Οργάνωση / Γραμματεία: ASCENT ΕΠΕ Βασ. Σοφίας Αθήνα - Τηλ: Fax:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οργάνωση / Γραμματεία: ASCENT ΕΠΕ Βασ. Σοφίας 77-115 21 Αθήνα - Τηλ: 210 7213225 Fax: 210 7246180 e-mail: siorasgs@otenet.gr"

Transcript

1 Χορηγούνται Μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης C.M.E. CREDITS ΘΕΜΑΤΑ 1. ΠΑΛΑΙΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΙΩΝ Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007, ΜΥΚΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑ. ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Παρασκευή 14 Δεκεμβρίου 2007, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Παρασκευή 14 Δεκεμβρίου 2007, ΑΝΤΟΧΗ GRAM(-) ΒΑΚΤΗΡΙΩΝ ΣΤΑ β-λακταμικα ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΑΞΗ Σάββατο 15 Δεκεμβρίου 2007, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σάββατο 15 Δεκεμβρίου 2007, Οργάνωση / Γραμματεία: ASCENT ΕΠΕ Βασ. Σοφίας Αθήνα - Τηλ: Fax:

2 ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΤΙΑ Πρόεδρος: Ε. Μαλάμου-Λαδά Αντιπρόεδρος: Γ. Κατσάνης Γενικός Γραμματέας: Α. Πάγκαλη Ειδικός Γραμματέας: Ε. Κουσκούνη Ταμίας: Κ. Τζανέτου Σύμβουλοι: Ε. Τρικκά - Γραφάκου Γ. Βρυώνη ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑSCENT, Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα Τηλ.: , Fax: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΚΔΟΣΗΣ Δ. Αδρακτά Σ. Αλεξίου Ε. Αναστασίου Α. Αρσένη Γ. Αρσένης Α. Αυλάμη Ν. Βαβάτση Ν. Βακάλης Μ. Βάρλα Α. Βατόπουλος Ε. Βογιατζάκης Π. Γολεμάτη Β. Δαλαΐνα Β. Δανιηλίδης Γ. Δημητρακόπουλος Ζ. Ζουλλιέν Ε. Καδά Β. Καλαποθάκη Α. Κανσουζίδου Σ. Καρτάλη Μ. Κατελανή Γ. Κατσάνης Β. Κοκκίνου Υ. Κουμαντάκη Γ. Κουππάρη Ε. Κουσκούνη Χ. Κούτσια Τ. Κρεμαστινού Α. Κωστούλα A. Κωτσοβίλη Σ. Λεβειδιώτου Ν.Ι. Λεγάκης Ε. Μαλάμου Α. Μανιάτης Γ. Μαργαρίτη Α. Μεντής Α. Μητρούσια Κ. Μοίρας Α. Μπεθυμούτη Ε. Μποσινάκου Α. Πάγκαλη Ο. Πανιάρα Ε. Παπαφράγκας Χ. Παπαστεριάδη Ε. Παππά Ε. Παρασκάκη Β. Πετροχείλου Α. Ρουμελιώτου Α. Σταυροπούλου Χ. Τσάνταλη Ι. Τσελέντης Σ. Τζανετής Κ. Τζανέτου Α. Τσακρής Μ. Φουστούκου Ι. Φραγκάκη Ε. Φραγκούλη Ε. Χωρέμη ΔΙΕΥΘΥΝΤΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Κ. ΤΖΑΝΕΤΟΥ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ: ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑSCENT, Βασ. Σοφίας 77, Αθήνα, Τηλ.: , Fax: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ: 30,00 Ευρώ. Οι συνδρομές αποστέλλονται με ταχυδρομική επιταγή στη διεύθυνση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ASCENT Κ. ΤΖΑΝΕΤΟΥ, ΒΑΣ. ΣΟΦΙΑΣ 77, ΑΘΗΝΑ ΕKΔΟΤΕΣ: Κ. ΤΖΑΝΕΤΟΥ, Γ. ΒΡΥΩΝΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ: Π. ΓεωργακακοΣ, Τυρινθου 30, ανω Γλυφαδα, Τηλ.: , Fax: ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ: Εταιρειών (90,00 Ευρώ), Εξωτερικού (150 US$) και Κύπρου (50 Ευρώ) αποστέλλονται με ταχυδρομική επιταγή στη διεύθυνση: Π. Γεωργακακοσ, Τυρίνθου 12, Α. Γλυφάδα ΕΚΤΥΠΩΣΗ: ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑ - ΤΗΛ.: , FAX: , ISSN Ι Δ Ι Ο Κ Τ Η Τ Η Σ Π Ε Ρ Ι Ο Δ Ι Κ Ο Υ : Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Μ Ι Κ Ρ Ο Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε ΤΑ Ι Ρ Ε Ι Α

3 ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA BIMONTHLY JOURNAL OF THE GREEK SOCIETY OF MICROBIOLOGY SCIENTIFIC BOARD BOARD OF THE GREEK SOCIETY OF MICROBIOLOGY FOR THE YEARS President: E. Malamou-Lada Vice President: G. Katsanis Secretary General: A. Pagali Secretary: Ε. Κouskouni Treasurer: K. Tzanetou Members: E. Trikka-Grafakou G. Vrioni SOCIETY SECRETARIAT ΑSCENT, 77 Vas. Sofias Ave, GR Athens, Greece Tel.: , Fax: D. Αdracta S. Αlexiou Ε. Αnastassiou Α. Antoniadis A. Arseni G. Arsenis Α. Avlami Α. Bethimouti Ε. Bossinakou E. Choremi V. Dalaina V. Danielides G. Dimitrakopoulos Μ. Foustoukou E. Fragouli J. Frangaki P. Golemati G. Joullien Ε. Κada V. Kalapothaki Α. Κansouzidou S. Κartali Μ. Κatelani G. Κatsanis V. Kokkinou Α. Κostoula A. Kotsovili Υ. Koumantaki G. Kouppari Ε. Κouskouni C. Κoutsia Τ. Κremastinou Ν. Legakis S. Levidiotou Ε. Malamou Α. Maniatis G. Μargariti Α. Μentis C. Miras Α. Μitroussia Α. Pagali Ο. Paniara Ε. Papafrangas C. Papasteriadi E. Pappa V. Petrochilou Α. Roumeliotou Α. Stavropoulou A. Tsakris C. Τsantali J. Τselentis S. Tzanetis K. Tzanetou Ν. Vakalis Μ. Varla Α. Vatopoulos Ν. Vavatsi E. Vogiatzakis EDITORS K. TZANETOu, G. Vrioni MAILING ADDRESS OF JOURNAL: ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA K. TZANETOU, G. Vrioni ASCENT, 77 VAS. SOFIAS AVE, GR ATHENS, GREECE, TEL.: , Fax: Annual SUBSCRIPTIONS: ABRoAD 150 USd, Cyprus 30 CYP P. GEORGAKAKOS, 12 TyRINTHOU Str., GR α. GLυfαdα, GREECE. Τel.: , Fax: ISSN INTERNET: O F F I C I A L P U B L I C A T I O N O F T H E G R E E K S O C I E T Y O F M I C R O B I O L O G Y

4 ACTA MICROBIOLOGICA HELLENICA BIMONTHLY JOURNAL OF THE GREEK SOCIETY OF MICROBIOLOGY Contents REVIEWS A. EYANGELOPOULOS, N.G. Vallianou, E.D. Vogiatzakis: Acceleration, facilitation and quality assurance of the diagnostic processes by information systems F. I. GIRTOVITIS, A. PAPADOPOULOS: Platelet function studies. Advantages and limitations ORIGINAL PAPERS Κ. koraki, P. Karapavlidoy, D. SOFIANOU: Multiresistant Pseudomonas aeruginosa isolated from patients with cystic fibrosis M. Sioumala, G. Tzanakaki, K. Kesanopoulos, S. Levidiotou-Stefanou, J. Kourea-Kremastinou: Simultaneous detection of nine serotypes of Streptococcus pneumoniae using stepdown multiplex PCR A. Vantarakis, D. Venieri, C. NIKOLAIDIS, M. Papapetropoulou: Occurrence of Escherichia coli strains resistant to multiple antibiotics isolated from tap water and sewage samples: public health concern VOLUME 52 NUMBER 3 may june 2007

5 ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Περιεχόμενα ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ A.Α. Ευαγγελoπουλος, Ν.Γ. Βαλλιaνου, Ε.Δ. Βογιατζaκης: Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην υποβοήθηση, την επιτάχυνση και τη διασφάλιση της αξιοπιστίας των εργαστηριακών διαγνωστικών διαδικασιών και αποτελεσμάτων Φ.Ι. Γκιρτοβιτης, Α. Παπαδοπουλος: Μέθοδοι μελέτης των αιμοπεταλίων. Δυνατότητες και περιορισμοί EΡEYNHΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Κ. Κορακη, Π. Καραπαυλiδου, Δ. ΣοφιανοY: Μελέτη ευαισθησίας στελεχών Pseudomonas aeruginosa σε ασθενείς με κυστική ίνωση M. Σιουμαλα, Τ. Τζανακακη, Κ. Κεσανοπουλος, Σ. Λεβειδιωτου-Στεφανου, Τ. Κουρεα-Κρεμαστινου: Tαυτόχρονη ανίχνευση εννέα κύριων οροτύπων Streptococcus pneumoniae σε βιολογικά υλικά με τη μέθοδο της stepdown multiplex PCR Α. Βανταρακης, Δ. Βενιερη, Χ. Νικολαϊδης, Μ. Παπαπετροπουλου: Απομόνωση πολυανθεκτικών στελεχών Escherichia coli από το πόσιμο νερό και τα αστικά λύματα: Πιθανές επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία ΤΟΜΟΣ 52 ΤΕΥΧΟΣ 3 ΜΑΪΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2007

6 146 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην υποβοήθηση, την επιτάχυνση και τη διασφάλιση της αξιοπιστίας των εργαστηριακών διαγνωστικών διαδικασιών και αποτελεσμάτων A.Α. Ευαγγελόπουλος, 1 Ν.Γ. Βαλλιάνου, 2 Ε.Δ. Βογιατζάκης 3 Οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα του εργαστηριακού εξοπλισμού οδήγησαν στη δραματική αύξηση του αριθμού των αναφερόμενων αποτελεσμάτων ανά χειριστή. Από μιa αναλυτική μέθοδο και περίπου 10 αποτελέσματα, ανά ώρα, το 1970, οδηγηθήκαμε σε περισσότερες από 200 μεθόδους, που εκτελούνται παράλληλα, παράγοντας πάνω από 6000 αποτελέσματα, ανά ώρα, σήμερα. Το γεγονός αυτό, σηματοδότησε τη μεταφορά του φόρτου εργασίας από τα αναλυτικά, στα διοικητικά καθήκοντα και τη διαχείριση της παραγόμενης πληροφορίας. Tα οφέλη της τεχνολογίας της πληροφορικής διαχέονται, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, σε όλα τα στάδια της διαγνωστικής διαδικασίας. H εισαγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων πληροφορικής στα εργαστήρια υπόσχεται να κάνει τον τομέα υγείας, όχι μόνο ασφαλέστερο, αλλά και περισσότερο αποτελεσματικό. Στο παρόν άρθρο επιχειρείται μια ανασκόπηση της συμβολής των σύγχρονων εργαστηριακών συστημάτων πληροφορικής στο σύνολο της διαγνωστικής διαδικασίας και πιο συγκεκριμένα στα επιμέρους στάδια της προαναλυτικής, αναλυτικής και μεταναλυτικής φάσης. Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ 2007, 52 (3): Λέξεις κλειδιά: Διαγνωστικές διαδικασίες, εργαστηριακά πληροφοριακά συστήματα, διασφάλιση ποιότητας, πληροφορική υγείας Εισαγωγή Οι εργαζόμενοι στα σημερινά εργαστήρια πιθανότατα δεν μπορούν να φανταστούν πώς ήταν η καθημερινότητα των εργαστηριακών πριν μερικές 1 Συνεργάτης Eργαστηρίου Γ.Ν.Α «Πολυκλινική», Αθήνα, 2 Γ.Ν.Α «Πολυκλινική» Αθήνα, 3 Διευθυντής Μικροβιολογικού Βιοχημικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Α «Πολυκλινική», Αθήνα δεκαετίες. Η διαχείριση, ακόμη και ενός μικρού εργαστηρίου, χωρίς σύστημα πληροφορικής (LIS Laboratory Information System ή LIMS Laboratory Information Management System), ήταν μια πραγματική πρόκληση. Κάθε σημείο συλλογής δειγμάτων, διατηρούσε ειδικό βιβλίο καταχώρησης, ενώ αντίστοιχο βιβλίο διατηρούσε το εργαστήριο, στην περιοχή υποδοχής των δειγμάτων. Με δεδομένο ότι οι εξετάσεις γίνονταν κατά δέσμες (batch), για κάθε

7 Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην εργαστηριακή πράξη 147 εξέταση υπήρχαν ξεχωριστά φύλλα αιτήσεων και αποτελεσμάτων. Μετά την αρχική καταγραφή των αποτελεσμάτων σε αυτά ακολουθούσε η μεταφορά τους στο απαντητικό. Ερμηνευτικά σχόλια, όπως σε παθολογικά δείγματα π.χ. αιματολογίας έπρεπε να συμπληρωθούν χειρόγραφα από τους μικροβιολόγους ή να υπαγορευθούν και να δακτυλογραφηθούν. Το ίδιο συνέβαινε με τα κυτταρολογικά και τα ιστολογικά ευρήματα βιοψιών. Επειδή δεν υπήρχαν τερματικά υπολογιστών όπου μπορούσαν να αναζητηθούν προηγούμενα αποτελέσματα του ασθενούς, κάθε σχετικό δεδομένο φυλασσόταν σε έντυπη μορφή, σε ειδικό αρχείο «κατάστιχο». Για τον υπολογισμό στατιστικών στοιχείων η συλλογή, η καταμέτρηση και η επεξεργασία των δεδομένων, γινόταν χειροκίνητα. Παρόμοια εικόνα επικρατούσε και στα ταμεία για τις σχετικές χρεώσεις. Παρά τις δικλείδες ασφαλείας, λάθη συνέβαιναν πάντα. Για όλους αυτούς τους λόγους, τα πρωτότυπα παραπεμπτικά ή τα αντίγραφα σε φύλλα ημέρας, τα φύλλα εργασίας, οι ιατρικές αναφορές (απαντητικά) και τα τιμολόγια (χρεώσεις), έπρεπε να φυλάσσονται και να αρχειοθετούνται. 1 Οι δραστικές αλλαγές σε παγκόσμια κλίμακα και ειδικά στον τομέα της υγείας, δημιούργησαν νέες προκλήσεις στις οποίες έπρεπε να ανταπεξέλθει η εργαστηριακή Ιατρική. Συνοπτικά μπορούν να αναφερθούν: 1. Η πίεση για μείωση του κόστους και έλεγχο με κατάλληλα διοικητικά εργαλεία 2 2. Ο σχολαστικός έλεγχος από ασθενείς, πελάτες εργαστηρίων και κανονιστικές αρχές (regulators, regulatory authorities / bodies) Η αυξανόμενη ζήτηση για ταχύτερες και καλύτερες υπηρεσίες 4. Η έκρηξη της πληροφορίας και τα τεχνολογικά άλματα 5. Η μείωση του αριθμού εξειδικευμένου προσωπικού. Ειδικότερα, η μείωση των διαθέσιμων πόρων των συστημάτων υγείας ασκεί σήμερα αφόρητες πιέσεις στα κλινικά εργαστήρια. Η αποζημίωση/ κάλυψη ανά εξέταση, που λαμβάνει ένα εργαστήριο, έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία 15ετία (Εικ. 1). Φυσικό επακόλουθο αυτής της τάσης ήταν η στροφή προς την αναζήτηση νέων λύσεων και στρατηγικών, ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των εργαστηρίων. 6 Τέτοιες στρατηγικές είναι ο σχηματισμός δικτύων Δολάρια ανά εξέταση Εικόνα 1. Μείωση της αποζημίωσης ανά εξέταση (U.S. Bancorp Piper Jaffray, March 1999). εργαστηρίων και κοινοπραξιών -ανάλογα με το σύστημα υγείας κάθε χώρας- με ισχυρή διαπραγματευτική δύναμη, η εισαγωγή αυτόματων αναλυτών, η συγχώνευση διαφορετικών αναλυτικών τεχνολογιών (ιοντοεπιλεκτικά ηλεκτρόδια, φωτομετρία, ανοσοθολοσιμετρία, ηλεκτροχημειοφωταύγεια), σε μεγάλες αναλυτικές πλατφόρμες, ο επανασχεδιασμός της ροής των εργασιών αλλά και η χρήση συστημάτων για την αυτοματοποίηση της προαναλυτικής φάσης. Με τη συμβολή αυτών των μεθόδων και των καινοτομιών, ο αριθμός των αναφερόμενων αποτελεσμάτων ανά χειριστή αυξήθηκε από μία αναλυτική μέθοδο και περίπου 10 αποτελέσματα ανά ώρα, το 1970, σε περισσότερες από 200 μεθόδους που εκτελούνται παράλληλα και σε πάνω από 6000 αποτελέσματα ανά ώρα, σήμερα (Εικ. 2). Το γεγονός αυτό σηματοδότησε τη μεταφορά του φόρτου εργασίας, από τα αναλυτικά, στα διοικητικά καθήκοντα. Ουσιαστικά, η πίεση για βελτίωση των οικονομικών δεικτών στα εργαστήρια προκάλεσε ένα φαινόμενο χιονοστιβάδας αλλαγών, στον πυρήνα της οποίας εντοπίζεται το αίτημα για μείωση του κόστους. Η διαχείριση της παραγόμενης πληροφορίας έγινε εφικτή μέσω των νεωτερισμών στη μηχανοργάνωση και στην πληροφορική, όπως είναι η εμφάνιση δικτύων, τα συστήματα πληροφορικής εργαστηρίων 7 (Πίν. 1), η αμφίδρομη επικοινωνία αυτών των συστημάτων με τις αναλυτικές συσκευές και η αντιμετώπιση της πολυπλοκότητας συγκεκριμένων περιοχών του εργαστηρίου (π.χ. περιοχές εργασίας ορού, γενικής αίματος και ούρων), με ειδικά λογισμικά διαχείρισης διεργασιών, για τα οποία έχει επικρατήσει ο αγγλοσαξονικός όρος Work Area Managers. Εκείνο που πρέπει να επισημανθεί, είναι ότι η ενσωμάτωση και η ενοποίηση των συστημάτων πληροφορικής, δεν ακολούθησε παράλληλους δρόμους με τις αλλαγές στην αναλυτική τεχνολογία και οργανολογία, με αποτέλεσμα σε αρκετά νοσοκομεία/ εργαστήρια,

8 148 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 Η αυτοματοποίηση αύξησε κατακόρυφα την παραγωγικότητα αλλά μετατόπισε το πρόβλημα στη διαχείριση των δεδομένων Βαθμός αυτοματοποίησης Ως 10 εξετάσεις/ ώρα 1 παράμετρος Φωτόμετρα Ως 300 εξετάσεις/ώρα Ως 10 παράμετροι Πρώτοι αναλυτές 600 εξετάσεις/ώρα 60 παράμετροι Αυτοματοποίηση προαναλυτικών και μετα-αναλυτικών διαδικασιών Αναλυτές με ενοποίηση διαφόρων τεχνολογιών Προαναλυτικά Συστήματα > 6000 εξετάσεις/ ώρα > 200 παράμετροι παράλληλα? Πολύ μεγάλες αναλυτικές πλατφόρμες και «υβριδικά» συστήματα Λύσεις με προαναλυτικά συστήματα Εκθετική αύξηση των αποτελεσμάτων ανά τεχνολόγο Λιγότερο προσωπικό πρέπει να εγκρίνει και να απελευθερώσει μεγάλο αριθμό αποτελεσμάτων 1970 Πραγματοποίηση εξετάσεων με χειροκίνητες διαδικασίες και φωτόμετρα Πρώτα αναλυτικά συστήματα Ενοποίηση διαφορετικών αναλυτικών τεχνολογιών Βελτιστοποίηση ροής εργασίας, ιδιαίτερα στην προαναλυτική περιοχή Υβριδικά συστήματα και συνδυασμοί με προ-αναλυτικό και μετα-αναλυτικό έργο Σήμερα Χρόνος Εικόνα 2. Αύξηση της παραγωγικότητας (αριθμός παραγόμενων αποτελεσμάτων ανά άτομο, ανά ώρα), στα κεντρικά εργαστήρια (core labs). Πίνακας 1. Τυπικές λειτουργίες ενός συστήματος πληροφορικής εργαστηρίων Διαχείριση φακέλου ασθενούς Σύνταξη εντολών και ζήτηση εξετάσεων, τόσο εντός του εργαστηρίου όσο και από τις κλινικές ή ακόμα και εκτός νοσοκομείου Πρόβλεψη για τη συλλογή και παραλαβή των κατάλληλων τύπων και ποσότητας δείγματος (ορός, πλάσμα, ούρα, αίμα-edta κ.λπ.) για τις αιτηθείσες εξετάσεις Σήμανση και παρακολούθηση των δειγμάτων (ιχνηλασιμότητα) Αποστολή ζητήσεων στο κεντρικό εργαστήριο Αμφίδρομη σύνδεση με τους αναλυτές Συνολική διαχείριση ποιότητας, που δεν περιορίζεται μόνο στον Αναλυτικό Έλεγχο Ποιότητας Τεχνική και ιατρική έγκριση των αποτελεσμάτων Ενοποίηση των αποτελεσμάτων σε διάφορες φόρμες αναφοράς Ταχεία και ακριβής μεταφορά των αποτελεσμάτωναπαντητικού στον εντολέα Διαχείριση στατιστικών δεδομένων Διαχείριση οικονομικών στοιχείων Δημιουργία αναφορών προς τη διοίκηση να υπάρχουν διάφορα και ετερόκλητα συστήματα πληροφορικής, που πρέπει να συντηρηθούν. Ταυτόχρονα με την ανάπτυξη των κεντρικών εργαστηρίων, αυξήθηκε και η ζήτηση των εξετάσεων «παρά την κλίνη του ασθενούς». Η άμεση διαθεσιμότητα σημαντικών και κρίσιμων για τη ζωή του ασθενούς αποτελεσμάτων, μέσω εξετάσεων εκτελούμενων παρά την κλίνη του ασθενούς, επιτρέπει στους επαγγελματίες υγείας να αντιδρούν ταχύτερα για την καλύτερη παροχή ιατρικής φροντίδας. Κεντρικό ρόλο για να αποδειχθεί αποτελεσματικό, επαρκές και επωφελές ένα εκτεταμένο πρόγραμμα τέτοιων εξετάσεων, διαδραματίζει η ύπαρξη ενός ισχυρού και ευέλικτου συστήματος διαχείρισης δεδομένων, που εξασφαλίζει τη σύνδεση των παρά την κλίνη συσκευών με το πληροφοριακό περιβάλλον του νοσοκομείου. Λύσεις διαχείρισης των δεδομένων που προκύπτουν από τις παρά την κλίνη του ασθενούς αναλυτικές συσκευές βοηθούν στην ενσωμάτωσή τους στο σύστημα πληροφορικής του νοσοκομείου/ κεντρικού εργαστηρίου, επιτρέποντας έτσι καλύτερο έλεγχο των συσκευών, των χειριστών, των ασθενών και του συστήματος διαχείρισης της ποιότητας.

9 Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην εργαστηριακή πράξη 149 Η διαγνωστική διαδικασία Ο πρωταρχικός ρόλος ενός εργαστηρίου είναι η αποτελεσματική παραγωγή και διανομή εργαστηριακών αποτελεσμάτων. Ο χρόνος παράδοσης της απάντησης, που είναι συνάρτηση όλων των διεργασιών, από τη σύνταξη του παραπεμπτικού, μέχρι την έκδοση της απάντησης (turnaround time, TAT), αποτελεί ένα μέτρο της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πελάτες του εργαστηρίου (κλινικοί γιατροί, ασθενείς, άλλα εργαστήρια κ.λπ.). Ωστόσο, σύντομοι χρόνοι παράδοσης απαντήσεων δεν έχουν κάποια αξία αν τα αποτελέσματα δεν είναι αξιόπιστα. Το σύστημα πρέπει να παράγει αποτελέσματα, που ικανοποιούν τις προσδοκίες, τόσο του αιτούντα όσο και του ασθενούς. 8 Τα πέντε κριτήρια που προσδιορίζουν την ποιότητα, στην ευρύτερή της έννοια και στα πλαίσια μιας διαδικασίας παραγωγής εργαστηριακών αποτελεσμάτων είναι: 1. Ασφάλεια (ιχνηλασιμότητα δείγματος) 2. Αξιοπιστία του παραγόμενου αποτελέσματος, εξαρτώμενη από τα θεσπισθέντα κριτήρια ελέγχου πριν την έκδοση του αποτελέσματος αλλά και από την αβεβαιότητα της μέτρησης 9 3. Ευκολία πρόσβασης στη διαθέσιμη πληροφορία 4. Ταχύτητα διάθεσης των αποτελεσμάτων 5. Κόστος παραγωγής του αποτελέσματος, με τη βέλτιστη χρήση των διαθέσιμων πόρων και του προσωπικού. Για να γίνουν αντιληπτά τα οφέλη της τεχνολογίας της πληροφορικής στο εργαστήριο στο πλαίσιο της συνολικής διαχείρισης ποιότητας (Πίν. 2), αλλά και γενικά στη διάγνωση, είναι αναγκαίο να μελετηθούν λεπτομερώς τα βήματα της διαγνωστικής διαδικασίας (Εικ. 3) στα οποία μπορούν να συμβάλλουν, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, τα LIS. 10 Προαναλυτική φάση Ζήτηση εξετάσεων (διαδικασία παραγγελίας) Διαλογή (παραλαβή, φυγοκέντρηση [αν χρειάζεται], διαχωρισμός και ταξινόμηση δειγμάτων) 11 Αναλυτική φάση Αναλυτικός Έλεγχος Ποιότητας Αναλυτική διαδικασία Πίνακας 2. Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής εργαστηρίων στη συνολική διαχείριση ποιότητας Αποτελεσματικές και παραγωγικές λειτουργίες (ροή εργασιών) Καλύτερη χρήση των ανθρωπίνων πόρων και βελτίωση των συνθηκών εργασίας Επέκταση των παρεχόμενων υπηρεσιών Πολυεπίπεδη ασφάλεια: πρόσβαση χειριστών, δείγματα (ταυτοποίηση, παρακολούθηση πορείας), αποτελέσματα, αναφορές και ιχνηλασιμότητα (παρακολούθηση δεδομένων λογικής διαδρομής) Βελτιωμένες και προτυποποιημένες διαδικασίες λήψης αποφάσεων Μείωση του χρόνου παράδοσης της απάντησης καλύτερη φροντίδα για τους ασθενείς Βελτιωμένη ποιότητα αναφορών (ασφάλεια, περιεχόμενο) Στατιστικά ανάλυση πεπραγμένων (εξετάσεων, οικονομικά στοιχεία κ.λπ.) Μέτα-αναλυτική φάση Τεχνική έγκριση των παραγόμενων αποτελεσμάτων Ιατρική έγκριση / επικύρωση Αναφορά αποτελεσμάτων (απαντητικά) Ερμηνεία αποτελεσμάτων ΠΡΟΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Ζήτηση εξετάσεων Τόπος: Εργαστήριο/Κλινική Διαδικασία: Συμπλήρωση παραπεμπτικού, σήμανση σωληναρίου, συλλογή απαιτούμενων δειγμάτων Ανάγκες: Υπόδειξη εξετάσεων βάσει κλινικής εικόνας και διάγνωσης που πιθανολογείται (indication based panel test), πληροφορίες για τα δείγματα, αλλά και προ-αναλυτικές πληροφορίες, όπως συνθήκες, σταθερότητα, παρεμβολές. 11 Τρέχουσα κατάσταση: Έγγραφο παραπεμπτικό ή μέσω Νοσοκομειακού Συστήματος Πληροφορικής (HIS - Hospital Information System) ή LIS ή μέσω συστημάτων διαχείρισης διαδικασιών (WAMs). Συμβολή συστήματος πληροφορικής: Πολυεπίπεδη ασφάλεια για πρόσβαση στο σύστημα, ανάλογα με τις απαιτήσεις της εργασίας του κάθε χρήστη. Καθορίζεται σαφώς ποιες λειτουργίες/ ενέργειες μπορούν να γίνουν από τον κάθε χρήστη

10 150 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 Αιμοληψία Υποδοχή Σταθμοί εργασίας Χειριστές Εργαστηριακοί Ιατροί Γραμματεία Κλινικοί Ιατροί Αιμοληψία και Επικόλληση Barcode Ταξινόμηση ανά τύπο δείγματος και στόχο Έλεγχος αναλυτή, ανάλυση Αυτόματη χειροκίνητη τεχν. έγκριση Ιατρική έγκριση από αρμόδιο ιατρό Απαντητικό με εκτύπωση, Fax, ή Εξέταση αποτελεσμάτων και ερμηνεία Ζήτηση εξετάσεων Διαλογή Ανάλυση Τεχνική έγκριση Ιατρική έγκριση Αναφορά αποτελεσμάτων Ερμηνεία Εικόνα 3. Η διαγνωστική διαδικασία από τη ζήτηση της εξέτασης ως την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. και διασφαλίζεται ότι μόνο το προσωπικό με τα απαιτούμενα προσόντα/εξουσιοδοτήσεις, εκτελεί τις λειτουργίες που του έχουν ανατεθεί. Επίσης, άμεση εισαγωγή των εξετάσεων στο σύστημα με παράλληλη παραγωγή και επικόλληση ετικετών γραμμωτού κώδικα, υπόδειξη τύπου δείγματος ανάλογα με την αιτηθείσα εξέταση (ορός, πλάσμα, ολικό αίμα κ.λπ.). Το πρόσωπο που διενεργεί τη συλλογή δείγματος ενημερώνεται με αυτό τον τρόπο, τι τύπο δείγματος χρειάζεται να συλλέξει, σε τι σωληνάρια/δοχεία και πότε, ενώ με το γραμμωτό κώδικα διασφαλίζεται και η μονοσήμαντη σήμανση των ασθενών σύμφωνα με τις απαιτήσεις του προτύπου ποιότητας ΕΝ Μπορεί να βοηθήσει το προσωπικό να εξηγήσει στους ασθενείς πώς να συλλέξουν δείγματα μόνοι τους όπως ούρα (2ώρου, 24ώρου) ή πώς να συλλέξουν δείγμα για παρασιτολογική εξέταση, έχοντας οδηγίες, που εκτυπώνονται όποτε χρειάζεται. Τα σύγχρονα συστήματα LIS δύνανται να αλληλεπιδρούν και με άλλα συστήματα πληροφορικής, όπως τα Νοσοκομειακά Συστήματα Πληροφορικής ή με άλλα LIS και μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες (διεπαφές μεταξύ συστημάτων ή systemto-system interface ή S2S). Αυτό γίνεται συνήθως μέσω πρότυπων πρωτοκόλλων επικοινωνίας, όπως το HL7 (Health Level 7). Άλλες διεπαφές μπορούν να χρησιμοποιούν πρωτόκολλα όπως το ASTM (American Society for Testing and Materials) ή μπορεί να ανταλλάσσουν πληροφορίες μέσω αρχείων προσυμφωνημένης δομής π.χ. ASCII (American Standard Code for Information Interchange) του Αμερικάνικου Ινστιτούτου Προτύπων (ANSI American Standards Institute). Αναλυτικότερα: Εισαγωγή παραγγελιών στο σύστημα Εισαγωγή εντολής Μεγάλο εύρος επιλογών ανάλογα με τις υπάρχουσες ανάγκες του κάθε εργαστηρίου: Χειροκίνητα, από τους χειριστές στην κεντρική γραμματεία / εργαστήριο, μέσω της ηλεκτρονικής καρτέλας του ασθενούς. Με αναγνώστες καρτών (card readers), για κάρτες ζήτησης εξετάσεων (σύστημα οπτικής αναγνώρισης). Από τις κλινικές (κλινικοί ιατροί, νοσηλευτικό προσωπικό, παραϊατρικό προσωπικό) ή εξ αποστάσεως, μέσω προγράμματος περιήγησης διαδικτύου (Web browser). Ζήτηση εξετάσεων Παραμετροποίηση της μορφής και του περιεχομένου των ηλεκτρονικών καρτών ζήτησης εξετάσεων (φόρμες ή καρτέλες εξετάσεων), ανάλογα με τις ανάγκες κάθε χρήστη / εργαστηρίου / κλινικής: Υποστήριξης της ζήτησης εξετάσεων βάσει ενδείξεων (evidence-based test request). Η ομαδοποίηση των εξετάσεων με τη μορφή οργάνου, νόσου ή συμπτωμάτων, μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη. Τέτοια υποσύνολα εξετάσεων (panel), που δημιουργήθηκαν με βάση τις οδηγίες του DCGP (Dutch College of General Practitioners)

11 Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην εργαστηριακή πράξη 151 όταν ενσωματώθηκαν σε συστήματα εισαγωγής εντολών μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών, οδήγησαν σε μείωση κατά 20% των αιτούμενων εργαστηριακών εξετάσεων, σε σύγκριση με τις ζητήσεις μέσω έντυπης φόρμας εξετάσεων, που περιελάμβανε μόνο τις 15 πιο κοινές εξετάσεις. 12 Δυνατότητα προσθήκης σχολίων Μπορούν να επιλεγούν είτε μεμονωμένες εξετάσεις, είτε ομάδες εξετάσεων (profile) Δυνατότητα να εμφανίζεται το περιεχόμενο της ομάδας εξετάσεων (απλά περνώντας το δρομέα του ποντικιού πάνω από την επιλεγμένη ομάδα) Δυνατότητα ορισμού/σήμανσης των επειγόντων Αυτόματη εκτύπωση ετικετών γραμμωτού κώδικα, για τα συστήματα με τις απαιτούμενες εξετάσεις, με επιλογή των πληροφοριών που εκτυπώνονται στο γραμμωτό κώδικα, όπως όνομα, επώνυμο, θάλαμος, αριθμός δωματίου, τύπος δείγματος κ.λπ. Διαχείριση: χρόνου εντολής, χρόνου συλλογής δείγματος, ιατρικού ιστορικού, σχολίων, πληροφορίες για την ασφάλιση (ιδιωτική, Δημόσιο, ΙΚΑ κ.λπ.), φαρμακευτική αγωγή, τρόπος παράδοσης δείγματος, π.χ. αποστολή από εξωτερικό κέντρο, αποστολή από κλινική μέσω σωληνωτού ταχυδρομείου κ.λπ. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει, ότι η άμεση καταχώρηση των αιτήσεων για εξετάσεις, από τους κλινικούς ιατρούς (Computerized physician order entry ή CPOE), αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη μεθοδολογία. Οι εντολές μεταφέρονται αυτόματα στο LIS σε πραγματικό χρόνο εξοικονομώντας χρόνο από το προσωπικό του εργαστηρίου, καθώς δε γίνεται εις διπλούν η ίδια εργασία. Υπάρχουν τεκμηριωμένες μελέτες, που δείχνουν ότι η υιοθέτηση τέτοιων στρατηγικών μπορεί να ελαττώσει τα κόστη, να μειώσει το χρόνο παραμονής των ασθενών στο νοσοκομείο, να μειώσει τα ιατρικά σφάλματα και να βελτιώσει τη συμμόρφωση με διάφορες κατευθυντήριες οδηγίες. Αυτή η πρακτική μπορεί να αποφέρει πολύ σημαντικά οφέλη και είναι μια πολλά υποσχόμενη πλατφόρμα για μελλοντικές αλλαγές στο σύστημα υγείας. 13 Διαλογή Αναφέρεται στην παραλαβή δειγμάτων, διαλογή (προ-ταξινόμηση/διαχωρισμός), φυγοκέντρηση (αν χρειάζεται), κλασματοποίηση και ταξινόμηση των δειγμάτων. Τόπος: Εργαστήριο (υποδοχή - διαχωρισμός διαλογή) και περιοχές εργασίας (π.χ. ορολογικό, αιματολογικό, πήξη, ούρα). Διαδικασίες Ανάγκες Τρέχουσα κατάσταση Διαδικασία 1: Αφαίρεση της ειδικής συσκευασίας - Ανάγκες: Γρήγορο και ασφαλές άνοιγμα των δοχείων μεταφοράς των δειγμάτων. Τρέχουσα κατάσταση: Χειροκίνητα Διαδικασία 2: Έλεγχος παραλαβής. - Ανάγκες: αν όλα τα σωληνάρια έφθασαν σύμφωνα με τις αιτηθείσες εξετάσεις, πρόσβαση στις αιτηθείσες εξετάσεις, αυτόματη καταγραφή παραλαβής, ταχύτητα, ευκολία χρήσης, αυτοματισμός. - Τρέχουσα κατάσταση: Χειροκίνητα, σάρωση σε χειροκίνητη θέση σάρωσης, BC scanner χειρός ή σε προαναλυτικά συστήματα. Διαδικασία 3: Ταξινόμηση. - Ανάγκες: Ταξινόμηση ανά τύπο δείγματος. Υποβοήθηση της απόφασης / αυτοματισμός. - Τρέχουσα κατάσταση: Χειροκίνητα ή αυτοματοποιημένα με λογισμικό. Διαδικασία 4: Φυγοκέντρηση. Ανάγκες: ορός, πλάσμα Τρέχουσα κατάσταση: Χειροκίνητα ή αυτόματα (σε προαναλυτικά συστήματα). Διαδικασία 5: Έλεγχος ποιότητας των δειγμάτων. - Ανάγκες: Επάρκεια όγκου δείγματος, σήμανση με αναφορά συνθηκών όπως χρόνος και θερμοκρασία, λιπαιμικό/ αιμολυμένο/ ικτερικό. Κανόνες λήψης αποφάσεως «τι κάνουμε αν». Τρέχουσα κατάσταση: Χειροκίνητα ή αυτοματοποιημένα σε μερικούς αναλυτές με δείκτες ορού (L, H, I). Διαδικασία 6: Αποπωματισμός. - Ανάγκες: Άνοιγμα δειγμάτων, χωρίς επιμόλυνση (εξαιρέσεις όπως PCR, αιματολογία). - Τρέχουσα κατάσταση: Χειροκίνητα ή αυτοματοποιημένα. Διαδικασία 7: Κλασματοποίηση και επιλογή προορισμού Ανάγκες: Κλασματοποίηση, κανόνες επιλογής προορισμού, εκτύπωση ετικετών γραμμωτού κώδικα, αυτοματοποίηση. - Τρέχουσα κατάσταση: Χειροκίνητα με λίστα εργασίας ή χειροκίνητα με υποβοήθηση από λογισμικό και σαρωτή γραμμωτού κώδικα (barcode scanner) ή αυτοματοποιημένα σε προαναλυτικά συστήματα.

12 152 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 Συμβολή συστήματος πληροφορικής: Το σύστημα δίνει πληροφορία στο χρήστη, για την πληρότητα των εντολών (παραλαβή όλων των απαιτούμενων δειγμάτων) και εμφανίζει όλους τους αναλυτές-στόχους στο χειριστή. Επιτρέπει την καταχώρηση πληροφοριών, για την ποιότητα του δείγματος, όπως λιπαιμικό - αιμολυμένο ικτερικό, αλλά και άλλων χρήσιμων πληροφοριών, όπως όγκος δείγματος (π.χ. ανεπαρκής όγκος για την εκτέλεση των εξετάσεων που ζητήθηκαν), όγκος ούρων 24h ή 2h και συνθήκες όπως χρόνος (0, 30, 60, 90, 120, 150, 180 κ.ά.) ή θερμοκρασία. Υποστήριξη διαφόρων τύπων ροής εργασίας ανάλογα με τις ανάγκες του εργαστηρίου (παράλληλη, σειριακή ή επαναλαμβανόμενη επεξεργασία). Επιλογή προορισμού (και διαδρομής για τους προορισμούς αναλυτές στόχους). Η δρομολόγηση των δειγμάτων γίνεται ακολουθώντας οδηγίες από το λογισμικό και στηρίζεται στην παραμετροποίηση που έχει γίνει. Αναλυτικότερα: Εισαγωγή δεδομένων δείγματος: Πληροφορία και διαχείριση Ορισμός προτεραιότητας δείγματος (άμεσα, επείγον, ρουτίνα) Διαμορφώσιμο σύνολο κανόνων επιλογής αναλυτών στόχων. Οι εκτελούμενες εξετάσεις «αντιστοιχίζονται - αναθέτονται» σε αναλυτές, ανάλογα με τις προτεραιότητες που θέτει το εργαστήριο και τα δείγματα δρομολογούνται ανάλογα Αυτόματη εκτύπωση των πρωτογενών και όλων των απαιτούμενων δευτερογενών ετικετών γραμμωτού κώδικα Εμφάνιση προηγούμενων αποτελεσμάτων Δυνατότητα τροποποίησης των ζητούμενων εξετάσεων μετά την εισαγωγή τους στο σύστημα Εμφάνιση των στόχων (αναλυτών θέσεων εργασίας) για κάθε τύπο δείγματος Καταγραφή επιπρόσθετων πληροφοριών σχετικών με την εντολή και τη παράμετρο π.χ. όγκος ούρων, βάρος σώματος κ.λπ. Καταγραφή χαρακτηριστικών δείγματος (αιμολυμένο, λιπαιμικό, ικτερικό) Δυνατότητα για εισαγωγή σχολίων στο δείγμα ή στην παράμετρο/εξέταση/αναλυτή Αρχειοθέτηση δειγμάτων Αρχειοθέτηση ανάλογα με τον τύπο δείγματος, μέσω υποδείξεων, από το λογισμικό κατόπιν σάρωσης ή υποστήριξης από προαναλυτικά συστήματα Ελεύθερα διαμορφώσιμοι φορείς δειγμάτων Ελεύθερη επιλογή για το χρόνο αρχειοθέτησης, για κάθε τύπο δείγματος (π.χ. μετά την εξαγωγή όλων των αποτελεσμάτων ή μετά το πέρας της κλασματοποίησης) Εκτύπωση του καταλόγου αρχειοθέτησης Ευελιξία στις επιλογές αναζήτησης δειγμάτων με κριτήρια όπως: Αριθμός δείγματος (Sample ID), Αριθμός ασθενούς (Patient ID), Όνομα ασθενούς κ.λπ. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Ανάλυση Τόπος: Εργαστήριο/ Περιοχές εργασίας (π.χ. βιοχημικό / ορμονολογικό / αιματολογικό τμήμα, επίπεδα φαρμάκων, πήξη, ούρα κ.λπ.) Διαδικασίες: Διαδικασία 1: Προετοιμασία για ανάλυση / περιοχές εργασίας προετοιμασίας δειγμάτων - Ανάγκες: Απλές, γρήγορες και αξιόπιστες μεθόδους διασφάλισης της ποιότητας και της αξιοπιστίας των συστημάτων (αναλυτικά συστήματα αντιδραστήριο βαθμονομητής διαλύματα ελέγχου ποιότητας). Διαδικασία 2: Αναλύσεις. - Ανάγκες: Παραγωγή αξιόπιστων αποτελεσμάτων, ιχνηλασιμότητα διεργασιών (ποιος/ πότε/ τι/ πώς), απλότητα, χαμηλό κόστος αλλά και υψηλή ποιότητα. Συμβολή συστήματος πληροφορικής: Τα συστήματα πληροφορικής σε συνδυασμό με ειδικά προαναλυτικά και αναλυτικά συστήματα, μπορούν να δίνουν όλο και περισσότερες πληροφορίες. Τα λογισμικά υποστηρίζουν την εποπτεία των αποτελεσμάτων του ελέγχου ποιότητας των διαφόρων χώρων εργασίας/αναλυτών. Μπορούν επίσης να ερμηνεύουν τις επισημάνσεις των αναλυτών και βάσει αυτών υποστηρίζονται κανόνες διαμορφώσιμοι από τους χειριστές, όπως άμεση λήψη απόφασης για επανάληψη μιας εξέτασης με αραιώσεις κ.λπ. Το σύστημα αποθηκεύει όλες τις σχετικές πληροφορίες τύπου «ποιος/ πότε/ τι/ πώς», στο αρχείο του (ιχνηλασιμότητα). Για κάθε αποτέλεσμα θα μπορεί να είναι δυνατό να γνωρίζουμε από ποιον αναλυτή προήλθε, με ποιο αριθμό παρτίδας (lot number)

13 Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην εργαστηριακή πράξη 153 αντιδραστηρίου, με ποιες τιμές διαλυμάτων ελέγχου κ.ά. Αναλυτικότερα: Σταθμοί εργασίας (αναλυτές και χειροκίνητες θέσεις εργασίας) Επιλογή για αποθήκευση προτύπων οδηγιών διαδικασιών και λειτουργίας (Standard Operating Procedures - SOPs), ειδικών ανά εξέταση, σταθμό εργασίας ή χειριστή Θεματική βοήθεια, ανάλογα με την οθόνη στην οποία βρίσκεται ο χρήστης (Context-sensitive online help) Αυτόματος έλεγχος επαναλήψεων από τον αναλυτή (rerun testing)/ από το χειριστή (repeat testing) ή προσθήκης νέας εξέτασης βάσει αποτελεσμάτων (reflex testing) Βέλτιστη υποστήριξη των χειροκίνητων θέσεων εργασίας (π.χ. ELISA, παρασιτολογική κοπράνων, μικροσκοπική εξέταση ούρων) Ειδικό πληκτρολόγιο για διαφορικό λευκοκυτταρικό τύπο και έμμορφα στοιχεία ιζήματος ούρων. Κατάλογοι (λίστες) εργασίας Οι λίστες εργασίας ανά σταθμό εργασίας παρέχουν μια συνολική εποπτεία όλων των εντολών. Το περιεχόμενο μπορεί εύκολα να ταξινομηθεί και να ομαδοποιηθεί με βάση προκαθορισμένα κριτήρια. Επιπλέον λειτουργίες περιλαμβάνουν εισαγωγή τιμών, παρακολούθηση ζητήσεων, εισαγωγή σχολίων, έλεγχο προηγούμενων τιμών (αναπαράσταση είτε με μορφή πίνακα είτε γραφήματος) Ζήτηση ειδικών λιστών π.χ. σάκχαρο αίματος ή λίστες με συγκεκριμένη εξέταση και από συγκεκριμένους αιτούντες (κλινικούς γιατρούς) Κατάρτιση λιστών στην οθόνη βάσει των κριτηρίων, με προεπισκόπηση και δυνατότητα εκτύπωσης Παρακολούθηση επειγόντων Άμεση εποπτεία της κατάστασης των επειγόντων δειγμάτων Χρωματική κωδικοποίηση για διαφοροποίηση των διαφόρων καταστάσεων Έλεγχος ποιότητας Διαχείριση όλων των ενεργών και ανενεργών υλικών ελέγχου. Εισαγωγή αποτελεσμάτων ελέγχου ποιότητας από τους αναλυτές online, αλλά και offline, για μη συνδεδεμένους αναλυτές Εμφάνιση των διαφόρων επιπέδων των υλικών ελέγχου Υποστήριξη των διαφόρων προτύπων ελέγχου ποιότητας (RiliBAK14, Westgard15). Υποστήριξη βασικών κανόνων όπως 1*2s, 1*Cs, RxCs, 2*2s, 2 από 3*2s, 3*1s, 4*1s, Mxbar, Mmono. Αριθμητική και γραφική αναπαράσταση σύμφωνα με τον Westgard κ.ά. Ελεύθερα διαμορφώσιμα όρια προειδοποίησης για παραβίαση κανόνων. ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Τεχνική έγκριση Τόπος: Εργαστήριο/περιοχές εργασίας (π.χ. ορολογικό, αιματολογικό, πήξη, ούρα). Διαδικασία: Έγκριση ανά αναλυτή Ανάγκες: Γρήγορος και αξιόπιστος τρόπος ελέγχου αποτελεσμάτων και έγκρισης. Συμβολή συστήματος πληροφορικής: Στηρίζουν την ενοποίηση αναλυτικών τεχνολογιών και των διαφόρων θέσεων εργασίας σε μία θέση (τερματικό) για έγκριση αποτελεσμάτων. Αυτές οι ανάγκες καλύπτονται, πέρα από την ηλεκτρονική μεταφορά των αποτελεσμάτων, με τη συλλογή δεδομένων ελέγχου ποιότητας (ΕΠ) από όλους τους αναλυτές, τη μεταφορά των επισημάνσεων των αναλυτών, το συνυπολογισμό του εύρους τιμών αναφοράς για κάθε εξέταση ανάλογα με τα δημογραφικά στοιχεία του ασθενούς αλλά και με συγκρίσεις με προηγούμενα αποτελέσματα του ίδιου ασθενούς. Υποστηρίζονται διάφοροι κανόνες για αυτόματη επανάληψη από τον ίδιο αναλυτή ή σε άλλο αναλυτή. Για καλύτερη διαχείριση των θέσεων εργασίας αναφέρεται για κάθε δείγμα ο αριθμός του φορέα (rack) δειγμάτων και η θέση του δείγματος στο φορέα. Αναλυτικότερα: Συγκέντρωση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων από όλους τους αναλυτές, σε μια θέση εργασίας Υποστήριξη αυτόματης τεχνικής έγκρισης αποτελεσμάτων Ευελιξία στις επιλογές εμφάνισης Ελεύθερα διαμορφώσιμοι κανόνες έγκρισης ανά εξέταση (κατάσταση ελέγχου ποιότητας, επισημάνσεις αναλυτών, όρια ειδικά για το εργαστήριο ή και την παράμετρο, έλεγχος delta κ.ά.) Καθορισμός ομάδων τιμών αναφοράς ανά φύλο, ηλικία, κατάσταση κ.λπ.

14 154 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 Συστήματα τεχνικής έγκρισης αποτελεσμάτων μπορούν να σχεδιαστούν, ώστε να ειδοποιούν τους χειριστές με διάφορους τρόπους για κρίσιμα αποτελέσματα. Επίσης έχουν σχεδιαστεί λογισμικά, που σε περίπτωση ακραίων αποτελεσμάτων, όπως έχουν ορισθεί από το νοσοκομείο/εργαστήριο ειδοποιούν άμεσα το θεράποντα ιατρό μέσω συστημάτων τηλεειδοποίησης. Τέτοιες πρακτικές έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν το χρόνο μεταξύ της εξαγωγής του κρίσιμου αποτελέσματος και ανάληψης δράσης από το θεράποντα ιατρό έως και 38% και μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. 16 Ιατρική έγκριση αποτελεσμάτων Τόπος: Εργαστήριο / Γραφείο εργαστηριακού ιατρού Διαδικασία: Έγκριση αποτελεσμάτων βασισμένη στον ασθενή Ανάγκες: Επιβεβαίωση αληθοφάνειας από ιατρικής πλευράς των τεχνικά εγκεκριμένων αποτελεσμάτων. Κανόνες που να υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων για επιπλέον εξετάσεις (reflex). Αποφυγή της αποδέσμευσης-αναφοράς αποτελεσμάτων που μπορεί να έχουν επηρεαστεί από διάφορες παρεμβολές (π.χ. αντιδραστήρια, άλλες δοκιμασίες, λήψη φαρμάκων κ.λπ.) Συμβολή συστήματος πληροφορικής: Οι προκαταρκτικές αναφορές (preliminary reports), μπορούν να αξιολογηθούν και να ζητηθούν επιπλέον εξετάσεις. Αναλυτικότερα: Ιατρική έγκριση Παρουσίαση όλων των αποτελεσμάτων ανά ασθενή, για όλους τους τύπους δειγμάτων, συμπεριλαμβανομένων και των προηγούμενων αποτελεσμάτων (ιστορικό) Διαμορφώσιμοι κανόνες ελέγχου αληθοφάνειας βασισμένοι στα αποτελέσματα των εξετάσεων ή και σε συγκεκριμένα κλινικά δεδομένα Δυνατότητα για εισαγωγή σχολίων Εμφάνιση του ονόματος του εγκρίνοντα τα αποτελέσματα Επισήμανση των πρόσφατα εγκεκριμένων αποτελεσμάτων Εύκολη εισαγωγή των ευρημάτων στην ιατρική έκθεση Έγκριση αποτελεσμάτων τόσο εντός εργαστηρίου όσο και εξ αποστάσεως (μέσω web εφαρμογής). Αναφορά αποτελεσμάτων Τόπος: Εργαστήριο/Τμήμα Γραμματείας Διαδικασία: Εκτύπωση, fax, , SMS, online αναφορά αποτελεσμάτων. - Ανάγκες: Η αναφορά εκπροσωπεί το εργαστήριο, επομένως θα πρέπει να υπάρχει ευελιξία όσον αφορά στο σχεδιασμό. Μεγάλη ευελιξία, όσον αφορά στις αυτοματοποιημένες διαδικασίες, όπως πότε να γίνει εκτύπωση (ανάλογα από το αν ο αποστολέας επιθυμεί να βλέπει τα αποτελέσματα online ή να λαμβάνει έγγραφο απαντητικό). Διαφορετική μορφή αναφορών σε διαφορετικές περιπτώσεις, π.χ. σε σακχαρώδη διαβήτη ή για καρκινικούς δείκτες κ.λπ. Συμβολή συστήματος πληροφορικής: Ορισμός κανόνων για αυτόματη εκτύπωση, αποστολή με fax ή με και υποστήριξη διαφόρων τύπων αναφορών / εκτυπώσεων, ανάλογα με το ποιος ζήτησε τις εξετάσεις. Μέσω εφαρμογής ιστού (web application) ή και εφαρμογής που στηρίζεται σε αρχιτεκτονική πελάτη εξυπηρετητή (client-server architecture) τα αποτελέσματα μπορούν να εκτυπωθούν άμεσα στους διάφορους σταθμούς εργασίας. Αναλυτικότερα: Παρουσίαση και εκτύπωση αποτελεσμάτων Ευρύτατη επιλογή προκαθορισμένων διατάξεων του κειμένου - σελιδοποίησης Ατομικά και συγκεντρωτικά αποτελέσματα Ενσωμάτωση γραφικών Επιλογή ανάμεσα σε διάφορους τρόπους μετάδοσης αποτελεσμάτων (fax, ) Ευελιξία στις επιλογές για την εκτύπωση των αποτελεσμάτων Χειροκίνητη εντολή από χρήστη Αυτόματα, όταν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια (π.χ. όταν όλες οι εξετάσεις μιας εντολής έχουν ολοκληρωθεί ή άμεσα, όταν υπάρχουν ακραίες τιμές) Επιλογή του αριθμού των αντιτύπων που θα εκτυπωθούν Δυνατότητα εκτύπωσης μερικών μόνο αποτελεσμάτων (πριν ολοκληρωθούν όλες οι εξετάσεις) Δυνατότητα επανεκτύπωσης αποτελεσμάτων (αντίγραφα) Προεπισκόπηση εκτύπωσης κ.ά.

15 Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην εργαστηριακή πράξη 155 Ερμηνεία (αποτελεσμάτων) Τόπος: Εργαστήριο/Κλινική. Διαδικασία: Ο κλινικός ιατρός μεταφράζει τα αποτελέσματα σε αξιοποιήσιμη πληροφορία υγείας και αναλαμβάνει δράση. Ανάγκες: Ενημέρωση για τις νέες, καινοτόμες εξετάσεις π.χ. NT-proBNP και την ορθή ερμηνεία των εργαστηριακών ευρημάτων. Συμβολή συστήματος πληροφορικής: Μπορεί να διασυνδεθεί με τα λεγόμενα έμπειρα συστήματα (expert systems) ή τα συστήματα υποστήριξης λήψης κλινικών αποφάσεων (Clinical Decision Support Systems, CDSS) ή να εμπεριέχουν πολλές από τις λειτουργίες τους. Προκλήσεις Με δεδομένη την έκρηξη της χρήσης του διαδικτύου, όλοι σχεδόν οι εμπλεκόμενοι στο χώρο της διαγνωστικής διαδικασίας, είναι, άλλοι σε μεγαλύτερο και άλλοι σε μικρότερο βαθμό, εξοικειωμένοι με οθόνες προγραμμάτων περιήγησης στο διαδίκτυο (browsers). Οι εταιρείες που αναπτύσσουν και διακινούν τέτοια συστήματα πρέπει να βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με τη διαγνωστική βιομηχανία, την πανεπιστημιακή κοινότητα και τον ιατρικό κόσμο για να μπορέσουν να συμβαδίζουν με τις ταχύτατες εξελίξεις στην εργαστηριακή ιατρική, την πληροφορική και τις επικοινωνίες, όπως την «επανάσταση» της μοριακής βιολογίας, της γονιδιωματικής, της πρωτεομικής, τη βελτίωση της αναλυτικής οργανολογίας και τον αυτοματισμό των προαναλυτικών διαδικασιών σε ολοένα και πιο γρήγορες, ασφαλείς και συμπαγείς πλατφόρμες, τα νέα πρωτόκολλα επικοινωνίας, την τεχνητή νοημοσύνη, τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα, τα συστήματα ανάλυσης εικόνων και ψηφιακής μορφολογίας. Μόνο έτσι θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν έναν ενεργό ρόλο στα σύγχρονα εργαστήρια, σήμερα, αλλά και στο μέλλον. Μια άλλη μεγάλη πρόκληση, όπως προκύπτει από τον αυξανόμενο βαθμό εξάρτησης των εργαστηρίων από τέτοια συστήματα, είναι η εκπόνηση σχεδίου αντιμετώπισης βλάβης ή και ολικής καταστροφής του συστήματος. Το πρότυπο ποιότητας ΕΝ για τα κλινικά εργαστήρια στην παράγραφο Β8.5 ορίζει ρητά ότι το εργαστήριο θα πρέπει να έχει εκπονήσει ένα σχέδιο εκτάκτου ανάγκης, ώστε να συνεχιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του όταν το σύστημα πληροφορικής δεν είναι πλέον διαθέσιμο. Συμπεράσματα Η εισαγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων πληροφορικής στα εργαστήρια υπόσχεται να κάνει τον τομέα της υγείας όχι μόνο ασφαλέστερο, αλλά και περισσότερο αποτελεσματικό. Με το κόστος της φροντίδας υγείας να αυξάνει διαρκώς, ακόμα και μικρές βελτιώσεις στην παραγωγικότητα, που μπορούν να προκύψουν εν μέρει και από την εφαρμογή σύγχρονων συστημάτων πληροφορικής της υγείας θα μπορούσαν να συμβάλλουν σημαντικά στη συγκράτηση των δαπανών. Τα συστήματα πληροφορικής των εργαστηρίων μπορούν να συμβάλλουν προς την κατεύθυνση αυτή ειδικά αν είναι σχεδιασμένα με την πρόβλεψη να ενσωματωθούν σε ακόμα μεγαλύτερα τοπικά, εταιρικά ή ακόμα και εθνικά δίκτυα. Ωστόσο, αξίζει να αναφερθεί, ότι από μερικούς ερευνητές, η αποτελεσματικότητα τέτοιων επιλογών χρήζει περαιτέρω μελέτης και διερεύνησης. 17 Καθώς το σύστημα διαχείρισης πληροφοριών εργαστηρίου μπορεί να επηρεάσει όλο το φάσμα των λειτουργιών και των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού, που παρέχει διαγνωστικές υπηρεσίες, 18 θα πρέπει να έχει τη δυναμική να διαδραματίσει το κύριο και ίσως το πρωταρχικό στοιχείο του συστήματος ποιότητας του εργαστηρίου. SUMMARY Acceleration, facilitation and quality assurance of the diagnostic processes by information systems A.Α. Evangelopoulos, 1 N.G. Vallianou, 2 E.D. Vogiatzakis 3 1 General Hospital Polykliniki, Athens, 2 General Hospital Polykliniki, Athens, Director of Microbiology Biochemistry Laboratory, 3 General Hospital Polykliniki, Athens, Greece. Technological advances in the field of laboratory equipment have led to dramatic increase in the output per operator. The productivity gains are obvious: from one analytical method and

16 156 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 approximately 10 technically validated test results per hour per operator in 1970, today s operator is able to derive more than 6,000 results per hour, with more then 200 methods in parallel. These changes have shifted the workload from the analytical task to that of administrative and information management. Since the 1980s, information technology (IT) has continuously played an enabling role for in vitro diagnostic (IVD) operational procedures. Key features in this role, in chronological order, were management of work-lists, bi-directional on-line connection of analyzers, support of positive sample identification, quality control (QC) and automated technical validation, control of pre-analytic automation, and more recently, extended workflow management with sophisticated programs known as Work Area Managers. The use of IT continues to be promising and will probably make health care not only safer but also more cost-effective. With healthcare costs skyrocketing, even minor improvements in productivity and security through the use of IT can contribute to restraining expenditure. Laboratory information systems can facilitate such improvements, especially if their design and construction allows them to be integrated into larger local, company or nation-wide networks. The laboratory information management system (LIMS) is, nowadays, the workhorse of every laboratory. It has a major impact on the quality and therefore on the efficiency and competitiveness of a laboratory. Quality in the context of an LIMS can be viewed as being made up of a variety of facets, such as security, reliability and accessibility of information, as well as user-friendliness; flexibility in parameterization and costs of setting up and maintenance of the system. Since the LIMS has an impact on all aspects of the organization of a laboratory it must be a key, if not the principal, player in the quality system of the laboratory. A robust LIMS provides the laboratory with the full potential for further development and paves the way to total laboratory automation. This paper reviews the ways in which a modern laboratory information system affects the pre-analytical (order entry /test request and sample sorting), analytical (QC and sample analysis) and post-analytical (technical validation, clinical validation, interpretation and reporting) phases. Acta Microbiologica Hellenica 2007, 52 (3): Key Words: Diagnostic processes, laboratory information systems (LIS), quality assurance, healthcare information technology (HIT) Βιβλιογραφία 1. Cooper SD. The role of the Laboratory Information System in Diagnostic Services. In: Ward-Cook KM, Lehmann CA, Schoeff LE, Williams RH, eds. Clinical Diagnostic Technology. The total testing process The preanalytical phase, Vol. 1, AACC Press 2003, Γρίβας Θ, Πατσωνάκης Μ, Μαστροκάλλου Ε, Δουδούμη Κ, Πατριανάκος Γ, Βογιατζάκης Ε. Αξιολόγηση λειτουργίας λειτουργικότητας εργαστηρίων Νοσοκομείου από οικονομικής και διοικητικής άποψης. Ανακοίνωση στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Δημόσιας Υγείας και Υπηρεσιών Υγείας, Αθήνα 23 25/2/ International organisation for standardisation. Medical Laboratories Particular requirements for quality and competence, ISO 15189: Βογιατζάκης ΕΔ. Ασκούμενες πρακτικές και πολιτικές για τη διαπίστευση εργαστηρίων στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δελτίο Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 2000, 45(6): Βογιατζάκης ΕΔ. Διαπίστευση Εργαστηρίων Ιατρικής Βιοπαθολογίας Μικροβιολογικά Χρονικά 2000, 16: Γρίβας Θ, Πατσωνάκης Μ, Βογιατζάκης Ε. Το Νοσοκομειακό management στον εργαστηριακό χώρο. Δελτίον Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρείας 1997,

17 Η συμβολή των συστημάτων πληροφορικής στην εργαστηριακή πράξη (4): Steele TW, Laugier A, Falco F. The impact of LIMS design and functionality on laboratory quality achievements. Accred Qual Assur 1999, 4: Ευαγγελόπουλος Α. Προ-αναλυτική, αναλυτική και μετα-αναλυτική φάση στο αιματολογικό εργαστήριο: Αυτοματοποιώντας τη διαδικασία από την παραλαβή του δείγματος μέχρι την παράδοση της απάντησης. Aίμα 2006, Ευαγγελόπουλος Α, Θωμαϊδης Ν, Κουππάρης Μ. Ιχνηλασιμότητα και αβεβαιότητα στο βιοχημικό εργαστήριο. Νέα θεώρηση κλασικών όρων. Δελτίον Ελληνικής Μικροβιολογικής Εταιρίας 2006, 51: Βογιατζάκης Ε. Απαιτήσεις λειτουργίας ενός σύγχρονου εργαστηρίου. Η διεθνής πραγματικότητα. Η Ελληνική προσαρμογή. Στο: Βογιατζάκης Ε. (συντ.) Το Σύγχρονο Βιοχημικό Εργαστήριο. ΕΜΕ, Αθήνα, Βογιατζάκης Ε. Οδηγός προαναλυτικών παραγόντων που επηρεάζουν τις τιμές των εργαστηριακών εξετάσεων Ascent, 2003, Αθήνα 12. Van Wijk MA, Van Der Lei J, Mosseveld M, Bohnen AM, Van Bemmel JH. Assessment of decision support for blood test ordering in primary care. a randomized trial. Ann Int Med 2001, 134: Kuperman GJ, Gibson RF. Computer physician order entry: Benefits, costs, and issues, Ann Intern Med 2003, 139: Wood WG. Some practical thoughts on restructuring the current guideline of the Federal Medical Council (Richtlinie der Bundesärztekammer [RiliBAK]) in Germany for quality control of clinical laboratory analyses based on results from external quality assessment surveys. Clin Lab 2005, 51(9-10): Westgard JO. Selecting appropriate quality-control rules. Clin Chem 1994, 40(3): Kuperman GJ, Teich JM, Tanasijevic MJ, Maluf N, Rittenber E, et al. Improving response to critical laboratory results with automation: Results of a randomized controlled trial. J Am Med Inf Assoc 1999, 6: Burns LR, Pauly MV. Integrated delivery networks: A detour on the road to integrated health care? Health Affairs 2002, 21: Young DS. Laboratory automation: Smart strategies and practical applications. Clin Chem 2000, 46, Υπεύθυνος αλληλογραφίας: Ευάγγελος Δ. Βογιατζάκης Γ.Ν.Α «Πολυκλινική», Θήρωνος 10, Τ.Κ Αθήνα, Τηλ.: ,

18 158 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 Μέθοδοι μελέτης των αιμοπεταλίων. Δυνατότητες και περιορισμοί Φ.Ι. Γκιρτοβίτης, Α. Παπαδόπουλος Στην παρούσα ανασκόπηση αναλύονται οι σημαντικότερες μέθοδοι μελέτης των αιμοπεταλίων. Αυτές διακρίνονται σε γενικές και σε ειδικές. Στις πρώτες υπάγονται ο προσδιορισμός του αριθμού των αιμοπεταλίων, η αξιολόγηση επιχρίσματος περιφερικού αίματος, ο προσδιορισμός του χρόνου ροής, η δοκιμασία Rumpel-Leede και ο χρόνος σύγκλεισης που εκτιμάται με τον αναλυτή PFA-100. Στις ειδικές δοκιμασίες περιγράφονται η συσσώρευση των αιμοπεταλίων με τους διάφορους διεγέρτες της λειτουργίας τους, η ταχεία μελέτη της λειτουργικότητάς τους, ο προσδιορισμός της αντίδρασης έκλυσης και η μελέτη των αιμοπεταλίων με την κυτταρομετρία ροής. Γίνεται λεπτομερής περιγραφή των αρχών λειτουργίας των μεθόδων και τονίζονται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κaθεμιάς, ώστε ο ενδιαφερόμενος ιατρός να γνωρίζει τις δυνατότητες και τους περιορισμούς κάθε δοκιμασίας, είτε μελετά τα αιμοπετάλια διερευνώντας κάποια αιμορραγική νόσο είτε μελετά τα αιμοπετάλια για την εκτίμηση του κινδύνου αιμορραγίας ασθενών που πρόκειται να υποβληθούν σε κάποια επέμβαση είτε η μελέτη γίνεται για την παρακολούθηση της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής, είτε ακόμα και όταν γίνεται για ερευνητικούς σκοπούς. Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ 2007, 52 (3): Λέξεις κλειδιά: Αιμοπετάλια, μέθοδοι μελέτης, δυνατότητες, περιορισμοί Εισαγωγή Τα αιμοπετάλια ή αλλιώς θρομβοκύτταρα είναι τα μικρότερα κυκλοφορούντα έμμορφα στοιχεία της κυκλοφορίας. Παράγονται στο μυελό των οστών από τα μεγακαρυοκύτταρα, έχουν χρόνο ζωής περίπου 9 με 11 ημέρες και αν δεν διεγερθούν, καταστρέφονται στο τέλος της ζωής τους, στο δικτυοενδοθηλιακό Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο «ΑΧΕΠΑ», Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη σύστημα του σπλήνα ή του ήπατος. Ο φυσιολογικός αριθμός τους στο περιφερικό αίμα κυμαίνεται από έως /μl. Η συμμετοχή τους στην πρωτογενή αιμόσταση, δηλαδή στη δημιουργία του λευκού αιμοπεταλιακού θρόμβου πάνω στην αγγειακή πληγή με σκοπό την κατάπαυση της αιμορραγίας, είναι καθοριστική. 1 Προϋπόθεση για τη μελέτη των κυττάρων του αίματος ήταν η ανακάλυψη του μικροσκοπίου. Ο Leeuwenhoek ( ) χρησιμοποιώντας ένα υποτυπώδες μικροσκόπιο, περιέγραψε για πρώτη

19 Μέθοδοι μελέτης των αιμοπεταλίων 159 φορά τα ερυθρά αιμοσφαίρια, ενώ ο William Hewson το 1770, περιέγραψε πρώτος τα λευκά αιμοσφαίρια σε φλεβικό αίμα. Το μικρό μέγεθος των αιμοπεταλίων, το διάφανο πρωτόπλασμά τους και η απουσία πυρήνα, συνετέλεσαν ώστε αυτά να αναγνωριστούν τελευταία, μετά από την περιγραφή όλων των άλλων κυττάρων του αίματος. Για πρώτη φορά γίνεται αναφορά στα μικρά αυτά σωματίδια, από τον Everal Home το 1818, ενώ το 1836 ο Hermann Nasse περιγράφει τα αιμοπετάλια στο έργο του: «Das Blut in mehrfacher Beziehung physiologisch und pathologisch untersucht» ως μικρά σφαιρικά σωματίδια και τα θεωρεί πυρήνες που έχουν αποβληθεί από κύτταρα της κυκλοφορίας. 2 Παράλληλα, στα 1842, o Alfred Donne ( ) στο έργο του: «De I origine des globules de sang, de leur mode de formation et leurfin» αναφέρεται στα αιμοπετάλια θεωρώντας τα προϊόντα της λέμφου, ενώ το 1846 ο Zimmerman πίστευε ότι τα αιμοπετάλια ήταν πρόδρομες μορφές των ερυθρών αιμοσφαιρίων. 3 Στη συνέχεια και άλλοι ερευνητές παρατήρησαν τα αιμοπετάλια πιστεύοντας ότι αποτελούν τμήματα των λευκοκυττάρων ή παράγωγα των ερυθροβλαστών, πολλοί δε, όπως ο Wooldrgidge δεν τα θεωρούσαν καν κυτταρικά στοιχεία αλλά κατακρημνίσεις των πρωτεϊνών του πλάσματος. Μέσα σ αυτή την πληθώρα των απόψεων, ξεχώρισαν οι απόψεις του Bizzozero, ο οποίος το 1882 περιέγραψε το θρομβοκύτταρο ως το τρίτο κυτταρικό στοιχείο που κυκλοφορεί στο αίμα μαζί με τα ερυθρά και τα λευκά αιμοσφαίρια. Επιπλέον, παρατηρώντας το σχηματισμό του λευκού θρόμβου που δημιουργούνταν από την προσκόλληση των αιμοπεταλίων πάνω σε βλάβες του ενδοθηλίου, συνέδεσε αποφασιστικά τη λειτουργία των κυττάρων αυτών με την αιμόσταση. Ο ίδιος περιέγραψε επίσης και το μεγακαρυοκύτταρο στο μυελό των οστών και μίλησε καθαρά για αυτόνομη κυτταρική σειρά του αίματος από την οποία παράγονται τα θρομβοκύτταρα. 4 Την ίδια εποχή ο Hayem σημείωνε ότι ο χαμηλός αριθμός των κυκλοφορούντων αιμοπεταλίων στο αίμα οδηγεί σε διαταραχές στην αιμόσταση, ενώ η συμμετοχή των αιμοπεταλίων στη δημιουργία του αρχικού αιμοστατικού θρόμβου κατεδείχθη σαφώς από τον Lubnitzky το Παρόλα αυτά, πέρασαν άλλα 25 χρόνια για να ξεκαθαριστεί η προέλευση των αιμοπεταλίων από τον J. Wright, ο οποίος το 1910 παρατήρησε με άμεσο τρόπο την αποκοπή των αιμοπεταλίων από τα ψευδοπόδια των μεγακαρυοκυττάρων στο μυελό των οστών. Αρκετά αργότερα, από μελέτες κατά τη δεκαετία του 40, αναγνωρίστηκαν τα αιμοπετάλια ως κύτταρα τα οποία παρέχουν φωσφολιπίδια, πάνω στα οποία γίνεται η προσκόλληση των παραγόντων Va και Xa της πήξης. 6 Από τότε, με την πάροδο των ετών, όλο και περισσότερα τεχνολογικά επιτεύγματα είναι στη διάθεσή μας για τη μελέτη των αιμοπεταλίων, έτσι στη δεκαετία του 50, η χρήση του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου μας έδωσε νέες δυνατότητες παρατήρησης της λεπτής δομής των κυττάρων αυτών ενώ αργότερα με την εφαρμογή ειδικών οργάνων, κατέστη δυνατή η σε βάθος διερεύνηση της λειτουργικότητάς τους, με τη χρήση ειδικών διεγερτών. Το τελευταίο διάστημα διατίθενται επιπλέον νέα μέσα, όπως είναι η κυτταρομετρία ροής και τα μονοκλωνικά αντισώματα τα οποία διευρύνουν τις δυνατότητες μελέτης των αιμοπεταλίων ακόμα περισσότερο. 7 Δοκιμασίες ελέγχου των αιμοπεταλίων Σήμερα για τη μελέτη των αιμοπεταλίων διατίθενται διάφορες μέθοδοι. Αυτές διακρίνονται (α) στις δοκιμασίες γενικού ελέγχου και (β) στις ειδικές δοκιμασίες. α. Δοκιμασίες γενικού ελέγχου Στις δοκιμασίες αυτές περιλαμβάνονται ο προσδιορισμός του αριθμού των αιμοπεταλίων, η εκτίμηση κεχρωσμένου επιχρίσματος περιφερικού αίματος, ο προσδιορισμός του χρόνου ροής, η δοκιμασία Rumpel-Leede και ο χρόνος σύγκλεισης (closure time) που προσδιορίζεται με τον αναλυτή PFA Ο αριθμός των αιμοπεταλίων στη μονάδα όγκου του αίματος εκτιμάται στις μέρες μας με τη βοήθεια ηλεκτρονικών, πλήρως αυτοματοποιημένων αιματολογικών αναλυτών (κυτταρομετρητών). Τα όργανα αυτά καταμετρούν τα αιμοπετάλια είτε με την αρχή της μεταβολής αντίστασης είτε με τη σκέδαση του φωτός. Ο φυσιολογικός αριθμός τους εξαρτάται από το εργαστήριο και κυμαίνεται συνήθως από έως /μl. Οι μετρήσεις γενικά είναι ακριβείς, ακόμα και σε πολύ χαμηλό αριθμό αιμοπεταλίων, σε ορισμένες όμως περιπτώσεις μπορεί να δώσουν ανακριβή αποτελέσματα. Στις περιπτώσεις αυτές πρόκειται κυρίως για γιγάντια αιμοπετάλια, τα οποία δεν μπο-

20 160 Δελτιον Ελληνικησ Μικροβιολογικησ Εταιρειασ Τόμος 52, Τεύχος 3, 2007 ρούν να καταμετρηθούν από τους αναλυτές γιατί η διάμετρός τους είναι μεγαλύτερη από την οπή διόδου των αιμοπεταλίων για την καταμέτρησή τους ή για in vivo ή in vitro συσσώρευση των αιμοπεταλίων ή για δορυφορισμό, όπου τα αιμοπετάλια προσκολλώνται και περικυκλώνουν τα ουδετερόφιλα, όταν η συλλογή αίματος γίνει σε EDTA. Στις καταστάσεις αυτές προσδιορίζονται ψευδώς χαμηλές τιμές αιμοπεταλίων (ψευδοθρομβοπενία) οι οποίες, ενώ δεν έχουν κάποια κλινική σημασία, πρέπει να αναγνωρίζονται έγκαιρα για την αποφυγή άσκοπης διερεύνησης και αντιμετώπισης των ασθενών. Η αναγνώριση της ψευδοθρομβοπενίας είναι εφικτή με την παρατήρηση των αιμοπεταλίων σε επίχρισμα περιφερικού αίματος ή με τη συλλογή του αίματος με άλλο αντιπηκτικό, όπως με κιτρικό νάτριο. Ψευδώς χαμηλός αριθμός αιμοπεταλίων είναι δυνατόν να παρατηρηθεί και σε μερική πήξη του δείγματος ή σε ενεργοποίηση και συσσώρευση των αιμοπεταλίων κατά τη φλεβοκέντηση, όταν αυτή είναι εργώδης. Οι ψευδώς αυξημένες τιμές των αιμοπεταλίων είναι πιο σπάνιες από τις ψευδώς χαμηλές και οφείλονται συνήθως στην παρουσία εκσεσημασμένης μικροκυττάρωσης, όπου πολλά ερυθρά αιμοσφαίρια είναι μικρότερα από το ανώτερο μέγεθος των αιμοπεταλίων και εκλαμβάνονται από τους αναλυτές ως αιμοπετάλια. 9 Κατά την παρατήρηση των αιμοπεταλίων, σε βαμμένα επιχρίσματα περιφερικού αίματος με τη χρώση Wright, μπορεί να εκτιμηθεί αδρά ο αριθμός τους, να αναγνωριστεί πιθανή ψευδοθρομβοπενία που προκαλείται από in vitro συσσώρευση ή δορυφορισμό, καθώς και να αναγνωριστούν διαταραχές της μορφολογίας τους που παρατηρούνται σε διάφορες παθολογικές καταστάσεις. Έτσι, αιμοπετάλια με έλλειψη των α-κοκκίων έχουν γκρίζο ή γαλάζιο χρώμα και συνιστούν σπάνια διαταραχή, γνωστή ως σύνδρομο του «φαιού αιμοπεταλίου». Συχνότερα, αιμοπετάλια με ελαττωμένη κοκκίωση προκύπτουν από την απελευθέρωση των κοκκίων τους in vitro ή in vivo ή και από την παραγωγή ελαττωματικών αιμοπεταλίων από δυσπλαστικά μεγακαρυοκύτταρα όπως π.χ. συμβαίνει στα μυελοδυσπλαστικά ή στα μυελοϋπερπλαστικά σύνδρομα. Στις καταστάσεις αυτές είναι δυνατόν να παρατηρηθούν επίσης γιγάντια αιμοπετάλια ή αιμοπετάλια με ανώμαλο σχήμα. Μεγαλύτερα του φυσιολογικού αιμοπετάλια παρατηρoύνται χαρακτηριστικά στο σύνδρομο Bernard-Soulier, στις ανωμαλίες Chediak-Higasshi και May-Hegglin καθώς και στις άνοσες θρομβοπενικές πορφύρες. Μικρά σε μέγεθος αιμοπετάλια παρατηρούνται λιγότερο συχνά και χαρακτηρίζουν την ανωμαλία Wiskott-Aldrich. 10 Με το χρόνο ροής προσδιορίζεται το χρονικό διάστημα που απαιτείται για να σταματήσει η αιμορραγία που προκαλείται από τυποποιημένο τραυματισμό του δέρματος. Με τη δοκιμασία αυτή ελέγχεται in vivo η πρωτογενής αιμόσταση και, συγκεκριμένα, ο αριθμός και η λειτουργικότητα των αιμοπεταλίων, η επάρκεια του παράγοντα von Willebrand και του ινωδογόνου καθώς και η κατάσταση του ενδοθηλίου των αγγείων. Κατά το παρελθόν πολλές μέθοδοι χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό του χρόνου ροής από τις οποίες σήμερα εφαρμόζονται κυρίως δύο. 11 Ο τραυματισμός του λοβίου του ωτός (μέθοδος Duke) και ο τραυματισμός της πρόσθιας επιφάνειας του αντιβραχίου με τη χρήση σφυγμομανομέτρου και εφαρμογή πίεσης 40 mmhg (μέθοδος Ivy). Η πρώτη μέθοδος στερείται ευαισθησίας και δεν μπορεί να τυποποιηθεί, εφαρμόζεται όμως λόγω πρακτικότητας, παρά την κλίνη του ασθενούς. Η δεύτερη μέθοδος είναι περισσότερο ευαίσθητη, μικρής όμως επαναληψιμότητας, κατ αυτήν υπολογίζεται ο χρόνος ροής του αίματος, μετά από τυποποιημένη επιφανειακή τομή του δέρματος μήκους 10 mm και βάθους 1 mm που προκαλείται στην πρόσθια επιφάνεια του αντιβραχίου, εφαρμόζοντας σταθερή πίεση 40 mmhg στο βραχίονα. Παράταση του χρόνου ροής στους ενήλικες πάνω από 10 λεπτά είναι παθολογική. 12 Ψευδώς θετική δοκιμασία μπορεί να προκύψει από παρατεταμένη φλεβική στάση (διάρκειας μεγαλύτερης των 2 λεπτών) ή από εφαρμογή μεγαλύτερης από το κανονικό πίεσης με το σφυγμομανόμετρο (>40 mmhg) καθώς επίσης και μετά από τραυματισμό επιφανειακής φλέβας ή απομάκρυνσης του θρόμβου αίματος με το προσροφητικό χαρτί. Παθολογική δοκιμασία προκαλούν (α) παθήσεις των αγγείων (αμυλοείδωση, πορφύρα Henoch-Schoenlein, αγγειίτιδες, μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών), (β) θρομβοπενίες (αριθμός αιμοπεταλίων < /μl), (γ) κληρονομικές παθήσεις των αιμοπεταλίων (νόσος Glanzmann, σύνδρομο Bernard-Soulier, νόσος κενών αποθηκών), (δ) επίκτητες διαταραχές των αιμοπεταλίων (φάρμακα, ουραιμία, μυελοδυσπλαστικά και μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα, παραπρωτεϊναιμία, ηπατοπάθεια, κ.λπ.), (ε) νόσος von Willebrand, (στ) έλλειψη ινωδογόνου. Ο χρόνος ροής είναι μια μη ειδική και όχι ιδιαίτερα

LABORATORY INFORMATION MANAGEMENT SYSTEM

LABORATORY INFORMATION MANAGEMENT SYSTEM LABORATORY INFORMATION MANAGEMENT SYSTEM Σύστημα Διαχείρισης των Πληροφοριών του Εργαστηρίου (LIMS) Κωνσταντίνος Παπανώτας Τεχνικός Διευθυντής Εργαστηρίων Appert A.E. Επικεφαλής Αξιολογητής Ε.ΣΥ.Δ. LIMS

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ιαχείριση Κινδύνων & Λαθών στις Υπηρεσίες ΥΓΕΙΑΣ Υπηρεσίες ΥΓΕΙΑΣ - Risk Management- ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ. Θεοδώρου Χημικός Μηχ/κός, MSc, MBA Αθήνα, 13 Μαρτίου 2009 Οι ιατρικές

Διαβάστε περισσότερα

Συστηµατική παρακολούθηση και καταγραφή όλων των φάσεων παραγωγής σε πραγµατικό χρόνο Το Σύστηµα Ιχνηλασιµότητας ICHNOS της εταιρείας Data & Control Systems είναι ένα ολοκληρωµένο σύστηµα το οποίο καλύπτει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA

ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΛΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ARCHIVING@CONNECT ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΥΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ PAPERLESS@CONNECT CASE STUDY PHARMATHEN SA ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ PHARMATHEN ΑΒΕΕ... 3 2. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης

Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης Αθήνα, 17 Μαΐου 2012 Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης Αγγελίνα Κουρούμπαλη Διδάκτωρ Πανεπιστημίου του Cambridge Συνεργαζόμενη Ερευνήτρια ΙΤΕ-ΙΠ Πρόγραμμα Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ METEKΠAIΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012 2013 ΑΙΘΟΥΣΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ I.ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (3ος όροφος) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΛΑΣ ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣ:

Ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΛΑΣ ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ ΠΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 2 ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΜΠΟΤΑΣΗ 51-18537 ΠΕΙΡΑΙΑΣ Τηλ: 213 2079100 ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Πληρ. Δ.Καφιέρη Πειραιάς 18661/2-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

ROLLER 20 (Test1 family Analyzers) Πλήρως αυτόματος αναλυτής για τον προσδιορισμό ΤΚΕ Σε μόλις 20 δευτερόλεπτα

ROLLER 20 (Test1 family Analyzers) Πλήρως αυτόματος αναλυτής για τον προσδιορισμό ΤΚΕ Σε μόλις 20 δευτερόλεπτα ROLLER 20 (Test1 family Analyzers) Πλήρως αυτόματος αναλυτής για τον προσδιορισμό ΤΚΕ Σε μόλις 20 δευτερόλεπτα Αποτελέσματα σε 20 δευτερόλεπτα, σχετικά με την κινητική της συσσωμάτωσης ερυθρών αιμοσφαιρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΛΥΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗΣ E-INVOICING 1 η Υπηρεσία Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης στην Ελλάδα 1 η Ολοκληρωμένη εφαρμογή Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης βασισμένη στην Ελληνική Νομοθεσία και το Φορολογικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΟΛΙΤΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΞΑΜΗΝΟ: ΠΤΥΧΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Νο 1

Εισαγωγή. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΟΛΙΤΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΞΑΜΗΝΟ: ΠΤΥΧΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Νο 1 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΠΟΛΙΤΗ ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΞΑΜΗΝΟ: ΠΤΥΧΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ Νο 1 ΘΕΜΑ : Γράψτε αναλυτικά τις διαδικασίες ελέγχου ποιότητας ενός αναλυτή. Μέσα στην εργασία εκτός από κείμενο να συμπεριλάβετε διαγράμματα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

01 SOLUTIONS HELLAS Ε.Π.Ε. Χελμού 20, 151 25 Μαρούσι Αττικής Τηλ 215 55 00 880 FAX 215 55 00 883. Ηλεκτρονικό Πρωτόκολλο & Διακίνηση Εγγράφων

01 SOLUTIONS HELLAS Ε.Π.Ε. Χελμού 20, 151 25 Μαρούσι Αττικής Τηλ 215 55 00 880 FAX 215 55 00 883. Ηλεκτρονικό Πρωτόκολλο & Διακίνηση Εγγράφων 01 SOLUTIONS HELLAS Ε.Π.Ε. Χελμού 20, 151 25 Μαρούσι Αττικής Τηλ 215 55 00 880 FAX 215 55 00 883 e Prtcl-01 Ηλεκτρονικό Πρωτόκολλο & Διακίνηση Εγγράφων Συνοπτική Παρουσίαση Το σύστημα e Prtcl-01 Το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ

ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΤΥΠΟΣ Α ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΤΩΝ ΡΟΥΤΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ 1. Οι προμηθευτές υποχρεούνται με την υπογραφή της σύμβασης να προσφέρουν (πιστοποιημένα δύο νέους (μη χρησιμοποιημένους) αιματολογικούς

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary

Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών Executive Summary Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Παραστατικών To λογισμικό Διαχείρισης & Επεξεργασίας Εγγράφων DocuClass παρέχει σε οργανισμούς και επιχειρήσεις την δυνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Το φαρμακείο στην εποχή του internet Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Χαρακτηριστικά της εποχής μας Χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι: η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας η ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

Τροποποιήσεις Προσθήκες Δυνατοτήτων στην νέα έκδοση του Biomember

Τροποποιήσεις Προσθήκες Δυνατοτήτων στην νέα έκδοση του Biomember Τροποποιήσεις Προσθήκες Δυνατοτήτων στην νέα έκδοση του Biomember Οκτώβριος 2013 1. ΕΟΠΥΥ Προστέθηκε η δυνατότητα διασύνδεσης με την εφαρμογή e- ΔΑΠΥ του ΕΟΠΥΥ. Σε αυτήν την φάση ο ΕΟΠΥΥ έχει ανοίξει την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΛΑΡΙΣΑ 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010

ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΛΑΡΙΣΑ 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010 ΜΕΛΕΤΗ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΘΕΣΗ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε.Μ.Π. IPMA Level D Project Manager Associate Διευθυντής Τμήματος Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Οι επόμενες σελίδες αποτελούν την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική. Τα άρθρα της Διακήρυξης είναι τα κοινώς συμφωνηθέντα σε ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Εφαρμογής i-flow Protocol. (Ηλεκτρονική Διαχείριση Αλληλογραφίας Οργανισμών)

Παρουσίαση Εφαρμογής i-flow Protocol. (Ηλεκτρονική Διαχείριση Αλληλογραφίας Οργανισμών) Παρουσίαση Εφαρμογής i-flow Protocol (Ηλεκτρονική Διαχείριση Αλληλογραφίας Οργανισμών) Πληροφοριακό Σύστημα Dynamic Information Flow (i-flow) (1) Ολοκληρωμένη λύση Οργάνωσης Ηλεκτρονικής Αλληλογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία και Ηλεκτρονική Υγεία:Προτάσεις για το όχι τόσο μακρινό μέλλον. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας

Καινοτομία και Ηλεκτρονική Υγεία:Προτάσεις για το όχι τόσο μακρινό μέλλον. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Καινοτομία και Ηλεκτρονική Υγεία:Προτάσεις για το όχι τόσο μακρινό μέλλον ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Ηλεκτρονική Υγεία Τι είναι; Η πληροφορική Υγείας (healthcare

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Ψ.Ν.Α. «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ» ΝΠΔΔ ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΚ 12461 ΧΑΙΔΑΡΙ 19/11/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Ψ.Ν.Α. «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ» ΝΠΔΔ ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΚ 12461 ΧΑΙΔΑΡΙ 19/11/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Ψ.Ν.Α. «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ» ΝΠΔΔ ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ 343 ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΚ 12461 ΧΑΙΔΑΡΙ 19/11/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ, ΒΙΟΧΗΜΙΚΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΚΟΝΔΥΛΙΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ Λ. Αλεξάνδρας 196, Αθήνα ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαχείριση Έργων Learning

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Βλάχος Σ. Ιωάννης Λέκτορας 407/80, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Εργαστήριο Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Σ Χρηστέας» Στάδια Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

εύχρηστες και καινοτόμες εφαρμογές

εύχρηστες και καινοτόμες εφαρμογές E-COMMERCE OPEN API ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Αποθήκη Προσωπικό ΟΘΟΝΕΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ Πελάτες Εστιάστε στη σταθερή ανάπτυξη ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΟμε εύχρηστες και καινοτόμες εφαρμογές ΛΗΨΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Iasisnet. data design. computer applications. Το πρώτο ιατρικό λογισμικό στην Ελλάδα που εφάρμοσε ενιαίο ηλεκτρονικό ιατρικό φάκελο ασθενή.

Iasisnet. data design. computer applications. Το πρώτο ιατρικό λογισμικό στην Ελλάδα που εφάρμοσε ενιαίο ηλεκτρονικό ιατρικό φάκελο ασθενή. web: www.datadesign.gr email: info@datadesign.gr Iasisnet Το πρώτο ιατρικό λογισμικό στην Ελλάδα που εφάρμοσε ενιαίο ηλεκτρονικό ιατρικό φάκελο ασθενή. data design computer applications Iasisnet Το Iasisnet

Διαβάστε περισσότερα

Το πληρέστερο πρόγραμμα για μαιευτήρες - γυναικολόγους. data design web site : www.datadesign.gr e-mail : info@datadesign.gr computer applications

Το πληρέστερο πρόγραμμα για μαιευτήρες - γυναικολόγους. data design web site : www.datadesign.gr e-mail : info@datadesign.gr computer applications Λ. Μεσογείων 249, 154 51 Ν. Ψυχικό, Τηλ. 210 6537422 Fax 210 6542785 data design web site : www.datadesign.gr e-mail : info@datadesign.gr Το πληρέστερο πρόγραμμα για μαιευτήρες - γυναικολόγους Καρτέλα

Διαβάστε περισσότερα

CASE STUDY. Ιχνηλασιµότητα στο ΛΑ Ι. Project: ΕΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ

CASE STUDY. Ιχνηλασιµότητα στο ΛΑ Ι. Project: ΕΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ CASE STUDY Ιχνηλασιµότητα στο ΛΑ Ι Project: ΕΑΣ ΣΗΤΕΙΑΣ Θέµα: Προδιαγραφές και απαιτήσεις του συστήµατος Ιχνηλασιµότητας Tracer Factory που εγκαταστάθηκε στην ΕΑΣ Σητείας Περιεχόµενα 1. Φάσεις παραγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των προβλημάτων στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας Λεωφ. Κηφισίας 46 115 26 Αθήνα (2ος όροφος) Τηλ: 210 6452 172, 210 6400

Διαβάστε περισσότερα

E-Health. Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου

E-Health. Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου E-Health Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου 2 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ Παροχή υπηρεσιών υγείας υποβοηθούμενη από ηλεκτρονικά μέσα Οι περισσότερες λύσεις και στρατηγικές εστιάζουν σε: υποδομές επικοινωνιών και δικτύων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Δρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου; δυναμικό περιεχόμενο

Τι είναι ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου; δυναμικό περιεχόμενο Τι είναι ένα σύστημα διαχείρισης περιεχομένου; Παρά την μεγάλη εξάπλωση του διαδικτύου και τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό ιστοσελίδων, πολλές εταιρείες ή χρήστες δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση

Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας. Ακτινοδιάγνωση Κατευθυντήρια Οδηγία Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 2 Κεφάλαιο 1: Οργάνωση- Διοίκηση... 3 Κεφάλαιο 2: Εφαρμογή Πολιτικής και Μέτρων Ακτινοπροστασίας... 4 Κεφάλαιο 3: Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015

Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015 Αθήνα, 9 Σεπτεμβρίου 2015 Η Ελληνική Εταιρεία για την Ποιότητα στην Υγεία (ΕΛ.Ε.Π.Υ.), μέλος της European Society for Quality in Healthcare (ESQH), θα ήθελε να σας ενημερώσει ότι διοργανώνει εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον. οργανωση αποθηκης REFLEXIS WMS: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ

Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον. οργανωση αποθηκης REFLEXIS WMS: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Το πρόγραμμα που ταιριάζει στο δικό σας περιβάλλον οργανωση αποθηκης REFLEXIS WMS: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΛΥΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ Περιεχόμενα Η εταιρεία Πελατολόγιο... 3 Η πορεία της εταιρείας... 4 Υπηρεσίες Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ Το Medicon Pro είναι ένα σύγχρονο εύχρηστο πρόγραμμα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών για τη δημιουργία Ιατρικού Φακέλου. Παρέχει τη δυνατότητα αρχειοθέτησης ασθενών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. του ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΑΣΘΕΝΩΝ Για τον ΟΙΚΟ ΝΑΥΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ. iknowhow Πληροφορική A.E

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. του ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΑΣΘΕΝΩΝ Για τον ΟΙΚΟ ΝΑΥΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ. iknowhow Πληροφορική A.E ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ του ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΑΣΘΕΝΩΝ Για τον ΟΙΚΟ ΝΑΥΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ iknowhow Πληροφορική A.E Η Εφαρμογή...3 Χρήστες...3 Πρόσβαση στην Εφαρμογή...3 Συμβεβλημένος Μόνιμος Ιατρός...5

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ 1. ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ & ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 2. ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ Η ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΜΑΚΡΙΔΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΣ MSc ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ Γ.Ν.Α. Ε.Δ.Ν.Υ.Π.Υ. 15 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ- «Νοσοκομειακό

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control)

Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control) Ελεγχος Πρόσβασης (Access Control) Το Access MaSter, που ανήκει στην οικογένεια εφαρµογών HR MaSter, αποτελεί το λογισµικό µιας ολοκληρωµένης λύσης, που έχει στόχο να καλύψει πλήρως τις ανάγκες µίας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού Ασθενών

Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού Ασθενών Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού Ασθενών Asclepius Σύστημα διαχείρισης Ιατρικού Ιστορικού ασθενών Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Ενότητες του Asclepius...4 Ημερολόγιο Εργασιών όπως στο Microsoft

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση του κόστους και αύξηση της ρευστότητας μέσω επιτάχυνσης των διαδικασιών

Μείωση του κόστους και αύξηση της ρευστότητας μέσω επιτάχυνσης των διαδικασιών Λογιστική Solution Info Μείωση του κόστους και αύξηση της ρευστότητας μέσω επιτάχυνσης των διαδικασιών Τα λογιστικά τμήματα αποτελούν το κατεξοχήν πεδίο εφαρμογής του DocuWare. Λόγω της υποχρέωσης προσκόμισης

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Εποπτικός Έλεγχος Βιοµηχανικών ιεργασιών. Στόχος συστήµατος διαχείρισης ελέγχου

Εισαγωγή. Εποπτικός Έλεγχος Βιοµηχανικών ιεργασιών. Στόχος συστήµατος διαχείρισης ελέγχου Εισαγωγή Εποπτικός Έλεγχος Βιοµηχανικών ιεργασιών Στόχος συστήµατος διαχείρισης ελέγχου διασφάλιση της ποιότητας του παραγόµενου προϊόντος, µεγιστοποίηση της παραγωγής, ελαχιστοποίηση της ενέργειας, βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ. THEMA-TRACER Ver. 1.0 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ GALAXIDI FISH FARM S.A

ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ. THEMA-TRACER Ver. 1.0 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ GALAXIDI FISH FARM S.A ΣΥΣΤΗΜΑ ΙΧΝΗΛΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ THEMA-TRACER Ver. 1.0 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ GALAXIDI FISH FARM S.A Αθήνα Μάρτιος 2009 - 2/8 - Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες, Η εταιρεία μας, βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να σας υποβάλει την

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης

Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης υπηρεσια Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης PAPERLESS connect Paperless Connect ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ/ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΤΙΜΟΛΟΓΙΩΝ Για εσάς που επιθυμείτε η ηλεκτρονική αποστολή τιμολογίων να

Διαβάστε περισσότερα

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας»

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» 1 Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» Συντονιστής: κ. Αιμίλιος Νεγκής, δημοσιογράφος, Pharma & Health Business,Virus.com.gr Ομιλητές: Δρ. Μιλτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η μέτρηση των CD4 Τ λεμφοκυττάρων στο περιφερικό αίμα

Η μέτρηση των CD4 Τ λεμφοκυττάρων στο περιφερικό αίμα Η μέτρηση των CD4 Τ λεμφοκυττάρων στο περιφερικό αίμα Συστάσεις και πρακτικές στην διαχείριση της ποιότητας (quality management) Καλλιρόη Τσαλιμαλμά Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «ΛΑΪΚΟ», Τμήμα Ανοσολογίας-

Διαβάστε περισσότερα

xiii Eur.Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

xiii Eur.Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Eur.Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης xiii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΚΛΑΣΕΩΣ (WORLD CLASS MANUFACTURING). 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Η ιστορία της μεταποίησης διεθνούς κλάσης 2 1.2.1

Διαβάστε περισσότερα

GoDigital.Store E-Commerce Platform

GoDigital.Store E-Commerce Platform GoDigital.Store E-Commerce Platform Πλήρης διαχείριση καταλόγου και καταστήματος banet Α.Ε. Βαλαωρίτου 20 54625 Θεσσαλονίκη Τ.2310253999 F.2310253998 www.banet.gr info@banet.gr GoDigital.Store Γενική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών.

Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων των νοσοκομειακών βιβλιοθηκών. Καλογεράκη Ελένη Βιβλιοθήκη Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός», Msc Inf Scienc, Κοινωνιολόγος, Βιβλιοθηκονόμoς, Σαρανταπόρου 8, Άνω Ηλιούπολη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία

ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ - ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ Νίκη Βγόντζα Διευθύντρια Αιμοδοσίας Κωνσταντοπούλειο Γ.Ν.Ν. Ιωνίας Σημαίνει : ΠΟΙΟΤΗΤΑ στην Αιμοδοσία μετάγγιση σωστού και ασφαλούς αίματος στο σωστό ασθενή τη κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Συνεργασία Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης με Παρόχους Υπηρεσιών & Προϊόντων Υγείας

Ηλεκτρονική Συνεργασία Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης με Παρόχους Υπηρεσιών & Προϊόντων Υγείας Ηλεκτρονική Συνεργασία Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης με Παρόχους Υπηρεσιών & Προϊόντων Υγείας Αράμ Μπαλιάν Ph.D Manager- Social Security & Health Care Solutions Στόχοι Αρχιτεκτονική ψηφιακών υπηρεσιών πρώτης

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015

www.tuvaustriahellas.gr Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 m Μαρία Αγαπητού Η διαδικασία πιστοποίησης και η εμπειρία της TÜV AUSTRIA HELLAS στο χώρο της Υγείας Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2015 1 Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 2 Διαδικασία Διαπίστευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στοιχεία προγράμματος ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πρωτόκολλα και διαδικασίες (διοικητικές, ιατρικές, νοσηλευτικές) στις Δημόσιες Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

«Διεργαστηριακά σχήματα»

«Διεργαστηριακά σχήματα» Εργαστήριο Υγιεινής Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Πατρών «Διεργαστηριακά σχήματα» Κατερίνα Φράγκου, M.Sc Υποψήφια Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών Τηλ/fax 2610969876 email: fragou@med.upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ 1. ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ

ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ 1. ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΟΡΗΓΗΤΟΥ/ΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΕΜΦΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Είσοδος στην εφαρμογή

Είσοδος στην εφαρμογή Είσοδος στην εφαρμογή Για να πραγματοποιηθεί είσοδος στο σύστημα, ο/η ιατρός πρέπει να έχει πραγματοποιήσει αρχικά συναλλαγή με το σύστημα πιστοποίησης των στοιχείων του/της και να έχει παραλάβει μοναδικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ. Ηλεκτρονικής Αρχειοθέτησης παραστατικών

ΛΥΣΗ. Ηλεκτρονικής Αρχειοθέτησης παραστατικών ΛΥΣΗ Ηλεκτρονικής Αρχειοθέτησης παραστατικών ARCHIVING connect ARCHIVING CONNECT 100% ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΩΝ Επιθυμείτε μία λύση που θα σας εξοικονομήσει σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών. Ηλεκτρονική Υγεία. Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Ηλεκτρονική Υγεία Ενότητα: Χρήση έξυπνων καρτών στην υγεία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΑΙΜΑ Αιμοληψία Φιαλίδια κενού και ειδικές βελόνες (σύστημα VACUTAINER). Σύριγγες συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικής Αρχειοθέτησης & Τιμολόγησης

Ηλεκτρονικής Αρχειοθέτησης & Τιμολόγησης ΛΥΣΗ Ηλεκτρονικής Αρχειοθέτησης & Τιμολόγησης παραστατικών ARCHIVE & CONNECT Το Archive & Connect είναι η πλέον αυτοματοποιημένη, οργανωμένη και πρωτοποριακή λύση για την ηλεκτρονική τιμολόγηση και αρχειοθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Σύστημα Ιχνηλασιμότητας Προϊόντων

Ολοκληρωμένο Σύστημα Ιχνηλασιμότητας Προϊόντων TRACER FACTORY Ολοκληρωμένο Σύστημα Ιχνηλασιμότητας Προϊόντων Θεοδώρου Αυτοματισμοί ΑΒΕΤΕ Δρ. Ευάγγελος Θεοδώρου, Διευθύνων Σύμβουλος, Θεοδώρου Αυτοματισμοί ΑΒΕΤΕ, etheod@theodorou.gr Φίλιππος Σφυρής,

Διαβάστε περισσότερα

www.tuvaustriahellas.gr 1

www.tuvaustriahellas.gr 1 1 ΕΝ 15224 & ΟΙ 8 ΑΡΧΕΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΙΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ISO 9001:2008 ΑΡΧΗ 1: Εστίαση στον πελάτη ΑΡΧΗ 2: Ισχυρή διοίκηση - ηγεσία ΑΡΧΗ 3: Ενεργής συμμετοχή εργαζομένων ΑΡΧΗ 4: «Διεργασιακή»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΜΟΝΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΗΞΗΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΜΟΝΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΗΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΜΟΝΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΗΞΗΣ Σκοπός του οδηγού αυτού είναι να απεικονίσει τον τρόπο χρήσης του λογισμικού "MQS" on-line καθώς και των λειτουργιών που είναι διαθέσιμες στους χρήστες προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Αναλυτική Μέθοδος- Αναλυτικό Πρόβλημα. Ανάλυση, Προσδιορισμός και Μέτρηση. Πρωτόκολλο. Ευαισθησία Μεθόδου. Εκλεκτικότητα. Όριο ανίχνευσης (limit of detection, LOD).

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το PrintJobOffers

Τι είναι το PrintJobOffers Τι είναι το PrintJobOffers To PrintJobOffers -ή PJO για συντομία- είναι ένας πρωτοποριακός μηχανισμός ζητήσεων / προσφορών με τη μέθοδο του κλειστού διαγωνισμού, διαθέτοντας ένα αυτοματοποιημένο σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Ό,τι πρέπει να ξέρει µια Βιοµηχανία Τροφίµων για τα σύγχρονα συστήµατα ζύγισης και σήµανσης

Ό,τι πρέπει να ξέρει µια Βιοµηχανία Τροφίµων για τα σύγχρονα συστήµατα ζύγισης και σήµανσης Από την Ζύγιση στην Ιχνηλασιµότητα Ό,τι πρέπει να ξέρει µια Βιοµηχανία Τροφίµων για τα σύγχρονα συστήµατα ζύγισης και σήµανσης Φίλιππος Σφυρής, MSc. Marketing Manager, Θεοδώρου Αυτοµατισµοί ΑΒΕΤΕ psfiris@theodorou.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας

Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας Αυτόματο Σύστημα Κλήσης Έκτακτης Ανάγκης Προσαρμογή λειτουργιών Δικτύου Κινητής Τηλεφωνίας Κωνσταντίνος Φίλης, COSMOTE ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Υφιστάμενη Διαχείριση Κλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Διαχείριση Εκτυπώσεων

Ολοκληρωμένη Διαχείριση Εκτυπώσεων Ολοκληρωμένη Διαχείριση Εκτυπώσεων Τι είναι Ολοκληρωμένη Διαχείριση Εκτυπώσεων Η Διαχείριση Εκτυπώσεων (Managed Print Services) είναι μια ολοκληρωμένη και ευέλικτη outsource υπηρεσία, δηλαδή η ανάθεση

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσιες προστιθέμενης αξίας Υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας

υπηρεσιες προστιθέμενης αξίας Υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας υπηρεσιες προστιθέμενης αξίας Η σημασία των υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, εφευρετική, να καινοτομεί περισσότερο και να αντιδρά καλύτερα στις ανάγκες και τις προτιμήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΕΤΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΑΤΑ ΕΛΟΤ ΕΝ ISO/IEC 17025 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ /01/02/10-5-2006 1/7 ΕΣΥ ΚΟ- ΕΙΓΜ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 02 Ηµεροµηνία Έκδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα Βελτιωμένη Εφαρμογή Νέες δυνατότητες Νέα Ιστοσελίδα ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 1 ΦΟΡΕΙΣ Α.Σ.Ε.Π. ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 2 Φάση Α: Α: Μελέτη Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009, ΤΕΥΧΟΣ 52 Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική Μετάφραση-Προσαρμογή: Ευγενία Κώνστα, Χημικός PhD Πρωτότυπος τίτλος: Traceability in Laboratory Medicine Clinical

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΙΚΤΥΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ, υποστηρίζεται από τον όμιλο ιατρικών εταιρειών. «ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ», ο οποίος δραστηριοποιείται από το 1996 στο χώρο της

Το ΔΙΚΤΥΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ, υποστηρίζεται από τον όμιλο ιατρικών εταιρειών. «ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ», ο οποίος δραστηριοποιείται από το 1996 στο χώρο της ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ Το ΔΙΚΤΥΟ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ, υποστηρίζεται από τον όμιλο ιατρικών εταιρειών «ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΕ», ο οποίος δραστηριοποιείται από το 1996 στο χώρο της πρωτοβάθμιας υγείας, παίζοντας καθοριστικό

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Μ Ι Κ Ρ Ο Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α 7 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 25-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Σ Υ Ν Ο Π Τ Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος του εγχειριδίου, των διεργασιών και των διαδικασιών της ποιότητας.

Έλεγχος του εγχειριδίου, των διεργασιών και των διαδικασιών της ποιότητας. ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Έλεγχος εγγράφων Κύριος σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι να προσδιοριστούν οι αρμοδιότητες σύνταξης, ανασκόπησης, έγκρισης και διανομής όλων των εγγράφων και δεδομένων,

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management System Risk Management Plan

Risk Management System Risk Management Plan Risk Management System Risk Management Plan Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοποιών Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2008 Ζέφη Βοστιτσάνου Περιεχόμενα Αναγκαιότητα για την Διαχείρηση Κινδύνου (Risk Management ) Νομικό Πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP

Τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP Τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP Τεχνολογικές υπηρεσίες HP βάσει συμβολαίου Τεχνικά δεδομένα Η τεχνική υποστήριξη λογισμικού HP παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες απομακρυσμένης υποστήριξης για προϊόντα λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση: Πλ. Κάνιγγος, 10181 Αθήνα Πληροφορίες: Α. Γαλή Τηλέφωνο: 0030 210 3829166 Φαξ: 0030 210 3829166 e-mail: chemlab@efpolis.

Διεύθυνση: Πλ. Κάνιγγος, 10181 Αθήνα Πληροφορίες: Α. Γαλή Τηλέφωνο: 0030 210 3829166 Φαξ: 0030 210 3829166 e-mail: chemlab@efpolis. Διεύθυνση: Πλ. Κάνιγγος, 10181 Αθήνα Πληροφορίες: Α. Γαλή Τηλέφωνο: 0030 210 3829166 Φαξ: 0030 210 3829166 ΠΡΟΣ: ΜΑΡΜΑΡΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΤΚ 49100 Τηλ: 2661051078 ΘΕΜΑ: Αποστολή έκθεσης δοκιμών Σας αποστέλλουμε

Διαβάστε περισσότερα