ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ» ΟΝΟΜΑ: ΦΛΩΡΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΣΑΚΙΡΗ Α.Μ: ΑΘΗΝΑ ΜΑΙΟΣ 2004 ΙΑΓΡΑΜΜΑ 1

2 -ΠΡΟΛΟΓΟΣ: γιατί η φορολογική επιβολή αντιµετωπίζεται απευθείας από το Σύνταγµα Ι. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ 1.Θεµελίωση της αρχής της νοµιµότητας Α. ηµοκρατική συναίνεση Β. Ανάγκη διασφάλισης της βεβαιότητας του φόρου Γ. Συνταγµατική πρόβλεψη της αρχής της νοµιµότητας 2.Περιεχόµενο της αρχής της νοµιµότητας Α. Απαίτηση τυπικού νόµου για επιβολή και είσπραξη του φόρου Β. Απαγόρευση της κανονιστικής αρµοδιότητας για τον καθορισµό των αντικειµενικώς ουσιωδών στοιχείων του φόρου Γ. Απαγόρευση της αναδροµικής νοµοθετικής κύρωσης φορολογικών κανονιστικών πράξεων που ρυθµίζουν τα αντικειµενικώς ουσιώδη στοιχεία του φόρου. Ανεπίτρεπτο των φορολογικών ρυθµίσεων µε σύµβαση Ε. Στενή ερµηνεία των φορολογικών διατάξεων ΣΤ. Επιστροφή των φόρων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως 3. Όρια της αρχής της νοµιµότητας Α. Άµεση εφαρµογή δασµολογικών διατάξεων ή διατάξεων περί φόρων κατανάλωσης µε την κατάθεση του νοµοσχεδίου στη Βουλή (άρ.78 παρ.3, Σ.) Β. Επιβολή φόρων µε πράξεις νοµοθετικού περιεχοµένου ((άρ.44 παρ.1,σ) Γ. Η κατ εξαίρεση κανονιστική φορολογική αρµοδιότητα: -βάσει του άρ.43 παρ.2,σ. για τη ρύθµιση των µη ουσιωδών στοιχείων του φόρου -µε εξουσιοδότηση νόµου-πλαισίου. Υπερεθνικοί περιορισµοί της αρχής, εξαιτίας της συµµετοχής της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΙΙ) ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΉΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 1. Έννοια της φορολογικής ισότητας 2

3 Α. Συνταγµατική καθιέρωση της αρχής Β. Καθολικότητα της φορολογικής υποχρέωσης Γ. Φορολογία βάσει της φοροδοτικής ικανότητας 2.Όρια της φορολογικής ισότητας Α. ιαφοροποιήσεις της φορολογίας βάσει της διαφοράς καταστάσεων Β. Παροχή φορολογικών κινήτρων Γ. Προσδιορισµός της φοροδοτικής ικανότητας βάσει τεκµηρίων. Με επίκληση λόγων δηµοσίου συµφέροντος ΙΙΙ) ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑ ΡΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ 1. Καταρχήν αποδοκιµασία της αναδροµικότητας στο πλαίσιο του κράτους δικαίου και της δηµοκρατικής αρχής 2. Καθιέρωση της περιορισµένης αναδροµής στο ισχύον Σύνταγµα Α. Το άρ.78 παρ.2, Σ. Β. Αναδροµική νοµοθετική κύρωση φορολογικών κανονιστικών Γ. Σχέση µε το ευρωπαϊκό δίκαιο ΙV) ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1. Η ατοµική ιδιοκτησία Α. Η ουσία της ιδιοκτησίας Β. Η αναγκαστική απαλλοτρίωση 2. Η οικονοµική ελευθερία Α. Φορολογική υποχρέωση και άρ.5 παρ.1, Σ Β. Επιβολή περιορισµών στην άσκηση της επαγγελµατικής ελευθερίας ως µέτρων καταπολέµησης της φοροδιαφυγής 3. Η προσωπική ελευθερία ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΛΟΓΟΣ 3

4 Ο φόρος αποτελεί τη συµβολή των πολιτών προς το Κράτος για την εκπλήρωση των δηµόσιων σκοπών. Οι σκοποί αυτοί συνίστανται στον πορισµό δηµόσιων εσόδων, ενώ στο πλαίσιο του σύγχρονου κράτους δικαίου επιδιώκονται µέσω της φορολογίας και σκοποί οικονοµικής και κοινωνικής πολιτικής. Ταυτόχρονα, ο φόρος αποτελεί δραστική επέµβαση του Κράτους στη σφαίρα των ιδιωτικών συµφερόντων των πολιτών. Για το λόγο αυτό η φορολογική επιβολή αντιµετωπίζεται απευθείας από το Σύνταγµα, ενώ εφαρµόζονται και οι λοιπές συνταγµατικές αρχές και γενικές αρχές του δηµοσίου δικαίου που πηγάζουν από τη συνταγµατική καθιέρωση του κράτους δικαίου. Οι συνταγµατικές δεσµεύσεις επιβάλλονται στο νοµοθέτη κατά τη θέσπιση των φορολογικών διατάξεων, και αυτές ορίζονται από τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ.1και5, 78 παρ.1και2, 5 παρ.1, 17 και 21 του Συντάγµατος. Στα πλαίσια των ανωτέρω επιτρέπεται να ασκείται η νοµοθετική και η δικαστική εξουσία. Τα πλαίσια αυτά έχουν διευρυνθεί από διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία έχουν προτεραιότητα εφαρµογής κατά το άρ.28 παρ.2 του Συντάγµατος. Ι. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥ Η αρχή της νοµιµότητας του φόρου σηµαίνει ότι η φορολογική επιβάρυνση πρέπει να στηρίζεται σε τυπικό νόµο. Η αρχή αυτή θεµελιώνεται στη δηµοκρατική συναίνεση, η οποία εξασφαλίζεται καταρχήν µε τη νοµοθετική συναίνεση, βάσει του εξής συλλογισµού: αν ο φόρος αποτελεί περιορισµό της ιδιοκτησίας και της οικονοµικής ελευθερίας, για να είναι αυτός θεµιτός, θα πρέπει να προβλέπεται από το νόµο, που εκφράζει τη συναίνεση των πολιτών. Ακόµη, η απαίτηση να ορίζεται ο φόρος νοµοθετικά ταυτίζεται µε την αρχή της βεβαιότητας του φόρου, ενώ επιπλέον διαθέτει και ρητή συνταγµατική βάση. 1)Θεµελίωση της νοµιµότητας του φόρου Α. ηµοκρατική συναίνεση Η αρχή της συναίνεσης στο φόρο τέθηκε στο άρ.14 της Γαλλικής ιακήρυξης των ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 : << Όλοι οι πολίτες έχουν δικαίωµα να διαπιστώνουν οι ίδιοι ή µε τους αντιπροσώπους τους την αναγκαιότητα της δηµόσιας συνεισφοράς και να συναινούν σε αυτή ελεύθερα >>. Έτσι, κανένας φόρος δεν επιβάλλεται, ούτε εισπράττεται χωρίς τυπικό νόµο (αρχή της τυπικής νοµιµότητας του φόρου). Ακόµη, υιοθετείται και η αρχή του ενιαυσίου, κατά την οποία για τη θέσπιση του φόρου απαιτείται η ετήσια συγκατάθεση του κοινοβουλίου. Η συναίνεση στο φόρο πρέπει να επιβεβαιώνεται κάθε έτος, µε την έγκριση του προϋπολογισµού, σύµφωνα µε τα άρ.79 παρ. 1 και 2 του Συντάγµατος. Με την αρχή του ενιαυσίου καθορίζεται η χρονολογική αρµοδιότητα της φορολογικής διοίκησης για τη βεβαίωση και την είσπραξη του φόρου. Συνεπώς, για τη νόµιµη βεβαίωση και είσπραξη του φόρου απαιτούνται: α)τυπικός νόµος που επιβάλλει το φόρο, καθορίζοντας συγχρόνως και τα ουσιώδη στοιχεία του και β)ο τυπικός νόµος του κρατικού προϋπολογισµού στον οποίο θα αναγράφονται τα προβλεπόµενα από το νόµο έσοδα. Αν, εποµένως ένας τυπικός νόµος προβλέπει την 4

5 επιβολή ορισµένου φόρου, στη συνέχεια όµως δεν αναγραφούν στον κρατικό προϋπολογισµό τα προβλεπόµενα από ορισµένο φόρο έσοδα, η βεβαίωση και η είσπραξη του φόρου είναι αντισυνταγµατική. Β. Ανάγκη διασφάλισης της βεβαιότητας του φόρου Ο φόρος πρέπει να καθορίζεται µε σαφήνεια από τον ίδιο το νοµοθέτη και να µην αντιτίθεται ο ορισµός του στις διοικητικές αρχές. Αυτό σηµαίνει ότι ο φόρος πρέπει να είναι βέβαιος ως κανόνας δικαίου, κάτι το οποίο εξασφαλίζεται µόνο µε την επιβολή του φόρου µε τυπικό νόµο. Με την αρχή της βεβαιότητας του φόρου στα πλαίσια του κράτους δικαίου εξασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου στο πεδίο της φορολογικής επιβολής και η εµπιστοσύνη του πολίτη στην κρατική διοίκηση. Γ. Συνταγµατική πρόβλεψη της αρχής της νοµιµότητας Το Σύνταγµα του 1975/2001 περιλαµβάνει στο άρθρο 78 παρ. 1,3,4 και 5 λεπτοµερή ρύθµιση της αρχής της νοµιµότητας του φόρου, η οποία ισχύει ως εξής: - παρ. 1: << Κανένας φόρος δεν επιβάλλεται ούτε εισπράττεται χωρίς τυπικό νόµο που καθορίζει το υποκείµενο της φορολογίας και το εισόδηµα, το είδος της περιουσίας, τις δαπάνες και τις συναλλαγές ή τις κατηγορίες τους, στις οποίες αναφέρεται ο φόρος.>> - παρ.3: << Κατ εξαίρεση, όταν επιβάλλεται ή αυξάνεται εισαγωγικός ή εξαγωγικός δασµός ή φόρος κατανάλωσης, επιτρέπεται η είσπραξή τους από την ηµέρα που κατατέθηκε στη Βουλή το σχετικό νοµοσχέδιο, υπό τον όρο ότι ο νόµος θα δηµοσιευτεί µέσα στην προθεσµία που ορίζει το άρ.42 παρ.1 και πάντως το αργότερο µέσα σε 10 µέρες από τη λήξη της συνόδου.>> - παρ.4: << Το αντικείµενο της φορολογίας, ο φορολογικός συντελεστής, οι απαλλαγές ή οι εξαιρέσεις από τη φορολογία (.) δεν µπορούν να αποτελέσουν αντικείµενο νοµοθετικής εξουσιοδότησης.>> - παρ. 5: << Κατ εξαίρεση επιτρέπεται να επιβληθούν µε εξουσιοδότηση νόµων πλαισίων εξισωτικές ή αντισταθµιστικές εισφορές ή δασµοί, καθώς και να ληφθούν οικονοµικά µέτρα στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων της Χώρας µε οικονοµικούς οργανισµούς ή µέτρα που αποβλέπουν στην εξασφάλιση της συναλλακτικής θέσης της Χώρας.>> 2. Περιεχόµενο της αρχής της νοµιµότητας Α) Απαίτηση τυπικού νόµου για επιβολή και είσπραξη του φόρου Η απαίτηση τυπικού νόµου σηµαίνει όχι µόνο ότι δεν αρκεί ουσιαστικός νόµος για τη φορολογική επιβολή, αλλά ότι επιπλέον ο τυπικός νόµος πρέπει να ορίζει τα αντικειµενικώς ουσιώδη στοιχεία του φόρου, δηλαδή το υποκείµενο, το αντικείµενο, τον φορολογικό συντελεστή και τις φορολογικές απαλλαγές ή εξαιρέσεις. εν αρκεί, δηλαδή, να επιβληθεί καταρχήν ο φόρος και στη συνέχεια να επιτρέπεται στη διοίκηση ο καθορισµός των βασικών στοιχείων της φορολογικής επιβολής. Ωστόσο, δεν αποκλείεται η επιβολή φόρων µε τυπικό νόµο κατά παραποµπή στα ισχύοντα σε άλλη διάταξη νόµου, εφόσον προσδιορίζεται εµµέσως αλλά σαφώς το είδος, το αντικείµενο, το υποκείµενο και ο συντελεστής της φορολογίας. 5

6 Το υποκείµενο του φόρου είναι το φυσικό ή νοµικό πρόσωπο που πραγµατοποιεί πράξεις ή συνδέεται µε περιστατικά ή καταστάσεις που υπάγονται στο φόρο. Έτσι, το φόρο εισοδήµατος υπάγεται κάθε φυσικό πρόσωπο που αποκτά εισόδηµα που προκύπτει στην Ελλάδα, σύµφωνα µε το άρ.2 ΚΦΕ, ενώ υποκείµενο του φόρου µεταβίβασης ακινήτων είναι ο αγοραστής. Ωστόσο, εξαιτίας του ρεαλισµού του φορολογικού δικαίου, υποκείµενα του φόρου είναι όχι µόνο υπαρκτά πρόσωπα, αλλά και θανόντες, ή πλασµατικά υποκείµενα, όπως η σχολάζουσα κληρονοµία, ενώ στις περιπτώσεις αυτές υποκείµενα θα έπρεπε να είναι οι κληρονόµοι. Ο ίδιος ρεαλισµός οδηγεί επίσης στην καθιέρωση ως υποκειµένων της φορολογίας και ενώσεων προσώπων ή περιουσίας χωρίς νοµική προσωπικότητα. Ο φορολογικός νόµος µπορεί, ακόµη, να καθορίζει και άλλα πρόσωπα ως υπόχρεα για την καταβολή του φόρου. Έτσι, στο πλαίσιο του ΦΠΑ διακρίνει µεταξύ υποκειµένου και υπόχρεου (άρ. 3 και 35 ΚΦΠΑ). Το αντικείµενο της φορολογίας ορίζεται ως το εισόδηµα, το είδος της περιουσίας, οι δαπάνες και οι συναλλαγές ή οι κατηγορίες τους στις οποίες αναφέρεται ο φόρος. Από αυτό προκύπτει ότι υπάγονται στη φορολογία οι οικονοµικές δραστηριότητες, τα δικαιώµατα και οι καταστάσεις των υποκειµένων της φορολογίας, ενώ απαγορεύεται να ταυτιστεί το υποκείµενο µε το αντικείµενο της φορολογίας. Όσον αφορά τον φορολογικό συντελεστή ως αντικειµενικώς ουσιώδες στοιχείο του φόρου, απαιτείται και αυτός να προσδιορίζεται µε τυπικό νόµο. Ο φορολογικός συντελεστής είναι το δεκαδικό ποσοστό ή το αναλογικό ποσό σε ευρώ ανά όγκο, βάρος ή περιεκτικότητα, το οποίο, εφαρµοζόµενο στην αξία της φορολογητέας ύλης ή σε άλλα προσδιοριστικά της στοιχεία, επιτρέπει τον υπολογισµό του φόρου που πρέπει να καταβληθεί. Β. Απαγόρευση της κανονιστικής αρµοδιότητας για τον καθορισµό των αντικειµενικώς ουσιωδών στοιχείων του φόρου Με βάση το άρ.78 παρ.1 και 4 προκύπτει ότι δεν επιτρέπεται να αποτελέσει αντικείµενο νοµοθετικής εξουσιοδότησης οποιοδήποτε από τα αντικειµενικώς ουσιώδη στοιχεία του φόρου, δηλαδή ούτε το υποκείµενο, το αντικείµενο και ο συντελεστής της φορολογίας, ούτε οι φορολογικές απαλλαγές ή εξαιρέσεις. Ωστόσο, ο κατ εξουσιοδότηση καθορισµός της διαδικασίας βεβαίωσης και είσπραξης του φόρου, η παροχή διευκολύνσεων εξόφλησης, ο τρόπος είσπραξης κ.τ.λ. είναι συνταγµατικά επιτρεπτός. Επιπλέον είναι συνταγµατικά ανεκτός ο κατά νοµοθετική εξουσιοδότηση καθορισµός συντελεστών για τον προσδιορισµό της φορολογητέας ύλης (και όχι συντελεστών επιβολής φόρου), καθώς και ο προσδιορισµός της φορολογητέας ύλης µε συντελεστές καθαρών κερδών. Έτσι, το ΣτΕ έκρινε ότι ο καθορισµός µε υπουργική απόφαση της αντικειµενικής αξίας των ακινήτων για την εφαρµογή του φόρου µεταβίβασης ακινήτων καθώς και του φόρου κληρονοµίας δεν αντίκειται στο άρ.78 παρ. 4 του Συντάγµατος, διότι µε αυτές τις διατάξεις δίδεται εξουσιοδότηση στη ιοίκηση να ρυθµίσει όχι το αντικείµενο του φόρου, αλλά ζητήµατα ε ι δ ι κ ά και τ ε χ ν ι κ ά που αφορούν τη µέθοδο προσδιορισµού της αγορέας αξίας. Με την ίδια απόφαση κρίθηκε ότι ο αντικειµενικός προσδιορισµός της αξίας των ακινήτων δεν αντίκειται σε µια σειρά άλλων συνταγµατικών διατάξεων: του άρ.20 παρ.1 (δικαίωµα για παροχή δικαστικής προστασίας), διότι η επέκταση του αντικειµενικού συστήµατος δεν εµποδίζει το φορολογούµενο να προσφύγει στα διοικητικά δικαστήρια, του άρ.26 (διάκριση των εξουσιών), επειδή δεν καθιερώνεται αµάχητο τεκµήριο αλλά µέθοδος προσδιορισµού 6

7 της φορολογητέας αξίας, που ο φορολογούµενος µπορεί να αποκλείσει προσφεύγοντας στα διοικητικά δικαστήρια. Τέλος, δεν παραβιάζεται το άρ.4 παρ.1 και 5, διότι δεν παραβιάζεται η αρχή της ισότητας αλλά προσδιορίζεται η πραγµατική αγορέα αξία, που µπορεί να αποκλειστεί µε προσφυγή. Βέβαια, στην παραπάνω νοµολογιακή θέση µπορεί κάποιος να αντιτάξει ότι ο καθορισµός µε υπουργικές αποφάσεις αυτών των συντελεστών δηµιουργεί αµφιβολίες ως προς τη συνταγµατικότητα αυτών των εξουσιοδοτήσεων, εφόσον µε αυτές διαµορφώνεται κάποια βάση επιβολής φόρου. Ακόµη, το ΣτΕ έκρινε ότι ο καθορισµός της ωφέλειας από τη µεταβίβαση µετοχών µη εισηγµένων στο Χρηµατιστήριο µε προεδρικό διάταγµα αποτελεί ανεπίτρεπτη νοµοθετική εξουσιοδότηση (ΣτΕ 62/2001, ΦΝ 2001, σελ.1169). Όµως, το ΣτΕ έκρινε ότι δεν αποκλείεται η παροχή εξουσιοδότησης στα όργανα των Οργανισµών Τοπικής Αυτοδιοίκησης να κρίνουν σχετικά µε τη σκοπιµότητα επιβολής φόρου, στα όρια που ορίζονται από το νόµο, µετά από εκτίµηση των ειδικών τοπικών συνθηκών, υπό την προϋπόθεση να έχουν προβλεφθεί µε τυπικό νόµο τα στοιχεία επιβολής του φόρου. Βασική προϋπόθεση για την εφαρµογή της αρχής της απαγόρευσης της κανονιστικής αρµοδιότητας της διοίκησης είναι ο χαρακτηρισµός του προβλεπόµενου οικονοµικού βάρους ως <<φόρου>>. Έτσι, είναι επιτρεπτή η επιβολή άλλων οικονοµικών βαρών (π.χ. ανταποδοτικών τελών) και µε άλλους ουσιαστικούς νόµους. Ειδικότερα, το ΣτΕ δέχεται ότι η κατ εξουσιοδότηση νόµου, ή και χωρίς αυτή, ανταποδοτικών τελών είναι επιτρεπτή. Το πρόβληµα συνίσταται στο γεγονός ότι πολλές φορές οικονοµικά βάρη, που στην ουσία είναι φόροι, χαρακτηρίζονται από το νόµο ως <<τέλη>>, <<εισφορές>> κ.τ.λ. Συνεπώς, το πρόβληµα εντοπίζεται στο χαρακτηρισµό του οικονοµικού βάρους ως φόρου ή ανταποδοτικού τέλους. Γ. Απαγόρευση της αναδροµικής νοµοθετικής κύρωσης φορολογικών κανονιστικών πράξεων που καθορίζουν τα αντικειµενικώς ουσιώδη στοιχεία του φόρου Από την αρχή της νοµιµότητας του φόρου απορρέει ότι απαγορεύεται η αναδροµική νοµοθετική κύρωση κανονιστικών αποφάσεων επί φορολογικών θεµάτων που αναφέρονται στα αντικειµενικώς ουσιώδη στοιχεία του φόρου. Παλαιότερα αποτελούσε συνήθη πρακτική να εκδίδονται αποφάσεις από τον Υπουργό Οικονοµικών µε φορολογικό αντικείµενο (για το οποίο δεν επιτρέπεται καν η παροχή νοµοθετικής εξουσιοδότησης), µε τη ρήτρα <<η απόφαση αυτή να κυρωθεί µε νόµο>>. Μια τέτοια πρακτική αποτελούσε παραβίαση της αρχής της νοµιµότητας του φόρου, κατά την οποία απαιτείται η έκδοση τυπικού νόµου. Τα τελευταία χρόνια., όµως, η νοµολογία του ΣτΕ διέγραψε σηµαντική νοµολογιακή στροφή. Με τις αποφάσεις της Ολοµέλειας του ΣτΕ /1991έγινε δεκτό ότι από τα άρ. 26, 95 παρ.1 και 73 απορρέει ότι η Βουλή ψηφίζει τους πρωτεύοντες κανόνες δικαίου, ενώ µόνο µε διάταξη τυπικού νόµου µπορεί να δοθεί ειδική νοµοθετική εξουσιοδότηση στην εκτελεστική εξουσία να θέσει και αυτή τέτοιους κανόνες δικαίου, βάσει των άρ. 43 παρ.2 και 44 του Συντάγµατος. Η Βουλή δεν έχει εξουσία αναδροµικής εκ των υστέρων νοµιµοποίησης κανόνων δικαίου που τέθηκαν κατά παράβαση του Συντάγµατος. Έτσι, νόµος που κυρώνει αναδροµικώς υπουργική απόφαση που εκδόθηκε άνευ νοµοθετικής εξουσιοδότησης είναι ανίσχυρος. Η υπουργική απόφαση δεν αποκτά ισχύ τυπικού νόµου και υπόκειται, όπως κάθε 7

8 διοικητική πράξη, στον ακυρωτικό έλεγχο του ΣτΕ. Στη συγκεκριµένη απόφαση του ΣτΕ κρίθηκε αντισυνταγµατική η αναδροµική νοµοθετική κύρωση απόφασης του Υπουργού Οικονοµικών, µε την οποία οριζόταν ότι οι συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης για καινούργια επιβατικά αυτοκίνητα νέας τεχνολογίας εφαρµόζονται και στα καινούργια επιβατικά αυτοκίνητα παλαιάς τεχνολογίας. Η άσκηση νοµοθετικής εξουσίας από όργανα της εκτελεστικής εξουσίας, δηλαδή µε προεδρικά διατάγµατα, υπουργικές αποφάσεις κ.τ.λ. είναι συνταγµατικώς επιτρεπτή µόνο στις περιοριστικώς απαριθµούµενες περιπτώσεις των άρθρων 43 παρ.2, 44 παρ.1,48 παρ.2.στις περιπτώσεις του άρθρου 43 παρ.2 έχουµε τη νοµοθετική εξουσιοδότηση εκ των προτέρων, ενώ στις περιπτώσεις των άρθρων 44 παρ.1 και 48 παρ.2 έχουµε την κύρωση εκ των υστέρων, µόνο προεδρικών διαταγµάτων και όχι υπουργικών αποφάσεων. Εφόσον η «κύρωση» των υπουργικών αποφάσεων µε νόµο όχι µόνο είναι αντίθετη µε τα άρθρα 26 (διάκριση των εξουσιών), 43 παρ.2 και 44 παρ.1, αλλά επιπλέον αποτελεί ουσιαστικά καταστρατήγηση και σφετερισµό της νοµοθετικής διαδικασίας, αναµφίβολο είναι ότι απαγορεύεται απόλυτα από το Σύνταγµα. Η σηµαντική αυτή νοµολογιακή στροφή έθεσε τις βάσεις για τον τερµατισµό της αυθαίρετης άσκησης νοµοθετικών αρµοδιοτήτων από τα όργανα της εκτελεστικής εξουσίας.. Ανεπίτρεπτο των φορολογικών ρυθµίσεων µε σύµβαση Η ρύθµιση των φορολογικών υποχρεώσεων δεν είναι δυνατό να αποτελέσει αντικείµενο συµφωνίας, δεδοµένου ότι η είσπραξη των φόρων ενδιαφέρει κυρίως τη δηµόσια τάξη. Εξάλλου, οι φορολογικές υποχρεώσεις και απαλλαγές θα πρέπει, σύµφωνα µε την αρχή της νοµιµότητας, να ορίζονται µε τυπικό νόµο. Όσον αφορά τη νοµοθετική κύρωση των συµβάσεων µεταξύ του ηµοσίου και των ιδιωτών που προβλέπουν φορολογικές απαλλαγές, δεν αντιβαίνει στο σύνταγµα, αφού οι απαλλαγές ισχύουν µε τη νοµοθετική κύρωση και δηµοσιεύονται µε τον κυρωτικό νόµο στην Εφηµερίδα της Κυβέρνησης, ακριβώς όπως ισχύει µε τις διεθνείς συµβάσεις που κυρώνονται µε νόµο σύµφωνα µε το άρ.28 του Συντάγµατος. Επιπροσθέτως, η σχέση που δηµιουργείται µε την υποβολή από τον φορολογούµενο της φορολογικής του δήλωσης δεν είναι συµβατική, επειδή η υποχρέωση υποβολής της δήλωσης προβλέπεται από τη νοµοθεσία και ο φορολογούµενος µε αυτή φέρνει στοιχεία προς επεξεργασία και έλεγχο. Και, µάλιστα, από τα στοιχεία αυτά ε δεσµεύεται, αφού του παρέχεται δικαίωµα ανάκλησής τους µε νέα δήλωση ή προσφυγή. Από τα στοιχεία, όµως, αυτά δεσµεύεται η φορολογική αρχή, η οποία δεν µπορεί να προσδιορίσει τη φορολογητέα ύλη σε ύψος µικρότερο από αυτό που έχει δηλωθεί. Ε. Στενή ερµηνεία των φορολογικών διατάξεων Η φορολογική διοίκηση υποχρεούται να προβαίνει σε στενή γραµµατική ερµηνεία των φορολογικών διατάξεων και να µην προσφεύγει σε διασταλτική και αναλογική µέθοδο. Κάτι τέτοιο δηµιουργεί ασφάλεια δικαίου στους φορολογούµενους και επιπλέον προστατεύει το δηµόσιο συµφέρον από τυχόν ερµηνευτικές διευρύνσεις των φορολογικών απαλλαγών ή εξαιρέσεων. Υπάρχουν, όµως, και περιπτώσεις που στα πλαίσια της στενής αυτής γραµµατικής ερµηνείας, περιορίστηκε η εφαρµογή του κανόνα της αρχής της βεβαιότητας του φόρου υπέρ της ασφάλειας δικαίου. Έτσι, το ΣτΕ έκρινε ήδη από τα 8

9 πρώτα χρόνια λειτουργίας του ότι σε περίπτωση ασάφειας του φορολογικού νόµου θα πρέπει να εφαρµόζεται η επιεικέστερη για τον φορολογούµενο λύση. Ακόµη, το ΣτΕ προστρέχει στη βοήθεια τόσο της ιστορικής όσο και της υποκειµενικής τελολογικής µεθόδου ερµηνείας. Εξάλλου, παρατηρείται επίκληση και της αντικειµενικής τελολογικής ερµηνείας, όπου ζητούµενο δεν είναι η βούληση του νοµοθέτη αλλά ο σκοπός του νόµου, όπως αυτός εφαρµόζεται την κάθε χρονική στιγµή. Ενδιαφέρουσα είναι και η στάση που παίρνει το ΣτΕ απέναντι στη σύγκρουση - αντίφαση µεταξύ δύο κανόνων δικαίου, όταν αυτή δεν µπορεί να ξεπεραστεί µε τους κλασικούς ερµηνευτικούς κανόνες ανωτέρου- κατωτέρου, γενικότερου - ειδικότερου και προγενέστερου - µεταγενέστερου. Σε αυτές τις περιπτώσεις εξετάζει τον κανόνα δικαίου συστηµατικά, εντάσσοντάς τον στο φορολογικό δικαιικό του πλαίσιο, και αναζητά συγχρόνως την προστασία του φορολογουµένου κατά το άρ. 78 παρ. 1 και 4 του Συντάγµατος, βάσει του οποίου δεν µπορεί να επιβάλλει βάρος χωρίς σαφή και τυπικό νόµο. ΣΤ. Επιστροφή των φόρων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως Μια άλλη συνέπεια της αρχής της νοµιµότητας του φόρου είναι και η αρχή της επιστροφής των φόρων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως. Φόροι που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως είναι αυτοί που έχουν επιβληθεί και εισπραχθεί χωρίς τυπικό νόµο, είτε γιατί δεν προβλέπεται ο φόρος είτε γιατί καθιερώνεται φορολογική απαλλαγή ή εξαίρεση, ή έχουν επιβληθεί βάσει αντισυνταγµατικού ή αντίθετου προς το κοινοτικό δίκαιο νόµου ή χωρίς να τηρηθούν οι νόµιµες διατυπώσεις. Η µη επιστροφή των φόρων θα οδηγούσε στο άτοπο να επιβάλλονται και να εισπράττονται φόροι κατά παράβαση του άρ.78 παρ.1. Κατά το ΣτΕ το δικαίωµα επιστροφής φόρων που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως µπορεί να ασκηθεί είτε µε υποβολή του σχετικού αιτήµατος προς την αρµόδια φορολογική αρχή είτε ευθέως, ενώπιον του αρµόδιου διοικητικού πρωτοδικείου, εντός των ορίων του χρόνου παραγραφής. Όσον αφορά την επιστροφή των έµµεσων φόρων που επιρρίπτονται στην κατανάλωση, γεννάται µια προβληµατική που συνίσταται στο ότι ο κατά νόµο υπόχρεος δεν είναι και αυτός που φέρει το βάρος του φόρου, µε τον οποίο βαρύνεται ο καταναλωτής. Η αξίωση επιστροφής, λοιπόν, θα έπρεπε να αναγνωριστεί υπέρ του καταναλωτή, κάτι που όµως είναι δύσκολο εξαιτίας του απρόσωπου χαρακτήρα της κατανάλωσης. 3. Όρια της αρχής της νοµιµότητας Α.Άµεση εφαρµογή δασµολογικών διατάξεων ή διατάξεων περί φόρων κατανάλωσης µε την κατάθεση του νοµοσχεδίου στη Βουλή (άρ.78 παρ. 3, Σ.) Προϋπόθεση για να επιτραπεί η είσπραξη τέτοιων φόρων από την κατάθεση του σχετικού νοµοσχεδίου στη Βουλή είναι ότι ο νόµος θα δηµοσιευτεί εντός της προθεσµίας που ορίζει το άρ. 42 παρ.1 του Συντάγµατος. Ο θεσµός αυτός δικαιολογείται τόσο από την προστασία των δηµοσιονοµικών συµφερόντων του Κράτους όσο και από την προστασία των συµφερόντων των καταναλωτών. Β. Επιβολή φόρου µε πράξεις νοµοθετικού περιεχοµένου Σύµφωνα µε το άρ.44 παρ. 1 του συντάγµατος µπορούν να εκδοθούν πράξεις νοµοθετικού περιεχοµένου σε περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπης 9

10 ανάγκης. Η εφαρµογή αυτής της διάταξης για τη ρύθµιση φορολογικών αντικειµένων δηµιουργεί προβληµατισµό. Συγκεκριµένα, το ερώτηµα που τίθεται είναι κατά πόσο οι πράξεις νοµοθετικού περιεχοµένου ανταποκρίνονται προς την απαίτηση τυπικού νόµου του άρ.78 του Συντάγµατος. Κατά την κρατούσα γνώµη, η τυπική ισχύς των πράξεων αυτών ταυτίζεται µε αυτή των τυπικών νόµων των νοµοθετικών οργάνων, υπό τον όρο ότι η φορολογική επιβολή δεν αντιβαίνει στην αρχή της νοµιµότηταςτου φόρου. Γ.Η κατ εξαίρεση κανονιστική φορολογική αρµοδιότητα: -βάσει του άρ.43παρ.2 του συντάγµατος για τη ρύθµιση των µη ουσιωδών στοιχείων του φόρου Όταν δεν πρόκειται για την ρύθµιση των αντικειµενικώς ουσιωδών στοιχείων του φόρου, µπορούν να εκδωθούν κανονιστικές πράξεις, σύµφωνα µε το άρ.43παρ.2 του Συντάγµατος. Έτσι µπορεί να δοθεί νοµοθετικη εξουσιοδότηση σε θέµατα διοικητικής φορολογικής διαδικασίας, όσον αφορά τη βεβαίωση κ είσπραξη του φόρου. Ακόµη, δεν τίθεται θέµα αντισυνταγµατικότητας µε τον κατά νοµοθετική εξουσιοδότηση καθορισµό των συντελεστών προσδιορισµού της φορολογητέας ύλης µε βάση αντικειµενικά κριτήρια. Βεβαίως, θα πρέπει να τηρούνται όλοι οι όροι της νόµιµης άσκησης της κανονιστικής αρµοδιότητας της φορολογικής διοίκησης¹. -µε εξουσιοδότηση νόµου-πλαισίου Μία άλλη εξαίρεση απο την αρχή της απαγόρευσης της κανονιστικής φορολογικής αρµοδιότητας προβλέπεται στο άρ.78 παρ.5 του Συνάγµατος: <<Κατ εξαίρεση επιτρέπεται να επιβληθούν µε εξουσιοδότηση νόµων πλαισίων εξισωτικές ή αντισταθµιστικές εισφορές ή δασµοί, καθώς και να ληφθούν οικονοµικά µέτρα στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων της Χώρας µε οικονοµικούς οργανισµούς ή µέτρα που αποβλέπουν στην εξασφάλιση της συναλλαγµατικής θέσης της Χώρας>>. Αυτή η διάταξη παρέχει ευρεία κανονιστική αρµοδιότητα στη διοίκηση για να αντιµετωπίσει οικονοµικής φύσεως προβλήµατα, όσον αφορα τις διεθνείς συναλλαγές της Ελλάδας. Παρέχεται στην Εκτελεστική Εξουσία ένα σηµαντικό «όπλο» για την αντιµετώπιση σηµαντικών οικονοµικών προβληµάτων, ενόψει της ένταξής της στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, αλλά και ενόψει της διεύρυνσης των οικονοµικών σχέσεών της προς το σύνολο σχεδόν των κρατών της διεθνούς κοινότητας. Η διατύπωση του άρ.78 παρ.5 θέτει ένα σηµαντικό ζήτηµα. Το ερώτηµα που τίθεται είναι, ποία η έννοια του όρου «νόµος-πλαίσιο». Ελλείψει ειδικής πρόβλεψης στο άρ.78 για τη διαδικασία έκδοσης των πράξεων βάσει της εξουσιοδότησης νόµουπλαισίου που το άρθρο αυτό καθιερώνει, εφαρµόζεται η ρύθµιση του άρ.43 παρ.4 του Συντάγµατος, κατα την οποία η εξουσιοδότηση νόµου-πλαισίου παρέχεται για ορισµένο χρόνο για την έκδοση προεδρικών διαταγµάτων². 1. Με τη ΣτΕ 312/1990 κρίθηκε ότι η δηµοσίευση των κανονιστικών πράξεων των δηµοτικών και κοινοτικών συµβουλίων που έχουν ως αντικείµενο την επιβολή φόρων, τελών κτλ δε διέπεται απο τις γενικές διατάξεις του Π 76/1985 σχετικά µε τη δηµοσίευση των πράξεων των δηµοτικών και κοινοτικών συµβουλίων, αλλά απο την ειδικότερη διάταξη του άρ.66 του Β της 24-9/ Αναστόπουλος-Φορτσάκης, Φορολογικό ίκαιο. Εκδ Αντ.Ν.Σακκουλα 2003, σελ. 105 επ. 10

11 . Υπερεθνικοί περιορισµοί της αρχής της νοµιµότητας του φόρου Με τη συµµετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζεται η εθνική φορολογική εξουσία. Συνέπεια της προσχώρησης της χώρας µας στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες είναι η αναγνώριση αρµοδιότητας σε κοινοτικά όργανα να θεσπίζουν κανόνες δικαίου (δευτερογενές ή παράγωγο δίκαιο, ενώ πρωτογενές δίκαιο συνιστούν οι διατάξεις της Συνθήκης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων). Από το δευερογενές κοινοτικό δίκαιοµεγαλύτερης σηµασίας για το φορολογικό έργο είναι οι Οδηγίες. Για παράδειγµα, το άρ. 93 (πρώην 99) Συνθ.ΕΚ προβλέπει ρητά την εναρµόνιση των νοµοθεσιών στον τοµέα του φόρου κύκλου εργασιών και των άλλων έµµεσων φόρων. Από τα παραπάνω γίνεται φανερό ότι η ένταξη της Ελλάδος στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες είχε ως συνέπεια το σηµαντικό περιορισµό της «εθνικής φορολογικής κυριαρχίας», µε την αναγνώριση των αντίστοιχων αρµοδιοτήτων στα όργανα των Εθρωπαϊκών Κοινοτήτων. Σκοπός αυτού του περιορισµού της εθνικής φορολογικής εξουσίας είναι η επίτευξη της τελωνειακής ένωσης και της εναρµόνισης των φορολογικών συστηµάτων, καθώς και ο περιορισµός των φορολογικών διακρίσεων µεταξύ των κρατών- µελών, έτσι ώστε να εκπληρωθεί µία βασική αποστολή της Κοινότητας, που είναι η δηµιοθργία µιας κοινής, ενιαίας αγοράς και η εναρµόνιση της οικονοµικής πολιτικής των κρατών-µελών¹. Επιπλέον, φορολογικές υποχρεώσεις ή απαλλαγές µπορεί να προβλέπονται και σε διεθνή σύµβαση, όπως για παράδειγµα οι συµφωνίες που έχει συνάψει η Ελλάδα µε µεγάλο αριθµό κρατών για την αποφυγή της διπλής φορολογίας. Οι συµφωνίες αυτές υπό τις προϋποθέσεις του άρ.28 παρ.2 του Συντάγµατος αποτελούν τµήµα της ελληνικής άννοµης τάξης µε ισχύ υπέρτερη αυτής του Συντάγµατος. ΙΙ. Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ 1. Έννοια της αρχής της φορολογικής ισότητας Α. Συνταγµατική καθιέρωση της αρχής Το άρ.4 παρ.5 του Συντάγµατος ορίζει ότι <<οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν αδιακρίτως στα δηµόσια βάρη αναλόγως µε τις δυνάµεις τους>>. Συνεπώς, το Σύνταγµα κατοχυρώνει ρητά τις δύο αρχές της φορολογικής δικαιοσύνης: α)την αρχή της καθολικότητας του φόρου και β)την αρχή της φορολογικής ισότητας 1. Άρ.93, 94 και 97 Συνθ.ΕΚ, άρ Συνθ.ΕΚ, άρ.2 Συνθ.ΕΚ 11

12 Οι αρχές αυτές κατοχυρώθηκαν για πρώτη φορά στη (γαλλική) ιακήρυξη των ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του Η λέξη «δυνάµεις» του άρ.4 παρ.5 του Συντάγµατος αναφέρεται στις «οικονοµικές δυνατότητες» του κάθε προσώπου. Εξάλλου, ο γενικός κανόνας της ισότητας του άρ.4 παρ.1 του Συντάγµατος, εφαρµοζόµενος στο αντικείµενο της φορολογίας, συνεπάγεται για το νοµοθέτη την υποχρέωση να χειρίζεται κατά τρόπο οµοιόµορφο τις όµοιες, από πλευράς φοροδοτικής ικανότητας περιπτώσεις,δηλαδή την όµοια µεταχείριση των φορολογουµένων που τελούν υπό τις αυτές συνθήκες¹. Ακόµη, σύµφωνα µε το άρ.4 παρ.2 του Συντάγµατος, πρέπει να τηρείται κατά τη θέσπιση και εφαρµογή των φορολογικών διατάξεων και η ισότητα των φύλων. Β. Καθολικότητα της φορολογικής υποχρέωσης Η αρχή της καθολικότητας του φόρου, που, όπως προαναφέρθηκε, κατοχυρώνεται στο άρ.4 παρ.5 του Συντάγµατος, επιβάλλει τη συµµετοχή όλων των Ελλήνων στα οικονοµικά βάρη του Κράτους, απαγορεύοντας, καταρχήν τουλάχιστο, τις απαλλαγές από το φόρο. Εποµένως, απαγορεύεται στο νοµοθέτη να εισάγει αθέµιτες διακρίσεις, για τις οποίες δε συντρέχουν λόγοι που ανάγονται στο γενικό συµφέρον ή στην ανάγκη του κοινωνικού συνόλου. Η εν λόγω διάταξη αναφέρεται µόνο στους «Έλληνες πολίτες» και όχι σε κάθε φυσικό ή νοµικό πρόσωπο και γι αυτό θα µπορούσε να συναχθεί ότι οι αλλοδαποί επιτρέπεται να φορολογηθούν «δυσανάλογα» µε τις οικονοµικές δυνατότητές τους. Η διαφοροποίηση αυτή θα µπορούσε να δικαιολογηθεί µε τη σκέψη ότι οι αλλοδαποί δεν τελούν υπό όµοιες συνθήκες µε τους ηµεδαπούς. Όµως, τέτοια δυσανάλογη φορολογική επιβάρυνση θα καθιστούσε το φορολογικό νόµο ανεφάρµοστο, γιατί θα ήταν αντίθετος µε τις διατάξεις της Συνθήκης ΕΚ, οι οποίες, δυνάµει του άρ.28 παρ.2 του Συντάγµατος, έχουν προτεραιότητα εφαρµογής Ετσι, παρά τη διατύπωση της διάταξης («οι Έλληνες πολίτες...συνεισφέρουν στα βάρη»), είναι σήµερα γενικά αποδεκτό ότι το Κράτος έχει δικαίωµα να επιβάλει φόρο όχι µόνο στα άτοµα που έχουν την ιθαγένειά του αλλά και σε άτοµα που διατηρούν µε αυτό κάποιον οικονοµικής φύσης ή άλλο δεσµό. Κατά τη θεωρία της κυριαρχίας του Κράτους, το Κράτος µπορεί να επιβάλλει φόρο και στους αλλοδαπούς που διαµένουν στην επικράτειά του, αλλά και ασχέτως διαµονής, σε αλλοδαπούς που µετέχουν στον οικονοµικό και κοινωνικό βίο του, κατά την αρχή του οικονοµικού και κοινωνικού συνδέσµου. Το ζήτηµα του συνταγµατικά επιτρεπτού της διαφορετικής φορολογικής µεταχείρισης των αλλοδαπών τίθεται διαφορετικά υπό το πρίσµα της εφαρµογής των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου και κυρίως της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω ιθαγενείας. Συγκεκριµένα, το ικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τόνισε την ανάγκη της όµοιας φορολογικής µεταχείρισης των υπηκόων των κρατών- µελών και των κοινοτικών επιχειρήσεων, αναγνωρίζοντας στα κράτη- µέλη την εξουσία να ρυθµίζουν τα θέµατα φορολογίας, υπό την προϋπόθεση να µην παραβιάζουν τα δικαιώµατα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζοµένων (άρ.39 Συνθ.ΕΚ), της εγκατάστασης των επιχειρηµατιών (43 Συνθ.ΕΚ) και επιχειρήσεων (άρ.48συνθεκ)² ΣτΕ 648/1995 ι ικ 1995, σελ επ. 2. ΕΚ , Επιτροπή κατά Ελλάδος, ι ικ1998, σελ

13 Φυσικά, ο φορολογικός νόµος είναι δυνατό να προβλέψει την απαλλαγή ή τη διαφορετική µεταχείριση για ορισµένες κατηγορίες αλλοδαπών είτε για «πολιτικούς» λόγους (Πρεσβευτές, Προξένους κτλ), είτε για την αποφυγή του φαινοµένου της διπλής φορολογίας. Εξάλλου, σήµερα γίνεται γενικά αποδεκτό ότι φορολογική υποχρέωση υπέχουν όχι µόνο τα φυσικά αλλά και τα νοµικά πρόσωπα, δεδοµένης της ιδιαίτερης προσωπικότητάς τους, σε σχέση µε τα φυσικά πρόσωπα που τα αποτελούν, αλλά και του γεγονότος ότι, αν δε φορολογούνταν, θα παρέµενε στο αφορολόγητο το τµήµα των εισοδηµάτων τους που δε διανέµεται στα φυσικά πρόσωπα που τα αποτελούν. Γ. Φορολογία βάσει της φοροδοτικής ικανότητας Η ισότητα ενώπιον των δηµοσίων βαρών συνεπάγεται ότι η φορολογία πρέπει να επιβάλλεται «αναλόγως» της φοροδοτικής ικανότητας του κάθε πολίτη. Έτσι, η κατανοµή του φορολογικού βάρους πρέπει να είναι ίση όχι µε την έννοια της αριθµητικής ισότητας αλλά µε την α ν α λ ο γ ι κ ή έννοια της ισότητας, η οποία έχει την έννοια της επιβολής φόρων που να βρίσκονται σε αναλογία προς την ικανότητα συνεισφοράς των φορολογουµένων. Η φοροδοτική ικανότητα, δηλαδή, εκφράζει µε αντικειµενικό τρόπο την οικονοµική δυνατότητα των υπόχρεων. Αυτή προκύπτει από την απόκτηση εισοδήµατος ή περιουσίας, από την ανάπτυξη συναλλακτικής δραστηριότητας ή από την πραγµατοποίηση δαπανών. Επιπλέον, η φοροδοτική ικανότητα εξαρτάται και από παράγοντες υποκειµενικούς. Άτοµα µε ίδιο εισόδηµα δεν έχουν αναγκαστικά και την ίδια φοροδοτική ικανότητα. Αυτό συµβαίνει διότι µπορεί ο ένας να αντιµετωπίζει δαπάνες που δεν µπορεί να αποφύγει και οι οποίες µειώνουν τη φοροδοτική του ικανότητα. Γενικά, γίνεται αποδεκτό ότι περισσότερο µε την αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης συνάδει η προοδευτική φορολογία, η οποία και επιβάλλεται υπό το πρίσµα της αρχής του Κοινωνικού Κράτους, αφού έτσι αµβλύνονται οι κοινωνικές αντιθέσεις. Αντίθετα, η πρόβλεψη ενιαίου φορολογικού συντελεστή, ανεξάρτητα από το ύψος της φορολογητέας ύλης, δύσκολα συµβιβάζεται µε την αρχή της ισότητας, καθώς οδηγεί στην όµοια µεταχείριση ανόµοιων περιπτώσεων¹. Το ζητούµενο µε την προοδευτική φορολογία είναι το ύψος των «άριστων» συντελεστών. Ο νοµοθέτης υποχρεούται να λάβει υπόψην από τη µια πλευρά τις συνέπειες στην οικονοµία από τον καθορισµό υψηλών φορολογικών συντελεστών και από την άλλη την ανάγκη περιορισµού των κοινωνικών ανισοτήτων, έτσι ώστε να υλοποείται η αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η οικονοµική ανάπτυξη της χώρας. Βεβαίως, η ευχέρεια του νοµοθέτη να διαµορφώνει τους φορολογικούς συντελεστές δεν είναι απεριόριστη: όρια τίθενται από το δικαίωµα της ιδιοκτησίας (άρ.17, Σ) και από την ελευθερία της οικονοµικής δράσης (άρ.5 παρ.1,σ.). Έτσι, η υπέρµετρη φορολογία που επιβαρύνει σοβαρά την περιουσία ή το εισόδηµα προσβάλλει το δικαίωµα της ιδιοκτησίας και την ελευθερία του επαγγέλµατος Φινοκαλιώτης, Η αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης και το Σύνταγµα, σ.127επ. 13

14 Ωστόσο, αν δεχθεί κανείς µε γενικευµένο τρόπο την προοδευτική φορολογία, προσκρούει στο γεγονός ότι στη σηµερινή πραγµατικότητα, από το σύνολο των µεγάλων φόρων, µόνο ο φόρος εισοδήµατος φυσικών προσώπων και ο φόρος µεγάλης ακίνητης περιουσίας για τα φυσικά πρόσωπα έχουν προοδευτικό χαρακτήρα. Επιπλέον, οι υπάρχοντες έµµεσοι φόροι δεν επιβάλλονται στο σύνολο των δαπανών που πραγµατοποιήθηκαν σε ορισµένη χρονική περίοδο, αλλά επ ευκαιρία της πραγµατοποίησης της κάθε δαπάνης ξεχωριστά, µε συνέπεια να είναι αδύνατο να ληφθεί υπόψη η φοροδοτική ικανότητα του φορολογούµενου µε την επιβολή προοδευτικών συντελεστών. 2. Ορια της φορολογικής ισότητας Α. ιαφοροποιήσεις της φορολογίας βάσει της διαφοράς καταστάσεων Η διαφορά των καταστάσεων των φορολογουµένων δηµιουργεί διάφορες αποκλίσεις από την αρχή της φορολογικής ισότητας. Έτσι, δεν αποκλείεται διαφορετική φορολογική µεταχείριση ορισµένων κατηγοριών φορολογουµένων, εφόσον αυτή δεν είναι αυθαίρετη αλλά στηρίζεται σε αντικειµενικά κριτήρια, τα οποία ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες συνθήκες υπό τις οποίες τελεί κάθε κατηγορία. Ειδικότερα, καθιερώνεται ένα αφορολόγητο ελάχιστο ποσοστό διαβίωσης, στο πλαίσιο της φορολογίας εισοδήµατος. Ισχύει, λοιπόν, η απαλλαγή από το φόρο εισοδήµατος ατόµων που αποκτούν εισόδηµα κάτω από το ελάχιστο όριο συντήρησης. Και αυτό διότι η ύπαρξη φοροδοτικής ικανότητας απαιτεί τουλάχιστο την ύπαρξη εισοδήµατος που να καλύπτει τις στοιχειώδεις βιοτικές ανάγκες του προσώπου. Συνεπώς, δεν έχουν φοροδοτική ικανότητα και δεν πρέπει να φορολογηθούν άτοµα που αποκτούν εισόδηµα κάτω από το minimum συντήρησης. Ακόµη, είναι θεµιτές οι διαφοροποιήσεις της φορολογίας που στηρίζονται στον τρόπο άσκησης του επαγγέλµατος ή της επιχείρησης. Για παράδειγµα, η διαφορετική φορολογική µεταχείριση για τα εισοδήµατα µισθωτών και ελεύθερων επαγγελµατιών έναντι των εισοδηµάτων από την άσκηση γεωργικής επιχείρησης δικαιολογείται από τις ουσιώδεις διαφορετικές συνθήκες υπό τις οποίες αυτά αποκτώνται. Έτσι, είναι ανεκτή κατά τό άρ.4 παρ. 1και5 του Συντάγµατος, και η µεταχείριση δεν είναι αυθαίρετη αλλά στηρίζεται σε γενικά και αντικειµενικά κριτήρια, ανταποκρινόµενα στις ιδιαίτερες συνθήκες υπό τις οποίες τελεί η κάθε κατηγορία¹. Επιπρόσθετα, οι ιδιαίτερα επικίνδυνες συνθήκες εργασίας, σε συνδυασµό µε την ανάγκη διασφάλισης του δηµόσιου συµφέροντος έχουν θεωρηθεί ότι δικαιολογούν την προνοµιακή φορολόγηση του εισοδήµατος του ιπτάµενου προσωπικού της πολιτικής αεροπορίας² Β. Η παροχή φορολογικών κινήτρων Μέχρι σήµερα έχουν εκδοθεί αρκετοί αναπτυξιακοί νόµοι που παρέχουν, εκτός των άλλων, και φορολογικά κίνητρα (π.χ. Ν.4171/1961, 289/1976, 849/1978, 1116/1981, 1262/1982, 1892/1990, 2601/1998) ΣτΕ 497/2000, ΦΝ 2000, σελ

15 2. ΣτΕ (Ολ.) 4290/1980 Οι διαφοροποιήσεις αυτές της φορολογίας έχουν συνταγµατική βάση, αφού ο σκοπός της οικονοµικής ανάπτυξης που καθιερώνεται ρητά στο άρ.106 παρ.1 του Συντάγµατος αποτελεί επαρκή λόγο γενικού συµφέροντος που δικαιολογεί τη διαφορετική µεταχείριση. ηλαδή, τέτοιες διαφοροποιήσεις έχουν στόχους τουριστικούς και γενικότερα αναπτυξιακούς, που ανάγονται στο γενικότερο συµφέρον της χώρας γι αυτό και δικαιολογούνται. Γ. Προσδιορισµός της φοροδοτικής ικανότητας βάσει τεκµηρίων Όταν ο πραγµατικός προσδιορισµός του φορολογητέου εισοδήµατος είναι ανέφικτος ή αλυσιτελής, προβλέπεται ο τεκµαρτός προσδιορισµός βάσει ενδείξεων. Τα τεκµήρια είναι στοιχεία από τα οποία εµµέσως προκύπτει ένα ποσό που λαµβάνεται ως βάση επιβολής του φόρου. Με το σύστηµα του τεκµαρτού προσδιορισµού της φορολογητέας ύλης αποσκοπείται η αποφυγή ή ο περιορισµός της φοροδιαφυγής, που αποτελεί αναντίρρητο σκοπό δηµοσίου συµφέροντος. Συγκεκριµένα, µε το Ν.820/1978 θεσπίστηκε σύστηµα τεκµαρτού προσδιορισµού του εισοδήµατος φυσικών προσώπων µε βάση εξωτερικές ενδείξεις, όπως ορισµένες χαρακτηριστικές ετήσιες δαπάνες διαβίωσης του φορολογούµενου (της συζύγου του και των βαρυνόντων αυτούς προσώπων), π.χ. η δαπάνη συντήρησης και κυκλοφορίας Ι.Χ.,σκαφών αναψυχής, δευτερευουσών κατοικιών, µισθοδοσίας υπηρετικού προσωπικού κτλ οι οποίες, αθροιζόµενες, συνθέτουν την κατά νόµο συνολική ετήσια δαπάνη του φορολογούµενου¹. Η δαπάνη αυτή δεν µπορεί να αµφισβητηθεί από τον φορολογούµενο, µε συνέπεια τα παραπάνω τεκµήρια, έχοντας «πλήρη αποδεικτική ισχύ», να θεσπίζονται στο νόµο ως «αµάχητα». Μπορεί να υποστηριχθεί ότι η θέσπιση αµάχητων τεκµηρίων αντιτίθεται προς το δικαίωµα της αποτελεσµατικής δικαστικής προστασίας (άρ.20 παρ.1, Σύνταγµα), αφού ο φορολογούµενος στερείται του δικαιώµατος να αποδείξει τη συνδροµή, στην περίπτωσή του, διαφορετικών πραγµατικών στοιχείων και καταστάσεων. Ωστόσο το ΣτΕ αποφάνθηκε² ότι «µε τέτοια δοµή, το παραπάνο σύστηµα τεκµαρτού προσδιορισµού του φορολογητέου εισοδήµατος των φυσικών προσώπων στηρίζεται σε τεκµήρια των οποίων η βάση για τα συµπεράσµατα ανταποκρίνονται προς τα δεδοµένα της κοινής πείρας και, εποµένως, ειναι σύστηµα ανεκτό απο το Σύνταγµα, προς εξακρίβωση της πραγµατικής φοροδοτικής ικανότητας του πολίτη και δεν αντίκειται στο άρ.4 παρ.5 του Συντάγµατος». Περαιτέρω, έκρινε ότι «εφόσον το σύστηµα των αµάχητων τεκµηρίων του Ν. 820/78 αποτελεί νόµιµο τρόπο προσδιορισµού της φοροδοτικής ικανότητας του πολίτη, δεν αντιβαίνει στο άρ.20 παρ.1,σ. Επιπλέον, όσον αφορά τον τρόπο προσδιορισµού της «αντικειµενικής αξίας» των ακινήτων, σκόπιµο είναι να ειπωθούν τα εξής: µε αποφάσεις του Υπουργού Οικονοµικών προκαθορίζονται τιµές ζώνης (εκίνησης) των ακινήτων κατά περιοχές, καθώς και διάφοροι συντελεστές που επιδρούν αυξητικά ή µειωτικά στην τιµή ζώνης, ώστε η τελική τιµή που θα προκύπτει, να πλησιάζει την αγοραία αξία, δηλαδή εκείνη που ελεύθερα διαµορφώνεται στην αγορά ακινήτων µε βάση την προσφορά και τη ζήτηση άρ.12 παρ.1 και 2, Ν.820/

16 2. ΣτΕ Ολοµ. 4340/1983, ΦΝ 1983, σελ.1202 Οι τιµές ζώνης που καθορίζει εκάστοτε ο Υπουργός Οικονοµικών προσδιορίζονται µετά από εισηγήσεις, συµβουλευτικού χαρακτήρα, κατά τόπους Επιτροπών από ειδικευµένα πρόσωπα, ενώ στο φορολογούµενο που θεωρεί ότι η συγκεκριµένη «αντικειµενική αξία» που προκύπτει στην περίπτωσή του είναι µεγαλύτερη της «αγοραίας», παρέχεται το δικαίωµα, αφού όµως προηγουµένως συµµορφωθεί µε αυτήν, να ασκήσει προσφυγή. Αυτή έχει ως συνέπεια την κατάρτιση, από την οικεία φορολογική Αρχή, έκθεσης ελέγχου για τον προσδιορισµό της «αγοραίας» αξίας, µε βάση την οποία θα κρίνει τελικά το διοικητικό δικαστήριο. Οι «αντικειµενικές αξίες» είναι αξίες τεκµαρτές και προκαθορισµένες. Ωστόσο, όµως, το τεκµήριο υπολογισµού τους δεν είναι αµάχητο, αλλά µαχητό, ενόψει της δυνατότητας του φορολογουµένου να ασκήσει εµπροθέσµως προσφυγή. Επιπρόσθετα, όσον αφορά την παρεχόµενη από το νόµο εξουσιοδότηση στον εκάστοτε Υπουργό Οικονοµικών µε αποφάσεις του να προκαθορίζει τις τιµές ζώνης και τους συντελεστές αυξοµείωσης που προκύπτει από την εφαρµογή τους, το ΣτΕ έκρινε ότι µε αυτές παρέχεται εξουσιοδότηση σε αυτόν να ρυθµίζει όχι το αντικείµενο των φόρων, αλλά τις τιµές εκκίνησης ανά ζώνες, δηλαδή ζητήµατα ειδικά και τεχνικά. Πάντως, όσον αφορά το τεκµήριο προσδιορισµού του εισοδήµατος, η ευρύτατη χρησιµοποίηση του µέτρου αυτού ενισχύει την τυποποίηση του φορολογικού συστήµατος, ενώ υπάρχει κίνδυνος να αντιστοιχεί όχι στην πραγµατική αλλά σε κάποια πλασµατική φοροδοτική ικανότητα του φορολογούµενου. ΙΙΙ. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝ ΡΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΝΟΜΩΝ 1. Κατ αρχήν αποδοκιµασία της αναδροµικότητας στο πλαίσιο του κράτους δικαίου και της δηµοκρατικής αρχής Η αρχή του κράτους δικαίου, στην οποία ενσωµατώνεται και η αρχή της προστασίας της εµπιστοσύνης των πολιτών και η αρχή της ασφάλειας δικαίου, επιτάσσουν τη ρύθµιση της φορολογίας για το µέλλον και αποδοκιµάζουν την αναδροµή των φορολογικών διατάξεων. Το αίτηµα αυτό για αυστηρή ρύθµιση των χρονικών ορίων ισχύος των φορολογικών νόµων δικαιολογείται από το γεγονός ότι η φορολογική επιβολή αποτελεί δραστική επέµβαση στη σφαίρα των οικονοµικών δικαιωµάτων του πολίτη. Εποµένως, είναι εύλογη η απαίτηση των πολιτών να γνωρίζουν το φορολογικό καθεστώς που διέπει την οικονοµική τους συµπεριφορά, καθώς έτσι µπορούν να κανονίζουν τις διάφορς οικονοµικές τους δραστηριότητες µε επίγνωση των συνεπειών που αυτές γεννούν. Έτσι, οι νέες φορολογικές ρυθµίσεις ισχύουν µόνο για το µέλλον. Η αναδροµικότητα των φορολογικών διατάξεων µπορεί να λάβει δύο µορφές: α)αναδροµική τροποποίηση του ισχύοντος φορολογικού καθεστώτος, µε µεταβολή - επί το δυσµενέστερο- ισχυουσών διατάξεων («γνήσια αναδροµικότητα») και 16

17 β)άµεση εφαρµογή νέων διατάξεων στις υποθέσεις που εκκρεµούν ενώπιον των φορολογικών Αρχών ή των δικαστηρίων («µη γνήσια αναδροµικότητα»). Ωστόσο, έχει κριθεί¹ ότι δεν αποτελεί απαγορευµένη αναδροµική φορολογία η νοµοθετική αναπροσαρµογή της αξίας των ακινήτων που βρίσκονται στην κυριότητα επιχειρήσεων και η επιβολή φόρου στην υπεραξία που προκύπτει από αυτή την αναπροσαρµογή, επειδή η υπεραξία αυτή αποτελεί φορολογητέα ύλη που προκύπτει ειδικά από το νόµο που καθιέρωσε την αυτόµατη υπερτίµηση και δεν έχει επέλθει πραγµατικά σε παρελθόν χρονικό σηµείο. Βεβαίως, ως αναδροµικότητα που αποδοκιµάζεται θεωρείται καταρχήν η δυσµενέστερη και όχι η ευµενέστερη φορολογική ρύθµιση. Όµως, και για την εφαρµογή του ηπιότερου καθεστώτος θα πρέπει να υπάρχει ρητή νοµοθετική µνεία. 2. Η καθιέρωση της περιορισµένης αναδροµής των φορολογικών νόµων στο ισχύον Σύνταγµα Α. Το άρ.78 παρ.2 του Συντάγµατος Το άρ.78 παρ.2, Σ. ορίζει: «Φόρος ή οποιοδήποτε άλλο οικονοµικό βάρος δεν µπορεί να επιβληθεί µε νόµο αναδροµικής ισχύος, που εκτείνεται πέρα από το οικονοµιικό έτος του προηγούµενου εκείνου κατά το οποίο επιβλήθηκε». Με τη διάταξη αυτή επιτρέπεται η επιβολή φόρου µε αναδροµική ισχύ, που µπορεί να εκτείνεται σχεδόν περίπου µέχρι δύο έτη. Ο συνταγµατικός αυτός περιορισµός της αναδροµικότητας της φορολογικής επιβολής αναφέρεται σε φόρους και άλλα οικονοµικά βάρη, περιλαµβάνει, δηλαδή, εκτός από τους κάθε είδους και µορφής φόρους, και τα ανταποδοτικά τέλη. Εκτείνεται σε όλα τα αντικειµενικώς ουσιώδη στοιχεία του φόρου, και συγκεκριµένα αφορά τον καθορισµό του υποκειµένου, του αντικειµένου του φόρου, του φορολογικού συντελεστή και των φορολογικών απαλλαγών και εξαιρέσεων. Εξάλλου, ως επιβολή φόρου νοείται και ο περιορισµός ή η κατάργηση υφιστάµενης απαλλαγής, αφού κάτι τέτοιο συνεπάγεται την αναδροµική επιβολή φορολογίας. Ως «προηγούµενο οικονοµικό έτος» νοείται είτε το προηγούµενο ηµερολογιακό έτος είτε η προηγούµενη διαχειριστική περίοδος. Εποµένως, δεν επιτρέπεται να ρυθµιστούν αναδροµικά οι φορολογικές υποχρεώσεις προηγούµενου οικονοµικού έτους ή διαχειριστικής περιόδου που είχε εκπνεύσει κατά την έναρξη του προηγούµενου έτος από αυτό κατά το οποίο επιβλήθηκαν. Όσον αφορά την αναδροµική νοµοθετική κύρωση φορολογικών κανονιστικών πράξεων (πχ υπουργικών αποφάσεων) που εκδόθηκαν κατά παράβαση του Συντάγµατος (πχ ρύθµιση αντικειµενικώς ουσιωδών στοιχείων του φόρου), είναι ανίσχυρη. Ωστόσο, γίνεται δεκτό ότι στην έννοια της επιτρεπόµενης αναδροµής περιλαµβάνεται η εξουσία του νοµοθέτη να κυρώσει ατοµικές διοικητικές πράξεις βεβαίωσης δασµών και φόρων που έχουν εκδοθεί βάσει νοµοσχεδίου που δεν ψηφίστηκε τελικά µέσα στις προβλεπόµενες από το άρ.78 παρ.3 του Συντάγµατος ΣτΕ 176/

18 Β. Σχέση του άρ.78 παρ.2, Σ. µε το Ευρωπαϊκό δίκαιο Μία φορολογική διάταξη, η οποία εκτείνεται και πέραν του προηγύµενου έτους επιβολής της, αποκτά αναδροµική ισχύ, όταν εκδίδεται για τη συµµόρφωση της χώρας µας σε κανόνες της ευρωπαϊκής έννοµης τάξης. Προϋπόθεση γι αυτό είναι, µε τη διάταξη αυτή να αναζητείται η επιστροφή ποσών που µπορεί να χορηγήθηκαν µε τη µορφή απαλλαγών ή εκπτώσεων από το φόρο κατά παράβαση κοινοτικών διατάξεων¹. Έτσι, εν προκειµένω δεν εφαρµόζεται η απαγόρευση του άρ.78 παρ.2 του Συντάγµατος. ΙV. ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1. Η ατοµική ιδιοκτησία Α. Η ουσία της ιδιοκτησίας Ζήτηµα δηµιουργείται κατά πόσο η προστασία των συνταγµατικά κατοχυρωµένων δικαιωµάτων της ιδιοκτησίας και της οικονοµικής ελευθερίας οριοθετούν την άσκηση της φορολογικής εξουσίας του κράτους. Η φορολογική νοµοθεσία δεν µπορεί να προχωρίσει σε σηµείο που να αναιρεί την ουσία της ιδιοκτησίας, η οποία συνίσταται στη δυνατότητα του κυρίου να απολαµβάνει, να χρησιµοποιεί και να διαθέτει τους καρπούς της ιδιοκτησίας του. Το ΣτΕ επανειληµµένα έχει αποφανθεί ότι η επιβολή των φόρων δεν πρέπει να οδηγεί ούτε σε δήµευση της περιουσίας του φορολογούµενου (δηλαδή σε ουσιώδη περιορισµό του δικαιώµατος της ιδιοκτησίας) ούτε σε κατάλυση της οικονοµικής ελευθερίας και της ελευθερίας της εργασίας. Κάτι τέτοιο συντελείται όταν αφαιρείται,ως φόρος, ουσιώδες τµήµα της προσόδου του πολίτη, ώστε να αναιρείται η ελευθερία του να απολαµβάνει το προϊόν της εργασίας του. Οµοίως, ο φόρος κληρονοµίας δεν πρέπει να αναιρεί την κατοχύρωση του κληρονοµικού δικαιώµατος. Β. Η αναγκαστική απαλλοτρίωση Σύµφωνα µε το άρ.17 του Συνράγµατος, η αναγκαστική απαλλοτρίωση ιδιοκτησίας συνδέεται υποχρεωτικά µε την άννοια της αποζηµίωσης, διαφορετικά η στέρηση της ιδιοκτησίας είναι αντισυνταγµατική. Κάτι τέτοιο δε συµπίπτει µε τη φορολογική επέµβαση, αφού ο φόρος είναι οικονοµική θυσία των πολιτών χωρίς ειδική αντιπαροχή. 2. Η οικονοµική ελευθερία Α. Φορολογική υποχρέωση και οικονοµική ελευθερία (άρ.5 παρ,1, Σ.) Η φορολογική νοµοθεσία µπορεί να συνεπάγεται περιορισµούς της οικονοµικής ελευθερίας του πολίτη. 18

19 ΣτΕ 1957/1999, ΝοΒ2001, σελ.115 Το άρ.5 παρ.1 του Συντάγµατος αφορά στην προστασία της οικονοµικής δραστηριότητας, η οποία, όµως, σε συνδυασµό µε την κοινωνική λειτουργία του ατοµικού δικαιώµατος οδηγεί στο συµπέρασµα ότι δεν αποκλείεται η θέσπιση περιορισµών της οικονοµικής ελευθερίας για λόγους δηµοσίου συµφέροντος. Απαραίτητη προϋπόθεση γι αυτό είναι να µην υπερβαίνονται τα όρια προστασίας του πυρήνα του δικαιώµατος της οικονοµιιής ελευθερίας. Έτσι, η αρχή της επιχειρηµατικής ελευθερίας δηµιουργεί στο νοµοθέτη την υποχρέωση να διαµορφώσει τη φορολογία µε τέτοιο τρόπο, ώστε να µην περιορίζεται υπέρµετρα η άσκηση του επαγγέλµατος, ιδίως µε την απαγορευτικής φύσης φορολόγηση των κερδών. Επιπλέον, η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, την οποία εγγυάται το άρ.5 παρ.1 του Συντάγµατος στο πεδίο της οικονοµικής και επαγγελµατικής δραστηριότητας, µπορεί να παρεµποδιστεί από τη νόθευση του ανταγωνισµού, ιδίως µε την επιβολή έµµεσων φόρων. Επίσης, η ελευθερία των συµβάσεων παρεµποδίζεται, όταν σε δύο όµοιες επιχειρήσεις επιβάλλονται φόροι αναλόγως της µορφής ή του τύπου άσκησής τους, δηλαδή αν είναι ατοµικές ή εταιρικές διαφόρων τύπων. ιότι η µορφή ή ο τύπος που ασκείται η επιχείρηση δεν αποτελεί επαρκή διακαιολογητικό λόγο για τη µεγαλύτερη ή µικρότερη φορολογική επιβάρυνση. Σε αυτες τις περιπτώσεις, εκτός απο τη παράβαση της αρχής της φοροδοτικής ικανότητας, υπάρχει και παράβαση του αιτήµατος της φορολογικής ουδετερότητας, που αποτελεί µια µορφή ισότητας στη φορολογική περιοχή. Ακόµη, η σχέση της φορολογικής επιβάρυνσης των εφηµερίδων (ποσοστό 5% επί της τιµής των πωλουµένων εφηµερίδων) προς το συνταγµατικά κατοχυρωµένο δικαίωµα της ελεύθερης έκδοσης και κυκλοφορίας των εφηµερίδων (άρ.14, Σ.) αποτέλεσε αντικείµενο απόφασης του ΣτΕ¹. Συγκεκριµένα, το δικαστήριο έκρινε ότι η επιβάρυνση αυτή επιφέρει σοβαρή αύξηση των γενικών εξόδων των εφηµερίδων και, ως εκ τούτου, θίγει ουσιωδώς την ελευθερία που προστατεύει αυτό το άρθρο. Όσον αφορά την καθιέρωση γενικών και απρόσωπων µαχητών τεκµηρίων που ανταποκρίνονται στα δεδοµένα της κοινής πείρας, όπως π.χ το τεκµήριο της επαγγελµατικής βιωσιµότητας, δεν εµποδίζει υπέρµετρα την οικονοµική ελευθερία και την ελευθερία επιλογής επαγγέλµατος. Γενικά, εφόσον δε θίγεται ο πυρήνας των ατοµικών δικαιωµάτων καθώς και τα άρ.4 παρ.5 και 78 του Συντάγµατος, ο κοινός νοµοθέτης έχει την ευχέρεια να διαµορφώνει ελεύθετα το φορολογικό σύστηµα, κατά τις κρατούσες κοινωνικές και οικονοµικές συνθήκες. Β. Επιβολή περιορισµών στην άσκηση της επαγγελµατικής ελευθερίας ως µέτρου καταπολέµησης της φοροδιαφυγής Η φοροδιαφυγή παραβιάζει την αρχή της φορολογικής δικαιοσύνης καθώς και την αρχή της καθολικότητας του φόρου. Η φοροδιαφυγή θα µπορούσε να οριστεί ως το σύνολο των παράνοµων ενεργειών των φορολογουµένων, που αποβλέπουν στη µείωση ή την πλήρη αποφυγή υης φορολογικής τους υποχρέωσης. Με αυτή πραβιάζεται η αρχή της φορολογικής ισότητας, αφού οδηγεί στην άνιση µεταχείριση ατόµων που έχουν την ίδια φοροδοτική ικανότητα και στην ίση µεταχείριση αρόµων που έχουν διαφορετική φοροδοτική ικανότητα. 19

20 ΣτΕ (Ολοµ.) 210 Με τη ρύθµιση του Ν.2523/1997 θεσπίζονται µέτρα προς εξυπηρέτηση του σκοπού δηµοσίου συµφέροντος της καταπολέµησης της φοροδιαφυγής. Συγκεκριµένα, θεσπίζεται η αναστολή της λειτουργίας καταστήµατος, σε περιπτώσεις φορολογικών παραβάσεων, ως διοικητικό µέτρο Κατά µία άποψη¹, η από το ηµόσιο ταυτόχρονη κοινοποίηση της υπουργικής απόφασης περί αναστολής της λειτουργίας καταστήµατος και της απόφασης της.ο.υ., µε την οποία προσδιορίζεται συγκεκριµένα το χρονικό διάστηµα κλεισίµατος του καταστήµατος, χωρίς να µεσολαβήσει ο χρόνος άσκησης ή η άσκηση προσφυγής του επιτηδευµατία, παραβιάζει κάποια συνταγµατικά προστατευόµενα δικαιώµατα. Και τούτο διότι η αρµόδια.ο.υ. προβαίνει σε άµεσο κλείσιµο του καταστήµατος του επιτηδευµατία, δεδοµένου ότι, κατά την άποψη του ηµοσίου, η προθεσµία άσκησης της προσφυγής, καθώς και η άσκησή της, δεν αναστέλλει την εκτέλεση της υπουργικής απόφασης (άρ.13, Ν.2523/1997). Ως εκ τούτου, η υπουργική απόφαση ολοκληρώνει την ενέργειά της προτού κριθεί η νοµιµότητά της και χωρίς ο καθού να δικαιούται να ασκήσει προηγουµένως το δικαίωµά του για παροχή έννοµης προστασίας (άρ.20 παρ.1, Σύνταγµα). Σε κάθε περίπτωση, πάντως, το άρ.25 παρ.1 εδ.γ του Συντάγµατος επιτάσσει ότι οι διοικητικές και ποινικές κυρώσεις πρέπει να επιβάλλονται στα πλαίσια της αρχής της αναλογικότητας. Αυτό σηµαίνει ότι ο δικαστής οφείλει να ελέγχει την αναγκαιότητα και την προσφορότητα των µέτρων αυτών, σε σχέση µε άλλα µέτρα, λιγότερο επαχθή, αλλά και την αναλογία τους σε σχέση µε την παράβαση για την οποία επιβάλλονται². 3. Η προσωπικη ελευθερία Τα άρ ΚΕ Ε προέβλεψαν το θεσµό της προσωπικής κράτησης ως µέσο αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη των δηµοσίων εσόδων. Η ρύθµιση αυτή δηµιούργησε πολλούς προβληµατισµούς όσον αφορά τη συνταγµατικότητά της. Η διαδικασία επιβολής του µέτρου ρυθµίζεται πλέον από τα άρ Κ. Η διάρκεια της προσωπικής κράτησης δεν µπορεί να υπερβεί το ένα έτος, το µέτρο αυτό δε διατάζεται κατά αρκετών κατηγοριών ανθρώπων (πχ πολύτεκνων, βουλευτών, κατά τη διάρκεια της βουλευτικής περιόδου, όσων έχουν την επιµέλεια τέκνων κτλ), και, επιπλέον, παρέχεται η δυνατότητα στον καθού να προβάλλει αντιρρήσεις κατά τη σύλληψή του, µε συνέπεια την άµεση παροχή δικαστικής προστασίας που µπορεί να οδηγήσει στην άφεσή του ελεύθερου. Η εξακολούθηση του µέτρου της επιβολής προσωπικής κράτησης, όµως, καθίσταται αµφίβολη, καθώς, όπως προαναφέρθηκε, έχουν διατυπωθεί πολλές αντιρρήσεις όσον αφορά τη συνταγµατικότητά του. Συγκεκριµένα, οι διατάξεις του Κώδικα ιοικητικής ικονοµίας που διέπουν το καθεστώς της προσωπικής κράτησης για χρέη προς το δηµόσιο αντίκεινται σε µια σειρά από συνταγµατικές διατάξεις: -στο άρ.2 παρ.1: πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας είναι ο σεβασµός και η προστασία της «αξίας του ανθρώπου». Με αυτή τη διάταξη δεν ιδρύεται νέο, αυτοτελές δικαίωµα, αλλά παρέχεται εντολή προς το συνταγµατικό νοµοθέτη, τη διοίκηση και τους δικαστές. Η µετατροπή του ανθρώπου από υπέρτατη αξία της 20

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ

ΔΗΛΩΣΗ ΡΗΤΗΣ ΕΠΙΦΥΛΑΞΗΣ Συνταγματικά προβλήματα έχουν εντοπίσει νομικοί στην καταβολή της έκτακτης εισφοράς για το έτος 2011. Ως πρώτο βήμα για την προστασία των φορολουμένων νομικοί έχουν συντάξει ένα κείμενο, το οποίο τιτλοφορείται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ Η ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΠΑΙ ΟΝΟΜΟΥ Α.Μ. 1340199900656 ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ :ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ :Κος ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ Η ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΠΑΙ ΟΝΟΜΟΥ Α.Μ. 1340199900656 ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ :ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ :Κος ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ Η ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΠΑΙ ΟΝΟΜΟΥ Α.Μ. 1340199900656 ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ :ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ :Κος ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑ, άρθρα 4 παρ. 5 και 78 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 Σελ. ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το συνταγματικό πλαίσιο της φορολογίας - Αρχή της περιορισμένης αναδρομικότητας - Ατομικά δικαιώματα

Το συνταγματικό πλαίσιο της φορολογίας - Αρχή της περιορισμένης αναδρομικότητας - Ατομικά δικαιώματα Φορολογικό Δίκαιο Το συνταγματικό πλαίσιο της φορολογίας - Αρχή της περιορισμένης αναδρομικότητας - Ατομικά δικαιώματα Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου 26/11/2014

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ:

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ: ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ- ΠΟΛΙΤΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το ακίνητο ως αντικείμενο του φόρου. Γεώργιου Β. Φουφόπουλου

Το ακίνητο ως αντικείμενο του φόρου. Γεώργιου Β. Φουφόπουλου Το ακίνητο ως αντικείμενο του φόρου Γεώργιου Β. Φουφόπουλου Ι. Τα νομικά όρια φορολόγησης του ακινήτου 1. Εισαγωγή Ανάγκη είσπραξης φόρων 2. Το ακίνητο ως ένδειξη φοροδοτικής ικανότητος Συνταγματικοί όροι

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές

Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9 η : Αρχή της ισότητας: ειδικές μορφές Λίνα Παπαδοπούλου Aν. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΧΑΠΙ ΗΣ

ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΧΑΠΙ ΗΣ ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 1 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: ΦΟΡΟΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΔΟΜΗ ΝΕΟΥ Κ.Φ.Ε ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Oι Σημαντικότερες Αλλαγές κατά Άρθρο του Νέου Ν.4172/2013

Oι Σημαντικότερες Αλλαγές κατά Άρθρο του Νέου Ν.4172/2013 2013 ΣΑΡΔΕΛΗΣ ΦΟΡΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Ι.Κ.Ε. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Θ. ΣΑΡΔΕΛΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Oι Σημαντικότερες Αλλαγές κατά Άρθρο του Νέου Ν.4172/2013 Περιεχόμενα Α. Οι σημαντικότερες αλλαγές με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Eφαρμογή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)

Eφαρμογή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 3 5) Eφαρμογή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο της φορολογίας εισοδήματος για τους φορολογικούς κατοίκους της Ελλάδας είναι το παγκόσμιο εισόδημα τους.

Αντικείμενο της φορολογίας εισοδήματος για τους φορολογικούς κατοίκους της Ελλάδας είναι το παγκόσμιο εισόδημα τους. Η εργασία στο εξωτερικό αποτελεί μία επιλογή συχνά συναντώμενη στην ελληνική πραγματικότητα και στη δύσκολη περίοδο που διανύει η χώρα. Το ζήτημα της φορολόγησης των κατοίκων του εξωτερικού, εκ των πραγμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογικό Δίκαιο. Φόρος εισοδήματος. Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος. ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου

Φορολογικό Δίκαιο. Φόρος εισοδήματος. Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος. ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου Φορολογικό Δίκαιο Φόρος εισοδήματος Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου 3/12/2014 Φόρος εισοδήματος Φόρος εισοδήματος Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων Φόρος εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης Άρθρο 23 του 94/14.04.2014) ν. 4258/2014 Ακίνητα του Δημοσίου Περιφερειακών Πάρκων προστασίας και αξιοποίησης (ΦΕΚ Α Δημιουργία περιβαλλοντικής 1. Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ «Πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΚΩ ΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΚΩ ΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ, ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΚΩ ΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ Κολλήγα Μαρία Επιβλέπων Καθηγητής: Γκίνογλου ηµήτριος Σάββατο 21 Νοεµβρίου 2015 Εισαγωγή Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΦορολόγησηΜερισµάτων & Υπεραξίας Οµιλήτρια: Μαίρη Καραγιάννη Μιχαλοπούλου Tax Partner 15 Σεπτεµβρίου 2008 Φορολόγηση µερισµάτων Σχέδιο νόµου Page 1 Μερίσµατα ηµεδαπής Α.Ε. σε ηµεδαπά φυσικά πρόσωπα Παρακράτηση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ - ΔΗΛΩΣΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ - ΔΗΛΩΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΠΑΝΤΟΣ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΡΧΗΣ ΕΞΩΔΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ - ΔΗΛΩΣΗ Του Ο.Τ.Α. με την επωνυμία «ΔΗΜΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ», που εδρεύει στην Πετρούπολη Αττικής, οδός Κ. Βάρναλη, αριθμ.

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του φορολογικού δικαίου Η έννοια του φόρου Οι διακρίσεις των φόρων

Εισαγωγή στην έννοια του φορολογικού δικαίου Η έννοια του φόρου Οι διακρίσεις των φόρων Φορολογικό Δίκαιο Εισαγωγή στην έννοια του φορολογικού δικαίου Η έννοια του φόρου Οι διακρίσεις των φόρων Θ. Φορτσάκης Α. Τσουρουφλής Κ. Πέρρου Π. Πανταζόπουλος ΠΜΣ Δημοσίου Δικαίου 12/11/2014 Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Παπαδημητρίου Δημήτριος Msc in Health Management Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική

Διαβάστε περισσότερα

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

1843 Ν. 187/91. Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ E.E., Παρ. I, Αρ. 2643, 1.11.91 1843 Ν. 187/91 Ο ΠΕΡΙ ΤΕΚΝΩΝ (ΣΥΓΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΟΣΤΑΣΗ) ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1991 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ. ΘΕΜΑ: Έκδοση στοιχείων κατά την καταβολή δικαστικής δαπάνης και τόκων υπερηµερίας.

ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ. ΘΕΜΑ: Έκδοση στοιχείων κατά την καταβολή δικαστικής δαπάνης και τόκων υπερηµερίας. Αθήνα 13/7/2013 ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΘΕΜΑ: Έκδοση στοιχείων κατά την καταβολή δικαστικής δαπάνης και τόκων υπερηµερίας. Εταιρεία Α.Ε µέλος του ΣΑΤΕ, έθεσε τα εξής ερωτήµατα: Εις βάρος της εταιρείας και υπέρ προµηθευτή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν Παράδοση 3η : Παραγωγή (έκδοση) της Διοικητικής πράξης και η Διοικητική Διαδικασία. Ανάκληση των Διοικητικών πράξεων.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι. Άρθρο 1. Άρθρο 2. Άρθρο 3. Άρθρο 4 16.12.2004 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 310/261 7. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΣΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, σύμφωνα με το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***)

11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 11 Νοεµβρίου 2010 Αριθµ. Πρωτ.: 132327/48504/2010 Πληροφορίες: **************** (τηλ.:2107289***) 1. Περιφέρεια Αττικής Γενική ιεύθυνση Περιφέρειας ιεύθυνση Αλλοδαπών & Μετανάστευσης υτ. Αττικής & Πειραιά

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι φόροι για τα ακίνητα. Ζητήματα από την εφαρμογή του φόρου αυτόματου υπερτιμήματος

Νέοι φόροι για τα ακίνητα. Ζητήματα από την εφαρμογή του φόρου αυτόματου υπερτιμήματος Νέοι φόροι για τα ακίνητα. Ζητήματα από την εφαρμογή του φόρου αυτόματου υπερτιμήματος Του Αργύρη Αργυριάδη Δικηγόρου Δ.Σ.Θ. Φορολογικού Συμβούλου Solicitor (England and Wales) ΜΔΕ (ΑΠΘ), LL.M (Univ. of

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση Περιεχόμενο: H έννομη προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ & ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. Η ΕΝΝΟΜΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Η έννομη προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605

Αθήνα 3 Ιανουαρίου 2007 Α.Π. : 605 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΟΤΑ ΤΜΗΜΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ Πληροφορίες: Α. Κωστοπούλου Ταχ. /νση: Σταδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ Έχοντας υπόψη: 1).. 2).. 3).. ΑΠΟΦΑΣΙΖΟΥΜΕ Άρθρο 1 Διαδικασία Προέγκρισης των συναλλαγών που υπάγονται στο άρθρο 21 του ν.4321/2015 H συναλλαγή που εμπίπτει στο άρθρο 21 του

Διαβάστε περισσότερα

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65 Προστιθέμενης Αξίας. Πάγια αντιμισθία. Κανονιστική απόφαση διοίκησης. Aριθ. Aπόφ. 909/2011 (Β τμ. Σ.τ.Ε.) Πρόεδρος: Φ. Αρναούτογλου, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Ε. Νίκα, Σύμβουλος. Δικηγόροι: Π. Γιαννόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Του Ν. 4257/14-4-2014. Άρθρο 50

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Του Ν. 4257/14-4-2014. Άρθρο 50 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Του Ν. 4257/14-4-2014 Άρθρο 50 1.Στο τέλος της περίπτωσης γ' της παρ. 3 του άρθρου 13 του από 20.10.1958 βασιλικού διατάγµατος, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε µε το άρθρο 3 του ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ 15 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 105 51 ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ: 210 3349999 FAX: 210 3212944, 3215988 Web site: www.syete.gr Email: syete@otenet.gr ΛΕΣΧΗ: ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 60 ΤΗΛ. 210 3640420 ΑΡ.ΠΡΩΤ. 140135 Αθήνα, 24.6.2014 Συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Ν. 3427/2005 (ΦΕΚ 312 Α ) ΦΟΡΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΥΠΕΡΤΙΜΗΜΑΤΟΣ (Άρθρο 2) Αντικείµενο του φόρου 1. Επί ακινήτου ή ιδανικού µεριδίου αυτού ή εµπράγµατου δικαιώµατος επί ακινήτου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου

Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών Ημερίδα της 30.3.2015 Ζητήματα Φορολογικού Δικαίου Η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής του ηπιότερου νόμου περί φορολογικών κυρώσεων Ι. Δημητρακόπουλος Πάρεδρος Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Συντοµογραφίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1. Εννοιολογικός προσδιορισµός 1. Σύνολο ειδικών διατάξεων 2. Η εξυγίανση ως µορφή συλλογικής εκτέλεσης 3. Ανάγκη συνύπαρξης εξυγιαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων Άδεια παράστασης» Ι. Εισαγωγικές Παρατηρήσεις

ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ. «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων Άδεια παράστασης» Ι. Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Β ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΕΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΝΟΜΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας χώρου παραστάσεων Άδεια παράστασης» Ι. Εισαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ:Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΛΙΤΗΣ ΣΠΥΡΟΣ Ι ΑΣΚΩΝ: ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝ ΡΕΑΣ ΕΜΑΙL:s_polites@hotmail.com ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1) Έννοια της αρχής της νοµιµότητας 2) Καθιέρωση της αρχής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝ.Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑ Α ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΛΑΘΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173)

Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ενημερωτικό σημείωμα για το νέο νόμο 3886/2010 για τη δικαστική προστασία κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. (ΦΕΚ Α 173) Ψηφίστηκε προ ολίγων ημερών από τη Βουλή ο νέος νόμος 3886/2010 σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ

της επαγγελματικής ελευθερίας και της προστασίας του ανταγωνισμού. Διατάξεις πο υ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Θέμα : Η απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος. Έγκριση των καταστατικών ιατρικών εταψειών από το ΔΙ του ΙΣΑ. Η νέα εγκύκλιος και οι περαιτέρω δυνατότητες. (α)

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΜΟ Για σκοπούς ολοκλήρωσης της εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3 ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων

Προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων Τελευταία ενημέρωση : 6 Απριλίου 2013 Λογ. 44.11 Παραθέτουμε το τμήμα της απαιτήσεων : Προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων ΠΟΛ.1016/7.2.2005 που αφορά τις προβλέψεις επισφαλών ΠΟΛ.1016/7.2.2005... Άρθρο 9

Διαβάστε περισσότερα

Τεκμήρια - φωτιά από την 1 Ιανουαρίου 2014

Τεκμήρια - φωτιά από την 1 Ιανουαρίου 2014 Τεκμήρια - φωτιά από την 1 Ιανουαρίου 2014 "Τροχοπέδη" στις επενδύσεις κεφαλαίων για αγορά ακίνητων, ανέγερση οικοδομών, αγορά επιχειρήσεων, μετοχών, μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων, για σύσταση επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε.

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. ΕΝ.Φ.Ι.Α. ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. Τι είναι ο ΕΝ.Φ.Ι.Α.; Ν.4223/13 Άρθρο 1:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΘΕΜΑ: Νομική αξιολόγηση των διατάξεων του σχεδίου νόμου για τις προτεινόμενες «Ρυθμίσεις για την εξυγίανση του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 40 ν. 2773/1999 και λοιπές διατάξεις»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚΕΜ ΗΜΕΡΙΔΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΙΕΚΕΜ ΗΜΕΡΙΔΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ 4&7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2011 ΙΕΚΕΜ ΗΜΕΡΙΔΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Κατερίνα Πέρρου Δικηγόρος - Φορολογικός Σύµβουλος ΘΕΜΑΤΑ 1. Φορολογία Εισοδήµατος 2. Υποχρεώσεις από τον Κώδικα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ «Πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Στα πλαίσια των συναντήσεων της ομάδας που συνιστά αυτή την βάση δεδομένων πραγματοποιήθηκε μια συζήτηση για τα κωλύματα εγγραφής ως μέλος στα αθλητικά σωματεία,όπως αυτά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ LEGAL INSIGHT ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Βασιλική Ζαροκανέλλου Στις φορολογικές διαφορές σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Είσπραξη απαιτήσεων με τις διατάξεις του ν.4174/2013, όπως ισχύει. Δ/νση Πολιτικής Εισπράξεων Εύη Χατζηπαναγιώτου Διευθύντρια

Είσπραξη απαιτήσεων με τις διατάξεις του ν.4174/2013, όπως ισχύει. Δ/νση Πολιτικής Εισπράξεων Εύη Χατζηπαναγιώτου Διευθύντρια Είσπραξη απαιτήσεων με τις διατάξεις του ν.4174/2013, όπως ισχύει. Δ/νση Πολιτικής Εισπράξεων Εύη Χατζηπαναγιώτου Διευθύντρια 1 Νέο Θεσμικό πλαίσιο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013, Α 170,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014. Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών Ν.4174/2013 Ισχύει από 1/1/2014

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014. Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών Ν.4174/2013 Ισχύει από 1/1/2014 ΠΑΝΟΖΑΧΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Επιστημονικός Υπεύθυνος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΕ Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014 Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

3. Ημερομηνία ένταξης στο ειδικό καθεστώς:

3. Ημερομηνία ένταξης στο ειδικό καθεστώς: ΗΛΩΣΗ ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΟ ΕΙ ΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 39.β του Κώδικα ΦΠΑ Με την παρούσα δηλώνω υπεύθυνα ότι πληρώ τις προϋποθέσεις και επιθυμώ την ένταξή μου στο ειδικό καθεστώς καταβολής του φόρου κατά την είσπραξη,

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν.3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, αρ. 4 παρ.6] Βραβεία και υποτροφίες Ι.Κ.Υ. σε αλλοδαπούς φοιτητές Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000)

ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) ΝΟΜΟΣ 2819/2000(ΦΕΚ 84 Α /15 Mαρτίου 2000) Άρθρο 7 Εναρμόνιση με την Οδηγία 96/9/ΕΟΚτου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Κ..Π. 564 /2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Κ..Π. 564 /2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ..Π. 564 /2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά το Διοικητικό Δίκαιο εξετάζει αν η πράξη ή η ενέργεια ή η παράλειψη πράξης ή ενέργειας, του διοικητικού οργάνου, είναι σύμφωνη με τον νόμο.

Γενικά το Διοικητικό Δίκαιο εξετάζει αν η πράξη ή η ενέργεια ή η παράλειψη πράξης ή ενέργειας, του διοικητικού οργάνου, είναι σύμφωνη με τον νόμο. Αντικείμενο του Διοικητικού Δικαίου είναι η ρύθμιση των σχέσεων μεταξύ Δημόσιας Διοίκησης (ΔΔ) και διοικούμενου. Η σχέση αυτή χαρακτηρίζεται άνιση, κυρίως γιατί η ΔΔ εκδίδει πράξεις αφ εαυτού εκτελεστές

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Απώλεια συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω πενταετούς παραγραφής

Θέμα: Απώλεια συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω πενταετούς παραγραφής Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χρήστος Α. Ιωάννου Ειδικός Επιστήμονας: Γιάννης Τσελεκίδης 23 Ιουνίου 2015 Αριθμ. Πρωτ.: 202035/24754/2015 Προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών Κύριο Δημήτρη Μάρδα ΠΟΡΙΣΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ. ΧΩ.. Ε. ΑΘΗΝΑ 05.03.2004. Αριθ.Πρωτ.: ΤΕ/β/οικ. 10888/405 ΠΡΟΣ: ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΦΟΡΑ ΣΕ ΧΡΗΜΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ. ΧΩ.. Ε. ΑΘΗΝΑ 05.03.2004. Αριθ.Πρωτ.: ΤΕ/β/οικ. 10888/405 ΠΡΟΣ: ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΦΟΡΑ ΣΕ ΧΡΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ. ΧΩ.. Ε. ΑΘΗΝΑ 05.03.2004 ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ /ΝΣΗ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Τµήµα Β ΠΡΑΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ & ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΩΝ Ταχ. /νση: Αµαλιάδος 17 Ταχ. Κώδικας: 115 23 ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... VII ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... IX ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... XIX Ι. ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. To δικαστήριο των ευθύνων στους «νόμους» του

Διαβάστε περισσότερα

Περαιτέρω Χρήση των πληροφοριών του δηµόσιου

Περαιτέρω Χρήση των πληροφοριών του δηµόσιου Περαιτέρω Χρήση των πληροφοριών του δηµόσιου τοµέα «Νοµοθέτηση και Εφαρµογή» Καλλιόπη Αγγελετοπούλου PSI group Γενική Γραµµατεία Δηµόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης 1 Α. Σύνταγµα 1975/1986/2001

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Ολη η ρύθµιση για φόρους και εισφορές

Ολη η ρύθµιση για φόρους και εισφορές Ολη η ρύθµιση για φόρους και εισφορές Τι προβλέπει το νοµοσχέδιο των υπουργείων Οικονοµικών και Εργασίας Ρύθµιση νέας αρχής ικαίωµα υπαγωγής 1. Τα χρέη που µπορούν να υπαχθούν είναι αυτά που είχαν δηµιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ. www.geotrian.gr

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ. www.geotrian.gr ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ Η προθεσμία υποβολής όλων των φορολογικών δηλώσεων είναι η 30 η Ιουνίου 2015 Στις περιπτώσεις θανάτου του φορολογούμενου ή μεταφοράς της κατοικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011.

Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Άποψη περί εφαρμογής ν 4030/2011. Α. Την 25/10/2012 περιήλθε στην Περιφερειακή Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης της Περιφέρειας Αττικής και έλαβε αριθμ. πρωτ. 157658/387 το ανωτέρω σχετικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα