Μια τέχνη μάθησης και κοινωνικοποίησης Το θέατρο είναι εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μια τέχνη μάθησης και κοινωνικοποίησης Το θέατρο είναι εκπαίδευση"

Transcript

1 118 η Διεθνής Συνδιάσκεψη Theatre & Education: bonds of solidarity 7για το Θέατρο στην Εκπαίδευση 2012 Θέατρο & Εκπαίδευση δεσμοί αλληλεγγύης National and International organisations can Γκόβας, strengthen Ν., your Κατσαρίδου, will and knowledge. Μ., Μαυρέας, Δ. (επιμ.). (2012). Make use of the HELLENIC THEATRE/DRAMA & EDUCATION NETWORK. Become a member of IDEA Αθήνα: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση and other international Θέατρο and European & Drama organisations. Εκπαίδευση ISBN Some of these ideas may seem a little fanciful, but I have used most of them in my long career teaching Drama in schools and δεσμοί university. If you as a Drama expert do not promote Drama in your school, it is unlikely that anyone else αλληλεγγύης will. The arguments justifying Drama s right to be part of students educational experience are Theatre & Education persuasive and, given the active, visual, vocal and creative nature of Drama, we are in a good position to shape the work we do to create persuasive material bonds to strengthen of Drama s solidarity educational role. Good luck, and if I can help, please contact me. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Govas, N., Katsaridou, M., Mavreas, D. (eds.). (2012). Νίκος Γκόβας, Μάρθα Κατσαρίδου, Δημήτρης Μαυρέας Athens: Hellenic Theatre/Drama & Education Network ISBN John Somers is a freelance theatre maker and writer and an honorary fellow in the Department of Drama at Exeter University. He retired from the University on 2005 but works extensively abroad (Finland, Palestine, Poland, Greece, Czech Republic and Turkey in 2011/12) and in the UK. His award-winning Interactive Theatre programme On the Edge toured nationally for six months and was commissioned by Rethink as part of its Time to Change anti-stigma mental health campaign 2009/10. He also originated a new Interactive Theatre programme on stress and suicide in the veterinary profession, performed in 2011 and John was Dean of the Faculty of Education in the period 1992/95. He makes original theatre in communities and has created and directed ten original theatre projects in East Devon as Artistic Director of Tale Valley Community Theatre (see tvctheatre.org). He is the founder editor of the research journal Research in Drama Education (1995), founder director of Exstream Theatre Company (2002), founder of the Exeter MA Applied Drama degree (1999) and founder director of the Exeter international drama research conference (1996). He is the holder of the 2003 American Alliance of Theatre in Higher Education Special Recognition Award. John has published widely in research journals and books. Μια τέχνη μάθησης και κοινωνικοποίησης Το θέατρο είναι εκπαίδευση Μαρία Φραγκή i Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: This article is freely accesible via the website Published by the Hellenic Theatre/Drama & Education Network. To order hard copies write to ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ Read the article below Το άρθρο αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί δωρεάν για έρευνα, διδασκαλία και προσωπική μελέτη. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση μετά από άδεια του εκδότη.

2 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 119 Μια τέχνη μάθησης και κοινωνικοποίησης Το θέατρο είναι εκπαίδευση Μαρία Φραγκή Περίληψη To Θέατρο, ανάμεσα στις άλλες τέχνες, επηρεάζει και εμπλέκει το κοινό διανοητικά, λεκτικά, συναισθηματικά και σωματικά. Τα παιδιά κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας χρειάζονται τέτοιου είδους «διδασκαλία». Ως θεατές, δυνάμει της ενσυναίσθησης, τα παιδιά ζουν μαζί με το χαρακτήρα, τις περιπέτειές του. Ταυτόχρονα, συνειδητοποιούν ότι αυτό είναι ένα παιχνίδι, μια μυθοπλασία όπως είμαι η λογοτεχνία και το παραμύθι. Η συμμετοχή σε μια θεατρική παράσταση είναι μια ευκαιρία να δημιουργήσουμε μια ιστορία, ένα χαρακτήρα, μια κατάσταση και να δουλέψουμε σε ομάδα με πειθαρχία και συνεργατικό πνεύμα. Οι παραστατικές τέχνες (το θέατρο) όταν αντιμετωπίζονται και γίνονται με απλό και ειλικρινή τρόπο είναι το καλύτερο μάθημα της κοινωνικότητας, του σεβασμού του «διαφορετικού», της ικανότητας να σκέφτονται και να κατανοούν οι μαθητές τις αξίες κάθε πολιτισμού. Η δουλειά μας βασίζεται στα ελληνικά θεατρικά έργα για παιδιά και νεανικό κοινό και στις «αξίες της αλληλεγγύης, της συνεργασίας και της κατανόησης των ανθρώπων», κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 χρόνων. Κείμενα των Ε. Τριβιζά, Α. Ζέη, Ζ. Σαρρή κ.ά θα χρησιμοποιηθούν για την έρευνά μας. Λέξεις κλειδιά: χαρακτήρας, παιχνίδι, φαντασία, κοινωνικότητα, αλληλεγγύη, ενσυναίσθηση, μάθηση, Ε. Τριβιζάς, Α. Ζέη, Ζ. Σαρρή Είμαι αλληλέγγυος σημαίνει διατρέχω τον ίδιο κίνδυνο 1 Σκηνή-πλατεία, πλατειά σκηνή To θέατρο, ανάμεσα στις άλλες τέχνες, επηρεάζει και εμπλέκει το κοινό διανοητικά, λεκτικά, συναισθηματικά και σωματικά. Οι τέσσερις φωνές κατά Ubersfeld και Kerbrat-Orecchioni (Ubersfeld 1996, Kerbrat- Orecchioni 1985) αποτελούν τη θεωρητική τεκμηρίωση του τρόπου που επικοινωνεί κυκλικά και αμφίδρομα ο κάθε πόλος επικοινωνίας με τον άλλο στο θέατρο. Με τη σημερινή μας πρόταση, θα λέγαμε πως από τον αρχικό πομπό, που μπορεί σε γενικές γραμμές να θεωρείται ο συγγραφέας, το μήνυμα φθάνει στο θεατή μέσω δύο τουλάχιστον κωδικοποιήσεων, του ηθοποιού και του σκηνοθέτη, οι οποίοι εν τω μεταξύ έχουν εισπράξει και αυτοί ένα μήνυμα από τον συγγραφέα, το οποίο επεξεργάζονται με τη σειρά του ο καθένας. Ο θεατής προσλαμβάνει λοιπόν ένα σύνθετο κώδικα - όχι το αρχικό προϊόν του συγγραφέα- και σ αυτό αντιδρά κατά τη διάρκεια της παράστασης. Αυτό συμβαίνει χάρη στη ζωντανή και χωρίς κανένα άλλο ενδιάμεσο σχέση που δημιουργούν οι ερμηνευτές/ ηθοποιοί με τους θεατές. Ο Α. Μπόαλ θεωρεί πως η τέχνη του ηθοποιού δεν είναι παρά το αποτέλεσμα μιας φυσικής κλίσης του ανθρώπινου είδους. Ο ίδιος, αναπτύσσοντας πολλά προγράμματα μέσω της μεθόδου του, συνήθιζε να ασκεί αυτή την κλίση κυρίως σε μη επαγγελματίες, με σκοπό να προσεγγίσει προβλήματα κοινωνικής, πολιτικής ή ψυχολογικής υφής. Είναι γνωστό ότι κάθε δράμα, ατομικό ή συλλογικό, έχει αμετάβλητες συνέπειες για τη ζωή αυτών που το βίωσαν. Μετά από μια απώλεια, από μια γέννηση ή από ένα βιασμό για παράδειγμα, τίποτα δεν είναι το ίδιο. Ωστόσο, στο θέατρο το δράμα δεν έχει την ίδια επίπτωση. Το «δραματικό γεγονός» δημιουργείται για τη σκηνή και παρουσιάζεται δίνοντας τη δυνατότητα να «αναγνωρίσουμε» και να μελετήσουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά μέσα στο πλαίσιό της, στην κοινωνία. Ο «άνθρωπος» ως θεατρικός ήρωας ιδιαίτερα στην αρχαία δραματουργία, βρίσκεται πάντα σε αντιπαράθεση με μια εσωτερικευμένη εικόνα της κοινωνίας. Η συμπυκνωμένη αυτή συλλογικότητα απέναντι σε κάθε ήρωα είναι που θα τον κρίνει, θα τον καταδικάσει ή θα τον τιμωρήσει (Lagarce 2000). Το αποτέλεσμα είναι

3 120 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης μια επεξεργασία που ποιοτικά συγγενεύει με εκείνη της μάθησης, ιδίως της βιωματικής. Βλέποντας θέατρο επεξεργαζόμαστε τα στοιχεία και κρίνουμε τις πράξεις των επί σκηνής προσώπων μέσα από μια αναλογική διάσταση, σε σχέση με τον εαυτό μας, την εποχή και τη ζωή μας- αυτομάτως δημιουργείται ένας καθρέφτης του βίου που διάγουμε. Ανάλογα με το θεατρικό είδος μπορεί να γίνει αυτό με συγκίνηση, με γέλιο, με συνδυασμό των προηγούμενων κλπ. Υπάρχει ένα νήμα διαρκούς διαλόγου σκηνής και πλατείας που εξαρτάται από τον κώδικα που επιλέγει ο καλλιτέχνης. Το κοινό θα ανταποκριθεί συμμετέχοντας στο διάλογο αυτόν, ενώ στο βαθμό που το επιτρέπει η συνθήκη της παράστασης, είναι δυνατόν και να παρέμβει. Η χώρα του τίποτα, 2011 Θέατρο με παιδιά Ως θεατές, δυνάμει της ενσυναίσθησης (Filiozat 2001), τα παιδιά ζουν μαζί με τον/τους χαρακτήρες, τις περιπέτειες και την ιστορία τους (Φραγκή 2011). Η μεταγραφή του μύθου στη σκηνή, με τα σύμβολα, τα σώματα και την ενορχήστρωση των αισθημάτων είναι μια «ζωντανή φύση» που προσφέρεται για την τέρψη και τη σκέψη. Ο Μπόαλ, βλέποντας πιο μακριά, στη θεραπευτική εκδοχή του θεάτρου, τονίζει ότι ενώ στη ζωή βλέπουμε μόνο την κατάσταση που μας συμβαίνει, στη σκηνή βλέπουμε συγχρόνως τον εαυτό μας μαζί με την κατάσταση (Boal 1990). Η χώρα του τίποτα (κοινό), 2011 Από μια άλλη πλευρά, κάνοντας θέατρο με παιδιά, σε οποιαδήποτε μορφή και πρακτική, μας δίνεται η δυνατότητα να επαναλάβουμε, να αντιγράψουμε ή να διαφοροποιήσουμε μια συμπεριφορά. Ειδικά στο εκπαιδευτικό περιβάλλον, όταν είναι ανοικτό και υγιές επιτυγχάνεται μια ανάπτυξη έμμεσης αυτοκριτικής,

4 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 121 αυτοαποδοχής και σεβασμού του «διαφορετικού/ άλλου». Αυτά είναι μερικά από τα κυριότερα επιτεύγματα της εφαρμογής θεατρικών δραστηριοτήτων. Το θεατρικό προϊόν, όταν παρουσιάζεται στη σκηνή είναι συγχρόνως «τέχνη και γλώσσα» (Βeauchamp 1998).Γοητεύει και προσελκύει ενήλικους και ανήλικους θεατές το ίδιο. Η παράσταση, ένα αποτέλεσμα πολλών προσπαθειών και εντατικής εργασίας, γίνεται η αφορμή για να γνωρίσουν τα παιδιά πώς προέκυψε το αποτέλεσμα αυτό. Έτσι μαζί με τους ειδικούς επιζητούν να εμβαθύνουν ανακαλύπτοντας την αρχή, τη γέννηση, το επίτευγμα της συνάντησης λόγου και χώρου, χρόνου και δομής, έκφρασης και συνεργασίας. Εργαστήρι με παιδιά, Τα παιδιά, χρειάζονται μια τέτοιου είδους εκπαιδευτική προσέγγιση, η οποία στηρίζεται στη ενεργή και συμμετοχική μάθηση. «Για ναν το παραμύθι μέλι, κάτι κι από σένα θέλει» λέει μια ιταλική παροιμία, παρουσιάζοντας έτσι το μέγεθος της εμπλοκής του αποδέκτη/ακροατή/θεατή/μαθητή ακόμη και στην περίπτωση ενός παραμυθιού. Δραματοποιώντας οι μαθητές και οι μαθήτριες συνειδητοποιούν ότι πρόκειται για ένα κοινό παιχνίδι, μια δική τους μυθοπλασία που ζωντανεύει μέσα από τις φωνές και τις ζωές τους. Αν αποφασίσουμε να εφαρμόσουμε μέσα από οποιαδήποτε διαδρομή, μια μέθοδο εξοικείωσης με το θέατρο, «επικυρώνουμε ανάμεσα στα παιδιά και στο θέατρο δεσμούς εκτίμησης και συνενοχής»(βeauchamp 1998). Τα κείμενα γέφυρες Θα ήταν ελλιπές και συνεπώς άδικο να επιλέξουμε έναν μεγάλο αριθμό κειμένων γιατί ποτέ δεν θα ήταν εξαντλητικός ενώ ο χρόνος και ο χώρος στην προκειμένη περίπτωση μας περιορίζουν. Από όποια προέλευση και εποχή κι αν προέρχεται ένα κείμενο θεάτρου για παιδιά έχει πάντα έναν παραινετικό και προτρεπτικό χαρακτήρα κυρίως σε ηθικό και αξιακό επίπεδο, όπως έχουμε δείξει και σε άλλες μελέτες μας (Φραγκή 2010α). Θα θυμίσουμε απλώς ότι αυτή είναι μια διάσταση που δε λείπει ούτε από τις θεατροπαιδαγωγικές μεθόδους, ούτε από το θέατρο για ενήλικους (Φραγκή: 2011). Σε δική του προσέγγιση στο θέμα, ο Θ. Καραγιάννης αναφέρει: «Η επιλογή θεατρικών έργων για παιδιά πρέπει να προέρχεται κατ αποκλειστικότητα από τη διασκευασμένη παραμυθιογραφία μας και την ξένη λογοτεχνία; Ή παράλληλα οι θεατρικοί συγγραφείς πρέπει να τολμήσουν να γράψουν σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά έργα για παιδιά;» (Καραγιάννης 2010). Έτσι, η παρούσα αφορμή για τη δουλειά μας, που εστιάζεται στις αξίες της αλληλεγγύης, της συνεργασίας και της αλληλοκατανόησης των ανθρώπων, δίνεται μέσα από τα κείμενα: Οι δραπέτες της σκακιέρας, Τα μαξιλάρια της Ουρανούπολης του Ε. Τριβιζά, Ο Κεραμιδοτρέχαλος της Α. Ζέη, Ο Γιάννης ο στρατιώτης της Ζ. Σαρρή. Επίσης θα ήταν χρήσιμο να αναφέρουμε εδώ ότι μας είναι πολύτιμη η θεωρητική προσέγγιση των Προπ (1991) και Γκρεϊμάς (1966). Αν και δεν θα εξαντλήσουμε το «μοντέλο δράσης», είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι στη θεατρική γλώσσα, ειδικά στη δραματουργία για παιδιά, βρίσκουμε πάντα έναν ήρωα που κινείται με σκοπό να κατακτήσει ένα αντικείμενο/στόχο. Για να επιτύχει αναγκάζεται να έρθει αντιμέτωπος με εχθρικές καταστάσεις και πρόσωπα ενώ συνήθως όλη του η δράση είναι αποτέλεσμα μια εντολής ή οδηγίας από έναν αρχικό (ανθρωπόμορφο ή όχι) εντολέα. Ο Προπ διέκρινε κύκλους δρώντων προσώπων και δράσης στα λαϊκά παραμύθια: του κακοποιού/ ανταγωνιστή, του δωρητή/ προμηθευτή, του βοηθού, του αναζητούμε νου προσώπου/ πριγκίπισσας, του αποστολέα, του ήρωα, του ψεύτικου ήρωα (Προπ 1991).Η προφανής συγγένεια του θεάτρου για παιδιά με την παράδοση των λαϊκών παραμυθιών, είναι η αιτία που βρίσκουμε ιδιαίτερα χρήσιμες τις αναφορές στις δύο αυτές θεωρίες. Σε μια δραματουργική δομή τα δρώντα σκηνικά πρόσωπα υπάρχουν και ενεργούν με οδηγό μια δύναμη, την οποία θα θεωρήσουμε κινητήρια και θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε τη σημασία της σε συνάρτηση με τις ανθρώπινες σχέσεις.

5 122 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης Στους Δραπέτες της σκακιέρας (Τριβιζάς, Ε., ανέκδοτο) ο Μαύρος Ιππότης έχει κοινό στόχο με τη Λευκή Βασίλισσα, να ζήσουν τον έρωτά τους (σελ. 5). Για να γίνει αυτό θα πρέπει να δραπετεύσουν από τη σκακιέρα, πράγμα που αποφασίζουν μαζί: Λευκή Βασίλισσα: «Πάρε με εκεί που δεν έφτασε άλλο πιόνι! Πάρε με εκεί που η νύχτα τελειώνει! Πάρε με εκεί που χαράζει η μέρα! Πάρε με πέρα απ τη σκακιέρα!»(σελ. 8) Ο βοηθός τους σ αυτή την απόδραση είναι η Νεφέλη. Η μικρή πιανίστρια είναι ένα παιδί, που ζει στο απελπιστικά βαρετό σπίτι με τους μεγάλους που παίζουν σκάκι και τα πουλιά που είναι βαλσαμωμένα. Η ανία και η αδιάφορη γι αυτήν κατάσταση αλλάζουν μόνο όταν παίζει στο πιάνο τις μελωδίες της. Τότε ζωντανεύουν τα πάντα, το τρένο των πλήκτρων γίνεται το τρένο της διαφυγής και η Νεφέλη είναι συνεργός.το παιδί στο κείμενο αυτό έχει τον τρόπο να εκφράσει τη συμπάθεια και να δράσει εκδηλώνοντας αλληλεγγύη στους δύο δραπέτες ήρωες. Οι δυο αντίπαλοι βασιλιάδες πιόνια της σκακιέρας- τώρα συμμαχούν αναζητώντας βοηθούς για να βρουν τους φυγάδες (σελ. 14). Οι σχέσεις δυνάμεων αναπτύσσονται συμμετρικά στο δράμα: Ενήλικοι (στρατηγός/καθηγητής) - Παιδιά (Νεφέλη) Πιόνια (Λευκός /Μαύρος Βασιλιάς) - Πιόνια (Λευκή Βασίλισσα/ Μαύρος Αξιωματικός) Ζώα (Γεράκι) - Ζώα (Γλάρος) Αντικείμενα (σκάκι/φυλακή) - Αντικείμενα (πιάνο/ μουσική) κ.ο.κ. Περιβάλλον (εσωτερικό σπιτιού) - Περιβάλλον ( φύση) Το κοινό (παιδιά) υποδηλώνεται έμμεσα ως παρουσία που συνδιαλέγεται με τη σκηνή όταν η ίδια η σοφή κουκουβάγια, απεκδύεται και ανατρέπει αυτό το ρόλο, συμμαχώντας έτσι με τα παιδιά σε μια «όμοια» άγνοια για όλα εκείνα που αποτελούν το θεσμικό «πρόγραμμα σπουδών»: «Μη μου μιλάτε για σπουδές/ και για μελέτες, μιλάτε μου μόνο για κολοκυθιές /και ομελέτες Δε θέλω τον κύκλο να τετραγωνίσω/ Σα χαζοπούλι θέλω άσκοπα να φλυαρήσω»( σελ.27) Συνεκδοχικά ο κόσμος των μεγάλων παρουσιάζεται όχι μόνο ανούσιος αλλά και ψυχρά ασυγκίνητος : «Στρατηγός: Πώς πήγαν σήμερα οι μελέτες ; Καθηγητής:Τα κατάφερα. Τετραγώνισα τον κύκλο. Τώρα δεν μένει παρά να τετραγωνίσω και το δάκρυ» Ο τετραγωνισμός του κύκλου είναι μια δραστηριότητα εξαιρετικά αβέβαιη που αναφέρεται στο έργο μετωνυμικά σε μια ανιαρή και βαριεστημένη ζωή, όπου δεν έχει μείνει κάτι ουσιαστικό για να κάνει κάποιος. Σε πιο προωθημένη μορφή όμως αυτή η ουδέτερη κατάσταση μπορεί να γίνει επικίνδυνη για την ανθρώπινη φύση όταν ο καθηγητής αποφασίζει να τετραγωνίσει και το δάκρυ. Η ζωή, η αγάπη δεν μπορούν να υπάρξουν στη φυλακή των εξήντα τεσσάρων θέσεων του σκακιού. Η μόνη διαφυγή γι αυτούς είναι το τζάκι. Τη στιγμή που δεν βλέπει κανείς η Λ.Β. και ο Μ.Α. πηδούν μέσα στις φλόγες. Και πάλι το παιδί είναι ο φορέας της ενσυναίσθησης που εδώ είναι πιο ανεπτυγμένη και θα την χαρακτηρίζαμε διαίσθηση. «Η Νεφέλη ξυπνά ξαφνικά τρομαγμένη και αρχίζει να παίζει πιάνο» (σελ. 33). Η δράση του μικρού παιδιού δεν είναι μια απλή αντίδραση στην ψυχρότητα των μεγάλων που έχουν αποσυρθεί. Τα παιδιά είναι ένθερμοι «ονειροπόλοι» και υποστηρίζουν με πάθος τον κόσμο της φαντασίας: «Όποιος δε με πιστεύει, δε με βλέπει Οι άνθρωποι δε με καταλαβαίνουνε» λέει ο Στίκης στο Μπόμπιρα(Α. Ζέη, Κεραμιδοτρέχαλος, σ.19). Η απόφαση της Νεφέλης να παίξει πιάνο είναι και μια απελπισμένη κίνηση Η χώρα του τίποτα, 2011 έστω και την τελευταία στιγμή να σώσει το ερωτευμένο ζευγάρι, δηλα-

6 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 123 δή την ίδια τη ζωή. Το τρένο των πλήκτρων θα γίνει για τους δραπέτες της σκακιέρας το τρένο για την ελευθερία. Η ανάγνωση του τέλους του έργου μπορεί να είναι διπλή: Το τζάκι είναι η καταστροφή και το τέλος του ζευγαριού ή η πύλη της ελευθερίας του; Ο Ε.Τριβιζάς αφήνει την επιλογή σ εμάς διπλή και ανοιχτή με το κλείσιμο του έργου: «Το τρένο με τους δραπέτες περνάει μέσα από την πύλη του ουράνιου τόξου. Όταν βγαίνουν από την άλλη μεριά τα χρώματά τους δεν είναι πια μαύρο και άσπρο είναι πολύχρωμοι και οι δυο (όπως και το τρένο). Αυλαία». Ο θάνατος είναι βέβαιος για όποιον πέφτει στις φλόγες..αλλά υπάρχει και ο χώρος του παραμυθιού. Η σωτηρία και η πολυχρωμία μπορεί να είναι το πέρασμα στην ελευθερία ή το πέρασμα στην άλλη ζωή- και τα δυο είναι αμετάκλητες μεταβολές και απόλυτα συμβατές με το στόχο της αφήγησης. Απλώς το κάθε κοινό θα έχει τη δική του επιλογή. Η παιδική ηλικία στην πολυχρωμία θα δει την ελευθερία, οι ενήλικοι ίσως κάτι διαφορετικό. Τα παιδιά θα σώσουν τα αισθήματα.οι μεγάλοι ίσως χαμογελάσουν πικρά, ίσως συγκινηθούν, μπορεί ακόμη και να θυμηθούν το παιδί που υπήρξαν. Μικροί μεγάλοι Στο έργο «Τα μαξιλάρια της Ουρανούπολης» τα παιδιά/ κοινό είναι περισσότερο παρόντα εξ αρχής. Ο πρώτος ήρωας που παρουσιάζεται στο έργο, ο Παπαγάλος, εξηγεί καθαρά πώς θα λειτουργήσει ο σκηνικός κώδικας. Η επικοινωνία σκηνής-πλατείας υπόκειται σε μια σύμβαση, γι αυτό ο πρόλογος-παπαγάλος παρουσιάζει στο κοινό, σε μια «εκτός δράσης» εμφάνιση τους «εφιάλτες» που θα πάρουν μέρος στην υπόθεση αργότερα, έτσι ώστε να εξοικειωθούν όλοι με την τρομακτική εικόνα τους. «Παπαγάλος: Σας τους δείξαμε τώρα για να τους συνηθίσετε και να μη φοβηθείτε.» (σελ. 6). Μια εικόνα απομονωμένη δεν είναι τρομακτική όταν δεν συναρτάται με τη δράση. Αντίστοιχη είναι η προσπάθεια της Άλκης Ζέη στον Κεραμιδοτρέχαλο να έχει άμεση σχέση ο ήρωας με το κοινό: «Στίκης: Μίλα στους φίλους σου, στα παιδιά σαν κι εσένα» (σελ.19). Η Ζώρζ Σαρρή στο «Γιάννη το στρατιώτη» αρχίζει με το χαρακτηριστικό «Κόκκινη κλωστή δεμένη.» (σελ. 29), αναφορά στην επική φόρμα του παραμυθιού άρα και στην κατάργηση του τέταρτου τοίχου της θεατρικής σύμβασης. Στα «Μαξιλάρια της Ουρανούπολης» επίσης, την ποιότητα της επικοινωνιακής διάστασης φανερώνει ο διπλός πρόλογος: ο ένας είναι του Παπαγάλου και ο επόμενος, του Ξεφτίλιου, ακολουθεί. Ο πρώτος είναι εξωτερικός, δηλώνει την έναρξη της παράστασης μέσα στο θέατρο: «Παπαγάλος: Ησυχία! Ησυχία! Στη σκηνή, στα θεωρεία!»(σελ. 6). Ο δεύτερος είναι εσωτερικός - ο Τύλιος Ξεφτίλιος είναι ρόλος της παράστασης αλλά στην αρχή μιλάει ευθέως στο κοινό, εξηγώντας του στοιχεία από το θέμα, την υπόθεση, το χώρο κλπ. Μοιάζει με ένα παιχνίδι που παίζεται ακριβώς πάνω στους κανόνες της επικοινωνίας, αφού ο ηθοποιός/ ρόλος, εισάγει την υπόθεση και την ίδια στιγμή υπενθυμίζει ότι «κάνουμε θέατρο» βρίσκοντας πάνω στη σκηνή την πολυθρόνα του σκηνοθέτη, την οποία και βγάζει από το χώρο λέγοντας: «Ξεφτίλιος: Αυτή εδώ Α! Αυτή είναι η πολυθρόνα του σκηνοθέτη που σκηνοθέτησε το έργο! Δεν τη χρειαζόμαστε!»(σελ. 10 ). Αφού λοιπόν αποσύρεται και το τελευταίο στοιχείο που θυμίζει την πραγματικότητα για να ξεκινήσει το «σκηνικό παραμύθι», μια ανατρεπτική σκηνή μας εξάπτει το ενδιαφέρον. Από το παράθυρο (τη μικρή αυλαία) προβάλλει ένα παιδικό πρόσωπο και ρίχνει μια εξερευνητική ματιά. Ένα συνεκδοχικό σχήμα εδώ (το ένα παιδικό πρόσωπο ισοδυναμεί με όλα τα παιδιά) θα μας φανερώσει την αναλογία και τον τρόπο της λειτουργίας της επικοινωνίας. Τα παιδιά (κοινό) δεν είναι στη σκηνή αλλά έχουν αντιπροσώπους τους:το Θάνο, το Στρατή και τη Μυρτώ. Η συνενοχή αρχίζει από εδώ αφού υποστηρίζουμε συνήθως κάτι ή κάποιον που θυμίζει τον εαυτό μας και τα έργα μας. Έτσι τα παιδιά είναι οι φορείς της «αταξίας» στο παλάτι. Σκορπίζουν μπανανόφλουδες στην αίθουσα του θρόνου. Το γέλιο στην πλατεία θα είναι άπλετο καθώς οι αρνητικοί ήρωες, όπως ο Αρπατίλαος, θα παίρνουν τούμπες.το ίδιο ισχύει και όταν θα τιμωρείται ο αυλοκόλακας. Αυτοί ανήκουν σε άλλη ομάδα, αντίθετη από εκείνη με την οποία συντάσσεται το κοινό. Αυτό το κοινό, στο οποίο απευθύνεται το έργο, είναι πιο εύκολο να νιώσει συμπάθεια και αλληλεγγύη: 1. Με τα αρνάκια που τους στερούν τη φλογέρα του βοσκού, την οποία χρησιμοποιεί για προσάναμμα στο τζάκι του ο Αρπατίλαος (σελ.11). 2. Με τους υπηκόους που δουλεύουν στα αδαμαντωρυχεία και στα πλεκτήρια κάνοντας συρματοπλέγματα (σελ.13-16). 3. Με τη χώρα όπου καταργείται κάθε Κυριακή και αργία (σελ.14κ.εξ.). 4. Με τους ανθρώπους που θα στερηθούν για πάντα τα γλυκά,τους χαρταετούς και τα χρώματα (σελ.18α).

7 124 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης Το κοινό της παράστασης θα στερηθεί αναλόγως τις γκοφρέτες, όπως ορίζει ο τύραννος. Με αυτή την τελευταία αναφορά γίνεται η χρήση της από σκηνής επικοινωνίας (κατά Kerbrat-Orecchioni αυτή η επικοινωνία υπάρχει διαρκώς), με στόχο την πρόσληψη της αρνητικής εικόνας του Αρπατίλαου και συνέπεια την ταύτιση των παιδιών/ κοινού με τα παιδιά/ ήρωες και όλους τους κατοίκους της Ουρανούπολης. Η πρόθεση του συγγραφέα είναι ξεκάθαρη και ωθεί προς την ταύτιση του κοινού με τους ήρωες, οι οποίοι υφίστανται όλες τις συνέπειες της τυραννίας. Τα παιδιά στο θέατρο εκφράζουν εύκολα και πολύ συχνά με ευθύ τρόπο την ενσυναίσθηση π.χ. στον Κεραμιδοτρέχαλο (σελ. 21) «Λίζα: Εύκολο είναι να μιλάς για τους ξένους σκύλους όταν εσύ..(τον βλέπει που κατσουφιάζει και αλλάζει κουβέντα)». Στη σκηνή των γενεθλίων της Μυρτώς (Τριβιζάς, Τα μαξιλάρια της Ουρανούπολης, σελ. 22 κ. εξ) τα δυο αγόρια, επιδεικνύοντας υψηλό βαθμό ενσυναίσθησης, αποκρύπτουν αρχικά το νέο νόμο που καταργεί τις γιορτές, για να μην της χαλάσουν τη δική της γιορτή. Είναι ενδιαφέρον δραματουργικά πως αμέσως αυτή η αλληλεγγύη βρίσκει την απόλυτη αντίθεση στο στιγμιότυπο που ακολουθεί. Οι δύο φρουροί μπαίνουν να ελέγξουν την υπόθεση «πάρτι γενεθλίων» και βρίσκουν όλα τα ενοχοποιητικά στοιχεία. Η σκηνή δημιουργεί μεγάλη ένταση στο κοινό και προφανώς η κορύφωσή της θα γίνει τη στιγμή που ανακρίνεται και συλλαμβάνεται η «κούκλα», μετωνυμία εδώ του παιδικού κόσμου που μπορεί να θεωρήσουμε ότι κινδυνεύει (σελ. 31).Με ανάλογες τεχνικές στην απόδοση της δράσης όπως: αντικατάσταση του λούνα παρκ και της παιδικής χαράς με φυλακές και σωφρονιστήρια (σελ. 36), επιβολή της αγάπης προς το βασιλιά δια νόμου (σελ. 38), «αντιονειρικά» μέτρα για το λαό (σελ. 41) επιτυγχάνεται η απέχθεια του παιδικού κοινού για τον τύραννο και η συμπάθεια για την Ουρανούπολη που θα αρχίσει να βλέπει εφιάλτες. Μια γέφυρα για τον κόσμο των μεγάλων, εκτός από τους ανώνυμους υπηκόους που υποφέρουν, είναι ο Αντώνης, ο δάσκαλος. Στη δραματουργία για παιδιά υπάρχει σχεδόν πάντα το ενήλικο πρόσωπο βοηθός, που εμπλέκεται στη δράση των μικρών ηρώων πολλαπλά, αφού το παιδί είναι σε στενή σχέση με κάποιον μεγάλο (οικογένεια-σχολείο), με τον οποίο μπορεί εκτός από διαφορές να έχει και πολλές ομοιότητες π.χ. Κεραμιδοτρέχαλος (σελ. 58): «.Σιγά τους μεγάλους. Είμαι σίγουρος πως άμα τους χαρίσω κανένα καμπανάκι, θα το κουδουνάνε οληώρα, για να έρθω να τους τα βγάλω πέρα. Ξέρω κάτι μπαμπάδες που πέφτουνε στα τέσσερα και παίζουν με τα παιχνίδια των παιδιών τους κι άντε να τους ξεκολλήσεις». Στο βιβλίο της Μίλλερ (2007), Το ξύπνημα της Εύας γίνεται μια διεξοδική αναφορά στο πρόσωπο-βοηθό, το οποίο μπορεί να στηρίξει θετικά την ευαίσθητη ηλικία ιδίως όταν βρίσκεται σε αδυναμία. Στο Γιάννη το Στρατιώτη πάλι που αδικείται οικονομικά και ηθικά από το Βασιλιά, ο βοηθός δεν είναι ένας αλλά τέσσερις άνθρωποι με ειδικά προσόντα (Μονοπόδης, Μονορούθουνος, Μονομάτης, Στραβοκαβουράκης), που θα προσφέρουν τη συμπαράστασή τους στη διεκδίκηση των δεδουλευμένων του φτωχού στρατιώτη Γιάννη. Η αξία του βοηθού στο λαϊκό παραμύθι (Προπ 1991), αλλά και σε κάθε κείμενο για παιδιά, όπως διαπιστώνουμε, είναι τεράστια,επειδή καλλιεργείται η εμπιστοσύνη στον άνθρωπο και η αλληλεγγύη ανάμεσα σε ίδιες ή ετερόκλητες ομάδες. Στα Μαξιλάρια της Ουρανούπολης έχουμε την πιο χαρακτηριστική εικόνα τέτοιου ήρωα που συγκεντρώνει χαρακτηριστικά «βοηθών» και μαζί «πρωταγωνιστών» της παιδικής ηλικίας, αφού πρόκειται για έναν δάσκαλο φιλικό, υποστηρικτικό και πρωτοπόρο στην ανάληψη δράσης. Αυτός ο δάσκαλος ενισχύει τον αντιτυραννικό αγώνα περισώζοντας με τα παιδιά ένα «σπόρο», σύμβολο ισχυρό ενός μέλλοντος (σελ. 47). Το μεγαλοφυές εύρημα της διανομής των μακάβριων μαξιλαριών «δωρεάν» (σελ. 56) παραπέμπει σε κοινωνικό σχόλιο, το οποίο θυμίζει εξαθλίωση κοινωνικών ομάδων σε ουρές συσσιτίων ή αντίθετα σε ανάλογες ουρές μπροστά σε μεγάλα σούπερ μάρκετ που ξεκινούν περίοδο εκπτώσεων. Η βία εκτός από συναισθηματικές αναφορές (δάκρυα που βρέχουν τα ανοξείδωτα και αντιδακρυγόνα συρματοπλέγματα (σελ. 63) έχει και άλλες αναφορές από τη ζωή των παιδιών όπως είναι το σχολείο. Τα βιβλία και τα μαθήματα ανατρέπονται διότι στη γραμματική πρέπει να καταργηθεί η ενεργητική φωνή και ο μέλλοντας και στη γυμναστική οι ανατάσεις (σελ. 70). Ένα σχολείο προσαρμοσμένο στις δικτατορικές προτροπές του παλατιού, όπου το σώμα και το πνεύμα των μαθητών θα πρέπει να υπακούει και να λειτουργεί σε συγκεκριμένο πλαίσιο και η τέχνη θα εξυπηρετεί το πολιτικό καθεστώς, είναι ένα σχολείο απεχθές για κάθε παιδί και ο στόχος του συγγραφέα επιτυγχάνεται με τις περιγραφές του «αναλυτικού προγράμματος» που επινοεί η ομάδα του Αρπατίλαου. Σε πιο ανάλαφρη εκδοχή η πίεση των μεγάλων είναι ενοχλητική π.χ. Κεραμιδοτρέχαλος (σελ. 23): «Φόρεσε το ζακετάκι σου, θα κρυώσεις. Φάε το ρυζογαλάκι σου. Μη γεμίζεις τη μπανιέρα νερό..κ.ο.κ.» και κλιμακώνεται αναλόγως : «Κυρία Μηδεγκάνη: Άντε τώρα, σκούπισε καλά καλά κι υστερα θα σου μάθω πώς πρέπει να φέρνονται τα καλά παιδάκια.» (σελ. 32)

8 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης 125 Το κεφάλι Πάντως για την επίτευξη της αντιστασιακής δράσης που αναλαμβάνει η ομάδα των πρωταγωνιστών, δηλαδή τα παιδιά και ο δάσκαλος, το κεφάλι παίζει μεγάλο ρόλο σημειολογικά και συμβολικά. Θυμίζουμε τις αναφορές στο κεφάλι μέσα στο κείμενο: κορώνα, κορδέλα, κράνη, μαξιλάρια, όνειρα, εφιάλτες, δάκρυα.τα κράνη των φρουρών είναι το κράτος τους και δίχως αυτά αποδεικνύονται βλάκες, πράγμα που εκμεταλλεύονται τα παιδιά. Το αντίδοτο στα εφιαλτικά μαξιλάρια είναι τα θαυμαστά μαξιλάρια των ονείρων. Τα παιδιά μιλούν ψιθυριστά για τα όνειρά τους κι έτσι από στόμα σε στόμα τα όνειρα ταξιδεύουν και δίνουν ελπίδα σε όλο τον κόσμο. «Το όνειρο είναι ο προσωποποιημένος μύθος και ο μύθος είναι το απροσωποποιημένο όνειρο» (Campbell 1972). Όλες οι δραστηριότητες που προαναφέραμε έχουν έδρα το κεφάλι, την κορυφή στο σώμα αλλά και στο συμβολικό σώμα του ανθρώπου (το κεφάλι σου τα φταίει, κάνει του κεφαλιού του κ.ο.κ.), που αποτελεί την έδρα της αντίληψης, της επεξεργασίας, του λόγου και των αποφάσεων. Στο τέλος η εξυπνάδα των παιδιών εύκολα επικροτείται από το κοινό και κυρίως επειδή είναι αποτελεσματική. Οι τιμωρημένοι εξουσιαστές βουλιάζουν είτε «στο βάλτο με τα βουβά βατράχια..» είτε «τρελάθηκαν και τριγυρνάνε με σαλεμένα λογικά.και τα παιδιά τους κυνηγάνε» (σελ. 94). Σε όλες τις περιπτώσεις έχασαν τον καθαρό νου και έτσι χάθηκε κάθε εξουσία. Οι άνθρωποι λοιπόν έχουν τρόπο να αντιμετωπίσουν τη συμφορά γιατί «τα όνειρα του νου, ανοίγουνε τις πύλες τ ουρανού». Συμπερασματικά Ο κόσμος που απεικονίζεται στη σκηνή είναι ένας ενεργητικός ποιητικός κόσμος. Όλες οι ηλικίες και ιδιαίτερα η παιδική αναζητούν να αναγνωρίσουν εκεί πάνω τη δική τους ζωή. «Γράφω θέατρο για παιδιά, λοιπόν, σημαίνει ότι δομώ με τέτοιο τρόπο το έργο ώστε κάθε θεατής, ανάλογα με την ηλικία του, να μπορεί να το απολαμβάνει σε διαφορετικό επίπεδο».(τριβιζάς 2005). Μια επαλήθευση λαμβάνει χώρα όταν το μικρό παιδί παρακολουθεί θέατρο και αυτό είναι διαδικασία που συνειδητά χρησιμοποιεί ο θεατρικός συγγραφέας. Δημιουργεί σχέσεις συγγένειας και αντιπαλότητας μέσα από μια παιγνιώδη διάσταση. Το παιδί έχει άμεση ανταπόκριση στο συμβατικό πλαίσιο και απολαμβάνει την επικίνδυνη ομοιότητα της σκηνής με τη ζωή του. Ο συγγραφέας ανοίγει τη δίοδο και την τροφοδοτεί διαρκώς με νέα υλικά - δράση, συγκίνηση, ιδέες- δημιουργώντας ενδιαφέρον και προοπτική: «κάνω τη ζωή παιχνίδι και το παιχνίδι ζωή, κάνω την καθημερινότητα μαγεία, όνειρο την πραγματικότητα και το ασήμαντο το κάνω φαντασμαγορία» (Τριβιζάς:2005). Αυτό ωστόσο δεν είναι πάντα ανώδυνο ούτε απλό και εξαρτάται από το βαθμό του ρίσκου που θα πάρει εκθέτοντας τις προσωπικές του ρωγμές, ό,τι τον καθιστά ευάλωτο και συνεπώς κοντινό και προσιτό στο παιδικό κοινό. Γράφοντας- σκηνοθετώντας ή παίζοντας- για παιδιά, ξαναγράφεις κατά ένα τρόπο την παιδική σου ηλικία με λιγότερα ορθογραφικά λάθη και περισσότερη κατανόηση. Εργαστήρι με παιδιά, 2009

9 126 Θέατρο & Εκπαίδευση: δεσμοί αλληλεγγύης Σημειώσεις 1 Φράση του Τσε Γκεβάρα, αναφορά στον Boal (1990). Βιβλιογραφία Θεωρία Beauchamp Η.(1998). Το παιδί και το δραματικό παιχνίδι. Αθήνα: Τυπωθήτω, σειρά «Θεατρική παιδεία» 5. Boal, A. (1990). Méthode Boal de théâtre et de thérapie. Paris: Editions Ramsay. Campbell, J. (1972). The Hero with a Thousand Faces (2nd edition).princeton University Press. Greimas, A. J. (1966). Sémantique structurale, recherche et méthode. Paris: Larousse. Καραγιάννης, Θ. (2010). Κριτική θεάτρου για παιδιά Αθήνα: Εκδόσεις Πάραλος Καραγιάννης, Θ. (2012). Ιστορία της Δραματουργίας για παιδιά στην Ελλάδα ( ) και την Κύπρο ( ). Θεσσαλονίκη: Εκδ. Σταμούλη. Kerbrat- Orecchioni Catherine (1985). Le dialogue théâtral. In Mélanges offerts à Pierre Larthomas, Paris: collection de l ENSJF n 26, Lagarce, J. L.(2000). Théâtre et Pouvoir en Occident. Besançon: Les solitaires intempestifs. Προπ, Β.Γ. (1991). Μορφολογία του παραμυθιού Η διαμάχη με τον Κλωντ Λέβι - Στρως και άλλα κείμενα, (Αριστέα Παρίση, Μετ.). Αθήνα: Ινστιτούτο του βιβλίου, εκδόσεις Μ. Καρδαμίτσα. Τριβιζάς, Ε. (2005, 20 Μαρτίου). Γράφοντας για το πιο απαιτητικό κοινό. Καθημερινή. Φιλιοζά, Ιζ. (2001). Η νοημοσύνη της καρδιάς. Αθήνα: Ενάλιος. Φραγκή, Μ. (2000). Σχέσεις θεάτρου και εκπαίδευσης -Υιοθεσία ή αναγνώριση; Εκπαιδευτική Κοινότητα, 56, & 38 Φραγκή, Μ. (2003α). Η θεατρική πράξη στις αίθουσες διδασκαλίας. Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, 36, Φραγκή, Μ. (2003β). Η τέχνη πάει σχολείο. Λέσχη των εκπαιδευτικών, 27, Φραγκή, Μ. (2004). Η τέχνη του θεάτρου στο αναλυτικό πρόγραμμα. Στο Γ. Μπαγάκης (επιμ.), Ο Εκπαιδευτικός και το Αναλυτικό Πρόγραμμα (σ ). Αθήνα: Μεταίχμιο. Φραγκή, Μ. (2010α). Διαμόρφωση «ταυτοτήτων» στο νεοελληνικό θέατρο για παιδιά και νέους. Άρθρο δημοσιευμένο στα πρακτικά του Δ Ευρωπαι κού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών (Γρανάδα, 9-12 Σεπτεμβρίου 2010). Ανακτήθηκε από Φραγκή, Μ. (2010β). Τοπία και ουτοπία στο θέατρο για παιδικό και νεανικό κοινό. Άρθρο δημοσιευμένο στο Παράδοση και εκσυγχρονισμός στο Νεοελληνικό Θέατρο, Πρακτικά του Γ Πανελληνίου Θεατρολογικού Συνεδρίου. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Φραγκή, Μ. (2011). Θέατρο. Στο Η αξιοποίηση των τεχνών στην εκπαίδευση, Μ.Π.Ε. Αθήνα: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Ubersfeld, A. (1996). Lire le théâtre III, Le dialogue de théâtre. Paris: Belin. Έργα Ζέη, Α. (1992). Ο κεραμιδοτρέχαλος, Θέατρο για παιδιά. Αθήνα: Κέδρος Σαρρή, Ζ. (1998). Ο Γιάννης ο στρατιώτης, Το Τρακ. Αθήνα: Εκδ. Πατάκη Τριβιζάς, Ε. (ανέκδοτο). Οι δραπέτες της σκακιέρας. Τριβιζάς, Ε. (ανέκδοτο). Τα μαξιλάρια της Ουρανούπολης. Η Μαρία Φραγκή, Δρ. Θεατρικών Σπουδών-Σκηνοθέτης, Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, γεννήθηκε στην Αθήνα. Αποφοίτησε από τη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών το Από το 1987 έκανε μεταπτυχιακές στο Παρίσι. Ονομάζεται Διδάκτωρ Γραμμάτων και Ανθρωπιστικών Επιστημών με ειδίκευση στις ΤΕΧΝΕΣ ΤΟΥ ΘΕΑΜΑΤΟΣ-ΘΕΑΤΡΟ, του Πανεπιστημίου PARIS X-NANTERRE (1996). Έχει σκηνοθετήσει επαγγελματικούς και ερασιτεχνικούς θιάσους. Δίδαξε θέατρο (θεωρία και πράξη) στα Πανεπιστήμια Κρήτης, Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πατρών καθώς και σε πολλά επιμορφωτικά προγράμματα εκπαιδευτικών. Εκπονεί μεταδιδακτορική έρευνα ως συνεργάτης του Νεοελληνικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, όπου δίδαξε Νεοελληνικό θέατρο στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα (Μάστερ2). Ως Διευθύντρια του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου Καΐρου, ίδρυσε και διηύθυνε την έκδοση «Πάπυροι» τ.1-7, ( ). Συμμετείχε στην επιτροπή θεάτρου του προγράμματος ΜΕΛΙΝΑ, στη δημιουργία του Ενιαίου Πλαισίου Προγραμμάτων Σπουδών για το Θέατρο (Π.Ι.,1998) και του Προγράμματος Σπουδών για το Πεδίο Πολιτισμού του Νέου Σχολείου (Π.Ι. 2010) και Εγκαρσίων Δράσεων στο Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης (Π.Ι.2011). Είναι συγγραφέας των βιβλίων «Θεατρική Αγωγή Ε & Στ Δημοτικού», 2006 και «Η Σκηνική πράξη στο Σχολείο», 2011.

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Επιμόρφωσης στα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία Γνωστικό αντικείμενο: Θεατρική Αγωγή

Ημερίδα Επιμόρφωσης στα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία Γνωστικό αντικείμενο: Θεατρική Αγωγή Ημερίδα Επιμόρφωσης στα Προαιρετικά Ολοήμερα Σχολεία Γνωστικό αντικείμενο: Θεατρική Αγωγή Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης - Γραφείο Ολοήμερων Σχολείων - Συντονιστική Ομάδα Θεατρικής Αγωγής (ΕΔΕ και Σύμβουλος)

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού

Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού Δημιουργική Μέθοδος ρυθμικού και θεατρικού παιχνιδιού ΕΝΟΤΗΤΑ 6: ΔΟΜΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΑΝ Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ:

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 8 ΙΑΛΥΣΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης

Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΕΘΕΑ-ΑΛΦΑ: ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης ΒΑΣΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ τέχνη επικοινωνία προσωπική ανάπτυξη κοινωνική συνοχή Ο πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια

παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια Με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Κουκλοθέατρο ΑΝΕΜΗ παραστάσεις - κατασκευές - εργαστήρια H πολύχρονη εμπειρία και η αγάπη μας για τα παιδιά, σας υπόσχονται μια μοναδική παράσταση κουκλοθεάτρου με

Διαβάστε περισσότερα

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre

Extract from the book Play and Laugh- Language games for teaching Greek as a foreign. language. by Ifigenia Georgiadou, 2004, Hellenic Culture Centre Απόσπασμα από το βιβλίο Παίξε-Γέλασε/ γλωσσικά παιχνίδια για τη διδασκαλία της ελληνικής ως ξένης γλώσσας Της Ιφιγένειας Γεωργιάδου, 2004, εκδ. Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Extract from the book Play and

Διαβάστε περισσότερα

"Μια σημαία μια ιδέα"

Μια σημαία μια ιδέα Τελική Εργασία "Μια σημαία μια ιδέα" Καρακώτσογλου Αντώνης 19ο Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Τάξη Στ` Υπεύθυνη ομάδας εργασίας: Δούβλη Γεωργία ΜΑΙΟΣ 2014 Abstract - Περίληψη Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$

()#µ*&+,-./ (0)1#2345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ !"µ#$%&#' ()#µ*&+,-./ (0)1#2"345$ ()#µ'&+,4#05$ 67$4&,$ 8"4&%2#' (&91-#5$!.µ"#5-"#/ (0)1#2":4: (;7$.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

το πρόγραμμα εκπαιδευτικού θεάτρου -Theatre in Educationτου «Τα καινούρια ρούχα του Αυτοκράτορα»

το πρόγραμμα εκπαιδευτικού θεάτρου -Theatre in Educationτου «Τα καινούρια ρούχα του Αυτοκράτορα» Το Εργαστήρι θεάτρου Πόρτα-Ξένια Καλογεροπούλου παρουσιάζει το πρόγραμμα εκπαιδευτικού θεάτρου -Theatre in Educationτου Chris Cooper* «Τα καινούρια ρούχα του Αυτοκράτορα» βασισμένο στο κλασσικό παραμύθι

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές

Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Παραμύθι και διαπολιτισμικές διαδρομές Σύντομες εννοιολογικές αποσαφηνίσεις Το παραμύθι -Οι πηγές του Είναι το παλιότερο είδος του έντεχνου λόγου. Γεννήθηκε όταν οι άνθρωποι δημιούργησαν ομάδες και συγκεντρώνονταν

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή, 30 Αυγούστου, ώρα 20:00

Παρασκευή, 30 Αυγούστου, ώρα 20:00 Ξάνθη: 23/8/2013 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Και φέτος το Ίδρυµα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης συµµετέχει ενεργά στις Γιορτές Παλιάς Πόλης Ξάνθης, µε ποικίλες δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου)

Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ο ξεναγός (Συνοδευτική δραστηριότητα του γύρου του ίππου) Ηλικίες: Προαπαιτούμενες δεξιότητες: Χρόνος: Μέγεθος ομάδας: 8 ενήλικες Καμία 15 λεπτά για τη βασική δραστηριότητα, περισσότερο για τις επεκτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΛΩΣΣΑ: ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΓΡΑΦΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ Ένας από τους σημαντικούς στόχους του Νηπιαγωγείου είναι και η ανάπτυξη του προφορικού και

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης

Chess Academy Free Lessons Ακαδημία Σκάκι Δωρεάν Μαθήματα. Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Οι κινήσεις των κομματιών Σκοπός της παρτίδας, το Ματ Πατ Επιμέλεια: Γιάννης Κατσίρης Παρατήρηση: Μόνο σε αυτό το μάθημα όταν λέμε κομμάτι εννοούμε κομμάτι ή πιόνι και όταν λέμε κομμάτια εννοούμε κομμάτια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point.

www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. www.thelonaxero.com Η συγκεκριμένη εργασία αφορά την παρουσίαση του βιβλίου «www.thelonaxero.com» με αξιοποίηση του εργαλείου Power Point. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Τζακλίν Ουίλσον και απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού

Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Εμπνεύστε το παιδί σας να κατακτήσει τη ζωή του! Ελατε να ξεκλειδωσουμε μια-μια τις πορτες που οδηγουν στην αυτοεκτιμηση και στην επιτυχια του! Οργάνωση της καθημερινής μελέτης του παιδιού Η μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Κομμάτια Μικρής Εμβέλειας. 1.2.1 Το άλογο

1.2 Κομμάτια Μικρής Εμβέλειας. 1.2.1 Το άλογο 1.2 Κομμάτια Μικρής Εμβέλειας 1.2.1 Το άλογο Το άλογο είναι το καλπάζον φάντασμα της σκακιέρας και αν τυχόν το ακούσετε, ίσως να είναι πολύ αργά για σας. Η μοναδική σχήματος L κίνηση του ταιριάζει τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Δελτίο Φεβρουάριος 2012 - Τεύχος 16

Ενημερωτικό Δελτίο Φεβρουάριος 2012 - Τεύχος 16 The G C School of Careers Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο & Νηπιαγωγείο Ενημερωτικό Δελτίο Φεβρουάριος 2012 - Τεύχος 16 1 Φεβρουαρίου Στα πλαίσια της ανάληψης της Ευρωπαϊκής Προεδρίας, το δεύτερο εξάμηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 7 η : Δασκάλες, Δάσκαλοι & Διδασκαλία Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να συζητηθεί

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων»

Δραστηριότητα «ΜΥΘΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ» Γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή των δραστηριοτήτων. Θεματική ενότητα: «Επίλυση συγκρούσεων» Εταιρεία Σχολικής και Οικογενειακής Συμβουλευτικής και Έρευνας (ΕΣΟΣΕ) Κέντρο Έρευνας και Εφαρμογών Σχολικής Ψυχολογίας (ΚΕΕΣΧΟΨΥ) Πανεπιστήμιο Αθηνών «Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.: Πρόγραμμα εξειδικευμένης κατάρτισης εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Πρόγραμμα Διαλέξεων ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κύκλος επτά (7) διαλέξεων, με την συμμετοχή εννέα (9) κορυφαίων ομιλητών, με κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα την πρωτοποριακή σκέψη. Στόχος των ομιλιών είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι θεάτρου Πόρτα Ξένια Καλογεροπούλου Διεύθυνση : Πέγκυ Στεφανίδου -Τσιτσιρίκου

Εργαστήρι θεάτρου Πόρτα Ξένια Καλογεροπούλου Διεύθυνση : Πέγκυ Στεφανίδου -Τσιτσιρίκου Εργαστήρι θεάτρου Πόρτα Ξένια Καλογεροπούλου Διεύθυνση : Πέγκυ Στεφανίδου -Τσιτσιρίκου Διαμορφωμένο από τον σκηνογράφο αρχιτέκτονα Αντώνη Δαγκλίδη και απέναντι από το πράσινο του Λυκαβηττού, φωτεινός και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ» Αγγελικής Χατζημιχάλη 6, Πλάκα, τηλ. 2103243987 Εκπαιδευτικά προγράμματα μουσειακής αγωγής για σχολικές ομάδες Σχολικό έτος 2015 2016 Οι εξειδικευμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Δελτίο Μάρτιος 2011 - Τεύχος 7

Ενημερωτικό Δελτίο Μάρτιος 2011 - Τεύχος 7 The G C School of Careers Ελληνικό Δημοτικό Σχολείο & Νηπιαγωγείο Ενημερωτικό Δελτίο Μάρτιος 2011 - Τεύχος 7 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 2 Μαρτίου Δείπνο Συνδέσμου Γονέων με το Προσωπικό του Σχολείου Με δέος

Διαβάστε περισσότερα

Ο πουπουλένιος Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος Αν και

Ο πουπουλένιος Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος Αν και Ο πουπουλένιος Κοινωνικό του Μάρτιν ΜακΝτόνα Διαρκεια : 125 ' Σκηνοθ.-μετάφρ.: Κ. Μαρκουλάκης Ερμηνεύουν: Κ. Μαρκουλάκης, Ν. Κουρής, Οδ. Παπασπηλιόπουλος, Γ. Πυρπασόπουλος. Σκην.-κοστ.: Αθ. Σμαραγδή, Φ.

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης

Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης Σαββάτο 8/5/2010 και Κυριακή 9/5/2010 Ώρα 10.30-13.30μμ Για παιδιά νηπιαγωγείου και δημοτικού «ΤΑ ΖΩΑ ΖΗΤΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΤΟΥΣ» Ο κύκλος παιδικών εργαστηρίων «Τα Ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα