Κακουδάκη Τζωρτζίνα, Πατρίτσια Απέργη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κακουδάκη Τζωρτζίνα, Πατρίτσια Απέργη"

Transcript

1

2 Επιστημονική Ευθύνη Άσπα Τσαούση, Δρ. Κοινωνιολογίας, Επίκ. Καθηγήτρια ALBA Συγγραφή Κακουδάκη Τζωρτζίνα, Πατρίτσια Απέργη Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό παράχθηκε στο πλαίσιο του Έργου «Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων ΙΙ», το οποίο εντάσσεται στο Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ του ΥΠ.Ε.Π.Θ,, Μέτρο 1.1. Ενέργεια Β. και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Κ.Τ.).

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΘΕΑΤΡΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Το θεατρικό έργο Ο ηθοποιός Ο χώρος Ο σκηνοθέτης ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Η σκηνογραφία Η ενδυµατολογία Η χορογραφία κινησιολογία Η σκηνική µουσική Ο φωτισµός Οι νέες τεχνολογίες...12 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΘΕΑΤΡΩΝ ΕΙ Η ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΚΤΙΣΜΑΤΩΝ Αρχαία Ελλάδα Αρχαία Ρώµη Βυζάντιο και Μεσαιωνική Ευρώπη Αναγέννηση ος και 18ος αιώνας ος αιώνας ός αιώνας Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΚΗΝΙΚΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ...26 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΕΙ Η ΤΡΑΓΩ ΙΑ ΚΩΜΩ ΙΑ Είδη της κωµωδίας ΡΑΜΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΙΚΤΑ ΕΙ Η ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΩΝ ΙΣΜΩΝ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ AΛΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ...40 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ i

4 4. ΚΛΑΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ Α Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΤΡΑΓΩ ΙΑΣ Η ΑΤΤΙΚΗ ΤΡΑΓΩ ΙΑ Από το ναό στα ικρία Το ξύλινο θέατρο του ιονύσου Οι γιορτές του θεάτρου Η χρηµατοδότηση του αρχαίου δράµατος Ο ρόλος του αρχαίου θεάτρου στην κοινωνία της εποχής ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΛΟΙΠΟΝ Η ΑΡΧΑΙΑ ΤΡΑΓΩ ΙΑ: ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ Τα µέρη της τραγωδίας κατά ποιόν Τα µέρη της τραγωδίας κατά ποσόν...50 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΡΑΓΩ ΙΕΣ - ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ ΟΙ ΤΡΑΓΙΚΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ ΠΡΙΝ ΤΟΝ 5ο Π.Χ. ΑΙΩΝΑ ΟΙ ΤΡΑΓΙΚΟΙ ΑΙΣΧΥΛΟΣ ( π.χ.) Η ζωή του Τα δραµατικά έργα του Αισχύλου Το έργο του Αισχύλου ΣΟΦΟΚΛΗΣ Η ζωή του Τα δραµατικά έργα του Το έργο του Σοφοκλή ΕΥΡΙΠΙ ΗΣ ( π.χ.) Τα δραµατικά έργα του Ευριπίδη Το έργο του Ευριπίδη ΟΙ ΑΛΛΟΙ ΤΡΑΓΙΚΟΙ ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΤΗ ΡΩΜΗ...67 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η ΑΤΤΙΚΗ ΚΩΜΩ ΙΑ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΩΜΩ ΙΑΣ Ο ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ Η ζωή του Τα δραµατικά του έργα Το έργο του MΕΝΑΝ ΡΟΣ Η ζωή του Το έργο του Η ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΚΩΜΩ ΙΑ Πλαύτος ( π.χ) Τερέντιος ( π.χ.)...80 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ii

5 7. ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΜΗ ΣΤΟ ΛΟΝ ΙΝΟ. ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ. ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗ ΙΤΑΛΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Η commedia erudita - H λόγια κωµωδία Η commedia dell' arte Τα χαρακτηριστικά του είδους Οι τύποι της commedia dell' arte Παραθεατρικά είδη της Αναγέννησης...90 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η ΟΨΙΜΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟ ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΟ ΘΕΑΤΡΟ Κρίστοφερ Μάρλοου Ουίλλιαµ Σαίξπηρ Η ζωή του Τα έργα του Για το έργο του Οι µετά το Σαίξπηρ Η περίοδος του Ιακώβου Μπεν Τζόνσον Ο ΧΡΥΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΠΑΡΟΚ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΟΠΕΡΑΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Η ΚΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ Το ιστορικό πλαίσιο Τα έργα Οι τραγωδίες Οι κωµωδίες Τα άλλα έργα ΕΠΤΑΝΗΣΑ Το ιστορικό πλαίσιο Τα έργα Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ Το ιστορικό πλαίσιο Τα έργα Θεατρική κίνηση στις παραδουνάβιες ηγεµονίες Οδησσός iii

6 Βουκουρέστι ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ Τα δραµατικά έργα ράµα και Κωµωδία Το Κωµειδύλλιο Τα πρώτα θέατρα της Αθήνας Οι πρώτοι ηθοποιοί ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΠΑΡΟΚ ΣΤΟ ΙΑΦΩΤΙΣΜΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΟ ΜΠΑΡΟΚ Ο ΓΑΛΛΙΚΟΣ ΚΛΑΣΙΚΙΣΜΟΣ Η προϊστορία Η άνθιση του γαλλικού κλασικισµού Οι Γάλλοι συγγραφείς του 17ου αιώνα Μολιέρος Η ζωή και το έργο του Ο 18ος αιώνας στην Ευρώπη. Η ώριµη εποχή του θεάτρου Η αγγλική παλινόρθωση ( ) και η νέα υποκριτική Το ροκοκό στην Ιταλία και την Γαλλία ( ) Ο ιαφωτισµός και το θέατρο ( ) Η τραγωδία Η κωµωδία Το αστικό δράµα Θύελλα και ορµή και ο γερµανικός ροµαντισµός Η προϊστορία Θύελλα και ορµή Τα κλασικά χρόνια ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ Ο ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ ( ) Οι ροµαντικοί συγγραφείς της Ευρώπης ΤΟ ΜΕΛΟ ΡΑΜΑ ΤΟ ΚΑΛΟΦΤΙΑΓΜΕΝΟ ΕΡΓΟ. ΜΙΑ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Ο ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ( ) Οι συγγραφείς του ρεαλισµού Ο ΑΙΩΝΑΣ ΤΗΣ ΟΠΕΡΑΣ Η όπερα: από το ροµαντισµό στον επικό Βάγκνερ ΠΡΟΣ ΤΟΝ 20ό ΑΙΩΝΑ Ερρίκος Ίψεν ( ) Τα δραµατικά του έργα Αύγουστος Στρίντµπεργκ ( ) iv

7 Το δραµατικά του έργα Άντον Πάβλοβιτς Τσέχωφ ( ) Τα δραµατικά του έργα ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Ο 2Οός ΑΙΩΝΑΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΑ ΝΕΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ Ο νατουραλισµός Βασικά χαρακτηριστικά της νατουραλιστικής γραφής Σταθµοί στην επικράτηση του νατουραλισµού Οι συγγραφείς του νατουραλισµού Ο βερισµός στην όπερα Ο συµβολισµός Σταθµοί του συµβολισµού στο θέατρο Οι συγγραφείς του συµβολισµού και του θεατρικού ιµπρεσιονισµού Η αναβίωση της κωµωδίας ηθών και ιδεών. Ουάιλντ και Σω Ο χορός στην αρχή του 20ού αιώνα Εξπρεσιονισµός Η σκηνική πράξη του θεατρικού εξπρεσιονισµού Οι συγγραφείς του εξπρεσιονισµού ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Σουρεαλισµός Υπερρεαλισµός Οι δραµατουργία και η σκηνική πράξη του σουρεαλισµού Το επικό θέατρο και η µπρεχτική αποστασιοποίηση META TO B ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Η δεκαετία του 50. Από το θέατρο του παραλόγου στο σύγχρονο θέατρο Οι δραµατουργοί της δεκαετίας του Η σκηνική πράξη και οι ζυµώσεις για ένα νέο θέατρο Οι θίασοι της δεκαετίας του 70. Η αναζήτηση της συµµετοχικής δράσης ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ - Ο 20ός ΑΙΩΝΑΣ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ Προς τη δηµιουργία οργανισµών και θεσµών Η κυριαρχία των πρωταγωνιστών Η αθηναϊκή επιθεώρηση Η ίδρυση µεγάλων θεατρικών οργανισµών Οι δραµατουργοί των αρχών του 20ού αιώνα Νεότεροι ηθοποιοί ΤΟ ΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ v

8 Νέοι θεσµοί Οι δραµατουργοί της νεότερης γενιάς Η σύγχρονη θεατρική σκηνή ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΡΤΙ ΣΤΟ ΠΑΝΙ Ο ΣΑΙΞΠΗΡ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ: ΜΥΘΟΣ, ΥΦΟΣ, ΗΘΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ vi

9 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το βιβλίο «Θέατρο - Θεατρική Αγωγή» έχει δύο µέρη: Συγκεντρώνει πληροφοριακό υλικό για την ιστορία του αρχαίου ελληνικού, ευρωπαϊκού και νέου ελληνικού θεάτρου µε έµφαση στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε ιστορικής περιόδου, στους σηµαντικούς συγγραφείς, στις εκφάνσεις της σκηνικής ερµηνείας και των παραστάσεων της εποχής, στην εξέλιξη των θεατρικών κτιρίων και της θεατρικής τεχνολογίας, στον απόηχο της κυρίαρχης ιδεολογίας και της αισθητικής της εποχής που παρήγαγε συγκεκριµένες φόρµες θεάτρου. Σε ορισµένα θέµατα, όπως το αρχαίο ελληνικό θέατρο, δόθηκε µεγαλύτερη έµφαση, λόγω ενός πιο ειδικού ενδιαφέροντος των εκπαιδευόµενων. Μέσα στη συνοπτική αυτή παρουσίαση είναι λογικό να υπάρχουν κενά κυρίως ζητήµατα που αφορούν την καλλιτεχνική παραγωγή, είτε λόγω έλλειψης είτε λόγω υπερπληθώρας ντοκουµέντων, περιορίστηκαν πολλές φορές στις σελίδες του βιβλίου. Στο τέλος κάθε κεφαλαίου, το βιβλίο συµπληρώνεται µε µία σειρά από δραστηριότητες βιωµατικές ή και ερευνητικές, που εµπνέονται από το περιεχόµενο των κεφαλαίων ή βάζουν σε εφαρµογή το περιεχόµενο των ειδικών θεµάτων που θίγονται στα κεφάλαια. Με αυτόν τον τρόπο στοχεύουµε να συµµετέχουν οι εκπαιδευόµενοι σε µια σειρά από θεατρικές δράσεις έχοντας κάποιο ιστορικό και θεωρητικό υπόβαθρο και να αντιληφθούν την καλλιτεχνική παραγωγή ως µια συνέχεια, ως µια αβίαστη πορεία και εξέλιξη του θεάτρου. Προσπαθήσαµε να δηµιουργήσουµε µια ροή στη θεωρία και στην πρακτική εφαρµογή του θεάτρου µέσα σε µία τάξη ενηλίκων. Ένα εκπαιδευτικό βιβλίο, βέβαια, είναι όπως το θέατρο. Υλοποιείται σε δύο χρόνους. Πρώτος ο χρόνος συγγραφής του. Μετά, ο χρόνος εφαρµογής του. Ελπίζουµε το βιβλίο να είναι ωφέλιµο µέσα στην τάξη αλλά και στις προσωπικές βιβλιοθήκες των κατόχων του. Κακουδάκη Τζωρτζίνα - θεατρολόγος / ηθοποιός Πατρίτσια Απέργη - θεατρολόγος / χορογράφος Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον θεατρολόγο σκηνογράφο κ. Κωνσταντίνο Ζαµάνη και στον κ. Ιωάννη Κακουδάκη για τις πολύτιµες παρατηρήσεις τους στην παρούσα έκδοση. 1

10 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΘΕΑΤΡΟ 1.1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Το θέατρο είναι µια λέξη πολυσήµαντη. Από εποχή σε εποχή έχει πάρει πολλές σηµασίες, αφού η λέξη καλείται να περιγράψει µια τέχνη που έχει αλλάξει µορφές και περιεχόµενο µέσα στις κοινωνίες των αιώνων που έχουν περάσει. Η λέξη θέατρο, που θα τη συναντήσουµε µε την ίδια ρίζα στις περισσότερες δυτικές γλώσσες, παράγεται από την αρχαία ελληνική λέξη «θεώµαι», που στα νέα ελληνικά αποδίδεται ως «παρατηρώ», «βλέπω κάτι µε προσοχή», «εξετάζω». Το θέατρο, µε την ευρεία του έννοια, µπορεί να είναι: Η επί σκηνής δραµατοποιηµένη υπόθεση. Η συνολική εµπειρία της παρακολούθησης µιας παράστασης. Το λογοτεχνικό είδος, τα έργα του οποίου αναπτύσσουν ένα θέµα (υπόθεση) µε διαλογικό τρόπο και προσαρµόζουν τη δράση στις ανάγκες της παρουσίασης του έργου αυτού επί σκηνής. Το κτίριο στο οποίο παρουσιάζονται θεατρικά έργα. Η οργανωµένη θεατρική επιχείρηση. Το σύνολο των θεατών µιας παράστασης. O κόσµος που ασχολείται ή ενδιαφέρεται για το θέατρο. Κάθε ιδιαίτερο ρεύµα ή τάση του είδους αυτού «Μίµηση πράξεως»: αναπαράσταση µιας σειράς δράσεων. Η συνεύρεση, σε συµφωνηµένο τόπο και χρόνο, ιδεατών ηρώων, ζωντανών ερµηνευτών και συγκριµένων δεκτών θεατών. O Α ενσαρκώνει τον Β και ο Γ παρακολουθεί (Ε. Μπέντλεη). Ένα δίκτυο αλληλοσυσχετιζόµενων ρόλων, το οποίο αντιπροσωπεύει µια πραγµατικότητα που είναι διαφορετική από την πραγµατική ζωή (Βάλτερ Πούχνερ). Η κοινωνική συµπεριφορά που περιέχει το στοιχείο της εξαπάτησης: «µην τον βλέπεις που κλαίει, θέατρο µας παίζει». Το θέατρο είναι µια σύνθετη τέχνη στη σύλληψη και την υλοποίησή της. Υπάρχει κατ' αρχήν ένα κείµενο, το οποίο περιµένει από τον ηθοποιό να το ερµηνεύσει. Η γραπτή λέξη του χαρτιού, που απευθύνεται απλώς στη νόηση του αναγνώστη, περνάει µέσα από ένα σώµα και προορίζεται για το θεατή. 3

11 Η δυσκολία, λοιπόν, που αντιµετωπίζει κανείς όταν πρέπει να περιγράψει την έννοια του θεάτρου έγκειται στο ότι πρόκειται για ένα είδος µεικτό, που δεν κρίνεται µε βάση το κείµενο του θεάτρου αλλά µε βάση τη σκηνική του απόδοση. Το θέατρο ως παραστατική τέχνη έχει δύο χρόνους: ο πρώτος αφορά τη θεατρική λογοτεχνία. O δεύτερος την παράσταση: Από την πλευρά του έργου, το λογοτεχνικό κείµενο που αποτελεί την αφετηρία της θεατρικής δηµιουργίας είναι το καλλιτεχνικό ντοκουµέντο του θεάτρου. Από την πλευρά της παράστασης, η φθαρτή τέχνη που χρησιµοποιείται και ερµηνεύει το έργο είναι ένα καλλιτεχνικό γεγονός που συµβαίνει µία και µόνη φορά, ακόµα και αν το έργο παίζεται πολλές φορές ή καταγράφεται µε τα σύγχρονα µέσα, µιας και το θέατρο είναι (όπως ο χορός και η µουσική) µια τέχνη που για να ολοκληρωθεί αλληλοεπιδρά ο χώρος, ο ερµηνευτής και ο θεατής. Το θέατρο είναι µια θεότητα ή, αν θέλετε, ένα τέρας µε δύο κεφάλια. Ερµάν Κλοσσόν 1.2. ΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Τρία σανίδια, δύο πρόσωπα, ένα πάθος. Λόπε ντε Βέγκα Αν αναλύσουµε µια θεατρική παράσταση στα συστατικά που την αποτελούν, θα πρέπει να συνυπολογίσουµε τη συµβολή πολλών διαφορετικών συµπληρωµατικών τεχνών και δεξιοτήτων. Μερικά από τα συστατικά αυτά είναι θεµελιώδη, γιατί χωρίς αυτά δεν µπορούµε να κάνουµε θέατρο. Οι περισσότεροι µελετητές, ωστόσο, συµφωνούν ότι τα βασικά συστατικά του θεάτρου είναι: Το θεατρικό έργο Βασικός πυρήνας για το µεγαλύτερο ποσοστό της παγκόσµιας δραµατουργίας είναι το θεατρικό έργο. Περιέχει και καθοδηγεί τη δράση των ηθοποιών, αναπτύσσει την ιστορία των προσώπων του έργου, υποβάλλει το ρυθµό, την ατµόσφαιρα, τις εικόνες και την ερµηνεία του γραπτού λόγου. Υπάρχουν είδη θεάτρου, βέβαια, όπου το κείµενο µε την έννοια µιας συγγραφικής πρωτότυπης δηµιουργίας έχει περιορισµένη σηµασία ή απουσιάζει εντελώς, όπως στην κοµέντια ντελ άρτε, στο θέατρο σκιών, στο αυτοσχέδιο θέατρο. Αλλά και σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει ένας σκελετός δράσης, ένας µύθος, ήδη γνωστός και συµφωνηµένος από τους συντελεστές της παράστασης. 4

12 Τα βασικά είδη των θεατρικών κειµένων είναι τα εξής: Η τραγωδία Η κωµωδία Το δράµα Σύµφωνα µε τους ορισµούς της κλασικής δραµατουργίας µέσα από τις εποχές, δηλαδή όπου το θέατρο έχει να παρουσιάσει σηµαντικά έργα αλλά και ιδιαίτερες εξελίξεις όσον αφορά τις παραστάσεις που διαµόρφωσαν τη θεατρική µας κληρονοµιά, το θεατρικό έργο διέπεται από κάποιους δραµατουργικούς κανόνες, όπως: (α) Η εξωτερική δοµή του έργου Ως εξωτερική δοµή εννοούµε την αρχιτεκτονική του γραπτού θεατρικού κειµένου και τους κανόνες που ακολουθεί ως ιδιαίτερο είδος θεατρικής γραφής. Η δοµή αυτή γίνεται αντιληπτή µέσα από κάποια παραδείγµατα που αφορούν, για παράδειγµα, τον επιµερισµό της δράσης: Στην αρχαία τραγωδία η δοµή είναι εξαιρετικά αυστηρή: πρόλογος, πάροδος, επεισόδια και στάσιµα, έξοδος. Στο κλασικό θέατρο της Ευρώπης, κατά κανόνα, το έργο διαιρείται σε πέντε πράξεις και οι πράξεις σε σκηνές. Στο νεότερο θέατρο η δράση διαιρείται σε τρεις συνήθως πράξεις ή σε δύο µέρη ή σε εικόνες και σκηνές (τεχνική µοντάζ που είναι επηρεασµένη από τις τεχνικές του κινη- µατογράφου). (β) Η εσωτερική δοµή του έργου Ως εσωτερική δοµή εννοούµε τον τρόπο µε τον οποίο οργανώνεται και εκτυλίσσεται η πλοκή του έργου. Μια συνηθισµένη στερεότυπη δοµή έργου είναι: Η «έκθεση» στην αρχή του έργου, όπου µέσα από τη σκηνική δράση και το κείµενο ερχόµαστε σε επαφή µε το πού βρισκόµαστε, ποια και τι είναι τα πρόσωπα του έργου, ποια είναι τα προβλήµατά τους και ποιες οι αντιλήψεις τους, ποια είναι η πριν από το έργο ιστορία τους. Η «δέση», το κύριο σώµα του έργου, όπου οι σχέσεις των προσώπων γίνονται πιο περίπλοκες και η ένταση της ιστορίας και των συναισθηµάτων σταδιακά κορυφώνεται. Η «λύση», όπου τα προβλήµατα µε κάποιον τρόπο λύνονται, είτε αυτός είναι τραγικός ή κωµικός ή πραγµατικός. (γ) Ο µύθος: η καρδιά του δράµατος Η διαδοχή των δρώµενων, οι πράξεις των προσώπων, που συνδυάζονται και αποτελούν την ενιαία δράση του έργου. εν ενδιαφέρει εδώ ποιος είναι ή τι πιστεύει ο ήρωας, αλλά τι πράττει. 5

13 (δ) Τα πρόσωπα: η ενσάρκωση του θεάτρου Ο µικρότερος αριθµός προσώπων στο θέατρο (εκτός από την περίπτωση του µονόλογου) είναι δύο άνθρωποι. Οι ήρωες δεν παρουσιάζονται µεµονωµένα αλλά µέσα στη δυναµική που αναπτύσσουν µεταξύ τους. Τα πρόσωπα του θεατρικού έργου είναι δράστες που προσπαθούν να ικανοποιήσουν µια ανάγκη, µια ιδεολογία ή µια επιθυµία τους. Η σύνθεση των προσώπων γίνεται: µέσα από τα λόγια τους, από υποδείξεις του θεατρικού συγγραφέα µέσα από τις σκηνικές του οδηγίες (συνήθως από τα πλάγια γράµµατα στις παρενθέσεις των θεατρικών κειµένων ή, όπως στην περίπτωση της αρχαίας δραµατουργίας, από ενδείξεις µέσα από το ίδιο το κείµενο που προσθέτει ο συγγραφέας για να αποσαφηνίσει την ιδιοσυγκρασία και τις προθέσεις των προσώπων και του περιβάλλοντος µέσα στο οποίο κινούνται), από την περιρρέουσα ατµόσφαιρα για τη θέση των προσώπων, µέσα από την οπτική ή την κρίση των άλλων για αυτούς. Παράσταση σε αγγείο εµπνευσµένη από τον κύκλο της Ορέστειας. Η Κλυταιµνήστρα σκοτώνει την Κασσάνδρα. Περίπου 430 π.χ (Hartnoll Phyllis, The theatre, UK, Thames and Hudson, 1985) Η σηµασία του κειµένου είναι µεγάλη, µιας και, για τα παλαιότερα κυρίως χρόνια, είναι µια άµεση και αναλλοίωτη πηγή για την έρευνα της ιστορίας του θεάτρου και της δραµατουργίας, και ένας τρόπος για τους νεότερους να αξιολογήσουν και να κατανοήσουν την κοινωνία και την πνευµατική πραγµατικότητα µέσα στην οποία συντελέστηκε το θέατρο στο ιστορικό παρελθόν. Το θέατρο δεν αποτελείται από λέξεις αλλά από ανθρώπους που χρησιµοποιούν τις λέξεις Ο ηθοποιός ίχως αυτήν τη λέξη δε θα υπήρχε καµιά άλλη του βιβλίου τούτου, γιατί αποτελεί το πρωτοκύτταρο της θεατρικής τέχνης. Αλέξης Σολοµός, Θεατρικό Λεξικό Ο ηθοποιός δεν είναι απλώς το κύριο µέσο, όπως το πινέλο, ή το κύριο υλικό, όπως το µάρµαρο. Είναι η ψυχή της θεατρικής δράσης µε την απεριόριστη, και γι' αυτό ασύλληπτη, ποικιλία της. Από τον ηθοποιό που αυτοσχεδιάζει, που εµφανίζεται πολύ νωρίτερα από το θεατρικό συγγραφέα, ως τον ερµηνευτή ηθοποιό, ενταγµένο µέσα σε µια ολοκληρωµένη παράσταση, ο υποκριτής, ο µίµος, ο θεατρίνος, ο ηθοποιός, ο µπουλουκτσής, ακόµα και ο σύγχρονος περφόρµερ και όποιος άλλος µπορεί να χαρακτηριστεί µε διάφορες λέξεις ως 6

14 ερµηνευτής µιας ιστορίας ενώπιον του κοινού, καλείται να υποδυθεί κάποιον άλλον, να ενσαρκώσει κάποιο δρα- µατικό πρόσωπο, να µεταµορφωθεί. Στη διαδικασία αυτής της µεταµόρφωσης, ο ηθοποιός δεν παύει να είναι ο εαυτός του ενώ ταυτόχρονα είναι και κάποιος άλλος. Αυτή η διττή σχέση του ερµηνευτή µε το ρόλο, ακόµα και αν παίζει, ιδίως στα σύγχρονα θεάµατα, «τον εαυτό του», κάνει την τέχνη της υποκριτικής µια άκρως ενδιαφέρουσα και πολύπλοκη τέχνη, που άλλοτε έχει τοποθετηθεί στις υψηλότερες εκφάνσεις της καλλιτεχνικής δηµιουργίας και άλλοτε έχει συνδυαστεί µε τα κατώτερα κοινωνικά στρώ- µατα της χυδαιότητας και της έλλειψης ηθικής. Η θέση του ηθοποιού σε µια κοινωνία είναι, θα έλεγε κανείς, το µέτρο για το επίπεδο του πολιτισµού της και της αξίας του ανθρώπου µέσα σε αυτήν. Θραύσµα αγγείου µε ηθοποιό που κρατάει τεχνητό ανθρώπινο κεφάλι, πιθανώς από παράσταση του έργου του Ευριπίδη Βάκχες. (Βύρτσµπουργκ, Μουσείο Martin Von Wagner) Τα εργαλεία του ηθοποιού είναι η τεχνική του, η φαντασία του, η διαίσθησή του, η χειραφέτησή του, που εξωτερικεύονται από το πρόσωπό του, το σώµα του, τη φωνή του και την προσωπικότητά του. Μολύβι µήτε πένα δεν του σώζουν τη ζωή, η τέχνη του και αυτός πεθαίνουνε µαζί. Ντέιβιντ Γκάρρικ Μέσα στον 20ό αιώνα πρωτοστατούν οι θεωρίες για το πώς µπορεί να µεθοδεύσει ένας ηθοποιός την τεχνική και τη µέθοδό του για να αποδώσει τα ποικίλα συναισθήµατα, νοήµατα και τις ανθρώπινες καταστάσεις που ερµηνεύει. Η τέχνη της υποκριτικής, ωστόσο, παραµένει φθαρτή. Το θέατρο είναι το παιχνίδι που δηµιουργεί µέσα στο χώρο τη ζωή, χρησιµοποιώντας ως µέσο το ανθρώπινο Ον. Ζαν Λουί Μπαρρώ Ο χώρος H θεατρική πράξη ολοκληρώνεται κατά κύριο λόγο µέσα σε συγκεκριµένο χώρο, εσωτερικό ή εξωτερικό. Ακόµα και όταν η παράσταση συµβαίνει εκτός ενός συγκεκριµένου κτιρίου, υπάρχει ένας προσδιορισµός του χώρου στον οποίο θα πραγµατοποιηθεί η παράσταση και του σηµείου στο οποίο θα στέκονται οι θεατές. Οι θεατρικοί χώροι κατατάσσονται σε 4 βασικές κατηγορίες: Ως προς την ύπαρξη ή όχι στέγης: ανοιχτά θέατρα (όπως τα αρχαία ελληνικά και ρω- µαϊκά θέατρα) και κλειστά (κυρίως µετά την Αναγέννηση). 7

15 Ως προς την οπτική σχέση του θεατή µε την παράσταση: οι θεατές απέναντι από τη σκηνή (µετωπική σκηνή) οι θεατές σε σχήµα πετάλου ή Π (οι θεατές βλέπουν από τρεις µεριές) το αµφιθέατρο (οι θεατές σε ηµικύκλιο) κυκλική διάταξη (οι θεατές περιβάλλουν από παντού την παράσταση) τυχαία (οι θεατές, διάσπαρτοι στο χώρο, βλέπουν µέρος της παράστασης από διαφορετικές και τυχαίες οπτικές γωνίες) Ως προς τον αριθµό των θεατών: θέατρα για µεγάλα πλήθη (κατεξοχήν τα αρχαία θέατρα µε αρκετές χιλιάδες θεατές, π.χ. η Επίδαυρος έχει χωρητικότητα θεατές) θέατρα µέσης χωρητικότητας (κυρίως τα µεγάλα θέατρα της Ευρώπης και οι όπερες χωρητικότητας 1000 ως 1800 ατόµων) θέατρα µικρής χωρητικότητας (µε 150 ως 500 θέσεις, συχνά φτιαγµένα σε χώρους που δε χτίστηκαν εξαρχής για να στεγάσουν θέατρα). Παράσταση αρχαίας τραγωδίας στο ελληνιστικό θέατρο της Επιδαύρου (φωτογραφία Κ. Μάνος / Μάγνουµ) Μικρά θέατρα (σε διάφορους χώρους, συχνά µε πολυµορφική χρήση και ιδιαίτερες δυνατότητες) που στεγάζουν παραγωγές µε περιορισµένες τεχνικές απαιτήσεις και πειρα- µατικό περιεχόµενο, και συνήθως απευθύνονται σε λίγους θεατές Ο σκηνοθέτης Το θέατρο δεν είναι σύνθεση τεχνών αλλά και τέχνη της σύνθεσης. Νικηφόρος Παπανδρέου, Περί Θεάτρου Η σκηνοθεσία είναι µια σηµαντική ειδικότητα για το θέατρο από τα αρχαία χρόνια, όταν οι ποιητές ανέθεταν την προετοιµασία των έργων τους στους διδάσκαλους ή χοροδιδάσκαλους. Από την περίοδο της Αναγέννησης και µε τη δηµιουργία επαγγελµατικών θιάσων, ο θιασάρχης, συχνά συγγραφέας και ηθοποιός των παραστάσεων, αναλάµβανε τα «χρέη» της καθοδήγησης και της χωροταξίας των ηθοποιών, καθώς και των σκηνικών στοιχείων. Κάποιοι απ αυτούς ήταν ο Σαίξπηρ, ο Μολιέρος και ο Γκαίτε. 8

16 Ως ξεχωριστή και εξειδικευµένη επαγγελµατική και καλλιτεχνική ειδικότητα, ωστόσο, η σκηνοθεσία εµφανίστηκε κυρίως το 19ο αιώνα, όταν παρουσιάστηκε η ανάγκη της πρακτικής εφαρµογής των θεωριών για το θέατρο, τη δραµατουργία, την υποκριτική και τη σκηνική απόδοση ενός έργου στην παράσταση. Σε αυτό συνέβαλαν στοιχεία της συγκεκριµένης εποχής, όπως: Η βελτίωση των τεχνολογικών µέσων των θεάτρων (αρχιτεκτονικών και σκηνικών), που επέτρεψαν να δηµιουργηθούν πιο περίπλοκες συνθέσεις. Η αλλαγή της δραµατουργίας και της σχέσης της παράστασης µε το κοινό: Τα έργα του αστικού και ψυχολογικού δράµατος, καθώς και η εµφάνιση του ρεαλισµού και του νατουραλισµού, απαιτούσαν µια πιο συγκεκριµένη καθοδήγηση για να εκφράσουν τα νοήµατα και την αισθητική απόδοση των νέων απαιτητικών καλλιτεχνικών θιάσων. Το θέατρο, όπως και οι υπόλοιπες τέχνες αυτήν την περίοδο, παύουν να ακολουθούν την παράδοση και την παγιωµένη αισθητική, και γίνονται σταθµοί για την έρευνα και τη θέση των καλλιτεχνών απέναντι στον κόσµο που τους περιβάλλει, µε έναν τρόπο σαφή και αντιληπτό. Ο σκηνοθέτης αρχίζει να παίρνει µια άλλη θέση στη διαδικασία του ανεβάσµατος ενός έργου. εν καλείται να λύσει τα τεχνικά προβλήµατα της παράστασης (πότε θα µπει ή θα βγει από τη σκηνή ο ηθοποιός, η ροή του διαλόγου, η αλλαγή και η χωροταξία της κάθε σκηνής), αλλά επιτελεί τη συνειδητή ερµηνευτική παρέµβαση ενός δηµιουργού, όπου η οπτική του για το έργο είναι η «σφραγίδα» της παράστασης. Ο 20ός αιώνας είναι ο κατεξοχήν αιώνας της σκηνοθεσίας, όπου η ανάγκη µιας σύνθετης γλώσσας αναδεικνύει τη σκηνοθεσία ως κυρίαρχο στοιχείο της θεατρικής δηµιουργίας. Στο σύγχρονο θέατρο δεν αρκεί πλέον η παρουσία ενός λαµπερού πρωταγωνιστή για να έχουµε µια ενδιαφέρουσα παράσταση. Το ζητούµενο είναι η σωστή εκµετάλλευση όλων των δυνατοτήτων του θεατρικού κόσµου και η σωστή «δοσολογία» τους. Χαρά Μπακονικόλα Με λίγα λόγια, στο θέατρο ο συγγραφέας γράφει το έργο και ο σκηνοθέτης «γράφει» την παράσταση. Η σκηνοθεσία αφορά το σύνολο των µέσων (έµψυχων και άψυχων) της σκηνικής ερµηνείας ενός δραµατικού έργου σε συγκεκριµένο χώρο και χρόνο, και λειτουργεί βασικά σε επίπεδο: Τεχνικό: λύση των τεχνικών θεµάτων του ανεβάσµατος µιας παράστασης. Παιδαγωγικό: καθοδήγηση των ηθοποιών, σε επίπεδο γλώσσας, τονισµών, άρθρωσης, διατύπωσης των νοηµάτων και των συναισθηµάτων του λόγου. Αισθητικό: η σύλληψη και η υλοποίηση της γενικής αισθητικής γραµµής που διέπει την παράσταση. Ιδεολογικό: ο καθορισµός των «µηνυµάτων» που εκπέµπει η παράσταση συνολικά, και η συνολική αντίληψη για τον τρόπο προσέγγισης ενός έργου. 9

17 1.3. ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ Η υλοποίηση µιας θεατρικής παράστασης συνοδεύεται σε διάφορα ποσοστά, ανάλογα µε το είδος του έργου και την αισθητική της κάθε εποχής, από τις υπόλοιπες καλές τέχνες που συµπληρώνουν τη θεατρική πράξη και οδηγούν στο µεικτό θέαµα του θεάτρου. Η συµµετοχή, παρόλα αυτά, των άλλων καλών τεχνών λειτουργεί κάτω από ένα άλλο πρίσµα, αυτό της θεατρικής δηµιουργίας. Η επιτυχηµένη ή όχι λειτουργία τους, λοιπόν, δεν µπορεί να κρίνεται µεµονωµένα αλλά σε σχέση µε το αισθητικό και πνευµατικό αποτέλεσµα που αυτές έχουν «στο σανίδι». Οι τέχνες που παραδοσιακά συνδέονται µε το θέατρο και αποτελούν βασικά συστατικά του είναι οι ακόλουθες: Η σκηνογραφία Όλος ο ορατός σκηνικός εξοπλισµός που πρόκειται να δεχτεί και να πλαισιώσει τη σκηνική δράση, µε στόχο να την αναδείξει και να τη συµπληρώσει µε συνέπεια. Η οργάνωση του κόσµου της σκηνής και η δηµιουργία ενός φανταστικού χώρου µέσα στον οποίο εκτυλίσσεται το έργο. Η συνεισφορά της σκηνογραφίας στο θέατρο είναι η απόδοση της δράσης και των νοηµάτων του έργου στην εικαστική γλώσσα. Ελένη Βακαλό, Η εικαστική λειτουργία του σκηνικού Ο σκηνογράφος συντελεί στην ολοκλήρωση του θεατρικού έργου και της παράστασής του µε πολλούς τρόπους: Τοποθετεί τη δράση του έργου σε τόπο, χώρο και χρόνο συγκεκριµένο, ακόµα και όταν είναι δοσµένος αφαιρετικά. ηµιουργεί µια γενικότερη ατµόσφαιρα της παράστασης. Οργανώνει το χώρο ώστε να ευνοεί την κίνηση των ηθοποιών. Ο σκηνογράφος είναι αθέατος κατά τη διάρκεια της παράστασης Η ενδυµατολογία Στην αρχή όλα τα ρούχα ήταν θεατρικά κοστούµια. Τζέιµς Λαβέρ Η ενδυµατολογία είναι µια τέχνη που συνδέεται µε την παράσταση από τα πολύ πρώιµα στάδια του θεάτρου, ήδη από την προϊστορία του. Και αυτό γιατί το να αλλάζεις εµφ Κοστούµια του Λεόν Μπαξτ για την παράσταση Νάρκισσος, Ballets Russes,

18 άνιση, να γίνεσαι για το κοινό που σε παρατηρεί ένας «άλλος», κατ αρχήν σηµατοδοτείται από τα εµφανή στοιχεία της εξωτερικής εµφάνισης. Μέρος της ενδυµατολογίας αποτελούν όλα τα αντικείµενα που είναι κοµµάτι της εξωτερικής εµφάνισης: ρούχα, παπούτσια, µάσκες, προσωπεία, περούκες, µακιγιάζ, αξεσουάρ, κοσµήµατα, ακόµα και ό,τι µπορεί να κουβαλάει µαζί του ένας άνθρωπος για λόγους χρηστικούς, λειτουργικούς ή απλώς διακοσµητικούς, από το σκήπτρο ή το δόρυ µέχρι το καλάθι µε τα φρούτα. Η τέχνη της ενδυµατολογίας συνδέεται µε µια βασική συνθήκη του θεάτρου: την επικοινωνία του ηθοποιού µε το κοινό. Βοηθά το θεατή να ταυτίσει έναν ηθοποιό στη σκηνή µε ένα ρόλο, µια εποχή, µια διάθεση Η χορογραφία - κινησιολογία Υπάρχουν είδη θεάτρου όπου ο χορός, µε την έννοια της κινησιολογίας ή της συντονισµένης κίνησης, συνδέεται απόλυτα µε το δραµατικό κείµενο ή τη δράση της παράστασης. Τέτοια θεατρικά είδη είναι το αρχαίο δράµα, η όπερα, το µιούζικαλ κ.ά. Από το 19ο αιώνα και µετά, όπου η τέχνη του χορού ανανεώνεται σηµαντικά και αποκτά έναν πιο ελεύθερο κώδικα από το κλασικό µπαλέτο, ο χορός µέσα στο θέατρο επαναπροσδιορίζεται και λειτουργεί συµπληρωµατικά στη θεατρική δράση, για να φωτίσει τόσο το µύθο όσο και τα πρόσωπα του έργου. Η λειτουργία του χορού µέσα στο θέατρο, µε όποια συχνότητα µπορεί να εµφανίζεται µέσα σε αυτό, λειτουργεί στα εξής βασικά επίπεδα: Μας αποµακρύνει από οποιαδήποτε αίσθηση οµοιότητας της τέχνης του θεάτρου µε την καθηµερινή, ρεαλιστική µας ζωή. Φορτίζει τα βήµατα, τις κινήσεις και τα σχήµατα µε ιδέες και αισθήµατα, έτσι ώστε οι θεατές να συγκινούνται όπως µε ένα ποίηµα ή µε έναν πίνακα Η σκηνική µουσική Η µουσική είναι η τέχνη όπου, πιο πολύ από τις άλλες, ανακαλεί στον ακροατή της το συναίσθηµα. Η µουσική, φορέας αισθητικών, συγκινησιακών, πνευµατικών αλλά και πολιτικών ακόµα µηνυµάτων, καθώς και µεγάλος συνοδοιπόρος της ιστορίας του πολιτισµού, είναι πάντα ένα σηµαντικό εργαλείο για το θέατρο. Η χρήση της µουσικής στο θέατρο είναι πολυεπίπεδη. Στην ιστορία του θεάτρου συναντώνται δραµατικές φόρµες, όπως η όπερα ή τα µουσικά µέρη της αρχαίας τραγωδίας (κυρίως µέσα από τα χορικά), όπου η µουσική είναι µέρος της ίδιας της δοµής του έργου. Σκηνική µουσική ονοµάζουµε την πρωτότυπη µουσική σύνθεση ή την επιλογή της µουσικής που συµπληρώνει την παράσταση µε τρόπο υποδηλωτικό, αφηγηµατικό, περιγραφικό. Σε κάθε περίπτωση, ακόµα και όταν η µουσική λειτουργεί καθαυτή µέσα σ' ένα θεατρικό καλλιτεχνικό γεγονός, σηµατοδοτεί και χαρακτηρίζει την ανθρώπινη συµπεριφορά, και µέσα στα πλαίσια του θεάτρου οδηγεί το θεατή στην κατανόηση, σε συµβατά µε τη θεατρική παράσταση επίπεδα της ανθρώπινης συµπεριφοράς. 11

19 Ο φωτισµός Ο φωτισµός στο θέατρο έχει καθιερωθεί για λόγους τόσο λειτουργικούς όσο και καλλιτεχνικούς: Λειτουργικά: για να φωτίζεται η σκηνή. Από την ανοιχτή σκηνή των αρχαίων θεάτρων, όπου τα έργα παίζονταν κατά τη διάρκεια της µέρας µε φυσικό φως, το θέατρο, όπως διαµορφώθηκε µετά την Αναγέννηση, παίζεται πια το βράδυ σε κλειστές αίθουσες. Έ- τσι ο φωτισµός γίνεται απαραίτητος και από την πλευρά της σκηνής και από την πλευρά των θεατών για λόγους πρακτικούς. Καλλιτεχνικά: Για να προσδώσει στο σκηνικό χώρο πρόσθετες ιδιότητες και ατµόσφαιρες. Ο φωτισµός, ιδιαίτερα µάλιστα στον 20ό αιώνα µε την ανακάλυψη του ηλεκτρισµού, λειτούργησε ως ένα στοιχείο σκηνογραφίας και δραµατουργίας. Η δυνατότητα του φωτός να αλλάζει ένταση, χρώµα, διάδοση και κίνηση έδωσε τη δυνατότητα να ση- µατοδοτείται διαφορετικά τόσο η σκηνογραφία όσο και η υποκριτική της παράστασης, και να λειτουργεί µια παράσταση σε άλλα επίπεδα κατανόησης και συµµετοχής. Με το φως µπορούµε να αποδώσουµε µε σαφήνεια τον τόπο της σκηνικής δράσης, την εποχή, καταστάσεις (π.χ. µια πυρκαγιά, µια µάχη κ.ο.κ.), ρόλους, ατµόσφαιρες (π.χ. το ηλιοβασίλεµα) αλλά ακόµα και ιδέες (π.χ. σκοτάδι σηµείο του κακού, του µυστηρίου) Οι νέες τεχνολογίες Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και την εµφάνιση πιο σύνθετων µορφών θεάτρου, συχνά πλέον στο σύγχρονο θέατρο διακρίνονται: Η προβολή διαφανειών και σλάιντς. Η χρήση κινηµατογράφου, βίντεο προβολής και βίντεο αρτ. Τα πολυµέσα. Mπορώ να πάρω οποιονδήποτε άδειο χώρο και να τον ονοµάσω γυµνή σκηνή. Ένας άνθρωπος διασχίζει αυτό το κενό διάστηµα, ενώ κάποιος άλλος τον παρακολουθεί. Αυτά είναι όλα κι όλα που χρειάζονται για να µπει σε λειτουργία µια θεατρική πράξη. Πήτερ Μπρουκ, Ο κενός χώρος 12

20 ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1 Επικοινωνία και γνωριµία της οµάδας. Ο καθένας από την οµάδα αυτοσυστήνεται σαν να παρουσιάζει το βιογραφικό του, α- ναφερόµενος στους λόγους που για τον ίδιο το θέατρο είναι ξεχωριστό και τον ενδιαφέρει ή τον εκφράζει. Ποιου είδους παραστάσεις του αρέσει να βλέπει και για ποιο λόγο. Μπορεί να αναφερθεί και σε αγαπηµένες ατάκες που του έχουν µείνει από µια θεατρική παράσταση, π.χ. «Με λένε Γιάννη και αναρωτιέµαι να ζει κανείς ή να µη ζει;». Η ίδια άσκηση µπορεί εξελικτικά να λειτουργήσει ως εξής: Ο µαθητής αυτοπαρουσιάζεται έχοντας στο µυαλό του ένα συγκεκριµένο ρόλο (π.χ. τον Άµλετ) και προετοιµάζεται γι αυτό σε ένα µικρό χρονικό διάστηµα 5 λεπτών. Με τον τρόπο αυτό µπορεί να χρησιµοποιήσει κάποια σκηνικά αντικείµενα της επιλογής του, να ορίσει το χώρο που θέλει να παρουσιάσει το σκηνικό του δρώµενο, να βάλει κάποια µουσική που θα επιλέξει κ.λπ., µε σκοπό πάντα την αυτοπαρουσίασή του, προκειµένου η οµάδα να τον γνωρίσει καλύτερα. Ο καθένας απαντάει µε µια φράση στην ερώτηση «τι είναι θέατρο;». Όταν όλοι έχουν γράψει τη δική τους απάντηση, ο εκπαιδευτής ενθαρρύνει τους µαθητές να διαβάσουν τις απαντήσεις τους µε τη σειρά και χωρίς καµία διακοπή από τον ένα στον άλλο. Μπορούν να ξεκινήσουν να διαβάζουν τη φράση τους χαµηλόφωνα σαν να µοιράζονται ένα µυστικό. Η άσκηση επαναλαµβάνεται και κάθε φορά οι φράσεις διαβάζονται όλο και πιο δυνατά, χωρίς καµία διακοπή από τον ένα στον άλλο. Με τον τρόπο αυτό οι µαθητές παρατηρούν πώς το ίδιο κείµενο αλλάζει νόηµα και ύφος ανάλογα µε τον τρόπο µε τον οποίο λέγεται, και πώς ο καθένας επηρεάζεται από τον άλλο ή όχι. Σιγά σιγά µπορούν οι µαθητές ν αλλάζουν και χώρο λέγοντας τη φράση τους ή ν αλλάζουν συναισθηµατική κατάσταση (π.χ. µε γέλιο, κλάµα, σαν να µεταδίδουν αγώνα ποδοσφαίρου κ.ο.κ). Ο καθηγητής µπορεί να εντάξει µια µουσική ή ν αλλάξει το φωτισµό της αίθουσας, προκειµένου να βοηθήσει τους µαθητές να συµµετάσχουν στην άσκηση). Ο καθένας φέρνει µια φωτογραφία από εφηµερίδα, πρόγραµµα, βιβλίο κ.λπ. ενός θεατρικού χώρου που του έκανε εντύπωση σε σχέση µε τη θεατρική πρακτική. Για παράδειγµα, ένα χώρο που δεν µπορούσε να φανταστεί ότι εκεί µπορεί να διαδραµατιζόταν µια θεατρική παράσταση. Στη συνέχεια γίνεται συζήτηση µε τα υπόλοιπα µέλη της ο- µάδας και τον εµψυχωτή. Ο καθένας σκέφτεται και φέρνει στην τάξη 2 θεατρικά έργα. Σχολιάζει την εξωτερική τους δοµή, π.χ. αν διαιρούνται σε 5 πράξεις ή σε 3 κτλ., και αν αυτό είναι πάντοτε ευδιάκριτο και κατανοητό στο θεατή. Ο εκπαιδευτής αποδίδει στον κάθε µαθητή από ένα ρόλο που αφορά τα πρόσωπα και τις συµπληρωµατικές τέχνες του θεάτρου. Για παράδειγµα, 1 σκηνοθέτη, 2 ηθοποιούς, 1 σκηνογράφο, 1 χορευτή, 1 µουσικό, 1 ενδυµατολόγο. Κατόπιν αυτού, τους αφηγείται µια ιστορία. Ανάλογα µε το θέµα αυτής, ο καθένας πρέπει να λειτουργήσει σαν να έπαιζε σε µια θεατρική παράσταση και να είχε τον αντίστοιχο ρόλο. Ο µουσικός καλείται να 13

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΑΙΘΟΥΣΕΣ ΕΞ/ΝΟ Υπ./ Επ. ΕΥΤΕΡΑ 27/1 Αγγλικά Ι Β1, Β2, Βσ 1 ο (επιλ) Ι ΑΣΚΩΝ (Επιτηρητές) Σπηλιοπούλου Χορολογία στον χορό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Η Εθνική Λυρική Σκηνή επενδύει στην εκπαίδευση για τη δημιουργία αφενός μιας νέας γενιάς Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΕΑΤΡΟ ΟΝΟΜΑ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΟΥΡΤΖΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ Η λέξη θέατρο προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά και αρχικά σήμαινε σύνολο θεατών. Αργότερα, πήρε τη σημασία του τόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (5-9/10/2015) ΤΗΣ Β ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Η πρώτη εβδομάδα του δεύτερου κύκλου της Εκπαίδευσης «ΜΑΖΙ & ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία. Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 9: Χοροθέατρο Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Σκοπός της ενότητας Γνωριμία με την τέχνη του χοροθεάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006

Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 Πανελλήνιοι Μαθητικοί Καλλιτεχνικοί Αγώνες 2006 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ 2006 1 ΑΓΩΝΕΣ ΧΟΡΟΥ Α ) Οι Αγώνες Χορού περιλαµβάνουν τρεις κύριους τοµείς : Αγώνες Ελληνικών Παραδοσιακών χορών. Αγώνες Κλασικού Μπαλέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Ulrich Rückriem. Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Ulrich Rückriem Σκιές της πέτρας ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισµού Eκπαιδευτικό Πρόγραµµα για Μαθητές ηµοτικού Οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση

Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας. Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Ειδικά θέματα αρχιτεκτονικής μορφολογίας Κατεύθυνση Α: Σκηνογραφία, Ιστορική προσέγγιση Υπεύθυνος Καθηγητής: Σ. Γυφτόπουλος Σπουδάστριες: Χ. Τζοβλά, Χ. Χαρατσάρη Το θέατρο αποτελεί μια επικοινωνιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ

ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ Το θέατρο του παραλόγου Θέμα: το «παράλογον» της ανθρώπινης φύσης η ζωή χωρίς νόημα και ιδανικά Κυριότερα στοιχεία: λεκτική ασυναρτησία απογύμνωση της γλώσσας κλοουνέσκο στοιχείο σκηνές

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ»

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ «ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ ΓΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ» Σκοπός της εκπόνησης του Προγράμματος Αγωγής Υγείας ήταν Να γνωρίσουν τα παιδιά το σώμα τους και βασικές του λειτουργίες. Nα γνωρίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001

Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος. Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα. Αθήνα, Απρίλιος 2001 Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών του Μαθήµατος Α Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. 2 ώρες /εβδοµάδα Αθήνα, Απρίλιος 2001 Σελίδα 1 από 8 Μάθηµα: «Ιστορία Ενδυµασίας Ι». Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Το µάθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016»

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ «ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΡΧΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ 2016» Οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Το κίνημα του νεοκλασικισμού τοποθετείται στα μέσα του 18ου έως τις αρχές του 19ου αιώνα Κυριαρχία αστικής τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά

Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Επίσκεψη στην Αρχαία Αγορά Η Αγορά ήταν η μεγαλύτερη πλατεία της πόλης. Η πλατεία άρχισε να χρησιμοποιείται ως δημόσιος χώρος από τα αρχαϊκά χρόνια. Μέχρι τότε στην περιοχή υπήρχαν σπίτια και τάφοι. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΥΑ9-ΡΣ3 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΦΕΚ 210/τ Β / 5-2-2013

ΑΔΑ: ΒΕΥΑ9-ΡΣ3 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΦΕΚ 210/τ Β / 5-2-2013 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ, ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου»

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Στο θέατρο των Γιτάνων

Στο θέατρο των Γιτάνων Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας τετράδιο για τον μαθητή Στο θέατρο των Γιτάνων εκπαιδευτική περιήγηση Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Κύπρου 68, 461 00 Ηγουμενίτσα, e-mail: efathe@culture.gr, amig@culture.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας)

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εικόνα 1 Πατώντας Έναρξη βρισκόµαστε στο κεντρικό µενού του λογισµικού (εικ. 2) Εικόνα 2 1 1. Χώροι 1.1. Παίκτης

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Γιατί εξακολουθεί να είναι σηµαντικό να σπουδάζουµε αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, γλώσσες που σπάνια πια χρησιµοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί να ξοδεύουµε

Διαβάστε περισσότερα

Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης

Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης Θεατρικό Εργαστήρι Στο Κέντρο της Πόλης Σαββάτο 8/5/2010 και Κυριακή 9/5/2010 Ώρα 10.30-13.30μμ Για παιδιά νηπιαγωγείου και δημοτικού «ΤΑ ΖΩΑ ΖΗΤΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΙΟ ΤΟΥΣ» Ο κύκλος παιδικών εργαστηρίων «Τα Ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης;

Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Γιατί µαθαίνουµε Ιστορία της Τέχνης; Α. για ευρύτερη πνευµατική καλλιέργεια Β. για ανάπτυξη καλλιτεχνικού αισθητηρίου Γ. για ανάπτυξη της προσωπικότητας. για διερεύνηση εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΛΥΔΩΝΑΣ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Υπάρχουν άνθρωποι που διερωτώνται τι είναι η τέχνη για τον άνθρωπο, γιατί τραγουδάμε, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 9 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 82-99. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. 2. Να εντοπίσετε στο παρακάτω κείμενο δύο ανακρίβειες και στη θέση τους να γράψετε το σωστό.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ

Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής. Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ Οιδίποδας Τύραννος Σοφοκλής Σπύρος Αντωνέλλος ΕΜΕ 2 μαθήματα πριν την ανάλυση της τραγωδίας του Σοφοκλή«Οιδίποδας Τύραννος» Προϋπoθέσεις: Οι μαθητές: 1)Να γνωρίζουν το περιεχόμενο της συγκεκριμένης τραγωδίας.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011

Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Απολογισμός Εκθέσεων και Δρώμενων 2011 Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων Η Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων ξεκίνησε την λειτουργία της το 2003 και από την ίδρυση της μέχρι και σήμερα έχει

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία

Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Σύγχρονος χορός: Ιστορία, εκπαίδευση, σύνθεση και χορογραφία Ενότητα 6: Βασικές κατευθύνσεις για τη διδασκαλία του χορού στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Δημιουργική μέθοδος Γαλάνη Μαρία (Μάρω) PhD Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο

Περιοδικό Εκπαίδευση & Θέατρο Το άρθρο αυτό είναι ελεύθερα προσβάσιμο μέσω της ιστοσελίδας: www.theatroedu.gr Εκδότης: Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση Για παραγγελίες σε έντυπη μορφή όλων των βιβλίων: info@theatroedu.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η Χ Ο Σ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

Η Χ Ο Σ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ Η Χ Ο Σ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ Δίκτυο «Ακουστική και ιστορική ξενάγηση στα αρχαία θέατρα της ν.δ. Ελλάδας» Πάτρα, Φεβρουάριος 2013 Γ ι ά ν ν η ς Μ ο υ ρ τ ζ ό π ο υ λ ο ς Κ α θ η γ η τ ή ς ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΣΥΡΜΑΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι περιγραφή της δράσης Χρήστος Γκοτζαρίδης Φυσικός ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα παρακολουθήσουν μία ιστορία, για την εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα