ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ:ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ:ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ"

Transcript

1 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ:ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: Καψαλάκη Σταυρούλα ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Αναπληρωτής καθηγητής Πατέλης Δημήτριος Χανιά,

2 H ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Μ.Δ.Ε) 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εκπαίδευση-παιδεία: ταυτόσημες έννοιες; Η παραγωγική συνιστώσα της εκπαίδευσης στην κοινωνία Ο κοινωνικός ρόλος της εκπαίδευσης στον καπιταλισμό... 8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ Ο ρόλος της Τεχνολογίας Πληροφοριακή - Ψηφιακή Τεχνολογία ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΕΣΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ή ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ; Η επικρατούσα τάση Η χρήση των υπολογιστών στις στρατηγικές μάθησης και μελέτης κατά τους υπέρμαχους της εισαγωγής των ΤΠΕ στην εκπαίδευση ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΤΠΕ Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην προσπάθεια ενσωμάτωσης των ΤΠΕ στην καθημερινότητα της τάξης σύμφωνα με την κυρίαρχη ιδεολογία Αποτελέσματα ερευνών όσον αφορά τη στάση των εκπαιδευτικών σχετικά με τις ΤΠΕ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ «Συμπτώματα» της χρήσης των νέων τεχνολογιών στους πολίτες και στους μαθητές στην κοινωνία της πληροφορίας στον καπιταλισμό Το σχολείο και το πανεπιστήμιο στην υπηρεσία της αγοράς Η εκπαίδευση στην Ελληνική πραγματικότητα Η συμβολή των νέων τεχνολογιών στον εκδημοκρατισμό της εκπαίδευσης ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Πληροφορία, γνώση και ικανότητα του σκέπτεσθαι Εκπαιδευτικό μοντέλο ενοποίησης θεωρίας και πράξης ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σε κάθε ιστορική φάση της ανθρώπινης κοινωνίας η τεχνολογία και η εκπαίδευση είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Κάθε αλλαγή στην εκπαιδευτική διαδικασία επηρεάζεται από τις αλλαγές του χαρακτήρα και του επιπέδου ανάπτυξης της τεχνολογίας και αντίστροφα κάθε νέα εξέλιξη της τεχνολογίας επηρεάζεται από την αντίστοιχη ανάπτυξη της γνώσης των υποκειμένων που εμπλέκονται στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από τη ραγδαία ανάπτυξη των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών(τπε) και τις αλλαγές που έχουν επιφέρει οι τεχνολογίες αυτές στη ζωής μας. Ζούμε σε μια δικτυωμένη κοινωνία, όπου το Διαδίκτυο, ο προσωπικός υπολογιστής, τα κινητά τηλέφωνα και τα ψηφιακά πολυμέσα αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, επικοινωνούμε, ενημερωνόμαστε και ψυχαγωγούμαστε. Υποστηρίζεται ευρέως ότι το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται για την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική πράξη πυροδοτείται αφ ενός, από την παρουσία τους σε όλες τις πτυχές των σύγχρονων κοινωνιών και αφ ετέρου, από τις δυνατότητες τους ως εκπαιδευτικών εργαλείων. Στην παρούσα εργασία γίνεται μια προσπάθεια ανάδειξης της σχέσης μεταξύ εκπαίδευσης και τεχνολογίας γενικότερα. Ειδικότερα θα ασχοληθούμε με την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών ως μέσο αλλά και ως επιστημονικό αντικείμενο στην εκπαίδευση, σύμφωνα με το Επιχειρησιακό σχέδιο «Η Παιδεία και η Κοινωνία της Πληροφορίας» του Υπουργείου Παιδείας. Θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι αναφερόμαστε στην εκπαιδευτική πραγματικότητα όπως αυτή διαμορφώνεται στην χώρα μας, η οποία ακολουθούσε και ακολουθεί τα πρότυπα των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών κοινωνιών και υλοποιεί τους στόχους που έθεσε το «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας(2000)». Η Σύνοδος αυτή είχε δώσει έμφαση στην εισαγωγή των «νέων Τεχνολογιών της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών» (ΤΠΕ) στην εκπαίδευση για την επίτευξη του στρατηγικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως το 2010: «να γίνει η ανταγωνιστικότερη και δυναμικότερη οικονομία της γνώσης ανά την υφήλιο». Όσον αφορά την εκπαίδευση, θα αναφερθούμε κυρίως στη πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια και θα δούμε πως υλοποιείται η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών σε αυτές, βάσει των προγραμμάτων σπουδών του Υπουργείου Παιδείας. Πιο συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο αυτής της εργασίας, αφού πρώτα αποσαφηνίσουμε την έννοια της εκπαίδευσης, θα προσπαθήσουμε να εξετάσουμε το 4

5 ρόλο και τη θέση της στη σύγχρονη κοινωνία και το κατά πόσο συμβάλλει στην κοινωνική πρόοδο. Στο δεύτερο κεφάλαιο, θα ασχοληθούμε με την τεχνολογία γενικά ως δομικό συστατικό στοιχείο της εργασιακής διαδικασίας και στη συνέχεια θα εξειδικεύσουμε στον τομέα της πληροφοριακής-ηλεκτρονικής τεχνολογίας. Στο τρίτο κεφάλαιο, θα περιγράψουμε την επικρατούσα τάση που διαμορφώνεται με την εισαγωγή των ΤΠΕ στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση και θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα αν η Πληροφορική πρέπει να εισαχθεί στην εκπαιδευτική διαδικασία ως αυτόνομο επιστημονικό αντικείμενο ή ως μέσο διδασκαλίας και απόκτησης δεξιοτήτων χειρισμού Η/Υ. Στο τέταρτο κεφάλαιο, θα παρουσιάσουμε αποτελέσματα ερευνών για τις στάσεις και συμπεριφορές των εμπλεκομένων στην εκπαιδευτική διαδικασία που αφορά τις Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ). Στο πέμπτο κεφάλαιο, θα αναφερθούμε σε κριτικές που έχουν ασκηθεί όσον αφορά την κυρίαρχη τάση εισαγωγής των ΤΠΕ, στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος παραγωγής, στις τρεις βαθμίδες εκπαίδευσης. Στο έκτο κεφάλαιο, θα προσπαθήσουμε να προτείνουμε εναλλακτικούς τρόπους διεξαγωγής της εκπαιδευτικής διαδικασίας και τέλος στον επίλογο παραθέτουμε κάποια συμπεράσματα - προβληματισμούς πάνω στη διαμορφωνόμενη εκπαιδευτική και κατ επέκταση κοινωνική πραγματικότητα. Σε παράρτημα παραθέτουμε το διαθεματικό ενιαίο πλαίσιο προγράμματος σπουδών για τη διδασκαλία της Πληροφορικής στην υποχρεωτική εκπαίδευση, έτσι όπως υποδεικνύεται από το Υπουργείο Παιδείας στο πλαίσιο του Επιχειρηματικού σχεδίου «Η Παιδεία και η Κοινωνία της Πληροφορίας». 5

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 1.1 Εκπαίδευση-παιδεία: ταυτόσημες έννοιες; Μόνη η πολυμάθεια δεν καλλιεργεί το νου. Ηράκλειτος Για πολλούς η εκπαίδευση αποτελεί το βασικότερο θεσμό κοινωνικοποίησης του ατόμου. Μέσω αυτής επιτυγχάνεται η μεταβίβαση της κοινωνικής κληρονομιάς από τη μια γενιά στην άλλη. Σε κάθε κοινωνία τα νέα μέλη μέσω της εκπαίδευσης αποδέχονται και ταυτίζονται με το κοινωνικό σύνολο, εντάσσονται και εσωτερικεύουν τα κανονιστικά πρότυπα (Τσαούσης:1987,σ.552) και γενικότερα αφομοιώνουν κοινωνικούς, τρόπους αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον και με τους άλλους ανθρώπους. Κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε κάποιες διευκρινίσεις που αφορούν τις έννοιες της παιδείας και της εκπαίδευσης, με τις οποίες θα ασχοληθούμε διεξοδικά στην παρούσα εργασία. Με την ευρύτερη έννοια του όρου, παιδεία είναι «η σχεδιοποιημένη ή αυθόρμητη πρακτική, γνωστική, ηθική, αισθητική, διανοητική κ.ο.κ. επίδραση που ασκείται στα μέλη της κοινωνίας, ιδιαίτερα από την εκάστοτε ώριμη γενιά στη νεότερη. Είναι το συνειδητά ή αυθόρμητα συγκροτούμενο σύστημα κοινωνικών παραγόντων που επιδρούν καθοριστικά στην ανάπτυξη των ατόμων, η ενότητα όλων των μέσων, των τρόπων και των μορφών (διαγενεακής και μη) αλληλεπίδρασης των ανθρώπων που εξασφαλίζει την αναπαραγωγή και ανάπτυξη της ζωής και του συνόλου του υλικού και πνευματικού πολιτισμού»(πατέλης:2002,σ.53). Συχνά τίθεται το ερώτημα εάν οι όροι παιδεία και εκπαίδευση ταυτίζονται. Στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες, όπου κυριαρχεί η διάκριση και αντίθεση μεταξύ χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας, οι εν λόγω όροι χρησιμοποιούνται για να νοηματοδοτήσουν αυτά τα είδη εργασίας. Έτσι συχνά με τον όρο παιδεία θεωρούμε οτιδήποτε αφορά τον πνευματικό πολιτισμό και με τον όρο εκπαίδευση αναφερόμαστε στον υλικό πολιτισμό. Πιο συγκεκριμένα με τη στενή έννοια του όρου, παιδεία (αγωγή, διαπαιδαγώγηση) είναι «η διαμόρφωση και ανάπτυξη των φυσικών, ηθικών, 6

7 αισθητικών, και (δια -) νοητικών δυνάμεων του ατόμου», ενώ εκπαίδευση (μόρφωση) είναι «η διαδικασία εξοπλισμού του ατόμου με πρακτικές δεξιότητες, εμπειρικές και θεωρητικές (επιστημονικές) γνώσεις»(πατέλης:2002,σ.54). 1.2 Η παραγωγική συνιστώσα της εκπαίδευσης στην κοινωνία Ο ρόλος της εκπαίδευσης-παιδαγωγίας στη διαμόρφωση της ανθρώπινης συνείδησης είναι ουσιαστικός και κρίσιμος. Συχνά τίθεται το ερώτημα αν υπάρχει αυτονόμηση της παιδείας από τις κυρίαρχες κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις. Μπορεί η παιδεία να επενεργεί σ αυτές τις σχέσεις και να τις αλλάζει; Εξάλλου πώς και από ποιους διαμορφώνεται το περιεχόμενο της παιδείας; Πολλοί είναι αυτοί που θεωρούν ότι ο χώρος της εκπαίδευσης, κατεξοχήν αρμόδιος για τη συστηματική μετάδοση της παιδείας στην νέα γενιά και την διαμόρφωση της προσωπικότητας των νέων ανθρώπων, είναι χώρος αυτόνομος από τις κυρίαρχες κοινωνικές σχέσεις. Κατά τη δική μας εκτίμηση, το εκπαιδευτικό σύστημα δεν μπορεί να εξετασθεί μεμονωμένα, χωρίς δηλαδή να εξετασθεί το ευρύτερο σύστημα των κοινωνικών σχέσεων που επικρατεί σε κάθε ιστορική περίοδο. Και αυτό γιατί η ανάπτυξη μιας οργανωμένης και συστηματικής εκπαιδευτικής διαδικασίας, είναι άμεση συνάρτηση του συνόλου των θεωρητικών γνώσεων και των δεξιοτήτων που απαιτούνται από το εκάστοτε επίπεδο ανάπτυξης της υλικής παραγωγής και των ευρύτερων κοινωνικών σχέσεων (Πατέλης:2002,σ.56, Παυλίδης: 2002,σ.76). Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Π. Παυλίδης,«όσο περισσότερο ανεπτυγμένος είναι ο κοινωνικός χαρακτήρας της εργασίας, όσο πιο άμεση και καθοριστική είναι η εμπλοκή της συλλογικής-κοινωνικής εργασίας (των επιτευγμάτων των σύγχρονων αλλά και των παρελθοντικών γενεών) στην εργασιακή δραστηριότητα του κάθε ατόμου, τόσο μεγαλύτερος είναι ο όγκος των αναγκαίων γνώσεων και των απαραίτητων πληροφοριών αναφορικά με τους κανόνες και τους σκοπούς χρήσης των τεχνικών-παρηγμένων από την κοινωνία μέσων, οι οποίες απαιτούνται για τη συμμετοχή του κάθε ατόμου στην παραγωγική δραστηριότητα και την κοινωνική ζωή, και, συνεπώς, τόσο περισσότερο σημαντικός και καθοριστικός γίνεται ο ρόλος της εκπαίδευσης στην αναπαραγωγή και εξέλιξη της κοινωνίας» (Παυλίδης:2002,σ.76). 7

8 Έτσι η εκπαίδευση στον καπιταλισμό καλείται να συμβάλλει αποφασιστικά στη διευρυμένη αναπαραγωγή της εργατικής τάξης με τη μετάδοση ολοένα και πιο διευρυνόμενων γνώσεων και καλλιέργεια ολοένα και πιο σύνθετων δεξιοτήτων ακολουθώντας την εξέλιξη των μέσων και των σχέσεων παραγωγής. Ο βασικός στόχος της δηλαδή είναι η παραγωγή του υποκειμένου της εργασίας (παραγωγική συνιστώσα της εκπαίδευσης), αφού ακόμα και ο χειρώνακτας εργάτης πρέπει να εξασφαλίσει ένα ελάχιστο επίπεδο γνώσεων για να εμπλακεί στην εργασιακή διαδικασία(πατέλης:2002, σ.55). Ειδικά λοιπόν στα πλαίσια του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, όπου κυριαρχεί η εργασία με σκοπό την ικανοποίηση των βιολογικών αναγκών, η εκπαίδευση περιορίζεται στη διαμόρφωση στους εργαζομένους ενός ελαχίστου επιπέδου εργασιακών ικανοτήτων. Η μέγιστη ανάπτυξη των εργασιακώνδημιουργικών ικανοτήτων που μπορούν να ενεργοποιηθούν στην εργασιακή δραστηριότητα θα ήταν σκοπός μιας εκπαιδευτικής διαδικασίας που θα λάμβανε χώρα στα πλαίσια ενός συστήματος ελεύθερου καταμερισμού εργασίας (και όχι υποδουλωτικού όπως ισχύει στα πλαίσια του καπιταλισμού), όπου η εργασία θα πραγματοποιούνταν χάριν της ικανοποίησης της ανάγκης για εργασία, θα λειτουργούσε ως πεδίο ανάπτυξης της ατομικής νόησης και συνείδησης και θα αποσκοπούσε στην καθολική κοινωνική ανάπτυξη και ευημερία (Πατέλης:2003, σ.162, Πατέλης:2002, σ.95). 1.3 Ο κοινωνικός ρόλος της εκπαίδευσης στον καπιταλισμό Η κυρίαρχη αντίληψη και ρητορική υποστηρίζει ότι το σχολείο βρίσκεται σε δυσαρμονική σχέση με τις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται γύρω μας. Γι αυτόν το λόγο κάποιοι ισχυρίζονται ότι το σχολείο οφείλει, αξιολογώντας τους νέους τρόπους παραγωγής(συμπεριλαμβανομένων και των νέων τεχνολογιών) και τις αντίστοιχες «νέες ιδέες» που καθιερώνονται στην κοινωνία (όπως για παράδειγμα η απαίτηση για «ευέλικτη» εξειδίκευση, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της «διαφοροποιημένης παραγωγής» και στις συχνές αλλαγές επαγγελμάτων), να αναπροσαρμοσθεί στις σύγχρονες ανάγκες των νέων και του περιβάλλοντος μέσα 8

9 στον οποίο αυτοί αναπτύσσονται, προκειμένου να επιτευχθεί η υπέρβαση της κρίσης του εκπαιδευτικού συστήματος. Στους παραπάνω ισχυρισμούς δεν υπάρχει καμία αναφορά σε κομβικά για την εκπαίδευση ζητήματα, που έχουν να κάνουν γενικά με τη προβληματική της ατομικής και κοινωνικής χειραφέτησης και προόδου. Δεν αποτελεί ζητούμενο η μέθοδος με την οποία ο κάθε εκπαιδευόμενος θα οδηγείται μετά από σκέψη στην αντικειμενική αλήθεια, τη γνώση (τη δύναμη σ ό,τι αφορά τον έλεγχο των συνθηκών της ζωής) και θα αναπτύσσεται ως αυτόνομο υποκείμενο (φορέας γνώσης και αυτογνωσίας, συνείδησης και αυτοσυνειδησίας). Απεναντίας, αποκρύπτεται σκόπιμα ότι η προτεινόμενη αναπροσαρμογή του σχολείου στα νέα δεδομένα αφορά την πλήρη υποταγή του στην αγορά και επιτάσσεται από τις ανάγκες του κεφαλαίου διεθνώς, για εκμετάλλευση της εργατικής τάξης. Σύμφωνα με την εν λόγω αντίληψη, η εκπαίδευση αποτελεί μορφή οικονομικής επένδυσης που στόχο πρέπει να έχει την εξασφάλιση υψηλών δεικτών οικονομικής ανάπτυξης και, κατά συνέπεια, θα πρέπει να αξιολογείται στη βάση ποσοτικά μετρήσιμων κριτηρίων οικονομικής αποτελεσματικότητας, όπως ακριβώς μια επιχείρηση. Ακόμα και η απαίτηση για «ευέλικτη» εξειδίκευση για την άσκηση του επαγγέλματος, δεν είναι κοινωνικά ουδέτερη, δεν πηγάζει από τον τεχνικό καταμερισμό εργασίας, αλλά αντίθετα καθορίζεται από τις ίδιες τις κοινωνικές σχέσεις παραγωγής, από τον υποδουλωτικό κοινωνικό καταμερισμό εργασίας, και παίζει καθοριστικό ρόλο στη διευρυμένη αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα στο πλαίσιο των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής. Αποτέλεσμα του καταμερισμού εργασίας, που εκφράζεται με την αντίθεση χειρωνακτικής /διανοητικής εργασίας, είναι και ο διαχωρισμός της εκπαίδευσης σε γενική και επαγγελματική. Αφενός, η γενική εκπαίδευση φαίνεται να παρέχει έτοιμες θεωρητικές γνώσεις που προβάλλουν ως πιστή αντιγραφή μιας αμετάβλητης πραγματικότητας και τις οποίες οι μαθητές δυσκολεύονται να εφαρμόσουν για την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων. Αφετέρου, το μοντέλο της επαγγελματικής εκπαίδευσης εξυπηρετεί τις ανάγκες αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης στην κεφαλαιοκρατική κοινωνία. Στο μοντέλο αυτό κυριαρχεί μια χρησιμοθηρική, εργαλειακή αντιμετώπιση της γνώσης και είναι προσανατολισμένο στη ανάπτυξη αποσπασματικών τεχνικών δεξιοτήτων (που αφορούν ένα συγκεκριμένο επάγγελμα) 9

10 και στην διαπαιδαγώγηση εργαζομένων υποταγμένων στο κυρίαρχο κοινωνικό σύστημα. Από το γεγονός αυτό, δηλαδή το ότι οι μαθητές υποβάλλονται και αποδέχονται το ρόλο τους ως υποταγμένων εργαζόμενων στα πλαίσια των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής, έχει προκύψει η άποψη ότι η εκπαίδευση ανήκει στους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους: εκτός από την απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων που θα επιτρέψουν στον εκπαιδευόμενο να ασκήσει το μελλοντικό κοινωνικό ρόλο του ως εργαζόμενος, εκτός από την παραγωγική συνιστώσα της (δηλαδή την παραγωγή του υποκειμένου της εργασίας), η εκπαίδευση ταυτόχρονα λειτουργεί ως μηχανισμός και πεδίο αναπαραγωγής της κυρίαρχης καπιταλιστικής ιδεολογίας και την επιβάλλει συνειδητά ή ασυνείδητα στο σύνολο των εμπλεκομένων στη εκπαιδευτική διαδικασία, δηλαδή των καθηγητών και κυρίως των μαθητών (Παυλίδης:2003,σ.91). Η διάκριση αυτή ανάμεσα στις δύο λειτουργίες είναι αναγκαία για να προσεγγίσουμε τα βασικά χαρακτηριστικά και τις αντιφάσεις που διαπερνούν την εκπαίδευση στον καπιταλισμό. Οι δύο όψεις της εκπαιδευτικής λειτουργίας είναι στενά συνδεδεμένες και σε κάθε συγκεκριμένη βαθμίδα ή κλάδο του εκπαιδευτικού μηχανισμού προωθούνται παράλληλα, μέσα από την παροχή στους εκπαιδευόμενους ενός σύνθετου σώματος γνώσεων, στάσεων, συμπεριφορών και προτύπων «κοινωνικών δεξιοτήτων»(στο ζήτημα αυτό θα αναφερθούμε αναλυτικά στο πέμπτο κεφάλαιο). 10

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΠΕ 2.1 Ο ρόλος της Τεχνολογίας Στο κεφάλαιο αυτό θα αναφερθούμε στην τεχνολογία. Πρώτα θα εξετάσουμε τους λόγους που διιστορικά οδήγησαν στην γέννηση και ανάπτυξη της και στη συνέχεια θα επιδιώξουμε να σκιαγραφήσουμε το ρόλο της στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Βασική επιδίωξη του ανθρώπινου είδους, σε κάθε ιστορική φάση της ανάπτυξης του, ήταν η ικανοποίηση των βιολογικών του αναγκών, προϋπόθεση για τη επιβίωση και την αναπαραγωγή του ως βιολογικού είδους. Για την ικανοποίηση αυτών των αναγκών βρισκόταν πάντα σε μια συνεχή σχέση-αλληλεπίδραση με το φυσικό περιβάλλον, προκειμένου να εξασφαλίσει τα απαιτούμενα για το σκοπό αυτό. Κάθε φορά που η φύση αφ εαυτής δεν ήταν σε θέση, λόγω πεπερασμένων διαθέσιμων αποθεμάτων, να ικανοποιήσει τις βιολογικές του ανάγκες ανέκυπτε η αναγκαιότητα της επενέργειας του ανθρώπου στις φυσικές διαδικασίες, δηλαδή η αναγκαιότητα της παραγωγής, η οποία ορίζεται ως «η διαμόρφωση αντικειμένων προς κατανάλωση χάριν της κατανάλωσης» (Ιωαννίδης: 2008,σ.2). Από την πρωτόγονη ακόμα φάση του ο άνθρωπος έφτασε στο συμπέρασμα ότι με τη χρήση κατάλληλων εργαλείων που χρησιμοποιούσε κατά την παραγωγική διαδικασία μπορούσε να πολλαπλασιάσει τις μυϊκές δυνάμεις του και να ξεπεράσει πιθανούς φυσικούς περιορισμούς του. Έτσι στη διάρκεια της εξέλιξης του το ανθρώπινο είδος κατάφερε να συνειδητοποιήσει τις τεράστιες δυνατότητες που του δίνονται από την απλή και μόνο γνώση των νόμων της φύσης και την εφαρμογή τους στην κατασκευή και χρήση εργαλείων, δηλαδή μέσων για την παραγωγή αντικειμένων προς κατανάλωση, απαραίτητων για την επιβίωση του. Τα μέσα αυτά αποτέλεσαν συστατικό στοιχείο της εργασιακής διαδικασίας πέραν του υποκειμένου, του αντικειμένου και του προϊόντος της εργασίας και στο σύνολο τους (από το πιο απλό ως το πιο σύνθετο) έχει αντικειμενοποιηθεί το σύνολο της πείρας και των γνώσεων που συσσώρευσε η ανθρωπότητα στην πορεία ανάπτυξης της κοινωνικής παραγωγής. Επίσης, δεδομένου ότι καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη του υποκειμένου διαδραματίζει η εργασία- η παραγωγή και οι παραγωγικές σχέσεις που καθορίζονται από τον συγκεκριμένο κάθε φορά τρόπο παραγωγής, ο οποίος με τη σειρά του, καθορίζεται από τα μέσα παραγωγής που διαθέτει ο άνθρωπος και από τις 11

12 δυνατότητες που του προσφέρουν, αντιλαμβανόμαστε τη βαρύνουσα σημασία των μέσων αυτών στη διαμόρφωση του ίδιου του ανθρώπου ως υποκειμένου της εργασιακής διαδικασίας. Όλα αυτά τα στοιχεία που αποτελούν τον εμπράγματο παράγοντα στην εργασιακή διαδικασία, δηλαδή τα εργαλεία-μέσα παραγωγής καθώς και οι γνώσεις, οι τεχνικές και οι μέθοδοι που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος για να παρεμβαίνει διαμορφωτικά ή διορθωτικά στο περιβάλλον, για να κατασκευάζει αντικείμενα από πρώτες ύλες και για να χρησιμοποιεί τα διάφορα τεχνήματα στην επιδίωξη συγκεκριμένων σκοπών η αποτελεσμάτων με απώτερο στόχο την ικανοποίηση των αναγκών του, αποτελούν κατά κύριο λόγο την τεχνολογία. Ο όρος τεχνολογία συμπεριλαμβάνει και τον επιστημονικό κλάδο που επεξεργάζεται και τελειοποιεί τις μεθόδους που εφαρμόζονται στην παραγωγή μέσω των επιστημονικών κατακτήσεων, καθώς επίσης και όλες τις διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα σχετικά με τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία, από την προμήθεια και την κατεργασία τους μέχρι την αποθήκευση τους(πατέλης:2002, σ.13-14). Χαρακτηριστικό παράδειγμα καθοριστικής εφαρμογής της τεχνολογίας στην παραγωγική διαδικασία είναι η ανάπτυξη της βιομηχανίας, η οποία αποτελεί μια επιστημονική οργάνωση της εργασίας. Η παραγωγή οργανώνεται έτσι που να εξασφαλίζει τη μέγιστη δυνατή απόδοση σε προϊόντα βασισμένη εξολοκλήρου στη τεχνολογία (Τσαούσης: 1987,σ.19). Έτσι με τον όρο τεχνολογία αναφερόμαστε στο «σύνολο των γνώσεων για τα μέσα και τις μεθόδους παραγωγής, στην επιστημονική έρευνα περί των νομοτελειών που διέπουν τα παραπάνω με στόχο τον προσδιορισμό και την πρακτική εφαρμογή των πλέον αποτελεσματικών και οικονομικών παραγωγικών διαδικασιών που στοχεύουν στη βέλτιστη ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις αρνητικές επιπτώσεις στον άνθρωπο και στο περιβάλλον»(πατέλης: 2002,σ.14). Η επιστημονικοτεχνική επανάσταση που άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του 1940, μετά το πέρας του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, αποτελεί την ανώτερη φάση εξέλιξης της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας, μια ριζική ποιοτική αλλαγή στο σύγχρονο στάδιο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων. Η επιστήμη πλέον καθίσταται άμεση παραγωγική δύναμη που επαναστατικοποιεί όλες τις άλλες παραγωγικές δυνάμεις (δηλαδή το υποκείμενο, το αντικείμενο και τα μέσα της εργασιακής διαδικασίας) και προσφέρει ένας σαφώς ευρύτερο φάσμα δυνατοτήτων 12

13 στην κοινωνική παραγωγή. Ταυτόχρονα η αναγκαιότητα ανάπτυξης ολοένα και πιο εξειδικευμένων κλάδων της σύγχρονης τεχνολογίας αυξημένης πολυπλοκότητας έχει καταστήσει την ανάπτυξη της επιστήμης συλλογική διαδικασία, που φτάνει και στη διεθνή συνεργασία μεταξύ επιστημονικών ιδρυμάτων πολλών χωρών για την επίτευξη νέων αποτελεσμάτων στον τομέα αυτό. Στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες όμως, οι οποίες χαρακτηρίζονται από την εμπορευματοποίηση των πάντων και την κυριαρχία του χρήματος, η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η πρόοδος που σημειώνεται σε όλους τους κλάδους παραγωγής συνοδεύονται από όξυνση και εμβάθυνση των κοινωνικών-οικονομικών αντιθέσεων. Η χρησιμοποίηση της τεχνολογίας στην παραγωγή, που στόχο έχει μόνο τη μεγιστοποίηση του κέρδους για τους καπιταλιστές, οδηγεί ολοένα και περισσότερο στην συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, ενώ μεγάλο μέρος του πληθυσμού φτάνει σε σημείο εξαθλίωσης, καθώς μαστίζεται από την ανεργία και τον πληθωρισμό. Το γεγονός ότι η επιστημονικοτεχνική επανάσταση επιδρά με τρόπο αντιφατικό σε όλες τις εκδηλώσεις της οικονομικής, κοινωνικής, πολιτικής ζωής, ανατρέποντας παγιωμένα δεδομένα, έχει να κάνει με το ότι στην ανεπτυγμένη καπιταλιστική κοινωνία η αντίθεση μεταξύ χειρωνακτικής και διανοητικής εργασίας οξύνεται στο έπακρο, εφόσον συνδέεται οργανικά με την αντίθεση μεταξύ «ζωντανής» και «νεκρής» εργασίας στην οποία έχει αποκρυσταλλωθεί και ενσωματωθεί όλη η επιστημονική, διανοητική, τεχνολογική δραστηριότητα του παρελθόντος. Στο σημείο αυτό οι δύο κυρίαρχες τάσεις που εμφανίζονται στο προσκήνιο όσον αφορά το ρόλο της τεχνολογίας στην κοινωνία είναι η τεχνοκρατία και η τεχνοφοβία και καθορίζονται άμεσα από την κατανομή- οικειοποίηση των προϊόντων της τεχνολογικής παραγωγής, που γίνεται βάσει του καταμερισμού εργασίας που προκύπτει από τις κυρίαρχες καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, και καταλήγει στην ικανοποίηση των αναγκών των μεν (που ιδιοποιούνται τα καταναλωτικά αγαθά της παραγωγής) εις βάρος της ικανοποίησης των αναγκών των δε (Πατέλης:2002,σ.45-47). Η σύγκρουση που διεξάγεται στο πεδίο της κατανομής περιορισμένων πόρων σε απεριόριστες ανάγκες (μια θέση που έχει δεχθεί πολλές κριτικές καθώς στην οικονομία της αγοράς οι πόροι και τα προϊόντα πολλές φορές περιορίζονται τεχνητά, προκειμένου να ανέβουν οι τιμές των προϊόντων) και αποτελεί απλά έκφραση της πάλης των τάξεων σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, συχνά εγείρει ερωτήματα για 13

14 το αν η επιστήμη-τεχνολογία είναι κοινωνικά ουδέτερη ή απλώς υπάγεται πλήρως στο κεφάλαιο. Στην πραγματικότητα η επιστήμη, δεν είναι πλήρως υποταγμένη στις σχέσεις παραγωγής και δεν ανάγεται στις ταξικές συγκρούσεις. Από την πλευρά όμως των ανθρώπων που θίγονται από την κατανομή των καταναλωτικών αγαθών, τα οποία παράγονται από την ενσωμάτωση των τεχνολογικών επιτεύγματων στον τομέα της παραγωγής, η τεχνολογία και συνεπώς και η επιστήμη αντιμετωπίζονται αρνητικά, καθώς αυτοί οι άνθρωποι τις θεωρούν υπεύθυνες για την κατάσταση εξαθλίωσης στην οποία βρίσκονται. Στο σημείο αυτό εμφανίζεται η τεχνοφοβία κατά την οποία ο αποξενωμένος κόσμος των μηχανών εκλαμβάνεται από τον άνθρωπο ως απειλή της ύπαρξης του(πατέλης:2002, σ.47). Και στο παρελθόν, πολλοί άνθρωποι είχαν πειστεί ότι οι δυστυχίες τους οφείλονταν στη μηχανή, ότι η μηχανή ευθύνονταν για την ανεργία και τη φτώχεια τους, ότι στη μηχανή οφείλονταν τα εξαντλητικά ωράρια και η εντατικοποίηση της εργασίας τους. Στην πραγματικότητα όμως, όπως αναφέρει και ο Ιλένκοφ, «δεν είναι η μηχανή που μετατρέπει τον άνθρωπο σε σκλάβο, μαθημένο να πειθαρχεί σκληρά, και το συνάνθρωπο του σε κτήνος άπληστο που ξεπουλάει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια για τις ηδονές του comfort, ο σκλάβος δεν είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης της μηχανής, αλλά του κτηνώδους και άπληστου πλάσματος που έχει τις μηχανές, δεν είναι η αδιάφορη και απάνθρωπη μηχανή που φταίει, αλλά η αδιαφορία και η απανθρωπιά των ανθρώπινων σχέσεων, στο χώρο των οποίων η μηχανή δουλεύει πράγματι σαν ένα όργανο για την απομύζηση του αίματος και του ιδρώτα του ζωντανού ανθρώπου» (Ιλένκοφ:1976,σ.26). Στον αντίποδα της τεχνοφοβίας βρίσκεται η τεχνοκρατία, τάση που υποστηρίζεται ευρέως από αυτούς που οικειοποιούνται τα αγαθά της τεχνολογικής ανάπτυξης, στους οποίους εκτός από την άρχουσα τάξη συμπεριλαμβάνονται και όσοι ανήκουν στη διοικούσα ελίτ της σύγχρονης κεφαλαιοκρατίας, και ασκούν εξουσία εξ ονόματος της τεχνικής. Μια τάση που φετιχοποιεί την τεχνολογία και την αποσπά τεχνητά από τις κοινωνικές σχέσεις. Την τοποθετούν στο ίδιο επίπεδο με τα φυσικά φαινόμενα, τη θεοποιούν, και θεωρούν ότι το επίπεδο ανάπτυξής της καθορίζει άμεσα τον τύπο της κοινωνίας και οποιαδήποτε πτυχή της (Πατέλης:2002, σ.45). Το επίπεδο ανάπτυξης της τεχνολογίας παίζει πράγματι καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κοινωνίας καθώς, ειδικά στις μέρες μας, επαναστατικοποιεί τα μέσα παραγωγής και τις δυνατότητες που αυτά προσφέρουν στην εργασιακή διαδικασία, αναπτύσσοντας παράλληλα όλες τις άλλες παραγωγικές δυνάμεις με τις 14

15 οποίες βρίσκεται σε άμεση αλληλεπίδραση και επηρεάζοντας τις κοινωνικοοικονομικές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, τις σχέσεις παραγωγής, αλλά το σίγουρο είναι ότι η διαδικασία ανάπτυξης της καθορίζεται (έστω και με αντιφάσεις) από τις εκάστοτε κοινωνικές σχέσεις και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να ειδωθεί ως ένα φυσικό φαινόμενο. 2.2 Πληροφοριακή - Ψηφιακή Τεχνολογία Κατά τη διάρκεια του 20 ου αιώνα η εξέλιξη της ηλεκτρονικής υπήρξε θεαματική. Η ανάπτυξη των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, με την επίτευξη της ελαχιστοποίησης του μεγέθους των ηλεκτρονικών διατάξεων, την αύξηση της αξιοπιστίας τους, τη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ισχύος και του κόστους παραγωγής τους, έδωσε τεράστια ώθηση στην ανάπτυξη των ΤΠΕ. Μέσω της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας έγινε δυνατή η ενιαία διαχείριση κάθε μορφής πληροφοριών. Η κωδικοποίηση, αποθήκευση, μετάδοση, ανάκληση και κρυπτογράφηση δεδομένων, φωνής, εικόνας και video μπορεί πλέον να γίνει με κοινές μεθόδους και εργαλεία. Σήμερα, με την εξέλιξη των ΤΠΕ όλος ο πλανήτης είναι διασυνδεδεμένος με συστήματα επικοινωνίας, τα οποία μεταφέρουν φωνή, κείμενο, εικόνα κινούμενη ή μη, με πολύ μεγάλη ταχύτητα και μικρό κόστος. Οι εφαρμογές της ψηφιακής τεχνολογίας δεν περιορίζονται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και δικτύων υπολογιστών, αλλά έχουν αξιοποιηθεί σε όλες τις καθημερινές δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα στις συσκευές ευρείας χρήσης (οικιακές συσκευές, κινητά τηλέφωνα, συστήματα αυτοκινήτου, κλπ) και στον τομέα της υγείας με σημαντική βελτίωση στις ιατρικές υπηρεσίες(βηματοδότες, μαγνητικοί τομογράφοι). Η βιομηχανία αποτελεί ένα τομέα, όπου επίσης η διείσδυση των υπολογιστών και της ψηφιακής τεχνολογίας γενικότερα (μέσω των ψηφιακών συστημάτων ελέγχου) έχει δράσει καταλυτικά στη διάρκεια του 20 ου αιώνα. Η συνεχώς εντεινόμενη αυτοματοποίηση όλων των σταδίων παραγωγής βιομηχανικών προϊόντων, έχει οδηγήσει στην αύξηση της παραγωγικότητας των βιομηχανικών μονάδων. Η αξία των παραδοσιακών πρώτων υλών έχει υποστεί μια σχετική μείωση, ενώ η προστιθέμενη αξία των ειδών παραγωγής συνίσταται όλο και περισσότερο στην πληροφορία. Ταυτόχρονα, η μείωση της ανθρώπινης παρέμβασης οδηγεί σε μείωση 15

16 του κόστους σε όλο τον κύκλο σχεδίασης, ανάπτυξης και παραγωγής των βιομηχανικών προϊόντων και σε αύξηση της ποιότητας κατασκευής τους. Είναι γεγονός λοιπόν ότι η πληροφοριακή-ψηφιακή τεχνολογία έχει ενσωματωθεί σε όλα τα είδη της παραγωγής, αγαθών και υπηρεσιών. Κοινή διαπίστωση είναι ότι, σε αυτήν την ιστορική φάση που διανύουμε, η ανάπτυξη των μέσων παραγωγής (μέσω της ψηφιακής-πληροφοριακής τεχνολογίας) είναι τέτοια, ώστε να παρέχεται ένα φάσμα δυνατοτήτων στην κοινωνία που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο, γεγονός που πολλές φορές οδηγεί στη φετιχοποίηση της τεχνολογίας (και την αποσπά τεχνητά από τις κοινωνικές σχέσεις) όπως έχουμε ήδη αναφέρει στην προηγούμενη ενότητα. Στην ψηφιακή τεχνολογία κυρίαρχο ρόλο κατέχει ο όρος πληροφορία, ο οποίος συχνά συγχέεται με τη γνώση, ειδικά στο χώρο της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες. Η συντριπτική πλειοψηφία των υπέρμαχων της εισαγωγής των ΤΠΕ στην εκπαίδευση (των οποίων τις θέσεις που θα παρουσιάσουμε αναλυτικά στο επόμενο κεφάλαιο) υποστηρίζουν ότι: 1) οι νέες τεχνολογίες (ως μέσο διαχείρισης πληροφοριών) είναι ένα ακόμα εργαλείο της μάθησης και πρέπει να είναι ενταγμένες στη μαθησιακή διαδικασία και 2) η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, η γνώση της μεθοδολογίας του «πως να μαθαίνεις» και πώς να επιλέγεις και ν' αξιολογείς τις πληροφορίες, είναι η ουσία της σύγχρονης παιδαγωγικής και διδακτικής, η οποία οφείλει να διαπερνά το σύνολο της μαθησιακής διαδικασίας. Έτσι ταυτίζουν, σκόπιμα ή όχι, την πληροφορία με τη γνώση, καθώς δεν αναφέρουν ότι κεντρικό ρόλο στη μαθησιακή διαδικασία(όπως την εννοούν) δεν κατέχει η γνώση αλλά η επιλογή, αξιολόγηση και συσσώρευση πληροφοριών. Εξάλλου, το γεγονός ότι στη συντριπτική πλειοψηφία χαρακτηρίζουν την σύγχρονη κοινωνία ως η «κοινωνία της πληροφορίας» και όχι «κοινωνία της γνώσης» από μόνο του καταδεικνύει την αντίληψη τους περί κυριαρχίας της πληροφορίας έναντι της γνώσης. Στο σημείο αυτό κρίνουμε σκόπιμο να επισημάνουμε την διάκριση αυτών των δύο όρων. Η πληροφορία σχετίζεται άμεσα με την επεξεργασία-ερμηνεία δεδομένων (στοιχείων που έχουν αξιολογηθεί κυρίως ποσοτικά και ποιοτικά ή έχουν αποτυπωθεί χρονικά) και προσφέρει μια επίπεδη, κατακερματισμένη εικόνα-πτυχή της πραγματικότητας. Εν αντιθέσει, η γνώση «αποτελεί πνευματική δραστηριότητα της αφομοίωσης της πραγματικότητας[ ] είναι το σύνολο των πληροφοριών, μηνυμάτων που αποκομίζει ο άνθρωπος κατά την ενεργό αλληλεπίδραση του με το περιβάλλον και οι τρόποι μέσω των οποίων μπορεί να γνωρίζει την πραγματικότητα. 16

17 Πρόκειται για ένα γενετικά και λειτουργικά κοινωνικό φαινόμενο που συνοδεύει οποιαδήποτε ανθρώπινη δραστηριότητα και επικοινωνία, όχι μόνο ως απλή αναπαράσταση της πραγματικότητας αλλά ως ενεργός αντανάκλαση, ως προσανατολισμός και σκοποθεσία, ως πρόγνωση.[ ] Η πλευρά της συνείδησης που αναπτύσσεται κατ' εξοχήν στα πλαίσια της αλληλεπίδρασης του ανθρώπου με τη φύση, η οποία σε εσωτερική ενότητα με την καθ' εαυτή συνείδηση (ως ιδεατή προτρέχουσα σύλληψη των κοινωνικών σχέσεων και ως αυτοσυνείδηση) συγκροτεί το πεδίο της κοινωνικής συνείδησης»(πατέλης:1994). Από τα παραπάνω συνάγουμε ότι δεν πρέπει να ταυτίζουμε ή να συγχέουμε τις δύο αυτές έννοιες. Η πληροφορία δεν αποτελεί απλά ένα υποσύνολο της γνώσης. Η αναγωγή της γνώσης σε πληροφορία οδηγεί σε κατάργηση της επίγνωσης και γενικότερα της συνειδησιακής διάστασης της γνώσης και της συνακόλουθης ηθικής και πολιτικής ευθύνης που συνδέεται με την παραγωγή και τη χρήση γνώσεων (Πατέλης:2006, σ.177), καθώς οι πληροφορίες είναι απογυμνωμένες από ηθική, συνείδηση και αξίες ενώ η γνώση αποτελεί βαθιά κατανόηση του κόσμου στο σύνολο του και ερμηνεύει τις αντιθέσεις που καθορίζουν την εξέλιξη της φύσης και της κοινωνίας (Ντιντή:2011,σ.17). Επομένως η ουσία της σύγχρονης παιδαγωγικής και διδακτικής δεν μπορεί να είναι ο τρόπος επιλογής και αξιολόγησης πληροφοριών. Στόχος δεν πρέπει να είναι ο μαθητής να αφομοιώνει πληθώρα πληροφοριών (με ορατό τον κίνδυνο μιας διανοητικής αναπηρίας), αλλά να μετουσιώνει της πληροφορίες σε γνώση, να επικεντρώνει στις βασικές έννοιες και στους θεμελιώδεις νόμους επιστημονικής θεώρησης του κόσμου, συνειδητοποιώντας ταυτόχρονα τη δική του ευθύνη στη χρήση της γνώσης στην κοινωνία, δηλαδή να μάθει να σκέφτεται. Όσον αφορά το κρίσιμο αυτό ζήτημα, το οποίο απασχολεί όλους τους εμπλεκόμενους στην εκπαιδευτική διαδικασία, την ανάπτυξη της ικανότητας του μαθητή να σκέφτεται, θα αναφερθούμε αναλυτικά στο έκτο κεφάλαιο. 17

18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΕΣΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Ή ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ; 3.1 Η επικρατούσα τάση Η κυρίαρχη τάση που διαμορφώνεται διεθνώς όσον αφορά την εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, είναι αυτή που δίνει έμφαση στη χρήση της πληροφορικής ως εργαλείου υποστήριξης της διδασκαλίας και της μάθησης και όχι ως ενός αυτόνομου γνωστικού αντικειμένου. Προωθείται συστηματικά η καλλιέργεια δεξιοτήτων, η εφαρμογή και η διάχυση των ΤΠΕ ως μέσων γνώσης, έρευνας και μάθησης σε όλο το φάσμα της εκπαίδευσης, και το εγχείρημα αυτό αποδίδεται συχνά με τον όρο ολοκληρωμένη ή ολιστική προσέγγιση (Τζιμογιάννης& Θεοδώρου:2000,σ.33, Καποδίστρια:2000,σ.43, Σεντελέ:2002,σ.117, Κόμης:1997,σ.26). Αυτή η κυρίαρχη τάση για τη χρήση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, οφείλεται στην επικρατούσα αντίληψη ότι οι εν λόγω τεχνολογίες αποτελούν το απαραίτητο εργαλείο για την επίτευξη της παγκόσμιας αναπτυξιακής πορείας σε οικονομικό επίπεδο στα πλαίσια του καπιταλιστικού συστήματος παραγωγής. Έτσι καθίσταται διεθνής επιτακτική ανάγκη το εργατικό δυναμικό να είναι πλήρως εξοικειωμένο με τη χρήση τους, προκειμένου να σημειωθεί αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας με στόχο πάντα την μεγιστοποίηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου. Αυτή η παγκόσμια αναπτυξιακή πορεία διέρχεται από τους εκπαιδευτικούς θεσμούς που καλούνται να εξασφαλίσουν τις προϋποθέσεις της επιτυχίας της(κυρίδης & Δρόσος:2000,σ.13, Ντρενογιάννη:2005,σ , Κοτοπούλης:2006, σ.147). Στο χώρο της εκπαίδευσης, η διδασκαλία με τη χρήση των ΤΠΕ έρχεται να «αντικαταστήσει» την παραδοσιακή μέθοδο διδασκαλίας, τη διάλεξη, βασικό χαρακτηριστικό της οποίας ήταν η κυριαρχία της αυθεντίας του διδάσκοντος. Στη μέθοδο αυτή προσάπτεται ότι παραμελούσε συστηματικά την προσωπικότητα του μαθητή, καταργούσε τη δημιουργική εργασία και παρεμπόδιζε την ανάπτυξη του ομαδικού πνεύματος και της συνεργασίας μέσα στην τάξη. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η χρήση των ΤΠΕ αποτελεί τη λύση όλων αυτών των προβλημάτων της εκπαίδευσης. 18

19 Θεωρούν ότι οι Η/Υ παρέχουν δυνατότητες για αποτελεσματικότερη μάθηση, για ανάπτυξη της ικανότητας ανάλυσης και σύνθεσης στο επίπεδο της σκέψης και για συνεργασία μεταξύ των μαθητών. Η χρήση του Η/Υ στην εκπαίδευση θεωρείται ότι διευκολύνει το έργο του καθηγητή και κυρίως του μαθητή, καθώς ευνοεί την ερευνητική προσέγγιση της γνώσης, την αλληλεπιδραστική και συνεργατική μάθηση, συμβάλλει καθοριστικά στην υλοποίηση των διδακτικών στόχων και αναπτύσσει στους μαθητές αυξημένο κίνητρο μάθησης για το διδασκόμενο αντικείμενο. Ταυτόχρονα, η αποτελεσματική χρησιμοποίηση αυτής της τεχνολογίας φαίνεται να ισοδυναμεί με την επαγγελματική επιβίωση και επιτυχία, καθώς δίνει στους μαθητές τη δυνατότητα να αποκτήσουν μια σειρά από ικανότητες και δεξιότητες που συνθέτουν το προφίλ ενός ευέλικτου, υπεύθυνου και πολύ-λειτουργικού πολίτη και εργαζόμενου.(τζιμογιάννης Θεοδώρου:2000,σ.33, Καποδίστρια:2000,σ.45, Σεντελέ:2002,σ.120, Ντρενογιάννη: 2005,σ.148). 3.2 Η χρήση των υπολογιστών στις στρατηγικές μάθησης και μελέτης κατά τους υπέρμαχους της εισαγωγής των ΤΠΕ στην εκπαίδευση Η «κατάρτιση» του μελλοντικού πολίτη στις ΤΠΕ, που θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός συνειδητοποιημένου και αυτόνομου ανθρώπου σε ένα σύγχρονο κοινωνικό και τεχνολογικό περιβάλλον, ξεκινάει ήδη από την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Έτσι το παιδί από την πιο μικρή ηλικία εξοικειώνεται με τα πληροφορικά αντικείμενα, ώστε να γίνει ικανό να ενεργεί στα πλαίσια τους και να τα χρησιμοποιεί με σχετική άνεση. Όσον αφορά τη γραφή, η εξέλιξη έγκειται στο ότι το βάρος δεν δίνεται στο σχεδιασμό των γραμμάτων, αλλά στη σύνθεση του γραπτού λόγου και στην εκφραστική παρουσίασή του. Σ αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζεται ότι ο Η/Υ αυξάνει την απόδοση των μαθητών και διευκολύνει τις γλωσσικές και γραμματικές τους δεξιότητες. Υπάρχουν προγράμματα που ειδοποιούν τον χρήστη για τυχόν λάθη στην ακριβή χρήση των λέξεων, στη γραμματική, στη δομή, στην ορθογραφία του 19

20 κειμένου. Κάποια από αυτά μπορεί να συνδέονται και με μηχανήματα αναγνώρισης φωνής(καποδίστρια:2000,σ.45,κόμης:1997,σ.54,σεντελέ:2002,σ ). Ιδιαίτερα χρήσιμος φαίνεται να είναι ο Η/Υ στην εκμάθηση της γραφής στις περιπτώσεις δυσλεξίας. Ο επεξεργαστής κειμένου, ως εργαλείο διεκπεραίωσης των γλωσσικών εργασιών, απαλλάσσει το δυσλεκτικό μαθητή από το άγχος του γραψίματος με το χέρι και με τη βοήθεια του κειμενογράφου γράφει σωστά, καθαρά και παρουσιάζει καλογραμμένες εργασίες. Ο κειμενογράφος συνιστά ένα πολύτιμο εργαλείο μάθησης, καθώς με τη δυνατότητα που διαθέτει για αυτόματο εντοπισμό των ορθογραφικών λαθών, μειώνει την απαίτηση απομνημόνευσης, απαλλάσσει το δυσλεκτικό παιδί από το άγχος των γραμματικών κανόνων και αποποινικοποιεί ταυτόχρονα τα ορθογραφικά σφάλματα (Διαμαντόπουλος:2001,σ.23, Κόμης:1997,σ.54). Όσον αφορά τη μελέτη-ανάγνωση, υποστηρίζεται ότι ο μαθητής θα πρέπει να είναι ικανός να διαβάζει μόνο τα σημεία εκείνα που έχουν για τον ίδιο ενδιαφέρον (επιλεκτική ανάγνωση). Ο Η/Υ θεωρείται το κατάλληλο εργαλείο για την επίτευξη αυτού του στόχου, καθώς παρέχει τη δυνατότητα υπογράμμισης και δημιουργίας σχεδιαγράμματος του μαθήματος και έτσι, οι μαθητές διευκολύνονται στο να διατυπώνουν σε σύντομο χρονικό διάστημα την εννοιολογική περίληψη του υπό εξέταση θέματος (Καποδίστρια:2000,σ.45, Σεντελέ:2002,σ.117). Επίσης, με την άσκηση στη δημιουργία διαφόρων αρχείων, καλλιεργούνται οι δεξιότητες ταξινόμησης. Πρόκειται για δεξιότητες που, μαζί με άλλες γνωστικές διεργασίες, συμβάλλουν στην ανάπτυξη της διακριτικής αντιληπτικής ικανότητας, στην συστηματική διάταξη των σχέσεων μεταξύ αντικειμένων και γεγονότων, καθώς και στην αποτελεσματική κωδικοποίηση και ανάκληση τους (Διαμαντόπουλος:2001, σ.25). Γενικότερα, ο Η/Υ με το κατάλληλο εκπαιδευτικό λογισμικό, με την επαναλαμβανόμενη πρακτική εξάσκηση, διευκολύνει την απομνημόνευση, οδηγώντας έτσι στην εκμάθηση. Η επανάληψη συντελεί στην απομνημόνευση και, κατά συνέπεια, στην εμπέδωση της βασικής πληροφορίας, στην οποία βασίζεται η κατανόηση και η κριτική σκέψη. Ο Η/Υ επίσης μπορεί να υποβάλει ερωτήσεις στο μαθητή και να αξιολογεί τις απαντήσεις του. Με μία τέτοια συνεχή εξάσκηση, ο μαθητής βοηθείται στην απομνημόνευση των απαραίτητων γνώσεων, στην ικανότητα ταξινόμησης και αναγνώρισης, και τέλος, στη συμπλήρωση αδυναμιών (Σεντελέ:2002,σ.120). 20

21 Όσον αφορά την εξέλιξη των επιστημών στο χώρο της εκπαίδευσης, ο στόχος που τίθεται είναι να εντρυφήσουν οι μαθητές στην επιστημονική έρευνα: να είναι σε θέση να αξιολογούν τα ήδη υπάρχοντα ευρήματα και θεωρίες, να συγκρίνουν τα δικά τους ευρήματα με εκείνα των άλλων επιστημόνων, να σχηματίζουν υποθέσεις βασισμένοι σε στοιχεία που οι ίδιοι έχουν αντλήσει από διάφορες πηγές, να χρησιμοποιούν πειραματικές μεθόδους, να συλλέγουν στοιχεία και να καταγράφουν τις παρατηρήσεις τους, να ανακοινώνουν τα αποτελέσματα τους μέσα στην τάξη, να συστήνουν λύσεις βασισμένες στα ευρήματα τους. Πιο συγκεκριμένα, στον τομέα των φυσικών επιστημών, παρόλο που το παραδοσιακό σχολικό πρόγραμμα έχει ως στόχο οι μαθητές να γνωρίσουν τα φυσικά φαινόμενα ώστε να κατανοήσουν τους φυσικούς νόμους που τα διέπουν και να αποκτήσουν την ικανότητα να τα ερμηνεύουν, να ασκηθούν στην παρατήρηση και το πείραμα για τη μελέτη του φυσικού κόσμου, να αναπτύξουν κρίση, θετική σκέψη και φυσική διαίσθηση, το μάθημα των φυσικών επιστημών καταλήγει να είναι μια διάλεξη, στην οποία ο διδάσκοντας παρουσιάζει τις βασικές ενότητες και στη συνέχεια περιλαμβάνει την εξάσκηση των μαθητών σε προβλήματα αλγεβρικής φύσης. Οι μαθητές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη διδασκαλία των μαθημάτων, με κύριο χαρακτηριστικό την επιφανειακή κατανόηση των διαφόρων εννοιών ή νόμων των φυσικών επιστημών. Η αδυναμία αναπαράστασης αφηρημένων εννοιών και φαινομένων στη φυσική είναι εμφανής ακόμη και στους καλούς μαθητές, οι οποίοι θεωρούν ότι η φυσική είναι μία συλλογή συμβόλων και κανόνων και όχι ένα σύνολο αλληλοσυσχετιζόμενων οντοτήτων. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία, οι μαθητές εμφανίζουν αδυναμίες ανάπτυξης μηχανισμών εκτέλεσης συλλογισμών και το αποτέλεσμα είναι να δυσκολεύονται στην ερμηνεία φυσικών φαινομένων και στην επίλυση προβλημάτων. Η σύγχρονη διδασκαλία της φυσικής θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις παρανοήσεις των μαθητών, να τους κατευθύνει στην ανάπτυξη λειτουργικών αναπαραστάσεων σύμφωνων με τις επιστημονικές αντιλήψεις και τέλος να τους δραστηριοποιεί. Σε όλα τα παραπάνω είναι δυνατόν να δώσει λύση η χρήση του Η/Υ, καθώς στις μέρες μας υπάρχουν πακέτα λογισμικού τα οποία παρέχουν ένα ιδιαίτερα ισχυρό περιβάλλον προσομοίωσης πειραμάτων φυσικής. Ο μαθητής μπορεί με απλούς χειρισμούς να επιλύσει προβλήματα ή να εκτελέσει πειράματα, που είναι οργανωμένα από τον διδάσκοντα, και να δει άμεσα τα αποτελέσματα στην οθόνη (Τζιμογιάννης, Μαυρικάκη:2000, σ.22). 21

22 Η δυνατότητα πρόσβασης σε υπηρεσίες και πληροφορίες αποτελεί πλέον βασικό κοινωνικό αγαθό. Οι ΤΠΕ αναπτύσσονται δυναμικά και ανοίγουν νέους δρόμους για επικοινωνία και πληροφόρηση χωρίς γεωγραφικούς και χρονικούς περιορισμούς. Το διαδίκτυο αποτελεί έναν ιδιαίτερα προσφιλή χώρο για τους μαθητές, στον οποίο έχουν την δυνατότητα επικοινωνήσουν, να εργαστούν, να μάθουν ή να ψυχαγωγηθούν αλλά και να πληροφορηθούν. Πρόκειται για τη χρήση ενός νέου επικοινωνιακού μέσου το οποίο επιτρέπει την πρόσβαση και τη διαχείριση μεγαλύτερου όγκου πληροφοριών και εξειδικευμένων γνώσεων σε on- line βιβλιοθήκες και βάσεις δεδομένων. Το και η δημιουργία ιστοσελίδων επιτρέπουν την ταχύτατη και μακροπρόθεσμα οικονομικότερη ανταλλαγή απόψεων. Υποστηρίζεται ότι η δυνατότητα της χρονικά άμεσης επικοινωνίας που προσφέρεται στους μαθητές μέσα από την ηλεκτρονική αλληλογραφία, προκαλεί τον ενθουσιασμό τους και αποτελεί κίνητρο για να γίνουν πιο εξωστρεφείς και να συμμετέχουν ενεργά στις εκπαιδευτικές διαδικασίες, ακόμα και σε περιπτώσεις απομακρυσμένων σχολείων σε παραμεθόριες περιοχές. Η πρόσβαση σε ιστοσελίδες και σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων που έχουν δημιουργηθεί επιταχύνουν τη μετάδοση της γνώσης και την ενεργό συμμετοχή του μαθητή στην προσπάθεια αντιμετώπισης προβλημάτων(νικολοπούλου:2002,σ. 152). Φυσικά υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγηθεί το παιδί στην απομόνωση εξαιτίας της συνεχούς ενασχόλησης με το διαδίκτυο. Για αυτό προτείνεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση του και διατήρηση μιας κριτικής στάσης απέναντι στις πληροφορίες και τα δεδομένα που μπορεί να συναντήσει ο μαθητής στο διαδίκτυο (Μακρίδου:2001,σ.127, Κυρίδης, Δρόσος:2000,σ.51-52, Μαυρικάκη:2000, σ.23). Σύμφωνα με την επικρατούσα τάση, οι πολυμεσικές εφαρμογές και προσομοιώσεις που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση αποτελούν εργαλείο που βοηθά τους μαθητές να εμβαθύνουν σε ένα θέμα. Το εκπαιδευτικό λογισμικό παρέχει εξάσκηση με το χαρακτηριστικό της εξατομίκευσης, προσαρμόζεται στις ανάγκες και στο ρυθμό του κάθε μαθητή, κεντρίζει το ενδιαφέρον με τη δομή του παιγνιδιού και προσφέρει πολλές προσεγγίσεις στο ίδιο αντικείμενο. Ταυτόχρονα παρέχει άμεση ανάδραση στις ενέργειες του μαθητή και αλληλεπίδραση με τον διδάσκοντα. Η συνεχής παρακολούθηση της προόδου του μαθητή βοηθά τον ίδιο και τον δάσκαλο να εντοπίσουν τις αδυναμίες του πρώτου. Ο εντοπισμός των σημείων που έχουν κατανοηθεί εσφαλμένα διορθώνει τα λάθη και βελτιώνει τη γνώση. (Καποδίστρια:2000, σ.43, Τζιμογιάννης:2000,σ., ,Μαυρικάκη: 2000, σ.25-26). 22

23 Στην αιχμή των τεχνολογικών εξελίξεων βρίσκεται η Εικονική Πραγματικότητα (ΕΠ). Η ΕΠ μπορεί να οριστεί ως ένα υψηλής τεχνολογίας μέσο διασύνδεσης ανθρώπου /υπολογιστή, που περιλαμβάνει προσομοίωση σε πραγματικό χρόνο και αλληλεπιδράσεις μέσα από πολλαπλά αισθητηριακά κανάλια. Είναι μια νοητική κυρίως κατάσταση, με την οποία ο χρήστης εισέρχεται μερικώς ή ολικώς σε ένα τεχνητό περιβάλλον, φτιαγμένο με τη βοήθεια Η/Υ, το οποίο μπορεί να έχει μεγάλες ομοιότητες ή μεγάλες διαφορές από την πραγματικότητα. Ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να μεταχειρίζεται και να αλληλεπιδρά με αντικείμενα, να ελέγχει το χρόνο (μελετά φαινόμενα που απαιτούν στην πραγματικότητα εκατομμύρια χρόνια για να ολοκληρωθούν), δέχεται πληροφορίες που κάτω από άλλες συνθήκες δεν θα ήταν διαθέσιμες στις ανθρώπινες αισθήσεις, απεικονίζει και μεταχειρίζεται αντικείμενα που δεν έχουν φυσική μορφή, αλληλεπιδρά με χρήστες παρόντες στον εικονικό κόσμο. Η εικονική πραγματικότητα μπορεί να λειτουργήσει σαν διδακτικό εργαλείο ικανό να περιλάβει πολλές από τις παραμέτρους της εκπαιδευτικής διαδικασίας(τσολακίδης, Φωκίδης:2004, σ , Μαυρικάκη:2000, σ.27-29). Η παραδοσιακή διδασκαλία έχει σαν σκοπό να μεσολαβήσει ώστε ο μαθητής να αποκτήσει μια προκαθορισμένη αντίληψη της πραγματικότητας. Η σύγχρονη όμως παιδαγωγική σκέψη τονίζει ότι ο μαθητής καθίσταται ικανότερος να κατακτήσει, να διατηρήσει και να γενικεύσει τη νέα γνώση όταν συμμετέχει ενεργά στη δόμηση αυτής της γνώσης («κάνω και μαθαίνω»). Βασικό θεωρητικό μοντέλο αυτής της άποψης είναι ο δομητισμός. Σύμφωνα με τη θεωρία του δομητισμού, οι προσωπικές εμπειρίες, που είναι απόρροια της άμεσης εμπειρικής αλληλεπίδρασης με τον κόσμο χωρίς την παρεμβολή του συνειδητού ή τη χρήση συμβόλων, παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο για τις ενέργειες μας μέσα στην κοινωνία. Θεωρείται ότι δεν υπάρχει μία μοναδική σωστή αναπαράσταση, οι μαθητές δημιουργούν τις δικές τους αναπαραστάσεις των πληροφοριών που λαμβάνουν από το περιβάλλον, ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιείται για τη μετάδοση τους. Οι αναπαραστάσεις αυτές επηρεάζουν την επίλυση των προβλημάτων και τη δυνατότητα για τη δημιουργία άλλων αναπαραστάσεων για παρόμοιες καταστάσεις. Η μάθηση συμβαίνει μέσα σε ένα κοινωνικό πλαίσιο. Το κοινωνικό περιβάλλον είναι εκείνο που παρέχει τα εργαλεία της γνώσης, η οποία είναι κοινωνικά και προσωπικά καθορισμένη. Ένα περιβάλλον μάθησης που στηρίζεται στην εικονική πραγματικότητα είναι αποτελεσματικότερο γιατί παρουσιάζει την πολυπλοκότητα του πραγματικού κόσμου, παρέχει πολλαπλές εκδοχές της 23

24 πραγματικότητας, αποφεύγοντας την υπεραπλούστευση της διδασκαλίας, εστιάζει στη δόμηση και όχι στην αναπαραγωγή της γνώσης, περιέχει αυθεντικές δραστηριότητες για τους μαθητές. Βάζοντας το χρήστη σε ένα χωρίς περιορισμούς συνθετικό περιβάλλον, ίδιο ή διαφορετικό από την πραγματικότητα, τον αφήνει ελεύθερο να επιλέξει τη δική του διαδρομή, να εξερευνήσει ελεύθερα οτιδήποτε, όποτε και με όποιο τρόπο θέλει. Έτσι ο χρήστης αποκτά εμπειρίες πρώτου προσώπου και δημιουργεί τις δικές του αναπαραστάσεις για το συνθετικό κόσμο που τον περιβάλλει. Βασικό πρόβλημα παραμένει η καταρχήν ανάπτυξη δεξιοτήτων που ευνοούν τη συνεργασία, όπως η αίσθηση της ατομικής ευθύνης μέσα στην ομάδα, το ομαδικό πνεύμα, η ανάληψη πρωτοβουλιών και ευθυνών. Πάντως η ΕΠ δεν είναι ευρέως διαδεδομένη στην εκπαίδευση λόγω του υψηλού κόστους της που τείνει να είναι απαγορευτικό ειδικά για εφαρμογές ΕΠ πλήρους εμβάθυνσης (Τσολακίδης, Φωκίδης:2004, σ.121). Ο Η/Υ συγκεντρώνοντας το σύνολο των πλεονεκτημάτων που προσφέρουν όλα τα γνωστά εποπτικά μέσα διδασκαλίας, συμβάλει αποτελεσματικά στην πληρέστερη κατανόηση της διδασκόμενης ύλης, ενώ κατάλληλα διαδραστικά εκπαιδευτικά προγράμματα, συνδέοντας τη γνώση με το παιχνίδι, ενεργοποιούν το παιδί και του επιτρέπουν να προχωρήσει με το δικό του ρυθμό εξατομικεύοντας πλήρως τη διδασκαλία. Έτσι οι Ν.Τ μεταβάλλουν ριζικά τη διαδικασία της μάθησης, προσφέροντας παράλληλα το στοιχείο της ανακάλυψης και του ενθουσιασμού. Με τη χρήση του κατάλληλου διαδραστικού λογισμικού ο μαθητής κατακτά τη γνώση μέσα από την ουσιαστική και ενεργό συμμετοχή του. Προβαίνει σε συγκρίσεις, κάνει υποθέσεις, ελέγχει, πειραματίζεται, αξιοποιεί δεδομένα και, καθώς ενισχύεται σε κάθε σωστή απάντηση, προχωρεί με ρυθμούς φυσιολογικούς, κατακτώντας τη γνώση ενώ παράλληλα τονώνεται το αυτοσυναίσθημα του. Όλα τα παραπάνω υποστηρίζονται από τους θιασώτες της κυρίαρχης τάσης, η οποία προωθείται συστηματικά τόσο στην κοινωνία γενικά όσο και στην εκπαίδευση ειδικότερα. Στις θέσεις αυτές έχουν ασκηθεί κριτικές που θα παρουσιάσουμε αναλυτικά στο πέμπτο κεφάλαιο. 24

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΤΠΕ 4.1 Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στην προσπάθεια ενσωμάτωσης των ΤΠΕ στην καθημερινότητα της τάξης σύμφωνα με την κυρίαρχη ιδεολογία Οι περισσότεροι ερευνητές θεωρούν καθοριστικό παράγοντα για την εισαγωγή της εκπαιδευτικής τεχνολογίας τις πεποιθήσεις των εκπαιδευτικών, τόσο σε σχέση με το ρόλο τους και την αποτελεσματικότητα τους σαν επαγγελματίες και χρήστες των υπολογιστών, όσο και σε σχέση με το γενικότερο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η τεχνολογία στην εκπαίδευση (Κονιδάρη:2005,σ , Διαμαντόπουλος:2001,σ.23, Τσολακίδης:2004,σ , Μαυρικάκη:2000,σ.30). Με άλλα λόγια, οι εκπαιδευτικοί αναδεικνύονται σε σημαντικό ρυθμιστικό παράγοντα της βέλτιστης και κατάλληλης αξιοποίησης αυτού του νέου μαθησιακού εργαλείου σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, αφού αυτοί θα κληθούν να το ενσωματώσουν με αποτελεσματικό τρόπο στην εκπαιδευτική διαδικασία περιορίζοντας τα πιθανά μειονεκτήματα. Στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται με την προσπάθεια ενσωμάτωσης της νέας τεχνολογίας στην καθημερινότητα της τάξης ο ρόλος του δασκάλου αλλάζει ριζικά. Ο δάσκαλος μετατρέπεται από άτομο που διαθέτει όλες τις απαντήσεις, σε υποστηρικτή της προσπάθειας των μαθητών στην εξερεύνηση και στην οικοδόμηση των γνώσεων που αποκτούν από αυτή την εξερεύνηση. Είναι αυτός που πρέπει να αναπτύξει μια κριτική στάση και σκέψη απέναντι στη χρήση της, που από τη μια ανοίγει νέους ορίζοντες στην ίδια τη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία και από την άλλη εμπεριέχει κινδύνους, όπως αυτόν του αποπροσανατολισμού από το αντικείμενο της διδασκαλίας και της ανεξέλεγκτης ροής άχρηστων πληροφοριών (Μαυρικάκη:2000,σ.25, Τσολακίδης: 2004,σ ). Ο εκπαιδευτικός καλείται πλέον να οργανώνει το μάθημα, να δίνει εργασίες και να παρακολουθεί τη διαδικασία εκτέλεσης τους. Δεν επεμβαίνει μόλις διαπιστώσει κάποιο λάθος, αλλά περιμένει να το ανακαλύψουν οι ίδιοι οι μαθητές και, σε περίπτωση αδιεξόδου, δεν προσφέρει τη λύση, αλλά συζητά το πρόβλημα. 25

26 Αυτός ο ρόλος του εκπαιδευτικού αντιστοιχεί στην ενεργητική μάθηση μέσα από την ανακάλυψη (Διαμαντόπουλος:2001,σ.23). Σε έρευνες που διεξήχθησαν, διαφαίνεται ότι οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί είναι θετικοί στη χρησιμοποίηση των Η/Υ στην εκπαιδευτική διαδικασία και θεωρούν ότι είναι προτιμότερο τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με τους Η/Υ στο σχολείο παρά στο σπίτι, ειδικά σε πρώιμη ηλικία (Κυρίδης Δρόσος:2000,σ.17). Στην πράξη όμως, συχνά οι στάσεις και οι αντιλήψεις των καθηγητών σε σχέση με την εξουσία τους και τον έλεγχο που ασκούν στους μαθητές τους, αλλά και η άποψη τους σχετικά με το ρόλο τους στην τάξη στη νέα κατάσταση που διαμορφώνεται με την εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία, δεν είναι θετικά διακείμενες στην αλλαγή αυτή. Θεωρούν ότι οι ίδιοι τίθενται σε αμφισβήτηση, καθώς καλούνται να χρησιμοποιήσουν ένα «εργαλείο» το οποίο αντικαθιστά αυτό που «φυσιολογικά» έκαναν αυτοί μέχρι τώρα. (Κονιδάρη:2005,σ.144). Βέβαια είναι γεγονός ότι κανένα CD ROM δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ορθή παιδαγωγική σχέση που πάντοτε ήταν βαθιά ανθρώπινη και προσωπική. Μπορούν όμως οι ΤΠΕ να στηρίξουν αυτή τη σχέση, να την εμπλουτίσουν με νέα στοιχεία και να προσφέρουν στη διδακτική πράξη όλες εκείνες τις προϋποθέσεις που θα καταστήσουν τη μάθηση αυτόνομη και ανακαλυπτική. Ο δάσκαλος είναι και παραμένει αναντικατάστατη πηγή έμπνευσης, ζωντανό παράδειγμα για τους μαθητές του και καμία τεχνολογία δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό. Οι ΝΤ είναι χρήσιμα εργαλεία για την υποστήριξη της εκπαίδευσης, αλλά η χρήση τους δεν μπορεί να αποτελεί αυτοσκοπό (Μακρίδου:2001,σ.133, Διαμαντόπουλος:2001,σ.25). Τελικά, η αποδοχή και η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στη διδακτική πράξη προϋποθέτει τη διερεύνηση και αναδιαμόρφωση των γενικότερων στάσεων, πεποιθήσεων και πρακτικών των εκπαιδευτικών σχετικά με τη μαθησιακή διαδικασία και το ρόλο τους σε αυτήν (Κονιδάρη:2005,σ.153). 4.2 Αποτελέσματα ερευνών όσον αφορά τη στάση των εκπαιδευτικών σχετικά με τις ΤΠΕ Στις μέρες μας δαπανώνται τεράστια ποσά για τον εξοπλισμό των σχολείων και ειδικά των εργαστηρίων με τα πιο σύγχρονα μηχανήματα με στόχο την 26

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση

Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ στην Ελληνική Εκπαίδευση Τα σημαντικότερα ζητήματα Γιώργος Κομίνης 2010 Ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαίδευση σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα σημαίνει. 1) Ανάπτυξη δεξιοτήτων σε εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εκπαιδευτικά υπερμεσικά περιβάλλοντα Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές Θεωρίες Μάθησης & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις Η σκέψη αναπτύσσεται (προϊόν οικοδόμησης και αναδόμησης γνώσεων) στα πλαίσια συνεργατικών δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων

Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη. Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Εκπαίδευση και ΤΠΕ: από την ιδέα στην πράξη Δρ. Ι. Καραβασίλης Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων Κέρκυρα 2014 Εξέλιξη των ΤΠΕ Η ραγδαία εξέλιξη των ΤΠΕ που χαρακτηρίζει την εποχή μας καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες

Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ. Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Παιδαγωγικό Υπόβαθρο ΤΠΕ Κυρίαρχες παιδαγωγικές θεωρίες Θεωρίες μάθησης για τις ΤΠΕ Συμπεριφορισμός (behaviorism) Γνωστικές Γνωστικής Ψυχολογίας (cognitive psychology) Εποικοδομητισμός (constructivism)

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 06: Σκοποί και Στόχοι της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση

Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην Εκπαίδευση Η Ε.Ε και οι πολιτικές εκπ/κών χρήσεων των ΤΠΕ Αρχή στις αρχές δεκαετίας του1990 Σύνοδος της Λισσαβόνας (2000) θέτει ως ορόσημο το 2010 για

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Προσομοίωσης

Εφαρμογές Προσομοίωσης Εφαρμογές Προσομοίωσης H προσομοίωση (simulation) ως τεχνική μίμησης της συμπεριφοράς ενός συστήματος από ένα άλλο σύστημα, καταλαμβάνει περίοπτη θέση στα πλαίσια των εκπαιδευτικών εφαρμογών των ΤΠΕ. Μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή Το λογισμικό της εννοιολογικής χαρτογράυησης Inspiration Η τεχνική της εννοιολογικής χαρτογράφησης αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Joseph D. Novak, στο πανεπιστήμιο του Cornell. Βασίστηκε στις θεωρίες του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΙΑΣΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εργαλεία κατασκευής γνώσης Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη 27/5/2013 ΚΣΕ ΠΕ19 20 ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΚΟΤΙΝΗ, ΣΟΦΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ

Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη 27/5/2013 ΚΣΕ ΠΕ19 20 ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΚΟΤΙΝΗ, ΣΟΦΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της κοινωνίας της Γνώσης. Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για την περίοδο 2007 2013 και για το 2020. Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη Ευρωπαϊκές Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στη Διδακτική των γλωσσών - Πολύγλωσσα ψηφιακά περιβάλλοντα γλωσσικής διδασκαλίας

ΤΠΕ στη Διδακτική των γλωσσών - Πολύγλωσσα ψηφιακά περιβάλλοντα γλωσσικής διδασκαλίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΠΕ στη Διδακτική των γλωσσών - Πολύγλωσσα ψηφιακά περιβάλλοντα γλωσσικής διδασκαλίας Ενότητα 1: Γενική Εισαγωγή στο μάθημα Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη

H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη H Συμβολή της Υπολογιστικής Σκέψης στην Προετοιμασία του Αυριανού Πολίτη Κοτίνη Ι., Τζελέπη Σ. Σχ. Σύμβουλοι Κ. Μακεδονίας στην οικονομία, στη τέχνη, στην επιστήμη, στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Κατευθυντήριες γραμμές σχεδίασης μαθησιακών δραστηριοτήτων Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 002.1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Για Εκπαιδευτικούς

ΕΠΛ 002.1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Για Εκπαιδευτικούς ΕΠΛ 002.1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Για Εκπαιδευτικούς Στόχοι 1 Να εξετάσουμε γιατί η Πληροφορική είναι χρήσιμη στη διδασκαλία. Να μάθουμε πώς χρησιμοποιείται η Πληροφορική στην προδημοτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου

αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου αξιοποίηση της αξιολόγησης για τη βελτίωση της μάθησης αξιολόγηση με στόχο την προώθηση των ευρύτερων σκοπών του σχολείου ΔΗΜΗΤΡΗΣ Κ. ΜΠΟΤΣΑΚΗΣ, PhD Σχολικός Σύμβουλος Φ.Ε. / ΠΔΕ Βορείου Αιγαίου Αξιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Φυσικές Επιστήμες Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ «Το νέο βιβλίο είναι χειρότερο από το παλιό όχι επειδή διαφέρει ως προς το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Η Διδακτική στα πλαίσια της παραδοσιακής Παιδαγωγικής Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΚΑΡΠΑΤΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 5: Εποικοδομητισμός Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΕΪΚΑΚΗ Επιβλέπων καθηγητής: Αντωνιάδης Νικόλαος ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εκπαίδευση από απόσταση Η τηλεμάθηση Ιδρυματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Οι συγκοινωνίες» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ι «Η Θεωρητική έννοια της Μεθόδου Project» Αγγελική ρίβα ΠΕ 06 1590 1765 η Μέθοδος Project σε σχολές Αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη 1765 1880 συνήθης µέθοδος διδασκαλίας - διάδοσή της στην

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση των μαθητών

Η αξιολόγηση των μαθητών Η αξιολόγηση των μαθητών Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί με τη χρήση του Cabri Geometry II.

Το σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί με τη χρήση του Cabri Geometry II. 9.2.3 Σενάριο 6. Συμμεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωμετρία Β Λυκείου. Συμμεταβολή μεγεθών. Εμβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστημα συντεταγμένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3

Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 Ενότητες Γ3.1 - Γ3.2 - Γ3.3 3.1 Τo διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών 3.2 Αξιοποίηση- αξιολόγηση ιστοσελίδων, ιστοχώρων και πυλών 3.3 Σχεδίαση μαθημάτων με τη χρήση του διαδικτύου To Διαδίκτυο ως πηγή πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΕΛΕΝΗ ΑΜ:453 ΕΞ.: Ζ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΔΡ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΩΛΗΣ ΚΟΛΟΜΒΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα