ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ"

Transcript

1 Τα καλά απόβλητα είναι αυτά που δεν παράχθηκαν ποτέ! WASP Tool Εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη διαχείριση των αποβλήτων για εκπαιδευτικούς και μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Επιμέλεια εκδοσης: Θάνος Ιωάννου, Κάτια Λαζαρίδη Αθήνα 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

2 Η παρούσα έκδοση χρηματοδοτήθηκε από το έργο LIFE10 ENV/GR/622 WASP Tool το οποίο συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE+ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το περιεχόμενό της δεν εκφράζει απαραίτητα τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επιμέλεια εκδοσης: Θάνος Ιωάννου, Κάτια Λαζαρίδη Επιμέλεια παραγωγής / Σχεδιασμός: Water-Waste.com / Στέλιος Βάζος Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο 2014, ISBN:

3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δ ΑΘΗΝΑΣ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τα καλά απόβλητα είναι αυτά που δεν παράχθηκαν ποτέ! Εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη διαχείριση αποβλήτων για εκπαιδευτικούς και μαθητές της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Οι δραστηριότητες αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του Τοπικού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: «Πώς θα μειώσω τα σκουπίδια μου;» που συντόνισε η Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας με την υποστήριξη του WASP Tool.

4 Περιεχόμενα Εισαγωγή 5 Η ιστορία πίσω από το Τοπικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 7 Γνωριμία με τους συντελεστές 9 Λίγες πληροφορίες για πολλά σκουπίδια 11 Σχετικά με τις προτεινόμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες 15 Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Κατανάλωση και διαφήμιση 16 Εισαγωγικό σημείωμα για τον εκπαιδευτικό 16 Διαφήμιση Κατανάλωση: Το κρυμμένο μονοπάτι που καταλήγει στην αυξημένη παραγωγή αποβλήτων 16 Ποια είναι η θέση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη σχέση Κατανάλωσης Αποβλήτων; 17 1ο Φύλλο εργασίας Κατηγοριοποίηση διαφημίσεων 18 Δραστηριότητα 1η - Εμπορική διαφήμιση ή διαφήμιση με κοινωνικό μήνυμα; 18 Δραστηριότητα 2η - Προϊόν ή υπηρεσία; 19 2ο Φύλλο εργασίας Στερεότυπα και πρότυπα 20 Δραστηριότητα 1η - Αναζήτηση 20 Δραστηριότητα 2η Δημιουργία εννοιολογικού χάρτη 20 3ο Φύλλο εργασίας Η ιεράρχηση των προσωπικών αναγκών 21 4ο Φύλλο εργασίας Τα διαδοχικά στάδια της αγοραστικής συμπεριφοράς 22 5ο Φύλλο εργασίας Σύγκριση δύο διαφημίσεων για το ίδιο προϊόν από δύο διαφορετικές πηγές πληροφόρησης green washing 23 6ο Φύλλο εργασίας Η εξέλιξη των διαφημίσεων στο χρόνο 24 Εφαρμογή σχολικού προγράμματος: Μειώνω τα σκουπίδια ως μαθητής μειώνω τα σκουπίδια ως ενήλικος 26 Εισαγωγικό σημείωμα για τον εκπαιδευτικό 26 Ο ρόλος του εκπαιδευτικού 26 Αφόρμηση 26 Στόχοι 26 Μεθοδολογία 26 2

5 1ο Φύλλο εργασίας - Μελέτη πεδίου σε παρακείμενη υπεραγορά (σούπερ-μάρκετ) 27 2ο Φύλλο εργασίας - Μελέτη πεδίου σε παρακείμενη βιολογική αγορά 29 3ο Φύλλο εργασίας - Εβδομαδιαίο πρόγραμμα απόρριψης τροφίμων 32 4ο Φύλλο εργασίας - Συνέντευξη με τον Υπεύθυνο Καθαριότητας του Δήμου 34 Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Γνωριζόμαστε με τη βοήθεια των αποβλήτων και γνωρίζουμε τα απόβλητα μέσα από φωτογραφίες 37 Εισαγωγικό σημείωμα για τον εκπαιδευτικό 37 1ο Φύλλο εργασίας - Παιχνίδι γνωριμίας 39 2ο Φύλλο εργασίας - Δραστηριότητες με εικόνες 40 Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Αξιοποίηση του λογισμικού εννοιολογικών χαρτών Cmap Tools στην εκπαίδευση για το Περιβάλλον και την Αειφορία Το παράδειγμα της διαχείρισης απορριμμάτων 48 Εισαγωγικό σημείωμα για τον εκπαιδευτικό 48 1ο Φύλλο εργασίας Εισαγωγή στο Cmap Tools 49 Δραστηριότητα 1.1 Δημιουργία χάρτη εννοιών με το πρόγραμμα Cmap Tools 49 Δραστηριότητα Αλλαγές στην εμφάνιση 51 Δραστηριότητα Υπερσυνδέσεις προς αρχεία ή ιστοσελίδες 51 Δραστηριότητα Τάξη στο χάος 51 2ο Φύλλο εργασίας Σχεδιάζω το χάρτη μου 53 Δραστηριότητα 2.1 Δημιουργία χάρτη εννοιών με το πρόγραμμα Cmap Tools Καταγραφή προηγουμένων γνώσεων 53 Δραστηριότητα Διόρθωση και επέκταση του αρχικού χάρτη 53 Δραστηριότητα Δημιουργία ενιαίου χάρτη με τη νέα γνώση 53 3ο Φύλλο εργασίας Αξιοποίηση του προγράμματος Cmap Tools σε καταιγισμό ιδεών. 54 Οδηγίες για τον εκπαιδευτικό 2ο Φύλλο εργασίας 55 Δραστηριότητα 2.1 Δημιουργία χάρτη εννοιών με το πρόγραμμα Cmap Tools Καταγραφή προηγουμένων γνώσεων 55 Δραστηριότητα Διόρθωση και επέκταση του αρχικού χάρτη 56 3

6 Δραστηριότητα Δημιουργία ενιαίου χάρτη με τη νέα γνώση 58 Οδηγίες για τον εκπαιδευτικό 3ο Φύλλο εργασίας 60 Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Μια «χυμώδης» μελέτη για την πρόληψη των αποβλήτων συσκευασίας 61 Εισαγωγικό σημείωμα για τον εκπαιδευτικό 61 Διδακτικοί στόχοι 61 Διαδικασία 61 Σημειώσεις για τον καθηγητή 63 Ηλεκτρονικά Παραρτήματα Π1_Μαυρόπουλος Αντώνης, Ανακύκλωση και καθημερινή συμπεριφορά, Π2_ Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης και Greenpeace, Στοχευμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες για την προώθηση της πράσινης διαχείρισης απορριμμάτων, d=479&lang=en Π3_Βασιλούδης Ιωάννης, Οι δημογραφικές μεταβλητές των γονιών ως παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση φιλοπεριβαλλοντικών συμπεριφορών, Π4_Οδηγία 2008/98/ΕΚ, 4

7 Εισαγωγή Οκαλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσεις ένα ζήτημα, είναι να μην το αφήσεις να δημιουργηθεί. Στο δυσεπίλυτο πρόβλημα της διαχείρισης αποβλήτων, ο δρόμος για μια αποτελεσματική στρατηγική περνάει από την πρόληψη της παραγωγής τους, έναν σταθμό στον οποίο οφείλει να σταθεί και να περιηγηθεί η εκπαιδευτική διαδικασία. Πάνω σε αυτήν τη θεωρητική πλατφόρμα της πρόληψης αποβλήτων, που προωθείται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, στηρίζεται το τριετές Έργο LIFE «WASP Tool*- Ανάπτυξη και επίδειξη ενός εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση», το οποίο ξεκίνησε να υλοποιείται τον Οκτώβριο του 2011 και ολοκληρώθηκε το Σεπτέμβριο του Κύριος στόχος του έργου είναι να συνδράμει την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην επιλογή και την εφαρμογή της καταλληλότερης Στρατηγικής Πρόληψης Αποβλήτων για τις τοπικές συνθήκες, μέσω της ανάπτυξης ενός διαδικτυακού έμπειρου συστήματος υποστήριξης λήψης αποφάσεων, του εργαλείου WASP-Tool. Το εργαλείο αυτό βασίζεται σε τοπικά αλλά και ευρύτερα, εθνικά ή περιφερειακά στοιχεία σχετικά με τη σύσταση των αποβλήτων και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά μιας περιοχής. Με βάση τα δεδομένα από τη διεθνή εμπειρία αλλά και τις πιλοτικές δράσεις του έργου στην Κρήτη και την Κύπρο, εξετάζει την αποτελεσματικότητα διαφόρων στρατηγικών πρόληψης αποβλήτων, όπως ενδεικτικά, εκστρατείες για τη μείωση των τροφικών αποβλήτων και δράσεις οικιακής κομποστοποίησης. Με χρήση κατάλληλου αλγόριθμου και συντελεστών βαρύτητας που καθορίζει ο χρήστης, το εργαλείο εκτιμά το όφελος της εφαρμογής της κάθε στρατηγικής ή συνδυασμού στρατηγικών κάτω από τις δεδομένες τοπικές συνθήκες, με τελικό σκοπό την επιλογή της καλύτερης λύσης. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι η ευκολία εφαρμογής του, που το καθιστά εξαιρετικά προσιτό και φιλικό προς κάθε ειδικευμένο και ανειδίκευτο σε θέματα αποβλήτων χρήστη. Έτσι, το WASP-Tool μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως μέσο ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης μαθητών, συνδέοντας τη μάθηση με την πράξη και καλλιεργώντας την περιβαλλοντική παιδεία στους αυριανούς αποφασίζοντες. Το εργαλείο είναι διαθέσιμο σε κάθε ενδιαφερόμενο μέσω της ιστοσελίδας του Έργου (http://wasptool.hua.gr). Το WASP-Tool έχει δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες, από τρεις φορείς διαχείρισης στερεών αποβλήτων, δύο στην Κρήτη και έναν στην Κύπρο, με σκοπό να αναδειχθούν και να υλοποιηθούν οι τέσσερις καταλληλότερες δράσεις πρόληψης αποβλήτων στην περιοχή ευθύνης του κάθε φορέα. Πέρα από την ανάπτυξη του εργαλείου και την εφαρμογή δράσεων πρόληψης, το έργο έχει αναπτύξει εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών για την αναγκαιότητα και τους τρόπους μείωσης των αποβλήτων που παράγουν. Και επειδή οι βάσεις μπαίνουν στις βαθμίδες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, το έργο WASP- Tool είχε κομβικό ρόλο στην ανάπτυξη του Τοπικού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Πώς θα μειώσω τα σκουπίδια μου;». Η υποστήριξη και συμμετοχή του στο Δίκτυο γίνεται με παρουσιάσεις των αποτελεσμάτων του έργου σε σχολεία και Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, επιδείξεις οικιακής κομποστοποίησης σε σχολεία, με την παροχή εκπαιδευτικού υλικού, την κάλυψη του κόστους της παρούσας έκδοσης και τη φιλοξενία των έργων του Δικτύου στην ιστοσελίδα του *WASP Tool: η ονομασία WASP είναι ακρωνύμιο των λέξεων WASte Prevention (Πρόληψη Αποβλήτων) 5

8 έργου WASP -Tool, που φιλοξενείται στο διαδικτυακό χώρο του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Ανάδοχοι του έργου είναι το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο (συντονιστής), η Διαδημοτική Εταιρεία Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Δ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.) του νομού Χανίων, ο Ενιαίος Σύνδεσμος Διαχείρισης Αποβλήτων Κρήτης (Ε.Σ.Δ.Α.Κ.), ο Δήμος Παραλιμνίου στην Κύπρο και οι μελετητικές εταιρείες ΕΠΕΜ στην Ελλάδα και ENVITECH στην Κύπρο. Κάτια Λαζαρίδη Καθηγήτρια, Σχολή Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Εφαρμοσμένων Οικονομικών Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο 6

9 Η ιστορία πίσω από το Τοπικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ηίδρυση, η λειτουργία και ο συντονισμός του Τοπικού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΤΔΠΕ) με θέμα: «Πώς θα μειώσω τα σκουπίδια μου;» προέκυψαν αρχικά, ως μία προσπάθεια απάντησης της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δ Αθήνας στους προβληματισμούς και τα ερωτήματα μαθητών και εκπαιδευτικών σχετικά με τα απόβλητα στις γειτονιές και τα σχολεία τους. Η ίδρυση και τριετής λειτουργία του ΤΔΠΕ εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2012 και το συντονισμό του ανέλαβε ο Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης κος Ιωάννου Αθανάσιος. Οι στόχοι του ήταν δύο: α) να αποτελέσει πεδίο για γόνιμο προβληματισμό και ανταλλαγή ιδεών ανάμεσα σε μαθητές και εκπαιδευτικούς σχετικά με τρόπους και πρακτικές πρόληψης και μείωσης των απορριμμάτων και β) να αναδειχθούν οι περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της διαχείρισης των αποβλήτων εν γένει και ειδικότερα της πρόληψης και μείωσης των αποβλήτων. Για την επίτευξη των στόχων του το ΤΔΠΕ αξιοποίησε την ειδική επιστημονική καθοδήγηση και υποστήριξη του Τμήματος Γεωγραφίας της Σχολής Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Εφαρμοσμένων Οικονομικών του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, το οποίο αποτέλεσε ιδρυτικό μέλος του. Αφορμή για την ανάπτυξη της συνεργασίας δόθηκε όταν το Τμήμα Γεωγραφίας ανέλαβε την εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος LIFE10 ENV/GR/622 -Development and Demonstration of a Waste Prevention Support Tool for Local Authorities (WASP Τool εν συντομία). Το πρόγραμμα έχει ως στόχο να βοηθήσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αφενός να επιλέξει και να εφαρμόσει την καταλληλότερη στρατηγική για την πρόληψη των αποβλήτων, αφετέρου να ενημερώσει τους πολίτες σχετικά με την ανάγκη και τους τρόπους μείωσης των απορριμμάτων που παράγουν. Σε αυτό το γενικότερο πλαίσιο, το ΤΔΠΕ συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός δικτύου πρόληψης αποβλήτων σε επίπεδο σχολικής μονάδας, όπως και στην ενημέρωση της σχολικής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας για τη διαχείριση των αποβλήτων. Όμως, το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του ΤΔΠΕ ήταν η προσπάθεια να προσεγγιστεί με εκπαιδευτικούς-παιδαγωγικούς όρους το ζήτημα της διαχείρισης των αποβλήτων. Με την αλληλεπίδραση των συμμετεχόντων, οι εξειδικευμένες επιστημονικές γνώσεις, μετασχηματίστηκαν σε διδακτικούς στόχους, συνδυάστηκαν με παιδαγωγικά εργαστήρια και εμπλουτίστηκαν με κατάλληλες εκπαιδευτικές τεχνικές. Άλλωστε τα θέματα που αφορούν στη διαχείριση αποβλήτων μπορούν να συσχετιστούν άμεσα και με την προτεινόμενη θεματολογία των δύο τελευταίων ετών της Δεκαετίας της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη από την UNESCO (δηλαδή « : Ανθρωπογενές περιβάλλον και αειφόρος διαχείριση» και « : Ενεργοί πολίτες»). Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα, συμμετείχαν ενεργά στο ΤΔΠΕ 17 σχολικές μονάδες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με 40 εκπαιδευτικούς και 400 μαθητές περίπου, καθώς και 10 σχολικές μονάδες της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (Δ Αθήνας) με 44 εκπαιδευτικούς και 700 μαθητές περίπου, αφ ενός αποδεικνύει το ενδιαφέρον της σχολικής κοινότητας για τους θεματικούς άξονες του ΤΔΠΕ αφετέρου μας κάνει να αισιοδοξούμε ότι οι στόχοι του ΤΔΠΕ σε τοπικό επίπεδο επιτεύχθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό. Συγκεκριμένα, με αφορμή τη διαχείριση των αποβλήτων, μέσω των σχετικών προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που εκπονήθηκαν στις σχολικές μονάδες, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί ενημερώθηκαν, ευαισθητοποιήθηκαν εξέφρασαν τις απόψεις τους, ανέπτυξαν επιχειρήματα, δημιούργησαν, συνεργάστηκαν και προσπάθησαν για εξεύρεση συναινετικών λύσεων που συμβιβάζουν τις κοινωνικές απαιτήσεις με την οικονομική πραγματικότητα και την περιβαλλοντική προστασία. Επιπλέον, απόδειξη της επι- 7

10 τυχημένης και παραγωγικής διετούς συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών του ΤΔΠΕ αποτελεί το παρόν εκπαιδευτικό υλικό το οποίο απαρτίζεται από δύο τόμους με δραστηριότητες, ένα τόμο που προορίζεται για εκπαιδευτικούς και μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και ένα τόμο για εκπαιδευτικούς και μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ευελπιστούμε ότι μέχρι το τέλος της τριετούς έγκρισης λειτουργίας του ΤΔΠΕ οι συμμετέχοντες θα είναι περισσότεροι, η γόνιμη συνεργασία θα επεκταθεί και οι προσπάθειές μας θα ευαισθητοποιήσουν περισσότερους μαθητές και εκπαιδευτικούς. Η Διευθύντρια της ΔΔΕ Δ Αθήνας Δρ. Ιατρίδου Μαρία 8

11 Γνωριμία με τους συντελεστές Αθανασόπουλος Ανδρέας Ο Ανδρέας Αθανασόπουλος είναι Γεωπόνος και Πληροφορικός με μεταπτυχιακό τίτλο στη Διδακτική των Βιολογικών Επιστημών και τις Νέες Τεχνολογίες του τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει διατελέσει Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη Διεύθυνση Δ.Ε. Α Αθήνας, μέλος των Κ.Π.Ε Κλειτορίας και Αργυρούπολης καθώς και Υπεύθυνος λειτουργίας του Κ.Π.Ε Λαυρίου. Σήμερα υπηρετεί ως Σχολικός Σύμβουλος των Γεωπόνων με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Αμπελιώτης Κωνσταντίνος Ο Κωνσταντίνος Αμπελιώτης είναι διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών (1990). Είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος από το New Jersey Institute of Technology, U.S.A. (1995). Σήμερα υπηρετεί ως μόνιμος Αναπληρωτής Καθηγητής στη Σχολή Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Εφαρμοσμένων Οικονομικών του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι η Περιβαλλοντική Αξιολόγηση του Κύκλου Ζωής προϊόντων και διεργασιών, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του οικιακού χώρου, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις διατροφικών προϊόντων και των τροφικών αποβλήτων καθώς επίσης και η μοντελοποίηση διεργασιών αντιρρυπαντικής τεχνολογίας. Εργασίες του, αυτοδύναμες και σε συνεργασία με άλλους επιστήμονες, έχουν δημοσιευτεί σε έγκριτα περιοδικά με κριτές, πρακτικά συνεδρίων και συλλογικούς τόμους. Ιωάννου Θάνος O Θάνος Ιωάννου υπηρετεί ως εκπαιδευτικός (κλ. ΠΕ04.01) στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση από το Από το 2005 ως το 2008 ήταν μέλος της παιδαγωγικής ομάδας του Κ.Π.Ε Αργυρούπολης, ενώ από το Σεπτέμβριο του 2012 είναι Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη Διεύθυνση Δ.Ε Δ Αθήνας. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακών τίτλων στην Ωκεανογραφία και στις Περιβαλλοντικές Επιστήμες και διδάκτωρ του Τμήματος Γεωγραφίας της Σχολής Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Εφαρμοσμένων Οικονομικών του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Καλαϊτζίδου Αναστασία Η Αναστασία Καλαϊτζίδου είναι φιλόλογος. Με αξίες όπως το σχολείο πέρα από τον ωφελισμό και κοντά στην κοινωνία υλοποιεί προγράμματα σχολικών δραστηριοτήτων (πολιτιστικά, όπως έκδοση σχολικής εφημερίδας και περιβαλλοντικά). Τα τελευταία δύο χρόνια εφαρμόζει στο σχολείο περιβαλλοντικό πρόγραμμα με θέμα το πρόβλημα των σκουπιδιών, με μεγάλο ενδιαφέρον από τους μαθητές. Λαζαρίδη Κάτια Η Κάτια Λαζαρίδη είναι Καθηγήτρια στη Σχολή Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Εφαρμοσμένων Οικονομικών του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, όπου διδάσκει και εργάζεται ερευνητικά σε θέματα διαχείρισης και τεχνολογίας περιβάλλοντος. Έχει δημοσιεύσει πάνω από 150 άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά και πρακτικά διεθνών συνεδρίων, κυρίως σε θέματα διαχείρισης και επεξεργασίας αποβλήτων, αλλά και σε θέματα βιομηχανικής οικολογίας και περιβαλλοντικής ασφάλειας. Έχει διατελέσει Πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) του ΥΠΕΚΑ και σύμβουλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε θέματα διαχείρισης αποβλήτων, με έμφαση στη βιολογική επεξεργασία, την ανακύκλωση και την πρόληψη αποβλήτων, η οποία αποτελεί τον πυρήνα της τρέχουσας ερευνητικής της δραστηριότητας, δεδομένου ότι είναι η επιστημονικά υπεύθυνη του Ευρωπαϊκού έργου LIFE WASP Tool (wasptool.hua.gr). 9

12 Μπαζίγου Κατερίνα Η Κατερίνα Μπαζίγου είναι φιλόλογος και έχει διδακτορικό στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ). Τα ενδιαφέροντα της κινούνται γύρω από την παιδαγωγική διάσταση της ΠΕ ως καινοτόμου παιδαγωγικής διαδικασίας στο πλαίσιο της κριτικής παιδαγωγικής. Έχει δημοσιεύσει άρθρα και εκπαιδευτικό υλικό σχετικά με την ΠΕ. Τα τελευταία δέκα χρόνια υπηρετεί σε Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Τσαγκουρνού Καλλιόπη Η Καλλιόπη Τσαγκουρνού είναι θεολόγος και υπηρετεί ως υποδιευθύντρια στο 1ο ΕΠΑ.Λ Αργυρούπολης από το Με πολλά χρόνια υπηρεσίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τα τελευταία έξι χρόνια εφαρμόζει καινοτόμα προγράμματα με στόχο το αειφόρο σχολείο. Συγκεκριμένα εφάρμοσε προγράμματα αγωγής υγείας, πολιτιστικά και τα δύο τελευταία χρόνια περιβαλλοντικό πρόγραμμα με θέμα το πρόβλημα των σκουπιδιών, με μεγάλη ανταπόκριση από τους μαθητές. Τσίγκου Αλεξάνδρα Η Αλεξάνδρα Τσίγκου είναι Δασκάλα και υπηρετεί ως Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Αττικής. Είναι επίσης Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, έχει Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στον Περιβαλλοντικό Σχεδιασμό Πόλεων και Κτιρίων και είναι υποψήφια διδάκτωρ στο Ε.Κ.Π.Α. Έχει κάνει εισηγήσεις σε συνέδρια με θέματα παιδαγωγικά και περιβαλλοντικά. Για την υποστήριξη των σχολικών προγραμμάτων οργανώνει ημερίδες και σεμινάρια, συντονίζει το τοπικό δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: «Ο κήπος της Αειφορίας», έχει δημιουργήσει και ενημερώνει τρία ιστολόγια και δύο wiki. Φωτιάδης Μιχάλης Ο Μιχάλης Φωτιάδης είναι εκπαιδευτικός του κλάδου ΠΕ 17, μηχανολόγος, κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Έχει υπηρετήσει σε διάφορους τύπους σχολείων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από το Την τελευταία πενταετία υπηρετεί στο Κ.Π.Ε Αργυρούπολης, έχοντας ενδιάμεσα υπηρετήσει και ως Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη Διεύθυνση Δ.Ε. Δ Αθήνας. Τα θέματα που τον ενδιαφέρουν σχετίζονται κυρίως με το βιωματικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης, την κριτική παιδαγωγική και το περιβαλλοντικό κίνημα. Από το 2011 είναι υποψήφιος διδάκτωρ στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, στο τμήμα Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ. Χρόνη Χριστίνα Η Χριστίνα Χρόνη είναι πτυχιούχος του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδίκευση στη Γεωπονική Βιοτεχνολογία (2002). Κάτοχος M.Sc. στη Διαχείριση Περιβάλλοντος (2006) και υποψήφια διδάκτωρ του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Εργασίες της σχετικά με την κομποστοποίηση έχουν δημοσιευτεί σε έγκριτα διεθνή περιοδικά και συνέδρια, με σύστημα κριτών. Σήμερα εργάζεται ως επιστημονική συνεργάτης στο Ευρωπαϊκό Έργο «Ανάπτυξη και Επίδειξη ενός Εργαλείου Υποστήριξης για την Πρόληψη Αποβλήτων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση», το οποίο συντονίζει το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Στο παρελθόν, έχει εργαστεί σε ερευνητικά προγράμματα του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου και του Μουσείου Γουλανδρή (Φυσικής Ιστορίας) και έχει πραγματοποιήσει εισηγήσεις και εργαστήρια κομποστοποίησης σε Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Από το 1995, αρθρογραφεί στον Ημερήσιο και Περιοδικό Τύπο για την κομποστοποίηση και τη διαχείριση περιβάλλοντος. 10

13 Λίγες πληροφορίες για πολλά σκουπίδια Αμπελιώτης Κωνσταντίνος, Ιωάννου Θάνος, Λαζαρίδη Κάτια, Χρόνη Χριστίνα Τ α τελευταία χρόνια στην πλανητική μας «οθόνη» ξετυλίγεται η πλοκή μιας βρωμερής και ζέχνουσας ιστορίας: Εκατομμύρια τόνοι σκουπιδιών, ποσότητες σχεδόν ασύλληπτες για τον κοινό ταπεινό μας νου, βουνά από παραγεμισμένες πλαστικές σακούλες, δημιουργούνται, υψώνονται και αναζητούν τόπο και τρόπο για την κατάλληλη διαχείρισή τους. Ας το εικονογραφήσουμε με τα απαραίτητα νούμερα, για να το καταλάβουμε καλύτερα. Το 2006, στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 παράχθηκαν 3 δισεκατομμύρια τόνοι σκουπιδιών, που αντιστοιχούν σε περίπου 6 τόνους ανά άτομο. Οι ειδικοί αποφαίνονται ότι οι ολοένα αυξανόμενες ποσότητες είναι μόνο η «επιδερμίδα» του προβλήματος των σκουπιδιών. Αν κοιτάξουμε λίγο πιο βαθιά, θα διαπιστώσουμε ότι πέρα από τις υπερτροφικές και συνεχώς διογκούμενες ποσότητες, τα σκουπίδια επιδεικνύουν δύο ακόμη απειλητικές «στρώσεις». Η μία, είναι η σύνθεσή τους, δεδομένου ότι μεγάλο ποσοστό σκουπιδιών περιέχει ενώσεις που επιβαρύνουν το περιβάλλον και ελλοχεύουν σοβαρούς κινδύνους για τα οικοσυστήματα και την υγεία μας. Η άλλη «στρώση», πιο δυσδιάκριτη και επομένως πιο σοβαρή, σχετίζεται με την εκμετάλλευση και την εξάντληση των φυσικών πόρων. Τι σημαίνει αυτό; Κάθετι που απορρίπτεται ως σκουπίδι, ήταν κάποτε προϊόν, το οποίο για να παραχθεί, καταναλώθηκαν πρώτες ύλες και ενέργεια. Τις περισσότερες φορές, οι πρώτες αυτές ύλες και η ενέργεια δεν προέρχονται από ανανεώσιμες πηγές. Κάτω από αυτό το πρίσμα, η παραγωγή αποβλήτων σχετίζεται άμεσα με την παγκόσμια περιβαλλοντική ασφάλεια και διακυβέρνηση, ενώ αποτελεί ένα σοβαρό ζήτημα με περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις για όλα τα έθνη, τις τωρινές και μελλοντικές γενιές. Για την άμβλυνση του προβλήματος απαιτείται πρόληψη, η οποία θα οδηγήσει σε μείωση του όγκου και της ποσότητας των αποβλήτων, αλλά και σε μείωση των συγκεντρώσεων των βλαβερών ενώσεων σε αυτά. Απαιτείται, έπειτα, η αξιοποίηση των αποβλήτων, δηλαδή η επαναχρησιμοποίηση (επανάχρηση), η ανακύκλωση ή η χρήση τους για ανάκτηση ενέργειας. Όλες αυτές οι επιλογές έχουν ενσωματωθεί στη λεγόμενη Ιεραρχία Αποβλήτων της Πολιτικής που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση (Εικόνα 1). Εικόνα 1: Η Ιεραρχία στη διαχείριση αποβλήτων σύμφωνα με την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα απόβλητα. 11

14 Τι είναι η πρόληψη αποβλήτων; Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία- Πλαίσιο για τα Απόβλητα (2008/98/EC), η πρόληψη αποβλήτων περιλαμβάνει όλες τις δράσεις/ενέργειες που μπορεί να αναληφθούν προκειμένου να: w Μειωθεί η ποσότητα των αποβλήτων w Ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές επιπτώσεις των αποβλήτων στην υγεία και το περιβάλλον w Ελαττωθεί η περιεκτικότητα σε βλαβερές/τοξικές ενώσεις, που ενδέχεται να έχουν τα υλικά και τα προϊόντα. Δεδομένου ότι η πρόληψη αποβλήτων αφορά στις δράσεις/ενέργειες που υλοποιούνται πριν ένα προϊόν χαρακτηριστεί απόβλητο, διαφέρει από την ανακύκλωση και τις υπόλοιπες. Στην πράξη η πρόληψη αποβλήτων μπορεί να επιτευχτεί μέσω δύο διαδρομών (Εικόνα 2): α) της λήψης δράσεων που οδηγούν αυστηρά στην αποφυγή των αποβλήτων, όπως μέτρα που συγκρατούν την αλόγιστη κατανάλωση και σχεδιασμός προϊόντων που «γεννούν» λιγότερα απόβλητα και β) της εκτροπής των αποβλήτων από την ταφή. Η εκτροπή των αποβλήτων μπορεί να επιτευχθεί με την επαναχρησιμοποίηση, την επιδιόρθωση και ανανέωση των προϊόντων. Σημείο κλειδί για να μπορέσουμε να πετύχουμε πρόληψη αποβλήτων είναι να αντιληφθούμε ότι τα μέτρα πρόληψης δεν πρέπει να αφορούν μόνο στα τελικά προϊόντα, αλλά σε όλη τη διαδικασία παραγωγής και ζωής τους, δηλαδή από τη στιγμή του σχεδιασμού, της παραγωγής των πρώτων υλών, της σύνθεσης/παραγωγής των προϊόντων, της μεταφοράς και πώλησής τους και -τέλος - κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους. Εικόνα 2: Σχηματική απεικόνιση της Πρόληψης Αποβλήτων. 12

15 Τι είναι η Διευρυμένη Ευθύνη του Παραγωγού; Η έννοια της Διευρυμένης Ευθύνης του Παραγωγού (ΔΕΠ) (στην αγγλική ορολογία Extended Producer Responsibility EPR) έχει οριστεί από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα με διάφορους τρόπους. Ένας από τους επικρατέστερους ορισμούς έχει δοθεί από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Ο συγκεκριμένος ορισμός αναγνωρίζει τη ΔΕΠ ως μια περιβαλλοντική πολιτική σύμφωνα με την οποία, η ευθύνη του παραγωγού ενός προϊόντος, για το προϊόν του, επεκτείνεται και στο μετα-καταναλωτικό στάδιο του κύκλου ζωής τού συγκεκριμένου προϊόντος και φτάνει μέχρι την τελική του διάθεση. Όπως συμβαίνει και με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», η ΔΕΠ μετατοπίζει την όποια ευθύνη για τις προκαλούμενες περιβαλλοντικές συνέπειες, που σχετίζονται καθ οιοδήποτε τρόπο με το προϊόν σε οποιοδήποτε στάδιο του κύκλου ζωής του κι αν εντοπίζονται, από το συλλογικό επίπεδο της κοινωνίας προς συγκεκριμένους παραγωγούς προϊόντων ή/και αποβλήτων. Αλλά η διαφοροποίηση μεταξύ τους εντοπίζεται στο ότι η έννοια της ΔΕΠ αποτελεί συμπλήρωμα της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει». Η προαναφερόμενη αρχή έχει ήδη θεσμοθετήσει την προώθηση των περιβαλλοντικά ορθών πρακτικών κατά τη διάρκεια της παραγωγής των προϊόντων, μέσα στο εργοστάσιο. Η ΔΕΠ επεκτείνει την ευθύνη για την αντιμετώπιση τυχόν περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με το παραγόμενο προϊόν και πέρα από την πύλη εξόδου του εργοστασίου, καθ όλη τη διάρκεια ζωής του μέχρι την ασφαλή διάθεσή του. Όμως, από το σκεπτικό και την εφαρμογή της πολιτικής της ΔΕΠ προκύπτει ότι όχι μόνο η έννοια της ευθύνης αλλά και η έννοια του παραγωγού έχει διευρυνθεί για να καλυφθούν οι ανάγκες μιας ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, στους παραγωγούς αποβλήτων συγκαταλέγονται οι «συνήθεις παραγωγοί» αλλά και οι καταναλωτές των προϊόντων. Στη διασταλτική έννοια του όρου «παραγωγός» περιλαμβάνονται κατασκευαστές, εισαγωγείς, διανομείς και λιανοπωλητές των προϊόντων. Κατά παρόμοιο τρόπο, η ΔΕΠ αφορά στη φυσική ευθύνη, στην οικονομική ευθύνη αλλά επεκτείνεται στο πεδίο ευθύνης για παροχή πληροφοριών και στη νομική ευθύνη. Πιο αναλυτικά: 4 Η φυσική ευθύνη αφορά στον παραγωγό, ο οποίος πρέπει να ενδιαφερθεί για τη φυσική διαχείριση (συλλογή, επεξεργασία, διάθεση) του προϊόντος του και την αντίστοιχη συσκευασία του, μέχρι το τέλος του κύκλου ζωή τους. 4 Η οικονομική ευθύνη συνεπάγεται την καταβολή μέρους ή όλων των σχετικών δαπανών για τη φυσική διαχείριση των αποβλήτων που δημιουργούνται από τα προϊόντα και τις συσκευασίες τους. 4 Η ευθύνη πληροφόρησης απαιτεί την παροχή πληροφοριών εκ μέρους των παραγωγών προς τους καταναλωτές σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προϊόντων ή της συσκευασίας τους. Οι παραγωγοί μπορούν να παρέχουν δεδομένα που αφορούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του προϊόντος σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής του, όπως περιεχόμενα τοξικά συστατικά, κατάλληλο χειρισμό, σωστή χρήση ή κατάλληλη απόρριψη. 4 Η νομική ευθύνη επεκτείνει την παραδοσιακή ευθύνη του παραγωγού για τα προϊόντα του και τη συσκευασία τους στο μετα-καταναλωτικό στάδιο. Η δημιουργία των λειτουργικών δομών μέσω των οποίων εφαρμόζεται η πολιτική της ΔΕΠ αποτελεί ευθύνη των ίδιων των παραγωγών. Οι παραγωγοί των αποβλήτων έχουν στη διάθεσή τους αρκετούς βαθμούς ελευθερίας ώστε να σχεδιάσουν και να λειτουργήσουν τους Οργανισμούς Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού ή Συστήματα στην ελληνική νομική ορολογία, που τους εξυπηρετούν. 13

16 Ενδεικτική βιβλιογραφία Deutz P., Producer responsibility in a sustainable development context: ecological modernisation or industrial ecology? The Geographical Journal 175(4), EEA, (European Environment Agency), The European environment state and outlook 2010: synthesis. European Environment Agency, Copenhagen. EEA, (European Environment Agency), Municipal waste generation (CSI 016/waste 001) - Assessment published Dec (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 17/11/2013). Nahman A., Extended producer responsibility for packaging waste in South Africa: Current approaches and lessons learned. Resources, Conservation and Recycling 54, OECD, (Organisation for Economic Co-operation and Development), Extended producer responsibility: A guidance manual for governments. Paris: Organisation for Economic Co-operation and Development. Quinn L. and Sinclair A.J., Policy challenges to implementing extended producer responsibility for packaging. Canadian Public Administration 49(1), ΕΟΑΝ, (Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης), (ημερομηνία τελευταίας πρόσβασης 1/7/2014). 14

17 Σχετικά με τις προτεινόμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες Ο ι προτεινόμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που ακολουθούν αποτελούν προϊόν συνεργασίας ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και των τριών βαθμίδων της τυπικής εκπαίδευσης, η οποία αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Τοπικού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Πώς θα μειώσω τα σκουπίδια μου;» Τo κοινό χαρακτηριστικό τους είναι ο παιδαγωγικός μετασχηματισμός βασικών εννοιών οι οποίες συνδέονται άμεσα ή ανήκουν στο ευρύτερο θεματικό πλαίσιο: «Διαχείριση αποβλήτων». Επιπρόσθετα, έχουν διαμορφωθεί κατάλληλα, ώστε οι συμμετέχοντες στην εφαρμογή τους, όχι μόνο να ενημερώνονται και να κατανοούν αλλά να είναι και σε θέση να εφαρμόζουν στην καθημερινή πρακτική τους, τις προτάσεις της αποκαλούμενης «ιεραρχίας» στη διαχείριση των αποβλήτων. Το σύνολο των δραστηριοτήτων έχουν πραγματοποιηθεί είτε σε διήμερα σεμινάρια, είτε σε επιμορφωτικές ημερίδες εκπαιδευτικών (κάποιες σε λιγότερο από τον προτεινόμενο χρόνο εφαρμογής) ή σε προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε σχολικές μονάδες, στο πλαίσιο των σχολικών δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια των σχολικών ετών και Κάθε προτεινόμενη δραστηριότητα συνοδεύεται από «ταυτότητα», διαθέτει ανεξάρτητα φύλλα εργασίας με στόχο να μπορεί να αξιοποιηθεί αυτόνομα και άμεσα από τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό και παρουσιάζεται όπως διαμορφώθηκε και χρησιμοποιήθηκε στην εκπαιδευτική πράξη. Για το λόγο αυτό οι προτεινόμενες δραστηριότητες είναι δομημένες αλλά δε χαρακτηρίζονται από ομοιομορφία ως προς τη δομή τους. Επιπλέον, στο τέλος των δραστηριοτήτων παρατίθεται η σχετική βιβλιογραφία (έντυπη ή ηλεκτρονική). Σημαντική επισήμανση: Οι διαφημίσεις, οι φωτογραφίες προϊόντων και/ή υπηρεσιών διαφόρων εταιριών καθώς και οι εικόνες που περιέχονται στις προτεινόμενες δραστηριότητες αξιοποιήθηκαν (ή θα αξιοποιηθούν) στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής-παιδαγωγικής διαδικασίας και της ανάδειξης κατάλληλων διδακτικών τεχνικών προς όφελος των εκπαιδευτικών και των μαθητών. Οι συγγραφείς σε καμία περίπτωση δεν έχουν ως στόχο να διαφημίσουν/δυσφημίσουν προϊόντα εταιρειών και/ή υπηρεσίες, να αμφισβητήσουν τις αναφερόμενες ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά τους ή να αποκομίσουν οικονομικά οφέλη από το παρόν παιδαγωγικό υλικό και τη χρήση αυτών των εικόνων. Επιπρόσθετα, το συγκεκριμένο υλικό είναι διαθέσιμο δωρεάν για εκπαιδευτικούς-παιδαγωγικούς σκοπούς. 15

18 Εκπαιδευτική δραστηριότητα: Κατανάλωση και διαφήμιση Μπαζίγου Κατερίνα, Ιωάννου Θάνος Λέξεις-κλειδιά: κατανάλωση, διαφήμιση, στερεότυπα, πρότυπα, ανάγκες, αγοραστική συμπεριφορά Πραγματικές συνθήκες εφαρμογής: Διήμερο σεμινάριο στο ΚΠΕ Δραπετσώνας, 25 εκπαιδευτικοί, 3 διδακτικές ώρες Προτεινόμενες συνθήκες εφαρμογής: μαθητές ετών, χρονική διάρκεια εφαρμογής στην τάξη: 6-8 διδακτικές ώρες Εισαγωγικό σημείωμα για τον εκπαιδευτικό Διαφήμιση Κατανάλωση: Το κρυμμένο μονοπάτι που καταλήγει στην αυξημένη παραγωγή αποβλήτων Η σχέση του ανθρώπου με την κατανάλωση ξεκίνησε σαν ένα παραμύθι: «Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας άνθρωπος που ζούσε μέσα στη σπάνη. Έπειτα από πολλές περιπέτειες και ένα μακρύ ταξίδι στις θάλασσες της οικονομικής επιστήμης, συνάντησε την κοινωνία της αφθονίας. Παντρεύτηκαν και απέκτησαν πολλές ανάγκες» (Ζ. Μπωντριγιάρ, Η καταναλωτική κοινωνία). Οι ανάγκες αυτές ικανοποιήθηκαν κυρίως μέσα από υλικά αγαθά που πολύ πρόθυμα παρήγαγε η βιομηχανία σε μεγάλους ρυθμούς μετά τη βιομηχανική επανάσταση. Η δυνατότητα απόκτησης όλο και περισσότερων αντικειμένων, ο δείκτης της «αγοραστικής ικανότητας» των ανθρώπων για δεκαετίες ήταν και παραμένει βασικός δείκτης βιοτικού επιπέδου. Η ευμάρεια νοείται ως απόκτηση ποικίλων αντικειμένων που ικανοποιούν πραγματικές βιοτικές ανάγκες (τρόφιμα, ένδυση, στέγη κ.λπ.). Η λιτή και αποκλειστική πλήρωση όμως των βιοτικών αναγκών δεν θα μπορούσε να απορροφήσει μεγάλο αριθμό προϊόντων για να αυξηθούν αντίστοιχα και τα κέρδη των βιομηχανιών. Έπρεπε λοιπόν να πεισθούν οι άνθρωποι ότι εκτός από τις βιοτικές τους ανάγκες έχουν και άλλες ανάγκες, έπρεπε εν ολίγοις να επιθυμήσουν και άλλα προϊόντα τα οποία θα τους χάριζαν επιπλέον ικανοποιήσεις και θα τους έκαναν πιο ευτυχισμένους. Η αποστολή αυτή ανατέθηκε στη διαφήμιση. Διάφορα προϊόντα προσπαθούν να πείσουν τον άνθρωπο καταναλωτή ότι θα γίνει «πιο ευτυχισμένος πιο όμορφος πιο επιθυμητός από ποτέ» αν χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο προϊόν. Αλλά και τα ίδια τα αντικείμενα απέκτησαν μια εξελικτική ζωή και έγιναν «νέο προϊόν με νέα βελτιωμένη σύνθεση» ή «πιο γρήγορα» ή «πιο βολικά». Βρεθήκαμε λοιπόν ως καταναλωτές να αγοράζουμε προϊόντα για νέες ανάγκες και να αντικαθιστούμε τα υπάρχοντα προϊόντα με άλλα πιο εξελιγμένα. Ένας αέναος κύκλος παραγωγής και κατανάλωσης που εκτοξεύει απόβλητα προς όλες τις κατευθύνσεις, δεδομένου ότι ένας νέος παράγοντας για να αυξηθεί η κατανάλωση είναι ο ολοένα και πιο σύντομος κύκλος ζωής των προϊόντων. Το πρόβλημα της διαχείρισης των αποβλήτων αυτού του καταναλωτικού μοντέλου άρχισε να αναδύεται όλο και πιο έντονα ως μέρος της διαρκώς εντεινόμενης συζήτησης για το περιβαλλοντικό ζήτημα ήδη από τη δεκαετία του Αν ενοχοποιούνταν όμως η παραγωγή και η κατανάλωση ως σημαντικά αίτια του περιβαλλοντικού ζητήματος τότε θα κλυδωνιζόταν το καταναλωτικό οικοδόμημα. Ήταν η στιγμή που δόθηκε η λύση με την ανακύκλωση. Μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις ενέταξαν στα προγράμματα εταιρικής ευθύνης τους προγράμματα και πρακτικές ανακύκλωσης. Το κρυμμένο μήνυμα «Καταναλώστε άφοβα γιατί ανακυκλώνουμε» απενεχοποίησε τους όλο και περισσότερο πιθανούς υποψιασμένους και ευαισθητοποιημένους καταναλωτές και παράλληλα «πρασίνισε» το προφίλ των επιχειρήσεων. Έγινε σύνθημα, εκστρατεία, ευρωπαϊκό πρόγραμμα, πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και τελικά η πρώτη ανακαλούμενη στο μυαλό του πολίτη «φιλοπεριβαλλοντική» συμπεριφορά. Και εδώ το παραμύθι θα μπορούσε να τελειώσει με ένα αισιόδοξο μήνυμα για την ανακύκλωση. Όμως το πρόβλημα της διαχείρισης των αποβλήτων παραμένει και θα επανέρχεται με όλο και μεγαλύτερη ένταση όσο το μοντέλο της κατανάλωσης θα συνεχίζεται στους ίδιους ξέφρενους ρυθμούς. Μπορεί η οικονομική κρίση να περιόρισε ένα μέρος της κατανάλωσης, αλλά μεγάλο κομμάτι της αντικαταστάθηκε με τα πιο φθηνά προϊόντα που εισέβαλαν στις πτωχευμένες κοινωνίες από χώρες της Ασίας. 16

19 Ποια είναι η θέση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στη σχέση Κατανάλωσης Αποβλήτων; Αν αποδεχθούμε ότι ο γενικός στόχος της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι η διαμόρφωση κριτικά σκεπτόμενων πολιτών, οι οποίοι θα είναι ικανοί να διερευνούν τα αίτια των προβλημάτων και να επαναπροσδιορίζουν τις επιλογές τους στην κατεύθυνση της επίλυσης τους, τότε μια εκπαιδευτική διαδικασία με θέμα την πρόληψη των αποβλήτων δεν μπορεί να μην περιλαμβάνει τη διαφήμιση ως ένα από τα γενεσιουργά αίτια της υπερκατανάλωσης. Οι δραστηριότητες που ακολουθούν στοχεύουν στην κριτική προσέγγιση του ρόλου της διαφήμισης προκειμένου να αποκαλυφθεί η συμβολή της μέσω της κατανάλωσης στην αύξηση της παραγωγής αποβλήτων. Οι μαθητές θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η μείωση της κατανάλωσης συνεπάγεται την πρόληψη παραγωγής αποβλήτων και συνεπώς τη μείωσή τους. Με άλλα λόγια κρίνεται αναγκαία η αντίσταση στις πρακτικές της διαφήμισης και ο επαναπροσδιορισμός των αναγκών μας. Επισήμανση: Στα φύλλα εργασίας που ακολουθούν προτείνονται, για τη διευκόλυνσή σας, ηλεκτρονικές διευθύνσεις όπου θα βρείτε συγκεκριμένες διαφημίσεις, που πιθανά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να τα εφαρμόσετε στη σχολική τάξη. Επισημαίνεται ότι οι αναφερόμενες ηλεκτρονικές διευθύνσεις είναι ενδεικτικές και μη εξαντλητικές, καθώς και ότι η χρήση εικόνων/video υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα. 17

20 1ο Φύλλο εργασίας Κατηγοριοποίηση διαφημίσεων Δραστηριότητα 1η Εμπορική διαφήμιση ή διαφήμιση με κοινωνικό μήνυμα; Αναζητήστε διαφημίσεις (σε έντυπα ή στο διαδίκτυο) και αποφασίστε στην ομάδα σας αν το διαφημιζόμενο μήνυμα είναι εμπορικού ή κοινωνικού περιεχομένου. Βρείτε ένα αντιπροσωπευτικό τίτλο για τη διαφήμιση που επιλέξατε και περιγράψτε σε μια άλλη ομάδα τη συγκεκριμένη διαφήμιση χωρίς να τη βλέπει. Ολοκληρώστε τη δραστηριότητα συμπληρώνοντας τον Πίνακα 1 που ακολουθεί. Πίνακας Τίτλος διαφήμισης Εμπορικό Κοινωνικό Μεικτό μήνυμα Σύντομη περιεχόμενο μήνυμα περιγραφή Ενδεικτικές ηλεκτρονικές διευθύνσεις Πρόσφυγες https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:and9gcqv0j39-kkm3yv2ykyz2-noposd_wuu0uzldo8dytbxexd- TsULR Δίνω αίμα https://encrypted-tbn3.gstatic.com/images?q=tbn:and9gcttqslf9p8vvfnctptitcxq9uqrn2-tlnkadinrh5eqdqnzuhjw Μόδα https://encrypted-tbn2.gstatic.com/images?q=tbn: ANd9GcS8lHQFLGQmMsI5Dft6v4625fgkuGXboJh5Kr6SvVdTy8uGhnR0 Παιδάκια https://encryptedtbn0.gstatic.com/images?q=tbn:and9gctbykbm2vxy9zuxoarcbflhw7o7gxy1ymc8bbpr9ks7colf1fiu Γυναικεία μόδα https://encrypted-tbn3.gstatic.com/images?q=tbn:and9gcsc-1nslrlrxtkvba4ugmsajkfeb4vbintt3wmeqvbmp_sfo- PLSGA Ρύζι https://encrypted-tbn3.gstatic.com/images?q=tbn:and9gctzicx34v42vyk9rv_x_3ukw_n8rfi34sfn_lyhrumvth- SjDEY30A 18

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Ο. Διαφήμιση Εμπορικό περιεχόμενο Κοινωνικό μήνυμα Μεικτό

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Ο. Διαφήμιση Εμπορικό περιεχόμενο Κοινωνικό μήνυμα Μεικτό ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Ο Δραστηριότητα 1 η : Εμπορική διαφήμιση ή κοινωνικού περιεχομένου; Παρατηρείστε τις παρακάτω διαφημίσεις και αποφασίστε στην ομάδα σας αν το διαφημιζόμενο μήνυμα είναι εμπορικού ή κοινωνικού

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης - Ευκαιρίες για συνεργασία. Η περίπτωση του τοπικού δικτύου: «Πώς θα μειώσω τα σκουπίδια μου;»

Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης - Ευκαιρίες για συνεργασία. Η περίπτωση του τοπικού δικτύου: «Πώς θα μειώσω τα σκουπίδια μου;» Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης - Ευκαιρίες για συνεργασία. Η περίπτωση του τοπικού δικτύου: «Πώς θα μειώσω τα σκουπίδια μου;» Δρ. Θάνος Ιωάννου Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΕΝΟΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ WASP TOOL LIFE10 ENV/GR/622

ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΕΝΟΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ WASP TOOL LIFE10 ENV/GR/622 ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΕΝΟΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ WASP TOOL LIFE10 ENV/GR/622 ΧΡΟΝΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΟΜΑΔΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ WASP TOOL ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα WASP Tool Ανάπτυξη και Επίδειξη ενός Εργαλείου Υποστήριξης της Πρόληψης Αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση (LIFE10 ENV/GR/ 622)

Πρόγραμμα WASP Tool Ανάπτυξη και Επίδειξη ενός Εργαλείου Υποστήριξης της Πρόληψης Αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση (LIFE10 ENV/GR/ 622) Development and Demonstra/on of a Waste Preven/on Support Tool for Local Authori/es - WASP Tool (LIFE10 ENV/GR/ 622) Πρόγραμμα WASP Tool Ανάπτυξη και Επίδειξη ενός Εργαλείου Υποστήριξης της Πρόληψης Αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα-ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος: Απορρίμματα, Παραγωγή και Κατανάλωση

Ενότητα-ενότητες του Αναλυτικού Προγράμματος: Απορρίμματα, Παραγωγή και Κατανάλωση ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 3 ου ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Όνομα Εκπαιδευτικού: Μαρία Σωκράτους Σχολείο: Η Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Ζήτημα Σχολείου: Η αύξηση των σκουπιδιών εντός των χώρων του σχολείου, στα πάρκα της κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο WASP Tool συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE+ της ΕΕ

Το έργο WASP Tool συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE+ της ΕΕ Το έργο WASP Tool συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE+ της ΕΕ Παρότι ένα μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού υποσιτίζεται, εκτιμάται ότι περίπου το 40% των τροφίμων που παράγονται παγκοσμίως καταλήγουν

Διαβάστε περισσότερα

Αμπελιώτης Κ., Χρόνη Χ., Λαζαρίδη Κ. Μελέτη περίπτωσης: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ

Αμπελιώτης Κ., Χρόνη Χ., Λαζαρίδη Κ. Μελέτη περίπτωσης: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Έργο WASP-Tool (LIFE10 ENV/GR/622) Αμπελιώτης Κ., Χρόνη Χ., Λαζαρίδη Κ. Μελέτη περίπτωσης: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ Πρόληψη αποβλήτων: τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση και ο περιορισμός της χρήσης ενέργειας Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΥΧΟΝ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΟΑΝ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΥΧΟΝ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΟΑΝ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΗΜΩΝ ΣΤΙΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΙΑ ΤΥΧΟΝ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΟΑΝ Αθήνα, 25 Μαρτίου 2014 1. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ & ΝΕΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Αρφανάκου Αναστασία Τμήμα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Νομική βάση / Legal basis Νόμος 4042/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012 Απολογιστική Έκθεση Α. Γενικά στοιχεία Στο πλαίσιο της Πράξης «Νέες Πολιτικές Ξενόγλωσσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Α ΚΑΙ Β ΦΑΣΗΣ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥΣ)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Α ΚΑΙ Β ΦΑΣΗΣ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥΣ) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ Α ΚΑΙ Β ΦΑΣΗΣ (ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΟΥΣ) Το παρόν ερωτηματολόγιο έχει ως σκοπό τη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στην Α και

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

ΘΕΜΑ: Ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σχετικές υπηρεσίες για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

και στο Δημοτικό Αποτυπώνω την περιβαλλοντική στάση των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου:

και στο Δημοτικό Αποτυπώνω την περιβαλλοντική στάση των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου: και στο Δημοτικό Αποτυπώνω την περιβαλλοντική στάση των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου: Συμπληρώνω ερωτηματολόγιο και συλλέγω χρήσιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά των συμμαθητών μου απέναντι στο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μειώνω επαναχρησιµοποιώ και µετά ανακυκλώνω WASP Tool Εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη διαχείριση των αποβλήτων για εκπαιδευτικούς και μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Επιμέλεια εκδοσης: Θάνος Ιωάννου,

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Το Εθνικό Θεματικό Δίκτυο «Βιώσιμη Πόλη: η πόλη ως πεδίο εκπαίδευσης για την αειφορία»

Το Εθνικό Θεματικό Δίκτυο «Βιώσιμη Πόλη: η πόλη ως πεδίο εκπαίδευσης για την αειφορία» Το Εθνικό Θεματικό Δίκτυο «Βιώσιμη Πόλη: η πόλη ως πεδίο εκπαίδευσης για την αειφορία» Περιγραφή Το Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Βιώσιμη Πόλη: η πόλη ως πεδίο εκπαίδευσης για την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα

Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα Σκουπιδοεγγραμματισμός: μια σύγχρονη πραγματικότητα; Νεόφυτος Νικολάου, Χρυσόστομος Συρίμης, Ευρυπίδου Αφροδίτη Ευρίσα, Σεργίου Μαρίνα (όλοι οι μαθητές είναι 15 χρονών) Γυμνάσιο Αγίας Βαρβάρας Κάτω Πολεμιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη

Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη www.kpe-thess.gr www.facebook.com/kpethess Εκπαιδεύοντας για μια Βιώσιμη Πόλη ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Χ. Αθανασίου - Ε. Παπαδημητρίου - Ν. Ριφάκη - Γ. Σλαυκίδης Π. Τσολακίδου - Γ. Υφαντής

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης

Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Η βιομηχανική συμβίωση ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης Καθηγήτρια Μαρία Λοϊζίδου Αθήνα, 3/4/2014 Βιομηχανική Συμβίωση Ως Βιομηχανική Συμβίωση (Industrial

Διαβάστε περισσότερα

Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας.

Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας. Κυρία Περιφερειάρχη, κυρίες και κύριοι Αντιπεριφερειάρχες, κυρίες και κύριοι σύνεδροι, Καλημέρα σας. Θα ήθελα να συγχαρώ την Περιφέρεια Αττικής και την ΕΔΣΝΑ για τα διοργάνωση του συνεδρίου και να ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων

Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ TOMEAΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων σε επίπεδο Δήμων Κωνστάντζος Γιώργος Μηχανικός Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά Κατάταξης Δράσεων Πρόληψης Αποβλήτων

Αναφορά Κατάταξης Δράσεων Πρόληψης Αποβλήτων Αναφορά Κατάταξης Δράσεων Πρόληψης Αποβλήτων WASP Tool Εργαλείο υποστήριξης της πρόληψης αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση http://wasptool.hua.gr 16-06-2015 10:25:17 WASP Tool - LIFE10 ENV/GR/622 -

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης

3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης 3 ο Δημοτικό Σχολείο Κατερίνης Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Διαχείριση απορριμμάτων Τα απομεινάρια μιας ημέρας» Μαθητικές Ομάδες των Τμημάτων Ε1, Ε2, Ε3 Παιδαγωγική Ομάδα: Καραναστάση Άννα, Χαϊλατζίδου

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο WASP-Tool: Ανάπτυξη και επίδειξη ενός Εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση

Το έργο WASP-Tool: Ανάπτυξη και επίδειξη ενός Εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση Το έργο WASP-Tool: Ανάπτυξη και επίδειξη ενός Εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση LIFE10 ENV/GR/622 Το έργο LIFE10 ENV/GR/622 συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ WASP-

Διαβάστε περισσότερα

«Όταν οι στόχοι ενός Τοπικού Δικτύου Π.Ε. δε γίνονται άρρητα ρήματα αλλά μετρήσιμη επιτυχία»

«Όταν οι στόχοι ενός Τοπικού Δικτύου Π.Ε. δε γίνονται άρρητα ρήματα αλλά μετρήσιμη επιτυχία» «Όταν οι στόχοι ενός Τοπικού Δικτύου Π.Ε. δε γίνονται άρρητα ρήματα αλλά μετρήσιμη επιτυχία» Το παράδειγμα του Τ.Δ.Π.Ε. "Ρήματα και Απορρίμματα: Μειώνω Επαναχρησιμοποιώ Ανακυκλώνω" του ΚΠΕ Καλαμάτας Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2 ου ΒΙΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ: Πρόληψη, Ανακύκλωση

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2 ου ΒΙΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ: Πρόληψη, Ανακύκλωση ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2 ου ΒΙΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ: Πρόληψη, Ανακύκλωση Ο Σύλλογος Ικαρίων Επιστημόνων (Σ.Ι.ΕΠ.) διοργάνωσε στις 24 και 25 Οκτωβρίου 2014 στον Αγιο Κήρυκο και Χριστό Ραχών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014

ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014 ΕΘΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΒΙΩΣΙΜΗ ΠΟΛΗ: ΠΕΔΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Β ΦΑΣΗ: ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 3-02-2014 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Περιγραφή Παρουσίαση της πραγματικότητας της πόλης. Βιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect

Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect 23 Ιουλίου 2009 Θέμα: Συμμετοχή εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης σε ενημερωτική ημερίδα για το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα CoReflect Το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα Ψηφιακή υποστήριξη για διερώτηση,

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές.

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Οι συχνές φυσικές καταστροφές που οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές έχουν καταστήσει κατανοητό σε όλους ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι μείζονoς

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: 40χρονα

Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: 40χρονα Παιδαγωγικό Ινστιτούτο: 40χρονα Δρ Αθηνά Μιχαηλίδου - Ευριπίδου Διευθύντρια Π.Ι. Δημοσιογραφική Διάσκεψη 9 Μαΐου 2013 Δομή της παρουσίασης Ρόλος και Δράση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου (ΠΙΚ) Εμφάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

«Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή»

«Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» Κλινική Διατροφή Διατροφή & Άσκηση Διατροφή & Δημόσια Υγεία [2012] Ε Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος;

Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Πόσα γεύματα έχουν διανεμηθεί; Ποια είναι η «ιστορία» του Προγράμματος; Πρόγραμμα ΔΙΑΤΡΟΦΗ Πόσα παιδιά συμμετέχουν στο Πρόγραμμα; Το Πρόγραμμα ΔΙΑ.ΤΡΟΦΗ απευθύνεται σε μαθητές δημοσίων σχολείων κοινωνικοοικονομικά ευπαθών περιοχών της χώρας, που πλήττονται περισσότερο από

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καράκιζα Τσαμπίκα 1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο 3. Εκπαιδευτικές ανάγκες: Οι μαθητές είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους νυν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός

Πρότυπος Συμβουλευτικός Οδηγός Σχέδιο δράσης για την πρόληψη ή/και την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων κάθε είδους, την ανάδειξη της σημασίας της διαφορετικότητας και την καταπολέμηση της βίας στα σχολεία 7085/14-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;»

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;» Αθήνα, 19 Σεπτεμβρίου 2014 ΠΡΟΣ: Τον Υπουργό Παιδείας & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ.: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Δ.Ο.Ε., Ο.Λ.Μ.Ε. Εκπαιδευτικά Δίκτυα Ενημέρωσης:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ Δημόσια Διαβούλευση ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή Η εισαγωγή υπολογιστών στην εκπαίδευση μόνο καλό μπορεί να φέρει: Στην απλούστερη περίπτωση να σταματήσουν να τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ NΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Η ΠΕ/ΕΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία

Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗΣ Εκδήλωση της Περιφέρειας Αττικής 1 η Σεπτέμβρη 2010 Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής σε Πρώιμη Παιδική Ηλικία Έργο του Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε. Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Δεν μας αξίζει! Αλλάζουμε τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων Αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα! ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 8selido.indd 2 12/1/10 8:38 AM Η κατάσταση σήμερα Στην Περιφέρειά μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Η Αξιοποίηση της Τέχνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Καινοτόμες εφαρμογές, καλές πρακτικές στη Δ/θμια Εκπ/ση. Η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ AΡΧΑΝΩΝ-ΡΟΥΒΑ-ΓΟΥΒΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ AΡΧΑΝΩΝ-ΡΟΥΒΑ-ΓΟΥΒΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ AΡΧΑΝΕΣ, 21 Φεβρουαρίου 2014 ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ AΡΧΑΝΩΝ-ΡΟΥΒΑ-ΓΟΥΒΩΝ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ

Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ Κριτήρια Αξιολόγησης υποψηφίων Ερευνητών και ΕΛΕ ΕΚΕΤΑ Στόχος των προτεινόμενων παρακάτω διαδικασιών και γενικών κριτηρίων είναι να υπάρχει, ένα «σύστημα αναφοράς» για τις κρίσεις ερευνητών και ΕΛΕ που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

«Ενεργειακές Υπηρεσίες και Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης»,

«Ενεργειακές Υπηρεσίες και Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης», ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΠΙΧΟΡΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ (ΑνΑΔ) «Ενεργειακές Υπηρεσίες και Συμβάσεις Ενεργειακής Απόδοσης», 15 Δεκεμβρίου 2015, διάρκειας 6 ωρών Αίθουσα Διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

«Εναλλακτικές Μορφές Διαχείρισης και Ενεργειακής Αξιοποίησης Απορριμμάτων. Αποτελέσματα του έργου ENERGY WASTE.»

«Εναλλακτικές Μορφές Διαχείρισης και Ενεργειακής Αξιοποίησης Απορριμμάτων. Αποτελέσματα του έργου ENERGY WASTE.» Mε ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε η 3 η και τελευταία Hμερίδα του έργου, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+ (LIFE09 ENV/GR/000307), με τίτλο: «Εναλλακτικές Μορφές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ B ΜΕΡΟΣ Προσεγγίσεις σε θέματα Οπτικοακουστικής Παιδείας ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 45 Παράρτημα Ημερολόγιο εκπαιδευτικών και κινηματογραφιστών Σχολική μονάδα:... Ημερομηνία και ώρα συνάντησης:... Συνάντηση εντός ή εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα