HISTORY OF MEDICINE ... Χ. Δημοπούλου, 1 Κ. Τσιάμης, 2 Μ. Μάνδυλα-Κουσουνή, 1 Ε. Πουλάκου-Ρεμπελάκου, 2 Δ. Ανωγιάτης-Pelè 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "HISTORY OF MEDICINE ... Χ. Δημοπούλου, 1 Κ. Τσιάμης, 2 Μ. Μάνδυλα-Κουσουνή, 1 Ε. Πουλάκου-Ρεμπελάκου, 2 Δ. Ανωγιάτης-Pelè 1"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN HISTORY OF MEDICINE Τα πεπραγμένα του Σανατορίου Πάρνηθας (Νοσοκομείο Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ) ως πηγή ιατρικής και δημογραφικής προσέγγισης της φυματίωσης κατά το Μεσοπόλεμο Σκοπός της εργασίας είναι η δημογραφική και η ιατρική αποτύπωση της φυματίωσης κατά το Μεσοπόλεμο μέσα από την κίνηση των ασθενών του Σανατορίου της Πάρνηθας (Νοσοκομείο Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ), το οποίο λειτουργούσε ως αντιφυματικό θεραπευτήριο του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός». Η μελέτη βασίστηκε στην ετήσια έκδοση «Έκθεσις των Πεπραγμένων του Θεραπευτηρίου ο Ευαγγελισμός, του Νοσοκομείου Γ. Σταύρου και Γ. Φουγκ και του Ταμείου Συντάξεων του Προσωπικού» για την περίοδο Από τη μελέτη των πεπραγμένων του σανατορίου αντλήθηκαν στοιχεία για την κίνηση των ασθενών, τις μορφές της φυματίωσης, τα διαγνωστικά και τα θεραπευτικά μέσα της εποχής, τις εκβάσεις των νοσηλευομένων, καθώς και τον αριθμό των ημερών νοσηλείας. Με την ίδια επεξεργασία των δεδομένων επιτεύχθηκε και ο συνδυασμός των ημερών νοσηλείας ανά κλινική μορφή της φυματίωσης και ανά είδος εφαρμοζόμενης θεραπείας. Τέλος, μελετήθηκαν δημογραφικά δεδομένα όπως η ηλικία, το φύλο, η οικογενειακή κατάσταση και η επαγγελματική απασχόληση, σε μια προσπάθεια σκιαγράφησης του δημογραφικού προφίλ των ασθενών.... Χ. Δημοπούλου, 1 Κ. Τσιάμης, 2 Μ. Μάνδυλα-Κουσουνή, 1 Ε. Πουλάκου-Ρεμπελάκου, 2 Δ. Ανωγιάτης-Pelè 1 1 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστορικής Δημογραφίας, Τμήμα Ιστορίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο Κέρκυρας, Κέρκυρα 2 Εργαστήριο Ιστορίας της Ιατρικής, Ιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα The proceedings of the Sanatorium of Parnitha as a source of data on the medical and demographic approach to tuberculosis during the interwar period in Greece Λέξεις ευρετηρίου Δημόσια υγεία Ιστορία της Ιατρικής Ιστορική δημογραφία Σανατόριο Πάρνηθας Φυματίωση Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η φυματίωση, νόσος με κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις, αποδείχθηκε μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις υγειονομικές υπηρεσίες. Η Ελλάδα ήταν από τις χώρες που πλήρωσαν το βαρύ τίμημα της νόσου κατά το Μεσοπόλεμο. Η περίοδος αυτή είναι η εποχή της απαρχής της συλλογής των πρώτων επιδημιολογικών στοιχείων στην Ελλάδα και των πρώτων μελετών σχετικά με την παθογένεια αλλά και με την ανάδειξη των προβλημάτων στην αντιμετώπιση της φυματίωσης. Είναι η εποχή των φιλανθρωπικών και ιδιωτικών πρωτοβουλιών για την ίδρυση των πρώτων αντιφθισικών ιδρυμάτων και σανατορίων. Η επίσημη στατιστική του 1922 κατέγραψε πανελλαδικά ποσοστό θνησιμότητας της τάξης του 15,46% επί κατοίκων. 1 Στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου, η έλευση Ελλήνων προσφύγων από τη Μικρά Ασία αλλάζει τον επιδημιολογικό χάρτη και ο μέσος όρος της θνησιμότητας της φυματίωσης ανέρχεται στο 17% επί κατοίκων, ενώ τη δεκαετία θα καταγραφούν περί τους θανάτους ασθενών σε όλη την επικράτεια. 1 Την περίοδο του Μεσοπολέμου αρχίζει πλέον η συστηματική καταγραφή της θνησιμότητας των νόσων, όπου για σειρά ετών αναδεικνύεται η φυματίωση πρώτη αιτία θανάτου. Την ίδια εποχή εμπεδώνεται ο αντιφυματικός αγώνας, ιδρύονται και λειτουργούν αρκετά δημόσια αντιφυματικά ιδρύματα και σανατόρια σε όλη τη χώρα και επιχειρείται η εφαρμογή μέτρων αγωγής και πρόληψης της νόσου. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930 ο αντιφυματικός αγώνας στην Ελλάδα ήταν σε πλήρη εξέλιξη. Όμως, η οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας βρισκόταν σε πολύ χαμηλό

2 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΣΑΝΑΤΟΡΙΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 481 επίπεδο, με αντίκτυπο στον τρόπο διαβίωσης, παράγοντες που ευνόησαν την εξάπλωση της φυματίωσης στη χώρα. ΑΡΧΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ Η παρούσα μελέτη βασίστηκε στην ετήσια έκδοση «Έκθεσις των Πεπραγμένων του Θεραπευτηρίου ο Ευαγγελισμός, του Νοσοκομείου Γ. Σταύρου και Γ. Φουγκ και του Ταμείου Συντάξεων του Προσωπικού» για την περίοδο Η έκδοση ετήσιας επιστημονικής και οικονομικής λογοδοσίας αποτελούσε πάγια τακτική του Θεραπευτηρίου από το Το Σανατόριο της Πάρνηθας ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο σε διοικητικό επίπεδο με τον «Ευαγγελισμό». Ακριβώς για το λόγο αυτόν τα στοιχεία του Σανατορίου ενσωματώνονταν σε ετήσια βάση σε εκείνα του «Ευαγγελισμού». Τα αρχεία του Σανατορίου της Πάρνηθας εμφανίζουν πληρότητα και οργάνωση, κυρίως μετά το 1932, και είναι δυνατή η άντληση ιατρικών, δημογραφικών αλλά και δεδομένων οικονομικής διαχείρισης αυτών των πολυδάπανων νοσηλευτικών ιδρυμάτων. Από ερανίσματα αναφορών στα πεπραγμένα του «Ευαγγελισμού», πριν από το 1927, συγκεντρώθηκαν επίσης στοιχεία αναφορικά με νοσοκομειακούς δείκτες παλαιοτέρων ετών. Από τη μελέτη των πεπραγμένων του σανατορίου και αντλώντας στοιχεία που αφορούν στη νοσηλευτική κίνηση των ασθενών του σανατορίου, καθώς και διάφορα χαρακτηριστικά τους όπως επαγγελματική απασχόληση, φύλο και οικογενειακή κατάσταση, έγινε προσπάθεια σκιαγράφησης του δημογραφικού προφίλ των ασθενών και προσέγγισης της μεγάλης μάστιγας της εποχής. Τα δεδομένα που προκύπτουν από τη μελέτη της εν λόγω περιόδου γα το Σανατόριο της Πάρνηθας αποτελούν και αυτά, όπως και τα αποσπασματικά στοιχεία που μπόρεσαν να διασωθούν από άλλα ελληνικά σανατόρια, ένα δείγμα της νοσηρότητας της φυματίωσης στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Επίσης, μέσα από τις ιατρικές εκθέσεις μάς παρέχονται πληροφορίες για τις μορφές της φυματίωσης, τα διαγνωστικά και τα θεραπευτικά μέσα που χρησιμοποιούνταν την περίοδο εκείνη για την αντιμετώπιση της νόσου, τις εκβάσεις των νοσηλευομένων, καθώς και τον αριθμό των ημερών νοσηλείας. Η ιδία επεξεργασία των δεδομένων παρείχε μια σειρά πληροφοριών ενώ επιτεύχθηκε και ο συνδυασμός των ημερών νοσηλείας ανά κλινική μορφή της φυματίωσης και ανά είδος της εφαρμοζόμενης θεραπείας. Η ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ Βασικές ιατρικές απόψεις περί φυματίωσης στο Μεσοπόλεμο Η σύνδεση της καλής υγείας με τη δυνατότητα καλής διατροφής, άρα και το εισόδημα, καθιστούσε αυτόματα, σύμφωνα με τις απόψεις τις εποχής, την εργατική τάξη και εν γένει τα χαμηλά στρώματα ως υποψήφια θύματα της νόσου. Οι μελέτες της εποχής κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι η νόσος ήταν λιγότερο συχνή στις εύπορες τάξεις, όμως η αναλογία της θνησιμότητας επί των περιπτώσεων φυματίωσης παρέμενε η ίδια για όλα τα κοινωνικά στρώματα. 1 Επί πλέον, η έλευση των προσφύγων θα αλλάξει τον επιδημιολογικό χάρτη των λοιμικών νοσημάτων στην Ελλάδα Οι χιλιάδες των προσφύγων θα καταφύγουν σε καταυλισμούς, στους οποίους οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης θα αποδειχθούν πρόσφορο έδαφος για την εξάπλωση επιδημιών. 18 Πιο συγκεκριμένα, για τη φυματίωση και τη σχέση της με τις συνθήκες διαβίωσης και την ελλιπή διατροφή, η έκθεση της Υγειονομικής Υπηρεσίας του 1932 ανέφερε: «Ουχί μόνον αι εγκαταστάσεις πολλών δεκάδων χιλιάδων προσφύγων εν αστικοίς κέντροις, αλλά και η μεταπολεμική αστυφιλία εδιπλασίασαν και ετριπλασίασαν εν πολλοίς τον πληθυσμόν και συνεσώρευσαν τα άτομα εντός ανεπαρκών κατά χώρον και ανθυγιεινών κατοικιών. Η διατροφή των κατοίκων της χώρας υπήρξε πάντοτε ανεπαρκής ένεκα της παροιμιώδους λιτότητος. Αι μακροχρόνιαι επιστρατεύσεις, η αθρόα προσέλευσις των δεινοπαθούντων προσφύγων, αι αιχμαλωσίαι, τα επακόλουθα των πολεμικών και μεταπολεμικών καταστάσεων δημιούργησαν εις την χώραν εστίαν ανοικτής φυματιώσεως και κατ ακολουθίαν πλείστας νέας πηγάς προς επέκτασιν της μολύνσεως». 1 Οι επιδημιολογικές μελέτες της περιόδου, εκτός από τον ταξικό χαρακτήρα που προσέδιδαν στη νόσο, κατέγραφαν και ως παράγοντα κινδύνου εμφάνισης της φυματίωσης την αλλαγή περιβάλλοντος. Έτσι, επικρατούσε η επιστημονική άποψη ότι η φυματίωση έπληττε περισσότερο τις γυναίκες, που δήλωναν ως επαγγελματική απασχόληση τα οικιακά ή ήταν υπηρετικό προσωπικό, και οι οποίες είχαν αναγκαστεί να αφήσουν την ύπαιθρο και να μεταβούν στις πόλεις. 19 Αντίστοιχα, οι φυματιολόγοι θεωρούσαν ότι η φυματίωση έπληττε τους άνδρες, κυρίως δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι, λόγω υπηρεσιακών αναγκών, έπαιρναν μετάθεση σε άλλες πόλεις από τη γενέτειρά τους. Οι μελέτες κατεδείκνυαν επίσης το φαινόμενο της υψηλής νοσηρότητας των νεαρών γυναικών έναντι των ανδρών έως την ηλικία των 20 ετών και την αντιστροφή αυτής της σχέσης υπέρ των ανδρών μετά από τη συγκεκριμένη ηλικία. 19 Η τότε ιατρική θεωρία υποστήριζε ότι η σχέση της νόσου με τις γυναίκες επηρεάζεται από τις λειτουργίες της γυναικείας φυσιολογίας (εφηβεία, κύηση). Αντίστοιχα, για τους άνδρες υπήρχε η πεποίθηση ότι οι κοινωνικές επαφές ήταν παράγοντας κινδύνου, αφού οι άνδρες έβγαιναν στην κοινωνία προς αναζήτηση εργασίας. Τα ιατρικά πονήματα της εποχής δίνουν βαρύτητα

3 482 Χ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ και συν κυρίως στην προληπτική υγιεινή και την προφύλαξη από τη νόσο, αφού οι όποιες «θεραπείες» έδειχναν αναποτελεσματικές. Ακόμα και υπό αυτές τις συνθήκες, όμως, οι φυματιολόγοι πρότειναν μια σειρά ενεργειών, οι οποίες την περίοδο εκείνη θεωρούνταν διεθνώς ως ειδικές θεραπευτικές μέθοδοι. Όμως, και αυτές οι ευοίωνες περιπτώσεις είχαν τελικά άλλη εξέλιξη. Λόγω διαγνωστικών δυσχερειών δεν ήταν πάντα εφικτή η έγκαιρη διάγνωση άλλων φυματικών εντοπίσεων σε άλλα όργανα. 20 Έτσι, παρατηρείται ότι στα πεπραγμένα των παθολογικών κλινικών του νοσοκομείου «Ευαγγελισμός», με το οποίο ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο το Σανατόριο, καταγράφονται εισαγωγές ασθενών με διάφορες εξωπνευμονικές εντοπίσεις. Σε μια προ-αντιβιοτική εποχή, η αντιμετώπιση της ασθένειας ήταν συνυφασμένη με τη σανατοριακή θεραπευτική προσέγγιση των ασθενών. 21 Η «μόδα» των σανατορίων, με ελάχιστα θεραπευτικά αποτελέσματα, αποτέλεσε την ύστατη προσπάθεια για σωτηρία των ασθενών. Βέβαια, ο εγκλεισμός σε σανατόριο σήμαινε αυτόματα και κοινωνικό στιγματισμό για τους φυματικούς ή κατά κόσμο «χτικιάρηδες». Και θα χρειαστεί να φθάσουμε στη δεκαετία του 1930 για να διατυπωθεί επιτέλους η άποψη ότι: «ο λαός ήρχισε να αποβάλλη ολίγον κατ ολίγον την ιδέα ότι η φυματίωσις είναι δυσφημητική νόσος, την οποία οφείλει τις να αποκρύπτη από τους περί αυτόν και εν γένει από την κοινωνίαν». 1 αιτία θανάτου στα ειδικά έντυπα, (β) η καταγραφή θανάτου ως «αγνώστου αιτίας», (γ) η λανθασμένη διάγνωση της φυματίωσης ως πλευρίτιδα και (δ) η αδυναμία μεγάλου μέρους του αριθμού των ασθενών να απευθυνθούν σε ιατρό ή νοσοκομείο, λόγω αδυναμίας πρόσβασης ή και φόβου εξ αιτίας του κοινωνικού στιγματισμού από τη νόσο. 1 Αν και η νόσος είχε έναν αστικό χαρακτήρα, εν τούτοις θεωρείται ότι οι αριθμοί των θυμάτων που αποτυπώνονταν στις εκθέσεις αναφορικά με την ύπαιθρο δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα και ήταν σαφώς μεγαλύτεροι. Κατά την υπό μελέτη περίοδο, οι νομοί με ποσοστό θανάτου >10 ανά κατοίκους ήταν αυτοί της Αττικο-Βοιωτίας, της Θεσσαλονίκης, της Κέρκυρας, της Δράμας, της Ροδόπης, της Καβάλας, των Σερρών, της Κεφαλληνίας, της Λάρισας, της Αργολίδας και της Κορινθίας, των Ιωαννίνων, των Κυκλάδων και της Σάμου. Τη μικρότερη αναλογία θανάτων από φυματίωση παρουσίαζαν οι νομοί Ρεθύμνου, Λασιθίου, Αρκαδίας, Πρεβέζης, Φθιώτιδος-Φωκίδος, Λακωνίας και Φλώρινας. Σύμφωνα με τις επίσημες εκθέσεις των αρμόδιων οργάνων του Υπουργείου Υγιεινής, η θνησιμότητα της φυματίωσης για το νομό Αττικής και Βοιωτίας κυμάνθηκε από 27,3 30,8% επί κατοίκων. Βέβαια, αυτό το υψηλό ποσοστό εξηγείται εύκολα από το γεγονός ότι στην Αθήνα ήταν συγκεντρωμένα τα περισσότερα νοσοκομεία της χώρας στα οποία κατέληγε πλήθος πολιτών από άλλους νομούς. Στατιστική της φυματίωσης στην Ελλάδα Όπως διακρίνεται στην εικόνα 1, από τα στοιχεία των υγειονομικών υπηρεσιών και της στατιστικής υπηρεσίας, η θνησιμότητα της νόσου παρουσίασε αυξητική τάση από το , για να ακολουθήσει μια μείωση έως το 1937, αλλά και πάλι σε επίπεδα υψηλότερα από αυτά του ,22 31 Σημειώνεται ότι ο πραγματικός αριθμός δεν θα γίνει ποτέ γνωστός, αφού συχνά στα πονήματα και στις εκθέσεις της εποχής αναφέρονται ως αιτίες διαφυγής (α) η αμέλεια των ιατρών της επαρχίας να καταγράφουν την Εικόνα 1. Αριθμός θανάτων από φυματίωση στην Ελλάδα ( ). ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ ΣΑΝΑΤΟΡΙΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ (ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΟΥΓΚ) Το Νοσοκομείο Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ, γνωστότερο ως Σανατόριο Πάρνηθας, αποτέλεσε ένα ορεινό αντιφυματικό θεραπευτήριο του νοσοκομείου «Ο Ευαγγελισμός». Το Σανατόριο της Πάρνηθας ήταν από τα πολλά νοσοκομεία «φυματιώντων» του ελλαδικού χώρου. Από τα ερανίσματα των πεπραγμένων των πρώτων δεκαετιών, ως ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας του φέρεται η 9η Αυγούστου Εικάζεται ότι, από το 1912, η τότε Διοίκηση του «Ευαγγελισμού» προσανατολίστηκε στην ίδρυση ενός Σανατορίου στην Αττική. Πριν από την εν λόγω ημερομηνία, η μεγάλη ευεργέτιδα του «Ευαγγελισμού» Φαιναρέτη Έρβερτ, ανιψιά του ιδρυτή και διευθυντή της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος Γεωργίου Σταύρου, με τη διαθήκη της, το 1898, άφησε όλη την περιουσία της στον υιό της, από τον πρώτο της γάμο, Κωνσταντίνο Φουγκ, με την προϋπόθεση να τη χρησιμοποιήσει για την ίδρυση ενός «νοσοκομείου φθισιώντων υπό το όνομα Νοσοκομείον Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ, εν είδει παραρτήματος του υφισταμένου ήδη Νοσοκομείου του Ευαγγελισμού», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο πλαίσιο της εικόνας

4 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΣΑΝΑΤΟΡΙΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ Η επιθυμία της για το νεοϊδρυθέν νοσοκομείο ήταν να διοικείται όπως το Θεραπευτήριο του «Ευαγγελισμού» αλλά και η ευχή της «όπως η τότε Βασίλισσα της Ελλάδος λάβη και τούτο υπό την υψηλήν αυτής προστασίαν». Το 1942, ο Κωνσταντίνος Φουγκ ορίζει με τη σειρά του στη διαθήκη του ως κληρονόμο της περιουσίας του το Νοσοκομείο Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ. Το Σανατόριο έλαβε τα ονόματα Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ και, με την πράξη αυτή, ο Κωνσταντίνος Φουγκ τιμούσε τη μνήμη του πατέρα του και του θείου της μητέρας του. Το όνομα της οικογένειας Φουγκ συναντάται συχνά στα πεπραγμένα του «Ευαγγελισμού», κυρίως στο κεφάλαιο της οικονομικής διαχείρισης. Στα πεπραγμένα του 1927 φαίνονται τα ποσά που αποπλήρωσε το Νοσοκομείο για τους τόκους δύο δανείων που έλαβε από το Γεώργιο Φουγκ, ύψους και 3.638, αντίστοιχα. Επίσης, στις εκθέσεις των οικονομικών ελεγκτών του Ελεγκτικού Συμβουλίου διαπιστώνονται άλλα δύο παλαιότερα «πάγια εις ξένον νόμισμα» δάνεια του «Ευαγγελισμού» από το Γεώργιο Φουγκ, στις και Το 1912 αρχίζει η κατασκευή ενός πρόχειρου νοσοκομείου, το οποίο περατώθηκε και λειτούργησε το 1914 ως ορεινό αντιφυματικό περίπτερο. Το πρώτο Σανατόριο ήταν ουσιαστικά μια ξύλινη κατασκευή, με αρχική δύναμη 14 κλινών. Τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν παρουσία της Βασίλισσας Όλγας. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ανέγερση ενός μεγάλου και σύγχρονου Σανατορίου ήταν η οδική σύνδεσή του με την Αθήνα. Το 1929 ολοκληρώθηκε η βελτίωση ενός χωματόδρομου (οδός Πάρνηθος), η οποία είχε αρχίσει το 1924, αλλά οι συχνές βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις καθιστούσαν το δρόμο άχρηστο για τα Εικόνα 2. Η ιδιόχειρη διαθήκη της Φαιναρέτης Έρβερτ, 20 Απριλίου Στο πλαίσιο αναφέρεται η διάθεση της περιουσίας της για την ίδρυση του νοσοκομείου φθισιώντων (άδεια από το ιστορικό αρχείο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας). τροχοφόρα της εποχής. Η Διεύθυνση του Νοσοκομείου Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ κατόρθωσε τη διάνοιξη και την ασφαλτόστρωση ενός νέου δρόμου (Αχαρνών-Πάρνηθος). Στα πεπραγμένα κάθε έτους η Διεύθυνση δεν λησμονεί να απαριθμήσει τα έργα που εκτελέστηκαν στις εγκαταστάσεις του Σανατορίου, αλλά και να ευχαριστήσει τη Διοίκηση του «Ευαγγελισμού» «διά την παρεχομένην συνδρομήν διά την διευθέτησιν των δυσχερειών αι οποίαι παρουσιάζονται εκάστοτε ένεκα των πρωτογόνων μέσων της συγκοινωνίας του Σανατορίου Πάρνηθος». Το 1927 οι εγκαταστάσεις επεκτάθηκαν, με τη δημιουργία θαλάμων νοσηλείας Γ θέσης, εκτός των Α και Β που προϋπήρχαν. Τη δεκαετία του 1930 πραγματοποιήθηκαν εργασίες καθαρισμού του δάσους, καθώς και η δημιουργία μονοπατιών για τους περιπάτους των ασθενών, παρέχοντας στον περιβάλλοντα χώρο «δροσεράν και ωραίαν όψιν της οποίας στερείται η παραμελημένη εκ των ξυλοκόπων πάσχουσα μεγάλη δασική περιοχή της Πάρνηθος». Η απασχόληση σε απλές εργασίες αποτέλεσε ένα ακόμα μέλημα για την ψυχική υγεία των ασθενών και, για το λόγο αυτό, δημιουργήθηκαν κήποι και λαχανόκηποι, ενώ εγκαταστάθηκαν ορνιθοτροφεία και κονικλοτροφεία. Για τη διασκέδαση των ασθενών, το 1933 εγκαταστάθηκε ραδιόφωνο, ενώ, κατά το ίδιο έτος, αρχίζει κύκλος διαλέξεων για την ενημέρωση των νοσηλευομένων από έγκριτους επιστήμονες, με αντικείμενο τη νόσο της φυματίωσης. Προφανώς, αυτές οι ενέργειες στόχευαν στην ανύψωση του ηθικού των νοσηλευομένων και, συχνά, οι ομιλίες συνοδεύονταν από φωτογραφίες θεραπευμένων ασθενών στα σανατόρια των ειδυλλιακών ελβετικών Άλπεων. Το 1931 κατέστη σαφές ότι η πρόχειρη κατασκευή στην Πάρνηθα απείχε πολύ από τις διεθνείς προδιαγραφές. Για το λόγο αυτόν, η διοίκηση του «Ευαγγελισμού» θα αποφασίσει την ανοικοδόμηση ενός νέου Σανατορίου κατά τα πρότυπα και τις προδιαγραφές των αντίστοιχων ευρωπαϊκών. Το 1934 θεμελιώνεται το νέο κτήριο, η λειτουργία του οποίου αρχίζει τον Αύγουστο του Η αρχιτεκτονική μελέτη και η επίβλεψη της κατασκευής έγιναν από τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Αντωνιάδη, μια από τις εμβληματικές μορφές της ελληνικής αρχιτεκτονικής του Μεσοπολέμου, ο οποίος, εκείνη την περίοδο, κατείχε τη θέση του προϊσταμένου της τεχνικής υπηρεσίας του «Ευαγγελισμού». Ο Αντωνιάδης μελέτησε τεχνικά αλλά και ιατρικά συγγράμματα και επισκέφθηκε πολλά σανατόρια της χώρας. Επισκέφθηκε επίσης και αντίστοιχα ιδρύματα του εξωτερικού στη Βιέννη, το Νταβός, το Παρίσι, τις Βρυξέλλες, τη Χάγη και το Leiden της Ολλανδίας, ενώ συναντήθηκε και με τους διασημότερους φυματιολόγους της εποχής, όπως τον Staub στην Ελβετία, τον Alétru στη Γαλλία και τον van Leeuwen στην Ολλανδία. 32

5 484 Χ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ και συν Από την περιοδεία του στην Ευρώπη, ο Αντωνιάδης συνέλεξε ενδιαφέρουσες προτάσεις που σχετίζονταν με τη Μηχανική Υγιεινή, ένα πεδίο της δημόσιας υγείας το οποίο εκείνη την εποχή γνώριζε μεγάλη πρόοδο. Στην έκθεση που κατέθεσε στο Διοικητικό Συμβούλιο του «Ευαγγελισμού» πρότεινε ένα ενιαίο κτήριο, σε αντίθεση με την αρχική σκέψη που προέβλεπε την κατασκευή πολλαπλών περιπτέρων σε ακτινωτό άξονα, 3 ή 4 ορόφων, με δύναμη 150 κλινών. 33 Ουσιαστικά, αυτό που διδάχθηκε ο Αντωνιάδης στην Ευρώπη ήταν ότι η κατασκευή ενός σανατορίου δεν σχετίζεται με ένα μοντέλο οίκησης, αλλά με ένα μοντέλο συμβίωσης των ασθενών. Το σανατόριο έπρεπε να λειτουργεί χρηστικά και εργονομικά ως οργανισμός και όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στην έκθεσή του «το κτίριο του Σανατορίου δεν είναι τίποτε άλλο από το περίβλημα της εσωτερικής ζωής αυτού». Οι προσπάθειες των υπευθύνων για την παροχή καλύτερων νοσηλευτικών υπηρεσιών και οι κτηριακές βελτιώσεις κατέστησαν σταδιακά το Σανατόριο εφάμιλλο με εκείνα της Δυτικής Ευρώπης. Το Σανατόριο θα διακόψει την παροχή των υπηρεσιών του την περίοδο λόγω της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου, ενώ θα συνεχίσει τη λειτουργία του έως το Τα επόμενα χρόνια θα μετατραπεί και θα λειτουργήσει ως ξενοδοχείο «Ξενίας» σε συνδυασμό με Σχολή Τουριστικών Επαγγελμάτων. Σήμερα, πρόκειται για ένα εγκαταλελειμμένο κτήριο (εικ. 3). η σταδιακή εξέλιξη του αριθμού των κλινών. Ο αριθμός των κλινών γενικά αυξάνεται, αν και υπάρχουν περίοδοι όπου η οικονομική κρίση του «Ευαγγελισμού» συμπαρασύρει και το Σανατόριο, η Διεύθυνση του οποίου αναγκάζεται να μειώσει τις κλίνες. Κατά τα πρότυπα του «Ευαγγελισμού», το Σανατόριο διέθετε θαλάμους νοσηλείας Α, Β και Γ θέσης, όπως είχε προβλεφθεί στη μελέτη του Αντωνιάδη. Αριθμός εισαγωγών Όπως αποτυπώνεται στην εικόνα 4, ο αριθμός των εισαγωγών παρουσίασε σταθερή αύξηση μέχρι και το Ο συνδυασμός της αύξησης των κλινών και των νέων προδιαγραφών του νοσοκομείου έδωσε τη δυνατότητα νοσηλείας σε περισσότερους ασθενείς. Βέβαια, πρέπει να διευκρινιστεί ότι οι νοσηλευόμενοι στην Πάρνηθα πλήρωναν εξ ιδίων πόρων την παραμονή τους στο σανατόριο. Οι διαφορετικές θέσεις (Α, Β, Γ ) αντιστοιχούσαν σε διαφορετικά νοσήλια, αλλά όχι και σε διαφορετικού επιπέδου παροχή υπηρεσιών εκ μέρους του ιατρικού και του νοσηλευτικού προσωπικού. Κατά την υπό μελέτη περίοδο νοσηλεύτηκαν συνολικά ασθενείς. Εικόνα 4. Συγκεντρωτικός πίνακας κίνησης νοσηλευομένων του Σανατορίου Πάρνηθας ( ). Διαγνωστικές μέθοδοι Εικόνα 3. Το εγκαταλελειμμένο Σανατόριο της Πάρνηθας. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Αριθμός κλινών Από τα πεπραγμένα του Σανατορίου και κατόπιν των διαχρονικών κτηριακών βελτιώσεων διακρίνεται κατ αρχήν Οι ακτινοσκοπήσεις αποτέλεσαν το κύριο διαγνωστικό εργαλείο του Σανατορίου σε ποσοστό 31%, ακολουθούμενες από την εξέταση της καθίζησης αίματος (28,6%) και, βέβαια, την εξέταση πτυέλων (26,1%). Για τη διάγνωση της φυματίωσης, τόσο η ακτινοσκόπηση όσο και η ακτινογραφία αποτελούσαν τα βασικότερα διαγνωστικά μέσα της εποχής σε συνδυασμό με τις εξετάσεις των πτυέλων. Εφαρμοζόμενες θεραπείες Όπως φαίνεται από την εικόνα 5, από τις εφαρμοζόμενες θεραπείες, η εκτέλεση τεχνητού πνευμοθώρακα ήταν

6 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΣΑΝΑΤΟΡΙΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 485 Εικόνα 5. Αριθμός θεραπευτικών μέσων που εφαρμόστηκαν κατά την περίοδο η πλέον διαδεδομένη (47,1%) μαζί με τη χρυσοθεραπεία (21,2%) και τη διατομή του φρενικού νεύρου (8,1%). Οι τρεις προαναφερόμενες θεραπείες ήταν οι πλέον συνήθεις σε όλα τα σανατόρια της Ευρώπης. Πιο συγκεκριμένα, η διενέργεια τεχνητού πνευμοθώρακα κέρδισε σύντομα έδαφος, ύστερα από κάποιες παρατηρήσεις ότι η ύπαρξη αέρα εντός των κοιλοτήτων του υπεζωκότα επιδρά ευνοϊκά στην εξέλιξη των φυματιωδών αλλοιώσεων του πνεύμονα. Βέβαια, παλαιότερα υπήρχαν ακόμη πιο εξωφρενικές θεραπείες με τη χορήγηση αζώτου εντός του υπεζωκότα. Η όλη διαδικασία της χορήγησης του αέρα επαναλαμβανόταν κάθε 3η ή 4η εβδομάδα και ο έλεγχος των αποτελεσμάτων γινόταν ακτινογραφικά. Η χρυσοθεραπεία ήταν άλλη μια προσφιλής μέθοδος, αν και η χορήγηση ενέσεων αλάτων χρυσού δεν παρουσίαζε στις μελέτες τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Τέλος, η φρενικοεξαίρεσις ή φρενεκτομή ήταν μια χειρουργική επέμβαση διατομής του φρενικού νεύρου για τη μερική ακινητοποίηση του διαφράγματος, τεχνική που τότε θεωρείτο ότι είναι ευεργετική στους φυματικούς. Εκβάσεις ασθενών Τα πεπραγμένα μάς παρέχουν πληροφορίες για την έκβαση της νόσου (κλινική ίαση, σημαντική βελτίωση, βελτίωση, ίδια κατάσταση, επιδείνωση και θάνατος). Όπως διακρίνεται στην εικόνα 6, τα πεπραγμένα μάς παρέχουν σημαντικά στοιχεία για την έκβαση της νόσου: κλινική ίαση, σημαντική βελτίωση, βελτίωση, ίδια κατάσταση, επιδείνωση, θάνατος. Συγκεκριμένα, το μεγαλύτερο ποσοστό κατείχε η κλινική ίαση με ποσοστό 32,74% και ακολουθούσε η βελτίωση και η σημαντική βελτίωση με 27,06% και 20,53%, αντίστοιχα, ενώ η ίδια κατάσταση ανήλθε στο 13,5%. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα χαμηλά ποσοστά επιδείνωσης της κατάστασης και των θανάτων, που ανήλθαν σε 4,2% και 5,7%, αντίστοιχα. Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινιστεί ο όρος «κλινική ίαση» και «βελτίωση», ειδικά σε μια εποχή χωρίς ουσιαστική θεραπεία της νόσου. Συχνά, στα πεπραγμένα κάποιοι ασθενείς χαρακτηρίζονται ως «φαινομενικώς Εικόνα 6. Συγκεντρωτικό διάγραμμα μέσου όρου έκβασης νοσηλείας ασθενών του Σανατορίου Πάρνηθας ( ). ιαθέντες ή υγιείς» και ως «ουσιωδώς βελτιωθέντες». Κατά τους φυματιολόγους της εποχής, ως φαινομενικώς ιαθέντες ορίζονταν «οι εξελθόντες και μη παρουσιάζοντες πλέον εις επανειλημμένας εξετάσεις μικρόβια Koch εις τα πτύελά των, ακροαστικώς δε, εκτός ανωμαλιών τινών της αναπνοής, ουδέν παθολογικόν ευρίσκετο». Αντίστοιχα, ως ουσιωδώς βελτιωθέντες ορίζονταν οι ασθενείς στους οποίους «παρουσιάζοντο ενίοτε εις τα πτύελα αυτών ελάχιστοι βάκιλλοι, αλλά η γενική κατάστασις αυτών και η τοπική ακρόασις δεν παρείχον ανησυχίας περί φυματιώσεως διατελούσης εν ενεργεία». Ημέρες νοσηλείας Με την πάροδο των ετών, η «θεραπευτική» αντιμετώπιση της φυματίωσης εξελίχθηκε σε μια διαδικασία που συνδύαζε διαφορετικές τεχνικές, γεγονός που αύξανε τις ημέρες παραμονής των ασθενών στα σανατόρια. Η επιλογή της θεραπείας ήταν συνδεδεμένη με τη μορφή και τη σταδιοποίηση της νόσου. Οι τρεις πλέον συνήθεις μορφές φυματίωσης που έχρηζαν και περισσότερου χρόνου παραμονής των ασθενών στο Σανατόριο διαπιστώνεται ότι ήταν η ελκοϊνώδης φθίση, η ελκοτυρώδης φθίση και η διάχυτη ινώδης φθίση. Πιο συγκεκριμένα, ο μέσος όρος ημερών νοσηλείας για την ελκοϊνώδη φθίση ήταν 303,7 ημέρες, για την ελκοτυρώδη 89,6 ημέρες και για τη διάχυτη φθίση 56,1 ημέρες. Από τους προαναφερθέντες αριθμούς, γίνεται αντιληπτό ότι η μορφή της ελκοϊνώδους φθίσης ήταν η κατ εξοχήν νοσολογική οντότητα που έχρηζε μακροχρόνιας παρακολούθησης και συνδυασμού μιας εκ των επεμβατικών μεθόδων εκλογής, της φυματινοθεραπείας και της ειδικής υγιεινοδιαιτητικής. Οι ημέρες νοσηλείας, εκτός από τη βαρύτητα της μορφής της φυματίωσης, καθορίζονταν και από το είδος της εφαρμοζόμενης θεραπείας, όπως διακρίνεται στην εικόνα 7. Έτσι, οι ασθενείς που υποβλήθηκαν μόνο σε υγιεινοδιαιτητική θεραπεία παρέμεναν για μεγάλο διάστημα

7 486 Χ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ και συν του δρόμου που θα συνέδεε την Αθήνα με το Σανατόριο (Αχαρνών-Πάρνηθος). Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο όρος ότι το Κράτος θα αναλάμβανε την ασφαλτόστρωση της οδού με αντάλλαγμα τη δωρεάν νοσηλεία υπαλλήλων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων, αλλά και τραπεζικών υπαλλήλων, όταν θα ολοκληρωνόταν η ανέγερση του νέου Σανατορίου. Εικόνα 7. Μέσος όρος ημερών νοσηλείας ανά είδος εφαρμοσμένης θεραπείας ( ). στο Σανατόριο, περίπου ένα έτος (362,7 ημέρες). Η υγιεινοδιαιτητική αποτέλεσε τη βάση κάθε είδους θεραπείας και περιελάμβανε, εκτός από εύπεπτες τροφές, αεροθεραπεία, απόλυτη ανάπαυση και εντριβές με καθαρό νερό ή κολώνια. Ασθενείς που υποβλήθηκαν στην εφαρμογή τεχνητού αμφοτερόπλευρου πνευμοθώρακα παρέμεναν 237,2 ημέρες, ενώ αυτοί των οποίων η κατάσταση απαιτούσε την εφαρμογή της χρυσοθεραπείας παρέμεναν κατά μέσο όρο 118,6 ημέρες. Η χρυσοθεραπεία προέβλεπε μια αμφιλεγόμενη μέθοδο με ενέσεις μετάλλων χρυσού στους ασθενείς. Ακολούθως, μια σειρά άλλων μεθόδων ή συνδυασμού αυτών αντιστοιχούσε σε νοσηλεία 1 3 μηνών: υγιεινοδιαιτητική και τεχνητός πνευμοθώρακας (97,2 ημέρες), υγιεινοδιαιτητική και χρυσοθεραπεία (87 ημέρες), υγιεινοδιαιτητική και φυματινοθεραπεία (87 ημέρες), φρενικοεξαίρεση (73,7 ημέρες), φυματινοθεραπεία και πνευμοθώρακας (56 ημέρες) και, τέλος, ομόπλευρος πνευμοθώρακας (41,5 ημέρες). Βραχύβια παραμονή απαιτείτο στον πνευμοθώρακα/θωρακοπλαστική (10 ημέρες). ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΩΝ Το Σανατόριο διέθετε, κατά το πρότυπο του «Ευαγγελισμού», τις Α, Β και Γ θέσεις ασθενών με τα αντίστοιχα νοσήλια, αν και υπήρχαν συχνά και ασθενείς που νοσηλεύονταν δωρεάν. Τα στοιχεία μαρτυρούν την προτίμηση των ασθενών στην Γ θέση, που εκ πρώτης όψεως προσδίδει ένα λαϊκό χαρακτήρα στο Σανατόριο, αν και τελικά ήταν ένα ίδρυμα για πολίτες των ανώτερων και μεσαίων κοινωνικών τάξεων. Βέβαια, σε καμιά περίπτωση το Σανατόριο της Πάρνηθας δεν μπορεί να συγκριθεί με τον αντίστοιχο και υπερβολικά υψηλό αριθμό των νοσηλευομένων στο νοσοκομείο «Σωτηρία», που προέρχονταν από τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα. Το κοινωνικό προφίλ των ασθενών ίσως εξηγείται από ένα συμβάν που έλαβε χώρα κατά τις διαπραγματεύσεις για τη διάνοιξη Αναφορικά με τις ηλικιακές ομάδες, όπως διακρίνεται στην εικόνα 8, η ηλικιακή ομάδα που κυρίως πλήττετο είναι αυτή των ετών (30,5%). Ακολουθούσαν οι ηλικιακές ομάδες των ετών (23,2%), ετών (22,8%), ετών (15,7%), ετών (5,6%), >52 ετών (1,8%), ενώ καταγράφηκε και μία περίπτωση που ανήκε στην ηλικιακή ομάδα των ετών. Τα μεγαλύτερα ποσοστά εμφανίζονταν ουσιαστικά στις ηλικίες του «εργατικού δυναμικού» των ετών με 358 εισαγωγές και των ετών με 273 εισαγωγές. Σε συνδυασμό με τα πεπραγμένα του Εξωτερικού Αντιφυματικού Ιατρείου του «Ευαγγελισμού», από το οποίο πολλοί ασθενείς προωθούνταν στην Πάρνηθα, διαπιστώνεται ότι, επί του συνόλου των εξεταζομένων ασθενών, το 50% αφορούσε σε άνδρες, το 43% σε γυναίκες και το 7% σε παιδιά. Αν συνυπολογιστούν και τα στοιχεία του Εξωτερικού Αντιφυματικού Ιατρείου του «Ευαγγελισμού», η ηλικιακή ομάδα που πλήττετο περισσότερο από τη νόσο ήταν άτομα των ηλικιών ετών (45%) και ακολουθούσαν με 24% η ομάδα των ετών και με 18% η ομάδα των ετών. Οι εισαγωγές των αρρένων ασθενών στο Σανατόριο της Πάρνηθας υπερείχαν έναντι των αντίστοιχων των γυναικών. Ο αριθμός των ανδρών ήταν 702 και υπερείχε αυτού των γυναικών, που δεν υπερέβαινε τις 485. Στις περισσότερες περιπτώσεις γυναικείων κρουσμάτων δηλωνόταν ως επάγγελμα τα οικιακά (31%, 370 κρούσματα). Όπως προαναφέρθηκε, το συγκεκριμένο εύρημα «επιβεβαίωνε» τότε τη θεωρία της εποχής ότι οι γυναίκες που Εικόνα 8. Πίνακας ηλικιακών ομάδων νοσηλευομένων στο Σανατόριο Πάρνηθας ( ).

8 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΣΑΝΑΤΟΡΙΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 487 εγκατέλειπαν την ύπαιθρο και αναζητούσαν επαγγελματική απασχόληση στην πόλη ήταν περισσότερο επιρρεπείς στη νόσο. Στους άνδρες, συχνότερα καταγράφονταν οι εργάτες (12,7%), οι μαθητές (9,8%), οι ιδιωτικοί υπάλληλοι (7,7%) και οι φοιτητές (7,2%), ακολουθούμενοι από τους εμπόρους και τους δημόσιους υπαλλήλους. Στην εικόνα 9 παρατίθενται οι δέκα συχνότερες ενασχολήσεις που καταγράφηκαν στα βιβλία εισαγωγών του Σανατορίου. Από τα πεπραγμένα διαφαίνεται επίσης η υψηλή μεταδοτικότητα της νόσου, η οποία έπληττε και τους ιατρούς του Σανατορίου λόγω της καθημερινής επαφής τους με τους ασθενείς. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ιατροί που ασθένησαν, ο αριθμός των οποίων ανήλθε συνολικά στους 20, νοσηλεύτηκαν και αυτοί στο Σανατόριο. Η μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών δήλωσε ως τόπο κατοικίας την Αθήνα ή τον Πειραιά (47,1%). Οι περισσότεροι ασθενείς από την επαρχία προέρχονταν από την Κρήτη (6,2%), τη Μεσσηνία (5,7%) και την Ήπειρο (3,2%). Οι ασθενείς από την επαρχία υπερτερούσαν στο σύνολο των ασθενών (28,5%) και ακολουθούσαν οι κάτοικοι των κεντρικών συνοικιών της Αθήνας (21%). Η οικογενειακή κατάσταση των ασθενών που νοσηλεύτηκαν στο Σανατόριο της Πάρνηθας άρχισε να καταγράφεται από το Από τα στοιχεία των πεπραγμένων κατά το χρονικό διάστημα , το μεγαλύτερο ποσοστό ήταν άγαμοι (70%) (639 άγαμοι/334 έγγαμοι). Μια πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος αριθμός ασθενών διαπιστώνεται στην ηλικιακή ομάδα των ετών, περίοδος κατά την οποία φυσιολογικά τα άτομα αυτά δεν είχαν ακόμη νυμφευτεί λόγω του νεαρού της ηλικίας. Επίσης, δεν πρέπει να λησμονείται ότι η φυματίωση αποτέλεσε μια νόσο «στίγμα» για εκείνη την εποχή. Ο «Δεκάλογος κατά της φθίσεως», που εκδόθηκε από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο κατά της Φυματίωσης το 1901, προέτρεπε εν μέσω άλλων οδηγιών προς τους φυματικούς να μη νυμφεύονται. Εικόνα 9. Οι δέκα συχνότερες δηλωθείσες επαγγελματικές απασχολήσεις των ασθενών του Σανατορίου Πάρνηθας ( ). Ο ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΚΑΙ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Στο Μεσοπόλεμο, το ενδιαφέρον της παγκόσμιας ιατρικής κοινότητας στράφηκε προς τη μελέτη της σχέσης της νόσου με τις κλιματολογικές συνθήκες, θέτοντας τις βάσεις της Βιομετεωρολογίας. Για το λόγο αυτόν, θεωρήθηκε σημαντικό επίτευγμα η εγκατάσταση στην Πάρνηθα οργάνων του Εργαστηρίου Φυσικής και Μετεωρολογίας της Ανωτάτης Γεωπονικής Σχολής για την παρακολούθηση των κλιματολογικών και των μετεωρολογικών αλλαγών. Τα δεδομένα των μετεωρολογικών μετρήσεων δημοσιεύονταν ανελλιπώς σε σχετικό Μηνιαίο Μετεωρολογικό Δελτίο της Γεωπονικής Σχολής και στον ιατρικό τύπο της εποχής, στο περιοδικό «Ιατρικαί Αθήναι». Στα τέλη της δεκαετίας, τις κλιματολογικές και τις μετεωρολογικές μετρήσεις ανέλαβε το Εργαστήριο Γεωργικής Φυσικής και Κλιματολογίας της Υπηρεσίας Γεωργικών και Οικονομικών Μελετών του Υπουργείου Γεωργίας. Ο αρχιτέκτονας Αντωνιάδης επιθυμούσε, πριν αρχίσει το σχεδιασμό του νέου σανατορίου, να έχει μια πλήρη εικόνα των τεχνικών απαιτήσεων αυτού του εγχειρήματος, σε συνάρτηση με την αποθεραπεία των φυματιώντων. Ο ταλαντούχος αρχιτέκτονας έθεσε στους ιατρούς ένα καίριο ερώτημα που αφορούσε στο ιδανικό υψόμετρο δημιουργίας ενός σανατορίου. Οι απόψεις των ιατρών διίσταντο και αυτή η διχογνωμία οφειλόταν στις διαφορετικές μετρήσεις της γαλλικής και της γερμανο-ελβετικής αντιφυματικής σχολής. Πολλοί θεωρούσαν ότι το υψόμετρο των μέτρων ήταν το ιδανικό, αφού μεγαλύτερο υψόμετρο θα δυσχέραινε την αναπνευστική λειτουργία των ασθενών, σε αντίθεση με εκείνους που υποστήριζαν ότι το ιδανικό υψόμετρο κυμαινόταν από μέτρα, με ιδανικότερο εκείνο των μέτρων. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφερθεί η διεθνής πρακτική στο θέμα των σανατορίων. Η προτίμηση της κατασκευής των σανατορίων σε μεγάλα υψόμετρα σχετιζόταν άμεσα με την επίδραση του ηλιακού φωτός, το οποίο θεωρείτο ισχυρό μικροβιοκτόνο μέσο. Κατά τους φυματιολόγους της εποχής, η ξηρότητα του αέρα θεωρείτο ευεργετική, επειδή αύξανε την επίδραση του ηλιακού φωτός στους εξασθενημένους οργανισμούς των ασθενών. Έτσι, τα μεγάλα υψόμετρα ήταν ιδανικοί τόποι κατασκευής σανατορίων, όπου το ηλιακό φως αύξανε τη θερμοκρασία στους ο C, ενώ υπό σκιά η θερμοκρασία έφθανε τους 0 ο C. Εκτός από τα στοιχεία για το υψόμετρο, ο Αντωνιάδης ενημερώθηκε στο Παρίσι και για έναν ακόμα σημαντικό παράγοντα, που αφορούσε στον προσανατολισμό του κτηρίου και την επικλινή κατασκευή του, προκειμένου να μην απορροφά υγρασία. Για το λόγο αυτόν, η έκθεση που είχε καταθέσει στη διοίκηση του «Ευαγγελισμού» προέβλεπε

9 488 Χ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ και συν ένα κτήριο σε επικλινές επίπεδο, σε υψόμετρο μέτρων και με ανατολικομεσημβρινό προσανατολισμό, όπως και τελικά κατασκευάστηκε. Οι ιατροί του σανατορίου είχαν επιφορτιστεί με την αρμοδιότητα των καθημερινών καταγραφών των μετρήσεων, υπόδειγμα των οποίων διακρίνεται στην εικόνα 10. Οι μετρήσεις του Μετεωρολογικού Αρχείου περιελάμβαναν τέσσερις ομάδες δεδομένων: (α) Τη θερμοκρασία αέρα (μέση τιμή, μέση μέγιστη, μέση ελάχιστη, μέση ημερήσια διακύμανση, απόλυτη μέγιστη, απόλυτη ελάχιστη, μέγιστο εύρος θερμοκρασίας), (β) την υγρασία αέρα (μέση σχετική υγρασία), (γ) τα υδατώδη ατμοσφαιρικά αποβλήματα (ενδείξεις βροχόμετρου-μέγιστο ύψος 24ώρου, αριθμός ημερών βροχής, αριθμός ημερών χιονόπτωσης, αριθμός ημερών χαλαζόπτωσης, αριθμός ημερών δρόσου, αριθμός ημερών πάχνης, αριθμός ημερών ολικού παγετού, αριθμός ημερών μερικού παγετού) και (δ) την κατάσταση του εδάφους (υγρό, χιονοσκεπές, διάβροχο). ΕΠΙΛΟΓΟΣ Ο τρόπος προσέγγισης της παρούσας εργασίας αναδεικνύει και την αξία της διατομεακής συνεργασίας και μελέτης σε θέματα που άπτονται της ιστορικής επιδημιολογίας, της νοσολογίας και της δημογραφίας. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί η απώλεια, η καταστροφή ή και η αδιαφορία για τη συντήρηση και τη διαφύλαξη μεγάλου τμήματος των αρχείων των ελληνικών νοσοκομείων, γεγονός που δυσχεραίνει σε υπερβολικό βαθμό την ανασύσταση της εικόνας της νοσηρότητας και της θνησιμότητας παλαιότερων εποχών. Ειδικά για το θέμα της διαφύλαξης των νοσοκομειακών αρχείων πρέπει να καταστεί σαφές ότι δεν αποτελούν ένα νεκρό υλικό, αλλά ένα χρηστικό εργαλείο στην επιδημιολογική έρευνα της διαχρονικής εξέλιξης των νοσολογικών οντοτήτων. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Εικόνα 10. Λεπτομέρεια από τις παρατηρήσεις της κατάστασης εδάφους του περιβάλλοντος χώρου του Σανατορίου (μετεωρολογικό δελτίο 1938) (άδεια από το Εργαστήριο Γενικής και Γεωργικής Μετεωρολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Ελένη Καλογεράκη, Προϊσταμένη της Βιβλιοθήκης του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός», για την πολύτιμη βοήθειά της στην ανεύρεση αρχειακού και άλλου έντυπου υλικού σχετικά με την ιστορία του Σανατορίου της Πάρνηθας. Επίσης, θερμές ευχαριστίες στην κυρία Ελένη Καραμικέ, Προϊσταμένη του Ιστορικού Αρχείου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας, για το ενδιαφέρον και τη βοήθειά της στην ανεύρεση πηγών σχετικά με την ιστορία του Σανατορίου Πάρνηθας και την ευγενική της άδεια για τη φωτογραφική ανατύπωση σχετικών εγγράφων. Τέλος, θερμές ευχαριστίες στην κυρία Ευαγγελία Χρονοπούλου-Σερέλη, Καθηγήτρια και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Γενικής και Γεωργικής Μετεωρολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και στον κ. Αθανάσιο Καμούτση, Επίκουρο Καθηγητή του ίδιου Εργαστηρίου, για το αυθόρμητο ενδιαφέρον τους και τη σημαντική υποστήριξή τους στην ανεύρεση του αρχείου του Μετεωρολογικού Σταθμού της Πάρνηθας και την ευγενική άδεια για τη φωτογράφηση μέρους αυτού. ABSTRACT The proceedings of the Sanatorium of Parnitha as a source of data on the medical and demographic approach to tuberculosis during the interwar period in Greece C. DIMOPOULOU, 1 C. TSIAMIS, 2 M. MANDYLA-KOUSOUNI, 1 E. POULAKOU-REBELAKOU, 2 D. ANOYATIS-PELÈ 1 1 Historical Demography, Faculty of History, Ionian University of Corfu, Corfu, 2 Section of History of Medicine, Medical School, National and Kapodistrian University of Athens, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2013, 30(4): Tuberculosis in Greece during the interwar period was examined from a demographic and health perspective, based on the flow of patients in the Sanatorium of Parnitha (George Stavros and George Fuge Hospital), which served as

10 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΣΑΝΑΤΟΡΙΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 489 a tuberculostatic infirmary of the Regional General Hospital Evangelismos. Study was made of the annual publication entitled Exposition of the Proceedings of the «Evangelismos» Infirmary, the G. Stavros and G. Fuge Hospital, and the Staff Pension Fund for the period Based on the activities of the sanatorium, the data collected covered the transfer of patients, the forms of tuberculosis, the diagnostic and therapeutic means of the time, the outcome of the patients and the duration of their hospitalization. From the records it was possible to correlate the days of hospitalization with the clinical form of tuberculosis and the type of treatment administered. The recorded data such as age, sex, marital status and occupation were examined, in an attempt to outline the demographic profile of the sanatorium patients. Key words: Historical demography, History of Medicine, Public health, Sanatorium of Parnitha, Tuberculosis Βιβλιογραφία 1. ΚΟΠΑΝΑΡΗΣ Φ. Η δημόσια υγεία εν Ελλάδι. Τύποις Χρονόπουλου Χ, Αθήνα, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1928 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1929 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1930 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1931 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1932 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1933 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1935 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1936 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1937 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1938 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, Έκθεσις των Πεπραγμένων του έτους 1939 του Θεραπευτηρίου Παπανικολάου, Εν Αθήναις, MANDYLA M, TSIAMIS C, KOUSOUNIS A, PETRIDOU E. Pioneers in the anti-malaria battle in Greece ( ). Gesnerus 2011, 68: ΤΣΙΑΜΗΣ Κ, ΒΡΥΩΝΗ Γ. Η επιδημία του δάγγειου πυρετού στην Ελλάδα ( ) ως μοντέλο για τη μελέτη της ανοσίας λοιμώξεων από αρμποϊούς. Δελτ Ελλην Μικροβ Ετ 2010, 55: ΜΑΝΔΥΛΑ-ΚΟΥΣΟΥΝΗ Μ. Η ιστορία του Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορική Διατριβή, Αθήνα, 2010: ΤΣΙΑΜΗΣ Κ, ΤΣΑΚΡΗΣ Α. Η δυσεντερία στην Ελλάδα του μεσοπολέμου: Ανάλυση των δεδομένων βασισμένη στο βιβλίο της πρώτης Ελληνίδας μικροβιολόγου, Αγγελικής Παναγιωτάτου, με τίτλο «Τροπικών Χωρών Δυσεντερίαι και Εντερίτιδες». Δελτ Ελλην Μικροβ Ετ 2010, 55: ΤΣΙΑΜΗΣ Κ, ΒΡΥΩΝΗ Γ. Ο μικροβιολογικός έλεγχος του δικτύου ύδρευσης της Αθήνας κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Δελτ Ελλην Μικροβ Ετ 2010, 55: ΑΝΩΓΙΑΤΗΣ-PELÉ Δ, ΤΣΙΑΜΗΣ Κ, ΜΑΥΡΕΑΣ Κ, ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Ι. Δημογραφική προσέγγιση της νοσηλευτικής κίνησης του Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός» κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου ( ). Ιόνιο Πανεπιστήμιο Κέρκυρας, Κέρκυρα, 2012: ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗΣ Γ. Αθήνα : Εξέλιξη, πολεοδομία, μεταφορές. Εκδόσεις Συμμετρία, Αθήνα, 2000: ΜΑΝΟΣ Θ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ Κ. Μέγα Λεξικόν της Ιατρικής μετά απλοποιημένου συστήματος διαγνωστικής και θεραπευτικής. Αθήναι, ΣΑΚΟΡΡΑΦΟΣ Μ. Ακτινοδιαγνωστική της αρχομένης πνευμονικής φυματιάσεως. Η εν Αθήναις Ιατρική Εταιρεία. Πρακτικά των Συνεδριών του Έτους ΒΕΓΚΛΙΔΗΣ Ι. Σανατοριακή θεραπεία. Μονογραφίαι Ιατρικών Επιστημών. Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος 1928.

11 490 Χ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ και συν Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, Στατιστική των αιτιών των θανάτων κατά το έτος Βασίλειον της Ελλάδος, Εθνικόν Τυπογραφείον, Αθήναι, ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Α. Μηχανές υγείας-μηχανές ζωής-υγεία και πρόνοια στη «μοντέρνα» Ελλάδα της δεκαετίας του 1930: Τα νέα κτήρια και το νομοθετικό πλαίσιο 2. Το Σανατόριο Πάρνηθας του Ιωάννη Α. Αντωνιάδη (Νοσοκομείο Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ). Στο: Τουρνικιώτη Π (Επιμ.) Ελληνική μοντέρνα αρχιτεκτονική Θεματικές τομές και τεκμηρίωση μιας δημιουργικής εποχής. Η δεκαετία του Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Αθήνα, 2009: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ Α. Το επί της Πάρνηθος Νοσοκομείον Γεωργίου Σταύρου και Γεωργίου Φουγκ. Τεχνικά Χρονικά 1936, 5: Corresponding author: C. Tsiamis, History of Medicine, Medical School, University of Athens, 75 Mikras Asias street, GR Athens, Greece xxxxxxxxxxxxx

Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1930-1940)»

Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1930-1940)» 47 Ιστορικό Σημείωμα Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1930-1940)» Μαρίνα Κουρή Μαρία Μάνδυλα-Κουσουνή Κων/νος Τσιάμης Δημήτριος Ανωγιάτης-Pelé Μεταπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικές και κοινωνικές αντιλήψεις περί φυματιώσεως την εποχή του Μεσοπολέμου

Ιατρικές και κοινωνικές αντιλήψεις περί φυματιώσεως την εποχή του Μεσοπολέμου 56 Ιστορικό Σημείωμα Ιατρικές και κοινωνικές αντιλήψεις περί φυματιώσεως την εποχή του Μεσοπολέμου Κων/νος Τσιάμης Μαρία Μάνδυλα-Κουσουνή Δημήτριος Ανωγιάτης-Pelé Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτότυπη εργασία. Νικόλαος Παγκράτης Κων/νος Τσιάμης Μαρία Μάνδυλα-Κουσουνή Ιωάννα Αθανασοπούλου Δημήτρης Ανωγιάτης-Pelé. Χειρουργικές Κλινικές

Πρωτότυπη εργασία. Νικόλαος Παγκράτης Κων/νος Τσιάμης Μαρία Μάνδυλα-Κουσουνή Ιωάννα Αθανασοπούλου Δημήτρης Ανωγιάτης-Pelé. Χειρουργικές Κλινικές Πρωτότυπη εργασία Συγκριτική μελέτη νοσηλευτικής κίνησης του «Κοργιαλενείου-Μπενακείου Νοσοκομείου Ε. Ε. Σ.» και του Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός» (1931-1936) : πηγές πληροφόρησης του νοσηλευτικού χάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1918-1930)

Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1918-1930) 36 Ιστορικό Σημείωμα Δημογραφική αποτύπωση της νοσηλευτικής κίνησης των ασθενών του Νοσοκομείου «Σωτηρία» (1918-1930) Αλέξανδρος Αηδονίδης Κων/νος Τσιάμης Μαρία Μάνδυλα-Κουσουνή Δημήτριος Ανωγιάτης-Pelé

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη νοσηλευτικής κίνησης του «Κοργιαλενείου-Μπενακείου

Συγκριτική μελέτη νοσηλευτικής κίνησης του «Κοργιαλενείου-Μπενακείου Πρωτότυπη Εργασία Συγκριτική μελέτη νοσηλευτικής κίνησης του «Κοργιαλενείου-Μπενακείου Νοσοκομείου Ε. Ε. Σ.» και του Θεραπευτηρίου «Ο Ευαγγελισμός» ( 1931-1936) : πηγές πληροφόρησης του νοσηλευτικού χάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η Υγεία στην ΚΡΗΤΗ 1898-1913. Τζένη Κόσοβα Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1

Η Υγεία στην ΚΡΗΤΗ 1898-1913. Τζένη Κόσοβα Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1 Η Υγεία στην ΚΡΗΤΗ 1898-1913 Τζένη Κόσοβα Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1 ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Η Κρητική Πολιτεία κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για την βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

H αγορά εργασίας στο νομό Μεσσηνίας Δεκέμβριος 2010

H αγορά εργασίας στο νομό Μεσσηνίας Δεκέμβριος 2010 Η αγορά εργασίας στο νομό Μεσσηνίας Δελτίο Δεκεμβρίου 2010 Το Νοέμβριο 2010 το Επιμελητήριο Μεσσηνίας ξεκίνησε την έκδοση Δελτίου Τύπου για την παρακολούθηση των εξελίξεων στην τοπική αγορά εργασίας. Στο

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Φ. ΚΑΛΥΒΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Παιδίατρος- Ιατρός Δημόσιας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2012

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 1.8.2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2012 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνονται τα στατιστικά στοιχεία που αποτυπώνουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΑΠΟ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΗ [001.ΔΕ001] 2011

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΑΠΟ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΗ [001.ΔΕ001] 2011 ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΑΠΟ ΣΕ [001.ΔΕ001] 2011 Γραφείο/Διεύθυνση κατάθεσης αίτησης Κωδικός Ονομασία ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΠΑΤΕΡΑ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΛΑΔΟΣ ΦΕΚ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 13/2015 (23 29 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα.

Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Ένα πρότυπο εξωνοσοκομειακής αντιμετώπισης της επιδημίας του ιού Η1Ν1 από τους SOS Ιατρούς στην Ελλάδα. Σπυρίδων Μπάρμπας, Θεόδωρος Σπυρόπουλος, Γεώργιος Πέππας, Γεώργιος Θεοχάρης Πανδημική γρίπη τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Αλεξανδρούπολη 20/03/2013 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ & ΑΝΕΡΓΙΑΣ 2010-2012 Σύνολο ΧΩΡΑ Α. Μ. Θ. Κ. ΜΑΚ ΘΕΣ/ΚΗ Υπ. Κ. Μ Δ. ΜΑΚ Πληθυσμός Εργάσιμης

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Φυματίωσης

4 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Φυματίωσης ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ Συνδιοργάνωση: Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ελληνική Ένωση Κατά της Φυματίωσης και των Νόσων του Αναπνευστικού Συστήματος 4 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πρωτόκολλο προγράμματος πρόληψης και προαγωγής της στοματικής υγείας «Ημέρες Πρόληψης» Εισαγωγή Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά (ΟΣΠ) εδώ και 30 χρόνια πρωτοπορεί στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κόστος Κατανάλωσης. Version 09/13

Κόστος Κατανάλωσης. Version 09/13 Κόστος Κατανάλωσης Version 09/13 ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ KW Κόστος Κατανάλωσης ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΥ Εκτίμηση Κατανάλωσης KW, ανά 10 τετ. μέτρα χώρου με χρήση Ενδοδαπέδιας Θέρμανσης Στην περίπτωση που πραγματοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 25/1/2016

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 25/1/2016 Αθήνα, 26-01-2016 Αρ. Πρωτ.: 8320 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 25/1/2016 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,306 1,549 1,502 0,945 0,686 0,644 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,361 1,621 1,546 0,993 0,734 0,723 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,339

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 31/8/2015

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 31/8/2015 Αθήνα, 01-09-2015 Αρ. Πρωτ.: 88326 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 31/8/2015 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,413 1,667 1,614 1,101 0,647 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,468 1,717 1,650 1,143 0,000 0,715 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,455 1,679

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά λειτουργικά στοιχεία υπηρεσιών προς ογκολογικούς ασθενείς των επτά υγειονοµικών περιφερειών για ογκολογικούς ασθενείς

Βασικά λειτουργικά στοιχεία υπηρεσιών προς ογκολογικούς ασθενείς των επτά υγειονοµικών περιφερειών για ογκολογικούς ασθενείς Βασικά λειτουργικά υπηρεσιών προς ογκολογικούς ασθενείς των επτά υγειονοµικών περιφερειών για ογκολογικούς ασθενείς Πίνακας 1 : Λειτουργικά χαρακτηριστικά υπηρεσιών τριτοβάθµιας περίθαλψης ογκολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

14PROC002340258 2014-10-14

14PROC002340258 2014-10-14 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Ασφαλείας: Βαθμός Προτεραιότητας: ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΛΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ ΥΓΕΙΑΣ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Ψαλτοπούλου Θεοδώρα Παθολόγος, Επίκουρη Καθ. Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Α. Σχεδιασμός ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συµπλήρωση οδηγιών και διευκρινήσεις για την εγκύκλιο 67/07 περί κατάργησης επιτροπών Μαγνητικής Τοµογραφίας και καθιέρωση νέας διαδικασίας έγκρισης.

Συµπλήρωση οδηγιών και διευκρινήσεις για την εγκύκλιο 67/07 περί κατάργησης επιτροπών Μαγνητικής Τοµογραφίας και καθιέρωση νέας διαδικασίας έγκρισης. Συµπλήρωση οδηγιών και διευκρινήσεις για την εγκύκλιο 67/07 περί κατάργησης επιτροπών Μαγνητικής Τοµογραφίας και καθιέρωση νέας διαδικασίας έγκρισης. Γ.Ε.: Γ32/ 978/31-5-2007 ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/215 (3 Νοεμβρίου 6 ) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 215-216 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα 4/215

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 30 Σεπτεμβρίου 2014 ΦΥΣΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ έτους 2013 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνονται τα στατιστικά στοιχεία που αποτυπώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/12/2015

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/12/2015 Αθήνα, 18-12-2015 Αρ. Πρωτ.: 131956 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/12/2015 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,357 1,603 1,553 1,036 0,763 0,674 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,413 1,654 1,603 1,080 0,806 0,741 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,385

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 10/2015 (02 08 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/9/2015

Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/9/2015 Αθήνα, 18-09-2015 Αρ. Πρωτ.: 95724 Μέσες Τιμές Λιανικής ανά Νομό για την 17/9/2015 ΑΤΤΙΚΗΣ 1,412 1,653 1,603 1,108 0,666 ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ 1,464 1,704 1,633 1,147 0,000 0,732 ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ 1,437 1,667

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ

ΑΔΑ: ΒΙΗΓ4691Ο3-Ζ7Δ. Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ Ηράκλειο: 03-04-2014 Αριθ. Πρωτ.: 1920/Φ30.2 Ταχ. Διεύθυνση Ταχ. Θυρίδα Πληροφορίες Τηλέφωνα Fax :Εσταυρωμένος -71004 : 1939 : Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ. ΕΠΑ.Λ. Ελευθερίου Βενιζέλου Τομέας Υγείας Πρόνοιας Δασκαλάκη Χριστίνα ΒΥ1

ΤΟ ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ. ΕΠΑ.Λ. Ελευθερίου Βενιζέλου Τομέας Υγείας Πρόνοιας Δασκαλάκη Χριστίνα ΒΥ1 ΤΟ ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΕΠΑ.Λ. Ελευθερίου Βενιζέλου Τομέας Υγείας Πρόνοιας Δασκαλάκη Χριστίνα ΒΥ1 Οι συνθήκες στις παλαιότερες φυλακές ήταν τραγικές, επειδή στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση (+ εργαστήριο)

Διάρθρωση (+ εργαστήριο) Ιατρική πληροφορία Ευαγγελία Ντζάνη Επίκουρη Καθηγήτρια Υγιεινής με έμφαση στην Επιδημιολογία Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Οκτώβριος 2010 Διάρθρωση (+ εργαστήριο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ Νοσηλευτικής ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευρύτερο κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον Τομέας Υγείας Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Τριτοβάθμια Περίθαλψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ - 68 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΦΥΣΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ - 68 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ - 68 Α Αθήνας (Π.Ε.) - 65 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΜΟΥΣΙΚΗΣ - 4 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΓΛΙΚΗΣ 55 Β Αθήνας (Π.Ε.) 74 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΜΟΥΣΙΚΗΣ 4 Γ Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΘΜΙΔΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΝΑ

ΒΑΘΜΙΔΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΝΑ ΒΑΘΜΙΔΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΕΝΑ Α Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΩΓΗΣ 2 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ -17 Α Αθήνας (Π.Ε.) ΔΑΣΚΑΛΟΙ -32 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΑΓΩΓΗΣ 5 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ -22 Β Αθήνας (Π.Ε.) ΔΑΣΚΑΛΟΙ -16

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΑΠΟ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΣΜΕΑΕ -ΚΕΔΔΥ[001.ΔΕΣΚΕ]

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΑΠΟ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΣΜΕΑΕ -ΚΕΔΔΥ[001.ΔΕΣΚΕ] ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΑΠΟ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΕ ΣΜΕΑΕ -ΚΕΔΔΥ[001.ΔΕΣΚΕ] 2013-14 ΓΡΑΦΕΙΟ/ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ Κωδικός Ονομασία ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα λειτουργίας των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας στο Δημόσιο Νοσοκομείο. Η σημερινή κατάσταση.

Ζητήματα λειτουργίας των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας στο Δημόσιο Νοσοκομείο. Η σημερινή κατάσταση. Ζητήματα λειτουργίας των Τμημάτων Κοινωνικής Εργασίας στο Δημόσιο Νοσοκομείο. Η σημερινή κατάσταση. Περικλής Τζιάρας, Κοινωνικός Λειτουργός Γ.Ν.Ελευσίνας "Θριάσιο", Μέλος ΔΣ ΣΚΛΕ Κοινωνική Εργασία και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΡΑΣΗΣ Σ.ΕΠ.Ε Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΚΑΙ Β ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2010

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΡΑΣΗΣ Σ.ΕΠ.Ε Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΚΑΙ Β ΤΡΙΜΗΝΟΥ 2010 EΛΛHNIKH ΔHMOKPATIA YΠOYPΓEIO ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δελτίο Τύπου 19-07-2010 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΡΑΣΗΣ Σ.ΕΠ.Ε Α Υ ΚΑΙ Β Υ 2010 1. Εισαγωγή Η Επιθεώρηση Εργασίας επιτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: «ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ». Φοιτητές:

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννα Νικολαϊδου Κλινική Κοινωνική Λειτουργός Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Ιωάννα Νικολαϊδου Κλινική Κοινωνική Λειτουργός Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΟΤΑΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΟΒΑΡΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ... Τα προβλήματα στη διάρκεια της μακρόχρονης νοσηλείας και παρακολούθησης : Ο ρόλος της Κοινωνικής Υπηρεσίας Ιωάννα Νικολαϊδου Κλινική Κοινωνική Λειτουργός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Εαρινό Σχολείο. Γηριατρικής. 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα. Εισαγωγή στη Συνολική Γηριατρική Εκτίµηση. Προκαταρκτικό Πρόγραµµα

Εαρινό Σχολείο. Γηριατρικής. 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα. Εισαγωγή στη Συνολική Γηριατρική Εκτίµηση. Προκαταρκτικό Πρόγραµµα Εαρινό Σχολείο Γηριατρικής 8-10 Μαΐου Ξενοδοχείο Golden Age, Αθήνα Εισαγωγή στη Συνολική Γηριατρική Εκτίµηση Προκαταρκτικό Πρόγραµµα Παρασκευή 8 Μαΐου 2015 08.30 Προσέλευση - Εγγραφές 09.00-09.15 Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Δρ. Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Δρ. Αθηνά Λινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Έλενα Ριζά, MPH, PhD Επιδημιολόγος/ Υγιεινολόγος Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Κύριος Στόχος Αποτύπωση της υγείας του πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΣΣΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ. φοιτητική_εστία_σε_παλιά_ σταφιδαποθήκη_στο_αίγιο. Όταν το σήμερα ζει μέσα στο χθες και το χθες ζει μέσα από το σήμερα

ΦΛΕΣΣΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ. φοιτητική_εστία_σε_παλιά_ σταφιδαποθήκη_στο_αίγιο. Όταν το σήμερα ζει μέσα στο χθες και το χθες ζει μέσα από το σήμερα φοιτητική_εστία_σε_παλιά_ σταφιδαποθήκη_στο_αίγιο ΦΛΕΣΣΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Για να ενεργοποιηθεί η μνήμη μέσω του ερειπίου, απαιτείται η ενεργή ανάμνηση, μια προβολή της επιθυμίας για ζωή, όπου αντί να αναπολούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΑΞΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΡΑΣΗΣ «ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΑΞΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΡΑΣΗΣ «ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΥΝΑΜΙΚΟΥ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΑΞΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΡΑΣΗΣ «ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ» ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α'

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' (προστέθηκε νέο περιεχόμενο στο τέλος της σελίδας 153 της

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-04-2010. Στατιστικά Στοιχεία Δράσης Σ.ΕΠ.Ε.

Δελτίο Τύπου 19-04-2010. Στατιστικά Στοιχεία Δράσης Σ.ΕΠ.Ε. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΩΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Σ.ΕΠ.Ε.) Δελτίο Τύπου 19-04-2010 Στατιστικά Στοιχεία Δράσης Σ.ΕΠ.Ε. Το Σ.ΕΠ.Ε., ο κατεξοχήν ελεγκτικός μηχανισμός του Υπουργείου Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας»

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ. για την έρευνα. «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ για την έρευνα «Πανελλήνια Επιδημιολογική Μελέτη Καταγραφής Στοματικής Υγείας» Η Έρευνα - γενικά Η έρευνα αυτή αφορά τη σχεδίαση και διεξαγωγή μιας πανελλαδικής έρευνας για την καταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ 2014 - ΒΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΩΝ (Οικονιμικό Κριτήριο)

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ 2014 - ΒΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΩΝ (Οικονιμικό Κριτήριο) ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ 2014 - ΒΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΩΝ (Οικονιμικό Κριτήριο) ΚΩΔΙΚΟΣ ΣΧΟΛΗΣ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΘΕΣΕΩΝ ΒΑΣΗ (ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑ- ) ΕΠΙΤΥΧΟΝΤΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ Τ.Ε.Ι.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΦΗ BRAILLE ΤΩΝ ΤΥΦΛΩΝ 001.

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΦΗ BRAILLE ΤΩΝ ΤΥΦΛΩΝ 001. ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Δ.Ε. ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΦΗ BRAILLE ΤΩΝ ΤΥΦΛΩΝ 001.ΔΕΚΤ 2013-14 ΓΡΑΦΕΙΟ/ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ Κωδικός Ονομασία ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Αποτελέσματα Έρευνας Ικανοποίησης Ασθενών στα Εξωτερικά Ιατρεία

Α. Αποτελέσματα Έρευνας Ικανοποίησης Ασθενών στα Εξωτερικά Ιατρεία Α. Αποτελέσματα Έρευνας Ικανοποίησης Ασθενών στα Εξωτερικά Ιατρεία Συνολικά διακινήθηκαν 700 ερωτηματολόγια έξω από τα Εξωτερικά ιατρεία των Νοσοκομείων με 454 απαντήσεις ποσοστό ανταπόκρισης 60%. Εφαρμόστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΟΔΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: Οκτώβριος 2010. Μείωση των Οδικών Τροχαίων Ατυχημάτων κατά 5,1% ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΟΔΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: Οκτώβριος 2010. Μείωση των Οδικών Τροχαίων Ατυχημάτων κατά 5,1% ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 31 Δεκεμβρίου 1 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μείωση των Οδικών Τροχαίων Ατυχημάτων κατά 5,1% ΟΔΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: Οκτώβριος 1 Κατά το μήνα Οκτώβριο του έτους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΙΚΑ - ΣΕΠΕ - ΟΑΕΔ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2013 Μονάδα Ανάλυσης & Τεκμηρίωσης, Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας Ομάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφυµατικός εµβολιασµός.

Αντιφυµατικός εµβολιασµός. Αντιφυµατικός εµβολιασµός. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1878/2-11-07 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π./126769/19.10.07 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοιν/κής Αλληλεγγύης, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ:

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΘΗΤΕΙΑ: 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τεντολούρης Νικόλαος ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 05/07/1962 ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: Αρματολικό Δήμου Πύλης Τρικάλων ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Λακωνίας 33 Αμπελόκηποι Αθήνα ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών.

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ESTIMATION AND PROJECTION PACKAGE (EPP) ΚΑΙ SPECTRUM ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στην Ελλάδα, η επιτήρηση της HIV/AIDS λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 16 Δεκεμβρίου 2009

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 16 Δεκεμβρίου 2009 Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης 16 Δεκεμβρίου 29 Κατά την τρέχουσα περίοδο, γίνεται εβδομαδιαία ανακεφαλαίωση των επιδημιολογικών δεδομένων της χώρας μας για τη γρίπη. Κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΙΛΑΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2010

ΕΚΘΕΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΙΛΑΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2010 ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Γραφείο Νοσημάτων που Προλαμβάνονται με τον Εμβολιασμό Σελίδα 1 ΕΚΘΕΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΙΛΑΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2010 Από τα τέλη Ιανουαρίου 2010 έως

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης Στο Δήμο Παλλήνης Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε η Ενημερωτική Εκδήλωση που διοργάνωσαν για τη Φλεβική Θρόμβωση ο Δήμος Παλλήνης και το Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2013, στο Δημαρχείο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας: Ένα βήμα μετά την συγχώνευση των Μονάδων Κοινωνικής Φροντίδας Διασύνδεση Μονάδων Υγείας με τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας

Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας: Ένα βήμα μετά την συγχώνευση των Μονάδων Κοινωνικής Φροντίδας Διασύνδεση Μονάδων Υγείας με τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας: Ένα βήμα μετά την συγχώνευση των Μονάδων Κοινωνικής Φροντίδας Διασύνδεση Μονάδων Υγείας με τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας Τσιαλκούτη Μαρία Κοινωνικός Λειτουργός Υπεύθυνη τμ.

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2015-2016 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο ΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: Αύγουστος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ο ΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: Αύγουστος 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 31 Οκτωβρίου 214 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ο ΙΚΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ: Αύγουστος 214 Κατά το µήνα Αύγουστο του έτους 214, τα Οδικά Τροχαία Ατυχήµατα, που συνέβησαν

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Γενικών Μεταθέσεων Δ.Ε. 2015

Βάσεις Γενικών Μεταθέσεων Δ.Ε. 2015 Βάσεις Γενικών Μεταθέσεων Δ.Ε. 2015 Αθήνα 18/06/2015 Περιοχή Ομάδα Ειδικότητας Σύνολο Α Αθήνας (Δ.Ε.) (001) ΘΕΟΛΟΓΟΙ 101,4 (002) ΦΙΛΟΛΟΓΟΙ 78,48 (003) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ 58,89 (006) ΑΓΓΛΙΚΗΣ 113,23 (008) ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ»

«ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ» ΕΣΠΑ 2014-2020 Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου υναµικού, Εκπαίδευση και ια Βίου Μάθηση» (ΕΠ ΑΝΑ Ε ΒΜ) 2014-2020 13 Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράµµατα (ΠΕΠ) 2014 2020 ΡΑΣΗ «ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή διερεύνησης της κατάστασης των μεταναστών «χωρίς έγγραφα» που εισέρχονται στην Ελλάδα

Αποστολή διερεύνησης της κατάστασης των μεταναστών «χωρίς έγγραφα» που εισέρχονται στην Ελλάδα Αποστολή διερεύνησης της κατάστασης των μεταναστών «χωρίς έγγραφα» που εισέρχονται στην Ελλάδα Γιατροί Χωρίς Σύνορα- Ελληνικό Τμήμα, 20 Μαΐου 2008 Εισαγωγή Η Ελλάδα βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ!

www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! www.interamerican.gr Ασφάλεια Υγείας Πιο απλά και πιο προσιτά από ποτέ! Τα νέα δεδομένα στην υγεία Η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό ιδιωτικών δαπανών υγείας στην Ευρώπη (41%). Πάνω από 2 εκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΑ ΤΑΞΙ ΕΥΟΥΝ ΑΠΡΟΣΚΟΠΤΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΠΑΤΣΟΥΛΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΤΑΘΕΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΕΛΛΕΙΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Μπράτης Δημήτρης Αιρετός του ΚΥΣΠΕ d.mpratis@gmail.com http://www.mpratis.gr Τηλ. 6974754 1179-144884 Fax: 14689 Παληγιάννης Βασίλειος Αιρετός Κ.Υ.Σ.Π.Ε. paligiannis@hotmail.gr Τηλ. 69747549 Fax: 14487

Διαβάστε περισσότερα

Ρινορραγίες. Πρωτοβάθμια και. Νοσοκομειακή Αντιμετώπιση Ενδοσκοπικές Τεχνικές Πρακτική άσκηση τεχνικών αντιμετώπισης σε προπλάσματα

Ρινορραγίες. Πρωτοβάθμια και. Νοσοκομειακή Αντιμετώπιση Ενδοσκοπικές Τεχνικές Πρακτική άσκηση τεχνικών αντιμετώπισης σε προπλάσματα Πρωτοβάθμια και ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ Νοσοκομειακή Αντιμετώπιση Ενδοσκοπικές Τεχνικές Πρακτική άσκηση τεχνικών αντιμετώπισης σε προπλάσματα

Διαβάστε περισσότερα