Το μέσο είναι ο άνθρωπος Η τέχνη της προφορικής λογοτεχνίας και αφήγησης.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το μέσο είναι ο άνθρωπος Η τέχνη της προφορικής λογοτεχνίας και αφήγησης."

Transcript

1 Το μέσο είναι ο άνθρωπος Η τέχνη της προφορικής λογοτεχνίας και αφήγησης. Στέλιος Πελασγός Δρ. Ιστορητής Καλημέρα πρύμα πλώρα και στα παληκάρια όλα, Αρχή του παραμυθιού καλημέρα της αφεντιάς σας. Μια φορά κι έναν καιρό ήταν Δυστυχώς όμως δεν μπορώ έτσι να ξεκινήσω να μιλώ. Οι ομιλίες σε επιστημονικές συναντήσεις και συνέδρια παρόλο που ακούγονται και δεν διαβάζονται, δεν είναι ομιλίες. Είναι δημόσιες αναγνώσεις ενός γραπτού κειμένου το οποίο στην συνέχεια οι συμμετέχοντες μπορούν να διαβάσουν και στα πρακτικά. Δεν είναι λοιπόν ομιλίες αλλά «φωναχτά κείμενα». Και ίσως, δεν θα μπορούσαν να είναι και διαφορετικά τα πράγματα, αφού η σκέψη που εκφράζουν είναι αναλυτική και επιστημονική, σκέψη που καλλιεργήθηκε κυρίως από τους πολιτισμούς της γραφής. Την τελευταία δεκαετία βέβαια, πολλές ανακοινώσεις δεν είναι μόνο «φωναχτά κείμενα» αλλά ένα υβρίδιο που προέκυψε από την βίαιη ένωση γραπτής και ηλεκτρονικής έκφρασης (χωρίς να προηγηθεί ειδύλλιο, προξενιό ή έστω γνωριμία, και χωρίς να έχει επισημοποιήσει την σχέση τους κανένας γάμος). Έτσι, «όπως κάνουν όλοι οι συνάδελφοι με πείρα» που έλεγε και ο ραψωδός Σαββόπουλος, η απαγγελία των κειμένων συνοδεύεται από εικόνες, σχεδιαγράμματα, και τεράστια προβαλλόμενα γραπτά κείμενα. Το υβρίδιο αυτό συνεχίζει να υπηρετεί άριστα την αναλυτική, επιστημονική σκέψη, κάτι που δεν θα μπορούσε να κάνει ένας παραμυθάς που ακολουθεί τους κανόνες της τέχνης και του προφορικού πολιτισμού του. Βεβαίως η σκέψη του προφορικού λογοτέχνη θα ήταν κατανοητή από τους (λειτουργικά ή κυριολεκτικά) «αγράμματους» και τα παιδιά, και θα ήταν ακατανόητη από τους «εγγράμματους». Αντίθετα, η γραπτή ή υβριδική ηλεκτρονικογραπτή σκέψη θα γίνονταν κατανοητή από όσους έχουν διαμορφωθεί από τα επίσημα εκπαιδευτικά συστήματα του «ανεπτυγμένου κόσμου». Αυτοί οι δυόμισι τρόποι έκφρασης δεν είναι απλά διαφορετικοί τρόποι έκφρασης αλλά εκφράζουν διαφορετικούς τρόπους σκέψης και αντίληψης του κόσμου. Σε άλλο κόσμο κατοικούσαν οι περισσότεροι από τους παππούδες μας, σε άλλο κόσμο κατοικούσαν οι πατεράδες μας και σε άλλο κόσμο κατοικούν τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα. Οι τρεις αυτοί διαφορετικοί κόσμοι - της προφορικότητας, της γραφής και της ηλεκτρονικής επικοινωνίας- συνυπάρχουν και σήμερα αλλά όχι αρμονικά και ισότιμα. Ο πιο νέος και ισχυρός (ο ηλεκτρονικός) εξουσιάζει και αλλοιώνει τον πατέρα του (τον γραπτό) ο οποίος με την σειρά του εξακολουθεί να [1]

2 υποτάσσει και να αλλοιώνει τον παππού του (τον προφορικό). Το παράδειγμα που μας προσφέρει η παρούσα περίσταση είναι χαρακτηριστικό. Πολλές εισηγήσεις σε μια επιστημονική ημερίδα παρουσιάζονται σε μια μορφή γραπτού λόγου αλλοιωμένη από τις δυνατότητες που παρέχουν οι υπολογιστές, ενώ ο προφορικός λόγος δεν επηρεάζει καθόλου την παρουσίαση αλλά καλείται απλά να μετατρέψει το γραπτό σημείο σε ήχο. Η γραπτές λέξεις αντίθετα από τις προφορικές είναι αυτάρκεις και αυτόνομες και δεν χρειάζονται σημασιολογική επιβεβαίωση ή συμπλήρωση από άλλους εκφραστικούς τρόπους. Ασφαλώς στην περίπτωση των επιστημονικών ανακοινώσεων η αλλοίωση μπορεί και να είναι δημιουργική. Παράδειγμα καταστροφικής αλλοίωσης προσφέρει συχνά η επιρροή της τηλεόρασης στην γραφή (π.χ. των εφημερίδων ή των περιοδικών) και στην προφορικότητα (π.χ. στην προφορική επικοινωνία των τηλεορασοπαθών 1 ). Στις σχέσεις υποταγής όμως, δεν χάνει μόνο ο κυριαρχούμενος αλλά χάνει και ο κυρίαρχος. Εφόσον η σκέψη και οι προφητείες του Mc. Luhan επιβεβαιώθηκαν, εφόσον «το μέσο είναι το μήνυμα», ο κυρίαρχος χάνει τον απίστευτο πλούτο των προφορικών πολιτισμών και της μυθικής σκέψης, όπως χάνει και την ευκαιρία να αποθησαυρίσει προς όφελος του, το ανεξάντλητο «βιβλίο της άμμου». Και βέβαια το επικίνδυνο είναι πως η απώλεια αυτή, και η αναπηρία που συνεπάγεται, δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή. Εάν κανείς δεν κατέχεται από σοβαρό σύμπλεγμα μειονεξίας δεν αναλώνεται στο να θρηνεί και να νοσταλγεί όσα χάνονται, οικτίροντας το μίζερο παρόν. Η σημερινή εποχή προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να εκμεταλλευτούμε τον πλούτο και τις δυνατότητες και των τριών τρόπων έκφρασης και σκέψης, χρησιμοποιώντας τους με γνώση και διάκριση και δημιουργώντας νέους συνδιασμούς που θα σέβονται την ιδιαιτερότητα και την αυτονομία του καθενός μέσου και θα ανοίγουν αφάνταστα τους πνευματικούς μας ορίζοντες. 2 Θα πρέπει όμως να γνωρίζουμε τι είναι ικανός να εννοήσει και να εκφράσει ο κάθε διαφορετικός τρόπος έκφρασης. Θα πρέπει να γνωρίζουμε τι κερδίζουμε και τι χάνουμε υιοθετώντας τον. Θα πρέπει να γνωρίζουμε εαν το μέσο μας επιτρέπει να δημιουργήσουμε με το κοινό μας μια σχέση ισότητας (αμφίδρομη) ή μας επιβάλει μια σχέση κυριαρχίας (μονόδρομη). Και τέλος σε ποιες περιπτώσεις οι υλικές συνθήκες χρήσης του καταργούν τις δυνατότητες του μέσου. Αμφίδρομη και ισότιμη μπορεί να είναι μια σχέση όχι μόνο επειδή το μέσο επικοινωνίας την επιτρέπει αλλά κυρίως όταν το κοινό -δέκτης έχει, όχι απλά την 1 Μια από τις δημιουργικές δυνατότητες του προφορικού δημιουργού είναι η δημιουργία νεολογισμών. Ένας από τους μεγάλους δασκάλους μου, ο κύριος Καραγκιόζης Καραγκιοζόπουλος θα μπορούσε να ορίσει τον «τηλεορασοπαθή» ως το άτομο που έχει υποστεί μόνιμες εγκεφαλικές και σωματικές βλάβες από την παρακολούθηση τηλεόρασης. Για τις σωματικές βλάβες η δημιουργικότητα της προφορικής αγγλικής έφτιαξε τον λαϊκό όρο couch potato. Για τις εγκεφαλικές βλάβες ακόμα δεν έχει ακουστεί κάτι καλό, από όσο ξέρω. 2 Σκεφτείτε το παράδειγμα της λογοτεχνίας επιστημονικής φαντασίας όπου συγγραφείς όπως οι Ούρσουλα λε Γκεν στηρίχτηκαν στην ανθρωπολογία και την μελέτη των προφορικών πολιτισμών για να περιγράψουν το μέλλον. [2]

3 δυνατότητα, αλλά την παιδεία για να μετατραπεί σε αφηγητή πομπό. Έτσι, ακόμα και τον προφορικό λόγο, δεν μπορεί κανείς να τον χρησιμοποιήσει ενεργητικά και ισότιμα, εάν δεν έχει την κατάλληλη παιδεία από την μαθητεία του σε ένα ζωντανό προφορικό πολιτισμό και μια προφορική παράδοση. Αγνοώντας την εκπαίδευση στην προφορικότητα μέσα στα οργανωμένα εκπαιδευτικά συστήματα, οι σύγχρονες κοινωνίες παράγουν πολίτες «αγράμματους» προφορικά, γραπτά και ηλεκτρονικά, ικανούς απλά να αντιδρούν στα ερεθίσματα που παρέχει κάθε μέσο και όχι να δρουν και να δημιουργούν. Σήμερα που η οικογένεια και η κοινότητα δεν είναι πια φορείς μιας ζωντανής προφορικής παράδοσης, η εκμάθηση και καλλιέργεια της προφορικής επικοινωνίας και δημιουργίας ανατίθεται αναγκαστικά στο σχολείο. Όμως η προσκόλληση του στην γραπτή και εν μέρει στην ηλεκτρονική επικοινωνία το εμποδίζουν να αναλάβει αυτήν την ευθύνη. Γραπτή ή ηλεκτρονική εκπαίδευση χωρίς την προϋπόθεση της προφορικής εκπαίδευσης δεν μπορεί να υπάρξει. Και τον τρόπο αυτής της εκπαίδευσης στην προφορικότητα τον διδάσκουν οι προφορικοί πολιτισμού μέσα από την τέχνη της προφορικής αφήγησης της λαϊκής λογοτεχνίας τους. Τιτάνια μάχη στην ζούγκλα του Κογκό Ο παραμυθάς ενάντια στην τηλεόραση Προσπαθώντας λοιπόν να συμβιβάσω τα ασυμβίβαστα και να επωφεληθώ από τις δυνατότητες και της προφορικότητας και της γραφής, θα συνδιάσω σε αυτήν την ανακοίνωση, αυτούς τους δύο τρόπους σκέψης και έκφρασης. Όταν κρατώ το κηρύκειο του προφορικού λογοτέχνη, του παραμυθά, θα είμαι παρατακτικός, συσσωρευτικός, περιστασιολογικός, αγωνιστικός -υπερβολικός, κοντά στον κόσμο της ανθρώπινης ζωής, επαναληπτικός- λογοτυπικός και θα επιδιώκω μια μεθεκτική σχέση με το υλικό και το ακροατήριο μου, υπακούωντας στην ψυχοδυναμική της προφορικότητας 3. Αντίθετα όταν θα κρατώ το στυλό του επιστήμονα θα μπορώ να είμαι αναλυτικός, αφηρημένος και αντικειμενικός. Αυτό μου το επιτρέπει η διπλή μου ιδιότητα του καλιτέχνη- ιστορητή αλλά και του επιστήμονα παιδαγωγού, και η διπλή μου παιδεία, η μαθητεία κοντά σε μεγάλους Έλληνες λαϊκούς λογοτέχνες με πρώτη την γιαγιά μου, και σε ευρωπαίους σύγχρονους ιστορητές, αλλά και η επιστημονική σπουδή μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα της Ελλάδας και της Ευρώπης. Μια ιστορία που αγαπώ μιλά για την συνάντηση του κόσμου της προφορικότητας με τον κόσμο της οθόνης. Ίσως να μας βοηθήσει να καταλάβουμε ένα από τα στοιχεία που χάνονται περνώντας από τον ένα τρόπο έκφρασης στον άλλον: 3 Ong Walter, Προφορικότητα και Εγγραματοσύνη. Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης (1982)1997, σ [3]

4 4 Στην ζούγκλα του Κογκό, στην καρδιά της Μαύρης Αφρικής, ο μόνος τρόπος επικοινωνίας είναι ο μεγάλος ποταμός. Τα ποταμόπλοια του Κογκό μεταφέρουν από τα χωριά κυνήγι, δέρματα, καρπούς, και από τις πόλεις βασικά αγαθά όπως αλάτι, σπίρτα, σκοινιά, εργαλεία κ.λ.π. Μαζί ακολουθεί και ο «πολιτισμός» που σιγά σιγά εξαπλώνεται στο τροπικό δάσος για να το εκμεταλλευτεί- ξεζουμίσει. Σε ένα από τα χωριά, έφτασε κάποτε και ο ηλεκτρισμός και μαζί του και η τηλεόραση. Μπήκε στο καφενείο να πούμε του χωριού και όλοι παρακολουθούσαν μαγεμένοι. Τα λόγια όμως πετούν και ταξιδεύουν πιο γρήγορα κι από το ποταμόπλοιο. Το μάθαν τα παραπάνω χωριά και ζήλεψαν. Περίμεναν με ανυπομονησία να φτάσει και σε αυτούς ο ηλεκτρισμός. Δεν είχαν λεφτά να ταξιδέψουν να δουν το θαύμα. Οι πολιτισμοί αυτοί είναι πλούσιοι και αυτάρκεις όσο βρίσκονται στην δική τους κοινωνία και το φυσικό τους περιβάλλον και μετατρέπονται σε άθλιους φτωχούς μόλις απομακρυνθούν από αυτό και μπουν στο σύστημα των χρημάτων. Ένα από αυτά τα χωριά αποφάσισε να στείλει τον παραμυθά του να δει την τηλεόραση. Έδωσαν όλοι και κατάφεραν να του αγοράσουν ένα εισιτήριο για το χωριό με την τηλεόραση. Ο παραμυθάς πήγε, είδε και γύρισε ενθουσιασμένος. Ενθουσιάστηκαν και οι χωριανοί. Ο παραμυθάς τους διηγήθηκε ένα σωρό ιστορίες που είδε στην τηλεόραση. Τον στέλναν λοιπόν τακτικά και έπειτα κάθονταν και τον άκουγαν να μιλά μέρες ολόκληρες για τις ιστορίες που είχε παρακολουθήσει. Πέρασε καιρός και έφτασε μια μέρα και η τηλεόραση στο χωριό. Ήρθε ένας από την πόλη και την έβαλε στην πλατεία του χωριού και έκοβε εισητήρια. Τρέξαν οι χωριανοί και δώσαν διάφορα για να παρακολουθήσουν. Στην αρχή σιωπή και θαυμασμός. Μετά ενθουσιασμός. Δεν κράτησε για πολύ. Γρήγορα όλοι βαρέθηκαν και έφυγαν. Δεν ξανάρθε ξανά κανείς να δει τηλεόραση. Στο τέλος ο τηλεορασάρχης δεν ζητούσε τίποτα για την παρακολούθηση για να πιάσει πελάτες. Τίποτα! Τζίφος! Ρωτούσε και ο ανθρωπάκος να καταλάβει γιατί δεν πήγε καλά η μπίζνα του. - Τι έγινε; Γιατί δεν σας αρέσει η τηλεόραση; - Δεν είναι καλή. - Μα γιατί; Εσείς πληρώνατε το εισιτήριο να πάει να την δει ο παραμυθάς σας και να σας τα πει. - Ο παραμυθάς τα λεγε πιο καλά. Δεν τα λέει έτσι η τηλεόραση. Δεν καταλάβαινε ο άνθρωπος πως μπορεί να προτιμούσαν τον παραμυθά από την τηλεόραση. - Μα αυτή είναι η κανονική τηλεόραση. Όχι όπως σας τα λέει ο παραμυθάς σας. 4 Θυμηθείτε πως αυτό που διαβάζεται είναι η γραπτή μορφή μιας προφορικής ιστορίας όχι η μεταγραφή της. Η προφορική μορφή της που αφηγήθηκα στην διημερίδα δεν είχε σχέση με την μορφή που διαβάζετε, αφού υπήρχαν και άλλα εκφραστικά μέσα για να μεταδοθεί το νόημα της ιστορίας (φωνή, ρυθμός, χειρονομία κ.λ.π.) [4]

5 Τέλος βρήκε μια σοφή γριά και του το εξήγησε: - Γιατί; Γιατί προτιμάτε τον παραμυθά από την τηλεόραση. - Γιατί η τηλεόραση τα λέει για όλους. Για όλους ίδια. Ο παραμυθάς όμως τα λέει για μας. Μας ξέρει και τα λέει για μας. Αν η Κογκολέζα γιαγιά είχε σπουδάσει εξελικτική ψυχολογία μέσα σε έναν πολιτισμό της γραφής θα μιλούσε για την διαπροσωπική νοημοσύνη του παραμυθά 5. Ο παραμυθάς τους ήταν ένα μέλος της κοινότητας που γνώριζε καλά τις επιθυμίες, τους φόβους, τις αγωνίες της ομάδας και καθενός ξεχωριστά. Με την αφήγηση του, τους ένωνε σε μια «αφηγηματική κοινότητα» 6 και μπορούσε να προσαρμόσει το περιεχόμενο και τον τρόπο της αφήγησης στις ανάγκες της. Η αφήγηση του προσαρμόζονταν στο περίφημο context, σε αυτόν τον τόσο χρήσιμο και τόσο δύσκολα μεταφράσιμο όρο, στο υλικό ή κοινωνικο- πολιτιστικό πλαίσιο 7. Η γραφή αλλά και η ηλεκτρονική επικοινωνία είναι γλώσσες αποκομμένες από το πλαίσιο εκφοράς τους (context- free). Αυτό το χαρακτηριστικό τους παρέχει βέβαια την δυνατότητα να απευθυνθούν σε μεγάλες ομάδες, να υπερνικήσουν τον τόπο, τον χρόνο, τις αποστάσεις και κάθε είδους φυσικούς περιορισμούς. Αυτή η ελευθερία είναι όμως και το βασικό μειονέκτημα τους. Οι περιορισμοί είναι που συγκροτούν το υλικό πλαίσιο της επικοινωνίας και η υποταγή σε αυτούς επιτρέπει την επικοινωνία να γίνεται από μαζική και απρόσωπη, επικοινωνία προσωπική. Να λοιπόν οι πρώτες απώλειες από την μετακίνηση μας από την προφορικότητα στην γραπτή ή την ηλεκτρονική επικοινωνία. Ατροφεί η διαπροσωπική και συνεπώς και η ενδοπροσωπική νοημοσύνη (αφού αυτά τα δύο διακριτά είδη προσωπικής νοημοσύνης είναι άμεσα συνδεδεμένα μεταξύ τους) 8. Παράλληλα χάνεται η ικανότητα προσαρμογής του υλικού. Στην γραφή και στην οθόνη πάντα υπάρχει η έννοια του πρωτότυπου και του αυθεντικού. Η μορφή είναι σταθερή και ανεπηρέαστη. Αντίθετα στην προφορική λογοτεχνία και γενικά στην προφορική επικοινωνία δεν υπάρχει η έννοια του πρωτότυπου, αλλά αμέτρητες παραλλαγές που προέκυψαν από την αέναη διαδικασία προσαρμογής στους εκάστοτε ακροατές και το πλαίσιο της ύπαρξης τους. Στην παιδαγωγική θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για την απώλεια της δυνατότητας εξατομικευμένης μάθησης. Όσα δεν χωρά η οθόνη 5 Howard Gardner, Frames of mind. The theory of multiple intelligence, W. Heinemann,1984 σ.43 6 Linda Degh, Narratives in society: A performer centered study in narration, Academia Scientiarum Fennica,1995, p.34 7 Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης, Η εθνογραφική προσέγγιση του παραμυθιού, στα πρακτικά του συνεδρίου Από το παραμύθι στα κόμικς, Ε. Αυδίκος (επιμ), Οδυσσέας, 1996, σ Howard Gardner, Intelligence reframed. Multiple intelligences for the 21 st century, Basic Books, 1999, p [5]

6 Ξανά στην περιστασιολογική σκέψη και γλώσσα του παραμυθά θα σας διηγηθώ ένα περιστατικό της ζωής μου: Τα παιδιά μου πηγαίνουν στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου. Το σχολείο τους βρίσκεται στο χωριό που είναι από κάτω από την ρεματιά όπου μένουμε στο Πήλιο. Είμαστε πολύ τυχεροί γιατί εξακολουθεί να είναι ένα σχολείο κοινότητας, δηλαδή η εξαιρετική δασκάλα του γιου μου είχε στο παρελθόν διδάξει τους γονείς των σημερινών μαθητών της. Όμως για την 28 η Οκτωβρίου και για το Πάσχα όλες οι τάξεις είδαν DVD. Σας αφήνω να φανταστείτε τι ιδέα σχημάτισαν τα παιδιά για την θρησκεία και την πατρίδα του, τα δύο βασικά χαρακτηριστικά της ταυτότητας τους. Τα Πάθη όπως καταλαβαίνετε ήταν υπερτονισμένα καθώς προσφέρουν περισσότερες δυνατότητες για την τηλεοπτική γλώσσα και η Ανάσταση απλά ένα Γκραν Φινάλε. Ίδια παραμόρφωση και για το έπος της Αλβανίας, χιόνια, κανόνια και πανηγυρισμοί για τις νίκες. Ο γιός μου, μαθητής της Β Δημοτικού, δεν κατάλαβε πού έγιναν όλα αυτά (σε σχέση με τον τόπο που ζούμε). Δεν κατάλαβε γιατί ήταν ήρωες οι Έλληνες (- Γιατί νίκησαν, μπαμπά). Τι να πει η οθόνη για αυτά; Πώς να μιλήσει για τον θρίαμβο του αδύνατου απέναντι στον δυνατό; Πώς να μιλήσει για την έννοια της Θυσίας; Για την άρνηση να υποχωρήσεις μπροστά στους σταυρωτές και στους εχθρούς σου; Για την αποδοχή του καθήκοντος, όταν δεν είναι δυνατόν «να απέλθει από εσένα το πικρό ποτήρι»; Ούτε η γραφή ούτε η οθόνη μπορούν να μιλήσουν σε ένα παιδί πειστικά για αυτά. Μόνο ένας αφηγητής ή ένας δάσκαλος που τα πιστεύει μπορεί να κάνει κατανοητές αυτές τις έννοιες. Ούτε με τον αναλυτικό τρόπο σκέψης της γραφής ούτε με τον ασύνδετο λόγο της οθόνης μπορούν να κατανοηθούν τα μεγάλα ιδανικά του ανθρώπινου πολιτισμού. Με τον αφηγηματικό τρόπο σκέψης μπορούν να γίνουν κατανοητά ακόμα και από ανθρώπους με νοητική υστέρηση. Ο μεγάλος νευρολόγος και εξαίρετος συγγραφέας Ολιβερ Σακς, ένας φωτεινό παράδειγμα διανοητή, διηγείται μια «κλινική» ιστορία: - ξανά λοιπόν στον τρόπο του παραμυθά- Είναι η αληθινή ιστορία της Ρεβέκκας, μιας νέας κοπέλας η οποία είχε δυσπλασίες σωματικές και νοητική υστέρηση αλλά ποιητική ικανότητα αντίληψης. Η Ρεβέκκα «άθικτη και ολοκληρωμένη σαν αφηγηματικό ον, στις καταστάσεις στις οποίες μπορούσε να οργανώσει τον εαυτό της με έναν αφηγηματικό τρόπο». Γι αυτό και «τα μικρά παιδιά μπορούν να καταλάβουν πολύ περίπλοκα ζητήματα όταν αυτά παρουσιάζονται σαν ιστορίες» 9. 9 Σακς Ολιβερ, Ο άνθρωπος που μπέρδεψε την γυναίκα του με ένα καπέλο, Καστανιώτη,1990 (1985), σ.223 [6]

7 Η ιστορία αυτή θα μπορούσε να μεταφερθεί αυτούσια στον χώρο της μουσικής. Ότι είναι να προσπαθείς να εξηγήσεις το έπος του 40 με μια ταινία, είναι και να προσπαθήσεις να κάνεις κατανοητή την μουσική με ένα βιντεοκλίπ. Ένας ράπερ που λεγόταν Όμηρος Κινούμενοι αναγκαστικά στον σύγχρονο κόσμο ανάμεσα στους τρεις διαφορετικούς τρόπους έκφρασης θα πρέπει να σεβόμαστε τα όρια και τις δυνατότητες τους. Στην συνειδητοποίηση των ορίων αυτών μπορεί να βοηθήσει το σύγχρονο καλλιτεχνικό κίνημα της αναβίωσης της τέχνης της προφορικής λογοτεχνίας και αφήγησης. Το κίνημα αυτό ξεκίνησε στην Ευρώπη και την Β. Αμερική κυρίως την δεκαετία του 80, και στην Ελλάδα από την αρχή της δεκαετίας του 90 από τον γράφοντα, ο οποίος μετέφερε την γαλλική εμπειρία και στηρίχθηκε στην ελληνική προφορική παράδοση 10. Οι σύγχρονοι παραμυθάδες, οι ιστορητές, αποτελούν μια ζωντανή υπόμνηση της ιδιαιτερότητας της προφορικής λογοτεχνίας. Παρόλο που είναι η πρωταρχική μορφή λογοτεχνίας, το νόημα δεν αποδίδεται αποκλειστικά από τις λέξεις αλλά και από τα παραγλωσσικά και εξωγλωσσικά χαρακτηριστικά που τις συνοδεύουν. Στα παραγλωσσικά χαρακτηριστικά ανήκει ο ρυθμός και η ένταση της φωνής, το ύψος και το χρώμα της, οι σιωπές, οι παύσεις, ακόμα και η μελωδία των ποιητικών μερών της αφήγησης που τραγουδιόνται. Στα εξωγλωσσικά ανήκει η σωματική έκφραση (στάση του σώματος, χειρονομία, γκριμάτσα) που συνοδεύουν ή υποκαθιστούν τις λέξεις καθώς και η οργανική μουσική που παίζεται από τον ίδιο τον αφηγητή- ραψωδό ή μουσικούς που τον συνοδεύουν. Κάθε μεταφορά ενός έργου της προφορικής λογοτεχνίας στην γραφή παραλείπει αναγκαστικά αυτά τα χαρακτηριστικά και έτσι περιορίζει και αλλοιώνει το νόημα του. Παρόμοια αλλοίωση συμβαίνει και κατά την καταγραφή του με οπτικοακουστικά μέσα. Παρόλο που τα χαρακτηριστικά του ήχου και της δραματικής έκφρασης διασώζονται, η αλλοίωση είναι σημαντική, αφού η αφήγηση μετατρέπεται σε θέαμα καθώς ξεκόβεται από την αφηγηματική κοινότητα. Το αφήγημα δημιουργείται κάθε φορά από την σύμπραξη του αφηγητή με το κοινό του, το οποίο είναι πάντα συνδημιουργός και όχι παθητικός θεατής. Αυτή η αμφίδρομη δημιουργική διαδικασία ακυρώνεται από την οπτικοακουστική ηλεκτρονική παρουσίαση του παραμυθιού, του θρύλου, του έπους. Συνεπώς κάθε μεταφορά ενός καλλιτεχνικού έργου από το ένα μέσο σε άλλο πρέπει να γίνεται με διάκριση και βαθιά γνώση της ιδιομορφίας του έργου και των εκφραστικών δυνατοτήτων του μέσου. Ενώ ένα μουσικό κομμάτι θα αλλοιώνονταν από την μετατροπή του σε βιντεοκλίπ, δεν θα συνέβαινε το ίδιο με την μετατροπή 10 Κουλουμπη Παπαπετροπούλου Κούλα, Η αναβίωση της τέχνης του αφηγητή παραμυθά στην εποχή μας, στο Β.Δ.Αναγνωστόπουλος και Κ.Λιάπης (επιμ.), Λαϊκό παραμύθι και παραμυθάδες στην Ελλάδα, Καστανιώτη, 1995 και Κουλουμπη Κούλα (επιμ.) Η τέχνη της αφήγησης., Πατάκης 1997 και Παπαλιού Ντορίνα (επιμ), Άκου μια ιστορία. Ακρίτας 1996 [7]

8 ενός έργου της προφορικής λογοτεχνίας σε μουσική αφήγηση. Σε όλες τις προφορικές παραδόσεις υπήρχαν και υπάρχουν μορφές λαϊκής λογοτεχνίας που συνδέονται με την φωνητική ή/ και με την οργανική μουσική. Έτσι εάν η Ιλιάδα παρουσιαστεί με οπτικοακουστικά μέσα αλλοιώνεται αισθητικά και νοηματικά, αλλά δεν θα συμβαίνει το ίδιο αν παρουσιαστεί σαν μια αφήγηση ραπ σε μια ενεργή αφηγηματική κοινότητα. Άλλωστε η μουσική ραπ είναι η μόνη σύγχρονη μορφή προφορικής αφήγησης που έχει καταφέρει να πάρει την διάσταση ενός φαινομένου της μαζικής κουλτούρας 11. Αλλού τα χάσαμε κι αλλού τα ψάχνουμε Τελικά ποια θα πρέπει να είναι η εκπαίδευση στα μέσα στο σύγχρονο σχολείο; Αρκεί η εκπαίδευση στην γραπτή και την ηλεκτρονική επικοινωνία την στιγμή που μέσα στην οικογένεια και την κοινωνία η προφορική επικοινωνία εκπίπτει και η προφορική λογοτεχνία δεν υπάρχει ούτε ως ανάμνηση; Μήπως ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός γίνεται από τον Ναστραντίν Χότζα που ψάχνει εκεί που φωτίζει η τεχνολογία κι όχι εκεί που έχασε τα κλειδιά; (επιστροφή στον τρόπο του παραμυθά) Μια βραδιά ο Ναστραντίν Χότζας τα έπινε στο καφενείο με τον γείτονα του τον Ρασίμ. Σηκώθηκε όμως πρώτος να γυρίσει στο σπίτι γιατί είχε να ξυπνήσει νωρίς. Με την ανατολή του ήλιου καλούσε από τον ψηλό μιναρέ τους πιστούς για την πρωϊνή προσευχή. Μετά από ώρα σηκώθηκε και ο Ρασίμ, καληνύχτισε και ξεκίνησε για το σπίτι του. Πριν να φτάσει όμως, βρήκε τον Χότζα κάτω από την λάμπα του δρόμου, πεσμένο στα τέσσερα. - Τι έπαθες Χότζα εφέντη; Είσαι χτυπημένος; - Όχι φίλε μου ψάχνω. - Τι έχασες Χότζα μου; - Έχασα τα κλειδιά του σπιτιού μου, γείτονα. Πώς να γυρίσω; Αν χτυπήσω την πόρτα και ξυπνήσω την γυναίκα μου, συμφορά μου. - Στάσου να σε βοηθήσω Χότζα. Πού ακριβώς τα έχασες; - Να σε κείνο το χωράφι, απέναντι, πήγα να κατουρήσω και θαρρώ εκεί θα μου πεσαν. - Μα καλά βρε Χότζα. Στο χωράφι τα χάσες και γιατί τα ψάχνεις εδώ. - Αφού εδώ έχει φως, τζάνεμ. Στο χωράφι είναι κατασκότεινα, πώς θα τα βρω; 11 Edwards Viv / Sienkievitcz Thomas J. Oral cultures past and present, Rapin and Homer, Basil Blackwell 1990 [8]

9 Για να μην τα ψάχνουμε λοιπόν αλλού γι αλλού τα κλειδιά, θα πρέπει να θυμηθούμε πού τα χάσαμε. Επειδή η οθόνη φωτίζει δυνατότερα από το λυχνάρι της προφορικής αφήγησης δεν σημαίνει πως πρέπει να τα ψάχνουμε σαν τον Χότζα εκεί που έχει φως. Ας επιστρέψουμε ξανά στον προκλητικό και τόσο εύστοχο χαρακτηρισμό του προφήτη των σύγχρονων καιρών. «Το μέσον είναι το μήνυμα». Εάν προσεγγίσουμε την λογοτεχνία μέσα από την τηλεόραση, διδάσκουμε τηλεόραση, όχι λογοτεχνία. Αν προσεγγίσουμε την μουσική μέσα από την τηλεόραση, διδάσκουμε τηλεόραση, όχι λογοτεχνία. Το ίδιο ισχύει και για την γραφή. Ο δάσκαλος που αδυνατεί να αφηγηθεί την σχέση του με ένα τόσο σημαντικό γεγονός της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας όπως ο πόλεμος του 40, και διαβάζει ένα λογοτεχνικό κείμενο ή μια μαρτυρία, δείχνει έμπρακτα την σημασία της γραφής υποτιμώντας όμως την σημασία της προσωπικής εμπειρίας και βίωσης αυτής της σχέσης. Ο δάσκαλος που δεν μπορεί να βρει προσωπικό νόημα στο Πάσχα και αναθέτει στην τηλεόραση την αφήγηση του, μιλά άθελα του για την παντοδυναμία της τηλεόρασης και την ενισχύει την κυριαρχία της ως τον Μόνο και Μέγα Αφηγητή. Το ίδιο και για κάθε τέχνη. Ο δάσκαλος που δεν μπορεί να αφηγηθεί μια ιστορία για την προσωπική τους σχέση και την συγκίνηση του από ένα μουσικό έργο δεν μπορεί να απαιτεί από τους μαθητές του να δημιουργήσουν μια προσωπική σχέση με την μουσική. Εάν η σχέση με την μουσική διαμεσολαβείται από την οθόνη τότε είναι σχέση με την οθόνη και όχι με την μουσική. Εδώ συναντούμε και τα συμπεράσματα των ερευνών με βάση την θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης για την αισθητική αγωγή. Επιβεβαιώνεται η ορθότητα της προτροπής των ερευνητών του «Προγράμματος Μηδέν» για την χρήση της μεθόδου της Πολλαπλής Νοημοσύνης στην Αισθητική Αγωγή: «Οι τέχνες πρέπει να παρουσιάζονται από άτομα με βαθιά γνώση και ικανότητα να σκέφτονται διαμέσου του εκάστοτε καλλιτεχνικού μέσου. Στον τομέα της μουσικής για παράδειγμα ο δάσκαλος θα πρέπει να σκέφτεται μουσικά και όχι να παρουσιάζει την μουσική μέσω της γλωσσικής ή της λογικό- μαθηματικής νοημοσύνης 12». Τα χαρακτηριστικά του κάθε μέσου ορίζουν και τις λειτουργίες τους και τους σκοπούς που μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Στην προφορική επικοινωνία και την τέχνη της προφορικής αφήγησης, το μέσο είναι το σύνολο της ανθρώπινης ύπαρξης. Τα νοήματα αποδίδονται με λέξεις, ήχους και κινήσεις, συνδέονται με το παρελθόν και το παρόν του αφηγητή και του κοινού. Η πληροφορία απευθύνεται προσωπικά και συνδέεται με τον τρόπο και της ανθρώπινες συνθήκες ύπαρξης της κοινότητας. Στην αρχαιότερη μορφή επικοινωνίας και τέχνης, το μέσο είναι ο άνθρωπος. 12 Howard Gardner, Multiple Intelligences.The theory in practice, Basic books, 1992 [9]

10 Ας αναλογιστούμε λοιπόν πού χάσαμε τα κλειδιά του νοήματος. Σαν παραμυθάς θα τέλειωνα με μια παροιμία της Ανατολής : «Όταν το δάχτυλο κοιτά το φεγγάρι, ο χαζός κοιτά το δάχτυλο». Αν λοιπόν ο σκοπός μας είναι να έχουμε μια παιδεία που να στηρίζεται σε έναν ενεργητικό και κριτικό ανθρωπισμό θα πρέπει να κοιτάξουμε το στόχο μας και όχι τα φωτεινά δάχτυλα που δείχνουν όπου τύχει ή όπου συμφέρει. Να κοιτάξουμε το φεγγάρι και να στρέψουμε και τα δάχτυλα προς τα εκεί. Κάθε εκπαίδευση στα μέσα θα πρέπει να ξεκινά από το πρώτο μέσο, τον προφορικό λόγο και την σκέψη που διαμορφώνει. Έτσι θα μπορεί να διατηρηθεί με ασφάλεια και σταθερότητα, ο παιδαγωγικός στόχος που είναι η καλλιέργεια του ανθρώπου και όχι η ανάπτυξη των μέσων. Για να πάψουμε να κοιτούμε το δάχτυλο και να είμαστε βέβαιοι πως ο άνθρωπος χειρίζεται τα μέσα και όχι τα μέσα τον άνθρωπο. Με αυτόν τον τρόπο ο δάσκαλος δεν θα μπορέσει ποτέ να αντικατασταθεί από το μέσο. Όταν το μέσο είναι ο άνθρωπος, όταν ο παιδαγωγικός στόχος είναι ο άνθρωπος τότε και το μέσο της παιδείας θα είναι πάντοτε ο Δάσκαλος. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο τρόπος έκφρασης επηρεάζει τον τρόπο σκέψης. Ο άνθρωπος του προφορικού λόγου ζει σε έναν διαφορετικό κόσμο από τον άνθρωπο της γραφής, ο οποίος ζει σε έναν διαφορετικό κόσμο από τον άνθρωπο της οθόνης και των ηλεκτρονικών μέσων. Για να συνεννοηθούν μεταξύ τους θα πρέπει ο καθένας να γνωρίζει και να σέβεται τις δυνατότητες και τα όρια της σκέψης του άλλου. Ενώ παραδεχόμαστε ότι η τεχνολογία αλλάζει την συνείδηση, ξεχνούμε πως η προφορικότητα είναι μια μορφή τεχνολογίας και δημιουργεί το δικό της σύμπαν. Όλα τα παιδιά αλλά και η πλειοψηφία των κατοίκων της γης ζουν σε αυτό το προφορικό σύμπαν. Το μεγαλύτερο μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αρχαίο, μεσαιωνικό και νεότερο, αναφέρεται στον προφορικό τρόπο σκέψης και έκφρασης (ακόμα κι αν έχει καταγραφεί με την γραφή ακολουθεί τους κανόνες της προφορικότητας). Αν λοιπόν θέλουμε να κατανοήσουμε τα παιδιά και τους παραδοσιακούς πολιτισμούς πρέπει να ξαναμάθουμε να μιλούμε και να σκεφτόμαστε προφορικά. Στην προφορική επικοινωνία, σκέψη και καλλιτεχνική δημιουργία, το μέσο είναι το σύνολο της ανθρώπινης ύπαρξης. Το νόημα αποδίδεται όχι μόνο με την λέξη αλλά και με τον ήχο και την σωματική έκφραση. Ο ρυθμός κι η μελωδία στην ομιλία και την κίνηση έχουν τόση νοηματική βαρύτητα ώστε κάνουν την προφορική έκφραση μια μορφή μουσικής έκφρασης. Η τέχνη του παραμυθά και του ραψωδού βρίσκεται ανάμεσα στην λογοτεχνία, το θέατρο και την μουσική και κινητοποιεί τα αντίστοιχα εκφραστικά μέσα του ενήλικου και του παιδιού. Η προσέγγισή μας όμως θα πρέπει να διασφαλίζει την αισθητική αυτονομία της και να διατηρεί τα όρια της. [10]

11 Η εισήγηση αυτή θα προσπαθήσει 1. να συγκεκριμενοποιήσει την μορφή και το περιεχόμενο της προφορικής σκέψης και δημιουργίας 2.να συγκεκριμενοποιήσει τα όρια της τέχνης του παραμυθά με την μουσική, το θέατρο και την γραπτή λογοτεχνία. 3. να ερευνήσει τις δημιουργικές δυνατότητες που υπάρχουν για την συνάντηση της με τα υπόλοιπα μέσα (γραφή και οθόνη), χωρίς να αλλοιωθεί η μορφή και το περιεχόμενο της. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Ο Στέλιος Πελασγός ξεκίνησε την αναβίωση της τέχνης της παραδοσιακής προφορικής αφήγησης στην χώρα μας. Είναι ιστορητής (επαγγελματίας προφορικός αφηγητής) και μελετητής της προφορικής λογοτεχνίας και παράδοσης. Την τέχνη του την κληρονόμησε από την γιαγιά του και την καλλιέργησε σπουδάζοντας στην Ελλάδα και την Ευρώπη και δημιουργώντας και στα τέσσερα μονοπάτια των σύγχρονων προφορικών αφηγητών: την λογοτεχνία, το (σωματικό) θέατρο, την παιδαγωγική και την ψυχοθεραπεία. Όσο ζούσε στην Αθήνα συνδημιούργησε προγράμματα πολιτιστικής εμψύχωσης με θέμα την κλασσική παιδική λογοτεχνία και τα ελληνικά λαϊκά παραμύθια που παρακολούθησαν πάνω από μαθητές και εκπαιδευτικοί. Γνώρισε τους σύγχρονους παραμυθάδες στην Γαλλία στα τέλη της δεκαετίας του Αναζητώντας τις μικρές ανθρώπινες κοινότητες, την σιωπή και το σκοτάδι που κλωσούν τα παραμύθια εγκατέλειψε την Αθήνα το 1991 και εγκαταστάθηκε αρχικά στον Βόλο και αργότερα στο Πήλιο. Από τότε έχει αφοσιωθεί στην τέχνη της προφορικής λογοτεχνίας και αφήγησης. Δίνει παραστάσεις αφήγησης για ενήλικες ή παιδιά σε θέατρα, μπαρ, σχολεία βιβλιοθήκες κ.α. και συνάμα διδάσκει σε βιωματικά εργαστήρια για την τέχνη του παραμυθά, ταξιδεύοντας σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο. Έχει δημιουργήσει ειδικά προγράμματα με βάση την προφορική αφήγηση για ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού και ειδικούς σκοπούς (παιδιά με ειδικές ανάγκες, προγράμματα πρόληψης της εξάρτησης, άτομα τρίτης ηλικίας, πρώην χρήστες ναρκωτικών κ.α.). Η διδακτορική του διατριβή έχει θέμα «Η προφορική αφήγηση και η παιδαγωγική αξιοποίηση της ελληνικής λαϊκής λογοτεχνίας». Είναι ακόμη σκηνοθέτης, συγγραφέας θεατρικών έργων, βιβλίων για παιδιά, για ενήλικες καθώς και σεναρίων για παιδικές εκπομπές. Η δημόσια κρατική τηλεόραση έχει αφιερώσει τρία ντοκιμαντέρ στο έργο του. [11]

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Τίτλος προγράμματος: «Ταξίδι στην Παραμυθοχώρα» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ Εκδόσεις Ψυχογιός Τον Γιώργο Πιντέρη, τον γνώρισα πολλά χρόνια πριν. Συγκεκριμένα σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Ηρακλείου, όπου με

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία.

Η Ανάληψη. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανάληψη Όπως αποκαλύφθηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 16 Απριλίου 2011 στο Μπόλντερ, Κολοράντο ΗΠΑ Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Θεό, την Ανώτερη Εξουσία. Η Ανώτερη Εξουσία σου μιλά τώρα, μιλώντας μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική

Μουσική Παιδαγωγική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία. Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής. Τι είναι Μουσική Παιδαγωγική Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσική Παιδαγωγική Εισαγωγικές έννοιες μουσικής παιδαγωγικής Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας

Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία. DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Η σημαντικότητα του ελληνικού πολιτισμού και μέσα διάδοσης αυτού στη Γεωργία DR. MEDEA ABULASHVILI Καθηγήτρια του Κρατικού Πανεπιστημίου Τιφλίδας Ελληνικός πολιτισμός - το ενιαίο και διαχρονικό φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει. Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο

Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει. Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Μεσσηνίας οργανώνει Λαογραφικό διήμερο στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2012, στο Πνευματικό Κέντρο αφιερωμένο στο Μεσσήνιο λαογράφο Μιχάλη Μερακλή και στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι. Την Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους

τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους τα παραμύθια των Grimm και τα ελληνικά αδερφάκια τους με την παραμυθού Σάσα Βούλγαρη ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ!!! 200 ΧΡΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ

11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ 11 ο Νηπιαγωγείο Ασπροπύργου Ελένη Κουντουρά Ελισάβετ Ταουφίκ Παιδαγωγικοί στόχοι του προγράμματος: Ευαισθητοποίηση των νηπίων απέναντι στα αδέσποτα Κατανόηση των δικαιωμάτων/αναγκών/συναισθημάτων των

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους. Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια.

Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους. Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια. https://ucy.ac.cy/psifides-gnosis/el/ Συνέντευξη με τη Φανή Αναστασίου Ευδοκίας Κοτσώνια και Νάσιας Χαραλάμπους Η Φανή Αναστασίου γεννήθηκε στη Λεμεσό σε μια επταμελή οικογένεια. Έχω άλλα τέσσερα αδέλφια

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής.

Η Προκήρυξη. Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Η Προκήρυξη Όπως αποκαλύφτηκε στον Μάρσαλ Βιάν Σάμμερς στης 15 Φεβρουαρίου 2007 στο Μπόλντερ, Κολοράντο, ΗΠΑ Υπάρχει ένα Νέο Μήνυμα του Θεού στον Κόσμο. Προέρχεται από τον Δημιουργό όλης της ζωής. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου

ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΤΑΞΗ Γ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ από τη δασκάλα Στέλλα Σάββα Παττίδου ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θέμα: Περιγραφή προσώπου Τίτλος: «ο παππούς μου» Α. ΠΡΟΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ 1. Φάση Αυθεντικοποίησης (3Χ40 λεπτά) Προβληματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα