Bruce Clark Δυο φορές ξένος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Bruce Clark Δυο φορές ξένος"

Transcript

1 Bruce Clark Δυο φορές ξένος Πρώτη έκδοση στα ελληνικά: Απρίλιος 2007 Πρώτη έκδοση στα αγγλικά από τις Granta Publications υπό τον τίτλο Twice a Stranger: How Mass Expulsion Forged Modern Greece and Turkey, copyright 2006 Bruce Clark. Ο Bruce Clark διατηρεί τα ηθικά δικαιώματα επί του έργου. για την ελληνική έκδοση, 2007, Εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ Διόρθωση: Δημήτρης Κίκιζας Σχεδιασμός, σελιδοποίηση: Βίβιαν Γιούρη Εκτύπωση-Βιβλιοδεσία: Γ. Αργυρόπουλος ΕΠΕ Εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ Υψηλάντου 31, Αθήνα, τηλ , fax ΙSBN

2 Bruce Clark Δυο φορές ξένος οι ΜαζικΕς ΑπελΑσεις ΠΟΥ ΔιαμΟρφωσαν την ΣΥγχρονη ΕλλΑδα και ΤουρκΙα Μετάφραση Βίκη Ποταμιάνου

3 Το βιβλίο είναι αφιερωμένο, με αγάπη, στους γονείς μου Wallace και June που πρώτοι με έφεραν στο Αιγαίο Αυτό το βιβλίο οφείλεται στην καλοσύνη, την γενναιοδωρία και την ηθική στήριξη πολλών ανθρώπων, μερικοί από τους οποίους δεν έχουν σχέση με την Τουρκία ή την Ελλάδα. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Renee Hirschon για την διεισδυτική της προσέγγιση στην κοινωνική ανθρωπολογία και για πολλά άλλα. Στην Ayca Duffrene, μια επάξια αναγνωρισμένη δημοσιογράφο του ραδιοφώνου. Και στην Μαριάννα Κορομηλά, μια κοσμαγάπητη ιστορικό με την καλύτερη έννοια του όρου.

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευχαριστίες 10 Χάρτες 8 Πρόλογος 13 Εισαγωγή 21 1 Το Αϊβαλί και τα φαντάσματά του 41 2 Ο δρόμος προς τη Λωζάννη 63 3 Χαμένα αδέλφια, χαμένες αδελφές: από τη Σαμψούντα στη Δράμα 89 4 Ποιος φεύγει, ποιος μένει: το παζάρι της Λωζάννης Κρυφές θρησκείες, κρυφοί δεσμοί: η μοίρα της οθωμανικής Τραπεζούντας Έξοδος από την Κωνσταντινούπολη Αποχαιρετισμός στη Σαλονίκη: οι μουσουλμάνοι σαλπάρουν Προσαρμογή στην Ανατολία Η αναζήτηση της σαφήνειας Το τίμημα της επιτυχίας 261 Βιβλιογραφία, πηγές και μεθοδολογία 284

5 Iki kere yabanci Ceç kaldik anilari kaydetmeye ο ilk malzeme yitti gitti ilk mübadiller götürdüler anilarini oysa onlar hemen kaydedilmeliydi üzerinden 80 yil geçtikten sonar ani savaşlari her türlü manipülasyona açik Mübadeleyle ilgili her metnin özü ayni: Yerinde dogup yabanda kocamak iki yerde de yabanci o lmak. Δυο φορές ξένος Είναι αργά για μας να διατηρήσουμε τις μνήμες μας. Η ουσία τους, η αρχική ουσία, έχει ήδη αφανιστεί. Εκείνοι οι πρώτοι πρόσφυγες πήραν μαζί τις αναμνήσεις τους, αναμνήσεις που έπρεπε να είχαν καταγραφεί χωρίς καθυστέρηση. Έχουν περάσει ογδόντα χρόνια, και οι αναμνήσεις παλεύουν με κάτι άλλο, έτοιμο να παραποιηθεί. Αλλά το επίκεντρο της διήγησης κάθε πρόσφυγα παραμένει το ίδιο. Να γεννιέσαι σε ένα μέρος, να γερνάς σε ένα άλλο. Και να αισθάνεσαι ξένος και στα δυο μέρη Καθηγήτρια Ayşe Lahur Kirtunç, της οποίας η οικογένεια έφτασε στην Τουρκία από την Κρήτη. 10

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τα παιδιά της Λωζάννης Είτε το θέλουμε είτε όχι, όσοι ζούμε στην Ευρώπη ή σε μέρη επηρεασμένα από ευρωπαϊκές αξίες, παραμένουμε παιδιά της Λωζάννης, της συνθήκης δηλαδή που υπογράφηκε στην όχθη μιας ελβετικής λίμνης μετά το τέλος του Α Παγκόσμιου πολέμου, όπου αποφασίστηκε μία μαζική, αναγκαστική μετανάστευση κατοίκων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Ως μάχιμος δημοσιογράφος με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη νοτιοανατολική Ευρώπη, βρίσκω συνεχώς μπροστά μου αναμνηστικά της κληρονομιάς που άφησε αυτή η μοιραία συνθήκη. Η κεφαλαιώδης σημασία της συνθήκης της Λωζάννης επικυρώθηκε για άλλη μία φορά την άνοιξη του 2004, όταν οι προσπάθειες των ειρηνευτικών δυνάμεων στις εμπόλεμες ζώνες των Βαλκανίων διαταράχτηκαν από διαδηλώσεις στο Κοσσυφοπέδιο οι οποίες κράτησαν δύο μέρες. Κάτω από τη μύτη αστυνομικών και φαντάρων που ανήκαν σε ορισμένα από τα ισχυρότερα κράτη του κόσμου, χιλιάδες άνθρωποι, οι περισσότεροι Σέρβοι, εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους. Αρκετά χωριά που κατοικούνταν από επαναπατρισθέντες Σέρβους μετανάστες πυρπολήθηκαν, εκκλησίες καταστράφηκαν και άνθρωποι σκοτώθηκαν. Ο δεδηλωμένος στόχος της ευρωπαϊκής τακτικής να δώσει την ευκαιρία σε όλους τους κατοίκους της περιοχής να ζήσουν με αξιοπρέπεια και ειρήνη χωρίς το φόβο ότι καταδιώκονται για εθνικιστικούς ή θρησκευτικούς λόγους είχε τιναχτεί στον αέρα. Σε απάντηση αυτών των γεγονότων κυκλοφόρησε ένα κείμενο μιας ΜΚΟ γνωστής με το όνομα Πρωτοβουλία για την Ευρωπαϊκή Σταθερότητα. Τα μέλη της, νεαροί Ευρωπαίοι με εμπειρία σε πολιτικές και ανθρωπιστικές αποστολές στα Βαλκάνια, εξέφρασαν την ακόλουθη παράκληση: ό,τι και να έκαναν τώρα οι κυβερνήσεις, δεν έπρεπε να υποκύψουν στον γνωστό πειρασμό να διευθετήσουν το ζήτημα εφαρμόζοντας «την αρχή της Λωζάννης». Με άλλα λόγια έπρεπε να αποφύγουν την εύκολη οδό της επίλυσης παγιωμένων εδαφικών διεκδικήσεων με τη διαίρεση των περιοχών και με τον εξαναγκασμό όσων ανήκαν στην «άλλη πλευρά» των συνόρων να ξεριζωθούν προκειμένου τα γεωγραφικά όρια και οι εθνικότητες να συμπίπτουν απόλυτα. Ό,τι δηλαδή είχαν κάνει οι κυβερνήσεις της Ελλάδας και της Τουρκίας με 11

7 ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΞΕΝΟΣ τη βοήθεια της «διεθνούς κοινότητας» το 1923 στη Λωζάννη. Σαν αποτέλεσμα τότε, περίπου μουσουλμάνοι εξαναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν από την Ελλάδα στην Τουρκία, ενώ τουλάχιστον 1,2 εκατομμύριο Έλληνες χριστιανοί ορθόδοξοι είτε μετοίκησαν από την Τουρκία στην Ελλάδα είτε, αν το είχαν ήδη κάνει, πληροφορήθηκαν ότι δεν μπορούσαν ποτέ πια να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Το ιδεαλιστικό αυτό ντοκουμέντο που συντάχθηκε ογδόντα ένα χρόνια μετά τη συνδιάσκεψη στην Ελβετία ισχυριζόταν ότι σίγουρα υπάρχουν ακόμα πολλοί άνθρωποι εντός και εκτός Βαλκανίων που θα ήθελαν να δουν «την αρχή της Λωζάννης» να εφαρμόζεται ξανά, με τη διάσπαση για παράδειγμα της Βοσνίας σε ένα ή περισσότερα κομμάτια, ή την απόσχιση του Κοσόβου. Όμως, το να υποκύψει κανείς σε τέτοιου είδους πιέσεις, τόνιζε το κείμενο, θα πρόδιδε τις αξίες που αποτελούν τη βάση της δυτικής πολιτικής απέναντι στην πιο προβληματική περιοχή της Ευρώπης, τουλάχιστον από το 1996 και μετά που η Βοσνία τέθηκε υπό διεθνή κηδεμονία. Η πρόταση της Πρωτοβουλίας στόχευε σε «μια ηθικά ορθή και αποτελεσματική απάντηση στην απαράδεκτη πρακτική του εθνικού διχασμού». Ειδικά μετά τη σφαγή μουσουλμάνων κοντά στην πόλη Σρεμπρενίτσα τον Ιούλιο του 1995, η βάση της πολιτικής θα έπρεπε να είναι η εφαρμογή μιας «αντιλωζαννικής λύσης». Αυτό πίστευε η Πρωτοβουλία. Αν το συμπέρασμα ήταν σωστό ή λάθος είναι άλλο θέμα. Οι συντάκτες του κειμένου όμως είχαν δίκιο να υποστηρίζουν ότι η απόφαση της Συνδιάσκεψης της Λωζάννης να γίνει ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας έχει κυριολεκτικά στοιχειώσει την περιοχή, και κατά κάποιο τρόπο τον κόσμο, από εκείνη την εποχή και μετά. Πράγματι, οι μακροχρόνιες συνέπειες δεν περιορίστηκαν στα Βαλκάνια ή την Ευρώπη. Ως το τέλος του αιώνα, η ανάμνηση αυτής της γιγάντιας επιχείρησης Ελλάδας-Τουρκίας δεν έπαψε να επηρεάζει ουσιαστικά όσους χαράσσουν πολιτική σε όλο τον κόσμο. Θεωρήθηκε σαν απόδειξη ότι ήταν εφικτό, από πρακτική αλλά και ηθική άποψη, να επιχειρούνται τεράστιες εθνικές ανακατατάξεις και να χαιρετίζονται ως επιτυχείς. Μαζικές ανταλλαγές πληθυσμών, με τη συμφωνία κυβερνήσεων και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη των απλών ανθρώπων, αποτέλεσαν επιτρεπτές και ενίοτε ελκυστικές επιλογές για τους παγκόσμιους ηγέτες. Η ιστορία του 20ου αιώνα μας διδάσκει ότι ο πειρασμός να χρησιμοποιούνται τέτοιες μέθοδοι για την διευθέτηση συναφών προβλημάτων είναι ιδιαίτερα προσφιλής σε έναν ορισμένο τύπο πολιτικού ή παγκόσμιου ηγέτη. Συμβαίνει για παράδειγμα όταν ένα ολοκληρωτικό καθεστώς (από τον σοβιετικό κομμουνισμό ως τη βρετανική αποικιοκρατία) καταρρέει. Ή όταν κάποιος εθνικιστής ηγέτης θέλει να επιδείξει πυγμή. Ή σαν επακόλουθο ενός πολέμου, όταν εμφανίζεται η ανάγκη για τη διαμόρφωση νέων πραγματικοτήτων. 12

8 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Έτσι η ναζιστική Γερμανία διαπραγματεύτηκε αρκετές ανταλλαγές πληθυσμών, πρώτα με τους Ιταλούς της συμμάχους και κατόπιν κατά τη διάρκεια της συμμαχίας της το με τη Σοβιετική Ρωσία. Όλες αυτές οι συμφωνίες είχαν στόχο να «συγυριστεί» ο πολιτικός χάρτης της Ευρώπης και να εγκατασταθούν οι γερμανόφωνοι πληθυσμοί σε στρατηγικά επωφελή σημεία. Το 1937, καθώς η Βρετανία εξέταζε το μέλλον της Παλαιστίνης ύστερα από την επικείμενη αποχώρηση της ως διοικήτριας δύναμης, μία κυβερνητική επιτροπή επικεφαλής της οποίας βρισκόταν ένας γραφειοκράτης με εμπειρία στην εγκατάσταση προσφύγων στην Ελλάδα, υποστήριζε επίμονα μία ανταλλαγή τύπου Λωζάννης μεταξύ Αράβων και Εβραίων. Παρότρυνε τους ηγέτες και των δύο πλευρών να επιδείξουν την πολιτική τόλμη και την προσαρμοστικότητα των Ελλήνων και Τούρκων ηγετών το Ύστερα από τον Β Παγκόσμιο πόλεμο, περίπου 12 εκατομμύρια Γερμανοί πολίτες εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους στην ανατολική Ευρώπη και εγκαταστάθηκαν στα εδάφη της κατεχόμενης από τους συμμάχους Γερμανίας. Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ και ο Φράνκλιν Ρούσβελτ στήριξαν την όλη επιχείρηση στο μοντέλο της μετακίνησης των ορθόδοξων χριστιανών από την Ανατολία το Λίγο αργότερα, το τέλος της βρετανικής κυριαρχίας στην Ινδία και την Παλαιστίνη προκάλεσε ανταλλαγές πληθυσμών σε πρωτοφανή κλίμακα. Εκείνες οι ανακατατάξεις δεν έγιναν βάσει κάποιας διεθνούς συμφωνίας, το ελληνοτουρκικό όμως προηγούμενο έπαιξε τεράστιο ρόλο σε μετέπειτα συζητήσεις σχετικά με την διαχείριση των κρίσεων που είχαν δημιουργηθεί, και το κατά πόσον οι μαζικές μεταναστεύσεις είναι αναπόφευκτο αποτέλεσμα της κατάρρευσης της αποικιοκρατίας. Ακόμα και σήμερα στο Ισραήλ ακούγεται η άποψη ότι η «ανταλλαγή πληθυσμών» που έγινε το 1948 στο τέλος του πολέμου θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί ή ακόμα ότι μπορεί να ολοκληρωθεί τώρα. Με άλλα λόγια, αν η λύση στο πρόβλημα είναι τελικά να απελαθούν με το ζόρι στην Ιορδανία ή κάποια άλλη αραβική χώρα όσοι Παλαιστίνιοι ζουν στο Ισραήλ και στη Δυτική Όχθη. Στο Ισραήλ κάτι τέτοιο θεωρείται ακραία τοποθέτηση αλλά όχι τόσο ακραία ώστε να μην συζητείται καν. Και υπάρχουν ορισμένοι Αμερικανοί πολιτικοί που στηρίζουν αυτή την άποψη. Είναι λυπηρό να βλέπουμε ότι στην αρχή του 21ου αιώνα στοιχειωνόμαστε από την κληρονομιά μιας συνθήκης που εφαρμόστηκε στις αρχές του 20ού, τότε που η αποικιοκρατία έστεκε ακόμα ακλόνητη και το δικαίωμα ισχυρών κρατών να υπαγορεύουν τη μοίρα μικρότερων και πιο αδύναμων λαών ήταν ευρέως αποδεκτό. Ειδικά στην Ευρώπη οι πολιτικοί θα προτιμούσαν να θεωρούμε τους εαυτούς μας παιδιά όχι της Λωζάννης αλλά του Ελσίνκι. Οι συμφωνίες του Ελσίνκι που υπογράφτηκαν από τριάντα πέντε ευρωπαϊκές 13

9 ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΞΕΝΟΣ κυβερνήσεις (συν την Αμερική και τον Καναδά) το 1975, ήταν εκείνες που συνδύασαν δύο παλαιές αρχές σε μία νέα, με στόχο να απαλλάξουν την Ευρώπη από τους πολέμους, τα μίση και την καταπίεση που τους τροφοδοτεί. Από τη μια μεριά, συμφωνήθηκε ότι τα κράτη οφείλουν να σέβονται τα ανθρώπινα και τα πολιτικά δικαιώματα των πολιτών τους, συμπεριλαμβανομένων των μειονοτήτων, και από την άλλη να αναγνωρίζουν το ένα τα σύνορα του άλλου ή τουλάχιστον να αποφεύγουν να τα αλλάζουν χρησιμοποιώντας βία. Σε μία έκρηξη αισιοδοξίας, η πτώση του κομμουνισμού καλλιέργησε ελπίδες ότι οι συμφωνίες του Ελσίνκι θα επικρατούσαν όχι μόνο στη θεωρία αλλά και στην πράξη. Σε χώρες που διαιρούνταν (όπως συνέβη με τη Σοβιετική Ένωση και την Τσεχοσλοβακία) αυτό θα γινόταν ειρηνικά και συναινετικά, χωρίς να απειλείται η ζωή όσων κατοίκων παρέμεναν στο «λάθος» μέρος. Το πνεύμα του Ελσίνκι προσδοκούσε να σπάσει έναν από τους φαύλους κύκλους της ευρωπαϊκής ιστορίας: εθνοτικές ή θρησκευτικές διαφορές, πραγματικές ή φανταστικές, οι οποίες οδηγούσαν σε εδαφικές διεκδικήσεις και επομένως σε διώξεις, μαζικές απελάσεις και σφαγές. Στο Ελσίνκι επίσης κηρύχτηκε εκτός νόμου η πρακτική της δημιουργίας «νέων εδαφικών δεδομένων» η απέλαση δηλαδή μιας εθνικής ή θρησκευτικής ομάδας και κατόπιν η απαίτηση αλλαγής των συνόρων προκειμένου αυτές οι πράξεις να επικυρωθούν. Οι πόλεμοι στην πρώην Γιουγκοσλαβία και στον Καύκασο έχουν καταφέρει ένα μεγάλο, όχι όμως μοιραίο, χτύπημα στο μήνυμα του Ελσίνκι. Καθώς η Κροατία, η Βοσνία και το Κόσοβο αιματοκυλίστηκαν διαδοχικά, ο λεγόμενος πολιτισμένος κόσμος αντέδρασε με κατάπληξη αλλά και αποστροφή στα μηνύματα ότι λίγα χιλιόμετρα από την ευημερούσα και σταθερή καρδιά της Ευρώπης δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι σφάζονταν και εκατομμύρια άλλοι έφευγαν κυνηγημένοι από τα σπίτια τους. Αυτό γινόταν με στόχο την «κάθαρση» ορισμένων περιοχών από κατοίκους που θεωρούνταν ανεπιθύμητοι επειδή ανήκαν σε λάθος φυλή ή θρήσκευμα. Ιδιαίτερα ανατριχιαστικό ήταν το γεγονός ότι αυτές οι βαρβαρότητες δεν ήταν αυθόρμητα ή μεμονωμένα περιστατικά και πράξεις που έγιναν στη δίνη του πολέμου. Αντίθετα, σχεδιάστηκαν σε ανώτατο επίπεδο και εφαρμόστηκαν από κορυφαίους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Για τους διεθνείς οργανισμούς που ελέγχουν τα προβληματικά σημεία των Βαλκανίων μετά τον πόλεμο, η αλλαγή αυτών των πρακτικών φαίνεται να αποτελεί μία απόλυτα επιβεβλημένη ηθική υποχρέωση εξ ου ο λόγος περί «αντιλωζαννικής» συμφωνίας. Όχι μόνο στη Βοσνία, με κάποιο βαθμό επιτυχίας, αλλά και στο Κόσοβο, με λιγότερη, οι ειρηνοποιοί επιμένουν ότι όλοι όσοι εκδιώχθηκαν βίαια πρέπει να γυρίσουν στα σπίτια τους. Έχει ασκηθεί μεγάλη πίεση σε κυβερνήσεις που εξόρισαν μειονότητες, είτε εν ψυχρώ είτε στη δίνη του πολέμου, ώστε αυτοί οι άνθρωποι να μπορέσουν να επιστρέψουν. 14

10 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Θα ήταν όμως υποκρισία να ισχυριστεί κανείς ότι αναπαύτηκε πλέον το φάντασμα της Λωζάννης στα Βαλκάνια και αλλού. Οι διεθνείς παρατηρητές έχουν καταλάβει ότι η αποκατάσταση ως ένα βαθμό μιας πολυπολιτισμικής κοινωνίας που συμβιώνει αρμονικά μοιάζει με το σπρώξιμο ενός βράχου στον ανήφορο. Δισεκατομμύρια δολάρια σε ανθρωπιστική βοήθεια και πολιτική εμπειρία και δεκάδες χιλιάδες στρατιωτών χρειάστηκαν για να στηριχθούν οι μετριοπαθείς, να απομονωθούν οι εξτρεμιστές και να γίνει δυνατόν σε ορισμένους πρόσφυγες να επιστρέψουν στα σπίτια και τα χωράφια τους τα οποία άφησαν υπό την απειλή των όπλων. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα η παραμικρή χαλάρωση σε αυτή την τεράστια διεθνή προσπάθεια να φέρει πίσω στην εξουσία τους ίδιους εθνικιστές πολιτικούς και οπλαρχηγούς οι οποίοι τρέφονται με εθνικούς διχασμούς και συγκρούσεις. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε αποδεικνύεται ότι το πνεύμα της Λωζάννης πολύ δύσκολα εξορκίζεται. Για τις σύγχρονες ευαισθησίες υπάρχει κάτι το ιδιαίτερα αποκρουστικό στην συμφωνία της Λωζάννης να χρησιμοποιήσει το θρήσκευμα σαν κριτήριο για τη μαζική μετακίνηση πληθυσμών. Ο προοδευτικός πολίτης της Δύσης αποστρέφεται την ιδέα μιας διεθνούς συμφωνίας που υποχρεώνει ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια των προγόνων τους επειδή ανήκουν σε λάθος θρησκεία. Η ελευθερία να επιλέξει κανείς αν θα λατρεύει κάποιο συγκεκριμένο θεό, ή και κανέναν, χωρίς να φοβάται διακρίσεις και διωγμούς θεωρείται πλέον ένα από τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, κυρίως όμως η πίστη θεωρείται «ιδιωτική» υπόθεση. Οφείλουμε παρ όλα αυτά να παραδεχτούμε ότι και σε αυτό το ζήτημα ο σύγχρονος κόσμος απέχει πολύ από το να είναι έντιμος ή συνεπής. Στην Ιρλανδία, μία από τις τελευταίες περιοχές της Δύσης όπου μαίνονται οι συγκρούσεις στο όνομα της θρησκείας, θα θεωρούνταν ανεπίτρεπτο σε μία πολιτισμένη συζήτηση να προταθεί κάποια λύση τύπου Λωζάννης, με άλλα λόγια να μετακινηθούν οι προτεστάντες βόρεια και οι καθολικοί νότια κάποιας συγκεκριμένης συνοριακής γραμμής. Στην πράξη όμως υπάρχουν αρκετές περιοχές στη Βόρεια Ιρλανδία όπου οι αρχές είτε αδυνατούν να παρέμβουν, είτε συνειδητά επιλέγουν να μην υπερασπίζονται τη ζωή και την περιουσία ανθρώπων που ανήκουν «σε λάθος θρήσκευμα». Σε τέτοιες περιπτώσεις γίνονται αλλαγές και οι ντόπιοι πληθυσμοί μετακινούνται χωρίς ιδιαίτερη παρότρυνση από τις κυβερνήσεις. Χάρη σε ένα συνονθύλευμα από εκφοβισμούς, κοινωνικές πιέσεις και γενική παρενόχληση οι προτεστάντες συχνά αδυνατούν να ζήσουν σε περιοχές όπου επικρατούν καθολικοί και το αντίστροφο. Τουλάχιστον για την ώρα, η διεκδίκηση εδαφών και οι διώξεις των μειονοτήτων σε ορισμένες περιοχές της Βόρειας Ιρλανδίας περισσότερο κερδίζουν έδαφος παρά υποχωρούν. Μόνο κάποια πολύ ισχυρή κυβέρνηση θα μπορούσε 15

11 ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΞΕΝΟΣ να ανατρέψει αυτές τις τάσεις, αλλά οι Βρετανοί κυβερνήτες του Άλστερ επιλέγουν να μην επέμβουν δυναμικά. Άρα, φαίνεται πως οι δαίμονες της Λωζάννης ζουν και βασιλεύουν τόσο στον ψυχρό βορρά της Ευρώπης όσο και στον άστατο νότο. Υπάρχει όμως ένας πολύ συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο η Λωζάννη, ως μοιραίο ορόσημο στην ιστορία της Ευρώπης και του κόσμου, γρήγορα θα εκλείψει. Η γενιά των ορθόδοξων χριστιανών και μουσουλμάνων που ζει σήμερα στην Ελλάδα και την Τουρκία και θυμάται ακόμα τη μαζική ανταλλαγή των πληθυσμών δεν θα είναι κοντά μας για πολύ. Κάποιος που έζησε τα γεγονότα και κατάφερε να επιζήσει μέχρι τον 21ο αιώνα θα πρέπει σήμερα να είναι τουλάχιστον ενενήντα ετών. Ακόμα και η γενιά της οποίας οι γονείς σημαδεύτηκαν από την προσφυγιά έχει πια γεράσει. Προτού σβήσουν οι μνήμες αυτού του ξεριζωμού θεώρησα καλό να επιχειρήσω ένα ταξίδι στην Ελλάδα και την Τουρκία για να ερευνήσω τη συμφωνία της Λωζάννης, την κληρονομιά που άφησε και τον αντίκτυπο που είχε στην πολιτική, την οικονομία και τον πολιτισμό κάθε χώρας. Ως δημοσιογράφος γεννημένος στη Βόρεια Ιρλανδία και για χρόνια ανταποκριτής στα Βαλκάνια, είχα να συνεισφέρω ένα εκρηκτικό μείγμα ενδιαφέροντος και πάθους στην έρευνα. Άλλοι θα κρίνουν αν έκανα σωστή χρήση αυτού του ασυνήθιστου οπλοστασίου. Ταξίδεψα στο χώρο αλλά και το χρόνο, επισκέφθηκα απομονωμένα χωριουδάκια και ερεύνησα τις βιβλιοθήκες της Γενεύης και του Λονδίνου. Σε κάθε τόπο που χτυπήθηκε από την προσφυγιά υπάρχει σωρεία αντικρουόμενων μαρτυριών και αποδεικτικών στοιχείων τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στις ψυχές των απλών ανθρώπων. Οπουδήποτε στην Ελλάδα ή την Τουρκία εγκαταστάθηκαν νέοι κάτοικοι και άλλοι εκδιώχθηκαν, οι άνθρωποι στροβιλίζονται σε μία δίνη αναμνήσεων και συναισθημάτων που άλλοτε αντανακλούν θεωρίες που τους επιβάλλεται να πιστεύουν και άλλοτε αποτελούν πραγματικά βιώματα. Αν θέλει κάποιος να καταλάβει τη Λωζάννη χρειάζεται να ξεμπλέξει το κουβάρι αυτών των αναμνήσεων, αλλά και να ανατρέξει σε αρχεία εφημερίδων και διπλωματικά έγγραφα. Σκονισμένα κιτάπια και απομνημονεύματα πολιτικών ίσως δίνουν κάποια αίσθηση του γιατί η ανταλλαγή πληθυσμών θεωρήθηκε απαραίτητη εκείνη την εποχή. Οι μνήμες των πιο ταπεινών ανθρώπων καταρρίπτουν σε σημαντικό βαθμό τους ισχυρισμούς των γραφειοκρατών ότι όσα έγιναν αποσκοπούσαν στο γενικότερο καλό. Το ταξίδι ήταν συγκλονιστικό και διαφωτιστικό. Εκτός από τις ευρύτερες επιπτώσεις στην ιστορία του 20ού αιώνα υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι των σύγχρονων κρατών Ελλάδας και Τουρκίας που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε χωρίς αναφορές στη Λωζάννη και την ανταλλαγή των πληθυσμών. Γιατί αυτά τα δύο έθνη ανταλλάσ- 16

12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ σουν προσβολές σε επίπεδο πολιτικής και σχολικών βιβλίων και συγχρόνως εκφράζουν μία βαθιά λαχτάρα να ζήσουν μονιασμένα μέσα από τα τραγούδια, τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο τους; Γιατί αυτή η ανεξήγητη σχέση αγάπης/μίσους εμφανίζεται πιο ισχυρή σε ορισμένες περιοχές ή άτομα; Πώς έγινε και το φθινόπωρο του 1999 η Ελλάδα και η Τουρκία πέρασαν σε διάστημα λίγων εβδομάδων από ένα κλίμα εχθρικό, ένα βήμα από τον πόλεμο, σε μία επίδειξη σφοδρής αμοιβαίας στοργής και συμπόνιας, όταν φονικοί σεισμοί έπληξαν και τις δύο χώρες; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν παρουσιάζουν ενδιαφέρον μόνο για όσους ειδικεύονται στην ιστορία της περιοχής του Αιγαίου. Αποκαλύπτουν την αντίφαση που βρίσκεται στο βάθος κάθε σχέσης και κάθε διχογνωμίας μεταξύ λαών ή ανθρώπων που οι μοίρες τους είναι δεμένες έτσι ώστε να μην μπορούν να χωριστούν απόλυτα όσο σκληρές προσπάθειες και αν καταβάλλουν. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ίσως η λύση του χωρισμού να είναι αναπόφευκτη αλλά να μην πετυχαίνει απόλυτα. Αν κατάφερα να ρίξω έστω και λίγο φως σε αυτό το παράδοξο και στη σημασία της Λωζάννης στο παρελθόν και το μέλλον της Ευρώπης, αυτό το βιβλίο άξιζε να γραφτεί. 17

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένας κόσμος διαμελισμένος Σεφκιέτ! Δε με γνωρίζεις, τζάνεμ; Χρόνια τρυγήσαμε μαζί γέλιο και δάκρυ. Νε απίορ, Σεφκιέτ; Αχ, Σεφκιέτ! Σεφκιέτ! Θερία γενήκαμε. Μαχαιρώσαμε, κάψαμε τις καρδιές μας, άδικα. Τόσα φαρμάκια, τόση συφορά κι εμένα ο νους να γυρίσει θέλει πίσω στα παλιά! Να ταν, λεει, ψέμα όλα όσα περάσαμε, και να γυρίζαμε τώρα δα στη γη μας, στους μπαξέδες μας, στα δάση μας με τις καρδερίνες, τις κάργες και τα πετροκοτσύφια, στα περιβολάκια μας με τις μαντζουράνες και τις ανθισμένες κερασιές, στα πανηγύρια μας με τις όμορφες... Αντάρτη του Κιορ Μεμέτ, χαιρέτα μου τη γη όπου μας γέννησε, Σελάμ σοϊλέ... έχε γεια Ανατολία! Ας μη μας κρατάει κακία που την ποτίσαμε μ αίμα. Καχρ ολσούν σεμπέπ ολανλάρ! Ανάθεμα στους αίτιους! Μανόλης Αξιώτης, αφηγητής στο μυθιστόρημα της Διδώς Σωτηρίου Ματωμένα χώματα Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας και της Τουρκίας βλέπουμε τα απομεινάρια ενός κόσμου ο οποίος φαίνεται να διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη αιφνίδια και με μεγάλη βιαιότητα. Σε απόμακρες βουνοκορφές στην καρδιά της Ανατολίας υπάρχουν αδειανά κελύφη από πέτρινες σπηλιές των οποίων ο αρχικός ιερός σκοπός αποκαλύπτεται από ελάχιστες πινελιές ώχρας σε κάποιο εσωτερικό τους τοίχο: μία σβησμένη χριστιανική νωπογραφία. Σε ένα κοντινό χωριό, ανάμεσα σε ζώα και λασπωμένα σοκάκια συχνά ορθώνεται ένα καλοχτισμένο διώροφο ή και τριώροφο οικοδόμημα που σήμερα εκτελεί χρέη στάβλου ή αχυρώνα αλλά φαίνεται καθαρά ότι σχεδιάστηκε για κάποιον άλλο, πιο ευγενή σκοπό. Όταν κανείς ρωτήσει αποκαλύπτεται ότι παλιά ήταν σχολείο όπου τουρκόφωνοι χριστιανοί καλλιεργούσαν την «ελληνικότητα» τους με δασκάλους που είχαν έλθει από την Κωνσταντινούπολη ή την Αθήνα. Και στις ασφυ- 19

14 ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΞΕΝΟΣ κτικές σύγχρονες πόλεις της βόρειας Ελλάδας οι συναντήσεις με τα κατάλοιπα ενός άλλου πολιτισμού είναι εξίσου αναπάντεχες και εντυπωσιακές. Για όσους γνωρίζουν πού να κοιτάξουν, η φωτισμένη με νέον μονοτονία συχνά σπάει από κτίρια που είναι φανερό ότι είναι πολύ παλαιότερα και παρουσιάζουν μεγαλύτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Τζαμιά, θεολογικές σχολές, λουτρά ή πανδοχεία κτισμένα πολύ πριν ολόκληρη η περιοχή του Αιγαίου ερωτευτεί το τσιμέντο. Σύμφωνα με τους περιβαλλοντολόγους υπάρχουν τουλάχιστον οθωμανικά μνημεία στην Ελλάδα τα οποία από αισθητική ή ιστορική άποψη αξίζει να αναστηλωθούν. Τα περισσότερα όμως από αυτά είναι παραμελημένα, αγνοημένα και χρησιμοποιούνται για ακατάλληλους σκοπούς. Στους ελληνικούς τουριστικούς οδηγούς τα οθωμανικά μνημεία αναφέρονται ελάχιστα, όπως άλλωστε συμβαίνει και με τους τούρκικους που, αντικατοπτρίζοντας την επίσημη ιδεολογία, συχνά αντιμετωπίζουν με περιφρόνηση την ελληνική και χριστιανική κληρονομιά των τόπων που περιγράφουν. Και στις δύο χώρες υπάρχουν περίεργες σιωπές. Εκεί που δεν έχουν κατεδαφιστεί κτίρια και παραείναι γερά για να καταστραφούν από μόνα τους με το πέρασμα του χρόνου, οι άνθρωποι κάνουν πως δεν τα βλέπουν. Στην Αθήνα, για παράδειγμα, υπήρξε μία μεγάλη δημόσια συζήτηση πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 για το αν και κυρίως πού θα μπορούσε να χτιστεί ένα τέμενος για τους μουσουλμάνους αθλητές. Τελικά κατασκευάστηκε ένα προσωρινό στο Ολυμπιακό χωριό και οι υπόλοιποι μουσουλμάνοι κάτοικοι, στην πλειονότητα μετανάστες εργάτες που ζουν στην Αθήνα, εξακολούθησαν να χρησιμοποιούν περισσότερους από τριάντα άτυπους και χωρίς επίσημη άδεια τόπους λατρείας. Ελάχιστοι ανέφεραν κατά τη διάρκεια εκείνης της συζήτησης το γεγονός ότι στην περιοχή Μοναστηράκι, που βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, υπήρχε ένα τζαμί 500 ετών μεγάλης ιστορικής αξίας το οποίο περίμενε να αναστηλωθεί. Στέκονταν εκεί κλειστό και εγκαταλελειμμένο με τον απεριποίητο κήπο του γεμάτο αδέσποτες γάτες. Πράγματι, αν επιχειρούσε κανείς να κατανοήσει την ιστορία της νοτιοανατολικής άκρης της Ευρώπης από τους αρχιτεκτονικούς ρυθμούς και μόνο, θα έβγαζε το συμπέρασμα ότι κάποια τεράστια καταστροφή, φυσική ή από ανθρώπινο χέρι, έπληξε συγχρόνως τις δύο ακτές του Αιγαίου πριν από πολλούς αιώνες και η περιοχή ακόμα δεν έχει συνέλθει εντελώς. Η αλήθεια είναι ότι η καταστροφή είναι σχετικά πρόσφατη. Έχουν περάσει μόλις ογδόντα χρόνια από τότε που οι νεόκοπες δημοκρατίες Ελλάδας και Τουρκίας, με τις ευλογίες των κυριότερων παγκόσμιων δυνάμεων της εποχής, συμφώνησαν στη διαίρεση των γεωγραφικών και πολιτιστικών χώρων όπου οι λαοί, οι γλώσσες και οι θρησκείες ως τότε συνυπήρχαν. Είναι αλήθεια ότι ένας σταδιακός χωρισμός είχε ήδη μπει σε εφαρμογή τόσο ψυχολογικά όσο και πρακτικά όταν το

15 ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΔΙΑΜΕΛΙΣΜΕΝΟΣ επιχειρήθηκε το τελικό, σχεδόν ολοκληρωτικό σχίσμα μεταξύ των ελληνικών κοινοτήτων και των τουρκικών. Αυτή ακριβώς η διαδικασία είναι γνωστή ως ανταλλαγή πληθυσμών. Υποτίθεται ότι θα ήταν η βάση μιας μακροπρόθεσμης λύσης που θα έφερνε σταθερότητα και ικανοποίηση και στις δύο πλευρές. Ο διαχωρισμός όμως υπήρξε κάτι πολύ περισσότερο από μία προσυπογραφή σε ένα λίγο-πολύ τετελεσμένο γεγονός. Υπήρξε αντίδοτο στον πόνο αλλά προκάλεσε και πόνο. Εκείνο που κάνει το γεγονός ακόμα πιο οδυνηρό και αξιομνημόνευτο είναι ότι στις αρχές του 21ου αιώνα υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που ζουν και θυμούνται καθαρά πώς έσφυζαν από ζωή ορισμένα από τα ερειπωμένα κτίρια που σήμερα στέκουν εγκαταλελειμμένα στο «λάθος» μέρος. Υπάρχουν γέροντες ενενήντα ετών στην Τουρκία που είναι σε θέση να περιγράψουν την εποχή που το μουσουλμανικό φτωχοκομείο της Καβάλας και οι μιναρέδες των Ιωαννίνων λειτουργούσαν κανονικά. Δεν ξεχνούν ότι η Θεσσαλονίκη ήταν πόλη μουσουλμάνων δερβίσηδων αλλά και ορθόδοξων ιερέων και Εβραίων ραβίνων. Συνομήλικοί τους στην απέναντι όχθη του Αιγαίου θυμούνται τον καιρό που το λιμάνι της Τραπεζούντας στη Μαύρη Θάλασσα ήταν, μεταξύ άλλων, ένας ελληνικός μεθοριακός σταθμός όπου άκμαζε η ελληνική επιχειρηματικότητα, τα γράμματα και ο πολιτισμός. Μία εποχή που οι χριστιανικές παραδόσεις στην Καππαδοκία λειτουργούσαν αδιατάρακτες επί χρόνια. Τότε που τα σημαντικότερα κέντρα ελληνικής οικονομικής δύναμης και εμπορίου ήταν ξακουστά σε όλο τον κόσμο με τα ελληνικά τους ονόματα, Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη. Και στις δύο πλευρές του Αιγαίου υπάρχει μία γενιά που έζησε τον πόνο του ξεριζωμού από τη γη των προγόνων της, είτε αυτό συνέβη στην αντάρα του πολέμου είτε υπό την επίβλεψη των γραφειοκρατών της διεθνούς κοινότητας. Όπως όλοι οι πρόσφυγες, οι άνθρωποι αυτοί θυμούνται τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν όταν διέσχισαν το πέλαγος και υποχρεώθηκαν να προσαρμοστούν σε κάποιο άγνωστο κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον. Για ορισμένους από αυτούς η δοκιμασία επιδεινώθηκε καθώς το νέο μέρος εγκατάστασης ήταν, θεωρητικά τουλάχιστον, η αληθινή τους πατρίδα. Υποτίθεται ότι έπρεπε να έχουν την αίσθηση του «επαναπατρισμού». Δεν την είχαν όμως πάντα. Όπως κάθε μακρινή ανάμνηση, η μνήμη των ανθρώπων που έζησαν την ανταλλαγή πληθυσμών ρέπει προς το συναισθηματισμό, αλλά υπάρχουν και οι πιο νηφάλιοι που βρίσκουν οι ίδιοι αντίδοτο στον πόνο τους. Δεν ήταν όλα τέλεια στον χαμένο τους κόσμο, και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες χάθηκε πολλές φορές ήταν τόσο αποτρόπαιες, που ό,τι επακολούθησε ήταν γι αυτούς ανακουφιστικό. Για τον ανυποψίαστο επισκέπτη από μία ειρηνική και ευημερούσα χώρα του δυτικού κόσμου, οι κατεστραμμένες εκκλησίες της κεντρικής Τουρκίας ή τα κατάλοιπα ενός τεκέ ή μουσουλμανικού 21

16 ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΞΕΝΟΣ τεμένους στα σύνορα Ελλάδας-Αλβανίας ίσως δίνουν την εντύπωση ενός γοητευτικού κόσμου που χάθηκε, πολύ πιο γοητευτικού, αισθητικά τουλάχιστον, από ο,τιδήποτε μεταγενέστερο. Αυτό που αγνοεί όμως ο επισκέπτης είναι οι συνθήκες φτώχειας και βαρβαρότητας κάτω από τις οποίες ζούσε η συγκεκριμένη αγροτική κοινότητα στα μέλη της οποίας αυτοί οι χώροι λατρείας πρόσφεραν μοναδική παρηγοριά, αλλά και το κλίμα τρομοκρατίας που επικρατούσε δεκαετίες ολόκληρες και πιθανότατα ήταν ο λόγος της εγκατάλειψής τους από τους πιστούς. Για τους κατατρεγμένους, μία νέα πατρίδα, έστω και άγνωστη, δεν είναι κατ ανάγκη ένα ξένο ή εχθρικό μέρος. Πολλές φορές αποτελεί σωτήριο καταφύγιο. Καλό είναι να το θυμόμαστε. Ο Ευριπίδης εξέφρασε τη μία άποψη μόνο τη μία όταν έγραψε μία μεγάλη αλήθεια: «Δεν υπάρχει μεγαλύτερος πόνος σ αυτή τη γη από το χαμό της πατρίδας». Τουλάχιστον δύο μελέτες των γεγονότων της δεκαετίας του 1920 που έγιναν από προοδευτικούς Τούρκους διανοητές αναφέρουν αυτά τα λόγια. Αλλά όσο συγκινητικά και να ακούγονται, δεν εκφράζουν απόλυτα την αλήθεια, γιατί, όταν ζυγίσει κανείς τα υπέρ και τα κατά, η εγκατάσταση σε έναν ξένο τόπο είναι προτιμότερη από το θάνατο στην πατρίδα. Ήταν όμως απαραίτητο να χωριστούν οι χριστιανοί από τους μουσουλμάνους, οι Έλληνες από τους Τούρκους, και να εγκατασταθούν σε διαφορετικά μέρη; Υπάρχουν δύο τρόποι να δει κανείς αυτό το ζήτημα: από τη σκοπιά εκείνων που πήραν τις αποφάσεις και από τη σκοπιά όσων έζησαν τις επιπτώσεις. Η ανταλλαγή των χριστιανομουσουλμανικών πληθυσμών που αποφασίστηκε το 1923 μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο αν εξετάσουμε και τις δύο όψεις του νομίσματος. Ίσως έτσι φωτιστεί με τη σειρά της η πραγματική σημασία των ερειπωμένων εκκλησιών και των τζαμιών της Τουρκίας και της Ελλάδας. Σε πρώτο επίπεδο μας μιλούν για το πέρασμα από την παραδοσιακή ζωή στη σύγχρονη, με όλο τον πόνο, τις πληγές και την λύτρωση που συνεπάγεται ένα τέτοιο πέρασμα. Μας θυμίζουν επίσης κάτι άλλο που είναι δύσκολο να γίνει κατανοητό από τους προοδευτικούς κατοίκους της Δύσης, αλλά είναι ουσιαστικό αν θέλουμε να καταλάβουμε τα αίτια της διαμάχης σε πολλές γωνιές της γης. Στον οθωμανικό κόσμο, όπως και σε πολλά άλλα μέρη όπου θρησκείες και εθνότητες υποχρεώθηκαν να συνυπάρξουν κάτω από μία κοινή στέγη αυταρχισμού, ο ερχομός του μοντερνισμού και της ελευθερίας όπως την εννοούμε σήμερα οδήγησε σε διχασμό και όχι σε μόνιασμα. Θρησκείες, γλώσσες και παραδόσεις ανθρώπων που κάποτε ζούσαν δίπλα-δίπλα χωρίζονται λόγω έλλειψης νέων κανόνων συνύπαρξης. Καλώς ή κακώς, οι σουλτάνοι παρείχαν κάποιου είδους προστασία οι μουσουλμάνοι σεΐχηδες της Θεσσαλονίκης μπορούσαν να δέχονται τους πιστούς και οι χριστιανοί μύστες να κάνουν τα θαύματα τους στα χωριά της Καππαδοκίας. Όταν η στέγη αυτή 22

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Θεσσαλονίκη αποτελούσε και αποτελεί «σταυροδρόμι» πολιτισμών Ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού της αποτελούνταν από τους Εβραίους: ΕΤΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΕΒΡΑΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη

ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ανάγκη η αγάπη ετάρτη, 20 Αυγούστου 2008 Αυξάνονται και πληθύνονται οι χριστιανοί στην Κίνα. Ενώ οι πιστοί πληθαίνουν με γοργούς ρυθμούς, το Πεκίνο κρατά χαμηλούς τόνους Ο Χάο Τσαν έχει συνηθίσει να προσεύχεται μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ Χαιρετισμός Του κ. Α/ΓΕΣ, ως Εκπροσώπου του κ. Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στo Συνέδριο Χειρισμού Κρίσεων«ΑΘΗΝΑ 2011» Θεσσαλονίκη, 03 Ιουν 11 - 1 - Κύριοι πρέσβεις

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες. 1. Aεροπόροι-πιλότοι. COCHRAN, JACQUELINE ("Jackie") (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ))

Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες. 1. Aεροπόροι-πιλότοι. COCHRAN, JACQUELINE (Jackie) (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ)) Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ 1. Aεροπόροι-πιλότοι COCHRAN, JACQUELINE ("Jackie") (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ)) ΗΠΑ πιλότος

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων & Εσπερινών Γενικών Λυκείων ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 α. Σχολικό βιβλίο, σελ. 31: «η εθνική πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ. 8.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ 8.1 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό της έρευνάς µας θα ασχοληθούµε µε το συνεχώς αυξανόµενο πρόβληµα της µετανάστευσης. Η παράνοµη µετανάστευση αποτελεί µία ακόµη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα

Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που. Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ Τα σημαντικότερα γεγονότα της Παλαιάς Διαθήκης εκτυλίσσονται στην περιοχή που ονομάζεται ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ Η Μέση Ανατολή στην αρχαιότητα Ποια σύγχρονα κράτη αποτελούν την περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα

παρακαλώ! ... ένα βιβλίο με μήνυμα παρακαλώ!... ένα βιβλίο με μήνυμα Ένα μήνυμα πού δίνει απάντηση στο βασικό ερώτημα ποιος είναι ο σκοπός της ζωής. Ένα μήνυμα πού ανταποκρίνεται σε κάθε ερωτηματικό και αμφιβολία σου. Η βίβλος μας φανερώνει

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 α. σχολικό βιβλίο σελίδα 77 «Οι ορεινοί των πλοιοκτητών» β. σχολικό βιβλίο σελίδα 157 «Για τη στέγαση των προσφύγων τηρήθηκε (αυτεπιστασία)»

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ 1. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: συχνά η θεματική πρόταση διασαφηνίζεται και αναπτύσσεται καλύτερα με την παράθεση συγκεκριμένων παραδειγμάτων. Όσο πιο κοντά μας διαδραματίζεται ένα γεγονός,

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί!

Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Πρώτη συνέλευση περιοχής στη Ρομανί! Μέρος Τρίτο Σελίδα 1 "Να Επιζητείτε Ειρήνη και να την Επιδιώκετε" --1. Πέτρου 3:11 Στο διάλειμμα, χαρήκαμε πολύ που είχαμε την ευκαιρία να συναναστραφούμε με τόσους

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ενότητα 1: Οι διωγμοί στην Ανατολική Θράκη Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων.

Θεμελειώδεις Αρχές Θέσεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. για την προστασία των Προσφύγων. ΘεμελειώδειςΑρχές ΘέσειςτηςΕκκλησίαςτηςΕλλάδος γιατηνπροστασίατωνπροσφύγων. Η Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία δείχνει μια ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στον ξένο. Άλλωστε και ο Ιδρυτής Της, ο Κύριος Ημων

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα 2014-15. Ενδεικτικές απαντήσεις. Ιστορία. Γ Λυκείου ΟΜΑΔΑ Α

Διαγώνισμα 2014-15. Ενδεικτικές απαντήσεις. Ιστορία. Γ Λυκείου ΟΜΑΔΑ Α Διαγώνισμα 2014-15 Ενδεικτικές απαντήσεις Κυριακή 01/03/2015 Ημερομηνία Ιστορία Εξεταζόμενο μάθημα Γ Λυκείου Τάξη ΟΜΑΔΑ Α Α.1) Μικτή Επιτροπή Ανταλλαγής (1923) : Με βάση το άρθρο 11 της Σύμβασης της Λοζάνης

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού

Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Το τέλος του Μικρασιατικού Ελληνισμού Η γιαγιά μου, η μητέρα του πατέρα μου, λεγόταν Αλεξάνδρα Καλπάκα και ήταν γεννημένη στο Αϊβαλί. Οι γονείς της ήταν Αϊβαλιώτες, γέννημα θρέμμα. Ζούσαν στο Αϊβαλί πάρα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ IΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 2ο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ελληνικού Εδώ κι εκεί Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε

Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Καληνύχτα Κεμάλ, τραγουδούσαμε Στα σύνορα Τουρκίας Ιράκ Μαριάννα Κορομηλά Με δυο γέρικες καμήλες κι ένα «κίτρινο» φαρί (κίτρινο ήταν το πούλμαν) φτάσαμε την περασμένη Κυριακή, 8 Ιουνίου, στα βόρεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα

Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα ΥΠΟΠΑΙΘ Εφορεία Αρχαιοτήτων Φλώρινας Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας -ΤΕΕΤ Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα 26.9-31.10.2015 παρουσίαση Παναγιώτα Περδικάρη Χριστίνα Παναγιωτίδου

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα