαν ότι κάποια ουράνια µουσική ψυχαγωγούσε τους εργάτες όταν κουράζονταν. Ο αυτοκράτορας δεν παρέλειπε να βλέπει σηµαδιακά όνειρα όταν υπήρχε αµφιβολία ως προς κάποια ακανθώδη λεπτοµέρεια. Έτσι, όταν οι αρχιτέκτονες δεν συµφωνούσαν κάποια στιγµή για το σχήµα της αψίδας, ένας άγγελος εµφανίστηκε στον αυτοκράτορα σε ένα όραµα και του υπέδειξε ότι πρέπει να είναι τριπλή -όπως τελικά έγινε-, σε αναγνώριση της Αγίας Τριάδας. Οι τόσοι θρύλοι, που ακόµη διαφυλάσσονται µε αγάπη και επαναλαµβάνονται, «αποδεικνύουν», όπως λέει ο Bayet, «πώς αυτό το τεράστιο έργο πέρασε µέσα στη λαϊκή φαντασία».

9 Ο ναός ήταν έτοιµος για καθιέρωση στις 24 εκεµβρίου του 537. Η µεγάλη λιτανεία ξεκίνησε από το ναό της Αγίας Αναστασίας, πέρασε µεγαλόπρεπα δίπλα από τον Ιππόδροµο και το Μεγάλο Ανάκτορο, µέσα από τον Αυγουστεώνα και κατευθύνθηκε στη νότια πύλη του εσωτερικού νάρθηκα. Εκεί, ο Ιουστινιανός έβγαλε το στέµµα του µόνο τότε µε τόση ευχαρίστηση και το απέθεσε στα χέρια του πατριάρχη Μηνά. Κατόπιν, µόνος του, διάβηκε την κεντρική πύλη και, πάλι µόνος, προχώρησε µέχρι τον άµβωνα. Με ψυχή γεµάτη από το µεγαλείο που εκπληρώθηκε και από απέραντη ευγνωµοσύνη, αναφώνησε τα λόγια που δεν θα σβήσουν ποτέ από τη µνήµη όσο αντέχει η Αγία Σοφία. Τα είπε µάλιστα τόσο µεγαλόφωνα ώστε κι αυτοί που δεν είχαν περάσει το κατώφλι τα άκουσαν: «Ας είναι δοξασµένος ο Θεός που µε αξίωσε να κάµω αυτό το έργο. Νενίκηκά σε, Σολοµών». Την ώρα που µιλούσε είχε σταθεί δίπλα σε ένα µεγαλειώδες ψηφιδωτό το οποίο απεικόνιζε το Σολοµώντα να κοιτά γύρω του µε απορία και θαυµασµό. Εκείνη την ηµέρα όλος ο πληθυσµός της πρωτεύουσας γιόρτασε µε έξοδα του αυτοκράτορα. Επιπλέον, µεζούρες στάρι και εκατοντάδες κιλά χρυσάφι µοιράστηκαν στους φτωχούς. Το πρωί των Χριστουγέννων ο ναός άνοιξε για να µπορέσει να εκκλησιαστεί το κοινό. Οι ευχαριστίες και οι πανηγυρισµοί κράτησαν δύο εβδοµάδες περίπου. Ολόκληρη η κατασκευή, που τώρα στεκόταν µεγαλειώδης κι ολοκληρωµένη, είχε αναδυθεί από τις στάχτες της σε διάστηµα µικρότερο από έξι χρόνια χρόνος εκπληκτικά σύντοµος. Τέτοιο επίτευγµα, δηλαδή το να υλοποιηθεί τόσο γρήγορα, θα είχε σταθεί αδύνατο αν η ευσεβής συνεισφορά του έθνους δεν ήταν αντάξια εκείνης του αυτοκράτορα. Ο ναός του Αγίου

10 Πέτρου στη Ρώµη χρειάστηκε 120 χρόνια για την ανέγερση του του Αγίου Παύλους το Λονδίνο 35 χρόνια, η Νοτρ Νταµ στο Παρίσι 72 χρόνια, ο Καθεδρικός του Μιλάνου πάνω από 500 χρόνια, ο Καθεδρικός της Κολονίας 615 χρόνια. Είναι σίγουρα εκπληκτικό το πως η Αγία Σοφία, που ολοκληρώθηκε αιώνες πριν αυτοί οι σεβάσµιοι χριστιανικοί ναοί ξεκινήσουν καν, δεν χρειάστηκε ούτε έξι χρόνια! ΤΟ ΑΠΑΝΗΡΟΤΕΡΟ ΟΙΚΟ ΟΜΗΜΑ ΠΟΥ ΧΤΙΣΤΗΚΕ ΠΟΤΕ ΑΠΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΧΕΡΙΑ Το κόστος παραµένει ακόµη στο πλαίσιο της εικασίας. Ίσως η προσεκτική και λεπτοµερής εκτίµηση του Έλληνα ιστορικού, καθηγητή Παπαρρηγόπουλου, είναι κοντά στην αλήθεια. Υπολογίζει την αξία της γης και το κόστος των υλικών, της εργασίας, της διακόσµησης και των εκκλησιαστικών σκευών σε περίπου 324 εκατοµµύρια ελληνικές δραχµές, ή περίπου 64 εκατοµµύρια δολάρια [της εποχής]. Η κοινή εκτίµηση για το κόστος του ναού του Αγίου Πέτρου είναι 240εκατοµµύρια φράγκα, ή λιγότερο από 48 εκατοµµύρια δολάρια. Πρέπει να έχουµε κατά νου ότι κανένας άλλος χριστιανικός ναός δεν συγκρίνεται µε την Αγία Σοφία όσον αφορά την ποικιλία και τη σπανιότητα των µαρµάρων και, πάνω απ όλα, την αφειδώλευτη χρήση αργύρου, χρυσού και πολύτιµων λίθων στη διακόσµηση και τα ιερά σκεύη. Η δαπάνη για την Αγία Σοφία ήταν αναµφίβολα υψηλότερη από αυτήν οποιουδήποτε άλλου ιερού χώρου που δηµιουργήθηκε ποτέ από χριστιανικό λαό προς δόξαν του Θεού του. Σήµερα είναι εντελώς αδύνατο να φανταστούµε, έστω αµυδρά, πώς πρέπει να ήταν αυτός ο ναός έτσι όπως τον αντίκρισε ο Ιουστινιανός. Όλα όσα µπορούσαν να δηµιουργήσουν η δύναµη, ο πλούτος, η τέχνη, οι ικανότητες και η ευσέβεια του πολιτισµένου κόσµου ήταν εκεί, σ αυτό τον επιβλητικό χώρο. Υπέρλαµπρος, ο ναός εκτεινόταν και υψωνόταν µπροστά στη γοητευµένη µατιά του αυτοκράτορα. Από τότε, αµέτρητα αντερείσµατα, µεγάλα και µικρά, ψηλά και χαµηλά, κτίσµατα κάθε είδους, έχουν συσσωρευτεί τριγύρω του, πνίγοντας και παραµορφώνοντας το σχήµα του. Το φως πολλών απ τα παράθυρα έχει κρυφτεί και πολλά ακόµα έχουν κλείσει. Με τη µουσουλµανική λατρεία, τα ψηφιδωτά, αν και διατηρήθηκαν, έχουν καλυφθεί. Έχουν σβηστεί οι σταυροί και τα άλλα χριστιανικά εµβλήµατα. Εξαφανίστηκαν τα αµέτρητα πολύτιµα στολίδια από ασήµι και χρυσάφι.

11 Ο διάκοσµος και η λατρευτική επίπλωση που πρόσθεσαν οι Οθωµανοί είναι αταίριαστα κι αποτελούν παραφωνία µέσα στην όλη αρχιτεκτονική του οικοδοµήµατος. Κυρίως, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι η Αγία Σοφία προηγείται κατά αιώνες από τους ναούς µε τους οποίους συνήθως συγκρίνεται κι ότι έχει φθαρεί από τα βήµατα των προσκυνητών και έχει ξεθωριάσει από τη σκόνη που συνόδευε αµέτρητα πλήθη πιστών εδώ και πάνω από χρόνια. Η ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΡΟΥΛΟΥ Ο αιθέριος τρούλος ήταν και είναι το απαράµιλλο αριστούργηµα της Αγίας Σοφίας. Σαράντα πέντε γενεές εξελισσόµενου πολιτισµού και τεχνικής έχουν περάσει από τότε, χωρίς να έχουν δηµιουργήσει όχι µόνο κάτι ανώτερο αλλά ούτε καν ισάξιο του. Συγκριτικά, η αρχιτεκτονική τελειότητα των θόλων µπορεί να αποδοθεί ως εξής: Φανταστείτε µια κατακόρυφο από την κορυφή του θόλου ως το επίπεδο της βάσης του. Βάλτε την κατακόρυφο στον αριθµητή και στον παρονοµαστή τη διάµετρο του θόλου: όσο µικρότερο είναι το κλάσµα που θα πάρετε τόσο πιο τέλειος είναι ο θόλος. Η διάµετρος του τρούλου της Αγίας Σοφίας είναι 31 µέτρα. Η κατακόρυφος του, η απόσταση από την κορυφή έως τη βάση του, είναι 14 µέτρα. Η διάµετρος του θόλου του Αγίου Πέτρου είναι 42 µέτρα και η κατακόρυφος του 57 µέτρα. Η διάµετρος του θόλου στο Πάνθεον, -τώρα Σάντα Μαρία Ροτόντα είναι 43 µέτρα και η κατακόρυφος του είναι ίδια. Οι λεπτοµέρειες αυτές είναι απολύτως απαραίτητες για την κατανόηση αυτού που αποτελεί µοναδική διάκριση της Αγίας Σοφίας. Οι δύο άλλοι τεράστιοι θόλοι, εκπληκτικά αριστουργήµατα και οι δύο, ωχριούν σε κάλλος όπως και σε τόλµη µπροστά στον αιθέριο θόλο που ο Ανθέµιος ύψωσε πριν χρόνια. Στον Άγιο Πέτρο, ο θόλος είναι συµπλήρωµα του οικοδοµήµατος και όχι το κύριο στοιχείο της σχεδίασης του. Υπάρχει χάρη στο οικοδόµηµα και όχι αυτό χάρη στο θόλο. Στην Αγία Σοφία, αντίθετα, ο τρούλος είναι ο σκοπός, ενώ η κατασκευή στην οποία ακουµπά δεν είναι παρά το µέσον που τον αναδεικνύει και τον υψώνει προς τον ουρανό.

12 Η ιστορική σπουδαιότητα της Αγίας Σοφίας δεν γνωρίζει όρια. Καµία άλλη εκκλησία σε καµία χώρα σ ολόκληρο τον κόσµο, κανένα άλλο οικοδόµηµα που υψώθηκε ποτέ από την τέχνη των ανθρώπων δεν αποτέλεσε τόσο σηµαντικό και ουσιαστικό κοµµάτι στη ζωή ενός έθνους. «Στο όνοµα της συµπυκνώνεται ολόκληρη η βυζαντινή ιστορία». Οι καθεδρικοί ναοί της Ρενς, του Αγίου Πέτρου, η Νοτρ Νταµ, το Αβαείο του Γουεστµίνστερ, ο Παρθενώνας, αν και ανακαλούν συνειρµούς που συναρπάζουν και γοητεύουν, δεν ξυπνούν τόσες απροσµέτρητες µνήµες. Η Αγία Σοφία αποτελεί τον επίσηµο χώρο λατρείας µιας ολόκληρης αυτοκρατορίας όπου εκκλησία και κράτος ήταν ένα, µιας αυτοκρατορίας που για πάνω από χρόνια, ήταν η κληρονόµος και η ισάξια της Ρώµης

13 Αρχιτεκτονική Ο ναός είναι κτισµένος σε αρχιτεκτονικό ρυθµό βασιλικής µε τρούλο. Ο κυρίως χώρος του κτίσµατος έχει σχήµα περίπου κύβου. Τέσσερις τεράστιοι πεσσοί, (κτιστοί τετράγωνοι στύλοι), που απέχουν µεταξύ τους ο ένας από τον άλλο 30 µ., στηρίζουν τα τέσσερα µεγάλα τόξα πάνω στα οποία εδράζεται ο τρούλος, µε διάµετρο 31 µέτρων. Ο τρούλος δίνει την εντύπωση ότι αιωρείται εξαιτίας των παραθύρων που βρίσκονται γύρω στη βάση του (ο σύγχρονος ιστορικός Προκόπιος λέει:...δίνει την εντύπωση ότι είναι ένα κοµµάτι ουρανού που κρέµεται στη γη...). Γενικά ο ναός είναι ορθογώνιο οικοδόµηµα µήκους 78,16 µ. και πλάτους 71,82 µ. κτισµένο στη Ν. πλευρά του πρώτου λόφου της Πόλης µε κατεύθυνση ΝΑ. Περιβάλλεται από δύο αυλές την βόρεια και την δυτική καλούµενη και αίθριο. Συνορεύει Ν µε τα Πατριαρχικά κτίρια τα οποία συνδέονταν µε το Αυγουσταίο, τη µεγάλη δηλαδή πλατεία που βρίσκοταν το λαµπρό από πορφυρό µάρµαρο άγαλµα της Αυγούστας Ελένης. Το αίθριο Υπαίθρια µαρµαρόστρωτη και περίστυλη αυλή στο µέσον της οποίας ήταν η "κοµψή φιάλη" η µαρµάρινη κρήνη που έφερε την ονοµαστή καρκινική επιγραφή "ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ". Στο αίθριο επίσης φέρονται κάποια ίχνη οικοδοµήµατος. O έξω και o κυρίως νάρθηκας Πέντε πύλες από το αίθριο οδηγούν στον έξω νάρθηκα και από αυτόν άλλες πέντε πύλες οδηγούν στον εσωτερικό νάρθηκα, από τις οποίες η µεσαία πύλη λέγεται και Μεγάλη ή Ωραία Πύλη. Από τον έσω νάρθηκα εννέα πύλες, τρεις ανά κλίτος οδηγούν στον κυρίως Ναό. Οι τρεις µεσαίες εξ αυτών καλούνται Βασιλικές πύλες επειδή εξ αυτών εισήρχετο ο Αυτοκράτορας στις επίσηµες τελετές. Και οι δύο νάρθηκες καταλαµβάνουν περίπου το ίδιο πλάτος του Ναού µε µικρό

14 µήκος εισόδου ο καθένας. Εκατέρωθεν του νάρθηκα διασώζονται προσαρτήµατα µεγάλης ιστορικής σηµασίας. Το προς Ν. εκαλείτο Προπύλαιο του Νάρθηκα ή Ωραία Πύλη που από τον 10ο αιώνα ήταν η κύρια είσοδος στον Ναό. εξιά αυτού του προπυλαίου ήταν τοαποδυτήριον (µητατώριον) όπου ο Αυτοκράτορας κατά την είσοδό του άλλαζε το τζιτζάκιο και φορούσε το σαγίο. Πάνω από τον έσω νάρθηκα είναι ο γυναικωνίτης, εξ ου και το όνοµα "νάρθηξ γυναικωνίτιδος" η είσοδος στον οποίο οδηγούσε άλλο προαύλιο της Β. πλευράς (στο σχέδιο κάτω πλευράς). Ο κύριος Ναός Η είσοδος στον κυρίως Ναό, όπως προαναφέρθηκε, ήταν οι τρεις Βασιλικές πύλες και οι έξι, ανά τρεις εκατέρωθεν, του έσω νάρθηκα. Ο κυρίως Ναός χωρίζεται σε τρία κλίτη (στοές θα λέγαµε σήµερα), των οποίων το µεσαίο είναι διπλάσιου πλάτους των εκατέρωθεν. Το εσωτερικό σχέδιο είναι απλούν. Τέσσερις πεσσοί, κτιστοί στύλοι, συνδέονται µεταξύ τους µε υπερώα τόξα στα οποία και φέρονται επιθόλια τόξα συναποτελώντας έτσι µια περιµετρική βάση επί της οποίας και εδράζει ο τεράστιος θόλος. Η περιµετρική βάση φέρει πλήθος στυλιδίων υπό µορφή παραθύρων από τα οποία και ολόκληρος ο Ναός καταυγάζεται από το φως. Η όλη κατασκευή παρουσιάζει πράγµατι την εντύπωση µια αρµονίας φωτός και αρχιτεκτονικής. Τα 100 αυτά παράθυρα, 40 επί της στεφάνης του θόλου και τα υπόλοιπα στα ηµιθόλια, τις κόγχες και τους τοίχους προσδίδουν την εικόνα της ανακρέµασης του θόλου από τον ουρανό, οι δε ακτίνες του Ήλιου που εισέρχονται στο χώρο δίνουν την εντύπωση να άγονται από τους ουρανούς. Γενικά τα τόξα, τα ηµιθόλια και ο εκπληκτικός θόλος στηρίζονται στους τέσσερις πεσσούς οι λίθοι των οποίων φέρονται στερεοµένοι µε χυτό µόλυβδο και σιδερένιους µοχλούς. Στη δε κατασκευή του θόλου έχουν χρησιµοποιηθεί ελαφρόπετρες από τη Ρόδο που φέρουν την επιγραφή "Μεγάλης Εκκλησίας του Κωνσταντίνου". Εξωτερικά και επί της κορυφής του θόλου φέροταν ο µέγας "ερυσίπτολις σταυρός" (=έρεισµα της πόλης), που έχει αντικατασταθεί µε την ηµισέληνο.

15 Μετά τη µετατροπή του ναού σε µουσουλµανικό τέµενος προστέθηκαν τέσσερις µιναρέδες. Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΩΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟ ΤΕΜΕΝΟΣ Ο ιστορικός ναός,η ψυχή και η καρδιά της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας,ήταν πλέον ένα σύµβολο, που έκλεισε µέσα του τον πόνο και την ελπίδα του δουλωµένου Γένος των Ελλήνων. Τα τραγούδια, οι θρύλοι, οι µονωδίες και τα ανακαλήµατα κρατούσαν επί αιώνες ζωντανή την εικόνα του περιλάλητου ναού. Ο πορθητής Μωάµεθ Β εισήλθε στην Αγία Σοφία τρεις ηµέρες µετα την Αλωση, την 1 η Ιουνίου 1453,για την προσευχή της Παρασκευής, και αφού ο ναός είχε καθαρθεί εξωτερικά και εσωτερικά, σύµφωνα µε τον µουσουλµανικό νόµο. Η Μεγάλη Εκκλησία είχε ήδη µεταβληθεί σε ισλαµικό τέµενος, αλλά µε το ίδιο ιστορικό βυζαντινό : Τζαµί Αγία Σοφία κεµπήρ ( = τέµενος µέγα την Αγίας Σοφίας ).Για την προσαρµογή του χριστιανικού ναού στους τύπους και στις ανάγκες της ισλαµικής λατρείας έπρεπε να γίνουν σοβαρές τροποποιήσεις, που αλλοίωσαν εσωτερικά και εξωτερικά τη βυζαντινή εικόνα του. Ο σταυρός στην κορυφή του θόλου αφαιρέθηκε,στην θέση του τοποθετήθηκε η ηµισέληνος και υψώθηκε ο πρώτος πλινθόκτιστος µιναρές. Η εικόνα του Παντοκράτορα, που, σύµφωνα µε τα σχέδια του Fossati δέσποζε στον τρούλο, επιχρίσθηκε ή και καταστράφηκε εντελώς, και στη θέση του γράφτηκε µε αραβικούς χαρακτήρες η φραση του Κορανίου : Εν ονόµατι του Θεού, Του ελεήµονος και ευσπλάχνου. Ο Θεός είανι το φως του ουρανού και την γης. Το φως Του υπάρψει µέσα Του, και δεν µοιάζει µε το φως του πρωινού άστρου, ούτε µε το φως των λαµπερών ούτε µε το φως των λύχνων.

16 ΨΗΦΙ ΩΤΑ ΚΑΙ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ Ένα είδος αγιογραφίας είναι οι τοιχογραφίες. Στη λιγότερο πολυτελή αυτή τεχνική, οι τεχνοτροπικές τάσεις είναι ανάλογες µε των ψηφιδωτών, αλλά παρουσιάζουν περισσότερες ποικιλίες και διαβαθµίσεις. Κατά τον 20ο και 11ο αιώνα κυριαρχεί η τάση προς τις µεγάλες µνηµειακές συνθέσεις, µε έντονα περιγράµµατα και εκφραστικά χαρακτηριστικά. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελούν οι τοιχογραφίες της Αγίας Σοφίας Η επίσηµη αυτή καλλιτεχνική ροπή δεν είναι και η µοναδική. Κατά την εποχή των Παλαιολόγων ( ) η τέχνη της τοιχογραφίας γνωρίζει σηµαντική ανάπτυξη. Μεγαλύτερες συνθέσεις, πολυάνθρωπες, αποκτούν επικό µεγαλείο υψηλής πνοής, µε την ήρεµη, αλλά ρυθµική κίνηση των οµάδων, µε το γαλήνιο, αλλά ηρωικό, ήθος των προσώπων, µε το σοφό και ισόρροπο φωτεινό χρωµατισµό.

17 Αν και στους περισσότερους φαίνεται παράξενο, όσο και αν οι Οθωµανοί Τούρκοι σοβάτισαν µε τον πιο παχύ σοβά (2 δάχτυλα) όλες τις τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά του Ναού της Αγίας Σοφίας ήταν αδύνατο να καλύψουν τα καλλιτεχνήµατα αυτά. Αν κανείς παρατηρήσει µε πολλή προσοχή, θα προσέξει ορθόδοξους βυζαντινούς σταυρούς. Πολλοί αναφέρονται σε θαύµα, λέγοντας πως η χριστιανική θρησκεία δεν µπορεί να κρυφτεί, πόσο µάλλον από µίσος.άλλοι µιλούν για µεταλλικούς σταυρούς. Όµως αγιογράφος που έχει εργαστεί σε ψηφιδωτά αποκλείει την εκδοχή αυτή. Άλλο παράξενο που θα συναντήσει κανείς στο Ναό είναι το χερουβείµ που «ήρθε στο φως» τον Ιούλιο του Επίσης 4 άγγελοι ήταν καλυµµένοι µε σοβά και ήταν τουρκικό κρατικό µυστικό. Στη θέση τους, τοποθετήθηκαν ασπίδες µε αραβικές προσευχές. Τη διαταγή έδωσε ο σουλτάνος Abdülmecit. Οι άγγελοι αυτοί,( µ. Χ.) έµειναν στο «σκότος» για αιώνες. Πιστεύουν για ιστορική ανακάλυψη.

18 Τέχνη στην Αγία Σοφία Ο ναός είναι κτισµένος σε αρχιτεκτονικό ρυθµό βασιλικής µε τρούλο. Ο κυρίως χώρος του κτίσµατος έχει σχήµα περίπου κύβου. Τέσσερις τεράστιοι πεσσοί, (κτιστοί τετράγωνοι στύλοι), που απέχουν µεταξύ τους ο ένας από τον άλλο 30 µ., στηρίζουν τα τέσσερα µεγάλα τόξα πάνω στα οποία εδράζεται ο τρούλος, µε

19 διάµετρο 31 µέτρων. Ο τρούλος δίνει την εντύπωση ότι αιωρείται εξαιτίας των παραθύρων που βρίσκονται γύρω στη βάση του (ο σύγχρονος ιστορικός Προκόπιος λέει:...δίνει την εντύπωση ότι είναι ένα κοµµάτι ουρανού που κρέµεται στη γη...). Γενικά ο ναός είναι ορθογώνιο οικοδόµηµα µήκους 78,16 µ. και πλάτους 71,82 µ. κτισµένο στη Ν. πλευρά του πρώτου λόφου της Πόλης µε κατεύθυνση ΝΑ. Περιβάλλεται από δύο αυλές την βόρεια και την δυτική καλούµενη και αίθριο. Συνορεύει Ν µε τα Πατριαρχικά κτίρια τα οποία συνδέονταν µε το Αυγουσταίο, τη µεγάλη δηλαδή πλατεία που βρίσκοταν το λαµπρό από πορφυρό µάρµαρο άγαλµα της Αυγούστας Ελένης. Οι εργασίες του ναού, ξεκίνησαν στις 23 Φεβρουαρίου 532 και τελείωσαν στις 27 εκεµβρίου 537 (δηλαδή, 5 χρόνια, 10 µήνες και 4 ηµέρες, οπότε και έγιναν τα εγκαίνια της Αγίας Σοφίας. Για το χτίσιµο εργάστηκαν εργάτες και τεχνίτες, ενώ ο ίδιος ο Ιουστινιανός επέβλεπε την πορεία των εργασιών και το συνολικά κόστος για το χτίσιµο, έφτασε τα 360 εκατοµµύρια χρυσές δραχµές. «όξα τω Θεώ τω καταξιώσαντι µε τοιούτον έργο επιτελέσας. Νεκίκηκά σε, Σολοµών!» αναφώνησε κατά την παράδοση µε ασυγκράτητο ενθουσιασµό ο Ιουστινιανός όταν πρωτοαντίκρυσε το επιβλητικό εσωτερικό µε το άπλετο φωτισµό. Από τα 100 παράθυρα και τα καντήλια το φως ν' αντανακλά στους 107 κίονες από λευκά και πολύχρωµα µάρµαρα µε εξαιρετικά κιόκρανα και µαζί µε τον πλούσιο διάκοσµο, φαντασθείτε, τι θαυµαστή! τι εκπληκτική! τι απερίγραπτη! υπερκόσµια ατµόσφαιρα παρουσίαζε! Προσθέστε τώρα και 525 κληρικούς που ορίστηκαν να υπηρετούν την «Μεγάλη Εκκλησιά» και ψάξτε να βρείτε κοσµητικά επίθετα για να περιγράψουν αυτό το «θαύµα»!!! Οι Βυζαντινοί αποκαλούσαν το ναό επίγειο ουρανό ή δεύτερο στερέωµα «αγγέλων την των χειρών του Θεού ποίησιν». Ο Ιουστινιανός, για να γιορτάσει όλος ο πληθυσµός της Κωνσταντινούπολης τα εγκαίνια του ναού της Αγίας Σοφίας, διέταξε και σφάξανε χίλια

20 Σχετικά µε την εξυπηρέτηση των ναών αναφέρεται ότι µόνο η Αγία Σοφία, επί Ιουστινιανού, είχε χίλιους κληρικούς. Τον έβδοµο αιώνα είχαν περιοριστεί σε εξακόσιους και η Νεαρά του Ηρακλείου αναφέρει: βοοειδή, δέκα χιλιάδες αρνιά, εξακόσιες αίγες, χίλια χοιρίδια και είκοσι χιλιάδες όρνιθες και όλα αυτά, παρασκευάστηκαν και µοιράστηκαν στον κόσµο που πανηγύριζε. ΙΑΚΟΣΜΗΣΗ Η διακόσµηση της Αγίας Σοφίας αποτελείται από έργα που προστέθηκαν σε διαδοχικές φάσεις στη διάρκεια χρόνων. Η Αγία Σοφία της εποχής του Ιουστινιανού ήταν διακοσµηµένη κυρίως µε σταυρούς, καθώς και µε φυτικά και γεωµετρικά θέµατα. Οι πρώτες εικονιστικές παραστάσεις έχουν βρεθεί σε δύο δωµάτια που επικοινωνούσαν µε τα νοτιοδυτικά υπερώα, τα οποία ήταν κοµµάτι του πατριαρχικού µεγάρου. Μετά το τέλος της Εικονοµαχίας, το 843, σηµειώθηκε µια εκτεταµένη εικονογράφηση της µεγάλης εκκλησίας µε ψηφιδωτά, που αποτελούν µέρος ενός καλά οργανωµένου προγράµµατος. Οι δύο µεγάλοι πλάγιοι τοίχοι της εκκλησίας, στη βόρεια και τη νότια πλευρά, διακοσµήθηκαν µε ολόσωµες µορφές αγίων, προφητών και αρχαγγέλων. Ο τρούλος διακοσµήθηκε µε µια παράσταση του Χριστού Παντοκράτορα, η οποία δεν σώζεται πια, ενώ η αψίδα του ιερού µε παράσταση της Θεοτόκου Βρεφοκρατούσας. Το έργο αυτό αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα δείγµατα της τέχνης της εποχής και δείχνει ότι οι Βυζαντινοί καλλιτέχνες γνώριζαν καλά την τέχνη της αρχαιότητας και προσπαθούσαν να χρησιµοποιήσουν κάποια στοιχεία της. Έπειτα από αυτή τη φάση, προστέθηκαν και άλλα ψηφιδωτά κατά διαστήµατα, κυρίως µε µεµονωµένες πρωτοβουλίες

21 συγκεκριµένων αυτοκρατόρων. Στις αρχές του 10ου αιώνα χρονολογείται η διακόσµηση πάνω από την είσοδο στον κυρίως ναό, όπου εικονίζεται ένας αυτοκράτορας να γονατίζει µπροστά στον Χριστό. Ο αυτοκράτορας ταυτίζεται µε τον Λέοντα ΣΤ ( ). Πάνω από την είσοδο προς το νάρθηκα υπάρχει παράσταση µε την Παναγία Βρεφοκρατούσα ανάµεσα στους αυτοκράτορες Κωνσταντίνο και Ιουστινιανό. Αυτή πρέπει να προστέθηκε γύρω στο 1000, µε σκοπό να δοξαστούν οι δύο µεγάλοι αυτοκράτορες του παρελθόντος. Το νότιο υπερώο (δηλαδή το νότιο «εσωτερικό µπαλκόνι») κοσµείται µε πορτρέτα αυτοκρατόρων. Στο πρώτο εικονίζονται ο Κωνσταντίνος Θ Μονοµάχος, ο οποίος βασίλεψε µεταξύ του 1042 και του 1055, και η σύζυγός του Ζωή µαζί µε τον Χριστό. Το δεύτερο πορτρέτο είναι εκείνο του Ιωάννη Β Κοµνηνού, που βασίλεψε από το 1118 έως το 1143, µε την αυτοκράτειρα Ειρήνη και τη Θεοτόκο. Αµέσως µετά την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τον Μιχαήλ Η Παλαιολόγο το 1261, ο αυτοκράτορας πρόσθεσε ένα µεγάλο ψηφιδωτό που εικονίζει τη έηση (τον Χριστό ανάµεσα στην Παναγία και στον Ιωάννη τον Πρόδροµο) στο νότιο υπερώο. Μετά τις επισκευές του τρούλου, το 1346, προστέθηκε ένας ακόµη ψηφιδωτός πίνακας στα ανατολικά, µε τη µορφή του αυτοκράτορα Ιωάννη Ε Παλαιολόγου να πλαισιώνει την Παναγία και τον Ιωάννη τον Πρόδροµο. Συνεπώς, τα µωσαϊκά της Αγίας Σοφίας προστέθηκαν στη διάρκεια εννέα αιώνων. Αποτελούσαν µια ζωντανή µαρτυρία της ζωής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από την ανέγερσή της τον 6ο αιώνα από τον Ιουστινιανό µέχρι τη δυναστεία των Παλαιολόγων, λίγο πριν από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ: Το µεγαλείο της Αγίας Σοφίας εξυπηρετούσε απόλυτα τις ιδεολογικές ανάγκες και των Οθωµανών, όταν έγιναν κύριοι της Κωνσταντινούπολης το Με εντολή του ίδιου του σουλτάνου Μωάµεθ Β του Πορθητή, η Μεγάλη Εκκλησία µετατράπηκε σε τζαµί, για να συµβολίσει τον οθωµανικό θρίαµβο επί της ένδοξης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η µετατροπή του ναού σε τζαµί περιλάµβανε αρκετές ριζικές αλλαγές, ώστε το κτίριο να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της ισλαµικής λατρείας -η πιο εµφανής είναι η προσθήκη τεσσάρων µιναρέδων εξωτερικά, στις γωνίες.τα ψηφιδωτά καλύφθηκαν µε κίτρινο κονίαµα, γιατί η αναπαράσταση προσώπων ήταν αντίθετη µε τους κανόνες της ισλαµικής τέχνης. Τέσσερις µεγάλες ασπίδες µε αποσπάσµατα από το Κοράνι, το ιερό βιβλίο του Ισλάµ, κρεµάστηκαν στους πεσσούς, ενώ η αψίδα του ιερού

22 διαµορφώθηκε ώστε να είναι στραµµένη προακόµη, προστέθηκε και το µιµπάρ, ο µουσουλµα-νικός άµβωνας. Με αυτή τη µορφή περίπου έχει επιβιώσει το µνηµείο, το οποίο από το 1935 δεν λειτουργεί πια ως τζαµί, αλλά ως µουσείος τη Μέκκα, την ιερή πόλη των µουσουλµάνων. ΨΗΦΙ ΩΤΑ Ο χρυσός αιώνας των ψηφιδωτών τοποθετείται µεταξύ του 10ου και του 12ου αιώνα. Η τεχνική γίνεται λεπτότερη, οι χρωµατισµοί αρµονικότεροι, η τεχνοτροπία πιο σταθερή. Στην Αγία Σοφία, στην επιφάνεια του τρούλου εικονίζεται ο Χριστός Παντοκράτορας και περιβάλλεται από τους Προφήτες και τους Αποστόλους. Η διακόσµηση που κάλυπτε το εσωτερικό του ναού ήταν ίσης σπουδαιότητας µε την αρχιτεκτονική του. Υψηλοί κίονες από πορφυρό, λευκό και πρασινωπό διάστικτο µάρµαρο, στεφανωµένοι µε µαρµάρινα κιονόκρανα ήταν διακοσµηµένοι µε γραµµές χρώµατος µπλε ή χρυσαφί. Οι τοίχοι καλύπτονταν µε µάρµαρα πολύχρωµα, ζωγραφισµένα από τους πιο επιδέξιους ζωγράφους και από ψηφιδωτά που έλαµπαν µέσα στο βαθύ µπλε ή αργυρό φόντο. Ψηφιδωτά του ναού : Η " Ένθρονος Θεοτόκος" Ο " 'Ενθρονος Χριστός" Η παράσταση της " εήσεως" και ο "Παντοκράτορας Χριστός

23 ΙΑΚΟΣΜΟΣ Όσον αφορά το εσωτερικό του ναού, οι επιφάνειες των τοίχων καλύπτονταν µε πολύχρωµη ορθοµαρµάρωση ( όπως παραµένουν και σήµερα ) και διακοσµούνταν µε πολυάριθµους ψηφιδωτούς σταυρούς και διακοσµητικά σχέδια σε χρυσό βάθος. Στο νοτιοδυτικό σπειροειδές κεκλιµένο επίπεδο, κλειστό για το κοινό, µια σωζόµενη τοιχογραφία µε σταυρό µ[πρεί επίσης να ανήκει στην Ιουστινιάνεια περίοδο. Μια τέτοια απλή διακόσµηση είναι κατανοητή, εάν ληφθεί υπόψη το πολύ σύντοµο χρονικό διάστηµα στο οποίο ανεγέρθηκε ο καθεδρικός ναός( µόνο πέντε χρόνια ). Οι κίονες επίσης αποτελούνται από διάφορες ποικιλίες χρωµατιστού µαρµάρου και είναι το χαρακτηριστικό γνώρισµα ολόκληρης της εσωτερικής όψης του ναού: στο ισόγειο υπάρχουν κίονες από πράσινο θεσσαλικό µάρµαρο, καθώς και κίονες από πορφυρίτη σε δεύτερη χρήση, ενώ πράσινοι κίονες κυριαρχούν στα υπερώα. Οι κίονες φέρουν κιονόκρανα από λευκό µάρµαρο. Τα µάρµαρα της Αγίας Σοφίας αποτέλεσαν αντικείµενο θαυµασµού από τους Βυζαντινούς. Για το γλυπτό διάκοσµο της Αγίας Σοφίας εργάστηκαν οι γλύπτες από τον Άγια Πολύευκτο, ένα ναό µε πολύ εντυπωσιακό γλυπτό διάκοσµο. Καθώς το εσωτερικό φωτιζόταν καλύτερα κατά τον 6 ο αιώνα από ότι σήµερα ( µεγαλύτερα παράθυρα, πολυκάνδηλα και κεριά), η οπτική εντύπωση που θα προκαλούσε η πολύχρωµη διακόσµηση πρέπει να ήταν πολύ εντυπωσιακή. Επιπλέον, η παρουσία λειτουργικών σκευών έκανε την εµφάνιση του κεντρικού κλίτους και της αψίδας πολύ διαφορετική από αυτό που βλέπει κανείς σήµερα. Στην αψίδα τοποθετήθηκε ένα σύνθρονο αποτελούµενο από επτά ηµικυκλικούς αναβαθµούς, στον ανώτερο από τους οποίους τοποθετήθηκε ο πατριαρχικός θώκος πάνω στον κεντρικό άξονα. Μπροστά από το σύνθρονο βρισκόταν ένα κιβώριο, αποτελούµενο από τέσσερις ασηµένιους κίονες που έφεραν έναν οκταγωνικό ουρανό. Η Αγία Τράπεζα της Μεγάλης Εκκλησίας, φτιαγµένη από χρυσό και διακοσµηµένη µε ηµιπολύτιµους λίθους, βρισκόταν κάτω από το κιβώριο. Ένα ύφασµα κεντηµένο µε µετάξι και χρυσό και διακοσµηµένο µε τις εικόνες του Χριστού και των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου κάλυπτε την Αγία Τράπεζα. Το Βήµα καταλάµβανε µεγάλο µέρος του χώρου κάτω από το ανατολικό ηµιθόλιο και αποτελούνταν από µαρµάρινα θωράκια και ασηµένιους κίονες που έφεραν ένα επιστύλιο. Ο άµβωνας από µάρµαρο και ελεφαντοστό είχε δύο

24 κλίµακες. Ένας καλυµµένος µε παραπετάσµατα χώρος, απ όπου ο αυτοκράτορας παρακολουθούσε τη Θεία Λειτουργία, βρισκόταν πιθανώς στο ανατολικό άκρο του νότιου κλίτους. Η θέση της αυτοκράτειρας, από την άλλη, ήταν στο υπερώο, πάνω από τον εσωνάρθηκα.

25 Θρύλοι που συνδέονται µε την Αγία Σοφία Ένας νεοελληνικός θρύλος από τη Θράκη µας πληροφορεί για το πως χτίσθηκε η Αγια Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό µετά το 530 π.χ. «Ήταν ο καιρός που ο βασιλιάς στην Πόλη είχε αποφασίσει να χτίσει την Αγια Σοφιά. Είχε καλέσει τον πρωτοµάστορα, και ο τελευταίος είχε κάµει ένα, και ύστερα άλλο, και ύστερα άλλα σχέδια, πως να χτιστή η µεγάλη εκκλησιά. Κανένα όµως δεν ευχαριστούσε το βασιλιά. Ήθελε κάτι άλλο, πολύ πιο σπουδαίο. Και ο πρωτοµάστορας όλο και σκεφτόταν τι νέο σχέδειο να φτιάση. Μια Κυριακή, την ώρα που τελείωνε η λειτουργία, ζύγωσε πρώτος ο βασιλιάς να πάρη το αντίδωρο, εκείνο όµως του ξεφεύγει από το χέρι και πέφτει χάµω. Μια στιγµή αργότερα παρουσιάζεται µιά µέλισσα που φτεροκοπούσε προς το ανοιχτό παράθυρο,

26 κρατώντας το πεσµένο αντίδωρο του βασιλιά. Βγάνει αµέσως διαταγή ο βασιλιάς, όσοι έχουνε µελίσσια να τ ανοίξουνε και να ψάξουν, για να βρεθή. Ψάχνει και ο πρωτοµάστορας στα δικά του τα µελλίσσια και τι βλέπει; Είχανε κάτσει οι µέλισσες µέρες πριν και είχανε φτιάξει µε το κερί µέσα στην κυψέλη µιαν εκκλησιά πανέµορφη και σκαλιστή και µεγαλόπρεπη, που δεν είχε την όµοια της σ ολόκληρη την Οικουµένη. Όλες οι λεπτοµέρειες είχανε γίνει στην εντέλεια, µέσα κι έξω στην εκκλησία. Η πόρτα της ανοιχτή, ο τρούλος έτοιµος, οι κολώνες στη θέση τους, ως και η Άγια Τράπεζα τελειωµένη. Την είχαν αποτελειώσει σ όλα της την εκκλησιά, και απάνω στην Άγια Τράπεζα της είχε φέρει εκείνη η µέλισσα και είχε αποθέσει το αντίδωρο του βασιλιά. Είδε την εκκλησιά ο πρωτοµάστορας και θάµαξε µε το τέλειο σχέδιό της. Την είδε κατόπι και ο βασιλιάς και έγινε όλος χαρά. Το σχέδιο, που είχανε φτιάξει οι µέλισσες, έγινε το σχέδιο που χτίστηκε η Αγια Σοφιά!!!». ΘΡΥΛΟΙ: Ο ΠΑΠΑΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑ-ΣΟΦΙΑΣ 1.Την ώρα που µπήκαν οι Τούρκοι στην Αγια-Σοφιά δεν είχε τελειώσει ακόµα η λειτουργία. Ο παπάς που έκανε τη λειτουργία πήρε αµέσως το Άγιο ισκοπότηρο, ανέβηκε στα κατηχούµενα, εµπήκε σε µια θύρα και η θύρα έκλεισε αµέσως. Είναι θέληµα Θεού ν ανοίξει µόνη της η θύρα, όταν έλθει η ώρα, και θα βγει από κει ο παπάς, να τελειώσει τη λειτουργία στην Αγια-Σοφιά, όταν θα πάρουµε πίσω την Πόλη. Η ΑΓΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑ-ΣΟΦΙΑΣ 2.Την µέρα που πάρθηκε η Πόλη, έβαλαν σ ένα καράβι την Άγια Τράπεζα της Αγια-Σοφιάς, να την πάει στην Φραγκιά, για να µην πέσει στα χέρια των Τούρκων.

27 Εκεί όµως στη θάλασσα του Μαρµαρά άνοιξε το καράβι και η Άγια Τράπεζα εβούλιαξε στον πάτο. Στο µέρος εκείνο η θάλασσα είναι λάδι, όση θαλασσοταραχή και κύµατα κι αν είναι γύρω. Και το γνωρίζουν το µέρος αυτό από τη γαλήνη, που είναι πάντα εκεί, και από την ευωδία που βγαίνει. Πολλοί µάλιστα αξιώθηκαν να την ιδούν στα βάθη της θάλασσας. Ο ΜΑΡΜΑΡΩΜΕΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ 3.Όταν µπήκαν οι Τούρκοι στην Πόλη, άγγελος Κυρίου άρπαξε το βασιλιά και τον πήγε σε µια σπηλιά βαθιά στη γη κάτω, κοντά στη Χρυσόπορτα. Εκεί µένει µαρµαρωµένος ο βασιλιάς και καρτερεί να κατεβεί ο άγγελος στη σπηλιά, να τον ξεµαρµαρώσει. Και θα σηκωθεί πάλι ο βασιλιάς και θα µπει στην Πόλη και θα διώξει τους Τούρκους ως την Κόκκινη Μηλιά. Ο ΙΕΡΕΑΣ ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΣΕ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ 4.Μια λαική παράδοση αναφέρει, ότι τη στιγµή που διέρρηξαν οι Τούρκοι την πύλη της Αγίας Σοφίας τελούνταν θεία λειτουργία και ο ιερέας τη στιγµή που είδε τους µουσουλµάνους να ορµούν στο πλήθος των πιστών, εισήλθε και εξαφανίστηκε µέσα στον τοίχο, πίσω από το Αγιο Βήµα που άνοιξε µπροστά του κατά τρόπο µαγικό. Λέγεται ότι όταν η Κωνσταντινούπολη θα επανέλθει στα χέρια των Χριστιανών, ο ιερέας θα βγει από τον τοίχο για να συνεχίσει την λειτουργία. ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΠΟΥ ΕΝ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΝΤΑΝ 5.Όταν οι Τούρκοι µπήκαν στην Πόλη ξεκίνησαν να καταστρέφουν τις εκκλησίες και τα µοναστήρια. Στην Αγία Σοφία είχε καταφύγει πολύς λαός, κυρίως γυναικόπαιδα, για να αποφύγουν τον θάνατο. Όµως η παρουσία τους εκεί δεν τους έσωσε, καθώς φανατισµένοι από τους δερβίσηδες µωαµεθανοί µπήκαν στην εκκλησία και

28 άρχισαν να σφάζουν αδιακρίτως όποιον έβρισκαν κοντά τους. Ο σωρός των πτωµάτων έφτασε τα δέκα µέτρα. Όταν µάλιστα ο Σουλτάνος Μωάµεθ προσπάθησε να µπει στο ναό το άλογο του σκόνταψε πάνω στα πτώµατα. Με την οπλή του το άλογο άφησε ένα σηµάδι στην κορυφή του στύλου, το οποίο σώζεται µέχρι σήµερα. Τις πιο πολλές εικόνες και τοιχογραφίες της Αγίας Σοφίας τις κατέστρεψαν οι Τούρκοι. Όταν όµως οι άπιστοι εισβολείς έφτασαν στον εξώστη-γυναικωνίτη και ένας τσαούσης (Τούρκος αξιωµατικός) προσπάθησε µε έναν πέλεκυ να καταστρέψει µια τοιχογραφία της Παναγίας που κρατά στα χέρια της τον Ιησού µωρό, έγινε θαύµα! Τη στιγµή που ο Τούρκος προσπάθησε να καταφέρει το πρώτο χτύπηµα στην τοιχογραφία κεραυνοβολήθηκε κι έπεσε νεκρός. Τη θέση του πήρε ένας άλλος Τούρκος, αλλά την ίδια στιγµή κι εκείνος είχε την ίδια τύχη. Οι υπόλοιποι βάρβαροι πανικοβλήθηκαν από το πρωτόγνωρο γι αυτούς θαύµα και γεµάτοι τρόµο αλλά και σεβασµό εγκατέλειψαν την ανόσια προσπάθειά τους. Η συγκεκριµένη τοιχογραφία σώζεται µέχρι σήµερα στον δεξιό εξώστη της Αγίας Σοφίας. ηµοτικά τραγούδια για την Αγιά Σοφιά 1.Βουνά και δεν θερµαίνεστε Βουνά και δεν θερµαίνεστε Κάµποι δεν αρρωστάτε Μας πάτσαν την Αγια Σοφιά Το µέγα µοναστήρι Πήραν άσπρα, πήραν φλουριά Πήραν µαργαριτάρια Και τ' Άγιο Πνεύµα λάλησε Μέσα απ' τον Αη ήµο -Όλα τα εικόνια πάρτε τα κι όλα χαρτζιάνιψέ τα µόν' το Σταυρό αφήστε µας και τ' Άγιο το Βαγγέλιο να µας χωρίζει την πίστη µας από Τούρκοι και Ρωµαίοι.

29 2.Σώπασε κυρά έσποινα Σηµαίνει ο Θεός, σηµαίνει η γη, σηµαίνουν τα 'πουράνια, Σηµαίνει κ' η Aγιά Σοφιά, το Mέγα Mοναστήρι. Mε τετρακόσια σήµαντρα, κ' εξηνταδυό καµπάνες Kάθε καµπάνα και Παπάς, κάθε Παπάς και ιάκος, Nα 'µπουνε 'ς το Xερουβικό και νάβγη ο Bασιλέας. Περιστερά ' κατέβηκεν από τα µεσ' ουράνια. - "Πάψετε το Xερουβικό, κι' ας χαµηλώσουν τ' Άγια! " Παπάδες πάρτε τα ιερά, και σεις κεριά σβυστήτε, " Γιατί είναι θέληµα Θεού η Πόλι να τουρκέψη. " Mον' στείλτε λόγο 'ς τη Φραγκιά ν' άρθουνε τρία καράβια, " Tόνα να πάρη το Σταυρό, και τ' άλλο το Bαγγέλιο, " Tο τρίτο το καλήτερο την Άγια Tράπεζά µας, " Mη µας την πάρουν τα σκυλλιά και µας τη µαγαρίσουν" H έσποινα εταράχτηκε, κ' εδάκρυσαν η 'κόνες. - "Σώπασε Kυρά έσποινα, και σεις 'Kόνες µην κλαίτε " Πάλε µε χρόνους µε καιρούς, πάλε δικά σας είναι". 3.Τρία καράβια Τρία καρά βόηθα Παναγιά µ τρία καρά τρία καράβια φεύγουνε πο µέσα πο την Πόλη, κλαίει η καρδιά µου κλαίει καρδιά µ κι αναστενάζει. Το να φορτώ βόηθα Παναγιά µ το να φορτώ το να φορτώνει το σταυρό και τ άλλο το Ευαγγέλιο, κλαίει η καρδιά µου κλαίει καρδιά µ κι αναστενάζει. Το τρίτο το βοήθα Παναγιά µ το τρίτο το το τρίτο το καλύτερο

30 την Άγια Τράπεζά µας, κλαίει η καρδιά µου κλαίει καρδιά µ κι αναστενάζει. Μη µας τα πά βόηθα Παναγιά µ µη µας τα πά µη µας τα πάρουν οι άπιστοι και µας τα µαγαρίσουν, κλαίει η καρδιά µου κλαίει καρδιά µ κι αναστενάζει.

31 ΑΛΩΣΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΣΧΕ ΙΟ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ

32 ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ (εσωτερικα)

33 Την εργασία επιµελήθηκαν οι µαθητές της Α λυκείου. Αβραµάκης Παναγιώτης Αλµαγκούτ Πάρις Αρβανίτη Σοφία ιονισόπουλος Γιώργος ηµητρόπουλος Αντώνης ούκας Πέτρος Ζύφι Κέβιν Θωµάκος Άκης Καµπάνης Γιάννης Καρκάνης Βαγγέλης Κώτσογλου Άγγελος Λαζάρου Νίκος Μαστοράκου Παναγιώτα Μπάτσης Παναγιώτης Νικολακόπουλος Γιώργος Ντιριντής Ζάχος Παπαµιχαλόπουλος Ηλίας Παυλάκη Χριστίνα Σαµπανάγκα Γιάννης Σουλιώτης ηµήτρης Την επίβλεψη είχε ο καθηγητής π. Σωτήριος Γκίκας

Εργασία. στην Ιστορία. Κατερίνα Κολοκάθη. Ίλιον, 2014-15

Εργασία. στην Ιστορία. Κατερίνα Κολοκάθη. Ίλιον, 2014-15 Για πολλούς, η Κωνσταντινούπολη ταυτίζεται με την Αγία Σοφία. Χιλιάδες άνθρωποι δεν ξέρουν τίποτε για τα υπέροχα τείχη της πόλης ούτε για το Βόσπορο, κι όμως το όνομα του ξακουσμένου αυτού ναού, τους είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η «Σοφία» της Αγίας Σοφίας

Η «Σοφία» της Αγίας Σοφίας Η «Σοφία» της Αγίας Σοφίας Σε πρώτο πλάνο η Αγία Σοφία του Θεοδοσίου, στη μέση η Αγία Σοφία του Ιουστινιανού (537) και στο βάθος η εκκλησία όπως αποκαταστάθηκε μετά από σεισμό και αφού προστέθηκε ο μεγάλος

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ

ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ 395 μ.χ 1453 μ.χ AΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ Βασιλεύς Βασιλεύων Βασιλέων Βασιλεύσιν ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ 565 μ.χ Το κέντρο διοίκησης είναι το ιερό ανάκτορο στην Κωνσταντινούπολη. ΤΟ ΙΕΡΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ Το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6

5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 5 Μέρες/4νύχτες στην Κωνσταντινούπολη αεροπορικώς σε κεντρικό ξενοδοχείο 4 αστέρων από 9/6 έως 13/6 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ Ένα ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη δεν είναι μόνο μια μοναδική

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ.

ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. ΡΩΜΑΪΚΗ ΤΕΧΝΗ 146Π.Χ. 488Μ.Χ. Το 146 π.χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Ελλάδα και ιδρύουν την αυτοκρατορία τους στα ερείπια των ελληνιστικών βασιλείων του Αλεξάνδρου. Οι Ρωμαίοι θαύμαζαν τον ελληνικό πολιτισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΓΕΝΙΚΑ: Το Βυζάντιο συνέχισε την παράδοση της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας στον τομέα των επιστημών. Αν και πολλοί υποστηρίζουν ότι στο Βυζάντιο δεν υπήρξαν τεχνολογικές καινοτομίες,

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ:

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ: ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ: Ακτή Ποσειδώνος 38, Στον ηλεκτρικό σταθμό του Πειραιά, 18531, Πειραιάς. Τηλ. 2104101601, Φαξ: 2104101603 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ: Φιλελλήνων 7, Πλατεία Συντάγματος, 10557, Αθήνα Τηλ.

Διαβάστε περισσότερα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα

Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη. Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό. Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος- Μουσειολόγος- Ξεναγός. Περιεχόμενα Χάνι Αβέρωφ, Ξάνθη Βοήθημα για τον εκπαιδευτικό Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 2 2. Χάνια... 2 3. Τα Χάνια της Ξάνθης... 3 4. Το Χάνι Αβέρωφ... 3 5. Εικόνες... 4 6. Βιβλιογραφία... 6 Νατάσα Μιχαηλίδου Αρχαιολόγος-

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Τα «δάκρυα» της εικόνας, οι μέρες του 74, το πριν και το σήμερα

Τα «δάκρυα» της εικόνας, οι μέρες του 74, το πριν και το σήμερα EKKΛHΣIEΣ THΣ ΠOΛHΣ Ευχαριστούμε τη Μονή Μαχαιρά για τη βοήθεια που μας παρείχε στη φωτογράφηση της μεγάλης εικόνας του Αγίου Γεωργίου, η οποία σήμερα φιλοξενείται στο καθολικό της Μονής. To παρεκκλήσι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ. Γιώργος Κωστόπουλος ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΤΑΥΡΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ Γιώργος Κωστόπουλος Ένα από τα πιο διακριτά σημεία του εκτεταμένου αρχαιολογικού χώρου της αρχαίας Χερσονήσου βυζαντινής Χερσώνος, που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα

PROJECT. Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα PROJECT Η Πόλη του Χθες και του Σήμερα Θέματα με τα οποία ασχοληθήκαμε Σημερινή κουλτούρα συνήθειες της Πόλης Αγιογραφίες, τοιχογραφίες, ψηφιδωτά, Μνημεία Βυζαντινή Μουσική ως προέκταση της δημοτικής Αγιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας του Μουτουλλά Σύμφωνα με επιγραφή του βόρειου τοίχου του ναού, ο ναός κτίστηκε το 1280 από τον Ιωάννη Μουτουλλά και τη σύζυγο του Ειρήνη.

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ένα µοναδικό σταυροδρόµι πολιτισµών και ηπείρων. Βυζαντινά µνηµεία, παλάτια σουλτάνων, γραφικά παζάρια µε µεθυστικά αρώµατα Ανατολής, θαλασσινές µυρωδιές στις όχθες του Βόσπορου & της θάλασσας του Μαρµαρά.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΛΥΜΠΕΡΗ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΛΥΜΠΕΡΗ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΛΥΜΠΕΡΗ ΣΧΟΛΙΚΟΝ ΕΤΟΣ: 2002-2003 ΣΙΚΑΓΟ ΙΛΛΙΝΟΪΣ Η.Π.Α. Φωτογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας. Βυζάντιο. Η χαμένη Αυτοκρατορία

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας. Βυζάντιο. Η χαμένη Αυτοκρατορία ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Περιγραφή και σχολιασμός της ταινίας Βυζάντιο Η χαμένη Αυτοκρατορία σε κείμενα και αφήγηση John Romer Του μαθητή της Β τάξης 3 ου Γυμνασίου Τρικάλων

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού

Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Οικονομική Προσφορά για την οργάνωση της πενθήμερης εκδρομής της Γ τάξης Λυκείου του Πρότυπου Πειραματικού Γενικού Λυκείου Ηρακλείου στη Θεσσαλονίκη Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: Μεταξύ 23/2/2012 και

Διαβάστε περισσότερα

να προσεγγίσετε μέσω της γέφυρας Ponte Vecchio.Η κοντινότερη στάση μετρό είναι η Lepanto linea A.

να προσεγγίσετε μέσω της γέφυρας Ponte Vecchio.Η κοντινότερη στάση μετρό είναι η Lepanto linea A. Το κέντρο της Ρώμης είναι ένα μεγάλο αρχαιολογικό πάρκο γεμάτο με καλά κρυμένα μυστικά αλλά και σημαντικά ιστορικά μνημεία. Το Κολοσσαίο Αυτό το επιβλητικό αμφιθέατρο της αρχαιότητας ήταν χωρητικότητας

Διαβάστε περισσότερα

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 2η στάση 3 ΒΕΡΟΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ Άφιξη περίπου... Στο Epirus Palace 5* 7ο χλμ. Ιωαννίνων-Αθηνών Τηλέφωνο: 2651 093555 0 λεπτά ΜΟΥΣΘΕΝΗ 1η στάση 15 λεπτά ΞΑΝΘΗ Αναχώρηση 07.00

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Δημοτικό Σχολείο Λουτρού Σχολ.Έτος 2003-2004 Ίτσκου Αναστασία Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΓΙΝΑ Μια φορά κι έναν καιρό, 2300 χρόνια πριν και λίγα ακόμη, αρχίζει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα