ΜΟΓΓΟΛΙΑ ΠΑΡΝΗΘΑ ΑΝΑΦΗ. Altai: Khuiten ΚΑΙ ΔΡΑΣTHΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Ε.Π.Ο.Σ. ΦΥΛΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΟΓΓΟΛΙΑ ΠΑΡΝΗΘΑ ΑΝΑΦΗ. Altai: Khuiten ΚΑΙ ΔΡΑΣTHΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Ε.Π.Ο.Σ. ΦΥΛΗΣ"

Transcript

1 ΜΑΡΤΙΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 TEYXOΣ #10 Πεζοπορία Ορειβασία Αναρρίχηση Τοξοβολία ΚΑΙ ΔΡΑΣTHΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Ε.Π.Ο.Σ. ΦΥΛΗΣ ΜΟΓΓΟΛΙΑ Altai: Khuiten Η πρώτη ελληνική ανάβαση Oδοιπορικό στη χώρα της στέπας των βουνών και της ερήμου ΠΑΡΝΗΘΑ Τα αποτελέσματα της αναδάσωσης μέχρι σήμερα ΑΝΑΦΗ Η απόφαση, η εμπειρία, η υπόσχεση Σλοβακία Οροσειρά Τatras Toυρκία Από τη Σμύρνη στο Βοzdaglar Iκαρία Στην κορυφογραμμή του Αιθέρα Σέριφος Βίωσε τη συναρπαστική εμπειρία της ομάδας Σχολή Αναρρίχησης Αρχαρίων Άνοιξη 2012 Προγραμματίστε μαζί μας

2

3 6ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ Ε.Π.Ο.Σ. ΦΥΛΗΣ - ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ KAI ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Ε.Π.Ο.Σ. ΦΥΛΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 TEYXOΣ #10 Ελληνικός Πολιτιστικός Ορειβατικός Σύλλογος Φυλής Μέλος: Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας & Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.) Ελληνικής Φιλάθλου Ομοσπονδίας Τοξοβολίας (Ε.Φ.Ο.Τ.) Λ. Φυλής & Κοιμ. Θεοτόκου 1, Φυλή Τηλ.: Fax: Κιν.: / ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Καλλιόπη Δηλαβεράκη Αντιπρόεδρος: Γεωργία Παπαδάκου, (υπεύθυνη περιοδικού «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ») Γραμματέας: Ευαγγελία Γιαννακού (υπεύθυνη περιοδικού «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ») Ταμίας: Θανάσης Μπαρμπούτης Έφορος Ορειβασίας-Αναρρίχησης-Χιονοδρομίας: Γιώργος Μέτσος (υπεύθυνος Σχολών Ορειβασίας και Αναρρίχησης) Έφορος Υλικών και Καταφυγίου: Χρήστος Γυριχίδης (υπεύθυνος αγώνα «ΑΡΜΑ» Πάρνηθας) Έφορος Τοξοβολίας και λοιπών αθλημάτων: Δημήτρης Χρυσαδάκος Έφορος Εθελοντισμού και Πυροφύλαξης: Δημήτρης Δερμεντζής (υπεύθυνος αγωνιστικήςαθλητικής αναρρίχησης και Αγώνων Αναρρίχησης) Έφορος Πολιτιστικών και Δημοσίων Σχέσεων: Δρόσος Τραπεζάρης ΑΝΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΜΕΛΗ: Χρήστος Μπαλιούσκας Αλέξανδρος Μαντάς ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ζορμπάς Σπυρίδων, Κούρτης Ανδρέας, Στεριώτης Γεώργιος ΑΝΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΜΕΛΟΣ: Λεοντίδης Επαμεινώνδας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Έρρικα Μίλντεϊκ ΕΚΤΥΠΩΣΗ: PSPRINT τηλ.: Σε πρώτο πρόσωπο Το 1997 έκανα την πρώτη μου πεζοπορία, μια λαμπερή ανοιξιάτικη μέρα στο Καλλίδρομο, χωρίς τον ειδικό εξοπλισμό, με απλά μποτάκια και ένα σχεδόν ακατάλληλο σακίδιο στην πλάτη, ανάμεσα σε άγνωστους ανθρώπους κάθε ηλικίας, συνοδεύοντας την 13χρονη Ρηνιώ (την κόρη μου), με στόχο να μάθει το παιδί μου να ασχολείται με δραστηριότητες μέσα στη φύση! Διασχίσαμε το πυκνό ελατοδάσος, περάσαμε δίπλα από την λίμνη, βρήκαμε χιονούρες στα ανήλιαγα, συναντήσαμε άγρια μανουσάκια και κρόκους, διασχίσαμε το πυκνό δάσος και φτάσαμε μετά από κάμποσες ώρες, στην πολυπόθητη κορφή. Μερικά βράχια εδώ κι εκεί, ένα τσιμεντένιο κολωνάκι (πολύς κόπος για το τίποτα σκέφτηκα), ώσπου το θέαμα που αντίκρισα, έφτανε για να αλλάξει τη ζωή μου παντοτινά. Ξέχασα την κούραση της πρώτης φοράς καθώς αντίκρισα γύρω βουνοκορφές, πεδιάδες, ανάγλυφες κορυφογραμμές, τον ανοιχτό κι ανεμπόδιστο ορίζοντα και τη θάλασσα μέτρα πιο κάτω. Όταν κατεβήκαμε και καταλήξαμε στη Μενδενίτσα συνόψισα την διαδικασία όλης της μέρας κι όταν έφυγε η σωματική κόπωση μετά από δύο μέρες, αισθάνθηκα τις ευεργετικές «συνέπειες» της φύσης και τότε είπα: Αυτό είναι! Ένας άλλος κόσμος με κέρδισε οριστικά και αμετάκλητα και σημάδεψε για πάντα τη ζωή μου, κάτι σαν την πρώτη αγάπη. Αν και έχουν περάσει 15 χρόνια από τότε μέχρι σήμερα, δεν κατάφερα να ξεχάσω την εντύπωση της πρώτης φοράς στο Καλλίδρομο, στοίχειωσα μαζί της. Όταν διασχίζω ένα δάσος, όταν φτάνω σε κάποια κορυφή, τα συναισθήματά μου έχουν την ίδια ένταση. Όταν πεζοπορώ μέσα στην φύση, χωρίς τίποτα ξένο ανάμεσά μας, χωρίς τίποτα τεχνητό ή «πλαστικό», αυτή κι εγώ, γίνομαι ένα μαζί της κι είναι σαν η αγάπη μας να δυναμώνει καθώς περνούν τα χρόνια, μια παράξενη αγάπη, ανεξάντλητη. Κάποτε προσπάθησα να το αναλύσω, γιατί αυτός ο συγκεκριμένος έρωτας, γιατί το βουνό κι όχι κάτι άλλο, π.χ. την κωπηλασία ή το τένις; Ξεκίνησα παρατηρώντας τους συνοδοιπόρους μου: απλοί και σεμνοί άνθρωποι ποικίλου βιοτικού επιπέδου, ολιγαρκείς οι περισσότεροι, ακόμη κι όταν έχουν οικονομική ευμάρεια, χωρίς υπερβολές, είναι αυτοί που αγαπάνε το βουνό, είναι αυτοί που απλά χαίρονται τη συντροφιά στο καταφύγιο, στην κορυφή, στο ξεχασμένο ταβερνάκι ενός μικρού χωριού, αυτοί που χαίρονται την απλότητα της φύσης με απλότητα. Φτάνοντας σε μένα, σκέφτηκα ότι αυτό που με κατέκτησε τελικά, είναι ο τρόπος ζωής που με δίδαξε το βουνό και επέδρασε καταλυτικά στο χαρακτήρα μου. Η διαβίωση και επιβίωση με απλά πράγματα, λιτά, η αναμέτρηση με τις δυνάμεις μου κάθε φορά, η επιτακτική ανάγκη να «ακούω» τα μηνύματα της φύσης, τις καιρικές συνθήκες, τα σημεία του ορίζοντα, να παρατηρώ προσεκτικά τα σημάδια του μονοπατιού, να χαίρομαι με τα απλά και φυσικά πράγματα σαν παιδί που τα αντικρίζει πρώτη φορά, η επίτευξη του στόχου ή απλώς η διαδρομή στις τέσσερις εποχές του χρόνου. Το βουνό με κέρδισε γιατί με δίδαξε να ζω μετρημένα, απλά, αντικαταναλωτικά, να βάζω στόχους και να προσπαθώ πάντα με μέτρο, χωρίς να διακινδυνεύω κι ο δρόμος μου με οδήγησε έτσι σε ψηλές κορφές του κόσμου χωρίς να υποτιμήσω ποτέ τα μικρά μονοπάτια και τις μικρές διαδρομές. Στους σημερινούς δύσκολους καιρούς για όλους, ίσως η ορεινή πεζοπορία και ο τρόπος ζωής που διδαχτήκαμε στο βουνό, να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε πολλά προβλήματα που πιθανόν να προκύψουν. Ας είναι το καταφύγιό μας. Ας μη την προδώσουμε λοιπόν αφού ο δρόμος για το καταφύγιο περνάει πρώτα και σχεδόν πάντα από μέσα μας.. Καλλιόπη Δηλαβεράκη από τις ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ και τα μονοπάτια του Ε.Π.Ο.Σ. Φυλής Φωτ. εξωφύλλου: Μογγολία: «Οι φλεγόμενοι βράχοι» (Τρ. Ρηγόπουλος)

4 KEIMENO ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γκέλυ Μπέγκα Η πρώτη ελληνική ανάβαση στην ψηλότερη κορυφή Khuiten (4.374 μ.) της οροσειράς Αltai 13/8/2011 Τ ον Αύγουστο του 2011 μια ομάδα 13 ορειβατών, μελών του Συλλόγου μας, ξεκίνησε για ένα οδοιπορικό 19 ημερών στη μακρινή Μογγολία. Το ταξίδι είχε σχεδιαστεί πολλούς μήνες πριν κι ήταν ένα ταξίδι ζωής για αρκετούς από τους ορειβάτες που συμμετείχαν. Πέντε από τους συμμετέχοντες πραγμα - τοποίησαν την ανάβαση στην κορυφή. Δευτέρα 8/8: Ξεκινήσαμε με προορισμό το Ηustai National park, όπου ζουν 200 περίπου άγρια άλογα της ράτσας Ταkhi, τα οποία δεν έχουν έρθει ποτέ σε επαφή με άλλα άλογα. Αργά το απόγευμα φθάσαμε στο πάρκο όπου και θα διανυκτερεύαμε σε ger camp. Ύπνος νωρίς το βράδυ για να ανακτήσουμε δυνάμεις, αλλά και γιατί έπρεπε να σηκωθούμε στις 05:00 το πρωί αν θέλαμε να δούμε τα άλογα. Τρίτη 9/8: Δύσκολο το πρωϊνό ξύπνημα. Οι άντρες της ομάδας μας με την Ανδρονίκη, ετοιμοπόλεμοι πρωϊ πρωϊ πήγαν να δουν τα άλογα, ενώ εγώ με τη Μαρία προτιμήσαμε τη ζεστασιά του καταλύματος. Μετά το πρωϊνό ξεκινήσαμε για την Ulaan Baatar όπου και φθάσαμε το μεσημεράκι. Τώρα πλέον η σκέψη όλων μας είχε να κάνει με τον κοινό μας στόχο που δεν ήταν άλλος από την υψηλότερη κορυφή των Μογγολικών Αltai την Κhuiten. Eίναι οι στιγμές εκείνες που η ανησυχία για την έκβαση της αποστολής κάνει την εμφάνισή της, οι στιγμές που αναρωτιέσαι τι πας να κάνεις εκεί πάνω στο αφιλόξενο περιβάλλον. Όλα αυτά όμως κρατούν λίγο, μέχρι να ξεκινήσεις, μετά τα ξεχνάς, επικεντρώνεσαι στο στόχο σου και απολαμβάνεις το βουνο και όσα αυτό σου προσφέρει. Τετάρτη 10/8: Ξεκινάμε για το αεροδρόμιο, για να πάρουμε την πρωινή πτήση για το Ulgii που βρίσκεται στους πρόποδες της οροσειράς Αltai. Μετά από 5 ώρες ξεκινάει επιτέλους το chek in και προς έκπληξή μας παρατηρούμε ότι εδώ η τεχνολογία δεν έχει φθάσει ακόμα. Τα ονόματά μας τα ψάχνουν σε χειρόγραφες καταστάσεις. Μετά από τρεις ωρες προσγειωνόμαστε στο Ulgii που βρίσκεται χλμ. δυτικά της Ulaan Baatar. Eδώ μας περιμένει η έμπειρη οδηγός βουνού που θα έχουμε, η καταπληκτική Κanga, o μάγειράς μας και o εκπρόσωπος του τοπικού γραφείου. Επιβαζόμαστε σ ένα παλιο αλλά πολύ δυνατό ρώσικο van και ξεκινάμε για την περιοχή Τavan Bogd «5 ιερές κορυφές» όπου βρίσκεται η οροσειρά των Altai. Tα Altai βρίσκονται στα σύνορα Μογγολίας, Ρωσίας και Κίνας, με ψηλότερη κορυφή την Βeluka (4.506μ.) στη Ρωσία. Η ψηλότερη κορυφή στη Μογγολία είναι η Κhuiten που σημαίνει «κρύο», με υψόμετρο 4.374μ. που είναι και ο στόχος μας. Ύστερα από 5 ώρες οδήγησης σε κακοτράχηλο δρόμο φθάνουμε στο μέρος όπου στήνεται η πρώτη κατασκήνωσή μας στα μ. Πέμπτη 11/8: Με σακίδιο ημέρας στην πλάτη και τον υπόλοιπο εξοπλισμό μας στις καμήλες, ξεκινάμε την πεζοπορία μας προς το base camp. Περπατάμε σε μία αχανή χρυσή έκταση, άγονη από τις ακραίες καιρικές συνθήκες που επικρατούν, με αλπικές λίμνες και φαράγγια. Μετά από 4 ώρες περίπου αρχίζουμε και έχουμε οπτική επαφή με τα Αltai και λίγο αργότερα με τον παγετώνα Potanin. Σε 6 ώρες συνολικά φθάνουμε στο base camp στα μ. πολύ κοντά στη βάση του παγετώνα. Το απόγευμα έχουμε επιθεώρηση εξοπλισμού από τον αρχηγό μας τον Κωστή, με σκοπό να έχουμε τις επόμενες 4

5 δύο ημέρες το μικρότερο δυνατό βάρος, μιας και δεν θα έχουμε υποστήριξη για τον εξοπλισμό μας. Αρχίζει και βγάζει από τα σακίδιά μας (των γυναικών εννοείται) αρκετά από τα πράγματα που δεν θεωρεί απαραίτητα, ενώ είναι σίγουρος ότι τελικά όλο και κάποια από αυτά θα πάρουμε μαζί μας. Η βραδυά κυλάει ήσυχα, με πολύ και ωραίο φαγητό από τον 17χρονο εκπληκτικό μάγειρά μας Pako και με συζητήσεις, με θέμα, τι άλλο; το βουνό. Παρασκευή 12/8: Σήμερα και για την επόμενη μέρα αρχίζει το δυσκολότερο κομμάτι της αποστολής μας. Ξεκινάμε το πρωί και μετά από μία εύκολη πεζοπορία 1.30 ώρας δίπλα στον παγετώνα Potanin φθάνουμε στο σημείο όπου θα αρχίσει η διάσχισή του. Ο παγετώνας Potanin είναι ο μεγαλύτερος και εντυπωσιακότερος της Μογγολίας, έχει μήκος 20 χλμ. και ενώνει τις πέντε ιερές κορυφές των Αltai. Δυστυχώς όμως, όπως διαπιστώσαμε και εμείς συρρικνώ - νεται συνεχώς. Σταματάμε στη βάση του παγετώνα, προκειμένου να βάλουμε τα κραμπόν μας και τα μπωντριέ. Η οδηγός μας η Kanga, ετοιμάζει το σχοινί. Μαζί μας θα έχουμε και μάγειρα, ο οποίος εκτελεί και χρέη αχθοφόρου. Είμαστε πλέον έτοιμοι. Εχουμε δεθεί σε μία σχοινο - συντροφιά και ξεκινά η ανάβασή μας στον παγετώνα ανάμεσα σε αρκετές και μεγάλες crevasses, αλλά και σε πολύ μικρότερες και ύπουλα κρυμμένες από το χιόνι. Η αρχηγός μας σταματάει συνεχώς, ελέγχει το χιόνι και μας δίνει το O.K. για να συνεχίσουμε και εμείς. Όπου υπάρχει κρυμμένη crevasse κάνει ένα X με το μπατόν της για να προσέξουμε και να πηδήξουμε στο σημείο εκείνο. Η αδρεναλίνη στα ύψη Μετά από συνολική πορεία 6 ωρών φθάνουμε στα 3.800μ., όπου θα στηθεί το high camp πάνω στο φρέσκο χιόνι. Παρά το τσουχτερό κρύο, ο θαυμάσιος ουρανός της Μογγολίας, οι αξέχαστες εικόνες από το μοναδικής ομορφιάς ηλιοβασίλεμα, το τραγούδι της Kanga που ετοίμαζε τη βραδινή σούπα μέσα στη σκηνή της πάνω στον πάγο, την ώρα του σούρουπου με φόντο τις παγωμένες κορυφές της οροσειράς και η πανσέληνος έκαναν την προετοιμασία για την επόμενη μέρα, να μείνει αξέχαστη σε όλους. Σάββατο 13/8: Η μεγάλη στιγμή έφτασε. Εγερτήριο στις 04:30. Ο μάγειράς μας φέρνει το πρωινό στις σκηνές μας και αρχίζουμε να ετοιμαζόμαστε. Τελικά θα ξεκινήσουμε στις 06:10 δεμένοι σε σχοινοσυντροφιά. Η κλίση συνεχώς μεγαλώνει, ενώ το υψόμετρο πλέον δυσκολεύει ακόμα περισσότερο την ανάβασή μας. Το μόνο που ακούγεται στην απεραντοσύνη του άσπρου τοπίου είναι οι ανάσες μας. Στις 10:20 με σύμμαχό μας τον πολύ καλό καιρό πατήσαμε την κορυφή Khuiten. Η χαρά απερίγραπτη και για έναν επιπλέον λόγο: είμαστε οι πρώτοι έλληνες ορειβάτες που ανέβηκαν στην υψηλότερη κορυφή της Μογγολίας. Η οδηγός μας χαρούμενη και αυτή, ειδοποίησε αμέσως την κατασκήνωση βάσης για το επίτευγμά μας. Βγάλαμε τις απαραίτητες φωτογραφίες, θαυμάσαμε την εκπληκτική θέα και υψώσαμε την ελληνική σημαία βροντοφωνάζοντας «Ζήτω η Ελλάς». Στην κατάβαση, χρειάστηκε ραπέλ (καταρρίχηση) στην παγωμένη πλαγιά σε κλίση 65 ο στο παγωμένο χιόνι. Κάναμε μία στάση για ξεκούραση στο high camp, μαζέψαμε τις σκηνές και πήραμε το δρόμο της επιστροφής για το base camp. Ξαφνικά ο καιρός άρχισε να κλείνει και ξεκίνησε να βρέχει, είχαμε φύγει όμως από τα δύσκολα. Στη βάση του παγετώνα μας περίμενε μία ευχάριστη έκπληξη: δύο άτομα από την ομάδα υποστήριξης ήταν εκεί για να μας συγχαρούν και να μας προσφέρουν χυμό. Αλήθεια πόσο αναζωογονητικό ήταν μετά την τόσο επίπονη προσπάθειά μας. Μετα από 6 ώρες συνολικής κατάβασης φθάσαμε πανευτυχείς στο base camp! To βράδυ εορτασμός της επιτυχίας μας με μπύρες και πλούσιο δείπνο. Κυριακή 14/8: Μετά από πορεία 4 ωρών φθάσαμε στο σημείο που μας περίμενε το ρωσικό van. Στο δρόμο για Ulgii, επισκεφθήκαμε μία οικογένεια κοζάκων, όπου είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τον τρόπο εκπαίδευσης των αετών για το κυνήγι μικρών ζώων. Γευτήκαμε το τυρί και το γιαούρτι που φτιάχνουν οι ίδιοι, ενώ ο βενιαμίν της οικογένειας, ένα μικρό αγοράκι με κατακόκκινα μάγουλα τραγούδησε και χόρεψε κοζάκικους χορούς. Το σούρουπο φθάσαμε στο Ulgii, για να πάρουμε την επόμενη μέρα την πτήση για Ulaan Baatar και να συναντήσουμε την υπόλοιπη ομάδα. Κάπου εδώ η περιπέτειά μας τελείωσε. Ένα όνειρο ζωής για όλους μας πιστεύω, πραγματοποιήθηκε. Στην επιτυχημένη προσπάθεια συμμετείχαν οι: Κωστής Πετρόπουλος, Γκέλυ Μπέγκα, Μαρία Κτιστάκη, Γιάννης Ξηρός και η Ανδρονίκη Φιλιππάτου (η οποία πρόσφατα έφυγε από κοντά μας). 5

6 KEIMENO: Hλίας Κονταξής ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Hλίας Κονταξής, Τριαντάφυλλος Ρηγόπουλος, Εριφύλη Καραβία, Γιώργος Στεριώτης Ένα οδοιπορικό στη χώρα της στέπας, των βουνών και της ερήμου Τ ο ζεστό καλωσόρισμα από την Ankha και τους τρεις οδηγούς με τον ερχομό μας νωρίς το πρωί στην Ulaan Baatar, τον «κόκκινο ήρωα», όπως ονομάστηκε το 1924 στο όνομα της επανάστασης, η πρωτεύουσα του λαού των θαρραλέων (μογγχολ = θαρραλέοι), ήταν ένα σημάδι. Δεν διαψευστήκαμε. Ζαλισμένοι από το μεγάλο ταξίδι, ξεκινήσαμε τις βόλτες και τις επισκέψεις στα βασικά σημεία της πόλης. Πολλοί από εμάς με πολλές απορίες και με ιδεοληψίες ίσως απέναντι σε μια εποχή που έφυγε ή σε μια εποχή που έφτασε. Δεν θέλαμε να χαθεί αυτός ο χρόνος. Το μουσείο της ιστορίας. Το κτήριο της όπερας. Το Σοβιετικό μνημείο των πεσόντων. Η πλατεία των 31 στρεμμάτων με το όνομα του Sükhbaatar ηγέτη του κομμουνιστικού κόμματος του Αλλά και οι νέες μοντέρνες πολυώροφες κτηριακές εγκαταστάσεις που φιλοξενούν γραφεία Ρωσικών, Καναδικών, Ιαπωνικών εταιρειών σχετικών με την εξόρυξη-εκμετάλλευση ορυκτών. Ο «ποιμενικός» κομμουνισμός αντικατάστησε την κοινωνία της στέπας σε μία χώρα -πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ Κίνας - πρώην Σοβιετικής Ένωσης και έδωσε τη θέση του στη «δημοκρατία». Στη περιφέρεια, οι καμινάδες των εργοστάσιων και τα τουβλόχτιστα οικοδομήματα των νέων αστικών εγκαταστάσεων μοιάζουν σαν παρείσακτα στο ομοιόμορφο τοπίο των προσωρινών οικισμών που αποτελούνται από γιούρτες. Η δεύτερη μέρα, μετά από πολλές ώρες ταξίδι σε ανοιχτά λιβάδια χωρίς σύνορα, χωρίς δρόμους, παρά μόνο κάποια σημάδια περάσματος από προηγούμενα οχήματα μας οδήγησε στο Baga Gazaryn Chuluu. Ένας βραχώδης σχηματισμός από γρανίτη στη μέση ερημικής πεδιάδας, καταφύγιο του Zanabazar (του Michelangelo των στεπών) την εποχή της διαμάχης δύο Δυναστειών Μογγόλων. Βουδιστικές απεικονίσεις στους βράχους από δύο ασκητές μοναχούς του 19ου αιώνα. Η περιοχή είναι γεμάτη από «ovoo», ιερά προσκυνήματα, πυραμοειδείς σχηματισμούς από πέτρες, ξύλα, μαντήλια, αντικείμενα της καθημερινής ζωής, αφιερώματα, τάματα. Η πεζοπορία στο υψηλότερο σημείο στη περιοχή το Baga Gazryn Uul (1.768μ.), ήταν αυτό που ήθελε το σώμα μετά το ταξίδι. Σπήλαιο με υπόγεια λίμνη στο βουνό, κάνει να αναβλύζουν από μικρές τρύπες στους βράχους μικρές ποσότητες νερού, που οι ντόπιοι το θεωρούν άγιασμα. Η κατάλυσή μας σε γιούρτες στη κατασκήνωση Bayan bulag. Πριν το χάραμα, πεζοπορία στους βράχους: Αυγή, Φως, ανοιχτός χώρος, σιωπή. Ταξίδι προς το νότο. Ongiin Khiid: ένας ενδιαφέρων ορεινός σχηματισμός, μια κοιλάδα που διασχίζεται από ποτάμι. Στις όχθες του βρίσκονται τα ερείπια δύο μοναστηριών του Barlim Khild στη βόρεια όχθη και του Κhutagt Κhild στη νότια. Είναι ένα μαγευτικό μέρος. Το great gobi ger camp μας φιλοξένησε το βράδυ. Σπουδαστές από τις πόλεις με χαμηλή αμοιβή εργάζονται τα καλοκαίρια στα ger camps, όσο δηλαδή και αυτά είναι ανοιχτά. Τον υπόλοιπο χρόνο πολλές από αυτές τις περιοχές είναι αφιλόξενες, δυσπρόσιτες, οι θερμοκρασίες πολύ χαμηλές, η μεταφορά των αγαθών δύσκολη. Η προσπάθεια των παιδιών αυτών να εξυπηρετήσουν τον ταξιδιώτη, είναι εντυπωσιακή. Συνδυασμένη με τις αρχές της Μογγολικής φιλοξενίας, η περιέργεια τους για τον «υπό ανακάλυψη» δυτικό επισκέπτη, όχημα για την άνθηση μιας νέας αγοράς περιηγητικού τουρισμού, απελευθερώνει δυνάμεις, αναπτερώνει ελπίδες, γεννά προσδοκίες για την βελτίωση της ποιότητας ζωής μιας κοινωνίας, που ο μισός της πληθυσμός στριμώχνεται στη περιβαλλοντολογικά μολυσμένη πρωτεύουσα, πολλοί ζώντας και εκεί σε γιουρτες σε κακές συνθήκες υγιεινής. Η απεραντοσύνη, η κυκλοθυμία της απρόοπτης κυρίαρχης φύσης, συσπειρώνουν τους νομάδες στην μεγάλη Μογγολική γη, σε υψηλά επίπεδα συντροφικότητας, αλληλεγγύης. Και το ελάχιστο μοιράζεται μεταξύ τους. Οι ταξιδιώτες μαθαίνουν σύντομα, να μην αρνιούνται τη φιλοξενία όταν τους συναντούν. Θα προ- 6

7 σκληθούν στη γιουρτα, θα καθίσουν στα κρεβάτια, ανάμεσα στα παστά, στα δέρματα που κρέμονται να στεγνώσουν, στη καρδάρα με το αλογίσιο γάλα που σιγά-σιγά στη ζεστασιά της σόμπας γίνεται τυρί, δίπλα στο εικονοστάσι, όπου οι άγιες εικόνες εναλλάσσονται με τα πορτραίτα πεθαμένων συγγενών ή συγγενών που βρίσκονται μακριά. Εδώ που οι γυναίκες μαγειρεύουν τη σούπα από αρνίσιο κρέας, φτιάχνουν το «κουμύς» με γάλα φοράδας, βράζουν φύλλα τσαγιού, υφαίνουν, επεξεργάζονται τα δέρματα των ζώων, ράβουν τα φαρδομάνικα ρούχα και κατασκευάζουν μπότες από κετσέ. Εδώ οι ξένοι θα κεραστούν το αποξηραμένο τυρί της καμήλας, ή το βούτυρο του γιακ, θα πιουν το ξινόγαλα του αλόγου. Έρχονται όλοι από μακριά. Οι αποστάσεις είναι μεγάλες. Οι γιουρτες και αυτές απόμακρες μεταξύ τους, σαν διαστημικοί σταθμοί τη νύχτα σε ένα μικρό σύμπαν. Τη φιλοξενία, τη φροντίδα του ξένου, τη προσφέρουν, σαν να τη χρωστούν, καθημερινά. Είναι ένα δάνειο επιβίωσης, ένα ισχυρό στοιχείο του πολιτισμού τους. Μετά από μια ολόκληρη ημέρα ταξιδιού, σταδιακά η φύση αλλάζει προετοιμάζοντας μας για αυτό που περιμένουμε να επισκεφτούμε. Την αρχή της ερήμου Gobi. Φτάσαμε αργά το βράδυ στη κατασκήνωση Bayanzag. Μια έρημος από βράχια, κόκκινη άμμο, πέτρες. Το χάραμα ξεκινήσαμε για τους «φλεγομένους βράχους» μια πορεία στο υψίπεδο της ερήμου. Ο ήλιος ανατέλλοντας, έδινε ένα απόκοσμο χρώμα, στα βράχια, στις κόκκινες πέτρες. Οξύς ο ίδιος μέσα στη καθαρότητα της ατμόσφαιρας, αιχμηρός σαν ξυράφι. Το πέρασμα από το σκοτάδι στο φως, αλλάζοντας τη θερμοκρασία, στο άνυδρο ορίζοντα, δημιουργεί χαμηλά ρεύματα, σηκώνει, παρασέρνει, τυλίγει ουρές άμμου, γύρω από τους βραχώδεις «σταλαγμίτες». Εδώ, το 1922, από τον παλαιοντολόγο Roy Chapman Andrews ανακαλύφθηκαν H έρημος Gobi τα πρώτα απολιθωμένα κρανία, σιαγόνες και αυγά δεινοσαύρων στην κεντρική Ασία και τα περισσότερα που βρεθήκαν σε μια χώρα. Τα είδαμε στο παλαιοντολογικό μουσείο της Ουλάν Μπατόρ. Στους «φλεγόμενους βράχους» κάθε χρόνο εξακολουθούν να ανακαλύπτονται απολιθώματα σκελετών και αυγών δεινοσαύρων. Έξι ώρες ταξίδι νοτιότερα τα Khongoryn els. Μερικοί από τους μεγαλύτερους αμμόλοφους, μέχρι 300 μ. ψηλοί, σε 12 χλμ. πλάτος και 100 χλμ. μήκος. Αναζητήσαμε και ανεβήκαμε στο υψηλότερο σημείο. Η θέα από εκεί ήταν μαγευτική! Μπροστά μας ένας ωκεανός χωμάτινων κυμάτων: οι αμμόλοφοι που διαδέχονταν ο ένας τον άλλον σε μια ακίνητη αγωνία, μέχρι το βάθος του ορίζοντα. Οι αμμόλοφοι αυτοί λέγονται από τους ντόπιους «Duut Mankhan», δηλαδή αμμόλοφοι που τραγουδούν. Όμως αυτό το μάθαμε μετά. Την ώρα που τους κατεβαίναμε, ακούγαμε έναν υπόκωφο, διαπεραστικό, απροσδιόριστης αφετηρίας ήχο. Έμοιαζε με εκείνο αεροπλάνου, πουθενά όμως αεροπλάνο. Χρειάστηκε να περάσει λίγη ώρα μέχρι ξαφνιασμένοι εμείς να καταλάβουμε ότι ο ήχος αυτός ερχόταν κάτω από τα πόδια μας. Λόγω της κλίσης του αμμόλοφου, κοντά στη γωνία κύλισης της άμμου, με τη παραμικρή κίνηση, η διολίσθηση εσωτερικών στρωμάτων άμμου δημιουργούσε τον ήχο αυτό. Ταξίδι προς το βορρά. Η πεδιάδα Orkhon. Το τοπίο έχει αλλάξει. Δασωμένα βουνά, απέραντοι βοσκότοποι, λιβάδια χλοερά. Ο επιβλητικός καταρράκτης Ulaan Tsutgalan 22 μ. ύψος ρίχνει τα νερά του μέσα στο φαράγγι με τα πεύκα, σχηματίζοντας μια μικρή λίμνη. Εδώ οι τολμηρότεροι κολύμπησαν. Νερό παγάκι! Μια πεζοπορία στη περιοχή κατεβαίνοντας στο φαράγγι, αργά το απόγευμα με την άφιξή μας στη κοιλάδα, μας άνοιξε την όρεξη για μια ζεστή σούπα, μόλις έπεσε το βράδυ στην κατασκήνωση. Μια ξαφνική βροχή, μας υπενθύμισε αυτό που μας είχαν πει, ότι εδώ κάποιος μπορεί να δει 4 εποχές μέσα σε μια μέρα! Το διπλό ουράνιο τόξο σαν δυο φωτεινές μονότοξες γέφυρες που δέναν τα πόδια δυο απέναντι λόφων μας αποζημίωσε. Την επομένη αυγή, ανάβαση σε μια χαμηλή κορυφή δίπλα στη κατασκήνωση. Άχνιζαν οι γιούρτες από την καύση των ξύλων στις σόμπες. Τα γιακ ακροβολισμένα στο πρωινό τους γεύμα στο χορτάρι. Ταξίδι στα βορειοδυτικά. Ανάβαση στο μοναστήρι Τovkhon. Kρυμμένο βαθειά στα βουνά Κhangai, αυτό το μοναδικής ομορφιάς μοναστήρι είναι ένας τόπος συχνού προσκυνήματος των Βουδιστών Μογγόλων που αναζητούν πνευματική εξύψωση. Ο Zanazabar ίδρυσε τη Μονή το 1653, έζησε, δούλεψε και διαλογίστηκε εδώ περίπου 30 χρόνια. Καταστράφηκε όπως τα άλλα μοναστήρια στις Σταλινικές εκκαθαρίσεις του 1937, ξαναχτίστηκε το Η επιλογή της θέσης του οφείλεται στο ιδιαίτερο σχήμα του βράχου σχήμα μεγάλου θρόνου - πάνω στον οποίο είναι χτισμένο. Οι προσκυνητές συνηθίζουν να περνούν από το «σπήλαιο της αναγέννησης» (ως ένας τρόπος εξαγνισμού) όπως ονομάζεται ένα πολύ στενό πέρασμα που οδηγεί σε μια διαμπερή σπηλιά μέσα στους βράχους πάνω από το μοναστήρι. Η άφιξη το βράδυ της ίδιας μέρας στο Kharkhorin, 60 χλμ. μακριά, το παλαιό Karakorum, την πρώτη πρωτεύουσα της ισχυρής αυτοκρατορίας των Μογγόλων του 13ου αιώνα. Η ακμή και η πτώση. Το κέντρο της μεγαλύτερης, χωρίς διέ- 7

8 ξοδο στη θάλασσα, αυτοκρατορίας για 40 χρόνια με ανάκτορα, πρεσβείες τεμένη, ναούς, αγορές (μέχρι που ο Kublai Khaan μετέφερε τη πρωτεύουσα στο Khanbalik το μετέπειτα Πεκίνο). Σήμερα είναι μια φτωχή κωμόπολη. Λασπώδεις χωματόδρομοι, μικρά μαγαζιά σε container, κακοσυντηρημένα παλιά ξύλινα σπίτια. Το τρακτέρ στο βάθρο με το στάχυ και το γρανάζι μπροστά από ένα σχολείο χτισμένο από τους σοβιετικούς. Το Karakorum καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Μαντζουριανούς στρατιώτες το Στο Karakorum το 1586 ιδρύθηκε το πρώτο Βουδιστικό μοναστήρι στη Μογγολία, το Erdene zuu khiid ή «100 θησαυροί» και στην ακμή του είχε ναούς με περίπου μοναχούς. Καταστράφηκε στις διώξεις του Ένα μικρό του μέρος αποκαταστάθηκε το 1990 και αυτό επισκεφθήκαμε. Όπως σε πολλές κυνηγετικές, τροφοσυλλεκτικές κοινωνίες έτσι και εδώ κυρίαρχο «θρησκευτικό» ανιμιστικό κίνημα ήταν ο Σαμανισμός, που κυριαρχούσε τον 13ο αιώνα στα χρόνια της ακμής, της λατρευτικά ανεκτικής Μογγολικής Αυτοκρατορίας. Στο Karakorum υπήρχαν εκπροσωπημένες 12 θρησκείες-δόγματα, χώροι λατρείας ανάμεσα στους οποίους τζαμιά, Βουδιστικοί ναοί, Νεστοριανές Χριστιανικές εκκλησίες. Το νέο μουσείο που μόλις άνοιξε μερικούς μήνες πριν, δωρεά της Ιαπωνικής κυβέρνησης, είναι μια Ιαπωνική υπογραφή τάξης και οργάνωσης, στο άναρχο κείμενο της πόλης. Επί Σοβιετικής επιρροής αυτό το σημαντικό για τους Μογγόλους κομμάτι της ιστορίας τους είχε κρατηθεί στο περιθώριο, αφού ο Chinggis Khaan ήταν γνωστός ως δυνάστης των κατεχόμενων λαών. Η επίσκεψη το μεσημέρι της Κυριακής στους συγγενείς της οδηγού της παρέας μας Ankha, λίγο έξω από την Kharkhorin, ήταν μια ιδιαίτερη στιγμή. Κάποιοι από μας καβάλησαν άλογα του κοπαδιού τους, κάποιοι άλλοι τα άρμεξαν! Κεράσματα στη γιουρτα. Ξυνόγαλο, αποξηραμένο τυρί από άλογο. Φαγητό, προβατίνα τεμαχισμένη στη καρδάρα με πατάτες και βολβούς κρεμμύδια. Μετά πυρωμένες από τη φωτιά πέτρες ριγμένες στη καρδάρα ψήνουν το κρέας. Η καρδάρα κλείνει αεροστεγώς με το καπάκι και με πανιά, ως χύτρα και μένει στη φωτιά για κάμποση ώρα. Το φαγητό μετά στο χέρι, οκλαδόν στο γρασίδι, κάτω από τον ίσκιο ενός παλιού σοβιετικού φορτηγού. Το βράδυ, μετά από 5 ώρες οδήγηση περνώντας από φουσκωμένα ποτάμια, κοιλάδες, μέρη εξαιρετικής ομορφιάς, φθάσαμε στις θερμές ιαματικές πηγές Tsenkher και καταλύσαμε στη κατασκήνωση. Το ζεστό μπάνιο στις πηγές ήταν ένα καλό δώρο της μέρας που έφευγε! Οι πηγές αχνίζοντας έκρυβαν και ξαναπρόβαλαν στα μάτια μας όπως αυτές ήθελαν, τις πίσω δασωμένες πλαγιές. Το πρωί της επόμενης μέρας πεζοπορία στα γύρω βουνά, μας προετοίμασε για το μεγάλο ταξίδι προς τη λίμνη Terkhiin Tsaagan Nuur (Nuur=λίμνη) μέσω της πόλης Tsetserleg, μιας πολύχρωμης κεντρικής πόλης παζαριού. Η επίσκεψη στη κεντρική αγορά και ιδιαίτερα στα σφαγεία-κρεοπωλεία είναι συναρπαστική. Ανάμεσα στους ηφαιστειακούς κρατήρες, τις κοιλάδες με την απλωμένη λάβα, ξεπροβάλει η «μεγάλη λευκή λίμνη». Σύμφωνα με τους θρύλους της περιοχής, ένα ζευγάρι γερόντων ξέχασε να κλείσει το καπάκι ενός πηγαδιού, αφού τράβηξε νερό. Η κοιλάδα πλημμύρησε και χρειάστηκε ένα τοπικός ήρωας να χτυπήσει με το βέλος του τη κορυφή του γειτονικού βουνού. Ο χωμάτινος όγκος έπεσε στο στόμιο του πηγαδιού, το έκλεισε και σχημάτισε το νησάκι που βρίσκεται στη μέση της λίμνης. Η παραλίμνια κατασκήνωσή μας, ένας παράδεισος. Μπάνιο στη λίμνη για τους τολμηρούς ή μάλλον για τους ποικιλόθερμους! Την επόμενη μέρα η ανάβαση στο κρατήρα του ηφαιστείου Khorgoo και η πεζοπορία πίσω στη κατασκήνωση, ήταν απολαυστική. Σε μια ζεστή μέρα, ασκήσεις ισορροπίας πάνω στις σκληρές μύτες λάβας σε αξιοπρεπή απόσταση! Αργά το απόγευμα, η πεζοπορία στα γύρω βουνά, μας έδωσε την ευκαιρία να ρεμβάσουμε τη λίμνη από διάφορα σημεία. Το χώμα διάτρητο από τους πολυάριθμους κατοίκους της περιοχής, τις μαρμότες. Στη πόλη Moron, διοικητικό κέντρο της επαρχίας Khövsgöl, φθάσαμε το βράδυ της επόμενης μέρας, μετά από ένα μεγάλο ταξίδι, περνώντας από φαράγγια, παλιές ξύλινες γέφυρες (με μεγάλη προσοχή), οικισμούς, λιβάδια με γιούρτες. Πόλη κατοίκων, μακριά από άλλες, χτισμένη με τη βοήθεια των Σοβιετικών, δημόσια κτίρια στο ύφος που συναντούμε στις χώρες της Κεντρικής Ασίας, των πρώην Σοβιέτ. Εδώ υπάρχει νοσοκομείο, μουσείο, θέατρο, μερικά σχολεία και μια μεγάλη ανοιχτή αγορά. Η λίμνη στα βορειοδυτικά, ηλικίας (μόλις) δύο εκατομμυρίων χρόνων, κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία, στους πρόποδες των βουνών Savan, βρίσκεται στα μ. υψόμετρο, με 136 χλμ. κατά το διάμηκες και βάθος 262 μ., είναι η δεύτερη μεγάλη λίμνη γλυκού νερού στην Ασία και συγκοινωνεί με τη λίμνη Βαϊκάλη στη Ρωσική Σιβηρία. Το νερό της είναι πόσιμο χωρίς καμιά επεξεργασία. Ένας θαυμαστός βιότοπος με πολλά είδη πουλιών και θηλαστικών. Τα μεγάλα Σιβηριανά δάση taiga είναι εδώ! Ο άνεμος διαπερνώντας τα, ιδιαίτερα την ώρα του σούρουπου και της αυγής, αφήνει, μυστηριακές ηχητικές αρμονίες χιλιάδων αυλών, ή ίσως πολυφωνίες, ή ψαλμούς από Μονές μέσα στη γη. Αυτή η ευλάβεια της φύσης, εδω στη Μογγολική και δίπλα στην απέραντη Ρωσική Σιβηρία. Η κατασκήνωσή μας δίπλα στη λίμνη ειδυλλιακή. Η λίμνη παγώνει το χειμώνα. Το πάχος του πάγου είναι μεγάλο και τότε τα φορτηγά κόβουν δρόμο περνώντας πάνω της, κόντρα στους νομούς προστασίας της περιοχής. Κρεμασμένες ανάμεσα στα δέντρα οι πέρκες και οι πέστροφες, στεγνώνουν και μετά θα καπνιστούν από τους ντόπιους ψαράδες. Ένας βοσκός ταράνδων από τη φυλή Tsaatan, στη λίμνη με τους ταράνδους του. Μια εξάωρη πεζοπορία, ανάβαση σε μια κοντινή κορυφή μ., μας άπλωσε τη λίμνη μεγαλόπρεπη, μπροστά στα μάτια μας. Το βράδυ οργανώθηκαν στη κατασκήνωση παραδοσιακή μουσική και χοροί από ομάδες φοιτητών ωδείων από την Ulaan Baatar. Οι παραδοσιακοί χοροί που συνήθως συνοδεύονται και από χορωδιακό τραγούδι αναπαριστάνουν συνήθως σκηνές από μάχες που έγιναν στο παρελθόν. 8

9 Οι Μογγόλοι χρησιμοποιούν περισσότερο τα χέρια τους για να αποδώσουν χορευτικές σκηνές, γιατί εξαιτίας της πολλής ιππασίας ο κορμός και τα κάτω άκρα τους έχουν βαρύνει. Ανάμεσα στα πολλά των επόμενων λίγων ημερών ήταν η ανάβαση στο μικρό ηφαίστειο Tulga με τη μικρή λίμνη στο κρατήρα, στην επαρχία Bulgan, άλλα και η επίσκεψη στην αποκαλυπτική πόλη Erdenet. Εάν κάποιος θέλει να βρεθεί σε μια χαρακτηριστική πόλη της εποχής της Σοβιετικής Σιβηρίας, αξίζει ίσως να επισκεφτεί την Erdenet και όχι κάποια αντίστοιχη πόλη της σημερινής Ρωσικής Σιβηρίας. Η τρίτη μεγάλη πόλη της Μογγολίας, ανύπαρκτη στους χάρτες μέχρι τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης με κατοίκους σήμερα, κτίστηκε από τους Σοβιετικούς το 1974 πάνω στο μεγαλύτερο κοίτασμα χαλκού της χώρας και τέταρτο στο κόσμο. Τίποτα στη κέντρο της πόλης δεν έχει αλλάξει από τότε που το 50% των κατοίκων ήταν Ρώσοι. Τα δημόσια κτήρια και τα μνημεία του Σοσιαλιστικού Ρεαλισμού, οι εργατικές πολυκατοικίες των ανθρώπων του ορυχείου μένουν εδώ απαράλλακτα και όλα έχουν ζωή. Η ανεπιθύμητη φθορά από τη «σκόνη του χρόνου» είναι ωστόσο κυρίαρχη, αφού δεν γίνεται καμιά σοβαρή προσπάθεια συντήρησης. Στα κτήρια χαραγμένες μένουν οι μορφές του Μαρξ και του Λένιν. Στη σημερινή δικομματική Δημοκρατία, το μεγαλύτερο κόμμα που διαδέχεται εναλλάξ στην εξουσία με το άλλο το «Δημοκρατικό Κόμμα», είναι το «Επαναστατικό Λαϊκό Κόμμα της Μογγολίας»! Αποχαιρετώντας μετά από 19 ημέρες τη χώρα, γυρίζουμε με περισσότερα ερωτηματικά σε μια όμως καθαρότερα σχηματοποιημένη εικόνα. Δοκιμάσαμε τον εαυτό μας μέσα από τη συμμετοχή μας στην ομάδα, την ισορροπία και δράση μας στη φύση μιας μακρινής χώρας, σε διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες, στην προσπάθεια αντίληψης των κοινωνικών ιστορικών λαογραφικών χαρακτηριστικών της, από αυτά που αντιληφθήκαμε και που διαβάσαμε. Διαπιστώνουμε άλλη μια φορά πόσο διαφορετική η πραγματικότητα είναι όταν πάμε σε αυτή, από εκείνη τη θολή εικόνα που είχαμε προηγούμενα. Αφιερωμένο στην Ανδρονίκη Φιλιππάτου που έφυγε τόσο νωρίς από κοντά μας.

10 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ KEIMENOΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Aνέστης Σαμπανίδης, Δασοπόνος στον Φορέα Διαχείρησης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας H αναδάσωση της ΠΑΡΝΗΘΑΣ Η πυρκαγιά της 28/6/2007 έκαψε στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας στρέμματα δάσους χαλεπίου πεύκης, στρέμματα δάσους κεφαλληνιακής ελάτης και στρέμματα αείφυλλων πλατύφυλλων. Κάηκαν επίσης 79,86 στρέμματα αγροτικών εκτάσεων. Καταστράφηκαν ολοσχερώς οι εγκαταστάσεις του εκτροφείου ελαφιών στη θέση Παλιοχώρι Βιλιάνι, το δασικό φυτώριο στη θέση Αγ. Τριάδα, το υπό κατασκευήν κέντρο ενημέρωσης επισκεπτών στην Αγ. Τριάδα, το δασοφυλάκιο της Αγ. Τριάδας και 3 χώροι δασικής αναψυχής. Η πρωτοφανής αυτή καταστροφή επίσπευσε την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος προστασίας του ορεινού όγκου Πάρνηθας (ΦΕΚ 336/ ), σύμφωνα με το οποίο καθορίστηκαν 16 ζώνες προστασίας μεταξύ των οποίων: η ζώνη Α1 (απόλυτης προστασίας), εντός της οποίας επιτρέπεται μόνο η διεξαγωγή επιστημονικών ερευνών και η επίσκεψη ειδικών επιστημόνων και του προσωπικού φύλαξης του Δρυμού και η ζώνη Α2, επίσης απολύτου προστασίας, στην οποία όμως επιτρέπονται επιπλέον η υπαίθρια αναψυχή, η περιβαλλοντική εκπαίδευση και η διημέρευση του κοινού. Μετά την πυρκαγιά Αμέσως μετά την πυρκαγιά, ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, η Δ/νση Αναδασώσεων Αττικής και το Δασαρχείο Πάρνηθας ξεκίνησαν την υλοποίηση των έργων προστασίας και αποκατάστασης των καμένων εκτάσεων. Το έτος 2007 κατασκευάστηκαν σε έκταση στρεμμάτων αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα (κορμοδέματα και κορμοπλέγματα στις πλαγιές, καθώς και κορμοφράγματα και λιθοφράγματα στις κοίτες των ρεμάτων) με στόχο τη συγκράτηση του εδάφους από τη διάβρωση και τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων Παράλληλα, ξεκίνησαν και οι εργασίες για την αποκατάσταση του δασικού οικοσυστήματος. Ολόκληρη η καμένη έκταση κηρύχτηκε αναδασωτέα από το Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής και έτσι αποκλείστηκε οριστικά η δυνατότητα χρήσης των καμένων εκτάσεων για άλλο σκοπό πλην της επαναδημιουργίας του δάσους. 10 Η αναδάσωση στην Πάρνηθα παρουσιάζει ιδιαιτερότητες λόγω των κλιματοεδαφικών συνθηκών και των δασικών ειδών που απαντώνται στην περιοχή. Για τα δάση της χαλεπίου πεύκης η επαναδημιουργία του δάσους είναι εξασφαλισμένη από τη φυσική αναγέννηση που ακολουθεί μετά την πυρκαγιά. Ήταν συμπαγή δάση μεγάλης ηλικίας και υπήρχε αφθονία σπόρων στα κουκουνάρια που δεν κάηκαν από την πυρκαγιά και έτσι βλάστησαν από το επόμενο έτος. Ήδη 3 χρόνια μετά την πυρκαγιά είναι εμφανής η πλούσια φυσική αναγέννηση. Επίσης, εξασφαλισμένη είναι και η επαναδη - μιουργία/αναβλάστηση των δασών αειφύλλων- πλατυ - φύλλων, οι ρίζες των οποίων δεν καίγονται από την πυρκαγιά. Στις περιπτώσεις των δασών αυτών η μοναδική ανθρώπινη παρέμβαση είναι η προστασία από τη βόσκηση και η πρόληψη νέας πυρκαγιάς. Κατά τα άλλα η ανθρώπινη επέμβαση δεν είναι απαραίτητη. Τα πρέμνα ανα - βλασταίνουν μετά τις πρώτες βροχές καθώς οι ρίζες τους δεν καίγονται από την πυρκαγιά. Είναι καλύτερα να αφήσουμε τη φύση να κάνει το έργο της. Το μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται στην επαναδημιουργία του καμένου ελατοδάσους. Η κεφαλληνιακή ελάτη δεν είναι προσαρμοσμένη στις πυρκαγιές, οι οποίες κατακαίουν τα κουκουνάρια της, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν σπόροι μετά την φωτιά που να μπορούν να εξασφαλίσουν τη φυσική αναγέννησή της. Επιπλέον, η ανάπτυξη των νεαρών φυταρίων της κεφαλληνιακής ελάτης απαιτεί γενικά σκίαση, δηλαδή τα νεαρά φυτά δυσκολεύονται να επιζήσουν σε περιβάλλοντα με έντονη ακτινοβολία, κάτι που είναι έντονο στις γυμνές καμένες εκτάσεις. Για την εξασφάλιση της σκίασης συνήθως δημιουργείται προδάσος από άλλα είδη όπως η μαύρη πεύκη στη σκιά του οποίου θα εγκατασταθεί με φυτεύσεις η ελάτη, ενώ θα υπάρξει και φυσική αναγέννηση στις επιφάνειες που γειτονεύουν με το ελατοδάσος. Σε κάποιες βέβαια επιφάνειες με καλύτερες συνθήκες (π.χ. βόρειες εκθέσεις, βαθύτερα εδάφη κλπ) διενεργούνται και άμεσες φυτεύσεις με ελάτη. Σύμφωνα με το πενταετές σχέδιο που εκπονήθηκε από το Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, ξεκίνησαν το 2008 οι αναδασωτικές επεμβάσεις που προβλέπεται να ολοκληρωθούν το Το 2008 φυτεύτηκαν

11 φυτάρια κεφαλληνιακής ελάτης κυρίως στις βόρειες και υγρές πλευρές του βουνού στις οποίες υπάρχουν καλύτερες οικολογικές συνθήκες, σε μια προσπάθεια να δημιουργηθεί απευθείας το ελατοδάσος. Σήμερα, 2,5 χρόνια μετά την πρώτη φύτευση, η ανάπτυξη των φυταρίων κεφαλληνιακής ελάτης θεωρείται ικανοποιητική, και μόνο ελάχιστες ξηράνσεις έχουν παρατηρηθεί κυρίως στις περιοχές που είναι πιο θερμές και ξηρές. Στη συνέχεια σε άλλες περιοχές φυτεύτηκαν φυτάρια μαύρης πεύκης με σκοπό τη δημιουργία του λεγόμενου προδάσους, ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες σκίασης για την τελική εγκατάσταση της κεφαλληνιακής ελάτης. Μέχρι σήμερα έχουν παραχθεί στο φυτώριο της Αγ. Τριάδας φυτάρια κεφαλληνιακής ελάτης, τα οποία φροντίζονται καθημερινά (βοτάνισμα, σκάλισμα, πότισμα, λίπανση) από εξειδικευμένους εργάτες. Τα αποτελέσματα της αναδάσωσης μέχρι σήμερα Ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, η Δ/νση Αναδασώσεων Αττικής, το Δασαρχείο Πάρνηθας και η WWF δημιούργησαν το 2010 ένα πιλοτικό πρόγραμμα εθελοντικών αναδασωτικών εργασιών, οι εθελοντές φύτευσαν φυτάρια κεφαλληνιακής ελάτης και περιποιήθηκαν περίπου φυτάρια (από προηγούμενες χρονιές), συνεχίζουν και τη φυτευτική περίοδο τις εθελοντικές αναδασωτικές εργασίες. Οι εργασίες ενδέχεται να παραταθούν, ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες που θα επικρατούν. Αναλυτικά οι αναδασώσεις που έγιναν από εξειδικευμένα συνεργεία για την αποκατάσταση του βουνού: Αναδασώσεις 2008: Κεφαλληνιακή ελάτη φυτάρια, Μαύρη πεύκη φυτάρια, Χνοώδη δρύς 800 φυτάρια στις περιοχές Μαυροβούνι, Αγία Τριάδα, Λαγός, Πλατάνα Παλαιοχωρίου, Διάσελο Κυράς. Αναδασώσεις 2009: Μάυρη πεύκη φυτάρια, Πινάκια Κεφαλληνιακής ελάτης στις περιοχές Αγία Τριάδα, Πλατάνα Παλαιοχωρίου, Βιλιάνι, Ντράσιζα, Γκούρα, Λάκα Λαγού. Αναδασώσεις 2010: Μάυρη πεύκη φυτάρια στις περιοχές Γκούρα, Μαύρη Ρόγια, Πλατάνα-Σκίπιζα- Μαυρόρεμα, Διάσελο Πανός, Ασπρόες-Ρέμα Χούνης. Αναδασώσεις 2011: Κεφαλληνιακή ελάτη φυτάρια στην περιοχή Γαιδουρόβρυση (τελείωσε) καθώς και φυτάρια Κεφαλληνιακής ελάτης και 300 φυτάρια Μαύρης πεύκης. Αναδασώσεις 2012: Έχουν προγραμματιστεί να γίνουν φυτεύσεις με φυτάρια Κεφαλληνιακής ελάτης στη θέση Άλογο και φυτεύσεις με φυτάρια Κεφαλ - ληνιακής ελάτης στη θέση Πλατύ Βουνό. (σε εξέλιξη). Όλες αυτές οι δράσεις δεν θα είχαν στεφτεί με επιτυχία αν δεν είχαμε κινητοποιηθεί άμεσα μετά την καταστροφική πυρκαγιά. Το βασικότερο και το ουσιαστικότερο απ όλα είναι ότι όλα αυτά τα αντιδιαβρωτικά έργα παρά τις αντίξοες κλιματικές συνθήκες δεν επιχωματώθηκαν, με αποτέλεσμα να συγκρατήσουν το έδαφος για να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε την καμένη έκταση.τα αποτελέσματα των αναδασώσεων είναι πολύ ενθαρρυντικά ειδικά με ένα τόσο απαιτητικό είδος όπως η κεφαλληνιακή ελάτη και συνεχίζουμε δυναμικά ευελπιστώντας ότι θα αντικρίσουμε σε μερικά χρόνια ένα υγιές νεαρό δάσος. Ένα βράδυ στο πυροφυλάκειο της Φυλής δεν είναι ένα «χαμένο» βράδυ, αλλά ένα βράδυ πολύτιμο για τη διατήρηση της Πάρνηθας. Κάθε χρόνο ο Ε.Π.Ο.Σ. Φυλής, σε συνεργασία με την Πυροσβεστική και το Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, οργανώνει βάρδιες πυροφύλαξης κατά την διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (1/5-31/10/12) από το Πυροφυλάκειο του Βουνού Φυλής (920 μ. υψόμετρο) στην Δυτική Πάρνηθα. Στο πυροφυλάκειο, το οποίο απέχει από τη Φυλή, σε άσφαλτο δρόμο 10 χλμ. και σε χωματόδρομο 3 χλμ., φτάνει κανείς οδικώς με το όχημα 4Χ4 του Συλλόγου, χωρίς επιβάρυνση καυσίμων. Οι εθελοντές πυροφύλακες αναλαμβάνουν βάρδιες φύλαξης από τις 19:30 έως και τις 24:00, καθ όλη την αντιπυρική περίοδο, δηλώνοντας στο Σύλλογο ποιά ή ποιές ημερομηνίες επιθυμούν να κάνουν πυροφύλαξη ανά μήνα. Στους εθελοντές της κάθε βάρδιας, ο Σύλλογος παρέχει τον απαραίτητο εξοπλισμό, όπως κιάλια, φακό, χάρτη της περιοχής κλπ. Υποχρέωση του κάθε εθελοντή είναι να ειδοποιήσει έγκαιρα την Πυροσβεστική, καλώντας τον αριθμό 199, σε περίπτωση που αντιληφθεί εστία φωτιάς στην ευρύτερη περιοχή. Ζητάμε την ενεργό συμμετοχή σας έτσι ώστε να διαφυλάξουμε και να διασώσουμε το μεγαλύτερο πνεύμονα πράσινου της Αττικής, την Πάρνηθα. Με απλές διαδικασίες και εύκολη πρόσβαση, μπορείτε να κάνετε πράξη την ευαισθησία σας για το περιβάλλον, συμβάλλοντας στη διατήρηση του Εθνικού δρυμού. Μάθετε περισσότερα στο: επικοινωνία: Μη μένεις θεατής γίνε εθελοντής πυροφύλακας! Πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής στον Έφορο Πυροφύλαξης και Εθελοντισμού κ. Δημήτρη Δερμεντζή τηλ και

12 KEIMENO ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Mανώλης Χάλαρης στηνανάφη με τον ΕΠΟΣ Φυλής Η απόφαση Eίχα προγραμματίσει τις καλοκαιρινές διακοπές μου για την Ανάφη, τόπος καταγωγής μου. Για πολλούς το όνομα Ανάφη είναι άγνωστο, λίγοι γνωρίζουν ότι πρόκειται για ένα μικρό, ορεινό νησί, με περίσσιες φυσικές ομορφιές, στην άγονη γραμμή των Κυκλάδων, ανατολικά της πασίγνωστης Σαντορίνης. Λίγο πριν τις διακοπές μου, έμαθα ότι κάποιος ορειβατικός σύλλογος, διοργανώνει εκδρομή στην Ανάφη, που συνδύαζε τη ψυχαγωγία με την εθελοντική εργασία για καθαρισμό μονοπατιών του νησιού. Με ενθουσίασε και με συγκίνησε το γεγονός ότι κάποιοι που δεν είχαν σχέση με το νησί, πρόθυμα διέθεταν χρόνο και εργασία για τους κατοίκους του απομακρυσμένου νησιού. Χωρίς δεύτερη σκέψη άλλαξα τον προγραμματισμό των διακοπών μου, ώστε να ξεκινήσουν μια βδομάδα νωρίτερα, μαζί με την ομάδα του ΕΠΟΣ Φυλής. Το ταξίδι Το καράβι αναχώρησε από το λιμάνι του Πειραιά, στις 12 τα μεσάνυχτα και όταν έφτασε στο λιμάνι της Σαντορίνης για σύντομη στάση, είχε ξημερώσει για τα καλά. Σε μισή ώρα μετά την Σαντορίνη, φάνηκε στο βάθος του ορίζοντα ο ορεινός όγκος της Ανάφης, με τον βράχο του Μοναστηριού να διακρίνεται καθαρά στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού, ένας βράχος που θεωρείται ο δεύτερος ψηλότερος μονόλιθος της Μεσογείου μετά το Γιβραλτάρ. Η άφιξη Το καράβι έδεσε στον μώλο του λιμανιού της Ανάφης, η ομάδα αποβιβάστηκε και μαζί κάποιοι λιγοστοί τουρίστες, μιας και ήταν αρχή Ιουλίου και η τουριστική περίοδος ήταν ακόμα στην αρχή της. Στο λιμάνι περίμεναν για την ομάδα το μοναδικό κοινοτικό λεωφορείο του νησιού και κάποια ιδιωτικά μικρά βανάκια, που την μετέφεραν στο σχολείο του νησιού. Εκεί θα έμεναν οι περισσότεροι, ενώ κάποιοι λίγοι σε δωμάτια. Το σχολείο είχε προετοιμαστεί κατάλληλα από τις αρχές του νησιού, ώστε να παρέχει τα απαραίτητα για την σχετικά σπαρτιάτικη διαβίωση. Η ομάδα σκορπίστηκε στους ορόφους του σχολείου και τακτοποίησε τα πράγματά της. Στρώματα απλώθηκαν, υπνόσακοι ανοίχτηκαν, ακόμα και κάποιες σκηνές στήθηκαν μέσα στις αίθουσες του σχολείου. Η ώρα είχε φτάσει μεσημέρι πια, και η Πόπη μας είπε ότι για την υπόλοιπη ημέρα ήμασταν ελεύθεροι υπηρεσίας, δίνοντας ραντεβού την επόμενη το πρωί στις 7 για να ξεκινήσει ο καθαρισμός μονοπατιών. Η πρώτη ημέρα Την επόμενη το πρωί, χωριστήκαμε σε 5 ομάδες εργασίας, από την ομάδα Α έως την ομάδα Ε, με περίπου 12 άτομα σε καθεμία και ένα αρχηγό. Τα εργαλεία εργασίας, (τσάπες, τσουγκράνες, ψαλίδες, φτυάρια) φερμένα από τον ΕΠΟΣ Φυλής, ισοκατανεμήθηκαν σε όλες τις ομάδες. Επιβιβαστήκαμε στο κοινοτικό λεωφορείο και σε άλλα ιδιωτικά μεταφορικά μέσα που παρείχαν οι κάτοικοι του νησιού, ακόμα και στην καρότσα σε αγροτικά ημιφορτηγάκια και ξεκινήσαμε για το πρώτο μονοπάτι. Το σημείο εκκίνησης ήταν κάτω από το Καστέλι, έτσι ονομάζεται το σημείο όπου υπήρχε η αρχαία Ανάφη και σήμερα σώζονται μόνο μερικά ερείπια από τα αρχαία κτίσματα. Το μονοπάτι ξεκίναγε από την εκκλησιά Παναγιά του Ντοκάρη και κατέληγε σε μια λαγκαδιά που ονομάζεται Κάλιστας. Οι ομάδες μοιράστηκαν κατά μήκος του μονοπατιού ανά 200 μέτρα περίπου, και όταν κάποια ομάδα τελείωνε το τμήμα της, προωθείτο μπροστά από τις υπόλοιπες ομάδες και ξεκινούσε νέο τμήμα 200 μέτρων. Η εργασία ήταν καλά οργανωμένη και με την καθοδήγηση των αρχηγών γίνονταν γρήγορα και σχετικά εύκολα. Ο λαμπρός ήλιος, το δροσερό, κυκλαδίτικο αεράκι, η μυρωδιά από θυμάρια μας γέμιζαν κέφι, κουράγιο και δύναμη. Το μεσημέρι οι ομάδες έφτασαν στον Κάλιστα. Εκεί υπήρχε μια κατοικιά, έτσι ονομάζουν στην Ανάφη τις αγροτικές κατοικίες, που οι παλιοί τις χρησιμοποιούσαν ως χώρο διαμονής τους για την περίοδο των αγροτικών εργασιών. Ο ιδιοκτήτης της, ο κυρ Παναγιώτης, υποδέχτηκε με χαρά τις ομάδες προσφέροντας σε κάθε μέλος, από μία ντομάτα και ένα βερίκοκο, όλα παραγωγής του. Αν σκεφτεί κανείς ότι η παραγωγή κηπευτικών στα νησιά αυτά είναι εξαιρετικά πενιχρή, καταλαβαίνετε ότι επρόκειτο για μια ιδιαίτερα γενναιόδωρη χειρονομία. Πολλοί από τις ομάδες κατευθύνθηκαν προς τη κοντινή παραλία Κατελιμάτσα, όπου σώζονται λιγοστά ερείπια από το αρχαίο λιμάνι της αρχαίας Ανάφης. Μετά από ένα λυτρωτικό μπάνιο στην καταγάλανη θάλασσα με την απάτητη αμμουδιά, επιστρέψαμε στη Χώρα. Οι υπόλοιπες ημέρες Το πρόγραμμα των υπολοίπων ημερών κύλησε περίπου όπως εκείνο της πρώτης μέρας. Από τα πιο αξιομνημόνευτα περιστατικά ήταν ο απογευματινός περίπατος στη περιοχή Λύτρα, όπου ο Νείλος, ο υπαρχηγός, μας έμαθε ότι εκεί 12

13 βρίσκονται ερείπια από αρχαία τείχη και ήταν σημείο όπου υπήρχε στην αρχαιότητα ψηλός πύργος για να ανάβουν τις φρυκτωρίες ώστε να επικοινωνεί η αρχαία Ανάφη με την αρχαία Θήρα. Ένα ακόμα ήταν η βραδινή πορεία, που ξεκίνησε στις 8 το βράδυ από τη Χώρα προς τη ψηλότερη κορυφή του νησιού. Στα δυτικά του νησιού, απολαύσαμε ένα ηλιοβασίλεμα με φανταστικά πορφυροκόκκινα χρώματα, με μια πεντακάθαρη ατμόσφαιρα που διακρίνονταν οι σκοτεινοί όγκοι της Σαντορίνης και της Ίου και στο βάθος, της Σίκινου, της Φολέγανδρου, ακόμα και των βουνών της Αντιπάρου. Μετά από 2 ώρες πορείας, γύρω στις 10 το βράδυ καταλήξαμε στο σπίτι ενός κατοίκου του νησιού, του κ. Λουδάρου, που το είχε ευγενικά παραχωρήσει στον ΕΠΟΣ Φυλής. Το σπίτι βρίσκονταν ψηλά, σε μια ερημική λαγκαδιά, με απόλυτη ησυχία χωρίς ηλεκτρικό, μακριά από τα φώτα του χωριού. Στη βεράντα του σπιτιού είχε προγραμματιστεί μια έκπληξη για όλα τα μέλη, που δικαιολόγησε γιατί υπάρχει το Π στα αρχικά του συλλόγου. Δύο κείμενα για την ιστορία της Ανάφης, ένα για τους αναφαίους μαστόρους και ένα δεύτερο για την Ανάφη ως τόπο εξορίας, αναγνώσθηκαν από δυο κοπέλες, που στάθηκαν η μία απέναντι από την άλλη. Μια παράγραφο η πρώτη, μια παράγραφο η δεύτερη. Η ανάγνωση των κειμένων έγινε, υπό το φως κεριών, με τη συνοδεία κιθάρας που υπήρχε στην ομάδα. Στη σιγαλιά της ασέληνης νύχτας, κάτω από ένα ουρανό γεμάτο αστέρια, με τον γαλαξία να ασπροφέγγει, η ανάγνωση των κειμένων από τη γλυκιά φωνή των δυο κυριών, το φως των κεριών και η μελωδική συνοδεία της κιθάρας, καθήλωσαν 70 περίπου άτομα για σχεδόν μισή ώρα. Στη συνέχεια η παρέα το έριξε στο τραγούδι με την κιθάρα για συνοδεία, για μια ακόμα ώρα περίπου. Φανταστική εμπειρία, που όλοι θυμόμαστε με νοσταλγία. Η επιστροφή έγινε με φακούς κεφαλής και τελικά φτάσαμε στη Χώρα γύρω στα μεσάνυχτα. Και μόνο για αυτό το βράδυ, άξιζε η όλη εμπειρία της Ανάφης. Εύγε στον ΕΠΟΣ Φυλής που δικαίωσε και με το παραπάνω το «Π» του (για Πολιτιστικός). Μια άλλη ημέρα, είχε προγραμματιστεί εκκαθάριση μονοπατιού προς Λιβόσκοπο, μια ερημική παραλία, στο βόρειο μέρος του νησιού, με γαλαζοπράσινα νερά, όπως αυτά που βλέπουμε στις φωτογραφίες των τροπικών νησιών. Χρειάστηκαν δύο ημέρες εργασίας για να φτάσουμε. Εκεί συναντήσαμε τον κ. Μανώλη, όπου έχει το σπίτι του, μένει μεγάλο μέρος του χρόνου και χρησιμοποιεί το μονοπάτι για να πηγαινοέρχεται στη Χώρα. Δίπλα στο λιτό σπίτι υπήρχε αλώνι, και μάλιστα σε λειτουργία. Επειδή μάλιστα ήταν εποχή αλωνίσματος, είδαμε αλώνισμα από τα δυο γαϊδουράκια του κ. Μανώλη. Εικόνες άλλης εποχής, που σπάνια μπορείς να απολαύσεις. Οι διοργανωτές μας είχαν ετοιμάσει και νέα έκπληξη, μακαρονάδα με σάλτσα, που μαγειρεύτηκε στο φούρνο με ξύλα του κ. Μανώλη. Η Ιωάννα από την Κίμωλο, με εμπειρία στο μαγείρεμα με ξύλα, ανέλαβε να βράσει τα 15 πακέτα μακαρόνια. 5 φορές μπήκε η κατσαρόλα στο φούρνο. Ετοιμάστηκε η σάλτσα και η χωριάτικη σαλάτα που είχε και ξερικά ντοματάκια από τον κ. Μανώλη Απίστευτη νοστιμιά! Μετά το φαγητό, ακολούθησε μουσική από την τσαμπούνα (τοπικό πνευστό μουσικό όργανο) του κ. Μανώλη και χορός. Ύστερα από σύντομη ανάπαυλα, αρκετοί κατέβηκαν μικρή, απότομη κατηφόρα προς την απομονωμένη παραλία για ένα αναζωογονητικό μπάνιο στα κρυστάλλινα νερά. Επιστρέψαμε αργά το απόγευμα στη Χώρα γεμάτοι από αξέχαστες εικόνες, εμπειρίες και ευγνωμοσύνη στους διοργανωτές. Την προτελευταία ημέρα είχε προγραμματιστεί επίσκεψη στο Βράχο του Μοναστηριού, με τα δύο μοναστήρια, το Κάτω και το Πάνω, με την εκκλησία της Παναγίας της Καλαμιώτισσας. Γευματίσαμε πρώτα, έξω από το Κάτω Μοναστήρι, δίπλα στα ερείπια του αρχαίου ναού του Απόλλωνα του Αιγλήτη, φάβα, γιουβέτσι και σαλάτα, που μαγειρεύτηκαν στο τοπικό μαγειρειό και θεωρήθηκαν ως αμβροσία από τα μέλη της ομάδας. Για επιδόρπιο η Μαρία ετοίμασε τον περίφημο χαλβά της, που έγινε ανάρπαστος... Μετά το φαγητό και μικρή ξεκούραση άρχισε η προαιρετική ανάβαση προς το Πάνω Μοναστήρι, διάρκειας περίπου 1 ώρας και 15 λεπτών. Όσοι δεν ανέβηκαν, διανυκτέρευσαν στα φιλόξενα κτίρια του Κάτω Μοναστηριού. Φτάνοντας στο Πάνω Μοναστήρι, στο ύψος των 463 μέτρων, η θέα κόβει την ανάσα. Οι απόκρημνοι βράχοι και το ξερό τοπίο που περιβάλλεται γύρω γύρω από την θάλασσα προσφέρει μια θέα μοναδική, με τα βουνά της Ανάφης να δεσπόζουν και στο βάθος, προς τα δυτικά να διακρίνεται ο όγκος της Σαντορίνης. Ο Νείλος είχε προετοιμάσει μια ακόμα ψυχαγωγία, με προβολή βίντεο σχετικά με πρόσφατα γεγονότα του νησιού. Η διανυκτέρευση έγινε στους χώρους γύρω από την εκκλησία, και κάποιοι που δεν είχαν μαζί τους κατάλληλο εξοπλισμό, κοιμήθηκαν μέσα σε αυτή. Την αυγή, γύρω τις 05:30 οι περισσότεροι ξύπνησαν για να απολαύσουν την ανατολή. Τα χρώματα μοναδικά, ο καιρός τέλειος και ο ήλιος ξεπρόβαλε πυρέρυθρος πάνω από τα βουνά της Αστυπάλαιας. Σίγουρα έχουν δίκιο όσοι υποστηρίζουν ότι η ανατολή είναι η ωραιότερη στιγμή της ημέρας. Μετά την ανατολή ξεκινήσαμε την κατάβαση και φτάσαμε στο Κάτω Μοναστήρι όπου συναντήσαμε τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας. Στις 08:00 ξεκίνησε πορεία στα ανατολικά του νησιού και επισκεφτήκαμε το εκκλησάκι του Αγ. Αντωνίου, 13ου αιώνα, από τα παλαιότερα των Κυκλάδων, σε μια καλά κρυμμένη πλαγιά. Τελειώσαμε την πορεία βαδίζοντας πάνω στην Ιερά Οδό, που ένωνε την αρχαία Ανάφη με τον αρχαίο ναό του Απόλλωνα και ακόμα σήμερα σώζονται ευδιάκριτα τμήματά της. Η υπόσχεση Το βράδυ της προτελευταίας ημέρας οι κάτοικοι του νησιού είχαν προγραμματίσει τραπέζι προς τιμή της ομάδας εθελοντών του ΕΠΟΣ Φυλής με χορό και τραγούδια. Η ζεστή φιλοξενία, η έκδηλη ευγνωμοσύνη τους, τα πεντανόστιμα, σπιτικά φαγητά που είχαν μαγειρέψει οι νοικοκυρές του νησιού, το κέφι και χαμόγελο όλων δημιούργησε μια ακόμα αξέχαστη βραδιά που κατέληξε σε χορό και τραγούδι με τη συνοδεία της τσαμπούνας. Τελευταία βραδιά ο ΕΠΟΣ Φυλής με τη σειρά του, είχε διοργανώσει θεατρική βραδιά, με καλεσμένους τους κατοίκους του νησιού. Πριν το έργο, ο δήμαρχος απένειμε αναμνηστικά διπλώματα σε όλους τους εθελοντές για την ευγενική συνεισφορά τους στο νησί. Την ημέρα της αναχώρησης, το μεσημέρι, η ομάδα κατέβηκε στο λιμάνι να πάρει το καράβι της επιστροφής. Μαζί τους, πολλοί κάτοικοι του νησιού, για να αποχαιρετήσουν την ομάδα. Το καράβι, ήρθε και πήρε μαζί του την ομάδα, αφήνοντας πίσω αναμνήσεις από αξέχαστες στιγμές και εμπειρίες, δίνοντας όλοι την υπόσχεση ότι του χρόνου θα βρεθούμε ξανά μαζί σε κάποιο άλλο νησί, για τον καθαρισμό των μονοπατιών του και καινούργιες αναμνήσεις. 13

14 KEIMENO: Γεώργιος Μέτσος ΟΘΡΥΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΑ, ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 14

15 ΣΧΟΛΗ ΑΝΑΡΡΙΧΗΣΗΣ ΒΡΑΧΟΥ ΑΡΧΑΡΙΩΝ - ΑΝΟΙΞΗ 2012 Συνδιοργάνωση: Ε.Π.Ο.Σ. ΦΥΛΗΣ - Ε.Ο.Σ. Ελευσίνας (από 28/04/12 έως 10/06/12) Ποιοί μπορούν να συμμετέχουν στη Σχολή: Στη Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων μπορεί να συμμετέχει όποιος/α επιθυμεί να ασχοληθεί με την Αναρρίχηση, ανεξαρτήτως ηλικίας και εμπειρίας, με μοναδικό προαπαιτούμενο την αγάπη για το βουνό. Η ύλη της σχολής περιλαμβάνει βασικές τεχνικές κίνησης στο ορεινό περιβάλλον, με τη χρήση ή όχι ασφαλιστικών μέσων, γνώσεις προσανατολισμού, μετεωρολογίας, πρώτων βοηθειών, διατροφής στο βουνό και όλες τις βασικές αναρριχητικές τεχνικές, ώστε να μπορεί ένας/μία απόφοιτος να απολαύσει το βουνό με την παρέα του ή με το Σύλλογο και με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Η Σχολή αναγνωρίζεται από την Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας και Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.) και οι απόφοιτοι μπορούν να συνεχίσουν σε Σχολές Μέσου Επιπέδου της Ε.Ο.Ο.Α. και στις ανώτερες βαθμίδες της ορειβατικής εκπαίδευσης. Ποιό είναι το κόστος των Σχολών και τί περιλαμβάνει: Το κόστος της Σχολής ανέρχεται στο ποσό των 300 το άτομο, για όλους, συμπεριλαμβανομένων και των αποφοίτων κάθε ηλικίας των σχολών του Ε.Π.Ο.Σ. Φυλής που επιθυμούν να συμμετέχουν σε δεύτερη σχολή αρχαρίων του Συλλόγου. Ο Σύλλογος έχοντας υπόψη την οικονομική κρίση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα μας, επιδότησε σημαντικά τη Σχολή Αναρρίχησης. Τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν σε πέντε (5) Σαββατοκύριακα. Παρέχεται υλικοτεχνικός εξοπλισμός (σχοινιά, κράνη, μπωντριέ κλπ.) και η ασφάλεια ζωής των εκπαιδευομένων για όλη τη διάρκεια της Σχολής. Στην τιμή δεν περιλαμβάνεται ο απαραίτητος προσωπικός εξοπλισμός (αναρριχητικά παπούτσια, ρουχισμός κ.ά.), οι μετακινήσεις και οι διανυκτερεύσεις. Σημειώνεται ότι οι εκπαιδευόμενοι οφείλουν να είναι μέλη του Συλλόγου (ετήσια συνδρομή: 15). O Σκοπός του Συλλόγου είναι η διάδοση της αναρρίχησης βράχου και η δημιουργία ολοκληρωμένων αναρριχητών. Αυτό επιτυγχάνεται με τη σωστή εκπαίδευση και την ηθική, οικονομική και υλικοτεχνική υποστήριξη σε όσους/-ες θέλουν να συνεχίσουν. Εκπαιδευτής Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων είναι ο εκπαιδευτής Ε.Ο.Ο.Α. κ. Αλέκος Ασημακόπουλος ο οποίος διαθέτει σύγχρονη και ενημερωμένη γνώση καθώς και μακροχρόνια εμπειρία στην εκπαίδευση. Βίωσε τη συναρπαστική εμπειρία του βουνού! Α. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 25/04/12 ώρα 18:30, Συνάντηση Γνωριμίας με τον εκπαιδευτή στο Γραφείο του Συλλόγου 28-29/04/12 Αττική (Βαρυμπόμπη) 12-13/05/12 Αττική (σε πεδίο αθλητικής αναρρίχησης) 19-20/05/12 Βαράσοβα (αναρρίχηση πολλαπλών σκοινιών) 02-03/06/12 Λαγκάδα Ταϋγέτου 09-10/06/12 Μετέωρα (αναρρίχηση πολλαπλών σκοινιών) Eνδέχεται να υπάρξει αλλαγή στις ημερομηνίες. Β. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ Βασική στάση σώματος στην αναρρίχηση, τεχνικές αναρρίχησης, εξοπλισμός (σχοινιά, ζώνες κ.λπ.), κόμποι, ασφάλιση σχοινοσυντρόφου (επικεφαλής-δεύτερος-top rope-αυτομπλοκαριζόμενες συσκευές και μη), αναρρίχηση top-rope, επικεφαλής, δεύτερος, διαχείριση τραβερσών, χειρισμοί σχοινιών (μονό σχοινί-μια σχοινιά-διπλά σχοινιάmulti pitch-παρουσίαση-επίδειξη-ανάλυση-ρελέ-συνδεσμολογίαβασικές αρχές), κώδικας επικοινωνίας σχοινοσυντροφιάς, rapel (μιας σχοινιάς έως και 60 μέτρα), αναρριχητική τεχνική, τεχνητή αναρρίχηση (βασικές αρχές-προσπέραση τεχνητού), διάσωση σχοινοσυντρόφου (περιπτώσεις μιας σχοινιάς μόνο), προετοιμασία και εκτέλεση διαδρομής, επιλογή σχοινοσυντρόφου (κριτήρια και προβληματισμού). Γ. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΞΑΣΚΗΣΗ Τα απογεύματα της Τετάρτης, ανάμεσα στα μαθήματα, θα γίνεται απογεύματα πρακτική εξάσκηση σε αναρριχητικά πεδία της Αττικής τα οποία θα ορίζει ο εκπαιδευτής στο τέλος του κάθε διήμερου μαθήματος. Πληροφορίες - Εγγραφές: Οι δηλώσεις συμμετοχής πρέπει να έχουν υποβληθεί μέχρι την ημερομηνία Συνάντησης Γνωριμίας μαζί με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά (φωτοτυπία ταυτότητας, πρόσφατη ιατρική βεβαίωση, δύο φωτογραφίες ταυτότητας, αίτηση εγγραφής στη Σχολή και αίτηση εγγραφής μέλους στο Σύλλογο και 15 ευρώ για την εγγραφή - ετήσια συνδρομή στο Σύλλογο, εφόσον δεν είναι ήδη μέλη άλλου Σωματείου της Ε.Ο.Ο.Α.) και τα δίδακτρα της σχολής. Περισσότερες πληροφορίες: Γεώργιος Μέτσος, τηλ.: Kίνητρα συμμετοχής στους αποφοίτους Σχολών του Ε.Π.Ο.Σ. Φυλής Το Δ.Σ. αποφάσισε ότι οι απόφοιτοι Σχολών Χειμερινού Βουνού και Αναρρίχησης του Ε.Π.Ο.Σ. Φυλής θα έχουν δικαίωμα έκπτωσης 10% στο κόστος κάθε διοργάνωσης του Συλλόγου μας (εκτός εξωτερικού και των μονοήμερων αναβάσεων). Σκοπός μας, η παροχή κινήτρων σε επίδοξους νέους ορειβάτες προκειμένου να προσεγγίσουν το βουνό με ασφάλεια, κέφι και ανιδιοτέλεια μέσα από τη συντροφιά του Συλλόγου. 15

Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2015

Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2015 Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2015 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες ορειβάτες να πραγματοποιούν με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2014

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2014 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2014 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες αναρριχητές να πραγματοποιούν με τη μέγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Μέσου Επιπέδου Φθινόπωρο 2014

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Μέσου Επιπέδου Φθινόπωρο 2014 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Μέσου Επιπέδου Φθινόπωρο 2014 Σκοπός της σχολής είναι η περαιτέρω τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες αναρριχητές να πραγματοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του

Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Στο Πίνοβο με την υπέροχη κορυφογραμμή του Το όρος Πίνοβο είναι ένα σχετικά άγνωστο βουνό. Ο ορεινός του όγκος απλώνεται στα βορειοδυτικά του νομού Πέλλας, ανάμεσα στα όρη Βόρας (Καϊμακτσαλάν) και Τζένα.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Άνοιξη 2015

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Άνοιξη 2015 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Άνοιξη 2015 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση και απόκτηση εμπειριών ώστε μετά τη σχολή να μπορούν οι συμμετέχοντες αναρριχητές να πραγματοποιούν με τη μέγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2015

Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2015 Σχολή Αναρρίχησης Βράχου Αρχαρίων Φθινόπωρο 2015 Σκοπός της σχολής είναι η τεχνική κατάρτιση των συμμετεχόντων ώστε μετά τη σχολή να μπορούν να πραγματοποιούν αυτόνομα και με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016

Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016 Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2016 Σκοπός της σχολής είναι η περαιτέρω τεχνική κατάρτιση των συμμετεχόντων ώστε μετά τη σχολή να μπορούν να πραγματοποιούν αυτόνομα και με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια αναρριχήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΟΣ AΘΗΝΩΝ. Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2009

ΕΟΣ AΘΗΝΩΝ. Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2009 ΕΟΣ AΘΗΝΩΝ Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων 2009 Η Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων που διοργανώνει ο ΕΟΣ Αθηνών, είναι οργανωμένη σύμφωνα με τον κανονισμό εκπαίδευσης της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας Αναρρίχησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα

Τετραήμερη εξόρμηση στα Τζουμέρκα 25-28 Δεκεμβρίου 2014 1 η Ημέρα: Πέμπτη 25/12/14: Αναχώρηση από το Πεδίον του Άρεως στις 07:00 με προορισμό τα Τζουμέρκα (432 χμ.) στην Νότια Πίνδο. Τα Τζουμέρκα αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους ορεινούς

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Β1 1 Επίπεδο Β1 (25 μονάδες) Διάρκεια: 40 λεπτά Ερώτημα 1 (6 μονάδες) Διαβάζετε σ ένα περιοδικό οδηγίες για να μάθουν σωστά τα παιδιά σας σκι. Το περιοδικό όμως είναι παλιό κι έτσι βλέπετε καθαρά μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Μάθημα: Ελληνικά σε Ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε3 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη

Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Παρουσίαση για την Ιταλία από τη Ιταλία Τι είδαμε, τι κάναμε και πώς περάσαμε στην Ιταλία? Ημερολόγιο Comenius Ιταλία Για να δείξω πως περάσαμε στην Ιταλία θα φτιάξω ένα ημερολόγιο. Το ημερολόγιο θα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11

ΔΥΣΚΟΛΙΑ Α ΔΙΑΡΚΕΙΑ 2 2 ½ ΩΡΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΑΠΟ 3/11 ΚΥΡΙΑΚΗ 19/10 ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΠΑΡΝΩΝΑ ΜΟΝΗ ΜΑΛΕΒΗΣ Αναχώρηση στις 7.00 με προορισμό το καταφύγιο του Πάρνωνα. Από εκεί θα ακολουθήσουμε μονοπάτι και δασικούς δρόμους που θα μας οδηγήσουν μέσα στα πυκνά δάση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικός Ορειβατικός Σύνδεσμος Αθηνών. Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2010

Ελληνικός Ορειβατικός Σύνδεσμος Αθηνών. Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2010 Ελληνικός Ορειβατικός Σύνδεσμος Αθηνών Σχολή Ορειβασίας Μέσου Επιπέδου 2010 Η Σχολή Ορειβασίας Αρχαρίων που που διοργανώνει ο ΕΟΣ Αθηνών, είναι οργανωμένη σύμφωνα με τον κανονισμό εκπαίδευσης της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ

4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ & ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΒΕΡΟΙΑ ΝΑΟΥΣΑ ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟ ΑΘ ΜΩΡΑΙΤΗΣ Ο.Ε. TOURIST AND TRAVEL AGENCY ΠΑΤΡΩΝ 19 ΚΟΡΙΝΘΟΣ ΤΗΛ. : 27410 28588 FAX: 27410 25073 e mail: moraitis.kor@hotmail.com 4 ΗΜΕΡΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΑΠΟ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΕΩΣ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΟΧΡΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας.

Το Νησάκι βρίσκεται στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας και μόλις 25χλμ από την πόλη της Κέρκυρας. Το Νησάκι είναι άλλο ένα ήσυχο και γραφικό χωριό στη βορειοανατολική ακτή της Κέρκυρας. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τους παλιούς χωρικούς, το Νησάκι ήταν ένα μικρό βραχώδες νησί, το οποίο ενώθηκε με την στεριά

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

«Ιατρικής σε Υψόμετρο»

«Ιατρικής σε Υψόμετρο» Καλωσόρισμα Αγαπητοί φίλοι,, Το φετινό τρίτο κατά σειρά Σεμινάριο «Ιατρικής σε Υψόμετρο» συμπίπτει με τον εορτασμό των 100 χρόνων από την πρώτη κατάκτηση της κορυφής του Βουνού των Θεών από τους πρωτοπόρους

Διαβάστε περισσότερα

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1

www.pilionwalks.com Caroline Pluvier & Ruud Schreuder 1 5. Δράκεια - Χάνια - Δράκεια Mάιος 2015 - Επειδή θα συναντήσετε μερικά προβλήματα κάνοντας αυτή την διαδρομή τώρα, σας συνιστούμε να μη την κάνετε μέχρι να την ελέγξουμε έμεις οι ίδιοι τον Σεπτέμβριο.

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου

Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013. Έκθεση αποστολής. Χ. Νικολαΐδου Χελιδορέα(ς) Σεπτέμβριος 2013 Έκθεση αποστολής Χ. Νικολαΐδου 1 Περιεχόμενα Ιστορικό... 3 Χελιδορέα Σεπτέμβριος 2013... 3 Συνοπτικό ημερολόγιο αποστολής... 3 Ευρήματα αποστολής... 4 Υλικά... 4 Οι συντελεστές...

Διαβάστε περισσότερα

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό

5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό 5ήµερη προσκυνηµατική εκδροµή στην Αµοργό Η Αµοργός, το νησί του ''Απέραντου Γαλάζιου'', βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο των Κυκλάδων, σε απόσταση 136 ναυτικών µιλίων από τον Πειραιά. Είναι µακρόστενο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Τουρκία: Ο παράδεισος της Ανατολής

Τουρκία: Ο παράδεισος της Ανατολής Τουρκία: Ο παράδεισος της Ανατολής Βρίσκεται στην ΝΔ Ασία και συνορεύει με την Ελλάδα, Βουλγαρία, Ιράν, Ιράκ, κ.α. Είναι ένας εύκολος προορισμός, αφού κανείς μπορεί να πάει εκεί είτε με αεροπλάνο είτε

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Tο πρώτο μου Ταξίδι. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Tο πρώτο μου Ταξίδι Δευτέρα, 28 Σεπτέμβριος 2015 Οικισμός Αβδήρων Τα Άβδηρα βρίσκονται λίγο πρίν

Διαβάστε περισσότερα

Τα νέα του Ε.ΔΑΣ.Α. Φίλες και φίλοι, Σας ευχαριστούμε!

Τα νέα του Ε.ΔΑΣ.Α. Φίλες και φίλοι, Σας ευχαριστούμε! Τα νέα του Ε.ΔΑΣ.Α. Newsletter 24 Νοέμβριος 2014 Φίλες και φίλοι, Με το τέλος του Οκτώβρη τέλειωσε και επίσημα η αντιπυρική περίοδος... ήρθε η ώρα για ανασύνταξη και για τις χειμερινές δραστηριότητες του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ

ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑΜΕ ΜΕ ΤΗΝ ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΡΙΝΑΣ ΛΗΜΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: «ΥΦΑΝΤΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ» ΣΧΟΛ ΕΤΟΣ 2006-07 καθηγήτριες: Ολυμπία Μανουσογαννάκη ΠΕ 04 συντονίστρια

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: Περιπατητικές διαδρομές στο Νέστο, τη Βιστωνίδα και την Ισμαρίδα

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: Περιπατητικές διαδρομές στο Νέστο, τη Βιστωνίδα και την Ισμαρίδα 10005334, Λέξεις:958 Συντάκτης:Γιούλτση Π. Επείγον:5 Κατηγορία:Εσωτερικό Είδος:Ειδικό θέμα-ανάλυση Θέματα:Περιβάλλον, Ταξίδια και διαδρομές Θεσσαλονίκη (Ελλάδα), 31/05/2011 10:12 (ΑΠΕ-ΜΠΕ) ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΙΤΗΣ & ΣΤΑ ΓΥΡΩ ΒΟΥΝΑ Οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται από πιστοποιημένους συνοδούς και με όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας. Οι καιρικές συνθήκες λαμβάνονται πάντα υπόψη

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους

Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους 2.5.1. Οργάνωση Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Κανονισμός Εκδρομής Εξερεύνησης Χρυσού Βέλους Η Εξερεύνηση Χρυσού Βέλους όπως καθορίζεται από τον Κανονισμό των Προσκοπικών Κλάδων έχει διάρκεια 2 μέρες, πραγματοποιείται στο ύπαιθρο, οι Πρόσκοποι μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ

1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ 1 ο Λύκειο Κορίνθου Τριήμερη Περιβαλλοντική Επίσκεψη ΒΟΛΟΣ - ΑΡΓΑΛΑΣΤΗ Πρώτη ημέρα Αναχώρηση από Κόρινθο και άφιξη στο Βόλο με δύο ενδιάμεσες στάσεις για ξεκούραση. Εκεί καταλύσαμε στο ξενοδοχείο «Νεφέλη»,

Διαβάστε περισσότερα

1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ

1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ 1 of 10 12/11/2014 4:45 µµ ρεις φίλοι, τρεις ηµέρες, 2917 µέτρα. Αυτό που δεν είχαν προβλέψει στο σχεδιασµό τους ο Αχιλλέας, ο Πάνος και ο Γιώργος, ήταν ότι στην ανάβασή τους στο «βουνό των Θεών», τον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ. PROJECT 1ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Α3-Α4 ΕΤΟΣ:2013-2014 ΙΩΑΝΝΑ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗ ΣΤΕΛΛΑ ΣΚΑΛΙΔΑΚΗ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΠΑΚΗΣ

ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ. PROJECT 1ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Α3-Α4 ΕΤΟΣ:2013-2014 ΙΩΑΝΝΑ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗ ΣΤΕΛΛΑ ΣΚΑΛΙΔΑΚΗ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΠΑΚΗΣ ΟΡΕΙΒΑΣΙΑ PROJECT 1ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑΤΩΝ Α3-Α4 ΕΤΟΣ:2013-2014 ΙΩΑΝΝΑ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗ ΣΤΕΛΛΑ ΣΚΑΛΙΔΑΚΗ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΑΠΑΚΗΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΧΑΝΙΩΝ (Ε.Ο.Σ. ΧΑΝΙΩΝ) Στις 28 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Αρχαρίων στην Αθήνα και τον Εύηνο. 19-20/5 και 26-27/5/2012

Σχολή Αρχαρίων στην Αθήνα και τον Εύηνο. 19-20/5 και 26-27/5/2012 Σχολή Αρχαρίων στην Αθήνα και τον Εύηνο 19-20/5 και 26-27/5/2012 H σχολή αρχαρίων είναι μία τετραήμερης διάρκειας ενασχόληση με το καγιάκ ορμητικών νερών. Με τις πιο σύγχρονες μεθόδους εκπαίδευσης οι συμμετέχοντες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΧΑΝΙΩΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ 2010 ΙΤΑΛΙΑ ΑΥΣΤΡΙΑ ΤΣΕΧΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ (ΙΝΣΜΠΡΟΥΚ - ΠΡΑΓΑ ΜΟΝΑΧΟ ΒΕΝΕΤΙΑ) 12 ΗΜΕΡΕΣ 23/03/2010 ΕΩΣ 03/04/2010 ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998

E N O T H T A YΠOMNHMA. Οδηγοί του κόσμου, Τα ελληνικά νησιά, εκδ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Αθήνα, 1998 0-0086_D3_GLOSSA_TEYXOS C GLOSSA 2/9/2 0:6 AM Page 78 6 Η Ρόδος Η Ρόδος είναι το μεγαλύτερο νησί των Δωδεκα - νήσων. Δίκαια την αποκαλούν το μαργαριτάρι της Μεσογείου. Οι σπάνιες ομορφιές της ξεδιπλώ νο

Διαβάστε περισσότερα

Σας Καλωσορίζουμε σε ένα Τόπο Θρυλικό!

Σας Καλωσορίζουμε σε ένα Τόπο Θρυλικό! Σας Καλωσορίζουμε σε ένα Τόπο Θρυλικό! Στη μαγευτική κοιλάδα του Σοφικού Κορινθίας Ένας θρύλος ζωντανεύει Σε μια έκταση 330 στρεμμάτων... Παιχνιδιάρικα Άλογα, Ατμοσφαιρικά Saloon, Μαγικά ξύλινα χωριά,

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΚΙΝΑΣ (10 μέρες) ΣΑΓΚΑΗ ΣΙΤΑΝΓΚ ΧΑΝΓΚΤΣΟΟΥ - ΣΙΑΝ - ΠΕΚΙΝΟ

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΚΙΝΑΣ (10 μέρες) ΣΑΓΚΑΗ ΣΙΤΑΝΓΚ ΧΑΝΓΚΤΣΟΟΥ - ΣΙΑΝ - ΠΕΚΙΝΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΚΙΝΑΣ (10 μέρες) ΣΑΓΚΑΗ ΣΙΤΑΝΓΚ ΧΑΝΓΚΤΣΟΟΥ - ΣΙΑΝ - ΠΕΚΙΝΟ Λίμνη Ξιχού - Πήλινος Στρατός- Σινικό Τείχος- Απαγορευμένη Πόλη - Tιέν Aν Mεν Θερινά Ανάκτορα - Ναός του Ουρανού Αναχωρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο

Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο ΕΘΝΙΚΟΣ ΡΥΜΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 Για τα δάση της χαλεπίου πεύκης όπως και για τα δάση αειφύλλων πλατυφύλλων. Για τα δάση αυτά απαιτείται μόνο προστασία από βόσκηση

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη Οδηγός φυτεύσεων Η Πάρνηθα καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση στη γεωγραφική περιοχή της Αττικής και μαζί με τα όρη Πεντέλη, Υμηττός και Αιγάλεω-Ποικίλο περικλείει την πρωτεύουσα και τα προάστια αυτής. Το

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα.

Ταξίδι στην Καβάλα. Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Σχεδιάστηκε με το trip planner του emtgreece.com. Σχεδιάστε το δικό σας ταξίδι, τώρα. Ταξίδι στην Καβάλα Παρασκευή, 28 Αύγουστος 2015 Παραλία Άσπρης Άμμου Αφήνοντας την πόλη της Καβάλας

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

15 η Ομάδα Προσκόπων Αθηνών

15 η Ομάδα Προσκόπων Αθηνών 15 η Ομάδα Προσκόπων Αθηνών Κατασκήνωση 15 ης Ομάδας Προσκόπων Αθηνών 7-16 Ιουλίου 2015 Λίμνη Ηραίου, Λουτράκι Αγαπητοί γονείς, Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος η Ομάδα έχει ξεκινήσει τις ετοιμασίες της

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012 ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016 ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ ΣΟΦΙΑ-BANSKO 4&5ΜΕΡΕΣ ΑΝΑΧ:19.20,22,23,24, 25,26, 27,29,30.12 & 2, 3.01.2016 1η ΜΕΡΑ : ΑΘΗΝΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΡΙΛΑΣ - ΣΟΦΙΑ Συγκέντρωση και αναχώρηση με ενδιάμεσες στάσεις για καφέ και φαγητό για ΣΟΦΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

9 ημέρες 8 νύχτες Colombo Habarana Dambulla - Kandy Pinawella - Nuwara Eliya Katharagama

9 ημέρες 8 νύχτες Colombo Habarana Dambulla - Kandy Pinawella - Nuwara Eliya Katharagama 9 ημέρες 8 νύχτες Colombo Habarana Dambulla - Kandy Pinawella - Nuwara Eliya Katharagama 1 η 2 η ημέρα Αθήνα Κολόμπο - Νεγκόμπο Αναχώρηση από την Αθήνα και άφιξη στην πρωτεύουσα της Σρι Λάνκα Colombo με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 88. ΘΕΜΑ : 63η Ετήσια Συνάντηση Πτυχιούχων Διακριτικού Δάσους

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 88. ΘΕΜΑ : 63η Ετήσια Συνάντηση Πτυχιούχων Διακριτικού Δάσους ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΟΡΕΙΑ Αθήνα, 24 Ιουνίου 2011 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 88 ΑΠΟ : Εφορεία Εκπαίδευσης ΠΡΟΣ : - Πτυχιούχους Διακριτικού Δάσους - Σώμα Προσκόπων Κύπρου ΚΟΙΝ. : - Εφορείες

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ)

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ (ΛΑΚΜΟΣ) Θεσσαλονίκη 2011 Η απόφαση για μια αναγνωριστική αποστολή πάνω από το χωριό Χαλίκι, στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι, πάρθηκε κατά τη διάρκεια της αποστολής του συλλόγου

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω.

1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 1 η μέρα 4/3/12: ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Συγκέντρωση στο λιμάνι του Ηρακλείου, επιβίβαση στο πλοίο και αναχώρηση για Πειραιά. Διανυκτέρευση εν πλω. 2 η μέρα 5/3/12: ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Άφιξη το πρωί στο λιμάνι

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα

Karystos Beach Front - Εύβοια. οικολογικό συγκρότημα Karystos Beach Front - Εύβοια οικολογικό συγκρότημα Περιγραφή συγκροτήματος Συγκρότημα τεσσάρων οικολογικών και βιοκλιματικών εξοχικών κατοικιών σε οργανωμένο παραθεριστικό οικισμό, με άμεση πρόσβαση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ:

F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ F ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ή ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΤΕ ΣΤΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΑΚΙΑ þ: ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ ΠΟΥ ΡΩΤΕΙΤΑΙ: -ΦΥΛΟ: ΑΡΣΕΝΙΚΟq, ΘΗΛΥΚΟ q -

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οφείλω να ομολογήσω ότι δυσκολεύτηκα αρκετά να επιλέξω θέμα για το άρθρο μου. Λίγο όμως η άνοιξη και λίγο η αναδρομή στο υποσυνείδητό μου, με βοήθησαν να το εντοπίσω και

Διαβάστε περισσότερα